کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/31]

جلسه: 147 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز دوشنبه 16 مرداد ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی ‌غائبین جلسه قبل‏

2- تقدیم چهار فقره سؤال به وسیله آقایان: افشار صادقى- خلعتبرى و میراشرفی‏

3- طرح لایحه اجازه اجاره 24 فقره لوایح مصوب آقاى دکتر مصدق‌

4- طرح لایحه بیست میلیون ریال اضافه اعتبار سال جارى دولت و ارجاع به مجلس سنا‌

5- بقیه مذاکراه در لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ و ارجاع به مجلس سنا

6- اخذ رأى و تصویب لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران‌

7- طرح لایحه اضافه اعتبار دانشکده پزشکى و راجع به مجلس سنا‌

8- طرح و تأیید تقاضاى کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید آمبولانس و جیپ جهت وزارتین بهدارى و پست و تلگراف‏

9- اخذ رأى و تصویب لایحه اجازه اجراى موقت 24 فقره لایحه مصوب آقاى دکتر مصدق‌

10- قرائت گزارش کمیسیون تحقیق راجع به حت انتخاب آقاى یدالله ابراهیمی ‌از کرمان‌

11- اعلام تعطیل تابستانى تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 147

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز دوشنبه 16 مرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی ‌غائبین جلسه قبل‏

2- تقدیم چهار فقره سؤال به وسیله آقایان: افشار صادقى- خلعتبرى و میراشرفی‏

3- طرح لایحه اجازه اجاره 24 فقره لوایح مصوب آقاى دکتر مصدق‌

4- طرح لایحه بیست میلیون ریال اضافه اعتبار سال جارى دولت و ارجاع به مجلس سنا‌

5- بقیه مذاکراه در لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ و ارجاع به مجلس سنا

6- اخذ رأى و تصویب لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران‌

7- طرح لایحه اضافه اعتبار دانشکده پزشکى و راجع به مجلس سنا‌

8- طرح و تأیید تقاضاى کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید آمبولانس و جیپ جهت وزارتین بهدارى و پست و تلگراف‏

9- اخذ رأى و تصویب لایحه اجازه اجراى موقت 24 فقره لایحه مصوب آقاى دکتر مصدق‌

10- قرائت گزارش کمیسیون تحقیق راجع به حت انتخاب آقاى یدالله ابراهیمی ‌از کرمان‌

11- اعلام تعطیل تابستانى تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

‌مجلس دو ساعت پیش از ظهر به ریاست آقاى نورالدین امامی ‌نائب رئیس تشکیل گردید

1- قرائت اسامی ‌غائبین جلسه قبل‏

نائب رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: قوامی ‌دهقان- هدى- باقر بوشهرى- جلیلى- مهندس اردبیلى- سنندجى- سعیدى- حشمتى- اردلان- مرتضى حکمت- دکتر بینا- اسکندرى- توماج- شادلو- شفیعى- دولت‌شاهی- نراقى- اکبر- دکتر جزارى- خاکباز- مصطفى ذوالفقارى- افشار صادقى- اورنگ عبدالرحمان فرامرزى- صفارى- جلیلوند- حائرى‌زاده‏

غائبین بی‌اجازه- آقایان: یار افشار- دکتر عمید تفضلى- برومند- دکتر عدل- محمود افشار- عاملى- دکتر سعید حکمت- کدیور- قراگزلو- درخشش- دکتر حمزوى- فرود زنگنه-

زود‌رفتگان با اجازه- آقاى پور سرتیپ یک ساعت‏

نائب رئیس- آقایان ساکت باشند گویا فراموش فرمودند که در مجلس تشریف دارند

عبدالصاحب صفایی- هوا گرم است آقاى رئیس‏

نائب رئیس- گرما در آقا تأثیر کرده استدعا می‌کنم نظم مجلس و آئین‌نامه را حفظ نمایند سه روز گذشته چاپخانه تعطیل بود بنابراین صورت‌جلسه نداریم وارد دستور می‌شویم. آقاى افشار صادقى فرمایشى دارید؟

2- تقدیم چهار فقره سؤال به وسیله آقایان: افشار صادقى- خلعتبرى و میراشرفی‏

افشار صادقى- سؤالى است ازز وزارت دارایی راجع به عدم پرداخت پول توتون کشاورزان رضاییه که تقدیم می‌کنم.

نائب رئیس- آقاى پورسرتیپ.

پورسرتیپ- بنده می‌خواستم تذکرى بدهم خدمتتان خواهش می‌کنم که یک فکرى بفرمایید راجع به این اداره راهنمایى رانندگى (صحیح است) و این کشتار دسته‌جمعى که هر روز تکرار می‌شود من نمی‌دانم اولیاى امور چه فکرى کرده‌اند چرا اشخاص متخصص در رأس این اداره نمی‌گذارند یک رئیس این‌جا گذاشته‌اند که تنها وجه ارتباطش با شغل واگذارى این است که یک موقع افسر سوار بوده است.

نائب رئیس- اصل موضوع که فرمودید صحیح است ولى تذکر آقا فعلاً در این‌جا مورد نداشت آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى- سؤالى است از دولت که تقدیم می‌یکنم.

نائب رئیس- آقاى میراشرافى‏

میراشرافى- سؤال است از وزارت دارایی یکى راجع به ترانسپورت‌بان قلابى که درست کرده‌اند ببینیم سرمایه کار او چیست یکى مهم راجع به بانک صادرات و معادن تقدیم می‌کنم.

3- طرح لایحه اجازه اجاره 24 فقره لوایح مصوب آقاى دکتر مصدق.

نائب رئیس- آقایان استدعا می‌کنم توجه بفرمایید لایحه مربوط به اجازه 24 فقره از لوایح مربوط مصوب آقاى دکتر مصدق مطرح است مطرح می‌شود

 (به شرح زیر خوانده شد)

ماده واحده- دولت مجاز است 24 فقره لوایح مصوب آقاى دکتر مصدق که طبق فهرست ضمیمه تقدیم مجلس سنا می‌شود ضمیمه تقدیم مجلس سنا می‌شود و در سابق به کمیسیون‌هاى مشترک مجلسین ارجاء و در کمیسیون‌ها مزبور مورد بحث و یا هنوز مطرح نشده مادام که لوایح مزبور به تصویب مجلسین نرسیده است کما‌کان اجرا نمایند.

تبصره- مدت اجراى موقت این قانون چهار ماه از تاریخ ابلاغ به دولت می‌باشد و هر گاه ظرف مدت نام برده لوایح مذکور به تصویب مجلسین نرسد اجراى موفقت آن‌ها موقوف و تصویب این لوایح جریان عادى قانونگذارى را طى خواهد کرد لایحه فوق در جلسه شنبه 11 مرداد ماه 1334 مجلس سنا به تصویب رسید. رئیس مجلس سنا سید حسن تقى‌زاده.

لایحه مربوط به وزارت فرهنگ.

1- لایحه راجع به تحریک دانش‌آموزان و امتحان دهندگان سرپیچى از اجراى مقرارات امتحانى‌

+++

2- لایحه راجع به مجازات دانش‌آموزان ودانشجویان و یا اشخاصى که به جاى دیگرى در امتحانات شرکت می‌کنند.

لایحه مربوط به وزارت دارایی‏

1- لایحه مربوط به کالاهاى وارده از طرف اداره همکارى فنى‏

2- لایحه راجع به تأسیس پلیس گمرک‏

3- لایحه راجع به نسخ تصویب‌نامه‌هاى مربوط به‌ امور استخدامى‏

4- لایحه وصول عوارض از بنزین به منظور کمک به مستمندان‏

لایحه مربوط به وزارت کشاورزى‏

1- لایحه اجازه تأسیس بنگاه آبیارى‏

2- لایحه قطع درخت گردو و دریافت عوارض از چوب‌هاى صادراتى‏

لایحه مربوط به وزارت کشور

1- لایحه مربوط به بنگاه عمرانى کشور

2- لایحه بازنشستگى افسران و کارمندان و افراد و ردیف افراد شهربانى کل کشور و افسران و هم ردیفان و استواران ودرجه‌داران و افراد پلیس راه‌آهن‏

لایحه مربوط به وزارت اقتصاد ملى‏

1- لایحه مربوط به معادن براى مدت سه ماه و با قید این‌ که دولت در ظرف این مدت لایحه‏

جامعه‌ای براى معادن تقدیم مجلسین نماید

2- لایحه سازمان صنایع کشور

لایحه مربوط به وزارت کار

1- لایحه بیمه اشخاص ثالث در مقابل حوادث‏

فهرست لوایحى در مورد احتیاج دادگسترى است‏

1- لایحه مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران مصوبه 22/ 7/ 32

2- لایحه اصلاح ماده 13 قانون راجع به ورد و اقامت اتباع خارجه در ایران مصوبه 16/ 11/ 31

3- لایحه مربوط به دفاتر اداره ثبت مصوبه 21/ 10/ 31

4- لایحه مجازات حمل چاقو و انواع دیگر اسلحه سد و اخلال در نظم و امنیت عمومی‌ مصوبه 17/ 7/ 31

5- لایحه اصلاح ماده 34 قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوبه 14/ 8/ 31

6- لایحه چک بى‌محل مصوبه 27/ 8/ 31

7- لایحه تجدید مجازات بزه عبور از مرز مصوبه 28/ 7/ 31

8- لایحه اصلاح مواد 23 و 24 قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوب اسفند 1312 مصوبه 16/ 2/ 32

9- لایحه اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوبه 25/ 3/ 34

10- لایحه مربوط به مهتمین قاچاق مصوبه 21/ 4/ 32

11- تهیه وسایل مبارزه با قاچاق‏

شوشترى- آقاى مسعودى قاچاق کدام است؟

عبدالرحمان فرامرزى- آقا این فهرست یک کتابخانه است می‌خواهد که نشان بدهد در کتابخانه این قدر کتاب موجود است این سیستم کار مجلس نیست‏

نائب رئیس- آقاى صفایی بفرمایید.

عبدالصاحب صفایی- ماد در جلسه گذشته تقاضا کردیم از آقایان که یک کمی ‌توجه بفرمایند درست عکس تقاضاى ما عمل شد و در عوض این‌ که آقایان توجه به یک موضوع اساسى و اصلى بفرمایند به عقیده من عجله بیشتر فرمودند و جنابان آقایان وزرا‌ این را بدانند برخوردن به یک دلیل قوى و منتقى و به واسطه دیدن دلیل اقوى از عقیده قبلى برگشتند نه تنها دلیل ضعف نیست بلکه دلیل قوه و شدت تسلط بر اعصاب است آقایانى که با آرا فلاسفه تماس دارند می‌دانند فلاسفه همیشه وقتى به یک دلیل جدیدى برخودارند از عقیده قدیمشان برمی‌گشتند و دلیل جدید را تمکین می‌کردند هیچ ضررى ندارد اگر توجه فرمودید که در مجلس با یک مطالب حسابى گفته می‌شود فوراً برگردید از عقیده اولتان و قطعاً اعلیحضرت همایونى هم خواهند فرمود که دولتى دارم که تابع دلیل و منطق است و در عقایدش لجوج نیست و منطقى است غیر از به شما خواهند فرمود و از این حیث ‌ارادى به شما وارد نمی‌شود که چرا این‌ طور شد می‌گویی ما این را می‌خواستیم ولى مجلس دلیل حسابى‌ترى نشان داد تمکین کردیم این منتهى آزاد منشى دولت را نشان می‌دهد به این دلیل استدعا می‌کنم که اسرار نداشته باشید در عقاید اولیه‌تان و اگر برخوردى به مخالفت قانون اساسى یا عدم مصلحت مملکت نظر ما را قبول بفرمایید آقایان این موضوع و بحث در این قسمت چون به نظر من هم خلاف قانون اساسى هم خلاف مصلحت مملکت و هم خلاف مصلحت دولت می‌شود و قبول بفرمایید که در این عرضم معتقدم که به ضرر دولت هم هست اسرار دولت در تصویب این لوایح در گرفتن این اختیاران هم به ضرر دولت هست و هم به ضرر مملکت است و هم خلاف قانون اساسى است استدعا می‌کنم آقایان دقت بفرمایند و به عرایض من توجه بفرمایند (قنات‌آبادى- این لایحه اصلاً بدتر از آن اختیارات کمیسیون است)

نائب رئیس- استدعا می‌کنم آقایان بین الاثنین صحبت نفرمایید.

صفایی- بنده استدعا می‌کنم که با صحبت بین الاثنین از قوت بنده را نگیرند والا آقایان اکثریت اگر بخواهند وقت بنده را بگیرند که بنده را بگیرند که بنده یک مطلبى را نگویم این بى‌انصافى است آقایان مسبوقند که مجلس بر‌حسب تقاضاى مصدق‌السلطنه اختیارات به مصدق داد (پیراسته- یعنى به زور گرفت کسى اختیار به او نداد با چاقوکش گرفت) به زور گرفت (عبدالرحمن فرامرزى- با ترساندن مجلس گرفت)

نائب رئیس- آقاى فرامرزى معلوم می‌شود تازه از مسافرت برگشته‌اید تازه نفس هستید استدعا می‌کنم ساکت باشید.

عبدالصاحب صفایی- قربان استدعا می‌کنم که این مدت‌ها را به وقت بنده اضافه بفرمایید این اختیارات را براى چه گرفت؟ خود مصدق معتقد بود بر‌خلاف قانون اساسى است در خاطر دارم هئیتى از طرف مجلس سنا رفت ایشان را ملاقات کردند برگشتند (پورسرتیپ- آقاى فرخ رفتند) گفتند که مصدق‌السطلنه گفت می‌داند خلاف قانون اساسى است ولى من می‌خواهم (میراشرافى- گفت باید قانون اساسى را زیر پا بگذاریم) آقاى فرخ هم برگشتند و این حرف‌ها را به عرض مجلس سنا رساندند و مجلس در اثر مرعوبیت یا غیر‌ذالک این اختیارات را داد ولى این اختیارات را او چرا خواست؟ به عقیده من او قادر بر حکومت نبود او مسلط بر اوضاع نبود او می‌دانست که مجلسین به او اعتماد ندارند او متوجه شده بود طبقه منور مملکت از او برگشته است و مأیوس است از این‌ که او بتواند کارى بکند به این علل و به این تهمت این‌ که هر کس با من مخالفت کرد مخالف با نفت است مخالف با ملى شدن نفت است به کمک چند چاقو‌کش این اختیارات را گرفت تا به وسیله وضع این قوانین مجازاتى هر کس نفس هم بکشد او را از پا دربیاورد تا شاید بتواند حکوکت لرزان خود ادامه بدهد او دیگر از این اصول قانون اساسى قادر به ادامه حکومت نبود او در این مقام شد که از راه مرعوبیت از راه تراسندن از راه حبس و زندان و شلاق به حکومت لرزان خودش ادامه بدهد به این ادله آمد اختیارات گرفت ملاحظه بفرمایید به قوانینى که او به اصلاح خوشد وضع کرده 80 درصدش قانون مجزات و احتناق است اگر چند تا قوانین دیگرى هم اضافه کرده از لحاظ خلط مبحث بوده است والا قوانین مورد احتیاج او قانون امنیت اجتماع بود که الحمدالله اسمش عوض شده موضوع حفظ امنیت اجتماعى شده مثل این‌ که از صدر مشروطیت تا حالا به وضع این قانون امنیت اجتماعى حفظ شده مثل این‌ که ما با الفاظ سر و کار داریم با واقعیت کارى نداریم دکتر مصدق با علم این‌ که بر‌خلاف قانون اساسى که مجلس شوراى ملى حق توکیل و حق اختیار دادند ندارد و بروز این اختیارات را گرفت و یک مقدار قوانین در حدود دویست قانون وضع کرد و متجاوز از یک سال و نیم این قوانین اجرا شد و افرادى به موجب آن قوانین حقوقى بدست آوردند مصدق رفت و مردم قیام کردند 28 مرداد شد خانه مصدق هم بر باد رفت ملت عصبانى و مردم غیور تهران او و عوامل او را از پا درآوردند اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى مراجعت فرمودند قانون اساسى مجدداً مورد احترام واقع شد. (قنات‌آبادى- این را چه عرض کنم) مجلس دوره 18 باز شد بنده این وسط‌ها را حذف می‌کنم که تصور نشود که نسبت به فرد یا شخصى نظر مدح و تعریف دارم همه آن قسمت‌ها را حذف می‌کنم دوره 18 افتتاح شد مجلس هجدهم و دوره دوم مجلس سنا برخورد به یک محظور عظیمی‌کردند از یک طرف متوجه شدند قوانینى برخلاف قانون اساسى به موقع اجرا درآمد از طرفى افرادى از آن قوانین استفاده کردند حقوق مکتسبه‌ای براى افراد پیدا شده است این منصفانه نیست این عادلانه نیست که آن حقوق مکتب ندیده گفته شود از طرف دیگر قانون اساسى زیر پا گذاشته بود و آن لوایح نمی‌توانست لوایح قانونى باشد و براى این‌ که دیگر کسى نتواند سوءاستفاده از زور و قدرت بیجا بکند و مجلسین را مرعوب بکند و اختیاراتى را بگیرد در مقام چاره برآمد چاره این شد بعد از این‌ که علماى حقوق مجلسین، مردمان متفکر ما مطالعه کردند به این‌جا رسیدند. راه‌حلى پیدا کردند که از یک طرف آن قوانین را مجلسین تصویب بکنند که فرض خلاف قانون اساسى از بین برود و از طرفى حقوق مکتسبه افراد زیان نبینند راه‌حل در این شد که اجازه موقت به دولت داده بشود که این قوانین اجرا بکند ضمناً لوایح مورد احتیاجش به مجلس بدهد مجلس کمیسیون مشترکى با مجلس سنا تشکیل بدهد قوانینى در آن‌جا چک و اصلاح بکند آنچه صحیح است قبول کنند آنچه که صحیح نیست رد کنند این راه چاره‌ای بود که مجلس قبول کرده (بوربور- کارى که در عرض شش ماه شد) (داراب- تقریباً تمام قوانین قبول شد) می‌رسیم به این‌جا راه چاره این‌جور پیدا کردند و این راه‌حل شد، ولى براى این‌ که‏ یک اجازه مطلقى داده نشود سه ماه این اجازه داده شد یعنى گفته شده دولت در ظرف سه ماه این قانون را اجرا بکند و آنچه مطلوب و صحیح است بیاورد به مجلس در ظرف سه ما اگر کمیسیون‌ها مجلسین به یکى با بهبود آن‌ها احتیاج داشت و نظر داشتند تصویب کنند بعد از گذشتن سه ماه دیگر قابل اجرا نباشد این راه‌حلى بود جناب آقاى بور بور که مجلس در نظر گرفت مدت براى این تعیین کردن که‌ اجازه

+++

مطلق ندهند عمل خلاف قانون اساسى به علت محظور فوق‌العاده براى یک ظرف زمان معین داده بشود و اگر محتاج اجازه دقت نبود اگر به طور عموم صحیح بود آقایان این خودنمایی چه بود کردید؟ مگر کسى با ملت ایران دشمنى داشت اگر این قوانین از طرف مصدق صحیحاً تقسیم شده بود اگر این قوانین به نفع مردم بود (داراب- مجلس همه را قبول کرد) چرا این کار را کردید قانون می‌گذارنید که تمام این قانون است و باید اجرا بشود دیگر سه ماه لازم نبود (میراشرفی- یعنى همه اعمال مصدق خوب بوده است‏

نائب رئیس- استدعا می‌کنم صحبت نفرمایید

عبدالصاحب صفایی- بدون شک اگر این قوانى صحیح بود دیگر محتاج این تشریفات نبود (بهبهانى- کى گفت صحیح است) البته شما هم موافقید و گفتید صحیح نبود پس راه‌حل پیدا کردید براى این‌ که حقوق مکتسبه مردم از بین نرود لذا مدت سه ما تعیین کردیم سه ماه گذشت و دولت موفق نشد کمیسیون‌هاى مشترک نتوانستند بر سند طرح دیگرى آمد و تمدید شد براى چهار ماه دیگر بنده شخصاً با این طرح مخالف بودم (صحیح است) زیرا معتقد بودم همان وقت هم پشت تریبون عرض کردم که کمیسیون‌هاى مشترک از حدود وظایف و اختیارشان تجاوز کرده‌اند آن‌ها حق اصلاح نداشته‌اند نه حق وضع قانون جدید حق وضع مالیات جدید نداشتند تغییر اشل نداشتند آن کارهایی که آقایان می‌دانند و شد به عقیده بنده کمیسیون‌هاى مشترک حق این کارها نداشتند به همین دلیل موقع تمدید اختیار کمیسیون‌ها آقاى دکتر میراشرفی پیشنهادى دادند که کمیسیون‌هاى مشترک وضع مالیات جدید بتوانند بکنند این را فراکسیون شما داد آقاى بوربور براى که دید کمیسیون‌هاى مشترک از نظر اصولى منحرف شده‌اند رهایی کردند که صحیح نبود پیشنهاد کردند که وضع مالیات جدید نمی‌توانند کنند رفت در مجلس سنا اضافه دیگرى هم بر او شد و آن این بود که بعد از چهار ماه دیگر قابل تمدید نیست (یک نفر از نمایندگان- پیشنهاد آقاى ارباب بود) در این‌جا شد معذرت می‌خواهم در مجلس شوراى ملى شد این پیشنهاد براى چه شد؟ این پیشنهاد دلیل عرایض بنده است یعنى مجلس آماده نبود این قوانین را در بسته قبول بکند والى العبد دولت‌ها اختیار بدهد و هر دو ماه به دو ماه تمدید اختیار بکند به همین دلیل پیشنهاد شد و مجلس قبول کرد که دیگر قابل تمدید نیست آقایان مردم در بیرون این مطالب را می‌خوانند یادشان می‌ماند مجلس شوراى ملى مظهر آمال ملت ایران است باید به مطالبى که بگویید توجه داشته باشید وقتى که مردم و ملت ایران دید که لوایح را در مجلس بر‌خلاف قانون اساسى تشکیل داد وقتى دید که به اجراى موقت اجازه داد وقتى که دید در تمدیش گفت دیگر ما حق تمدید نداریم فقط همین چهار ماه است این‌ها معنایش این می‌شود که مردم بفهمند مجلس شوراى ملى و مجلس سنا اصولاً این کار را بر‌خلاف قانون اساسى می‌دانند و براى اضطرار و دفع یک فاسدى بافساد متوسل شده‌اند این‌ها را براى این عرض می‌کنم که آقایان که اگر انسان بخواهد که کمکى هم به دولت بکند اگر ما نخواهیم چوب لاى چرخ دولت بگذاریم نباید تا جایی برویم که اصول قانون اساسى از بین برود (صحیح است) این دیگر اسمش چوب لاى چرخ دولت گذاشتن نیست دیگر معنایش این است که دولت هر کار دلش می‌خواهد بکند اگر واقعاً آقایان معتقدند که دولت هر کارى می‌خواهد بکند بفرمایید دیگر به مصدق‌السلطنه ایراد داشتید (صدقى- مجلس تصویب نکرده است دولت لوایح را به مجلس داده اگر کوتاهى هم باشد تقصیر مجلس است که کار نکرده باید بیشتر کار بکند) آقاى صدقى در امور تجارت بحث نمی‌کنیم امور قضایی و وجدانتان (آقاى صفایی- معلوم نیست بهتر از من امور قضایی را بفهمید) عرض کنم بنده رشته کارم در این است ولى شما در پشت میز یک تجارتخانه‌ای نشسته‌اید شرف و تقوا به شما ‌می‌کند که شما در امورى که حرفه و تخصصتان نیست گوش بدهید (صدقى- من شرف و تقوایم اجازه می‌دهد که شما بگویم بیخودى چوب لاى چرخ دولت نگذارید بگذارید کار مردم درست بشود) خوب؟ تمام شد؟ یک دفعه دیگر هم بفرمایید آقاى دکتر امینى بشنوید جناب آقاى علم هم توجه بفرمایند شهردار کاشان را طبق میل ایشان عوض بکنید (صدقى- عوض نکنید) عرض کردم طبق میل شما عوض بکنند آقاى علم شنیدند خیلى ناراحت نباشید حوصله بکنید این کار را برایتان می‌کنند خواهش می‌کنم جناب آقاى علم شهردار تهران را عوض بکنید البته شما به قدرى نموره دارید که دستگاه بیخودى خود به نفع شما می‌چرخد من قبول دارم آقاى رضایی در زمینه شما قانون هیچ رعایت نمی‌شود بنده قبول دارم به هر تقدیر این مطالب این محدودیت‌ها این قیدى که بعد از چهار ماه دیگر قابل تمدید نیست این مطالب براى این بود که عمل را اصولاً صحیح نمی‌دانستیم چون عمل را صحیح نمى‌دانستیم متوسل به این قوانین و قوید شدیم که تا بتوانیم وجود آن‌ها قانع کنیم که عملى بر‌خلاف قانون اساسى نکرده‌ایم این‌ها علل این بود که چرا این کار را کردیم چرا سه ماه اجازه اجرا دادیم چرا بعد چهار ماه تمدید شد چهار ماهش هم براى این بود که واقعاً کمیسیون‌هاى خودمان نرسیده بود واقعاً مجلس مجال نکرده بود به این 200 لایحه برسد چون واقعاً مجلس مجال نکرده بود منصفانه این کار شد معهذا بنده مخالف بودم و رأى هم ندادم و دلیلش هم این بود که این الى غیر النهایه تمدید خواهد شد (مسعودى- البته دفعه اول رأى دادید دومش خیر) اول بنده موافق بودم خود بنده آن طرح را امضا‌ کردم دفعه اول موافق بودم دفعه دوم مخالف بودم (صحیح است) به هر حال آن موقع کمیسیون‌هاى مشترک روزى ده 12 ساعت کار کردند آقایان شاهدید مجلس حداکثر کوشش را کردند لوایحى که به درد دولت می‌خورد آن لوایحى که منظور دولت را از لحاظ اجتماعى تأمین می‌کرد تصویب شد قانون امنیب اجتماعى که خود مصدق پنج ماهه تصویب کرد بود در آن موقعى که همه اوضاع متشنج شده بود زمین و زمان از دست او ناله می‌کردند تمام دستگاه‌ها او را قدر بر اوضاع نمی‌دانستند او خودش قانون امنیت اجتماعى را 5 ماهه تصویب کرد ولى براى این‌ که چوب لای چرخ دولت نگذاریم 5 ماه را ابدیت بهش دادیم (صحیح است) اصل قانون که مصدق در آن تشنج عمومی ‌در آن تزلزل اوضاع اجتماعى به او داشت 5 ماهه بود ولى در این موقع که دولت می‌گوید در عصر اتم به نحوه اتم حکومت می‌کنیم ما قانون امنیت اجتماعى را به نفع والى الابد تصویب کردیم (صحیح است) این است دلیل تسلط بر اوضاع این است تسلط به نحو اتم که قانون امنیتى مصدق که 5 ماهه می‌خواست شما ابدیت بهش بدادید (صارمى- مصدق هم بعدا اصلاح به طور دائم) خیلى متشکرم و مصدق با آن اوضاع ابتدا خودش 5 ماهه کرد دولتى که مسلط بر اوضاع است دولتى که مجلس در اختیارش است دولتى که اکثریت مطلق دارد و چوب لاى چرخش نمی‌گذارند دولتى که شاهنشاه ما صد در صد ازش حمایت می‌کنمد این دولت قانون امنیت اجتماعى نمی‌خواهد که هر کس که نفس کشید شلاقش بزنند حکومت نظامی ‌قوانین دیگر است دیگر احتیاجى به قانون امنیت اجتماعى نبود پس فرق دولت اتم و اتم با دولت مصدق متزلزل نمی‌بایند چیست؟ آقا آن موقع دستگاه شما محاط بود به ارتش و پر بود از توده‌ای اخلالگر که این قوانین را وضع می‌کردند امروز که همه جا به حمدالله ‌امن و امان است و آرامش مطلق هست دیگر قانون چوب زدن و حبس و تبعید براى چیست؟ (نقابت- غیر از شادکان) بله این جمله را باید عرض کنم مجلس سنا هم قبول نکرده خودش طرح تهیه کند چون تعهدش را محترم می‌شمارد دولت خودش پیشنهاد کرد ماده واحده آورد 22 قانون تقاضاى اجرا کرد متأسفانه یا خوشبختانه آقایان نمایندگان دو تا بهش اضافه کردند که شما متوجه نیستید که این دو کدامند در مجلس شوراى ملى هم طرحى تهیه شده که تا دوسه تاى دیگر هم اضافه کنند دولت می‌گوید بهش احتیاج ندارم ما اضافه می‌کنیم حرفى نداریم آقایان آن علت تمدید اختیار آن علت اجازه اجار که عمل خلاف قانون اساسى بود به نظر بنده با حفظ امنیت با آرامش مطلق و تصویب لوایح لازم و ضرورى موضوعات دیگر از بین رفته بنده براى آقایان یکى یکى قوانین را می‌خوانم ملاحظه بفرمایید یک قانون مفید نمانده آنچه صحیح بود آنچه درست بود مجلسین روزى 14 ساعت کار کردند و این قوانى را تصویب کردند و آنچه که باقى مانده قوانین و مجازاتى است که بتواند یک دولت ضعیف ادامه حیات پیدا کند آنچه که باقیمانده قوانین است که فقط یک دولت ضعیف براى ادامه حکومت لازم دارد من عرض کردم تصویب این‌ها را به صلاح دولت نمی‌دانم علتش هم همین است براى این‌ که دلالت بر ضعف می‌کند دلالت بر این می‌کند که هى دولت باید به ‌امور جزایی متوسل بشود هى متوسل به مجازات بشود تا چند صباحى به عمر خودش ادامه بدهد این به صلاح دولت نیست مگر تاین‌ که واقعاً یک تعهدى باشد که نشان بدهد که دولت ضعیف است اگر خود دولت به علل سیاسى که براى بنده مکتوم است خودش مى‌خواهد ضعفش را نشان بدهد من حرفى ندارم این‌ها علل اصولى بود که بنده عرض کردم که احتیاج به قانون نیست از جناب آقاى علم و جناب آقاى دکتر امینى خواهش می‌کنم اگر برخوردند به صحت عرایض بنده این قانون را مسترد بدانند که بر شأن‌شان بر قدرت ارداه‌شان بر قدرت‌شان اضافه خواهد شد هیچ عیبى ندارد که یک چیزى را که صحیح تشخیص شود آقایان قبول بفرمایند آقایان که معصوم نیستند، آقایان مجلس شوراى ملى براى همین است که اگر یک اشتباهى شد اصلاح بشود واین مخالفت بنده به طور اصولى بود که این قانون این ماده واحده بر‌خلاف قانون اساسى است و علتش هم که موجب شده که ما اجازه اجرا دادیم این علت هم منتفى شد زیرا امنیت از یک طرف مستقر است باز طرف دیگر قوانین مفیدى تصویب شده است و اما خود این قوانین که آقایان می‌دانند جنبه شوخى دارد بیاورید بفرمایید من که خجالت می‌کشم بگویم که این قوانین براى دولت ضرورى است حالا بنده یکى یکى را می‌خوانم جناب آقاى فرامرزى شما ببینید کجاى این قوانین براى دولت ضرورى است اگر اجرا نکرده‌اند بنده چوب لاى چرخش گذاشته‌ام و اگر این دولت این قوانین را نداشته باشد کارش فلج می‌شود آقایان بنده استدعا می‌کنم توجه بفرمایید اول لایحه مربوط به وزارت فرهنگ

‌+++

 است جناب آقاى دکتر مهران تشریف دارند بنده بهشان ارادت دارم ولى تو را به آن وجدان و شرف به این قانون چه احتیاجى دارى اگر بگویید شرافتمندانه احتیاج دارى من حرف‌هایم را پس می‌گیرم لایحه اول لایحه راجع به تحریک دانش‌آموزان و امتحان دهندگان و سر‌پیچى از اجراى مقرارات امتحانى است (داراب- احتیاج به قانون ندارد) (مهدوى- خودشان می‌دانند احتیاج دارند که پیشنهاد کرده‌اند‌) بنده شهادت از جناب آقاى مهران خواستم جناب آقاى مهدوى از شما نه خواستم پس نزدیک بفرمایید که بشنود آقاى مهران (مرآت اسفندیارى- صرف‌نظر بفرمایید از این یکى) آقاى مرآت تشریف بیاورند این‌جا گه بشنوند شما دارید حمایت می‌کنید. دوم لایحه راجع به مجازات دانش‌آموزان و دانشجویان و یا اشخاصى است که به جاى دیگرى در امتحانات شرکت می‌کنند، آقا پنجاه سال مشروطیت، این طور بوده آقایان همه شما تحصیل کرده‌اید دکتر‌ید کدام وقت شما به جاى دیگرى امتحان داده‌اید کدام وقت شما محتاج به آن قانون شده‌اید که این قانون را آورده‌اید آقاى دکتر امینى مگر شما قلابى دکتر شده‌اید جناب آقاى دکتر مهران شما وزیر فرهنگید مگر شما جاى کسى امتحان داده‌اید عوضى جاى یکدیگر رفته‌اید آقایان مصدق‌السلطنه مسلط بر اوضاع نبود در دانشگاه اساتید را حبس کردند زندانى کردند اساتید جرأت نفس کشیدن را نداشتند این بدبخت بیچاره مادر مرده مجبور شد لایحه بگذراند خیال کرد با لایحه مسلط بر اوضاع می‌شود دانشگاه‌تان بایک گردان نظامی ‌آرام نبود اخلالگران آن‌جا بودند شما چرا عمل خودتان را مقایسه با مصدق‌السلطنه می‌کنید دانش‌آموزان ما فرزندان ما هستند شما 50 سال است که مدرسه دارید پس بنابراین وقتى که این قوانین نبوده است تصدیق‌هاى شما همه قلابى بوده است همه عوض هم امتحان داده‌اید، آقایان نکنید این کار را این کار صحیح نیست این کار دلالت به ضعف دولت دارد الحمدالله ما در دانشگاه حالا نظامی ‌را هم بر داشتیم آرامش مطلق، امنیت، اوضاع و احوال از هر حیث موافق است آرامش فراهم است و مسلط هستید بر اوضاع حالا هى بیخود می‌گویند دانش‌آموزان را چوب بزنید. چرا سوم لایحه مربوط به کالاى وارده از ادارات همکارى من این‌جا بحث زیادى نمی‌کنم دولت آمریکا به ما کمک کرده ما از کمک دولت آمریکا متشکریم ولى این خود شیرینى‌ها را آقایان نکنید این خودشیرینى‌ها را مصدق می‌کرد براى این‌ که نظر داشت، صد هزار دلار گمرک ندادن صحیح نیست باب قاچاق را باز می‌کند به علاوه مؤسسات فنى دیگر نظیر است مؤسسه هم ممکن است تقاضایی بکند این به ضرر ایران است. دولتى که میلیون‌ها به ما کمک کرده است چه اهمیتى می‌دهد که 100 هزار دلار به ما گمرک بدهد چرا خود خودشیرینى می‌کنید چرا کارهایی گه مصدق می‌کرد براى یک تخفیف‌هاى بیجا ما این را دنبالش بکنیم والا دولت آمریکا این توقع را از ما ندارد ما خودشیرینى می‌کنیم آقا این را بردارید براى 100 هزار دلار براى 200 هزار دلار راه قاچاق را به نام اداره همکارى فنى باز نکنید بگو‌یید مجلس شوراى ملى موافق نیست او کمک شما خیلى متشکر است ولى این کار راه قاچاق را باز می‌کند در این مملکت، نکنید این کارها را بعد لایحه مربوط به متهمین قاچاق است آقایان تمام این قوانین قوانین جزایی است. ملاحظه بفرمایید تا حالا در این مملکت ما قانون قاچاق نداشتیم لایحه مربوط به متهمین قاچاق، لایحه تهیه و سایل مبارزه با قاچاق ملاحظه بفرمایید تا حالا شما مبارزه با قاچاق نمی‌کردید آقاى دکتر امینى شما وزیر مالیه بودید مبارزه با قاچاق نمی‌کردید لایحه دیگر لایحه بیمه اشخاص ثالث است در مقابل حوادث اگر این امر امروز نگذرد بر خلاف قانون اساسى و اجرا نشود چوب لاى چرخ دولت هست این همه مدت اشخاص ثالث در مقابل حوادث بیمه نمی‌شدند حالا اگر ما امروز به این دستپاچگى اختیار ندهیم چوب لاى چرخ دولت گذاشتیم لایحه بیمه اشخاص ثالث در مقابل حوادث چه ضروریتى دارد؟

نائب رئیس- جناب آقاى صفایی وقت شما تمام شد

صفایی- دو دقیقه دیگر از وقتم مانده است خود یادداشت کرده‌ام‏

نائب رئیس- وقت شما تمام شده طبق مقرارات آئین‌نامه دیگر نمی‌توانید صحبت کنید

صفایی- بنده هنوز نتیجه نگرفته‌ام 5 دقیقه دیگر از مجلس محترم تمنا می‌کنم که به بنده وقت بدهند

نائب رئیس- اگر آقایان اجازه می‌دهند آقاى صفایی 5 دقیقه دیگر صحبت بکنند قیام بکنند (اکثر برخاستند) تصویب شد

صفایی- یکى دیگر لایحه اصلاح ماده 34 قانون مجازات مرتکبین قاچاق است دیگرى لایجه چک بى‌محل آقایان براى این موضوع چک بى‌محل ما قانون داشتیم تا حالا عمل می‌کردیم یک چیزى نبود که اخلال در کار بشود آقایان وکلاى دادگسترى در این‌جا می‌دانند ما قوانین محکم و قانون مجازات صحیح داریم که هر کس چک بى‌محل بکشد مجازات می‌شود لایحه تشدید مجازات عبور و مرور این خیلى خوشمزه است لایحه تشدید مجازات بزه عبور از مرز می‌خواهید قانونى بگذرانید که از مرز عبور کرده آن طرف مرز رفته است این‌ که این ور است که هنوز عبور نکرده آن‌که رفته آن ور مرز که شما دسترسى بهش ندارید چى چى را می‌خواهید تشدید مجازات بکنید آقا این شوخی‌ها را بگذارید کنار آخر این چه فوریت دارد تا حالا قانون اساسى را روى یک امر واجبى اگر لازم بود زیر پا بگذارید مردانه زیر پا بگذارید براى حکومت مطلق زیر پا بگذارید مثل مصدق براى تغییر رژیم زیر پا بگذارید والا براى لایحه تشدید مجازات عبور از مرز این‌جا دیگر خلاف قانون اساسى است عمل کردند ندارد اگر گناه هم می‌کند یک گناهى که در شأنتان است بکنید اگر آدم می‌خواهد قانون اساسى را زیر پا بگذارد بر‌اى یک امر صحیح و درست و با ارزشى زیر پا بگذارد نه براى عبور از مرز بنده هر چه نگاه می‌کنم در این لایجه اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق است 7 تا ماده است از این اصلاح ماده قانون مرتکبین قاچاق است

10- لایحه مربوط به متهمین قاچاق‏

9- لایحه اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق از 3 و 4 و 5، لایحه اصلاح ماده 43 مجازات مرتکبین قاچاق یک ماده می‌خواهد 6 تا 7 ماه مرتکبین قاچاق براى چیست؟ ملاحظه فرمودید ابداً اجرایش اخلال نیست آن لایحه فرهنگیش آن لایحه وزارت دارایی‌اش مثلاً راجع به وزارت دارایی یکى لایحه راجع به نسخ تصویب‌نامه‌هاى مربوط به ‌امور استخدامی‌است آقاى دکتر امینى چون جنابعالى الان وزیر دادگسترى هستید ابداً احتیاج ندارید به این قانون لوایح مصدق آن‌جا که نسخ کرده تمام شد این از نظر قضایی عود پیدا نمی‌کند یک لایحه براى یک امرى بوده است و نسخ ضده دیگر موردى ندارد این را از نظر قضایی مشورت بفرمایید از غیر از این بود بنده همه حرف‌هایم را پس می‌گیرم آقاى ارسلان خلعتبرى ملاحظه بفرمایید نوشته است تصویب‌نامه‌هاى شماره فلان تا شماره فلان نسخ می‌شود این قانون نه مدت داشته نه زمان داشته فقط و فقط یک قانون را نسخ کرده است آن قانون راجع به تصویب‌نامه‌هاى زمان مرحوم قوام‌السلطنه بوده است رحمت‌الله علیه بنابراین وقتى که با یک لایحه نسخ شد ما هم قبول کردیم تا زمان مصدق آن قوانین به قوت اجرایی خودش باقى باشد به خودى خود الان اگر این قانون تمدید هم بشود آن نسخ به عمل آمده است این عقیده بنده است خیلى هم ارار ندارم على‌ایحال هیچ یک از این لوایح ادامه اجرایش به نفع کشور و دولت نیست امر مفیدى هم نیست آقایان استدعا می‌کنم تمنا می‌کنم قانون اساسى را براى یک امور جزیی زیر پا نگذارید این عمل را نکنید این بدعت را نگذارید اگر یک قانون این‌جا داشتید که اگر اجرا نکنید به به حقوق مردم صدمه می‌زند من حرفى نداشتم تازه اگر هم هست خوب همان یکى را بگذارید

نائب رئیس- آقاى وزیر دادگسترى بفرمایید.

میراشرافى- آقاى دکتر امینى بگذارید مخالفین صحبت بکنند بعد شما بفرمایید.

وزیر دادگسترى (دکتر امینى)- جناب آقاى صفایی می‌دانند که بنده نسبت به ایشان هم علاقه شخصى دارم هم عقیده و از نظر اصلاحات قضایی و حقوق ایشان را می‌ستایم فرمودند که اگر دولت دید که دلایل مخالفین قوى است و منطقى از نظر خودش عدول کند بنده می‌خواستم از ایشان تقاضاى متقابله بکنم که اگر جناب آقاى صفایی و مخالفین دیگر که تصدیق فرمودند که منطق دولت نه قوى‌تر بلکه منطقى‌تر است آقایان مخالف صرف‌نظر بکنند (صفایی- بفرمایید که اگر آقاى رئیس اجازه بدهند مخالفتم را پس می‌گیرم) عرض کنم که بنده از سقوط دولت مصدق و تشکیل حکومت سپهبد زاهدى و افتتاح این مجلس اکثریت مجلس شاید اکثریت قریب به اتفاق با حکومت دکتر مصدق و تمام عملیاتش مخالف بود حالا هم مخالف است و همین مجلس مخالف در دو نوبت اجازه داد که این قوانین اجرا بشود تا سیر خودش را در مجلس طى بکند چرا این کار را کرد؟ براى این‌ که یک مصلحت و ضرورت را تشخیص کرد و اجازه داد که این قوانین اجرا بشود و الان اگر غیر از این بود همینطور که جناب آقاى صفایی توضیح فرمودند چون مخالف با قوانین اساسى تشخیص شد مجلس گفت من این‌ها را اجازه نمی‌دهم مگر به طور موقت به استناد اجازه مجلس دولت آن قوانین را تقدیم کرد و یک قسمت اعظمش در کمیسیون‌ها تصویب شد و یک قسمتش مانده و بنده این‌جا از طرف دولت واقعاً باید تقدیر بکنم زحماتى که کمیسیون‌هاى مشترک کشیدند مخصوصاً در این ده روزه آخر که با وجود گرما و خستگى فوق‌العاده شب و روز زحمت کشیدند و یک قسمت از این قوانین را تصویب فرمودند (ارسلان خلعتبرى- تشکر بکنبد از مجلس نه تقدیر) تقدیر و تشکر می‌کنم هر دو به نظر من یکى است (خلعتبرى- دولت نمی‌تواند از مجلس تقدیر بکند باید تشکر بکنید) (داراب- مجلس می‌تواند از دولت تقدیر بکند) بحث نفرمایید کلمه بعدى که استعمال نشد خیلى خوب حالا اگر کلمه تقدیر در خیر مورد بود‌ بنده تشکر می‌کنم عرض می‌کنم این قوانینى که باقى مانده علیرغم نظر جناب آقاى صفایی باقى ماندنش دلیل بر بدى این قوانین نیست بلکه فرصت نبوده که این قوانین مطالعه و تصویب بشود (یکى از نمایندگان- قانون نیست لایحه است) عرض کنم این لوایحى که مانده کمیسیون‌ها نتوانستد رسیدگى بکنند (قنات‌آبادى- سار از درخت پرید از 12 مرداد) بنابراین اگر این لوایح ماند در کمیسیون‌ها دلیل بر بدى‌

+++

این لوایح و عدم ضرورتش نیست بلکه کمی ‌فرست بوده و بنده خیال می‌کنم که همان ضرورت از طرفى اقتضا کرده که آقایان اجازه فرمودند این لوایح اجرا بشود همان ضرورت باقى است و اگر واقعاً این ضرورت نبود دولت که خودش موافق بوده که این لوایح بر‌خلاف قانون اساسى و بالاخره ملزم بوده است که تبعیت مجلس بکند مسلماً این‌ها را پیشنهاد نمی‌کرد کم این‌ که این لوایحى که الان ضمیمه است تمام لوایح موجود نیست یک قسمتى است که ضرورتش و فوریتش مشخص شده و به علاوه طرز تصویب این قوانین هم در آتیه به غیر از گذشته است در گذشته کمیسیون‌ها‌هاى مشترک می‌کرد و رأى می‌داد و اجرای می‌شد در حالى که مطابق این ماده واحده در آتیه این قوانین باید سیر طبیعى خود را بکند یعنى در کمیسیون‌هاى مربوطه تصویب شود در جلسات علنى بیاید و تکلیفش روشن شود خواستم عرض بکنم که تمدید نیست اجازه اجراى موقتى است که با نحوه آن که تمدید بشود به کلى فرق دارد والا اگر غیر از این بود در خود مجلس سنا هم بحث می‌شد کما این‌ که شد و گفتیم در جلسه خصوصى که صحبت تمدید نیست به واسطه این‌ که مجلسین تعطیل می‌شودند و آن مدت هم که اجازه دادند منقضى شده بنابراین به طور موقت این‌ها را اجازه بدهید اجرا شود تا بعد از تعطیلات سیرش در کمیسیون‌ها و مجلس انجام بشود جناب آقاى صفایی یک توضیحاتى دادند در اطراف این لوایح بنده خواستم درر مورد لایحه معافیت اجناس وارده جهت اداره همکارى اصلاً لایحه را بخوانم که در ذهن آقایان و در خارج سوءتفاهم نشود که مطابق لوایح آقاى دکتر مصدق ما آمده‌ایم و کالاهاى اداره را معاف کردیم این لایحه قانونى این است.

‌ماده اول- کلیه کالاهایی که طبق مقا‌له نامه مورخ 28 و 29 دى ماه 1331 منعقده فیمابین دولت ایران و رئیس اداره همکارى فنى کشورهاى متحد آمریکا در ایران وارد شده و خواهد شد و بالاعوض به دولت ایران واگذار کرده و خواهد کرد و همچنین کلیه بذر و نهاد و غله و نظایر آن که از طرف کمیسیون مشترک ایران و آمریکا به منظور اصلاح وضع کشاورزى ایران وارد گردیده و وارد خواهد شد از هر نوع حقوق گمرکى معاف است.

ماده دوم- وزارت دارایی مأمور اجراى این قانون است.

توجه بفرمایید که معافیت گمرکى منحصر به بذر و نهال و غله است که این‌ها چیزهایی است که براى کشاورزان مفید است و بنده خیال می‌کنم که اولاً یک عوارض گمرکى فوق‌العاده ندارد (میراشرافى- این یکى نیست بیست قلم دیگر هم دارد) نه نه همین است که من دارم می‌خوانم و اگر هم یک لایحه دیگر بوده ما حق اجرایش را نداریم بنده نظرم این ببود که با کمک بالاعوض و با کمک‌هاى دیگرى که ‌آمریکا و ملت آمریکا به دولت ایران کرده است جا ندارد که این‌جا یک حرف‌هایی زده ‌که احیاناً موجب کدورت بشود (میراشرافى- شما هم زیاد تعریف نکنید) و اگر م فرمایید که این جنبه تملق دارد خیر بنده تملق نمی‌کنم و یک کارى است به نفع مملکت و به ما کمک کرده‌اند و بنابراى نباید ازشان تشکر کرد و تازه از گمرک هم معاف می‌کردیم به نفع ایران بود سایر قسمت‌هایی که جناب آقاى صفایی فرمودند که این لوایح جنبه مجازاتى دارد و دولت احتیاج به این قوانین ندارد بنده خواست به ایشان عرض بکنم که اگر احصائیه نشان داد که در مملکت چندین ماه یا یک سال قتلى اتفاق نیفتاده پس اجازه بفرمایید که قوانین مربوط به قتل را از قوانین جزایی برداریم براى این‌ که قتل اتفاق نیفتاده است (میراشرافى- در کشورهاى دیگر هست) بلى اگر به کلى از میان رفته که به قوانین احتیاج نخواهد بود وجود قوانین مجازاتى جلوگیرى می‌کند از وقوع جرایم و ارزش قانون و وجود قانون این است که اشخاص مرتکب جرایم نمی‌شوند به محض این‌ که قانون را از بین برده‌اند دوباره مرتکب جرایم می‌شوند (قنات‌آبادى- البته مجرمین بزرگ از قانون نمی‌ترسند) مجرمین گردن کلفت بله‌ اما راجع به لوایح فرهنگ که فرمودید البته بایستى قدر این امنیت را دانست و امنیت هم وجود دارد ولى اگر احیاناً در یک حلسه ‌امتحانى یک خلاف نظمی‌ پیش آمده مطابق این قانون اشخاص را تعقیب می‌کنند اگر انشاءالله اتفاقى نیفتاد که قانون مورد اجرا پیدا نمی‌کند و اگر اتفاقى افتاد اجرا می‌شود همین طور قانون امنیت اجتماعى اگر آقا این لایحه را ملاحظه بفرمایید با لایحه سابق تفاوت خیلى زیادى دارد اولاً این لایحه حبس ندارد تبعیدش خیلى محدود است و از نظر بعضى احتیاجات که هنوز متأسفانه تمام آن‌ها از بین نرفته این قانون ضرورى تشخیص شده و اساساً منظورم این بود که جناب آقاى صفایی که این قوانین را یکى یکى خواندند و البته با زرنگى که دارند بارل اقلیت تمامش را تخطئه کردند خواستم عرض کنم که وجود این قوانین براى جلوگیرى و مانع شدن از وقوع جرم است اگر جرمی ‌واقع نشد که اجراى آن را ایجاب نمی‌کند به هر صورت من خواستم از آقایان اقلیت تقاضا بکنم که قطع نظر از ارادتى که افراد به آقایان اقلیت دارند اقلیت هم مصلحت مردم را فقط رعایت بکنند و اگر هم احیاناً با دولت مخالف هست و تصور می‌کنند که عملیات دولت مطابق مصلحت مردم نیست آن‌جایی که به مصلحت مردم است خواهش می‌کنم رأى بدهید و آن‌جایی که به ضرر مردم است رأى ندهید و تنقید بفرمایید آن تنقید هم براى ما محترم است (احسنت)

نائب رئیس- پیشنهادى رسیده است قرائت می‌شود

 (پیشنهاد آقاى میراشرفی به شرح زیر قرائت شد)

مقام مقدس ریاست مجلس شوراى ملى:

پیشنهاد می‌کنم که لایحه دولت مسکوت بماند- میراشرفی‏

میراشرفی- فعلاً عرضى ندارم بنده مایل بودم که صحبت کنم این پیشنهاد را دادم از وقتم استفاده می‌کنم‏

رئیس- آقاى شمس قنات‌آبادى بفرمایید

کریمى- آقاى رئیس ایشان به عنوان موافق صحبت می‌کنند یا موافق؟

نائب رئیس- به عنوان موافق مشروط در ستون موافق اسم نوشته‌اند.

قنات‌آبادى- آقاى رئیس که توى دلم من نیستند از خود من بپرسید که چه صحبت می‌کنم تا خودم عرض بکنم اولاً عرض بکنم: که اول بنا نبود بسوزند عاشقان- آتش به جان شمع فتد کین بنا نهاد- اگر نظر مبارک آقایان نمایندگان محترم بوده باشد و همین گذشته نزدکى را فراموش نفرموده باشند تشریف فرمایید شاه را که از همین تالار جلسه علنى ساعت 8 پریروز اعلیحضرت همایونى به مناسبت گذشت 50 سال نیم قرن از مشروطیت ایران پیامی ‌فرستادند و در خلال فرمایشات‌شان فرمودند فرشته مشروطیت در این مدت 50 سال جراحت‌هایی دیده و این مطلب بسیار صحیح است و من معتقدم بزرگ‌ترین ضربه‌ای که به پیکر مشروطیت ایران زده شد آن روزى بود که دولت وقت آمد و به زور از مجلس اختیار قانونگذارى گرفت (صحیح است) و هر روزى که این عمل تکرار بشود یک ضربه‌ای به پیکر مشروطیت ایران است و آن کسانى که چنین اختیاراتى به دولت‌ها می‌دهند نمی‌توانند ادعا بکنند که ما حافظ قانون اساسى هستیم طبق قانونى که اکثریت محترم مجلس شوراى ملى در جلسات گذشته تصویب کرد اولاً من به آقایان نمایندگان محترم این مطلب را عرض کنم که بنده به شهادت صورت جلسات مجلس از روز اول و ابتدایی که عنوان شد اختیارات در مجلس با اختیارات مخالفت کردم هیچ‌وقت هم رأى به اختیارات ندادم حتى در آن زمانى که مخالفت کردند با اختیارات براى نماینده مخالف خطرات بی‌شمارى در بر داشت معذالک مخالفت کردیم و تاریخ مشروطیت و مجلس شوراى ملى ایران هم این مطلب را ثبت کرد یک مطلب دیگر عرض بکنم بنده یک روز یادم می‌آید در همین مجلس روزى که موضوع اختیارات در این‌جا مطرح بود مقام محترم ریاست مجلس جناب آقاى سردا فاخر حکمت فرمودند (آقاى پیراسته استدعا می‌کنم که حواس آقاى ناصر ذوالفقارى را پرت نکنید) (پیراسته- ایشان حواس بنده را پرت می‌کنند) آقاى رئیس محترم مجلس فرمودند که اگر دولتى بخواهد از مجلس اختیارات بگیرد من دهان آن دولت را خرد می‌کنم این صورت جلسات هست و همان روز و دنبال همان مطلب یک عده از آقایان نمایندگان محترم کف زدند و ایشان را تأیید کردند (صحیح است) (سالار بهزادى- این اختیارات نیست) آقا مثل این‌ که خیلى عجله دارید آقاى سالار بهزادى آدم که نباید از هول حلیم توى دیگ بیافتد یک خورده حوصله بفرمایید آدم که این قدر خونش را کثیف نمی‌کند (سالار بهزادى- این حلیم نیست) اختیار دارید همین شیرین‌کارى‌ها آدم را به حلیم می‌رساند دیگر تو که بچه خوبى بودى الان عرض می‌کنم این مطلب را مقام محترم ریاست را فرمودند و این را هم می‌دانند آقایان در دوره هفدهم رئیس محترم وقت مجلس شوراى ملى حضرت آیت‌الله کاشانى بر علیه اختیارات و گرفت اختیارات به جبر از قوه مقننه دو تا نامه بسیار شدید نوشته است که هر دو در صورت جلسات مجلس ضبط است (پورسرتیب- بنده آن روز هم تذکر دادم) ولى این را هم بدانند که به استناد همان نامه‌هاى رئیس وقت مجلس شوراى ملى آن اختیارات و لوایح امضا‌ شده مترتبه بر آن اختیارات هیچ کدامش قانونى نیست فرس ماژور بوده است و بس این‌ها مقدماتى بود که عرض کردم و گفتم که آتش به جان شمع فتد کین بنا نهاد من این شعر را خواندم و خواستم توجه آقایان نمایندگان محترم را جلب کنم مجلس 18 آمد یک پوز و یک ژستى گرفت که از نظر وظیفه و حفظ قانون اساسى و سمت نمایندگى و سمت آزادى‌خواهی بسیار بسیار عالى بود و آن این بود که گفت اختیاراتى که از مجلس بگیرند و فرد قانونگذارى بکنند بر‌خلاف قانون اساسى است ما آن ورقه را پاره می‌کنم پاره‌اش کردیم بعد اقلاى قوم گفتند‌‌ که خوب این قوانین این لوایح این نوشتجات یک حقوقى براى دولت معین کرده البته جوش زیادى بود که براى خود دولت می‌زدند دولت‌ها هیچ‌وقت جوش براى مردم نمی‌زنند چه ما می‌بینم که هیچ‌وقت کارى براى مردم نمی‌کنند و دردى براى مردم دوا نمی‌کنند‌

+++‌

 هر دولتى‌ که می‌آید می‌گوید که فلان خواهم کرد و چنین خواهم کرد اما در عمل ما میبینیم که صفر است بلکه یک قدرى هم پایین‌تر ار صفر در عمل آمدند گفتند که حقوق مردم تضییع شده و از بین می‌رود اله می‌شود بله می‌شود یک کلاه قانونى سرش گذاشتند و گفتند اجازه می‌دهید به کمیسیون‌هاى که این لوایح را مطالعه بکنند و دولت هم در خلال مطالعه و رسیدگى کمیسیون‌ها عمل بکنند این‌ها را می‌شد گفت کلاه قانونگذارى، کلاه شرعى بعد مدتش که تمام شد دو مرتبه آمدند و گفتند که سه ماه (یکی از نمایندگان- چهارماه) چهار ماه دیگر اجازه بدهید که این کار ادامه پیدا کند آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى این تمدید از دوازده مرداد تمام شده این موادى که در این لایحه نوشته یعنى این لوایح قانونى و فلان و این حرف‌ها دیگر نه لایحه قانونى است نه طرح است هیچ چیز نیست یک مشت کاغذ پاره زیرا مدت اختیارات کمیسیون‌ها هم در دوازده مرداد تمام شده است حالا البته اگر دولت به مجلس درد و دل نکند اگر احتیاجاتش را به مجلس نگوید اگر نیاید از مجلس کسب تکلیف بکند با چه مقامی ‌برود و کسب تکلیف کند؟ دولت دیده یک مقدارى لایحه مانده این لایحه هم باز به قول خودشان یک حقوقى براى مردم و یک حقوقى براى خود دولت به وجود آورده است که باز به عقیده بنده آقاى دولت و اعضاى دولت دلشان براى حقوق مردم نمی‌سوزد براى این‌ که این دولت اگر دلش براى مردم می‌سوخت از ابتدایی که ‌آمد و مصدر کار شده یک قدم و یک وجب در راه تأمین منافع مردم برمی‌دارد بنده این‌جا لازم می‌دانم یک نکته‌ای در وسط عرایضم عرض بکنم و زا آقایان نمایندگان استدعا کنم که به این نکته توجه کند چون منفعت خود آقایان در توجه به این عرض بنده است در ظرف سه یا چهار ماه نمایندگان محترم مجلس چند مرتبه شرفیاب شدند یکى هم همین دیروز گذشته به مناسبت عید غدیر خم بوده است در هر مرتبه شرفیابى اعلیحضرت همایونى با شرف کمال صراحت کمال اظهارات رضایت را از اعمل مجلس و مجلسیان فرموده (صحیح است) و مرتب تکرار فرو آمدند که من از کارهاى مجلس از فعالیت شبانه‌روزى مجلس بسیار متشکرم مجلس وظیفه خودش را انجام داده است و من از مجلس راضى هستم آقایان نمایندگان محترم غیر از این بود؟ (صحیح است) من این نکته را می‌خواهم بگویم مثل این‌ که بعضى‌ها یک وظیفه خاصى براى اهانت به مجلس دارند و هى براى خودش شیرینى در مقابل دولت می‌گویند مجلس وظیفه خودش را انجام نداده در صورتى که مجلس در این گرما در کمیسیون‌ها شب و روز نشسته کار کرده است و لوایحى که دولت داشته است تصویب کرده است مجلس نباید اجازه بدهد یک فرد مجلس براى خود شیرینى بگوید که مجلس انجام وظیفه نکرده من در عین این‌ که اقلیت هستم بسیار متعصبم در حفظ حیثیت مجلس شوراى ملى چون اگر حیثیت مجلس محفوظ باشد حیثیت نمایندگان محفوظ است (یکى از نمایندگان- کى گفته است) توى صورت‌جلسه هست آقاى صدقى صورت‌جلسه را مطالعه کنید بنابراین این مطلب بهانه نشود براى دست دولت که بگوید این مجلس وظیفه خودش را انجام نداده است خیر آقایان ابر و باد و مه و خورشید و فلک همه در کارند- تا تو نانى به کف آرى به غفلت نخورى. آرى همه همه طبقات همه دولت را تأیید کردند کمک کردند براى این‌ که کار بکنند اما متأسفانه در جبین این کشتى نور رستگارى نیست نمی‌توانید کار بکنید شاید دلتان هم بخواهد آقایان محترم روز 12 مرداد با لوایح با ان کلاه‌سازى که درست شده بود یا با آن قانونى (احترام می‌گذارم به اکثریت) تمام شد این‌ها که در این کاغذ نوشته شده است به دولت اجازه داده می‌شود لوایح آقاى دکتر مصدق را عمل بکنند این‌ها دیگر لوایح دکتر مصدق نیست این‌ها که این‌جا نوشته شده فرقى با آن کاغذى که توى دکان عطارى تویش فلفل و زردچوبه می‌پیچند ندارد بنابراین این عمل را مجلس شوراى ملى نمی‌تواند انجام بدهد چون مبایل با اصل 27 متمم قانون اساسى است قانونگذارى حق مجلس شوراى ملى است من موافقم به مفاد این عمل بشود اما مشروط به این این‌ که از طریق قانونگذارى باشد یعنى لوایح به مجلس بیاید طریق قانونیش را طى بکند امعان نظر بشود دقت بشود آن موادش که مغایر و مخالف با آزادى است حذف شود آقایان در همین دو شب گذشته جشن پنجاهیمن سال مشروطیت را گرفتید آیا در ابتداى مشروطیت لایحه‌ای گذشت که اگر یک‏ بچه دانش‌آموز نفس در بیاید او را شلاق بزنند؟ ما 50 سال در مشروطیت ترقى کردیم آقایان قانون اساسى مگر حق نطق آزاد و قلم آزاد براى همه افراد این مملکت در حدود قوانین در حدود مذهب و قانون اساسى معتبر شناخته مگر حالا نیامدند یک بدنه کلى و بزرگ افراد این مملکت و دانشمندان آن را از چیز‌نویسى محروم نکردند؟ (مهدوى- خیر همچو چیزى نیست) قانون را بخوانید (مهدوى- خواندم همچو چیزى نیست) قانون را بخوانید آقاى مهدوى) (مهدوى- خواندم) (نظر مبارکتان رفته است فراموش کرده‌اید هوا گرم است (مهدوى- این براى حفظ آبروى مطبوعات بوده است) آقایان این لایحه به هیچ‌وجه مطابق با قانون اساسى نیست مخالف با قانون اساسى است و اگر مجلس 18 رأى به عمل کردنبه این لایحه بدهد معنایش این است که تمام آن مطالبى که علیه اختیارات گفته است عملاً تکذیب کرده این عرض من است و آقایان را به قانون اساسى واگذار می‌کند (کریمى- این بیانات صحبت یک نفر موافق بود؟) (یکى از نمایندگان- موافق مشروط اسمش بود).

نائب رئیس- پیشنهادى رسیده قرائت می‌شود.

ریاست محترمم مجلس شوراى ملى.

پس از نطق یک موافق و یک مخالف پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم دکتر شاهکار.

میراشرافى- آقاى رئیس بنده پیشنهاد سکوت داده‌ام.

قنات‌آبادى- پیشنهاد سکوت مقدم است.

نائب رئیس- شما پیشنهاد سکوت‌تان را پس گرفتید (میراشرافى- پس نگرفتم) پیشنهاد سکوت قرائت می‌شد

(به شرح زیر قرائت شد).

ریاست محترم مجلس شوراى ملى.

پیشنهاد می‌نمایم لایحه دولت مسکوت بماند میراشرافى‏

نائب رئیس- آقاى میراشرفی.

میراشرافى- جناب آقاى صفایی استدعا می‌کنم که به عرایض بنده توجه بفرمایید که رفقاى بنده را اذیت نکنند (عبدالصاحب صفایی- وظیفه بنده است) بنده پیشنهاد می‌کردم که این لایحه دولت مسکوت بماند و دلایلم را هم عرض می‌کنم حضور آقایان البته آنچه که شایسته شأن مطلب بود از لحاظ مخالفت با تصویب این قانون جناب آقاى صفایی و جناب آقاى قنات‌آبادى حق مطلب را بیان کردند و جاى آن‌که بنده مخالفت خود را تکرار بکنم ندارد ولى به طور خلاصه عرض بکنم همانطورى که آقاى قنات‌آبادى پشت این تریبون فرمودند شما در یک ایامی ‌این قانون را تصویب می‌کنید که از تمام مجالس کشورهاى اسلامی ‌نمایندگان‌شان را دعوت کرده‌اید به عنوان این‌ که آقایان نمایندگان مالس دنیا ببینند که ملت ایران 50 سال در حال مشروطه زندگى کرده است و به علت گذرانیدن 50 سال مشروطیت می‌خواهد جشن بگیرد در یک چنین روزهایی که یک شخصیت‌هایی مثل اعلیحضرت همایونى شاهنشاه از جلوى این درب ملت ایران تبریک مشروطیت فرمودند و یک شخصیت دیگرى مثل جناب آقاى نقى‌زاده که در واقع مادر مشروطیت ایران است (یکى از نمایندگان- مادر؟) پدر آقا پدر سر مادر پدر دعوا نمی‌کنیم پدر مشروطیت (فرامرزى- نه خیر غلط است چون اصل مادر است)

نائب رئیس- استدعا می‌کنم که نظم مجلس را مراعات کنید.

میراشرافى- جناب آقاى تقى‌زاده که هم پدر و مادر مشروطیت ایرانند منطقى فرمودند و موقعى که من شنیدم واقعاً گریه‌ام گرفت ایشان فرمودند که من خودم از افرادى بودم که از روز پیدایش مشروطیت ایران جزء فداکاری‌ها و سربازان صف اول این جبهه بودم و امروز خوشحال هستم که 50 سال از عمر مشروطیت ایران گذشته و من تقى‌زاده زنده هستم و به ملت ایران تبریک می‌گویم آقایان نمایندگان محترم این قوانین ضرورى براى مملکت و ملت نیست این یک کار کوچک یک خطر بزرگ نباید کرد همانمطورى که آقاى قنات‌آبادى گفت اگر واقعاً دولت می‌خواهد به اختیارات قانونگذارى را بگیرد همان معامله‌ای که دکتر مصدق کرد بکند براى ده دوازده سال تا لایحه غیر‌ضرورى مشروطیت ایران در چنین موقعى و در چنین ایامی ‌لکه‌دار نکنید و اجازه ندهید که این لایحه مطرح بشود و اجازه بدهید که همین جا مسکوت بماند و اما راجع به جریان دیگرى که می‌خواهم خدمت آقایان عرض بکنم دیروز در موقع سلام جناب آقاى سردار فاخر حکمت مطالبى به عرض اعلیحضرت همایونى رساندند که یک موضوعش موضوع پیدایش رضا شاه بود در ایران.

نائب رئیس- جناب آقاى میراشرافى- این موضوع مربوط به مسکوت ماندن این لایحه نیست.

میراشرافى- بنده مربوطش می‌کنم.

نائب رئیس- مربوط نیست اجازه نخواهم داد استدعا می‌کنم خارج از موضوع نفرمایید.

میراشرافى- خارج از موضوع نیست بنده می‌خواهم عرض بکنم که رضا شاه در ایران پیدا شد و پیدا شدن رضا شاه معلول یک سلسله از حوادث بود و یکى از آن حوادث جنگ بین‌المللی گذشته بود و اگر جنگ بین‌المللی گذشته نشده بود رضا شاه در ایران بوجود نمی‌آمد به دلیل این‌ که قرارداد ترکمنچاى تعهد کرده بود که سلطنت در خانواده عباس میرزا باشد بنابراین آن جنگ پیدا شد آن معاهده که زنجیر اسارت ملت ایران بود پاره شد و در اثر پاره شدن آن رضاشاه بوجود آمد و رضاشاهی که معتقدیم به مملکت خدمت کرده و این مجلس شوراى ملى به عنوان کبیر به او داده او بیش از هر کس به قانون و مجلس احترام می‌گذاشت و هر عملى را که نمی‌خواست بکند با دست مجلس و با عمل مجلس و با عمل قانون و با یک شرایط مساعد و مناسبى می‌کرد و هیچ‌وقت نمی‌آید بگوید که همین طور چکى بیست و سه تا لایحه را به دولت اجازه بدهد آقا این‌جا که دکان بقالى نیست که آدم بگوید که این یک بار خیار را همین طور چکى بخرند؟ این قانون است‌

+++

فلسفه مشروطیت فلسفه قانون فلسفه مشرورت براى این است که هر مغزى و هر فکرى و هر نظرى که دارد در موقع تصویب لوایح در هر موقع طرح ماده به ماده به نمایندگان بیان عقیده و مطلب خودشان را بکنند عقیده خودشان را بگویند و این قانون به تصویب برسد والا اگر قرار بر این بود که همینطور در بست اختیار داده شود روز اولى که مجلس شوراى ملى تشکیل می‌شد می‌آمدند و یک ماده می‌گذاردند که در مدت دوسال اختیار قانونگذارى می‌دهیم به آقاى رئیس دولت و مجلس را تعطیل می‌کردند و می‌رفتند دیگر ماهى 1700 تومان حقوق به ما و این مخارج گزاف و این مهمانى‌ها و این پذیرایی مفصل لزومی ‌نداشت پس دولت و ملت ایران تحمل این مخارج را می‌کند براى این است نمایندگانى که این‌جا نشسته‌اند اظهار عقیده و اظهار مطلب بکنند چون جناب آقاى رئیس جازه نمی‌دهند بنده به عرایض خودم خاتمه می‌دهم و دو کلمه اجازه می‌گیرم ازشان راجع به 28 مرداد صحبت کنم از ایشان استدعا کنم و از آقایان نمایندگان می‌خواهم با احترام همان قیام 28 مردادى که با استناد خود آقایان پشت این تریبون آمدند اجازه فرمایید بنده یک ربع صحبت کنم‏

نائب رئیس- آقاى میراشرفی نمی‌شود صحبت بفرمایید

میراشرفی- یک ربع به بنده اجازه بدهید

نائب رئیس- جنابعالى پیشنهاد سکوت داده‌اید باید در همان موضوع صحبت کنید آن هم مختصر

میراشرفی- دلیلش را می‌خواهم عرض کنم سلطنت محمد رضاه شاه پهلوى در این مملکت سه صفحه دارد (زنگ رئیس)

نائب رئیس- آئین‌نامه را حفظ کنید

میراشرفی- استدعا می‌کنم اجازه بدهید صحبت کنم‏

نائب رئیس- آقاى میراشرافى اگر آقا به مشروطیت ایمان دارید باید آئین‌نامه را حفظ کنید

میراشرفی- استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید مطلبم را عرض کنم جلوى اقلیت را می‌گیرید حرفش را هم نمی‌گذارید بزند از ساعت 7 صبح آمده‌ایم مخالف اسم نوشته‌ایم اجازه نمی‌دهید صحبت کنم‏

نائب رئیس- جناب آقاى میراشرافى اگر به مشروطیت علاقمندید باید در پیشنهاد سکوت صحبت بفرمایید راجع به 28 مرداد نباید صحبت بفرمایید

میراشرفی- اجازه بدهید که یک ربع صحبت کنم اگر اسم 28 مرداد را آوردم زبان را ببرید‏

نائب رئیس- مطابق آئین‌نامه باید مختصر بفرمایید یک ربع به آقا اجازه می‌دهم ولى باید راجع به پیشنهادتان صحبت بفرمایید

میراشرفی- دولت 23 لایحه را همینطور آورده می‌خواهد چکى از مجلس اجازه بگیرد

نائب رئیس- جناب آقاى میراشرفی در ستون مخالف اسم نوشته‌اید در موقعش تشریف بیاورید صحبت کنید

میراشرفی- شما اجازه نمی‌دهید

نائب رئیس- من موظفم که ‌امر مجلس را اطلاعت بکنم بنده حق این اجازه را ندارم مجلس باید اجازه بدهد

عبدالرحمان فرامرزى- اختیار با شماست می‌توانید اجازه بدهید صحبت کنند

میراشرفی- حالا اجازه بدهید بنده یک ربع صحبت بکنم‏

نائب رئیس- بنده اجازه بدهم آئین‌نامه اجازه نمی‌دهد 5 دقیقه با اجازه آقایان تنفس می‌دهم بعد مقام ریاست خودش تشریف خواهد آورد (سه ربع پیش از ظهر مجلس به عنوان تنفس تعطیل و مجدداً بیست دقیقه پیش از ظهر جلسه به ریاست آقاى رضاحکمت تشکیل گردید)

رئیس- آقاى عماد تربتى مخالفید با پیشنها سکوت (عماد تربتى- بله) بفرمایید

عماد تربتى- در این لایحه آقایان اقلیت هم به عنوان مخالف و هم به عنوان موافق ولى البته به منظور مخالف نام‌نویسى فرموده بودند که در واقع موافق صحبت نکرد (عبدالصاحب صفایی- هیچ موافقى نیامد دیروز اسم بنویسد) و آنچه به نام پیشنهاد سکوت مطالبى ایراد شد و یک مطالبى را که از طرف جناب آقاى میراشرافى ایراد شد یک تشریفاتى براى سخن بود که مثل پنجاهمین سال مشروطیت است مثل این‌ که اگر پنجاهمین سال مشروطیت نبود و اوایل مشروطیت بود مخالفت با قانون اساسى جایز بود و یا این‌ که نمایندگان خارجى از کشورهاى دیگر این‌جا هستند در صورت نبودنشان مثل این‌ که جایز بود

میراشرفی- آقا بنده پیشنهاد سکوت را پس گرفتم دیگر صحبتى ندارم‏

عماد تربتى- بسیار خوب مقصودم همین بود حالا که پس گرفته شد بنده عرضى ندارم‏

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پس از نطق یک موافق و یک مخالف پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌نمایم دکتر شاهکار

رئیس- آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- آقایان دو نفر ناطقین محترم که راجع به این لایحه صحبت فرمودند به عنوان مخالف و موافق هر دو یک مطلب فرمودند عقیدشان این طور بود که با تمدید اجرای لوایحى که مجلس شوراى ملى و یا سنا این‌ها را اجرا داده است قانون اساسى لگد‌مال می‌شود و حال آن‌که بحث در قانون اساسى نیست و خداوند آن روز را براى این مملکت نیاورد که با قانون اساسى لطمه‌ای یا صدمه‌ای وارد شود (قنات‌آبادى- آن هم که اختیارات را تصویب کردند همین حرف را می‌زدند و همین منطق‌شان بود) بنده براى جناب عالى احترام قائل هستم.

قنات‌آبادى- بنده هم براى جنابعالى احترام قائل هستم.

رئیس- آقاى دکتر شاهکار صحبت‌هایشان را بفرمایید و با اختصار توضیح بدهید.

دکتر شاهکار- بحث در این است که موقعى که مجلس هجدهم تشکیل شد و آقایان برخوردند به لوایح آقاى دکتر مصدق که هر عنوانى داشت مجلس شوراى ملى قوه مقننه مملکت نظر داد این اختیارات صحیح نبوده این مطلب مفروق عنه است و فرمولى تهیه شده در تیرماه در همین اتاق‌هاى عقب یک عده‌ای از آقایان نشسته‌اند و گفتند دادن اختیار به آقاى دکتر مصدق قانونى بنوده و بنابراین رسمیت قانونى ندارد (شوشترى- حالا هم همان عقیده را داریم) بعد قوه مقننه مملکت نشست و این تصمیم را گرفت که چون این لوایح یک مقدارى حقوق مکتسب جناب آقاى فرامرزى که به عنوان مخالف اسم نوشته‌اید عرایض بنده را توجه بفرمایید (عبدالرحمن فرامرزى- همه زدند روى میز من هم زدم از کجا میدانید که من مخالفم که به من فرمودید) یک مقدار حقوق مکتسب براى مردم پیدا شده و روابط حقوقى و اجتماعى براى مردم ایجاد شده است دیدم این لوایح را ما نمی‌توانیم از بین ببریم فرمولى تهیه کردیم و این فورمول این بود که این لوایحى را که دولت اجراى آن را ضرورى می‌داند مادام که در کمیسیون رسیدگى نشده و تمام نشده است اجرا بشود و اگر به تصویب کمیسیون‌هاى مجلس برسد تا تصویب نهایی اجرا بشود در آن مدت کمیسیون‌ها به این لوایح رسیدگى کرده‌اند وقت منقضى شد در کمیسیون دو مرتبه تأیید این مطلب اگر آقایان نظرشان باشد بنده این افتخار را دارم که پیشنهاد دادم که چهار ماه تمدید بشود آقایان موافقت فرمودند نظر مجلس 18 را که این لوایح در کمیسیون‌ها مطرح بشود و رسیدگى بشود و تا تصویب نهایی مجلسین قبل اجرا باشد امروز دولت آمده یک مطلبى را می‌گوید این را از نظر قاضی بنده خطابم به همکاران محترم است که زیاد از نظر قضایی صحبت می‌کردند امروز دولت چه می‌خواهد در یک دادگاه یک مدعى می‌گوید که این مال مال من است مدعى علیه می‌گوید که این مال تو نیست قاضى دادگاه رأى می‌دهد که کى حق دارد این مثل این است که ما یک دولتى دارم یک طرف یک ملتى داریم یک طرف و بنابراین آقایان یک احقاقى است اختلاف نیست بنده می‌خواهم ببینم دولت می‌گوید این لوایحى که فرستادید به کمیسیون‌ها چون وقت کمیسیون‌ها تمام شد اجازه می‌خواهم براى چهار ماه این را ادامه بدهند این کجا با قانون اساسى ما مخالفت دارد (یکى از نمایندگان- هیچ جا) یا کى اختیار قانونگذارى را به دولت می‌دهد؟ ما کجا داریم قانون جدیدى تصویب می‌کنیم دولت می‌گوید آقا مرا مأمور کردید برای این‌ که لوایحى را که اجراى آن ضرورى می‌دانم به کمیسیون می‌دهم اطاعت کردم به کمیسیون‌ها هم حمدالله حداکثر قدرت و توانایی خودشان را براى تصویب این لوایح به کار بردند ولى وقت نرسید حالا دولت می‌گوید من در این وضعیتم این مقدار از لوایح من مانده است اجازه می‌دهید که چهارماه دیگر من این‌ها را اجاره کنم و بعد از چهار ماه اگر تمام نشد منصرف شوم ما یا باید بگوییم نه یا بگوییم آرى صحبت از قانون اساسى و ضربت به پیکر مشروطیت و این‌ها است به عده از اشخاصى که بیرون باشند فکر نمی‌کنند:

رئیس- آقاى دکتر در کفایت مذاکرات صحبت بفرمایید.

دکتر شاهکار- شما تشریف نداشتید راجع به پیکر مشروطیت و این‌ها صحبت کردند.

رئیس- می‌دانم شما در کفایت مذاکرات صحبت کنید.

دکتر شاهکار- اطاعت می‌کنم بنابراین بنده خیال می‌کنم که بحث ما در این است که اجازه دادیم به دولت که لوایحى را که اجراى آن را ضرورى می‌داند بیاورد و حالا اگر آقایان تصور می‌فرمانید که اجراى این‌ها ضرورى است اجازه می‌دهید اگر تصور می‌فرمایید ضر‌رى نیبست اجازه نمی‌فرمایید اما در این قوانین که فرمودید چه قوانین ضرورى هست بله هست قانون چک بلامحل سابق یک قانونى بود که تشویق کلاه برداران را می‌کرد و دو ماده 38 قانون مجازات عمومی ‌براى تعقب کلاه‌برداران کافى نیست دولت آمده است می‌گوید من با این وسیله می‌توانم جلوگیرى کنم به صورتى که مال مردم از بین نرود قانون بیمه اشخاص ثالث یکى از مترقى‌ترین قوانین است که ممکن است در یک مملکتى از مجلس بگذرد آقایان موضوع این قانون نیست (عبدالصاحب صفایی- این را تقدیم مجلس کنند) اجازه بفرمایید خوب دولت از این موقعیت استفاده کرده از نظر دولت این حرف را می‌زنم.

رئیس- آقاى دکتر شاهکار راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید‌

+++

دکتر شاهکار- بنابراین بنده خیال می‌کنم مطالب تا اندازه‌کافى گفته شد حقوق مردم را در نشر بگیرید (میراشرفی- قانون اساسى را هم در نظر بگیرید) قانون اساسى را در نظر می‌گیرم اجازه نمی‌دهند که بگویم چرا مخالف قانون اساسى نیست‏

رئیس- شما می‌گویید آن‌ها هم می‌آیند یک ساعت وقت می‌گیرند

دکتر شاهکار- آقایان مطالبى بر‌خلاف قانون اساسى نیست منطبق است بر اصل حفظ حقوق مکتسبه (میراشرفی- آقا دکتر حقوق هم هست) ولى بنده اجازه می‌خواهم عرض کنم که بنده آقاى میراشرفی دکتراى حقوقم را از یک مرجع رسمی ‌دارم‏

رئیس- دکتر شاهکار بنابراى این قوانین را مفید و ضرورى می‌دانم و در اطرافش هم بحث به‌ اندازه کافى شده است و مذاکرات دیگر کافى است تقاضا می‌کنم که پیش از این وقت گرفته نشود و به کفایت مذاکرات رأى گرفته شود (میراشرفی- احسنت معناى دکتراى حقوق را هم فهمیدیم که از یک مقام رسمی‌گرفته‌اند)

رئیس- آقاى عبدالرحمان فرامرزى‏

عبدالرحمان فرامرزى- البته بعد از آقاى دکتر شاهکار حرف زدن کار آسانى نیست من فقط ممنونم آقایانى که شلوغ کردند و نگذاشتند حرفش را مرتب بزند (میراشرفی- حرفى هم نداشت) عرض کنم که جناب آقاى دکتر من از اول مخالف این طرز عمل بودم صورت مذاکرات مجلس هم هست آن روزى که پیشنهاد کردند که قوه قانونى داشته باشد نادر کمیسیون‌ها تصویب بشود مخالفت کردم براى این‌ که این عمل عین عمل مصدق است یعنى قوانینى را که مصدق براى خودش گذارنده بود شما اسم دیگرى رویش گذاشته اید و همانطور جریان دارد خوب اگر این درست است آن هم درست است اگر آن احساسات حرارت اولیه‌مان که می‌گفتیم نخیر باید چنین کرد دهانش خورد کرد و فلان کرد سر جایش موجود است حالا هم همینطور است جناب آقاى دکتر امینى خوشوقتم که تشریف دارند هر چى ادم حرف بزند در این صحبت‌ها ایشان اصرارى دارند این را حمل موافقت و مخالفت با دولت بکنند در صورتى که ممکن است با کسى با یک دولتى مخالف باشد ولى با بعضى از لوایحش موافق باشد و بهش رأى بدهد یا یک کسى با دولت موافق باشد و با بعضى از لوایحش مخالف باشد و بهش رأى ندهد دولت سپهبد زاهدى روز اولى که ‌آمد یک نامه محرمانه نوشت به مجلس که البته آقایان یادشان است که به وزیر من توهین کردند و من همین جا بلند شدم گفتم که این کار عین کار مصدق است و مجلس زیر بار این حرف نمی‌رود می‌خواهید نوک مجلس را بچینید و نگذارید حرف بند و بعد هم خیلى‌ها از همین موافقین که الان شاید زیاد با آقایان تعارف می‌کنند رفته‌اند گفتند که فرامرزى مخالفت کرد با سپهبد زا‌هد صحبت کردم گفتم آقاى سپهبد زاهدى شأن من نیست که توى مجلس باشم و سکوت کنم که یک چنین نامه‌ای به مجلس بنویسد من سکوت نمی‌کنم یک جریانى هست جناب آقاى دکتر امینى اشخاص اصولاً مخالفى هستند این‌ها هر که بیاورد قبول نمی‌کند مگر این‌ که به قول خود شما با منطق و ثبات بکند که این حق است یک تذکرى می‌خواهم به جناب عالى بدهم و به دولت شاید یا دولت بعد از شما که می‌آید در دهات ما می‌گوید اسب شمشیر وفا ندارد یعنى اگر دشمن زد و ‌سوار را کشت هم اسبش را بر می‌دارد هم شمشیرش را و استخدام می‌کند به نفع خودش و شمشیرى که سابق مال دشمن بود مال آن یکى بود حالا ما این می‌شود ازش استفاده می‌کند علیه صاحب اولیه‌اش قوانین که بر‌خلاف اصول آزادى و برخلاف اصول مشروطیت است و همه دولت‌ها امتحان کرده‌اند که می‌آورند بعد دشمنان آن را در دست می‌گیرد یعنى جانشین آن‌ها بر علیه آن‌ها استعمال می‌کنند این قوانین مال کسى است که شما او را حبس کرده‌اید قوانین آورده به نفع خودش براى حفظ خودش براى گرفتن مخالفین خودش براى تار و مار کردن مخالفین خودش و تأیید مقام خودش این‌ها را وضع کرده با این‌ که شما او را حبس کرده‌اید ولى اسب و شمشیرش را به کار می‌برید این باید عبرت باشد که هر کس که مبصر کار شد براى تأیید خودش پا روى هر اصلى نمی‌گذارد (صحیح است) از شما می‌پرسم وجدداناً 24 قانون این‌جا دیدم مثل فهرست کتابخانه بود اصلاً نمی‌دانم اغلب این‌ها چیست حالا شما می‌گویند پا شوم به این‌ها رأى بدهم حالا اگر پا شدم و رأى دادم ومردم گفتند که وکلا به وظیفشان عمل نمی‌کنند باید به من برخورد آقایان چرا تعارف می‌کنید وکیلى که قوانین را نمی‌فهمد چیست جلوش می‌گذارند و بلند می‌شوند و چکى رأى می‌دهند این وکیل به وظیفه‌اش عمل کرده است؟ اگر کسى بگوید به وظیفه‌اش عمل نمی‌کند باید بهش بر خورد؟ (صحیح است) فقط یک تذکر دیگر عرض کنم و آن این است که خیلى به تأیید نباید غره شده که بلند شوند و تشویق بکنند و بگویند احسنت و آفرین یادم هست که از پشت همین تریبون مجلس در زمان سپهبد زاهدى آقاى بهبهانى خواست حرف بزند حرف‌هاى خیلى ملایمی‌هم بود منطقى هم بود اکثریت بلند شدند و رفتند بیرون همان اکثریتى که حالا براى شما می‌آید.

رئیس- ولى بعد هم ناچار شدند بیایند و بنده هم ایشان را وا داشتم که تمام صحبت‌هایشان را بکنند

فرامرزى- بله جنابعالى خیلى مساعدت فرمودید و من این را اقرار می‌کنم.

رئیس- همان ارفاقى که آن روز به اقلیت کردم امروز هم می‌کنم حالا رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند‌‌ (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاداتى رسیده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم در قسمت لایحه معادن مدت سه ماه حذف شود و عطف به سایر لوایح گردد عماد تربتى.

رئیس- آقاى عماد تربتى.

عماد تربتى- بنده اساساً طرح این لایحه را بر‌خلاف قانون اساسى نمی‌دانستم این بود که وارد در اصلاحات قانونى این طرح شدم یک قانونى است یک حقوق مکتسبى نصیب اشخاصى شده است اگر چنانچه بخواهیم دربست تصویب نکنیم و مطرح نکنیم البته وقت طولانى لازم دارد و به نام الضروات تبیح المحظورات همین طور دربست و کلى مطالب قانون اساسى که قانونگذارى از وظایف مجلس شوراى ملى است آقایان این قانون را می‌گذاریم از گذشته تفاوت دارد این قانون با قوانین دکتر مصدق ما اختیار به شخص دادیم و نمی‌دانستیم که چه قوانینى می‌گذارند ولى حالا قوانین است منظم و مدون از ماده اول تا آخر از لحاظ آقایان گذشته است حالا یکى از آقایان در مسافرت بوده یا مجال نداشته یا حوصله نداشته ببیند این قانون چیست این مالک براى سایرین نخواهد شد ما آن قانون را که دیده‌ایم از ماده اولش تا آخرش از (الف) تا (ى) آن را می‌دانیم که چیست که اجازه اجرا آن را به دولت می‌دهیم آن هم البته براى این‌ که کاملاً جزئیات آن روشن بشود بعد از چهار ماه که تعطیل مجلسین تمام شد که به کلمه مطرح خواهد شد و رسیدگى خواهیم کرد و بنده نمی‌فهم که کدام یک از اصول قانون اساسى لگد مال شده است این عین قانون اساس است که در مجلس مطرح بشود و با اجازه مجلس ادامه اجراى آن به دولت تفویض شود این تفاوتى بود که قوانین مصدق با قوانین مدون فعلى دارد و خواستم به عرض آقایان برسانم اما پیشنهادى که بنده کردم در فهرستى که خوانده شد دیدیم که در صدر لایحه است که براى تمام قوانین چهار ماه پیشنهاد شده این آقایان وقت زیادى نبود و مورد موافقت مجلس شد اول نظر مجلس سنا این بود که این قوانین را به طور کلى و بدون این‌ که انتهایی داشته باشد به تصویب برسانند ولى بعداً با مذاکراتى که با مجلس شوراى ملى در خارج به عمل آمد گفتند که یک مدتى داشته باشد که دولت هم با فراقت بال قوانین را به تصویب برساند با این‌ که چهار ماه یک وقت بسیار کمی ‌است با توجه به تعطیل مجلس و با توجه به این‌ که بعداً باید بیاید و در مجلس مطرح بشود و باز به مجلس دیگر برود و در آن‌جا ممکن است اصلاحاتى بشود و برگردد در فهرستى که خوانده می‌شد بنده دیدم براى یکى از قوانین که قوانین راجع به معادن است مدت سه ماه قائل شده بنده این تبعیض و استثنا‌ را نفهمیدم در صورتى که آقاى دکتر امینى در جلسه خصوصى به طور مثال فرمودند که من جمله قانون معادن است که حقوق مکتسبى به اشخاص داده است بنده مع‌التأسف دیدیم قانون معادن در مدت چهار ماه هم کمتر شده است و سه ماهه شده است این قانون معادن است چون بنده علت این تبعیض را نفهمیدم خواستم عطف به سایر قوانین بشود یا توضیحى بدهند که این استثنا روى چه اصلى بوده که بنده روشن شوم.

رئیس- آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

کفیل وزارت اقتصاد ملى- (کاشانى) این مطلبى که جناب آقاى عماد تربتى تصور فرموده‌اند که اجراى این قانون که لایحه مربوط به معادن سه ماهه است براى خود بنده هم همین طور سوءتفاهم بود و لذا در سنا وقتى که مدت لوایح تغییر کرد و محدود به چهار ماه شد بنده خواهش کردم حالا که محدود است لایحه معادن هم محدود به همان چهار ماه بشود آقایانى که به این شهر را نوشته بودند تفسیر کردند گفته شد که مقصود از سه ماه این نیست که تا سه ماه این قوانین قابل اجرا استو بعد از آن قابل اجرا نیست بلکه مقصود این است که دولت موظف است که در ظرف سه ماه قانون جدید براى معادن بیاورد ما قبول کردیم و در ظرف سه ماه هم قانون جدید را خواهیم آورد و بنابراى تصور نفرمایید که همان طور که در سنا گفته شد مدت اجراى این لایحه براى سه ماه است ایین را در سنا تأیید کردند که مدت همان چهار ماه است فقط دولت مکلف است در مدت سه ماه لایحه جدید معادت را تقدیم بکند و تقدیم خواهد کرد.

رئیس- آقاى عماد تربتى.

عماد تربتى- با این توضیحى که داده شد که سه ماه برای دولت است که لایحه را بیاورد و مربوط به لایحه نیست و در صورت‌مجلس هم ضبط می‌شود پیشنهاد را پس می‌گریم (احسنت).

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

چون براى راهنمایى و هدایت و حمایت صنایع کشور وجود مرجع قانونى و مقرراتى ضرورى است لذا این جنابان امضاکنندگان زیر پیشنهاد می‌نماییم لایحه قانونى هیئت نظارت صنعتى نیز به طور تکلیف از سایر لوایح تقدیمی ‌تصویب شود و اجراى آن موکول به تصویب مجلس سنا باشد‌

+++

جفرودى- میراشرفی- استخر- عرب شیبانى- محمد على مسعودى- پناهى- موسوى- صدقى- دکتر میراشرفی- فرید اراکى- سالار بهزادى- امیر احتشامى- دکتر افشار- مکرم سلطانمراد بختیار- لارى- دکتر سید امامى- مرات اسفند یارى- خزیمه علم- افخمى- محمود ذوالفقارى- دکتر آهى‏

رئیس- آقاى جفرودى‏

مهندس جفرودى- پیشنهاد را براى توجه آقایان مجدداً قرائت می‌کنم (به شرح سابق مجدداً قرائت نمودند) (دکتر مشیر فاطمى- با قید تفکیک) الان بنده توضیح می‌دهم‏

رئیس- به طور مختصر باید توضیح بدهید چون توضیح باید مختصر باشد

مهندس جفرودى- عرض کنم که بعد از سال‌ها براى دفعه اول در چند سال پیش یک قانونى وضع شد و صنایع کشور را تحت قانون در آورد و هیئتى هم براى اجراى این قاون تعیین کردند بنده به عنوان مثال براى این‌ که موضوع براى همه آقایان محترم روشن بشود حادثه‌ای را که پارسال در یکى از کارخانه‌ها در مورد یک بخار اتفاق افتاده بود و این‌جا اظهار تأسف شده بود به عنوان مثال ذکر می‌کنم کارخانجات خصوصى وقتى دایر می‌شوند به هیچ‌وجه من‌الوجه از لحاظ فنى مقرراتى را رعایت نمی‌کنند یعنى اگر یک کسى یک دستگاهى را با بخار بخواهد به حرکت در آورد ضخامت دیگ را مطلقاً در نظر نمی‌گیرد این دیگ در آن‌جا که یک عده کارگر بیچاره کار می‌کنند طاقت این بخار را نمی‌آورد و یک سوپاپ اطمینان هم که بالایش نیست که اگر یک مقدار اضافى بخار فشار آورد از آن سوپاپ خارج شود و یک دیگ نترکد این را به عنوان مثال عرض کردم (صارمى- این تصویب شد) نه قربان این اجازه بفرمایید این نیست اگر تصویب شده بفرمایید این نیست اگر تصویب شده بفرمایید پیشنهادم را پس می‌گیرم (صارمى- درآخرین جلسه تصویب شده) این قانون هئیت نظارت صنعتى است آن نیست که می‌فرمایید تصویب نشده است (صارمى- تصویب شد) اگر شده است بیاورید به هرحال بنده‌ ماده سه قانون را می‌خوانم براى آقایان: وظیفه هیئت‌هاى مزبور نظارت در وضع فنى و مالى و ادارى و بهربردارى کارخانه‌ها و گارگاه‌ها و هدایت و راهنمایى آن‌ها در مسائل مذکور و مراقبت و کمک در رفع نقایص و تنظیم و تدوین مقررات مربوطه خواهد بود‌ این یکى از وظایف آن هیئت است ملاحظه می‌کنید یک همچو قانون به این خوبى که عقیده من از لحاظ حفظ صنایع خصوصى در پنجم آذر 1331 تصویب شده و به نظر من به همان درجه اهمیت است که جناب آقاى دکتر شاهکار براى قانون بیمه شخص ثالث ذکر فرمودند از لحاظ حفظ و حمایت و راهنمایى صنایع خصوصى این هیئت نظارت حائز کمال اهمیت است (صحیح است) این است که بنده استدعا کردم که به طور تفکیک به این هم رأى بدهید براى این‌ که برود به سنا و آن‌جا تصویب بشود و مانع اجراى لوایح دیگر دولت هم نشود

رئیس- آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى‏

کفیل وزارت اقتصاد- بنده خواستم عرض کنم که موافقم‏

رئیس- آقاى صارمى‏

صارمى- مخالفت بنده از این نقطه‌نظر است که ممکن است اگر لوایحى اضافه بر این قانون بشود محتاج این لوایح اضافى در این قانون بشود محتاج به این بشود که این لایحه مجدداً به مجلس سنا برود و در آن‌جا تصویب بشود و آن وقت این قانون را به طور کلى قابل اجرا باشد (مسعودى- توضیح دادند این‌ طور نیست) (دکتر مشیر فاطمى- در لایحه فرهنگ هم این کار شد) حالا اگر چنانچه این کار بشود که سایر قوانینى که این‌جا ذکر شده است اگر این اضافه بشود که آن قسمت‌ها قابل اجرا باشد و این قسمت که اضافه شده است به مجلس سنا برود و جداگانه مورد بحث واقع بشود بنده مخالفتى نخواهم داشت فقط منظور بنده این است که این قانون را بتوانیم اجرایش بکنیم و خلاء ایجاد نشود و نسبت به حقوق مکتسبه اشخاص ایجاد اشکالى نشود

رئیس- آقاى کفیل وزارت اقتصادملى‏

کفیل وزارت اقتصادى ملى- توضیحاتى که جناب آقاى مهندس جفرودى دادند به نظر بنده کافى بود چون که مخصوصاً تصریح شده در این‌جا به قید تفکیک و به شرط تصویب مجلس سنا بنابراین نظر جنابعالى تأمین است این جزء این لایحه نمی‌آید که برگردد به سنا (شوشترى- این چه عجله‌ای است آقا می‌خواستید 25 تا بیاورید) به هر حال بنده عرض می‌کنم این توى این لایحه نخواهد آمد و تفکیک می‌شود و بعد براى تصویب مجلس سنا خواهد رفت‏

رئیس- آقاى عمیدى فرمایشى دارید؟

عمیدى نورى- بنده اختیار قانونى دارم بر طبق تبصره ماده 110 اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید

عمیدى نورى- البته شأن مجلس شوراى ملى این است که همیشه قوانین و آئین‌نامه را رعایت کنند و البته رعایت نشود آن هم در روزهاى که جشن پنجاهمین سال مشروطیت را می‌گیرم جاى تأسف است (کاشانى- همه وقت باید رعایت بشود) البته مخصوصاً در این موقع آن هم در یک امرى به عقیده بنده بر‌خلاف اصل است تبصره ماده 110 را توجه کنید تصریح دارد که نمایندگان مجلس و دولت نمی‌توانند تحت عنوان یک ماده واحده چندین لایحه قانونى را مطرح بکنند و تصویب بکنند فعلاً ما در امر عجیبى واقع شده‌ایم ماده واحده ‌آمده در ضمن یک ماده واده 24 لایحه‌ای که متن آن‌ها حتى در مجلس شوراى ملى قرائت نشده (صحیح است) تا چه رسد به این‌ که بحث بشود درش به مرحله‌ای داریم می‌رسیم که این 24 لایحه‌ای که مطرح نشده و ضمیمه ماده بوده قرائت نشده درست ما داریم تصویب می‌کنیم به صورت اجرا در بیاید بعد از اجرا هم می‌گوییم برود به کمیسیون بنده از نظر رعایت ماده 110 آئین‌نامه آن را مخالف قانون می‌دانند (صدرزاده- تصویب نیست اجازه اجرای است) تشریح می‌کنم خودتان البته می‌دانید که تویب هر لایحه‌ای در مجلس شوراى ملى اجرایش است ما نمی‌توانیم بگوییم لایحه‌ای در مجلس تصویب می‌شود ولى فاقد قوت اجرایی است شما الان دارید قدرت اجرایی می‌دهید بنده ماده 110 را تذکر دادم و این را مخالف قانون می‌دانم.

رئیس- وقتى که دوره کمیسیون‌هاى مشترک منقضى شد من خودم عقیده‌ام این بود که ممکن است دو ماه یا سه ماه دوره عمل کمیسیون‌هاى مشترک تمدید بشود (صحیح است) الان هم راه قانونیش به عقیده بنده همین است که گرفتار این مشکلات نشویم الان ممکن است آقایان یک طرح سه فوریت درست بکنند که سه ماه دیگر هم کمیسیون مشترک اختیار رسیدگى داشته باشند و این قانون هم مجرى بشود تا وقتى که باز در کمیسیون تکلیفش تعیین بشود الان ممکن است ما کارهاى دیگرمان را بکنبم تا آن طرح تهیه بشود (شوشترى- موافقم این صحیح است) الان آقاى عمیدى نورى با آقاى عماد تربیت یا یک نفر دیگر از آقایان طرح را تهیه کنند بدهند به مجلس رأى می‌گیریم آقاى وزیر دادگسترى.

وزیر دادگسترى (دکتر امینى)- بنده عذر می‌خواهم که در مقابل فرمایشات جناب آقاى رئیس محترم یک توضیحى عرض بکنم که مجلس نمی‌تواند اختیار کمیسیون‌هاى مشترک را تمدید بکنند براى این‌ که در قانون نوشته نشده براى یک مرتبه تمدید می‌شود اجازه بفرمایید در جلسه خصوصى هم که شده با مشورت با هیئت رئیسه مجلس بالاخره راهى که پیدا کردیم این بود که الان چون مدت منقضى شده است و تمام شده است بنابراین باز مجلس نمی‌تواند اختیار کمیسیون را تمدید کند و فرمولى که پیدا شد این بود که به صورت این لایحه درآمد که اساساً تمدید نسبت به این لایحه اجراى موقت این لوایح است که چندین ماه پیش تقدیم شده آقاى عمید نورى خودشان توجه دارند که این لوایح است که چندین ماه پیش تقدیم شده آقاى عمیدى نورى خودشان توجه دارند که این لوایحى که قرائت شد سه ماه پیش تقدیم شده است (عمید نورى- قرائت نشده الان دارد تصویب می‌کند) اگر بخواهید طرح سه فوریتى تهیه بکنید این می‌ماند براى سه ماه دیگر و عملى نخواهد بود ملاحظه بفرمایید این کار بالاخره پس از مذاکرات زیاد رسیده به این‌جا حالا طرح فوریتى با ترتیب بودن سنا اصلاً نتیجه نخواهد داشت.

رئیس- تبصره ماده 110 قرائت می‌شود آقایان توجه بکنند.

تبصره ماده 110- نمایندگان و دولت نمی‌توانند تصویب مطالب و مواد یک لایحه با طرح قانونى یا گزارش را به عنوان طرح یا لایحه به صورت ماده واحده پیشنهاد نمایند.

در این موارد هر مطلبى که به عنوان طرح یا لایحه پیشنهاد می‌شود باید مواد و تبصره‌هاى آن جزو طرح باشد. (کاشانى- موقع طرح لایحه نفت هم گفتیم کسى به حرف ما گوش نداد).

رئیس- به این ترتیب که در تبره ذکر شده است نمی‌شود طرح نمود همین طور مجلس می‌تواند اجازه بدهد که کمیسیون‌هاى مشترک تمدید بشود این اختیار دست مجلس است.

دکتر شاهکار- آخر اختیارات کمیسیون‌ها را هم گفته‌اند براى یک دفعه.

رئیس- مجلس گفته براى یک دفعه ولى اختیار با مجلس است می‌آورند دفعه دوم هم رأى می‌دهند الان بنده گفتم آقایان یک طرح سه فوریتى تهیه کنند همین امروز هم مطرح شود و این اختیار به کمیسیون داده شود این 24 فقره لایحه هم ذکر شود و به کمیسیون اختیار داده می‌شود.

4- طرح لایحه بیست میلیون ریال اضافه اعتبار سال جارى دولت و ارجاع به مجلس سنا.

رئیس- لایحه بیست میلیون اعتبار دولت را تا آن طرح تهیه بشود مطرح می‌شود لایحه دولت قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود که مبلغ بیست میلیون ریال به اعتبار سال جارى دولت منظور در ردیف 57 صورت شماره 2‌ منضم به قانون به بودجه سال جارى کل کشور علاوه نموده و از محل درآمد عمومی ‌کشور به تدریجى که مورد‌

+++

 مصرف پیدا می‌کند پرداخت نماید

رئیس- این لایحه هم طبع شده موافق و مخالف در ورقه اسم نوشته‌اند آقاى حائرى‌زاده مخالفید؟

حائرى‌زاده- مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

حائرى‌زاده- نمی‌دانم این را ما بودجه حسابش بکنیم و مذاکره در اطرافش را نامحدود بدانیم یا یک پولى است که خارج از بودجه است آن موقعى که لایحه بودجه مطرح بود به واسطه خستگى و کسالت مجازى که من داشتم فرصت این‌ که وارد مواد بشوم و بحث بکنم پیدا نکردم این ماده که‌ آمد من خواستم از موقع استفاده کنم و بگویم این بودجه‌ای را اول سال دولت آورد این را باید بودجه پرسنلى و اعتبار پرسنلى اسمش را گذاشت نه بودجه مملکتى و بنا بود که بودجه عیادات و خرج‌هایی هم که متمم اوست بیاورد و من هنوز مطلع نشدم که آورده باشد این بیست میلیون اعتبار خواستن دولت منضم به قانون بودجه تا توضیحى در اطرافش داده نشود من نمی‌توانم رویش بحث بکنم و وارد بحثش بشوم چون یک چیز مبهمی ‌است اول باید روشن بشودکه این جزو همان بودجه چهار دیوارى است و اعتبارى است که مجلس تصویب کرده است یا خارج از آن حدود است اگر خارج از آن حدود است محل اعتبار پرداخت این کجاست چون خرج تصویب کردن بدون این‌ که عایدات را در نظر بگیریم اجازه ضمنى است که یا دست گدایی و استقراض به طرف دیگران دارز کنیم یا وضع مالیات جدید براى مملکت بکنیم و من با هر سه تایش مخالف هستم نه با استقراض موافق هستم نه گدایی را موافق هستم نه وضع مالیات جدید را موافق هستم خواستم بفهمم که این دو میلیون پرداخت و محل اعتبارش کجا است آقایان دو میلیون تومان که بیست میلیون ریال باشد اعتبار خواسته‌اند. بعد باید وارد بشویم که درباره خرجش بحث بکنیم این‌جا فقط نوشته است که ردیف 57 صورت شماره فلان این حالت معما دارد که دولت صورت به مجلس می‌آورد البته براى کسانى که مؤمن به غیب هستند مانعى ندارد که رأى بدهند ولى کسانى که میل دارند حقوق مردم را در نظر بگیرند تا نفهمند نمی‌توانند رأى موافق یا مخالف بدهند مگر رأى امتناع بدهند که من هم این رویه را عمل خواهم کرد ولى باید روشن باشد که این از چه محل است، براى چه مصرف است و از چه محل این خرج تأمین می‌شود این یک موضوع یک موضوع دیگر این‌ که آن روز تعهدى که دولت کرد پشت همین تریبون که لایحه متمم بودجه را که عواید نفت ما توى شکم او بود و بسیار عوایدى که در این‌جا پیش‌بینی نشده بود این را بیاوردند به مجلس و محلش را هم تعیین بکنند هنوز که ما مانده‌ایم مباشر خرجى که ما معین کرده‌ایم روز اولى که آمده است به ما گفته این کار را می‌کنم و یک طرحى را آورده است بدون این‌ که محل پرداخت و محل عایدات را در نظر بگیرد و بعد هم تعهد کرده که متممش را یک مدت قلیلى بیاورد و نیاورده حالا چطور می‌توانیم رأى بدهیم که دو میلیون تومان که بیست میلیون ریال باشد بیگرد این از منطق و عقل خارج است (صحیح است) این است که من تقاضایم این است که اول دولت توضیح بدهد که این از چه محلى است تا بعد من مخالفت خودم را بگویم این سؤالى است که دولت دارم پس این‌ که دولت توضیح داد که محل بیست میلیون ریال از چه محلى است و خرج براى چه محلى است آیا جزء همان بودجه دربستى است که از مجلس گرفته‌اند جزء او است یا بودجه اضافى است و علت این‌ که صورت دخل و خرج و مصارف مملکتى را که به طور متمم بودجه بنا بود بیاید به مجلس تا به حال نیامده است این را توضیح بدهند آن قوت من می‌توانم در اطراف این بحث بکنم این‌جا تشریف بیاورید و توضیح بدهید و من هم حقم محفوظ باشد تا بعد بتوانم صحبت بکنم‏

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی‏

معاون وزارت دارایی (انوارى)- همان طورى که آقایان نمایندگان محترم مستحضر هستند همه ساله در بودجه کل کشور مبلغى به عنوان اعتبار دولت پیش‌بینی می‌شود که بدیهى است که ارقام آن در سال‌هاى مختلف متفاوت است و این از براى بعضى مخارج ضرورى است که براى دولت پیش می‌آید و ضمن بودجه‌هاى ادارات و وزارتخانه‌ها پیش‌بینی نشده و سابقه طولانى دارد این سابقه اعتبار دولت است و در ردیف 57 بودجه کل کشور تصویب شده و اما اعتبار دولت در سال‌هاى 1332 و 33 در حدود 75 میلیون ریال بود امسال وزارت دارایی و دولت در نظر داشت که حتی‌المقدور مخارج تقلیل بدهد و بتواند در مقابل درآمد وصولى مخارج را بپردازد این بود که این اعتبار را تقلیل داد به 40 میلیون ریال یعنى 35 میلیون ریال کم کرد و همین مبلغ هم می‌توانست مخارج ضرورى عادى دولت را جبران بکند ولى بعضى مخارج ضرورى فورى فوتى پیش آمده است براى دولت از جمله اعزام هیئتى براى تعیین مرزهاى شمالى که این‌ها اعتبار لازم دارند و به علاوه در نظر است که در این طرف مرز ساختمان بکنند و این یک قسمت مخارج ضرورى است که براى دولت پیش آمده است و از طرف دیگر تشریف آوردند بعضى اشخاص برجسته مهم که یا تشریف آورده‌اند یا بعداً تشریف خواهند آورد که براى این‌ها بایستى بعضى مخارجى را که دولت ایران بکند براى این خرج و خرج تعیین مرز شمالى دولت مجبور شد براى اضافه اعتبار مبلغ بیست میلیون ریال تقاضا بکند و بدهى است که این مبلغ را از هر محلى که سایر مخارج را می‌پردازیم این را هم می‌پردازیم از محل درآمد کشور است و سعى می‌کنیم تا آن‌جایی که مخارج لازم داریم درآمد وصول کنیم و مخارج را بپردازیم.

رئیس- آقاى نقابت.

نقابت- عرض کنم که جا داشت در موقع طرح اعتبار این دو میلیون که در واقع یکى از ارقام بودجه است به لحاظ این‌ که بودجه در مجلس شوراى ملى مطرح نشد یک بودجه چهار دیوارى قبل از فروردین به تصویب رسید و حق ثابت نمایندگان که می‌خواستند ساعات متمادى راجع به بودجه کشور و راجع به حوزه‌هاى انتخابى خودشان حرف بزنند از دست رفت اقتضا داشت که ما به لحاظ این دو میلیون بک راهى پیدا کنیم و وارد یک بحث مفصلى بشویم و لکن پیشامدى شده است لایحه‌ای مطرح بود حالا طرحى در دست تهیه است حوادث‌ها متوجه آن قسمت است (صحیح است) یک عده‌ای بیرون می‌روند یک عده‌ای داخل می‌شوند یک عده‌ای در اطرافش دارند بحث می‌کنند یک عده راجع به اسالتش مذاکره دارند خلاصه کار بى‌وزن و بى‌ترتیب بسیار می‌شود و البته این اشکالى که پیش آمد براى این نیست که دولت با نمایندگان مشورت نمی‌کند حقیقتش این است که ما در خانه‌هاى خودمان خوابیده‌ایم یک وقت می‌بینیم که رادیو صدا می‌کند که بلى لایحه با قدى سه فوریت تقدیم مجلس سنا شد یا تقدیم مجلس شورا شد اقتضا‌ دارد که این مسائل قبل از وقت در جلسات خصوصی مجلس در کمیسیون‌ها در فراکیسون‌ها مطرح می‌شود آقایان زیر نظر هستند و تصدیق هم دارید که همه نسبت به مملکت علاقمندند ما در این گرماى شدید چهار ساعت و پنج ساعت و هفت ساعت نشسته‌ایم و کار کردیم و به هیچ‌وجه رعایت نمی‌کنیم وقتى که رعایت این اصول نمی‌شود رعایت اصلاحات حوزه انتخابیه را هم نمی‌کنید تدریجاً ملت مکدر می‌شود و جا دارد که این کدورت را به صورت رأى یک روزى اعمال کنیم فعلاً کار به این‌جا رسید که این دو ملیون اعتبار دولت مطرح شد اولاً این دو میلیون قطره ایست در دریا آن دریاى بیکرانى که حسابش به دست هیچ یک از نمایندگان نرسیده به علاوه تذکرات اصولى جناب آقاى حائرى‌زاده صحیح بود اما در مقام دیگر دیدیم که در همین جا دیدیم که ده میلیون اضافه اعتبار به وزارت جنگ دادیم 18 میلیون براى وزارت فرهنگ تصویب کردیم دولت هم می‌گوید فعلاً مهمان‌هاى عزیز دارم، خرجى دارم، سرحدات کشور را فعالا هیئتى فرستاده‌ام و دو میلیون حاجت دارم همیشه آن‌هایی که مخالفند و آن‌هایی که موافقند آن‌هایی که نظریات اصولى دارند با اظهار حاجت و اظهار ضرورت از طرف دیگر دولت مبارزه نمی‌کنند می‌گویند این مطلب فورى و فوتى است باید این را تصویب کرد و به دولت این حق را داد و بعد حسابش را خواست به این جهت بنده در عین این‌ که با مطالب جناب آقاى حائری‌زاده موافقم موافق هم هستم که این دو میلیون را رأى بدهیم ولى حقمان را هم از دست ندهیم بودجه تفضیلى باید به مجلس بیاید تمام شهرها رو به ویرانى است همه جا خراب و همه جا ویران حتى بیمارستان نیست حتى دوا نیست آقا بیست و پنج مدرسه به خوزستان داده‌اند یک مدرسه رفته‌اند بسازند در شادکان همان جایی که ریخته‌اند یک مرد متعین معروفى را تکه‌پاره کرده‌اند، رفته‌اند خواسته‌اند یک مدرسه بسازند اداره خالصه‌جات یک نامه‌ای نوشت به ژاندارمرى که اداره ژاندارمرى وزات فرهنگ مشغول غصب اراضى و تعدید و تجاوز به ‌املاک خالصه است جلویش را بگیرید ما این نامه را تقدیم اعلیحضرت همایونى کردیم کار به این‌جا رسیده که هیچ اداره‌ای کار دیگرى را نمی‌کند در حقیقت به کلى در انژه و به هیچ‌وجه تسلطى در امور نیست ما باید بودجه‌ها را بخواهیم مخصوصاً از کمیسیون بودجه و جناب آقاى بهبهانى خواهشمندند که این امر را در آن اتاق دربست نگذارید حبس نکنید بودجه را، بودجه را به مجلس بفرستید روى ارقامش بحث بشود روى دینارها که وصل می‌شود به سازمان برنامه می‌ریزیم و به تدریخ حقوق می‌پردازند صحبت بشود مردم آب می‌خواهند نان می‌خواهند لوله‌کشی می‌خواهند وسیله می‌خواهند والله ما خجالت می‌کشیم به حوزه‌هاى انتخابیه‌مان برویم یک خورده رعایت بکنم به هر صورت، کاسه و کوزه را سر این دو میلیون نمی‌شکنیم حقمان باشد براى بعد.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات از طرف آقاى مسعودى رسیده است قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم بعد از یک موافق و یک مخالف مذاکرات کافى باشد.

رئیس- آقاى مسعودى.

مسعودى- عرض کنم که این مبلغ بیست میلیون ریال که دولت اضافه اعتبار خواسته براى یک مصارف مشخص و معین است که یکى موضوع اعزام هیئت‌هایی است که به مرزها، مرز شورى، مرز ترکیه، مرز افغانستان این هیئت‌ها باید بروند و با طبع‌

+++

یک مخارجى دارند و این اختلافاتى که سالیان دراز بین ما و همسایگان ما هست باید برطرف بکنند این براى یک مخارج سرى و محرمانه‌ای نیست براى یک مخارج ضرورى است بنابراین بنده تمنى می‌کنم آقایان مخالفت‌شان را پس بگیرند و رأى بدهند که این کار انجام بشود چون این هیئت‌ها الان در شمال مشغول کارند هیئت مرزى ایران در مرز مشغول رسیدگى هستند و پول می‌خواهند و معطلند این براى یک مخارج محرمانه‌ای نیست براى مخارج ضرورى است و تمنى می‌کنم آقایان مخالفت‌شان را پس بگیرند

رئیس- آقاى قنات‌آبادى (قنات‌آبادى- بنده عرضى ندارم) آقاى ارباب موافقید

ارباب- بنده موافق بودم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند تصویب شد) براى نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود

5- بقیه مذاکراه در لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ و ارجاع به مجلس سنا

رئیس- در جلسه پیش لایحه اعتبار وزارت فرهنگ مطرح بود دو پیشنهاد رسیده بود که قرائت می‌شود در پیشنهاد اول اقاى ارباب است‏.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم اداره ساختمان وزارت فرهنگ منحل و امور ساختمان آن محول به بانک ساختمانى شود.

رئیس- این‌که وارد نیست‏

ارباب- بنده همیشه‌ امتثال نظر جناب آقاى رئیس را کرده‌ام و این لایحه فرهنگى است و پیشنهاد وارد است ولى بنده عرض نمی‌کنم‏

رئیس- یک پیشنهاد دیگر متعلق به آقاى جفرودى است صحبت هم شد قرائت می‌شود که رأى گرفته شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

تبصره- وزارت فرهنگ مکلف است در ظرف 5 سال تعداد کافى مدارس از مدارس ابتدایی و متوسطه خود را در سراسر کشور تبدیل به مدارس حرف‌های نماید

رئیس- این را آقاى وزیر فرهنگ هم قبول کرده‌اند و توضیحاتش را داده‌اند و مخالفى نیست باید رأى گرفت آقایانى که با این پیشنهاد موافق هستند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد یک پیشنهاد دیگر مال آقاى حمید بختیار است که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

این جانب پیشنهاد می‌نمایم که وزارت فرهنگ از این اعتبار به هر شکل که صلاح بداند به دبیران و آموزگارانى که در مناطق بد آب و هوا تدریس می‌نمایند کمک کنند (یک نفر از نمایندگان- پیشنهاد خرج است)

رئیس- آقاى بختیار بفرمایید توضیح بدهید

عبدالحمید بختیار- آقا پیشنهاد خرج نیست اجازه بفرمایید توضیح بدهم موضوعى که بنده می‌خواستم عرض بکنم این است که فرهنگ و بهداشت دو تا از احتیاجات مهم مردم است و در این مدت یک سال و چندین ماه که بنده سمت نمایندگى را از قسمت خوزستان داشتم این موضوع مورد ابتلاى مردم خوزستان بوده و حالا هم آقایان وکلا خوزستان و سایرین به بنده مأموریت دادند که بنده این توضیح مختصر را این‌جا بدهم آقایان استحضار دارند که در مسجد سلیمان هشت هزار نفر دانش‌آموز هست که وقتى هم که اعلیحضرت همایونى تشریف‌فرما شده بودند به مسجد سلیمان دستور فرمودند به وزارت فرهنگ که هر چه زودتر ترتیبى اتخاذ بفرمایند که این دانشجویان در رفاه باشند بنده باید توضیح بدهم که در مسجد سلیمان دانش‌آموزان این قدر در مضیقه هستند که قسمت‌شان از خارج از اتاق تخته‌ای را که معلم درس می‌دهد نگاه می‌کنند براى دبیر و آموزگار به خود آقاى وزیر فرهنگ بنده بارها عرض کردم که مردم از جیب‌شان حاضرند اضافه حقوق بدهند و آقاى وزیر فرهنگ برایش مقدور نیست که دبیر و آموزگارانى بفرستند ولى ما خودمان جمع شده‌ایم مبلغى صدو پنجاه تومان دویست تومان ماهیانه از درآمد می‌گیریم از شهرداری‌ها می‌گیریم به آن‌ها می‌دهیم تا بروند به خوزستان تقاضا دارم جناب آقاى وزیر فرهنگ همینطور جناب آقاى وزیر بهدارى ترتیبى اتخاذ بفرمایند که مردم و دانشجویان در خوزستان در رفاه باشند (صحیح است) و یک مقدارى آقایان وزرا‌ که بنده به همه‌شان اردات دارم توجهى راجع به اوضاع خوزستان بفرمایند که انتظاراتى هم که مردم از ما دارند تا حدى بر آورده شود (کاشانى- نه تنها خوزستان تمام شهرستان‌های عقب افتاده) و پیشنهادى که بنده دادم و فرمودند پیشنهاد خرج است پیشنهاد خرج نیست بنده پیشنهاد کردم که وزارت فرهنگ هر طور که صلاح بداند ترتیبى اتخاذ نمایند که به این دبیرهایی که در مناطق بدآب و هوا هستند کمکى بشود (شوشترى- پس از این محل)

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- براى مأمورین دولت در نقاط بد آب و هوا یک آئین‌نامه‌ها و یک مقرراتى هست که یک مزایاى به آن‌ها داده می‌شود البته همینطورى که فرمودند یک عده‌ای از معلمینى در منطقه خوزستان و نقاط بد‌ آب و هواى دیگر منحصر به خوزستان نیست، هستند که باید کمکى به آن‌ها بشود بنده تقاضا می‌کنم که آقا اجازه فرمایند مطالعه می‌کنیم در آئین‌نامه‌ها و مزایایی که براى کارمندان هست در نقاط بد آب و هوا تجدیدنظر بکنبم نظر آقا را تأمین بکنبم و احتیاجى به قانون نیست چون این در اختیارات دولت است که می‌تواند این آئین‌نامه و مقرارات را تغییر بدهد.

حمید بختیار- اجازه بفرمایید بنده توضیحى می‌دهدم.

رئیس- بفرمایید.

حمید بختیار- چون جناب آقاى وزیر فرهنگ قول دادند و ترتیب اتخاذ بفرمایید براى کارمندان بنده تشکر می‌کنم و پیشنهادم را پس می‌گیرم.

صارمى- مدتى هم تعیین کنید.

رئیس- دیگر پیشنهادى نیست‏أ

میراشرافى- بنده پیشنهاد کرده‌ام.

رئیس- پیشنهاد آقاى میراشرافى قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که وزیر فرهنگ موظف باشد به سوابق کارمندان و مستخدمین خود رسیدگى نموده چنانچه اشخاصى در دستگاه باشد که دارایی سوابق سوء و خیانت و همکارى با حزب توده باشند اخراج نمایند (صارمى- وظیفه‌شان است).

رئیس- آقاى میراشرافى توضیحى بدهید.

میراشرفی- جناب آقاى صفایی استدعا می‌کنم توجه بفرمایید (عبدالصاحب صفایی- وظیفه من است) بنده قبل از این‌ که جلسه را به صورت تنفس تعطیل بکنند این‌جا یک عرایض به عرض مجلس شوراى ملى رساندم استدعا کردم ه به بنده اجازه بدهید که چون الان در ماه مرداد قرار گرفته‌ایم و در 28 مرداد یک حوادث بسیار مهم تاریخى بوجود آمد چند دقیقه اجازه صحبت از مجلس خواستم حالا هم به عرض مقام ریاست مجلس شوراى ملى رساندم و با کسب اجازه از مقام ریاست ضمن این‌ که راجع به پیشنهادم صحبت می‌کنم این توضیح را هم به عرض آقایان می‌رسانم جناب آقاى وزیر فرهنگ خودشان مستحضر هستند که حزب توده در همه جاى ایران بیش از هر کجا حمله به فرهنگ این مملکت کرد و تاکتیک‌شان را هم درست تشخیص داده بودند از آن‌جایی که اطفال مردم را در سن کوچکى و کودکى می‌توانند افکارشان را تحت تأثیر قرار بدهند و به تدریج به مرحله دانشگاه برسد و در آن‌جا به صورت یک افکار کمونیستى و چپى در بیاید بهترین راهش همین بود که از راه وزارت فرهنگ شروع بکنند در زمان حکومت سپهبد زاهدى آقاى جعفرى وزیر فرهنگ به نظر من در آن موقع او هم خیلى خوب کار کرد و با افراد و عناصر چپ جدا مبارزه کرد ولى مبارزه خیلى عاقلانه و ملایم بود خوشبختانه جناب آقاى دکتر مهران هم که وزیر فرهنگ هستند آنچه را که بنده از گوشه و کنار شنیده‌ام عیناً همان برنامه را با یک نحوه بهترى انجام دادند و اجرا می‌کنند ولى این مطلب تنها کافى نیست براى وزیر فرهنگ به نظر بنده باید یک تکلیف قانونى معین کرد که وزیر فرنگ علاوه بر آن‌که وظیفه شخصى و تکلیف ادارى دارند از طرف قوه مقننه مکلف باشد به این‌ که به سوابق اشخاصى که در وزارت فرهنگ مشغول تدریس هستند و مشغول تعلیم و تربیت اشخاص هستند رسیدگى کامل بکنند اشخاصى که صلاحیت این کار را ندارند ما نمی‌خواهیم بگوییم که از نان خوردن بیاندازند حداقل این است که دست‌شان را از وزارت فرهنگ که محل پرورش اطفال مردم است کوتاه بکنند این بود که بنده این پیشنهاد را تقدیم مجلس شوراى ملى کردم و استدعا می‌کنم خود آقاى وزیر فرهنگ هم قبول بکنند که دیگر احتیاج به رأى موافقت به مجلس شوراى ملى نداشته باشد (شوشترى- ولى منتقل به دادگسترى نکنید) در دادگسترى خیر در همان فرهنگ باشد اما مطلبى که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم این است که سلطنت اعلیحضرت محمد رضا شاه پهلوى در این مملکت به نظر بنده داراى سه صفحه است یک صفحه تاریخى که از روز بیست شهریور که اعلیحضرت رضاشاه کبیر استعفا کردند و به جاى خوداشان سلطنت را به اعلیحضرت همایونى تفویض فرمودند که از روز بیست شهریور 1320 شروع می‌شود به نظر بنده تا روز 25 مرداد 1332 و در این مدت اگر خوب به سوابق مراجع بکنیم می‌بینیم که در تمام این مدت مشکلات و حوادث عجیبى در این مملکت پیش آمد که کمتر در ایران سابقه داشت بعد از رفتن اعلیحضرت رضاشاه حوادث حمله متفقین به خاک ایران چهار سال ایران در گرفتارى جنگ و حمل و نفت وزیر بار فشار متفقین بوده و بعد از احداثى که در ایرا پیدا شد و زحماتى که ملت ایران کشید به ایران یک لقب پل پیروزى دادند و متفقین رفتند و بعد ازچیزى که بیش از همه مهم است موضوع پیدایش حزب توده است حزب توده و تشکیلات کمونیستى است که حزب توده و تشکیلات کمونیستى مثل یک قشون اجنبى دائما به مقدسات و تمام افراد این مملکت هر روز و هر شب به وسیله روزنامه‌هایشان به وسیله دستگاهاى تبلیغی‌شان حمله کردند (شوشترى- حالا هم نشریه دارند) حالا هم نشریه دارند و بعد از جریان حزب توده جریان پیدایش حکومت پیشه‌ورى بود که البته اهمیتش از پیدایش حزب توده بیشتر بود براى این‌ که پیشه‌ورى آمد و یک قسمت مهم از مملکت ما را تجزیه کرد و تشکیلات یک حکومتى داد به طورى تشکیلات را براى خودش قرص و محکم و بتون‌ آرمه کرده بود که عده‌ای‌

+++

از خائنین در تهران نشسته بودند و می‌گفتند آقاى پیشه‌و‌ر تا تنور گرم است به تهران بیا‌یید و پرچم حکومت پیشه‌و‌رى را در بالاى مجلس شوراى ملى در احتزاء بیاورید و یک عده خائن که‏ روزنامه‌هاشان در این‌جا موجود است و الان به عرض آقایان می‌رسانم از آن‌ها حمایت کردند بنده به طور فهرست عرض می‌کنم چون اصل قضیه راجع به 25 تا 28 مرداد ماه را می‌خواهم عرض کنم بعد از حکومت پیشه‌ورى و آذربایجان و حوادث بین‌المللی و زحمات شبانه‌روزى اعلیحضرت همایونى و آن همتى که مردم به خرج دادند قشون اجنبى دست حمایتش را از حکومت پیشه‌ورى را برداشت و موضوع حکومت قلابى پیشه‌ورى خاتمه یافت به آن صورتى که یک عده از خائنین را گرفتند و به دار زدند آن خائنین اصلى که در مرکز نوشته بودند هر روز تغییر رنگ دادند و به یک شکل تازه‌ای در آمدند (مهندس ظفر- آقاى علاء هم در همین موقع نقش مؤثرى داشتند) و جناب آقاى علاء نخست‌وزیر هم در آن موقع خیلى خیلى خدمت کردند به طورى که من خودم در همان موقع در روزنامه خودم خیلى تشویق و تقدیر کردم و نوشتم در مقابل حملات گیر و میگو ‌از پاى در نیامد و در شوراى امنیت در مقابل گیرومیگو نماینده شورى ایستاد و حق ملت ایران را حفظ کرد مرحوم قوام‌السلطنه هم خدماتى کرد بنده می‌خواهم به طور فهرست عرض کنم (نقابت- قوام‌السلطنه پس گرفت حکیم‌الملک دستور داد)

رئیس- آقاى میراشرفی خلاصه بفرمایید

میراشرفی- اجازه بفرمایید حوداث از 20 شهریویر تا 25 مرداد را می‌دانند بنده درگیر عرضى نمی‌کنم ورق دو سلطنت اعلیحضرت همایونى از روز 25 مرداد تا روز 28 مرداد بود سلطنتى که از طرف اعلیحضرت رضا شاه کبیر به ایشان تفویض شده بود صفحه‌اش در روز 25 مرداد تمام شد در روز 25 مرداد که ایشان به مسافرت رفتند و شاهى در این ممملکت در آن روز وجود نداشت و اشخاصى آن روز فداکارى کردند که شاه در ایران نبود و بى‌رودربایستى بگویم هیچ‌کس هم فکر نمی‌کرد که شاه به ایران بر می‌گردد (صحیح است) فقط و فقط قیام یک عده‌ای از قبیل خود جناب آقاى سردا فاخر، سپهبد زاهدى- سرلشکر باتمان قیلچ و همین آقاى سپهبد هدایت (ارباب- ملت ایران)

رئیس- تمام ملت ایران قیام کردند

میراشرفی- هر قیام و هر تشکیلاتى و هر دسته‌ای سردار آقاى ارباب سران را می‌خواهم بگویم سران را می‌خواهم بگویم اجازه بفرمایید در روز 28 مرداد ملت ایران، پابرهنه‌ها و گرسنه‌ها قیام کردند و آن روز را روز عید ملى قرار دادند در روز 28 مرداد به نظر بنده که انشاءالله آقایان هم اعتراضى نمی‌فرمایند روز تجدید سلطنت اعلیحضرت همایونى بود یعنى سلطنتى بود که واقعاً ملت اریان به ایشان تفویض کرد و سلطنت مورثى نبود (صحیح است) بنابراین اعلیحضرت همایونى که از مسافرت مراجعت فرمودند براى 28 مرداد یک ارزش فوق‌العاده‌ای قائل شدند و براى 28 مرداد به ملت ایران یک امتیازاتى دادند و اشخاصى که خدمت کرده بودند یک نشان‌ها و مدال‌هایی دریافت داشتند (کاشانى- سلطنت اعلیحضرت مورثى بود ملت تأیید کرد) خواهش می‌کنم شما در عرایض بنده پارازیت ندهید (کاشانى- حق مطلب را عرض می‌کنم) حق مطلب را شما بهتر می‌دانید و چون امروز روز آخرین جلسه مجلس است و روز 28 مردا نزدیک است و آن روز مجلس تعطیل است بنده خواستم به عرض آقایان برسانم که این روز باید روز تاریخى و روز بسیار مبارکى براى ملت ایران باشد و از جناب آقاى علاء هم که بنده مخالف‌شان هستم می‌خواهم تقاضا کنم که براى احترام فداکارى اشخاصى که روز 28 مردا شهید شده‌اند و فدا شده‌اند یک احترامی ‌قائل بشوند و یک تشکیلات خاصى به وجود بیاید که مردم امیدوار باشد که اگر روزى بار حادثه‌ای پیش آمد و اتفاقى افتاد باز هم یک عده‌ای حاضر بشوند فداکارى بکنند مطلبم را تمام می‌کنم فقط یک موضوعى را می‌خواهم خدمت آقایان تذکر بدهم یک روزنامه‌ای است روزنامه ایران ما...

رئیس- آن را دیگر بگذارید براى بعد

میراشرفی- پس می‌دهم به آقاى وزیر فرهنگ‏

رئیس- پیشنهادتان را پس می‌گیرید؟ (میراشرفی- خیر) آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- نکته‌ای پیشنهاد فرمودند مورد کمال توجه وزارت فرهنگ هست (احسنت) و در این مدت همانطورى که آقایان فرمودند می‌توانند به جرأت عرض کنم که صحبتى در وزارت فرهگ نیست صحبت سیاست است (آفرین) و عموم فرهنگیان معلیمن و همکاران بنده کمال مجاهدت را می‌کنیم که تعلیم و تربیت مدارس برپایه تقوا و فضیلت و اخلاق استوار شود و این جوان‌ها هم آن طورى که مورد انتظار مردم و نمایندگان محترم است تربیت شود (احسنت) به این جهت است که بنده می‌خواهم عرض کنم که این محتاج به قانون نیست و ما خودمان اقدام می‌کنیم و توجه کامل هم در این باب داریم‏.

رئیس- آقاى میراشرفی چون ایشان گفتند که این موضوع مورد توجه خودشان هست پس بگیرید (میراشرفی- پس گرفتم) بنابراین لایحه دیگر پیشنهادى ندارد و براى نظر مشورتى مجلس سنا به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

6- اخذ رأى و تصویب لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران.

رئیس- یک لایحه‌ای از سنا برگشته است که فقط باید به آن رأى گرفته شود راجع به ترمیم حقوق کمک آموزگاران است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى لایحه شماره 27401- 22/ 4/1334 راجع به ترمیم حقوق کمک آموزگاران که طى شماره 4605- 26/ 4/1334 به مجلس سنا براى اظهار ملاحظات این مجلس اظهار گردیده بود در جلسه موزخ چهارشنبه چهارم مرداد ماه 1334 مجلس سنا عیناً به تصویب رسیده است رئیس مجلس سنا- سید حسن تقى‌زاده.

رئیس- موضوع دیگرى که خواستم بگویم همین موضوع ماده واحده تقدیمی‌ دولت بود که تقاضا کرده بودند 24 لایحه‌ای که در جریان است اجازه داده می‌شود که در جریان باشد تا مدت چهار ماه که مجلس تکلیف آن را روشن بکند و اگر روشن نشد به کلى ملغى خواهد بود ولى اگر این لایحه اولاً از سنا به این‌جا آمده و مستقیماً خود لایحه دولت به این‌جا نیامده در سنا نطرح شده و مورد تصویب سنا هم واقع شده و لابد مجلس سنا هم یک نظرى گرفته و اجازه داده است من تصور می‌کردم که مستقیماً این لایحه را دولت داده ولى حالا دیدم در سنا به تصویب رسیده است بنابراین چون فقط اجازه موقت است مانعى ندارد گمان می‌کنم اجازه به دولت داده شود که کارهایشان معوق نماند (شوشترى- به احترام مجلس سنا رأى می‌دهیم) (عبدالرحمن فرامرزى- کار خلاف قانون اساسى را به احترام هیچ‌کس نمی‌کنیم.

بنده خودم این‌جا گفتم که تمام لوایح دکتر مصدق پایه قانونى ندارد و هر لایحه‌ای که دولت می‌خواهد و احتیاج دارد باید بیاورد به مجل و بنده موافق با این عمل نبودم نظرم را هم که در مجلس گفتم حالا یک کارى است که مکرر شده و بر‌می‌گردد به سابق (صحیح است) ولى مجلس این فورمول را اتخاذ کرد و لوایح را به کمیسیون فرستاد و من از اول اعتقاد نداشتم ولى یک مرتبه این کار را کردیم و البته کارى که یک دفعه شد تکرار می‌شود حالا رأى می‌گریم به لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران با ورقه آقایان بعد از آن‌که رأى دادند بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثریت نیفتد آقاى مسعودى اسامی ‌را به ترتیب بخوانید و تا اسم کسى را نبردید بلند نشود (اسامی‌ آقایان نمانیدگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى مسعودى (منشى اعلام و در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد.)

آقایان: کریمى- شادمان- صفایی- تجدد- بزرگ نیا- اعظم زنگنه- موسوى- رضایی- عرب شیبانى- احمد فرامرزى- کاشانى- قنات‌آبادى- میراشرافى- سلطان مرداد بختیار پیراسته- مهندس جفرودى- مهندس ظفر- محمودى- عباسى- ایلخانى‌زاده- بوربور- غضنفرى- اخوان- بهادرى- کیکاووسى- سهرابیان- بوداغیان- بیات ماکو- عماد تربتى- افشار صادقى- صارمى- صدرزاده- دکتر شاهکار- تیمور تاش- داراب- مرآت اسفندیارى- خزیمه علم- عبدالصاحب صفایی- عبدالرحمن فرامرزى- شوشترى- سالار بهزادى- دکتر آهى- افخمى- سید احمد صفایی- دکتر وکیل- معین‌زاده- سرمد- عبدالحمید بختیار- صدقى- بهبهانى- کى نژاد- توماج- شیبانى- محمود ذوالفقار- حائری‌زاده- مکرم- دکتر سید امامى- مهدوى- لارى- قرشى- استخر- اریه- ابراهیمى- دکتر سعید حکمت- دکتر پیرنیا- نصیرى- عمید نورى- نقابت- خلعتبرى- گیو- حمیدیه- مسعودى- دکتر مشیر فاطمى- دکتر افشار- عبدالصاحب صفایی‏

به احترام لایحه فرهنگ فراکسیون و حداقل هم رأى موافق داد.

رئیس- لایحه کمک آموزگاران 75 رأى به تصویب رسید اسامی‌ رأى دهندگان آقایان: محمودى- دکتر مشیر فاطمى- ایلخانى‌زاده- عبدالحمید بختیار- یدالله ابراهیمى- صدقى- اخوان- مکرم- سرمد- افخمى- بوداغیان- بهبهانى- سیداحمد صفایی- غضنفرى- پیراسته- ارباب- کاشانى- شوشترى- مهندس ظفر- کیکاوسى- سهرابیان- عباسى- بوربور- مهندس جفرودى- احمد فرامرزى- دکتر افشار- کریمى- دکتر شاهکار- بزرگ نیا- عرب شیبانى- اعظم زنگنه- صدرزاده- خزیمه علم- عماد تربتى- داراب- بیات ماکو- افشار صادقى- صارمى- مرآت اسفندیارى- شادمان- عبدالرحمن فرامرزى- بهادرى- پناهى- سلطان مراد بختیار- دکتر آهى- دکتر وکیل- سلار بهزادى- میراشرافى- حائرى‌زاده- مسعودى- اریه- حمیدیه- معین‌زاده- دکتر حکمت- لارى- دکتر سیدامامى- استخر- تنصیرى- محمود ذوالفقارى- تیمور تاش عمیدى نورى- رضایی- قرشى- خالعتبرى- صفارى- دکتر پیرنیا- شیبانى- قنات‌آبادى- عبدالصاحب صفایی- مسوسى- نقابت- توماج- مهدوى- گیو.

7- طرح لایحه اضافه اعتبار دانشکده پزشکى و راجع به مجلس سنا.

رئیس- لایحه اضافه اعتبار دانشکده پزشکى که یک فوریتش تصویب شده بود در دستور است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه‌

+++

داده می‌شود مبلغ شصت میلیون ریال علاوه بر مبلغ 191222000 ریال اعتبر مخارج دانشکده پزشکى و بیمارستان‌ها منظور در ردیف بیست صورت شماره 2 منضم به قانون بودجه سال 1334 کل کشور براى تکمیل تأسیسات و دایر نگاه داشتن بیمارستان‌ها تابعه دانشکده پزشکى تهران خاصه بیمارستان پهلوى مطابق صورتى که به عنوان بودجه ضمیمه بودجه تفصیلى دانشکده مزبور تنظیم و به بودجه کمیسیون مجلس شوراى ملى ارسلان خواهند داشت پس از تصویب کمیسیون بودجه از محل در‌آمد عمومی‌ سال جارى کشور پرداخت نمایند تا مانند سایر اعتبارات مصرف بودجه سال جارى طبق مقررات لایحه قانون امور مالى دانشگاه مصوب 14/ 12/‌33 کمیسیون‌هاى مشترک مجلسین به تصویب برسد.

تبصره- اضافه اعتبار فوق‌الذکر نباید بایستى به هیچ‌وجه به مصرف مخارج پرسنلى و ادارى برسد

رئیس- لایحه برگ مخالف و موافق دارد آقاى قنات‌آبادى‏

قنات‌آبادى- بنده قربان موافقم‏

رئیس- پس دیگر مخالفى ندارد یک موافق مشروط اسم نوشته یه سنا فرستاده می‌شود براى نظر مشورتى ...

صدرزاده- این لایحه پیشنهاد دارد

نقابت- بنده مخالفم‏

رئیس- مخالفید؟ (نقابت- بلى) بفرمایید

نقابت- اولاً مبلغ شش میلیون تومان است اگر ساعت، یک بعد از ظهر است شش میلیون است یعنى شصت میلیون ریال آقایان توجه بفرمایند ثانیاً قید شده است فقط براى تهران و به جا‌هاى دیگر توجه نشده است و براى بیمارستان‌هاى دانشگده پزشکى تهران است من خواهش می‌کنم نسبت به بیمارستان‌هایی که تحت اختیار دانشگاه است آقایان یک روزى دو نفر سه نفر پنج نفر بازدید بفرمایند و ببینند و چه وضع رقت‌بارى دارد طفل سه ساله بنده از پشت بام افتاد او را بردند بدون این‌ که ما بفهیم به بیمارستانى که در اختیار دانشکده بود دو سه جا رفتند نپذیرفتند مشرف به هلاکت بود بالاخره یک جا پذیرفتند و ما رفتیم به دیدن او در یک اتاق دوازده تختخواب بود و روى هر تختخوابى چهار طفل خوابیده بود دو نفر از این طرف و دونفر از آن طرف و یک ملحفه کثیفى روى آن‌ها کشیده بودند ظهر بود براى این‌ها سبزى‌پلو آورند هر تختى یک بشقاب آلمینیوم سیاه دو سیر برنج جیره داشت در مریضخانه دولتى در چهار راه حسن‌آباد که حالا معروف است پسپنا یک بشقاب آلمنیوم سیاه سبزى‌پلو یک تکه گوشت و یک تکه نان مال یک تختخواب بود و چهار طفل باید غذا بخورند این‌ها یک برنج بر می‌داشتند و از ترس پرستارها نگاه می‌کردند و معلوم بود که گرسنه هستند از حیث کثافت و عدم مراقبت بى‌نهایت رقت‌بار بود به طورى که ما بچه خودمان را فراموش کردیم آمدیم با آقاى دکتر ادیب با آقایان دکترها دیگر بحث کردیم آقایان را بردم نشان دادم گفتم که این بچه‌ها مسلم چرا این‌ طورند گفت آقا پول اعتبار این بیمارستان را در زمان دکتر مصدق برداشتند. و خرج انتخابات کردند و بیمارستان دیگر محل ندارد متأسفانه از این‌جور کافر ماجراجویی‌ها بسیار است و این مقدار نه تنها کم است بلکه ده برابر این هم کافى نیست وضع ادارى و رعایت اخلاق در این بیمارستان‌ها بی‌نهایت تأسف‌آور است به طورى که با مردم منازعه می‌کنند فحش می‌دهند بد‌رفتارى می‌کنند به معالجات آن‌ها نمی‌رسند دواهاى گران قیمت مطلقاً خرج نمی‌شود این پول را آقایان با خلوص‌نیت قیام فرمایید با خلوص‌نیت می‌دهید اما اقتضا دارد که یک نظارت مختصرى بفرمایید معهذا چون وقت آقایان تضیع می‌شود بنده به همین مقدار کفایت می‌کنم و از آقایانى در مقابل این حرف‌هاى حساب احسنت می‌گویند متشکرم (احسنت)

رئیس- این یک تبصره خیلى مفید خوبى دارد و آن این است که به هیچ‌وجه این اعتبار به مصرف پرسنلى نمی‌رسد و ‌فقط براى مصرف توسعه بیمارستان‌ها و مصارف عمرانى است آقاى دکتر سیدامامی ‌موافقید (دکتر سیدامامى- موافقم) بفرمایید

دکتر سیدامامى- بنده چون آقایان خسته هستند نمی‌خواهم دیگر وقت آقایان را بگیرم همین قدر می‌خواستم عرض کنم که هر کمکى که نسبت به بهداشت بیمارستان‌ها بشود قدمی‌ است براى مملکت و بنده در تأیید فرمایشات آقاى نقابت می‌خواهم عرض کنم که وضع بیمارستان‌ها به همین قرار بود ولى از آن وقتى که آقاى دکتر اقبال رئیس دانشکده پزشکى شده‌اند وضعیت به‌کلى فرق کرده و بنده لازم می‌دانم که از ایشان این‌جا یک تأییدى کرده باشم و تشویق بشوند اشخاصى که می‌خواهند به این مملکت خدمت بکنند و استدعا می‌کنم که آقایان به این لایحه رأى بدهند بالاخره خود آقایان می‌فرمایند که وضع مریضخانه‌ها فوق‌العاده خراب است و چون خراب است باید بیشتر خرج کنیم و بیشتر توجه کنیم (احسنت)

رئیس- آقاى صدرزاده شما در این برگ موافق نام نوشته بودید؟ (صدرزاده- بنده در صورت ثبت اسامی ‌به عنوان موافق نام نوشته بودم و ضمناً نوبت با بنده بود ولى چون جناب آقاى دکتر سید امامی ‌به عنوان موافق صحبت فرمودند بنده دیگر صرفه‌نظر کردم.

رئیس- آقاى پیشنهاد کفایت مذاکرات کردید؟

صدرزاده- نخیر بنده ثبت‌نام کرده بودم.

رئیس- پس دیگر مخالفى نیست حالا پیشنهاد قرائت می‌شود پیشنهاد آقاى صدرزاده قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد).

پیشنهاد می‌کنم که 20 میلیون ریال از مبلغ مذکور در ماده واحده به مصرف تأسیسات دانشگاه پزشکى تبریز و مشهد و اصفهان و شیراز و بیمارستان‌هایى تابعه آن‌ها على‌التساوى بشود.

موسوى- خوزستان را هم اضافه بفرمایید.

رئیس- بفرمایید

صدرزاده- خوزستان هم اضافه می‌شود پیشنهاد بنده این است (که مجدداً پیشنهاد خود را با اضافه خوزستان قرائت کردند) عرض کنم از این‌ که بیمارستان تابعه دانشکده پزشکى احتیاج به مساعدت دارد به همان دلائلى که جناب آقاى نقابت فرمودند مسلم است نهایت این است که دولت این عینک نزدى بینش را کمتر از چشم بر‌می‌دارد هر وقت می‌خواهد رفع نقایض و معایبى بکند بیشتر متوجه تهران است و به همان دلایلى که بیمارستان‌هاى تهران احتیاج به مساعدت دارند به همان دلایل دانشکده پزشکى شهرستان‌ها و بیمارستان‌هاى تابعه آن‌ها بیشتر احتیاج دارند (صحیح است) بنده در این خصوص با جناب آقاى وزیر فرهنگ و جناب آقاى انوارى مذاکره کردم و ایشان عقیده داشتند که این شش میلیون حداقل احتیاجات دانشکده پزشکى تهران است ولى ایشان موافقت خواهند فرمود که بیست میلیون ریال هم به 5 دانشکده پزشکى شهرستان‌ها داده بشود اضافه بر شش میلیون تومان یعنى آنچه که این‌جا مجلس تصویب فرمودند اعتبار آن را تأمین بکنند و بپردازند حالا در صورتى که آقایان موافق باشند با این پیشنهاد به این کیفیت که این مبلغ دو میلیون تومان علاوه بر شش میلیون تومان پرداخت بشود بنده هم به همین شکل موافقت می‌کنم.

ارباب- آقاى این پیشنهاد خرج نیست؟

صدرزاده- نخیر پیشنهاد خرج نیست.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ- اعتبارى که براى بیمارستان‌هایى تهران تقاضا شده مخصوص بیمارستان پهلوى و اضافه کردن تخت‌هاى بالنتیجه یک گشایش بیشترى براى دانشکده پزشکى تهران است این یک اعتبار حساب شده است و روى احتیاجات معینى است و بنده خیال می‌کنم اگر از این اعتبار به مصرف دیگر برسانند ایجاد زحمت خواهد کرد اما در این مورد که دانشکده شهرستان‌ها هم احتیاج دارند هیچ محل تردید نیست همین طورى است که می‌فرمایید عجالتاً بنده این موضوع را واگذار می‌کنم به جناب آقاى انوارى چون اعتبار اضافى است و ایشان باید قبول بکنند جزو این ماده بشود این 20 میلیون علاوه بر 60 میلیون ریال بشود بنده به قبول ایشان واگذار می‌کنم‏

رئیس- آقاى دکتر افشار مخالفید؟

دکتر افشار- بلى‏

رئیس- بفرمایید.

صدرزاده- با کدام پیشنهاد مخالفید با این‌ که دو میلیون اضافه شود؟

دکتر افشار- اجازه بفرمایید بنده موافقم که زودتر این کار بشود یعنى تقاضاى بنده این است که فعلاً مجلس شوراى ملى این مبلغ شش میلیون تومانى که پیشنهاد شده است این را به دانشگاه تهران تصویب بفرمایند چون تمام فشارها الان به روى دانشگاه است از لحاظ این‌ که نمی‌تواند دانشجو به اندازه‌کافى بگیرد و براى این است که تجهیزاتش کافى نیست و البته دانشجو زیاد بگیرد و این‌ها بدون این‌ که اطلاعات کافى و تجربیات کافى بگیرند بیرون بیایند این به نظر بنده یک زحمتى براى اجتماع تولید می‌کند بدون این‌ که هیچ منفعتى داشته باشد بنده استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند که این مبلغ براى دانشگاه تهران تصویب شود و البته هیچ مانعى نخواهد شود براى این‌ که به دانشگاه‌هاى خارج هم اضافه بکنند ولى آن‌که مبلغى اختصاصى دانشگاه تهران را کسب بکنند بنده موافق نیست بنده تقاضایم این است که نسبت به این مبلغ رأى داده بشود

موسوى- این مبلغى که تقاضا شده از محل شش میلیون نیست.

رئیس- آقایان گوش بدهید بعد هم رأى می‌گیریم.

دکتر افشار- البته اگر جناب آقاى معاون وزارت دارایی موافقت بفرمایند که یک مبلغى هم به این اضافه بشود البته مورد موافقت و تشکر همه آقایان است.

رئیس- آقاى انوارى.

معاون وزارت دارایی- با وضعیت فعلى خزانه این چیزى که براى دانشگاه پیشنهاد شده بالاخره با احتیاجات ضرورى دانشگاه موافقت کردیم که این شش میلیون ریال پرداخته بشود براى این‌ که اصلاح بشود و حالا آقایان می‌فرمایند که این دو میلیون براى شهرستان‌ها اضافه بشود بنده عرضى ندارم البته همان طورى که فرمودند راجع به وضع دانشکده‌ها شهرستان‌ها هم باید اضافه بشود ولى اگر تصویب شود پرداخت آن موکول به وضعیت خزانه است اگر اعتبار داشته باشیم می‌پردازیم‌.

+++

رئیس- حالا باید رأى گرفته شود دو مرتبه پیشنهاد قرائت می‌شود

 (پیشنهاد آقاى صدرزاده مجدداً شرح سابق قرائت شد)

وزیر فرهنگ- اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید

وزیر فرهنگ- این اعتبار شصت میلیون که براى تهران است حساب شده است و حساب دقیق شده است براى بیمارستان‌هاى تهران و استدعا این بود که این بیست میلیون پیشنهاد جناب آقاى صدرزاده که براى تأمین حوایج دانشکدهاى شهرستان‌ها است اضافه بر این اعتبار شصت میلیون ریال باشد آقاى انوارى قبول کردند که اگر وضعیت مالى دولت اجازه بدهد این اعتبار را علاوه بکنند بنابراین بیست میلیون ریال علاوه بر این شصت میلیون ریال است‏

رئیس- اضافه اعتبار قوا‌ید دارد تعهدى بفرمایید که یک لایحه دو میلیونى بیاورید حالا این‌جا آقایان با این موافقت بکنند و بعد لایحه دو میلیون ریال را با موافقت وزیر داریی بیاورید (صارمى- قبول می‌کنند که دو میلیون ریال اضافه شود) نمی‌شود باید دولت بیاورد یا ممکن است از آن 18 میلیون آقاى وزیر فرهنگ تقبل بفرماند که از آن 18 میلیون این دو میلیون را بپردازند بعد آن دو میلیون را بیاورند

انوارى- اجازه بفرمایید مطالعه می‌کنیم لایحه‌اش را بعد تقدیم می‌کنیم‏

رئیس- به هر حال پیشنهاد قرائت می‌شود. و رأى می‌گیریم‏

پیشنهاد آقاى صدرزاده مجدداً به شرح سابق قرائت شد.

رئیس- اضافه از آن شش میلیون تومان نمی‌شود باید از آن شش میلیون کسر بشود

صدرزاده- اضافه‌اش را قبول کردند

رئیس- قبول بکنند نمی‌شود این‌ طورى قبول بکنند که یکى پیشنهاد بکنند قبول کنند

صدرزاده- پس بنده پیشنهادم این است که از آن شش میلیون تومان باشد

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی پس جناب عالى لایحه‌اش را تهیه بفرمایند آقایانى که موافقند از این شش میلیون تومان دو میلیون تومان کسر شود قیام بفرمایند (عده کمی ‌برخاستند) تصویب نشد بنابراین لایحه این جداگانه تهى می‌شود و آورند پیشنهاد آقاى مهندس جفرودى قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

تبصره- مبلغ سه میلیون ریال اعتبار بالا براى تفکیک دانشسراى عالى از دانشگاه علوم و ادبیات و به منظور تربیت دبیران شایسته اختصاص داده می‌شود

رئیس- این هم که وارد نیست‏

مهندس جفرودى- از شش میلیون است وارد است‏

رئیس- شما که نمی‌توانید تفکیک بکنید تفکیک به ربط تشکیلات دارد

ربطى به اعتبار ندارد حالا بفرمایید توضیح بدهید

مهندس جفرودى- عرض کنم شش میلیون اعتبار به دانشگاه تهران داده می‌شود به نظر بنده این‌ طور می‌رسد باید ضروریات خود دانشگاه را در نظر گرفت بنده پیشنهاد کردم که سیصد تومان از این شش میلیون تومان را اجازه بدهند که دانشگاه تهران براى تفکیک دانشسراى عالى از دانشگاه علوم و ادبیات که الان یکى است و باید تفکیک شود و یک دانشگاه مستقل بشود تخصیص بدهد براى این‌ که این مملکت باید دبیر تربیت بکند و دبیر هم منحصراً در دانشسراى عالى تربیت می‌شود براى این‌ که بتواند بعداً آن هجده میلیون را گرفتند و همه ساله اعتباراتى که به وزارت فرهنگ دهیم براى این‌ که شاگردانى که از مدرسه ابتدایی در می‌آیند و می‌روند متوسطه و معلم داشته باشند اجازه بفرمایید سیصد هزار تومان از این اعتبار را براى دانشسرا خرج بکند براى تربیت دبیر هر سال شما یک مبلغى به وزارت فرهنگ اعتبار می‌دهید براى این‌ که مدارس جدید و کلاس‌هاى جدید تأسیس بکنند ولى دبیر ندارند می‌گوییم از این مبلغ سیصد هزار تومان اجازه بدهید براى تربیت دبیر خرج کند اعتبار اضافى نیست.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- آقاى مهندس جفرودى به یک موضوع بسیار مهمی ‌توجه کردند و آن موضوع تربیت دبیر است البته وضع فعلى این نیست که دانشگاه‌هاى علوم و ادبیات و دانشسراى عالى این‌ها با هم کارشان یکى است و دانشسراى عالى آن استقلالى که باید ندارد و بایستى تفکیک بشود از دانشگاه‌هاى علوم و ادبیات با دانشگاه تهران هم مذاکراتى شده و یک طرح‌هایی تهیه شده و این پیشنها آقا چون مبلغش هم جزیی است و این‌ها هم مقدارى خرج دارند بنده این پیشنهاد را قبول می‌کنم‏

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ شما موافق هستید با این پیشنهاد؟

وزیر فرهنگ- بنده با این پیشنهاد سیصد هزار تومان موافقم‏

صدرزاده- بنده جدا معرضم به این کار اگر از شش میلیون قبول می‌کنید چرا پیشنهاد اول را قبول نکردید؟ (همهمه نمایندگان)

مهندس جفرودى- براى این‌ که این لایحه بگذرد بنده پس گرفتم‏

رئیس- پیشنهاد آقاى مکرم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تأسیس بیمارستان دانشکده پزشکى مشهد به لایحه دانشگاه‌ها اضافه شود.

رئیس- آقاى مکرم شبیه این پیشنهاد شما که رد شده حالا توضیحات‌تان را بدهید

مکرم- بنده هم خواستم یک عرضى بکنم که مطمئن هستم براى این خرج و براى سایر مخارج که براى وزارت فرهنگ یا وزارت بهدارى پیشنهاد شده است در بودجه وزارت دارایی پول نیست که بپردازد مدارک بسیارى دارم ولى جاى گفتنش نیست اما این تصمیم که می‌گیریم روى کاغذ این شایسته نیست که همه چیز را به مرکز اختصاص بدهیم به تهران اختصاص بدهیم و شهرستان‌ها که هر روز منتظرند رادیو را باز می‌کنند و گوش می‌دهند که در مجلس شوراى ملى چه تصمیم گرفته شده است از شنیدن این حرف‌ها ناراحت می‌شوند و عصبانى می‌شوند بنابراین براى توسعه تأسیسات دانشگاه‌ها امروز هیچ‌کس مخالف نیست همه موافقند مجلس شوراى ملى هم یقین دارم که به اتفاق موافقند امروز که دانشگاه در رأسش آقاى دکتر اقبال قرار گرفته است و وزیر فرهنگى مثل آقاى دکتر مهران داریم تردید نیست که با نهایت علاقمندى کار می‌کند این‌ها نشان آن است که در این دانشگاه غیر از دانشگاه دیروز و آن توده‌بازى‌ها و آن رسوایی‌ها معذالک همین جناب آقاى رئیس دانشگاه همین جناب آقاى وزیر فرهنگ باید آن موقعى که می‌نشیند و این شش میلیون را تصمیم می‌گیرند که به مصارف جزیی برسانند باید فکر دانشکده‌هاى پزشکى مشهد و شیراز اصفهان و سایر جاها هم باشند

می‌دانید که هر دو دانشکده پزشکى که بیمارستان نداشته باشد هیچ نتیجه‌ای نمی‌تواند بگیرد و این اولین شرط آن است بنابراین بدنه مختصر می‌کنم چون همه خسته هستند به اختصار می‌گویم و استدعا می‌کنم از ان شش میلیون تومان موفقت بفرمایید دو میلیون تومانش را اختصاص بدهند (جمعى از نمایندگان- این پیشنهاد رد شد) خوب نگفتم آن رد نشده عرض می‌کنم خودشان موقع خرج این طور در نظر بگیرند که خلاصه سهمی ‌هم به مشهد برسد سهمی‌ هم به شیراز برسد و آن‌ها هم بتوانند شروع کنند به تأسیس بیمارستان‌شان‏

رئیس- این پیشنهاد هم رد شده است دیگر پیشنهادى نیست این لایه براى نظر مشورتى به سنا فرستاده می‌شود.

8- طرح و تأیید تقاضاى کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید آمبولانس و جیپ جهت وزارتین بهدارى و پست و تلگراف‏

رئیس- گزارش از کمیسون بودجه رسیده است قرائت می‌شود به شرح زیر خوانده شد

به موجب تبصره 8 قانون بودجه 1334 که مقرر شده‏

‌تبصره- خرید اتومبیل جدید در سال 1334 مطلقاً ممنوعه است وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى و مؤسساتى که با سرمایه دولت تشکیل شده و همچنین کلید سازمان‌ها (به استثناى سازمان‌های انتظامی ‌و دادسراها که خرید اتومبیل براى آن‌ها منوط به کمیسیون بودجه است) مکلفاً تا آخر فروردین ماه 1334 صورت اتومبیل‌هاى موجود خودشان را به وزارت دارایی تسلیم نمایند وزارت دارایی با در نظر گرفتن احتیاجات هر قسمت اتومبیل‌هاى موجود را بین آن‌ها تقسیم خواهند نمود‌ وزارتخانه‌ها حق خرید هیچ‌گونه اتومبیل را ندارد در صورتى که طبق تقاضاى مکرر بعضى از وزارتخانه‌ها من‌الجمله وزارت پست تلگراف و وزارت بهدارى براى کارهاى فنى و سایر احتیاجات ضرورى خود جهت خرید اتومبیل از مجلس شوراى ملى و کمیسیون بودجه تقاضاى مجوز می‌نماید چون کمیسیون بودجه طبق قانون فوق اختیار اعطاى اجازه آن را می‌داشت و با آن که پاره‌ای از آن تقاضا‌ها را ضرورى تشخیص می‌نمود بنابراین تقاضا دارد مجلس شوراى ملسى نظر کمیسیون بودجه را در اعطاى اجازه براى مواردى که کمیسیون ضرورى تشخیص می‌نماید تشخیص فرمایند

مخبر کمیسیون بودجه- محمد على مسعودى‏

شوشترى- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم‏. هیچ وکیلى با خرد آمبولانس و حوایجى که مربوط به صحت عمومی ‌است مخالف نیست اما یک اصل را باید تذکر بدهم و آن این بود که جناب آقاى دکتر امینى جناب آقاى اسدالله اعلم توجه بفرمایند بعضى می‌گویند ما این ممنوعیتى که شده می‌شنویم چهار هزار پنج هزار اتومبیل لوکس وارد شده براى این‌ که این‌ها و قیمت خوب فروش برود این طرح را تصویب می‌کند (کریمى- چه ربطى دارد) خیلى مربوط است آقاى کرمی ‌اگر بنا بشود که این عمل بشود و مقدمه پول‌ها از مملکت خارج بشود و بعد دو مرتبه اجازه بدهند که نتیجه‌ای گرفته نمی‌شود من خواستم تذکر این مطلب را بدهم و بگویم که ما متوجه این نکات هستیم‏

رئیس- آقاى مسعودى‏

مسعودى- هر مطلبى که مربوط به خرید و فروش باشد توى این مملکت ممکن نیست که حرف تویش درنیاد وزارت بهدارى آمبولانس می‌خواهد بخرد بالاخره آمبولانس مال یک مارکى است این جیب مال یک کمپانى هست که دو هزار تا دو هزار تا اتومبیل آورده‌اند گذاشته‌اند پشت‌

+++

دروازه این اجازه براى وزارت دادگسترى است براى دادسراها است براى این‌ که اگر یک قتلى واقع شد امین صلح برود سر جریان و ژاندارم نرود آن‌جا که پرونده‌سازى بکند وزارت بهدارى براى این‌ که بتواند کار بکند و وزارت پست و تلگراف براى این‌ که بتواند پست‌ها را برساند آمبولانس و جیپ می‌خواهند ما چه بکنیم آقاى شوشترى همین‌ طور می‌آید می‌گویند سه هزارتا اتومبیل پشت دروازه گذاشته‌اند (شوشترى- اتومبیل لوکس) این تقاضایی که شده بریا خرید آمبولانس و جیپ است که براى احتیاجات ضرورى است ولاغیر تمنى می‌کنم که این را موافقت بفرمایید.

رئیس- رأى می‌گریم به این گزارش کمیسیون آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند تصویب شد).

9- اخذ رأى و تصویب لایحه اجازه اجراى موقت 24 فقره لایحه مصوب آقاى دکتر مصدق.

رئیس- در لایحه اجراى لوایح مذاکره شده و حالا باید رأى بگیریم یک پیشنهادى رسیده است که با این ماده واحده با ورقه رأى گرفته شود (یک نفر از نمایندگان- کدام ماده واحده؟) راجع به اجازه اجراى 24 لایحه‌ای که مانده پیشنهاد قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد).

ریاست محترم مجلس شوراى ملى.

پیشنهاد می‌کنم نسبت به لایحه اجراى لوایح مصدق رأى با ورقعه گرفته شود.

حائری‌زاده- رضا افشار- عبدالصاحب صفایی- میراشرافى- شمس قنات‌آبادى.

رئیس- حالا باید با ورقه رأى بگیریم آقایان موافقن ورقه سفید با اسم بدهند و به ترتیب رأى بگیرید. (اسم آقایان نمایندگان به تریتب زیر به وسیله آقاى محمد‌على مسعودى (منشى) قرائت در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: کیکاوسى- بیات ماکو- بوداغیان- شادمان- کریمى- رضایی- صفارى- عماد تربتى- بهادرى- تجدد- دکتر سید امامى- داراب- کى نژاد- قرشى- زنگنه- بزرگ‌نیا- خزیمه علم- عرب شیبانى- موسوسى- مرآت اسفندیارى- کاشانى- سلطانمراد بختیار- شمس قنات‌آبادى- ارباب- میاشرافى- صدقى- تیمور تاش- محمودى- احمد فرامرزى- غضنفرى- مهندس جفرودى- مهندس ظفر- عباسى- ایلخانى‌زاد- افخمى- اخوان- سهرابیان- افشار صادقى- دکتر افشار- صارمى- صدرزاده- پناهى- عبدالصاحب صفایی- اریه- عبدالرحمن فرامرذزى- دکترآهى- شوشترى- لارى- دکتر مشیر فاطمى- بوربور- دکتر وکیل- معین‌زاده- حمید بختیار- دکتر سعید حکمت- سرمد- درخشش- توماج- پیرساته- شیبانى- حائرى‌زاده- مکرم مهدوى- سید احمد صفایی- بهبهانى- دکتر شاهکار- خلعتبرى- گیو- عمیدى نورى- نقابت- نصیرى- دکتر پیرنیا- سالار بهزادى- محمود ذوالفقارى- ابراهیمى- رضا افشار- حمدییده- مسعودى (آراى مأخوذه شماره شده 64 ورقه سفید موافق و 7 ورقه مخالف و 5 ورقه سفید بى‌اسم ممتنه شمرده شده).

رئیس- این‌جا باید یک توضیحى بدهم یک قانونى مجلس گزرانید که آن افسرهاى شهربانى که بازنشسته شده‌اند مجدداً دعوت بشوند به خدمت (صحیح است) بعد در جزو این 24 لایحه یک تبصره‌ای داده‌اند در مجلس سنا که این‌ها کما‌کان بازنشسته بشوند و به خدمت دعوت نشوند این مخالفت آن رأیی است که مجلس داده بنابراین آن قسمت را حذف می‌کنیم و طبق همان قانونى که از مجلس گذشته و همان 24 فقره است و آن رأى مجلس به قوت خودش باقى است (صحیح است صحیح است) لایه اجازه اجراى 24 فقره لوایح دولت با 64 رأى موافق تصویب شد.

اسامی ‌آقایان: عبدالحمید بختیار- دکتر آهى- صدرزاده- سهرابیان- مهندس جفرودى- لارى- بوربور- دکتر پیرنیا- افخمى- قرشى- بیات ماکو- عرب شیبانى- بزرگ‌نیا- سرمد- توماج- مهدوى- مهندس ظفر- اعظم زنگنه- کاشانى- بهادرى- سلطانمراد بختیار- استخر- دکتر شاهکار- یدالله ابراهیمى- معین‌زاده- رضایی- اریه- اخوان- غضنفرى- احمد فرامرزى- پناهى- مسعودى- شادمان- صدقى- عماد تربتى- دکتر حکمت- علیخانى‌زاده- تیمور تاش- دکتر مشیر فاطمى- ارباب- درخشش- صارمى- مکرم- عباسى- تجدد- موسوى- کیکاوسى- نصیرى- افشار صادقى- کریمى- حمیدیه- محمود ذوالفقارى- مرات اسفندیارى- محمودى- داراب- فصارى- خزیمه علم- شیبانى- دکتر افشار- سالار بهزادى- گیو- دکتر وکیل- دکتر سعید امامى.

اسماى مخالفین آقایان: حائری‌زده- عبدالصاحب صفایی- عبدالرحمن فرامرزى- پیراسته- رضا افشار- میراشرافى- قنات‌آبادى.

ورقه سفید علامت امتناع 5 برگ.

10- قرائت گزارش کمیسیون تحقیق راجع به حت انتخاب آقاى یدالله ابراهیمی ‌از کرمان.

رئیس- یک گزارشى از کمیسیون تحقیق رسیده فعلاً قرائت می‌شود مذاکره مخالفش می‌ماند براى جلسات بعد امروز فقط قرائت می‌شود چون دیگر مجلى نیست و می‌خواهم اعلام تعطیل کنم آقاى نقابت بفرمایید گزارش کمیسیون تحقیق را قرائت کنید. گزارش کمیسیون تحقیق درباره انتخابات کرمان و نمایندگى آقاى ابراهیمی

(‌به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون تحقیق به مجلس شوراى ملى‏

گزارش انتخابات کرمان از شعبه دوم براى دوره 18 تقنینیه در جلسه یکشنبه 18/ 4/34 در مجلس شوراى ملى قرائت و بر اثر مخالفت آقایان: معین‌زاده- پور سرتیپ- کاشانى- صدقى- نادعلى کریمى- سالار بهزادى- دکتر بینا و رضایی به کمیسون تحقیق ارجا و در تاریخ 20/ 4/34 به کمیسیون تحقیق رسید کمیسیون تحقیق در جلسه مورخه سه شنبه 20 تیر هیئت رئیسه خود را انتخاب سپس براى رسیدگى به پرونده و استعماع توضیحات آقایان متعرض تعیین جلسه نموده و بالنتیجه در جلسه مورخه سه شنبه 27/ 4/ 34 بعضى از آقایان متعرضین حاضر شدند و اظهاراتى بیان نمودند و بعضى اعتراض خود را استرداد کردند و پرونده کلا مورد قرائت و مطالعه قرار گرفت نظر به این‌ که انجمن نظارت انتخابات کرمان دو نوبت تجدید شده بود در علل تجدد و قانونى بودن اقدامات وزارت کشور و سایر جهاد مطالعات دقیق به عمل آمد و مخصوصاً گزارش و توضیحات جناب آقاى فریدونى مأمور فوق‌العاده دولت که سمت استاندارى و سرپرستى فرماندارى را نیز داشتند مورد مطالعه قرار گرفت و بالنتیجه تجدید آخرین انجمن مقرون به ماده 17 قانون انتخابات شناخته شد نکته جالب توجه این است که افراد منتخب در آخرین انجمن اکثراً در هر نوبت کسانى بوده‌اند که در ادوار مختلفه جریان این پرونده اکثریت داشتند و از حیث صلاحیت و رعایت تشریفات قانونى هیچ‌گونه اعتراضى نسبت به آن‌ها نشده است‏.

شکایاتى که از طرف کاندیدهاى انتخابات کرمان شده مبنى بر آن است که خواسته‌اند طرفداران آن‌ها جزو اعضاى اصلى انجمن انتخاب شود و اعتراض قانونى موجهى به عمل نیامده و اقداماتى از قبیل تحصن آقا شیخ‌على لبیبى و 5 نفر دیگر در مسجد جامعه و سخنرانى در مجالس ترحیم و غیره تبلیغات انتخاباتى است که از لحاظ قانون مؤثر و در جریان نمی‌باشد و همچنین انتخاب انجمن‌هاى فرعى در 19 حوزه و طرز اخذ رأى و شماره و قرائت و تنظیم صورت مجالس با امضاعات مجاز مقرون به مقررات قانون بوده است ضمناً کمیسیون تحقیق این نکته را تصریح می‌نمایند که آنچه که مورد‌نظر و تحقیق قرار داده فقط انتخابات کرمان از لحاظ انتخاب آقاى یدالله ابراهیمی ‌و نسبت به نماینده دیگر هنوز گزارش شعبه دوم به مجلس شوراى ملى تقدیم نشده و به کمیسیون تحقیق ارجا‌ نگردیده است پس از بحث طولانى و رسیدگى و پیشنهاد کفایت مذاکرات و اخذ رأى و تصویب کفایت مذاکرات نسبت به صحت انتخاب و صلاحیت آقاى یدالله ابراهیمی ‌براى نمایندگى دوره 18 قانونگذارى مجلس شوراى ملى اخذ رأى به عمل آمد و با کثرت مورد تصویب واقع شد و چون بعضى از آقایان متعرضین در جلسات حاضر نبودند و ظاهراً دعوت رسمی‌از ایشان نشده بود احتیاطاً جلسه دیگرى جهت استماع توضیحات غایبین براى روز یک شنبه 1/ 5/34 معین شده و کلیه آقایان متعرضین دعوت شدند.

آقاى رضایی و آقاى نادعلى کریمی ‌اظهار داشتند که در جلسه علنى مطالب خود را بیان خواهند نمود لهذا کمیسیون تحقیق با توجه به این‌ که از طرف آقایان متعرضین مطالب مهمی‌ زائد بر آنچه مورد‌نظر و تحقیق و رسیدگى کمیسیون قبل از قرار گرفتن است اظهار نگریده با تأیید جریان مرقوم و تصدیق صحت انتخاب و صلاحیت آقاى یدالله ابراهیمی ‌گزارش خود را به عرض مجلس شوراى ملى می‌رساند.

رئیس- آقایانى که مخالفت کرده‌اند مخالفت‌شان محفوظ است (ارباب- اکثراً پس گرفتند)

کریمى- بنده عرض دارم‏

رئیس- حالا مطرح نیست بعد از تعطیل مطرح می‌شود

شوشترى- یک استدعایی دارم که مخالفین مخالفت خودشان را پس بگیرند

رئیس- آقاى میراشرفی‏

میراشرفی- بنده مخالفتم را جناب آقاى رئیس پس گرفتم و ضمناً از سوءتفاهمی‌ که نسبت به جناب آقاى دکتر شاهکار شده معذرت می‌خواهم‏

رئیس- یکى دیگر‌ای مخلفین آقاى کاشانى است‏

کاشانى- بنده عرضى دارم که باید عرض کنم‏

رئیس- آقاى وزیر کشور

وزیر کشور- بنده می‌خواستم از طرف دولت نهایت تشکر را عرض کنم از این همه زحمتى که براى تصویب لوایح دولت بودجه مبارک آقایان واقع شده است (احسنت)

11- اعلام تعطیل تابستانى تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- از امروز تعطیلات‌مان شروع می‌شود امروز شانزدهم مرداد است روز شانزدهم شهریور پنج شنبه است اگر آقایان موافق باشند روز یک شنبه نوزده شهریور مجلس دایر شود (صحیح است) پس انشاءالله آقایان رفع خستگى می‌فرمایند روز نوزده شهریور تشریف می‌آورند.

(مجلس یک ساعت و سه ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‌

+++

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

متمنى است سوال ذیل را به وزارت دارایی براى جواب ابلاغ فرمایید.

با آن‌که سال گذشته در اثر مزایده مال‌الاجاره شیلات رودخانه‌هاى مازندران چند برابر نسبت به سابق شد و ماهى گران کردید و براى همه کشاورزان خرید آن مقدور نبود به چه علت با آن‌که برنامه دولت پایین آوردن قیمت امسال هم براى نفع بیشترى وزارت دارایی صید ماهى رودخانه‌ها را به مزایده گذارده است در شهسورا میزان مال‌الاجاره در اثر مزایده دوبرابر سال گذشته شده و با این وضع امسال اکثر کشاورزان که قوت عادى آن‌ها ماهى است از عهده خرید آن بر نخواهند آمد- وزارت دارایی چرا هزینه زندیگ را بر‌خلاف برنامه دولت بلا می‌برد و چه فکر براى جلوگیری از ترقى قیمت ماهى نموده است. ارسلان خلعتبرى‏

مقام منیع ریاست محترم مجلس شوراى ملى.

مستدعى است به جناب آقاى کفیل وزارت دارایی اعلام فرمایید براى اداء جواب سؤال زیر در مجلس حضور به هم رسانند علت این‌ که اداره دخانیات رضاییه بهای توتونى که از 16 ماه پیش از زارعین و توتون‌کاران تحویل گرفته و مساعده که طبق قراردادهاى منعقده باید با آن‌ها بپردازند و تأییده نمی‌کند چیست و براى پرداخت قریب 60 میلیون ریال مطالبات معوقه و حاصل دسترنج زارعین بدبخت که اکثراً دست از کار کشیده و اوفات خود را در حال بلاتکلیفى و سرگردانى در شهر می‌گذرانند چه فکر کرده‌اند. افشار صادقى‏

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى.

مقرر فرمایید سؤال این‌جانب را براى وزارت اقتصاد ملى ارسال دارند تا در موعد مقرر حاضر شده جواب لازم را بدهند.

سؤال- توضیح فرمایید تعداد کارخانجات ایران بر چند عدد بالغ است و هر یک از آن‌ها از چه تاریخ احداث شده و براى چه کارى احداث گردیده است؟

توضیح فرمایند کارخانجات تأسیس شده در حال حاضر چه صورت دارید؛ آیا براى صاحبان کارخانجات زیان دارد یا منافع دارد و در این قسمت روشن فرمایند چنانچه کارخانجاتی براى صاحبات سهام و شرکا‌ یا دولت زیان دارد براى جلوگیر از آن چه فکرى فرموده و علت زیان چیست در خاتمه اساساً چه مانعى دارد مجلس شوراى ملى و ملت ایران مستحضر گردند که تأسیس کارخانه مفید به حال کشور است است یا خیر؟ سیدمحمد على شوشترى‏

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى.

متمنى است سؤال ذیل را به وزارت راه براى جواب ابلاغ فرمایید.

اداره هواپیمایی به چه علت ارازى متصرفین زارعین را در رامسر برای فرودگاه‌ها از تصرف زارعین با اعمال قدرت خارج نموده است. ارسلان خلعتبرى.

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

متمنى است سؤال ذیل را به دولت براى جواب ابلاغ فرمایید.

با آن‌ که همه مردم می‌دانند براى سیمان مدت‌ها بازار‌سیاه وجود دارد و عده دلال سوءاستفاده می‌کنند و با قیمت ارزان سیمان را خریده به یک برابر و نیم قیمت در بازار سیاه می‌فروشند.

چرا سازمان برنامه اقداماتى براى جلوگیرى از این وضع نمی‌کند و جلوى استفاده دلال‌ها را نمی‌گیرد و تغییرى در وضع شرکت سهامی‌ مصالح ساختمان تعلق به سازمان برنامه نمی‌دهد. ارسلان خلعتبرى‏

جناب آقاى رئیس مجلس‏

خواهشمند است با آقاى کفیل وزارت دارایی اطلاع دهید که براى جواب به سؤالات زیر این‌جانب در مجلس حضور به هم رسانند بانک توسعه صادرات و معاون که به نام مؤسسه ملى بانکى در تهران عملیات بانکى انجام می‌دهد چگونه تشکیل شده است.

1- اگر شرکت سهامی ‌است تعداد سهام و صاحبان سهام و هیئت مدیره آن را به اطلاع برساند.

2- ضمانت‌نامه‌هایی که بانک مزبور می‌دهد هر چه اساسى است و آیا نماینده وزارت دارایی و بانک ملى از کم و کیف و نحوه دادند ضمانت‌نامه‌هاى آن بانک اطلاع دارند؟

3- وام‌هایی که بانک مزبور می‌دهد به چه نسبت سرمایه و به چه نسبت موجودى بانک و به چه بهره است آیا در حال حاضر بانک مزبور چه مقدار موجودى دارد آیا توانایی پرداخت کلیه وجوهى را که مردم در آن بانک به ودیعه گذاشته‌اند دارد؟

4- بانک ملى ایرن آیا به بانک صادرات وام می‌دهد؟ و اگر آرى بهره که از آن بانک دریافت می‌دارد چه میزان و طبق کدام اصول است‏.

5- مبلغ مالیاتى که تا‌کنون وزارت دارایی از بان مزبور دریافت کرده چه مبلغ است. بیلان‌هاى سود و زیان که تا کنون از طرف آن بانک منتشر شده مطلقاً همراه بیاورند.

6- میزان بهره که صاحبان سهام از بانک مزبور دریافت داشته‌اند نیز ارسال گردد. میراشرفی‏

جناب آقاى رئیس مجلس.

خواهشمند است به جناب آقاى نخست‌وزیر و جناب آقاى کفیل وزارت دارایی و مسئول و متصدى هر مؤسسه و یا شرکت دولتى که ‌امور زیرین با آن‌ها مربوط است اطلاع دهند که به سؤالات زیرین هر چه زودتر‌ جواب دهند.

1) ایران ترانسپورت آیا بانک است است یا شرکت تجارتى باربرى.

2) تاریخ تشکیل اساس نامه آن و اسامی ‌هیئت مدیره و نحوه تشکیل و این‌ که شرکت سهامی ‌است یا مؤسسه خصوصى و اگر شرکت است سرمایه و تعداد سهامی ‌و اسامی ‌دارندگان سهام آن براى اطلاع مجلس شوراى ملى ارسال گردد.

3) ایران ترانسپورت بانک خود را همه جا وابسطه به بانک صادرات معرفى می‌کند از لحاظ وزارت دارایی معنى این جمله چیست و نحوه این وابستگى از لحاظ مالیاتى قضایی و اقتصادى کدام است‏

4) آیا هر مؤسسه می‌تواند نام بانک بر روى خود بگذارد و عملیات دیگر انجام دهد و اگر نه مجازات قانونى مدیر عامل شرکتى که نام بانک بر مؤسسه خود می‌گذارد و عملیات دیگرى انجام می‌دهد چیست.

5) آیا هر مؤسسه می‌تواند خود را وابسته به یک بانک دیگر معرفى کند ولو آن‌که خود بانک است‏

6) چه مقدار از محصولات دولتى را اعم از ماشین‌آلات و مواد اولیه مانند پنبه ذغال‌کوک چغندر و گندم مواد دیگر به وسیله ایران ترانسپورت بانک در ادارات دولتى. شرکت‌هاى دولتى مؤسساتى که تمام و یا قسمتى از آن متعلق به دولت است سازمان برنامه شرکت‌هاى تابعه آن انجام گشته است.

7) آیا تخلفاتى هم روى داده است اگر آرى درباره آن چه تصمیم گرفته شده است.

8) موضوع حمل ماشین‌آلات کارخانه بوکاولف از آلمان به فسا (فارس) و چناران (خراسان) چه بوده و چرا در حمل ماشین‌آلات مزبور تعویق روى داده مسئول آن کیست و طبق قرارداد چه میزان خسارت از شرکت ایران ترانسپورت بانک وصول و اخذ شده است.

9) قراردادهایی که با شرکت مزبور از هر طرف ادارات دولتى اعم از وزارت دارایی دخانیات سازمان برنامه شرکت‌هاى دولتى و وابسطه به سازمان برنامه ماند شرکت سهامی ‌شیمایی شرکت ذغال منعقد کشته است براى اطلاع ارسال گردد و مبلغ معامله را به جزء اطلاع دهند.

10) مؤسسه مزبور آیا صرفاً عملیات بانکى انجام می‌دهد یا حمل و نقل یا دلالى و اگر عمل حمل و نقل انجام می‌دهد تعداد و وسایل آن را اطلاع دهند. میراشرافى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294974!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)