کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 147 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 18 فروردین ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- انتخاب کمیسیون‌ها

3- طرح و تصویب بودجه سه ماهه سال 1322 مجلس شوراى ملى‏

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به سه دوازدهم‏

5- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 147

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 18 فروردین ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- انتخاب کمیسیون‌ها

3- طرح و تصویب بودجه سه ماهه سال 1322 مجلس شوراى ملى‏

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به سه دوازدهم‏

5- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و نیم قبل از بعد از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز یکشنبه 14 فروردین ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: اقبال، چایچی، جلایی، معتصم سنگ، فاطمی، آزادی، دکتر نهورای

غایبین بی­اجازه- آقایان: روحی، تولیت، صفوی، موقر، نواب یزدی، ارگانی، مشار، مشیردوانی، ناصری، شجاع، اکبر، امیر ابراهیمی، نیک­پور، نمازی، دبستانی، آصف، صادق­وزیری، مسعودی، امامی، دشتی، نقایت، اردبیلی، کامل ماکو، معدل، نصرتیان، بوداغیان

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست (خیر) صورت مجلس تصویب شد به طوری که مقرر شده بود انتخاب کمیسیون‌ها شروع می‌شود پنج نفر به قرعه براى استخراج معین می‌شوند.

اقتراع به عمل آمده آقایان: افخمى- جهانشاهى- روحى- ساکینیان- شباهنگ براى استخراج آرا تعیین شدند.

2- انتخاب کمیسیون‌ها

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب کمیسیون‌ها کمیسیون دارایى- عده حاضر در موقع اعلام رأى 84 عده اعضا کمیسیون 18

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون قوانین دادگسترى عده حاضر در موقع اعلام رأى 81 عده اعضا کمیسیون 18

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون بازرگانى پیشه و هنر عده حاضر در موقع اعلام رأى 83 عده اعضا کمیسیون 18

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون فرهنگ عده حاضر در موقع اعلام رأى 84 عده اعضا کمیسیون 18

(اخذ آرا به عمل آمد)

+++

رئیس- کمیسیون کشور عده حاضر در موقع اعلام رأى 84 عده اعضا کمیسیون 18 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون راه عده حاضر در موقع اعلام رأى 82 عده اعضا کمیسیون 18 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون کشاورزى عده حاضر در موقع اعلام رأى 82 عده اعضا کمیسیون 18 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون خارجه عده حاضر در موقع اعلام رأى 82 عده اعضا کمیسیون 12 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون بهدارى عده حاضر در موقع اعلام رأى 82 عده اعضا کمیسیون 12 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون نظام عده حاضر در موقع اعلام رأى 82 عده اعضا کمیسیون 6 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون پست و تلگراف عده حاضر در موقع اعلام رأى 79 عده اعضا کمیسیون 12 نفر

(اخذ آرا به عمل آمد)

رئیس- به طوری که خاطر آقایان مسبوق است یک کمیسیونى هم براى وزارت خواروبار لازم است. آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- کمیسیون وزارت خواروبار را بایستی مجلس تعیین تعدادش را بکند و رأى بدهد این از کارهاى مجلس است و شعب نمی‌توانند این از وظایف مجلس است حالا اگر مقام ریاست نظر دارید که براى وزارت خواروبار هم کمیسیون انتخاب شود باید اینجا تعدادش معین شود و رأى بگیرید. (صحیح است)

رئیس- عده را مجلس تعیین می‌کند و همین طور هم مقرر است پیشنهاد کنید.

ملک مدنى- بنده 12 نفر پیشنهاد می‌کنم.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى ملک مدنى. (بعضى از نمایندگان- مخالفى نیست)

طباطبایى- رأى لازم ندارد همه موافق هستند.

ملک مدنى- باید رأى گرفته شود که جز نظامنامه مجلس شود.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- بنده خواستم عرض کنم که مطابق نظامنامه براى هر یک نفر وکیل دو کمیسیون عضویت معین شده و این آقایان حاضر در این کمیسیون‌ها همه تقسیم شده‌اند و هر کدام هم برایشان دو کمیسیون معین شده حالا این کمیسیون که می‌خواهند آقایان معین کنند کى‌ها در این کمیسیون انتخاب شوند. همه که تقسیم شده‌اند دیگر کسى نیست.

طوسى- توجه بفرمایید آقا عرض کنم که بهترین راه این است که ‏آقایان نمایندگان که خودشان متوجه هستند که در چند کمیسیون هستند بعد از این که این صورت معین شد وقتى که خودشان متوجه شدند از هر کدام که میل ندارند استعفا خواهند داد و این بهترین راه است. (صحیح است)

رئیس- آقایانی که با پیشنهاد آقاى ملک مدنى راجع به مسأله عده 12 نفر کمیسیون خواروبار موافقت دارند برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

3- طرح و تصویب بودجه سه ماهه سال 1322 مجلس شوراى ملى‏

رئیس- بودجه مجلس مطرح است. گزارش کمیسیون محاسبات خوانده می‌شود.

(گزارش کمیسیون محاسبات مجلس به شرح ذیل قرائت شد)

کمیسیون محاسبات لایحه شماره 2982 کارپردازى راجع به بودجه سه ماهه اول سال 1322 مجلس را مطرح نموده و با عین مواد پیشنهادى کارپردازى موافقت نموده اینک گزارش آن براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌شود.

رئیس- مذاکره در کلیات مخالفى نیست (خیر) رأى گرفته می‌شود به ورود در شور مواد موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده اول

+++

ماده اول- کارپردازى مجلس شوراى ملى مجاز است حقوق و مصارف سه ماهه اول سال 1322 را در حدود بودجه و اعتبارات 1321 مطابق پرداختى اسفند ماه از وزارت دارایى دریافت نموده بپردازد و بودجه سال 1322 را در ماه سوم تنظیم نماید که پس از تصویب ماه چهارم به موقع اجرا گذاشته شود.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- موافقم.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- موافقم.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده مخالف نیستم ولى یک چیزى را مى‌خواستم سؤال کنم از آقایان وزرا که اینجا تشریف درارند منظور از مصارف که در بودجه وزارتخانه‌ها است یکى مصارف ساختمان است اگر آقایان در نظر داشته باشند راجع به ساختمان‌ها در بودجه 1321 یک مذاکراتى شد که ساختمان یک بودجه سنگینى پیدا کرده بود و یک وزیر مالیه پیدا نشد که در این باب جواب بدهد و بعد معاون وزارت مالیه در این باب صحبت کرد و مجلس موافقت نکرد بنده شنیدم که یک جریانى پیدا کرده است در کابینه سابق که برخلاف قانون و برخلاف نظر مجلس یک تصویب­نامه می‌گذرانند که بنده خواستم آقاى وزیر بهدارى که آن وقت در وزارت مالیه بودند ملاحظه بفرمایند که بنده چه مى‌گویم...

بعضى از نمایندگان- آقا بودجه مجلس مطرح است.

روحى- در بودجه مملکتى بفرمایید آقا می‌فهمم ماده اول کلیت دارد حالا اگر اعتراضى دارید بعد بفرمایید بنده خواستم آقاى وزیر بهدارى که در مالیه بودند راجع به ساختمانى که ده میلیونى که مخارج شد چه اطلاعاتى دارند بنده می‌خواستم عرض کنم که اعتبار ساختمان مجلس از ان قسمت خارج باشد و جز بودجه خود مجلس باشد.

روحى- بنده تعجب می‌کنم از همکار محترم خودم آقاى انوار این بودجه مال مجلس است مال دولت که نیست اصلاً این اظهاراتى که آقا فرمودند مربوط به این لایحه نیست آقا ممکن است این موضوع را بعد از این لایحه سؤال کنید هیئت دولت هم حاضر هستند جواب می‌دهند بنده تعجب مى‌کنم که در این مورد چرا باید این اظهار را بفرمایید یک قدرى تأمل بفرمایید بعد از این لایحه بودجه مطرح می‌شود معاون وزارت مالیه هم هستند سؤال کنید و از آقایان هم خواهش می‌کنم چون کارگران چایخانه همه بارى گرفتن حقوق معطل می‌شوند این لایحه را تصویب بفرمایید که این کارگشایى بشود.

انوار- بنده اخطار دارم. آقاى روحى تصور می‌کنند که با آن زرنگى که دارند همه حرف‌ها را پامال کنند بنده اطلاع دارم که آن اعتبارى که براى ساختمان صورت داده شده مجلس هم جز آن هست این اولاً ثانیاً آقاى اعلم‌العلما این اعتبارى که هست شامل همه چیز هست شامل حقوق هست شامل ساختمان هست (روحى- یک قران هم نیست) هست آقا همه چیز هست اگر نیست یک نفر از آقایان کارپردازان بلند شوید جواب بدهید که اعتبار ساختمان در اینجا نیست.

رئیس- آقاى فریدونى

فریدونى- عرض می‌کنم آقاى انوار تصور فرمودند که مخارج ساختمان دولت ضمیمه این است و تذکر می‌خواستند بدهند راجع به همه ساختمان‌ها است البته بودجه دارند که بودجه مجلس مربوط به بودجه دولت نیست و فقط مخارجش مطابق اسفند ماه گذشته پرداخت خواهند شد راجع به این قسمتى که می‌فرمایند بعد از این لایحه که بودجه دولت مطرح می‌شود از طرف دولت جواب مقتضى داده خواهد شد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده اول موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده دوم

ماده دوم- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود علاوه بر سیصد هزار ریال اعتبار تنخواه گردان ماهانه که در بودجه 1321 تصویب شده چهار میلیون هفتصد هزار ریال براى احتیاجات ارزاقى و لوازم ضرورى چایخانه به کارپردازى مجلس شوراى ملى داده و در آخر سال 1322 مستهلک گردد.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

+++

دکتر طاهرى- بنده موافقم.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- بنده اصلاً این لایحه را ندارم البته چاپ شده حال به طوری که شنیده‌ام این چهارصد هزار تومان اعتبار که خواسته‌اند براى هزینه‌ها و تنخواه گردان این اصطلاح را بلد نیستم به هر حال چون این را تخصیص داده‌اند به چاپخانه اگر منحصراً براى آنجا است این که نمى‌شود و باید نسبت به همه کارکنان باشد اگر اعتبار هم کم است باید زیادتر شود و اگر مربوط به همه است بنده هم موافقم.

روحى (مخبر کمیسیون)- همان طور که آقاى طباطبایى فرمودند مربوط به تمام کارمندان مجلس است و مربوط به چاپخانه تنها نیست و مبلغ آن هم در حدود پانصد هزار تومان است که از این مبلغ سیصد هزار ریال آن موجود است و چهار میلیون هفتصد هزار ریال ‏آن اعتبار متحرک است و تنخواه گردان است که می‌دهند و عین آن پول برمی‌گردد به صندوق کشور و از آن راه یک گشایشى به کارمندان مجلس و کارکنان چاپخانه می‌شود بسیار چیز نافعى است و منحصر به چاپخانه نیست و عمومیت دارد.

پیشنهاد آقاى حمزه تاش

پیشنهاد می‌شود در ماده بیست لایحه کارپردازى مجلس پس از کلمه ارزاق (عموم کارمندان) اضافه شود.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند هم همین پیشنهاد را کرده‌اند آقاى روحى موافقت دارید؟

روحى- مخبر کمیسیون بنده قبول می‌کنم این پیشنهاد را

پیشنهاد آقاى ملک مدنى

ماده الحاقیه- کمک هزینه یک ماهه قانون مصوب اول بهمن 1321 درباره وراث خدمتگذاران مجلس نیز تعلق مى‌گیرد و مبلغ آن که بالغ بر 6277/ 20 ریال است تصویب می‌شود.

ملک مدنى- بنده در ماده اول این پیشنهاد را کرده بودم و متأسفانه موقعش گذشت چون این مربوط به مستخدمین متوفاى مجلس است و لازم است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوم و با اصلاحى که شده است موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. اگر آقاى ملک­مدنى موافقت بفرمایند به نام ماده الحاقیه پیشنهاد شما اضافه شود.

ملک­مدنى- بنده موافقم در کارپردازى مجلس هم با این نظر موافقت شد یک عده از مستخدمین جز مجلس هستند که فوت شده‌اند و چون مجلس هم کمال موافقت را با آنها دارد بنده هم پیشنهاد کردم که وراث آنها هم شامل آن قانون بشوند که بتوانند استفاده کنند و این یک مبلغ کوچک ناقابلى است این است که بنده تقاضا می‌کنم آقاى مخبر هم موافقت بفرمایند و کارپردازى هم موافقت دارند.

فریدونى- چون مبلغ مختصرى است و وزارت دارایى هم چون نظر داشتند که این موضوع جز قانون اول بهمن نیست و بایستى این رعایت نسبت به وزارت مستخدمین هم بشود از این جهت اداره کارپردازى هم قبول مى‌کند.

روحى- بنده هم موافقت می‌کنم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده الحاقیه پیشنهادهاى آقاى ملک­مدنى موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد در کلیات ثانى مخالفى نیست (خیر) رأى گرفته می‌شود به این سه ماده پیشنهادى کارپردازى موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و استخراج آرا به عمل آمده 77 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حاضر در موقع رأى 84 به اکثریت 77 رأى تصویب شد.

(اسامی موافقین- آقایان: مجد ضیایی- طالش- دکتر غنی- دکتر سنگ- موید قوامی- مقدم- ناهید- ثقةالاسلامی- یار احمدی- چایچی- منشور- همر از- مخبر فرهمند- روحی- بیات- نراقی- گودرزنیا- ذوالقدر- طباطبایی- دکتر قزل ایاغ- اوحدی- جهانشاهی- منصف- مرآت اسفندیاری- موقر- فرشی- رستم گیو- ملک­مدنی- افشار- فرمانفرماییان- دادور- محیط لاریجانی- ابراهیمی ریگی- هدایت­الله پالیزی- فریدونی- انوار- مسعودی خراسانی- دکتر ضیا- ملایری- دکتر سمیعی- هدایت- ملک­زاده آملی- شهدوست- شاهرودی- پناهی- پارسا- فرخ- فتوحی- رفیعی- حمزه­تاش- یمین اسفندیاری- عزیزی- شیرازی- معتضدی- صفاری- فروهر- دکتر نفیسی- هاشمی- دکتر طاهری- ابراهیم سمیعی- رهبری- طوسی- افخمی- اصفهانیان.

ورقه سفید علامت امتناع- 1)

+++

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به سه دوازدهم‏

رئیس- گزارش کمیسیون بودجه راجع به قرائت می‌شود.

کمیسیون بودجه لایحه شماره 36654 دولت راجع به سه دوازدهم هزینه مملکتى در سه ماه اول سال 1322 را با حضور هیئت دولت و آقاى دکتر میلیسپو مطرح نموده پس از مذاکرات لازمه و توضیحاتى که از طرف هیئت دولت داده شد کمیسیون به جاى مواد پیشنهادى دولت ماده واحده زیر را تصویب و اینک گزارش آن را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است در سه ماهه اول سال 1322 با رعایت مقررات مربوط بودجه 1321 اعتبارات حقوق و مصارف جدى را در حدود اعتبار سال مزبور پرداخته و همچنین هزینه اتمام ساختمان‌هایى که لازم تشخیص می‌دهد و تعهداتى را که به واسطه انقضاى دوره عمل مربوط پرداخت نشده است در حدود سه دوازدهم اعتبار 1321 بپردازد.

رئیس- این لایحه کلیات ندارد. آقاى طباطبایى

طباطبایى- بنده در این ماده واحده عرض زیادى ندارم این را می‌خواستم مخصوصاً آقاى وزیر را متوجه کنم از این که انتظار مجلس این بود که طبق قانون و مقررات بودجه در موقع قانونى خودش است در پانزدهم اسفند مثل سال گذشته تنظیم شده باشد و این مسأله به تأخیر افتاد و چون تأخیر شد ملاحظه فرمودید که نظر مجلس هم که از هر حیث معطوف به تبدیل بودجه مملکتى بود بالاخره تأمین نشد ما انتظار داریم که امسال با تجربه­اى که در سال گذشته حاصل شد امسال در این موضوع یک قدرى بیشتر تسریع شود و حالا ملاحظه می‌فرمایید که برخلاف انتظار یک لایحه به مجلس داده شده اگر مقررات اولى تصویب شده بود اصلاً لازم نبود که بودجه به مجلس بیاید و حالا خیلى جاى تشکر از کمیسیون بودجه است که لایحه را به این صورت درآورند که یک اعتبارى داده شده است براى یک مدت معین بنده شخصاً باز هم اطمینان ندارم به این که اگر این مدت تمام شد بلافاصله بودجه به مجلس بیاید براى این که محظور این که می‌فرمایید بعد از سه ماه است بعد از چهار ماه هم هست به آخر مجلس هم مدت زیادى باقى نداریم بنده نگرانیم این است که بعد از این سه ماه هم تهیه نشود و آن وقت تا بیاید به مجلس و بخواهد جریانش را تمام کند مجلس تمام است بعد هم ممکن است یک مدت کم یا زیادى فترت حاصل شود بودجه خواهد رفت به مجلس چهاردهم و سال آینده چه شکلى پیدا کند و این کار صحیحى نیست و اى کاش کمیسیون بودجه بیشتر از یک ماه موافقت نمی‌کرد که لااقل دولت ملزم می‌شد و مجبور می‌شد که در ماه اردیبهشت لااقل بودجه خودش را تنظیم کند و بیاورد به مجلس راپورتى که دکتر میلسپو منتشر کرده بود آقایان ملاحظه فرمودن اوضاع و احوال از حیث وصول عایدات و پرداخت مخارج به طور کلى مورد نگرانى است بنده یک رقم قابل ملاحظه را در آن راپورت دیدم شاید متجاوز از سیصد میلیون تومان دولت مقروض شده یعنى از یک طرف سطح عایدات پایین آمده از یک قسمت بالطبع میزان مخارج بالا رفته است و تعادل از دست رفته و یک وضعى هم حکم‌فرما است در مملکت که اطمینان نداریم که دخل امسال لااقل به پایه سال قبل لااقل باشد امسال اگر کسر خرج است لااقل و اگر عایدات رو به نقص و نقصان رفته ممکن است بیشتر دچار مضیقه و منقصت بشویم پس اگر در این صورت آقایان با هم هم عقیده باشند بنده معتقدم که مدت را کم کنیم و فقط براى تا آخر فروردین و ماه اردیبهشت بیست و یک روز وقت داریم و تا دهم اردیبهشت اگر لایحه‌اش تهیه بشود و به مجلس بیاید وقت هست که تا آخر اردیبهشت در مجلس تصویب شود این نظرى بود که به طور کلى می‌خواستم به عرض آقایان مخصوصاً هیئت محترم دولت برسانم و یک قسمت هم این است که بنده پارسال هم وقتى بودجه اینجا مطرح بود یک مقدارى به نوبه خودم صحبت کردم و تذکر دادم که این ساختمان را ولش کنید این تشخیص دادند که ملاکى ندارد ملاک همان عادت دولت و عادت مأمورین است یک ساختمان‌هاى عریض و طویل در غالب جاها شروع شده که اگر از خشت اول ملاحظه شود می‌بینیم که اینها وجودشان

+++

ضرورى نبوده و ساختمان‌هاى زیادى از سابق داریم که اینها تمام بیکار و باطل افتاده است و باز ملاحظه فرموده‌اید وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى دست به یک ساختمان‌هاى دیگرى زده‌اند در صورتى که آقایان به خاطر دارند فرمولى که در زمان کابینه مرحوم فروغى نسبت به ساختمان‌ها گرفته شده بود این بود که فقط از طرف دولت توجه بشود که اینها از هم نپاشند و از بین نروند اینجا هم صحبت کردند و دولت هم گفت که حالا مقتضى نیست و پولى هم نیست و خود دوام و ادامه ساختمان این طور پیش آورده که غالباً دهاتی‌ها و زارعین عمل فلاحتى را ول کرده‌اند و براى عملگى به شهر آمده‌اند با این حال از یک طرف کار فلاحت و کشاورزى تعطیل شده و از طرف دیگر زندگى و اعاشه این جماعت هم سربار شهر و تحمیل به شهر است و حالا بنده که می‌بینم باز در این قسمت اظهار علاقه شده است که می‌خواهند ساختمان‌ها را تمام کنند آخر براى چه کار با چه پولى با چه حوصله‌اى این ساختمان‌ها و این‏ قصور که گفته شد جز همان املاک واگذارى است یک مأمورینى براى حفاظت اینها گمارده‌اید اینها را بگذارید بیایند مردم را بپایند خانه مردم را حفظ کنند اینها را بیکار آنجا فرستاده‌اید چه فایده دارد این ساختمان‌ها را هم تحویل بدهید به وزارت دادگسترى به وزارت بهدارى همین طور هى بسط پیدا می‌کند و به عرض و طولش اضافه می‌شود بنابراین اگر موافقت بفرمایید پیشنهاد کنیم موافقت کنیم که این یکى دو سطر آخر حذف شود دولت البته براى یک ماه یک اعتبار لازم دارد که دستگاه‌شان از گردش نیافتد و بعد هم می‌توانید بودجه کل را تنظیم کنید و بیاورید به مجلس در باب ساختمان‌ها هم یک مطالعه بیشترى بفرمایید و به یک شکل اطمینان بخش‌ترى لایحه کل بودجه را تنظیم کنید البته مجلس هم موافقت خواهد کرد.

نخست وزیر- این که آقاى طباطبایى فرمودند که بودجه باید به موقع خودش به مجلس شوراى ملى بیاید و در اسفند ماه آمده باشد البته نظر کاملاً صحیحى است البته حق هم همین بود و بنده و همکارانم هم مقید هستیم که اصول را همیشه رعایت کنیم ولى تصدیق بفرمایید که ما اول اسفند آمدیم سر کار و از اول اسفند تا اواسط اسفند موقع و مجالى نبود که ما بتوانیم که یک بودجه که از هر جهت کامل باشد به مجلس بیاوریم علاوه بر این آقاى دکتر میلسپو هم تازه وارد بودند و مطالعاتى داشتند و لازم بود که مطالعات خودشان را با نظر دولت تطبیق کنند و بودجه تنظیم شود اشاره فرمودید به بودجه کل این را بنده به آقا قول می‌دهم که ما بودجه را که امسال به مجلس شوراى ملى مى‌آوریم از هر جهت تعدیل شده یاشد و مخصوصاً همین نکته موجب شده است که ما تقاضا کنیم یک سه ماهى به ما فرصت دهید که ما بتوانیم هم تشکیلات وزارتخانه‌ها را تنظیم کنیم و هم بودجه را روى آن تشکیلات وزارتخانه‌ها قرار بدهیم این که آقا اظهار نگرانى فرمودند که ممکن است بعد از سه ماه هم نیاید بنده به آقا قول می‌دهم که در مدت سه ماه تقدیم مجلس بشود شاید سه ماه هم به انتها نرسد این وظیفه دولت است و دولت نمى‌تواند یک چنین امر مهمى را به سهل‌انگارى و به تعلل بگذرند و بودجه را به مجلس نیاورد و همین طور اشاره فرمودند به دوره مجلس هم چیزى باقى نمانده است و دولت باید این کار را بکند قضیه سیصد میلیون همین طورى که می‌فرمایند دولت در سال گذشته و سال‌هاى پیش متأسفانه مقدار زیادى مقروض شد و رو ى همین تعدیلى که گفته شد ما امیدواریم که بودجه را بتوانیم طورى تنظیم کنیم که هم از قرض بتوانیم فراغت حاصل کنیم و هم روى عایداتى که برآورد می‌شود آن عایدات هم روى ارقام صحیح خواهد بود بودجه با آن برآورد تنظیم شود و بنابراین بنده خواستم تقاضا کنم که این موضوعى که براى یک ماه اشاره شد آقا هم پس بگیرند و فرصت بدهند به ما که در همین مدتى که تقاضا شده است موافقت بفرمایند که ما هم بتوانیم در ظرف این مدت کارمان را انجام بدهیم یک ماه تصدیق بفرمایید کافى نیست که ما بتوانیم در مدت پانزده روز این کار را بکنیم دیروز هم در کمیسیون مذاکرات شد و اعضا کمیسیون هم به دلایل دولت قانع شدند و قبول فرمودند اما راجع به کار ساختمان‌ها این فقط یک اداره است که براى

+++

نگاهدارى ساختمان‌ها است و اگر توجهى نشود از بین می‌رود ولى در نظر داشته باشید با دقتى که مى‌شود و خود آقاى دکتر میلیسپو هم فوق‌العاده در این باب مداقه می‌کنند البته تردیدى نیست که ما هم یک ترتیبى خواهیم داد که روى هوا و هوس نباشد مگر این که یک ساختمان‌هاى ضرورى و به اندازه که اعتبار داشته باشیم بکنیم بنابراین بنده تصور می‌کنم که کلمه طورى تنظیم شده است که نظریات آقایان از هر جهت تأمین است و چون ضرورى است و فورى است خواهش بنده این است که زودتر در این باب توجه بفرمایند که کار تمام شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

روحى- بنده با کفایت مذاکرات مخالفم عرض می‌کنم این لایحه در حقیقت به منزله یک بودجه کشور است بنابراین لازم است که آقایان اجازه بفرمایند که ما نظریات خودمان را عرض کنیم اینجا در مورد بودجه مجلس بنده مکرر هم عرض کرده‌ام که نمایندگان در دو موقع می‌توانند از حق قانونى خودشان استفاده کنند یکى در موقع برنامه دولت است و یکى هم در بودجه که در این دو مورد باید تذکراتى به دولت داده شود و دولت در نظر بگیرد و اطلاعاتى پیدا کند امروز که آقاى میلیسپو آمده‌اند و آن طور که باید از جریان امور کشور اطلاعاتى ندارند ولى نمایندگان که اطلاعات زیادى دارند اجازه بفرمایید آن نظریات گفته شود و دولت هم متوجه شوند این است که بنده با کفایت مذاکرات مخالفم و موافقم با این که هر چند نفر که اجازه خواسته‌اند صحبت کنند.

انوار- بنده هم با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

انوار- آقاى رئیس قبول کردند که مذاکرات کافى نیست براى این که آقایان نمایندگان یک اصلاحاتى در نظر دارند که با دولت باید صحبت کنند و آن اصلاحات را دولت در نظر بگیرد و در بودجه بیاورد با یک صحبت آقاى طباطبایى و جواب آقاى رئیس‌الوزرا نمی‌شود گفت مذاکرات کافى است اما بنده موافقم براى خاطر این که چون ما ناچاریم از راه حقوق دادن و از این که فشار زندگانى بر همه کس وارد است ادارات ما هم منتظر هستند که حقوق‌شان برسد و اگر این اجازه داده نشود همه باطل می‌ماند در کمیسیون بودجه هم بنده و هم آقاى فرمانفرماییان و ثقه‌الاسلامى در نظر داشتیم که یک ماهه باشد ولى آقاى رئیس‌الوزرا و سایر آقایان یک اظهاراتى کردند که ما ساکت شدیم پس ناچاریم که بدهیم و بنده نظریاتى که داشتم می‌خواهم به عرض دولت برسانم یکى این است که در بودجه 1321 یک تصمیماتى در کمیسیون بودجه گذشت و آن تصمیمات هنوز عملى نشده است و برخلاف آن عمل می‌شود ما قرار دادیم که اتومبیل‌ها محدود شود و 107 تا بشود در تحت سرویس باشد که وقتى دولت محتاج شد به آن سرویس رجوع کند یا این که بفروشد این اتومبیل‌ها را و فعلاً اتومبیل‌هایى که موجود است به کلى از آن حدود خارج شده است نمره‌هاى سرخ و سفید و سبز الان به سیصد و شصت تا رسیده در صورتى که صد و هفت اتومبیل بیشتر مطابق تصویب کمیسیون بودجه مجلس نباید داشته باشند اشخاصى می‌آیند که هیچ ارتباطى به آن کسانى که باید اتومبیل داشته باشند ندارد سوار این اتومبیل‌ها می‌شوند فعلاً اتومبیل‌هاى دولتى و مالیه مملکت صرف تفریح و تفرج شده است هر جا که می‌خواهند براى تفریح و تفرج بروند اتومبیل‌هاى دولتى سوار می‌شوند بنده یک روز در کمیسیون بودجه عرض کردم که کار به تجرى رسیده است تجرى این است که کاملاً برخلاف قانون رفتار می‌کنند و تصمیمات و قوانین مجلس و کمیسیون را کاملاً زیر پا می‌گذارند مجلس و کمیسیون گفته است صد و هفت تا اتومبیل باید باشد من می‌بینم اتومبیل دولتى را سوار می‌شوند می‌روند به قم آقا این اتومبیل‌ها فقط باید صد و هفت تا باشد و الا نمره سیصد و شصت را خود من دیده‌ام (معاون وزیر دارایى- اتوبوس‌ها هم ضمیمه است) خیر آقا کامیون و اتوبوس نیست از همین اتومبیل‌هایى است که خود جنابعالى سوار می‌شوید اینها تجرى است یک وقت احتیاج است و یک وقت تجرى است و عدم رعایت انتظامات و قانون است ما این همه زحمات می‌کشیم و این همه ملت خرج

+++

می‌کند که مملکت داراى یک مقرراتى باشد که در تحت آن مقررات حقوق و حدود محفوظ باشد. یکى دیگر از آن چیزهایى که در کمیسیون بودجه گذشت و به عرض مجلس هم رسید که رتبه نه غیر از مدیر کل است رتبه 9 هر کس که درجات استخدامى را طى کرد رتبه 9 می‌شود ولى هر وزارتخانه باید یک مدیر کل داشته باشد که ما دیدیم که تعداد مدیر کل‌ها زیاد شده است و احتیاج نداریم و گفتیم که هر وزارتخانه یک مدیر کل بیشتر نباید داشته باشد این است که بنده لازم می‌دانم این قسمت را هم تذکر بدهم و مخصوصاً مخبر محترم را توجه می‌دهم که این چیزها را از بین ببرند که خلاف قانون نباشد همین طور نسبت به معاون‌ها حالا معاون هم روز به روز زیاد شده است معاون پارلمانى و معاون ادارى آن چیزى که قانون گفته است یک نفر معاون پارلمانى است و یک مدیرکل است که معاون ادارى است. هر وزیرى یک معاون دارد که هر وقت خودش نیست بیاید به مجلس و جواب بدهد حالا معاون متعهد شده است حتى در وزارت کشاورزى هم معاون متعدد شده است پس فردا خواهیم دید که براى وزیر مشاور هم یک معاونى معین شده است آقا یک معاون بیشتر نمی‌توانید داشته باشید و این کارها برخلاف قانون است وزارت مالیه باید متوجه باشد و از چیزهایى که برخلاف قانون است و خارج از قانون است باید جلوگیرى کند و حقوق ندهد به بیش از یک معاون و یک مدیر کل بیشتر حقوق داده نشود پیشنهاد هم می‌کنم که هیئت دولت کاملاً متوجه این مطلب باشند و از جمله چیزهایى که بنده عرض کردم و بعضى از آقایان وزرا هم تصدیق کردند و حالا هم به عرض مجلس می‌رسانم یک مسأله دورى شده است شما علما هستید اهل علم هستید این دور را رفع کنید. می‌گویند که چرا زندگانى گران شده است جوب می‌دهند یک چیزهایى است که دست دولت است و دولت نرخ‌ها را بالا می‌برد ما هم محتاج هستیم و ناچاریم که نرخ‌ها را بالا ببریم به دولت می‌گوییم آقا چرا نرخ را بالا بردى قند را قیمتش را گران کردى می‌گوید چون قیمت چغندر بالا رفته من هم قیمت قند را بالا می‌برم این دور است این ترتب به او دارد او هم ترتب به این دارد خوب این مردم بدبخت چه بکنند؟ یک دسته­ای که داراى جنس و کالا هستند آنها هر قدر که سایر اجناس قیمتش بالا برود آنها هم قیمت کالاى خودشان را بالا می‌برند ولى مستخدمین بیچاره و ماها که فقط کالای‌مان خدمت است چه بکنیم؟ یک دفعه دولت می‌آید می‌گوید آن وقت من چغندر را سه تومان و سه تومان و نیم می‌خریدیم و قند را به آن قیمت می‌فروختیم حالا می‌خریم بیست و دو تومان و چون این قیمت می‌خریم باید قند را ترقى بدهیم. سابق پنبه خروارى شصت تومان بود حالا رسیده است به ششصد تومان و ما ناچاریم متقالى که ذرعى دو قران بود دو تومان بکنیم خوب برمی‌گردیم به رعیت می‌گوییم پنبه را ارزان کنید می‌گوید با این پول من می‌خواهم پیراهن بخرم قند بخرم و اگر هم مردم باید کفن بخرم و اگر قیمت پنبه ارزان شود با این گرانى قیمت پارچه و قند و سایر مایحتاج نمی‌توانم حالا من نمی‌دانم حل این مسأله دورى چه می‌شود این مسأله باید حل شود دولت باید در این قسمت فکر کند ببیند این میزانى که خرج بالا می‌رود به کجا خواهد رسید آقاى روحى همیشه به من حمله می‌کنند که منفعت کارخانه‌جات بیشتر از صدى دوازده نباید باشد و سود بیشترى از صدى دوازده نبرند آنها می‌گویند اول دولت باید بیاید اقدام کند این کارخانه‌جاتى که منسوجات تهیه می‌کنند می‌گویند که پنبه ما باید ارزان باشد حقوق و مزد کارگر وقتى گران است نمی‌شود جنس را ارزان کرد دولت قند را پیش می‌کشد و دهان همه شیرین می‌شود صابون و سیمان و چیزهایى دیگر را هم تحت نظر بگیرید و صدى دوازده هم همان طور که پیشنهاد شده است بیشتر نبرند همان طور که می‌گویند معاملات و ادارات ما در کارخانه‌جات عمل بازرگانى است این نفع را هم بازرگانى بکنید وقتى این کار را کردید وقتى که از طرف دولت این قدم برداشته شد مسلماً نسبت به فروشندگان دیگر هم این تفاوت پیدا می‌شود کم‌کم باید این دور را در یک جایى حل کرد. آنچه که بنده به نظرم رسیده غیر از این که دولت آقاى سهیلى که حقیقتاً یک علاقه‌مندى کامل دارد به کارهاى مردم این

+++

را تحت نظر بگیرند بعد از آن که تحت نظر گرفتند واقعاً معامله بازرگانى بکنند به این معنى که خرج و دخل بکنند صدى دوازده بیشتر فایده نبرند بلکه بنده می‌گویم که صدى دوازده هم دولت نباید ببرد وقتى که دولت رعایت را کرد همان دخل و خرج بازرگانى را دولت هم رعایت کرد کاملاً قیمت‌ها تفاوت می‌کند و یک توسعه در مملکت پیدا می‌شود. موضوع دیگرى که بنده نمی‌خواهم اینجا بحث کنم و آقاى رئیس‌الوزرا مستحضر هستند موضوع بردن جو بدبخت کاشانی‌ها است که یک مردمان شرافتمندى یک شرکتى تشکیل داده‌اند و از جیب خودشان پول داده‌اند که براى کاشان آذوقه تهیه کنند اخیراً مقدارى جو خریده‌اند و حالا آقاى نراقى شرحش را بیان خواهند کرد و بنده امروز صبح شنیدم و حقیقتاً متأثر شدم که این زن و مرد فقیر کاشان منتظر بودند که راه آهن جو را براى نان آنها بار کند و بعد فهمیدند که جو آنها را برده‌اند این است وضع حال مردم و ترتیب کار و می‌گویند چاپیده‌اند دیگر عرض نمی‌کنم که کى چاپیده است و چه باید کرد؟

مخبر- در موضوع قند انصافاً اگر قبلاً قیمتش را دولت توجه کرده بود و به موقع خودش نرخ واقعى معین کرده بود امروز به درجات نرخ قند خیلى از این ارزان‌تر بود گرانى قند و نبودن آن بیشتر از این جهت است که دولت به موقع فکرى براى قیمت چغندر نکردند اگر خاطر آقایان باشد یک روز دیگر هم در مجلس این مطلب را عرض کردم و مخصوصاً در اسفند 1320 که آقاى هژیر وزیر پیشه و هنر بودند هم خدمت ایشان هم خدمت آقاى سهیلى هم خدمت آقاى عدل وزیر کشاورزى و همچنین خدمت آقاى بدر وزیر دارایى بودند عرض کردم و مکرر هم تذکر دادم که آقا ما در سال 1320 احتیاجات زیادى به قند داریم حداقل مصرف قند در سال صد هزار تن است و احتیاج زیادى به قند داریم تا به حال مقدارى از آن در داخله کشور و بقیه‌اش را از خارج باید تهیه کنید به واسطه ابتلائاتى که دولت دارد و با نبودن وسایل حمل و نقل نمی‌تواند آن مقدارى را که باید از خارج وارد کند تهیه کند پس ما باید خودمان اگر بتوانیم در داخله مقدار مصرف خودمان را تهیه کنیم راهش هم این است که ما الان قدم برداریم و میزان و محصول چغندر را زیاد کنیم و قیمت را طورى معین کنیم که براى زارع زراعت چغندر ضرر نکند و بنده معتقد بودم که اگر آن عرایض مورد توجه می‌شد تمام قند 1321 کشور از کارخانه‌جات خود کشور تهیه می‌شد ولى تصدیق کردند و متأسفانه عمل نکردند و نرخ چغندر در آن زمان پنج تومان یا شش تومان بود و آن قیمت براى زارع ضرر می‌کرد و نتیجه آن این شد که در سال 1321 محصول چغندر شما به یک ربع عمل سال‌هاى قبل کم‌تر شد حالا براى آن چه اقدامى کرده‌اند نمی‌دانم و براى سال جارى هم نمی‌دانم چه عملى کرده‌اند. اما در مسأله اتومبیل نظر آقا تأمین است چون که کمیسیون بودجه 1321 تصمیم گرفت و به صورت قانونى در آمد الان هم بنده به آقاى نخست وزیر تذکر دادم ایشان هم اظهار فرمودند که دولت تصمیمات مجلس را به موقع اجرا می‌گذارد و براى وزارتخانه‌ها هم طبق صورتى که از کمیسیون بودجه گذشته و به دولت ابلاغ شده است که براى هر وزارتخانه مطابق احتیاجاتى که دارند یک یا دو یا پنج اتومبیلى که معین شده است نگاه داشته‌اند و بیشتر از آن هم نگه داشته نمی‌شود و در موضوع مدیر کل‌ها هم باز همان طور که در کمیسیون بودجه سال گذشته تصمیم گرفته شده و به صورت قانون به دولت ابلاغ شده است دولت مکلف است رعایت کند که هر وزارتخانه یک مدیرکل بیشتر نمی‌تواند داشته باشد دولت هم اگر بخواهد غیر از آن عمل کند نمی‌تواند براى این که این نظر کمیسیون است و به دولت هم ابلاغ شده و به صورت قانونى در آمده است البته از آن جهت هم نظر آقا کاملاً تأمین است. در قسمت گرانى اجناس هم که ایشان فرمودند که دست خود دولت است آن هم یک بحث مفصلى است و بنده امیدوار هستم که نظر آقا را دولت تأمین کند و مطابق اطلاعاتى که بنده پیدا کرده‌ام دولت در مقام مطالعاتى هستند که نظر آقا اجرا شود حالا آن مطالعات چه وقت عملى می‌شود و به صورت اجرا درمى‌آید و صورت عمل به خود می‌گیرد بنده نمی‌دانم و بیش از این هم نمی‌توانم چیزى عرض کنم.

+++

در موضوع ساختمان‌ها که فرمودند در گذشته یک ساختمان‌هایى براى مدارس شده است در ولایات و مرکز مثلاً در سبزوار و یا سایر نقاط ایران مدارس ساخته شده است که بعد از شهریور 1320 ناتمام مانده است فرض بفرمایید هر مدرسه یک صد هزار تومان خرج داشته باشد هشتاد هزار تومان از خرج آن شده است و بیست هزار تومان از خرج آن باقى است و اگر این خرج نشود علاوه بر آن که از اصل آن نمی‌شود استفاده کرد اصل بنا و خرجى هم که شده است اساساً از بین می‌رود و این به ضرر مملکت است بنابراین نظر آقا هم امیدوارم به صورت بهترى تأمین شود.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- عرایضى که بنده می‌خواهم عرض کنم یک قسمت از آن گفته شده است و دیگر تکرار نمی‌کنم. در این ماده واحده ذکرى از عواید دولت نشده است در صورتی که بودجه یک قسمت آن مربوط به عواید است و باید در این ماده واحده نوشته شود که عواید هم طبق مقررات و قوانین مالیاتى که سابقاً به تصویب رسیده است در طى این سه ماهه وصول خواهد شد و اشاره به آن نشده مطلب دیگر این که هر موقع راجع به نواقص زندگانى و مخصوصاً مستخدمین دولت تذکر داده می‌شد دولت وعده می‌کرد که در بودجه آینده انشاءالله جبران می‌شود همین طور براى نواقص بعضى بنگاه‌هاى بهدارى و فرهنگى هر وقت راجع به توسعه آنها صحبت می‌شد دولت حواله می‌کرد به بودجه آتیه مثل این که بنده مکرر از آقاى وزیر بهدارى تقاضا می‌کردم که یک فکرى براى شهر ما کاشان بکنند یعنى از بودجه وزارت بهدارى صد دینار استفاده نمی‌کند و فقط مختصرى از بودجه شهردارى براى بهدارى استفاده می‌کنند یعنى سى هزار تومان محل و اعتبار دارد و از این مبلغ بیست و چهار هزار تومان صرف کارگزینى می‌شود شش هزار تومان آن هم براى غذا و لباس و این چیزهاى مرضى است با آقاى وزیر بهدارى که در این قسمت مذاکره شد فرمودند که انشاءالله در بودجه آتیه رعایت خواهیم کرد و همین طور راجع به سایر چیزها که به بودجه سال 1322 محول شده است اما با پیشنهاد این سه دوازدهم این انتظارات تقریباً از بین رفت و معلوم نیست که بعد از سه ماه دیگر این آقاى نخست وزیر به مقام خودشان باقى باشند یا این که تجدید‌نظر نخواهند کرد این سه دوازدهم اعتبار گرفتن را خوب حوادث است و ممکن است پیش بیاید آقاى وزیر دارایى تا دیروز تشریف داشتند و حالا آقاى معاون‌شان را جاى ایشان براى توضیح مى‌بینم ایشان رفتند و استعفاى ایشان هنوز به اطلاع مجلس نرسیده و امیدوارم مورد قبول واقع نشود چون مرد شایسته و درستى است آقاى صالح. عرض کنم براى این مشکلات و امر معاش مستخدمین بالاخره باید یک فکرى کرد همه‌اش با تعارف نمی‌شود گذراند و مخصوصاً قسمت‌هایى که حقوق‌شان کم است مستخدمین فرهنگ و مأمورین انضباط کشور پاسبان‌ها حقوق‌شان کم است به تهران نگاه نکنید که حداکثر و ماکزیمم حقوق‌شان به پنجاه تومان می‌رسد اما در شهرستان‌ها حداکثر حقوق آنها مطابق قانون بیست و پنج تومان است بنده جاهایى را اطلاع دارم که نان یک من سه تومان است و حقوق آموزگار آنجا بیست و پنج تومان است و نمی‌دانم این عواید و مخارج چه جور جفت می‌شود؟ و با این بیست و پنج تومان چطور می‌توانند گذران کنند؟ به همین جهت است قریب سه ماه است اغلب دبستان‌هاى آنجا تعطیل است بچه‌ها سرگردان و معلمین هم رفته‌اند پى کارهاى دیگر و همین طور در قصبات به واسطه نبودن سوخت و رفتن معلمین مدارس بسته شده است حالا دولت حقش بود که یه مقدارى اعتبار اضافى تهیه کرده باشد که کمکى به این مستخدمین وامانده و بیچاره کرده باشد و الا همین جور مثل حقوق اسفند ادامه بدهند و یک حقوق کمی به این بیچاره‌ها بدهند که حقوق یک ماهه او کفاف سه روز مخارج را نمی‌تواند بکند با این وضع نمی‌شود وضعیت را حفظ کرد بنده امثال و موارد زیادى را عرض نمی‌کنم که اسباب تأثر آقایان شود اینها را باید در نظر گرفت زندگانى یک پاسبان را باید در نظر گرفت که با ماهى چهل تومان

+++

چه کند این پاسبان خودش و زن و بچه‌اش دو سیر گوشت با نخود و متعلقاتش می‌شود 15 قران دو تومان این آدم با حقوق ماهى چهل تومان و پنجاه تومان آیا ممکن است زندگانى کند؟ آقاى معاون وزارت دارایى خواهش می‌کنم حساب این را روى کاغذ بیاورند که با ماهى چهل تومان یک پاسبان می‌تواند یک بخور و نمیرى براى خود و زن و بچه‌اش تهیه کند این را ملاحظه بفرمایید که تا سه ماه دیگر ممکن است زنده بماند یا ممکن است دست به دزدى بزند و وسیله ناامنى بشود، یک موضوع دیگرى هم می‌خواهم عرض کنم این است که در سال گذشته دو ماه مساعده داده شد به کارمندان دولت یک ماه آن را بخشیدند و یک ماه دیگر در قانون ذکر شده است که در طى سال 1322 به تدریج کم شود این را خواهش می‌کنم یا ببخشید یا اگر فعلاً محلى ندارید موافقت بفرمایید که در این سه ماهه از حقوق‌شان کسر نشود البته در درجه اول آن را ببخشید آن وقت هم آقاى نخست وزیر وقت همین طور وعده کردند که این‏ را هم خواهیم بخشید و اگر حالا بخشودنش ممکن نیست لااقل در این سه ماهه اول سال که فشار زندگى کمرشکن است موافقت بفرمایید که چیزى کسر نشود. یک موضوع دیگرى که بنده می‌خواستم یادآورى کنم. در قانون متمم بودجه 1321 راجع به قانون استخدام مهندسین یک ماده ضمیمه شد و دولت مکلف شد که تا اسفند ماه گذشته یک قانون استخدامى براى تیپ جوان و تحصیل کرده و مهذب مملکت که طبقه مهندسین هستند تهیه کنند و به مجلس بیاورد اسفند تمام شد فروردین هم دارد تمام می‌شود و اثرى از این وظیفه که بر عهده دولت بود ظاهر نشده است آقایان می‌دانند که مهندسین فاضل‌ترین طبقات کشور هستند کارشان سنگین است و مشکل و تقاضاى حقوق زیادترى هم نمی‌کنند فقط می‌گویند این کارى که ما می‌کنیم و خدمتى که می‌کنیم این خدمت را به صورت رسمیت در بیاورید و مراحل خدمت‌مان را معلوم کنید و دوره خدمتى را براى ما معلوم کنید که زندگى ما را تثبیت کند ولى دولت در انجام این تکلیف کوتاهى کرد و بنده شنیدم که اخیراً دست از کار کشیده‌اند البته این عمل را نباید حمل بر اعتصاب و اعتراض کرد فقط بر سبیل یادآورى و تذکر بوده است که وظیفه­ای را که دولت داشته است زودتر انجام بدهد این را تمنا می‌کنم آقاى وزیر پیشه و هنر مورد توجه قرار بدهند و وسایل آسایش حال این طبقه مؤثر کشور زودتر فراهم شود. راجع به آن قسمتى که آقاى انوار راجع به کاشان فرمودند بنده خواستم عرض کنم که یک شرکتى براى تأمین خواروبار مردمان فقیر و بیچاره با سرمایه و همت خود مردم آنجا اداره شده است و دولت فقط مزاحمت ایجاد می‌کند من باب مثال عرض می‌کنم که این شرکت تا اسفند ماهه گذشته سى و سه هزار تومان پول تلگراف داده است تلگراف تظلم از دست مأمورین دولت مساعدت که نکرده‌اند مزاحمت هم ایجاد کرده‌اند اخیراً هم مأمورین ارتش خرم آباد اجناس موجودى آنها را برداشته و ضبط کرده‌اند معلوم می‌شود فرمانده لشگر آنجا یابوهاى ارتش را بر مردمان شهر و ساکنین کاشان ترجیح می‌دهد. خدا توفیق‌شان بدهد.

مخبر- در موضوع کمک به مستخدمین که آقاى نماینده محترم تذکر دادند بنده با نظر آقا موافقم و راجع به موقوف‌المطالبه گذاشتن مساعده که پرداخت شده خواهش می‌کنم که پیشنهاد بفرمایید بنده قبول می‌کنم و امیدوارم که دولت هم قبول خواهد کرد و بنده هم که مذاکره کردم نظر دولت هم هست و با این نظر موافق است الا این که وجهى که به مستخدمین داده شده است در بودجه عمومى محل نبوده است و دولت از بانک این اعتبار را گرفته است و باید به آن محل بپردازد و فعلاً محلى براى پرداخت آن قرض در نظر نگرفته‌اند و نتوانسته‌اند به صورت تخفیف قطعى در بودجه منظور دارند و فعلاً براى موقوف‌المطالبه گذاردن در این سه ماهه پیشنهاد بفرمایید قبول می‌شود. در موضوع سختى معیشت و گذران مستخدمین هم که اشاره فرمودند البته این موضوع مورد توجه دولت هست و باید یک قدم اساسى هم براى این کار بردارند اما این که فرمودند یک اعتبار اضافى براى بعضى چیزها در نظر گرفته شود آن هم یک بارى بر دوش دولت اضافه خواهد کرد و نتیجه

+++

ندارد پس باید به دولت گفت و از دولت خواست که از مخارج زائد بکاهد و صرف مخارج لازم بکند و دولت باید در این سه ماهه که مجال دارد مطالعه کند و از بعضى مخارج غیر لازم کم کند و به این مصارف بیفزاید. در موضوع عواید هم که آقا اشاره فرمودند اگر آقا به قوانین گذشته که یک دوازدهم از مجلس گذشته است اشاره به عواید هم در آنجا آقا ابداً سابقه ندارد عواید همان است که پایه‌هایش روى قوانین گذارده شده نه یک شاهى اضافه می‌توانند بگیرند نه چیزى می‌توانند کسر کنند نظر آقا از این جهت کاملاً آسوده باشد که چیزى اضافه نخواهد شد و آن قسمت راجع به مستخدمین را هم پیشنهاد بفرمایید.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک­مدنى- بنده خواستم یک موضوعى را اینجا تذکر بدهم و اینجا مذاکره شد و بند خواستم راه عملى آن را عرض کنم. موضوع زندگانى مستخدمین باید از طرف دولت مورد توجه واقع شود. امروز قبل از تشریف فرما شدن جناب آقاى نخست وزیر بودجه مجلس شوراى ملى گذشت براى سه ماه کارپردازى مجلس یک نظر خوبى اتخاذ کرده بود که به نظر بنده وزارتخانه‌ها و کارپردازى هر وزارتخانه باید این تصمیم را بگیرد و آن این است که براى مستخدمین و کارمندان جز و کل خواروبار تهیه بکند و در دسترس آنها بگذارد و الا هر قدر که حقوق کارمندان دولت اضافه شود با این وضع که فعلاً هست صلاح نیست و ممکن نیست زندگانى آنها تأمین شود و این موضوع از کارهاى مهم دولت است که در درجه اول باید مورد توجه واقع شود و باید هر وزارتخانه در بودجه خودش یک اعتبار گردانى بگذارد و اگر محل هم ندارند از بانک قرض کنند و خواروبار تهیه کنند و مخصوصاً براى مستخدمین جز و تا رتبه 5 و 6 که اکثر آنها خودشان وسیله تهیه خواروبار ندارند و یک اقدام اساسى در این موضوع بشود (صحیح است) بنده شنیدم در وزارت پیشه و هنر یک همچو فکرى شده است و یک همچو قدمى برداشته‌اند بنده می‌خواستم پیشنهاد کنم که همه وزارتخانه‌ها این کار را بکنند و از دولت استدعا کنم که مخصوصاً این مطلب را مورد توجه قرار بدهند وقتی که این طور شد همه راحت خواهند شد. یک تلگرافى است که برحسب تصادف از ملایر دیشب از یک عده مستخدمین رسیده است خطاب به جناب آقاى نخست وزیر و وزارت دارایى و دکتر میلیسپو و کپیه­ای هم به بنده است که مستخدمین دولت عرض کرده‌اند که سنگینى معیشت طورى طاقت فرسا شده است که ما بیش از این نمی‌توانیم تحمیل کنیم هر روز فکر این هستیم که فکرى به حال ما بشود. اگر دولت در نظر دارد قدمى براى این کار بردارد و باید این اقدام زودتر بشود البته تصدیق می‌فرمایید که سختى هم در این سه ماهى است که ما داریم قانون می‌گذاریم این سیاه بهارى که معروف است بعد از سه ماه که خرمن به دست می‌آید البته خواروبار ارزان و فراوان می‌شود و این سختى براى مردم فقط در این سه ماهه است و بنده تمنا می‌کنم که در این سه ماهه دولت بیشتر توجه بکند به آسایش مردم و مخصوصاً مستخدمین و به وسیله جراید و رادیو به آگاهى مردم و مستخدمین دولت برسانند که دولت در فکر رفاه آنها است که به عملیات دولت مستظهر شوند و البته طبقه مستخدمین دولت که به نظر بنده از طبقات مؤثر و روشن فکر هستند آنها باید عایله‌شان زندگانی‌شان راحت باشد و آسایش داشته باشند و این کار هم مشکل نخواهد بود براى این که برنج و نان و قند و صابون که در دست خود دولت است سایر مایحتاج آنها را هم به همان وسیله که عرض کردم تأمین کنند و این مطلب خیلى قابل توجه و دقت است زیرا اگر توجه نشود آنها نمی‌توانند انجام وظیفه کنند این نظرى بود که بنده می‌خواستم عرض کنم و راجع به سایر قسمت‌ها هم آقاى مخبر کمیسیون بودجه در جواب آقاى نراقى فرمودند آن قسمت هم تصور نمی‌کنم ایشان را قانع کرده باشد.

وزیر پیشه و هنر (آقاى بدر)- موضوعى که آقاى امیر تیمور فرمودند راجع به قند که کسر قند امسال کارخانه‌جات به واسطه کمى قیمت بوده است بنده تصدیق می‌کنم که ممکن است کمى قیمت هم اثرى داشته باشد ولى همچنان

+++

که فرمودند نبوده در تهران قیمت 8 تومان بوده و در ولایات 120 ریال و خیلى بیش از این بوده است که شما تصور می‌کردید. ولى دو علت داشته است که یکى حمل و نقل و باربرى بود که اگر یک جاه‌هایى هم تهیه شده بود نتوانستند به کارخانه‌ها برسانند و علت دوم هم این بود که مردم احتیاج به خوراک داشتند و خوردند چغندر را اصلاً عوض این که بیاورند به کارخانه خودشان مصرف کردند و امسال هم قیمت را بالا بردیم و به 22 تومان رساندیم. البته عمده مسأله و آنچه هم تحقیق کردیم تا به حال اشخاصى در ولایات راضى هستند به این قیمت ولى به نظر بنده باز نظر بر این است که در موقع محصول زیادتر باشد و به علاوه وسیله باربرى هم باشد و البته وسیله باربرى بیشتر مهم است. موضوع دیگرى که آقاى نراقى فرمودند راجع به استخدام مهندسین دولت در سال گذشته یک ماده بوده است در قانون متمم بودجه که تا آخر اسفند تهیه بشود و تا اسفند ماه گذشته این قانون هنوز تمام نشده بود و بعضى از اصلاحات هم در این قانون لازم بود که بشود و به علاوه اصل این قانون و طرح آن در خود وزارت پیشه و هنر تهیه شده است و فعلاً در وزارت دارایى است و مشغول هستند. از سایر وزارتخانه‌ها هم که مهندس دارند نظر آنها را هم خواسته‌اند که جلب کنند تا در یک مدت خیلى قلیلى تمام بشود و البته تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- آقاى روحى

روحى- بنده عرایضم مختصر است بنده به طور کلى می‌خواهم به هیئت دولت یاد آورى کنم که سازمان وزارتخانه‌ها طورى است که به ضرر مردم است. به حدى خراب است و به قدرى بنیادش بد گذاشته شده است که یک نفر نمی‌تواند بگوید که از این جریان دولت نمی‌تواند یک نتیجه بگیرد مگر این که دست بر مسائلى بزند که من شرم دارم بگویم. اینها را باید اصلاح بکنند بنشینند و ببینند احتیاجات این مردم چیست و در این کشور چه خبر است. دولت چه قسم مردمى می‌خواهد و حوایج ضرورى این ملت بدبخت را در این موقع تنگ کى می‌تواند برآورده بکند وزارتخانه‌ها روى این سازمان‌ها که... بنده به قدرى از این کار وزارت کشاورزى خوش‌وقت شدم و خیلى متأسفم که آقاى وزیر پیشه و هنر با تذکرى که به ایشان دادم توجهى نفرمودند و آن این است که ایشان (آقاى وزیر کشاورزى) تا رفتند به وزارتخانه یک هیئت بازرسى گذاردند که همه را رسیدگى کنند و به دولت گزارش بدهند و آقاى وزیر پیشه و هنر هم راجع به 70 هزار بقچه نخ و شرکت پخش کالا و امثال آن بهتر بود که یک همچو کارى می‌کردند و وامی‌داشتند یک مردمان وزین را که این دفاتر را رسیدگى بکنند که این اشخاصى که به نفع مردم کار می‌کنند این را رسیدگى کنند و نگذارند که به طور قطع هر که هر چه می‌خواهد ببرد ببرد. بنده اینجا نمی‌خواستم عرض کنم بنده به نوبه خودم این موضوع را می‌گویم و بعد سؤال می‌کنم و استیضاح می‌کنم دنبال می‌کنم با این مدارکى که بهشان نشان دادم دولت باید تحقیق بکند و ریشه دزدى را از وزارتخانه‌ها باید بردارد غیر از این دیگر نمی‌شود کارکرد آقا شما براى خیر جامعه باید کار کنید شما براى صلاح مردم و اصلاح حال آنها اینجا نشسته‌اید آقا. بنده پارسال سؤال کردم که آقا امسال در سراسر کشور در وضع مازاد میلیون‌ها تومان دزدى شده است یک نفر این حرف را تأثیر نداد مثل این که به دیوار گفته شده است. وزیر وقتى یک وکیل یک اظهارى را کرد باید برود رسیدگى کند و فکرى بکند نه این که بیاید فردا یک جواب سرسرى و سهل انگارى بدهد این طرز عمل که خوب نیست باید درد را دوا کنید و بگویید آقا در پیشگاه جامعه ما مسئول هستیم. به شخص آقاى نخست وزیر من کمال ارادت را دارم به ایشان و سبک عمل‌‌شان و منویات‌شان کاملاً اعتماد و اطمینان دارم این استدعا را می‌کنم استرحام می‌کنم تضرع می‌کنم آقایان توجه بکنید بروید بکنید ریشه بدکارى را در وزارتخانه که کشور را بر باد داد یک گام. بنده صریحاً عرض می‌کنم که به نفع مردم برداشته نشده جز این که ما این گرفتاری‌ها را براى مردم درست کردیم

+++

الان اینجا مذاکره می‌شود که خوب است خواروبار تهیه کنند براى مستخدمین وزارتخانه‌ها وزارت پیشه و هنر کرده است فلان جا هم بکند آقا فکرى براى کشور بکنید طبقه بدبخت طبقه سوم را در این مملکت کى باید برایش خواروبار تهیه بکند. این کشاورزى که مالیات می‌دهد و یک سیر قند و یک متر پارچه بهش نمی‌دهند او چه بکند آقا. باید یک کارى کرد که همه در پرتو آن همه استفاده بکنند منحصر به یک دسته نباشد. اضافه حقوق دادن فایده ندارد و خواروبار دادن نتیجه ندارد بنشینید یک چاره براى رفع بیچارگى کشور بکنید. بنده نمی‌دانم که چرا تمام موجودیت خودمان را بعد از شهریور از دست دادیم ما چرا باید این جور باشیم چرا دست به یک کارهاى لازمى نمی‌زنیم. طورى شدیم اصلاً که فکر نمی‌کنیم که ما هم یک مسئولیتى داریم طورى است امروز که هیچ کس آقا جلوى شما را نگرفته هر کارى را که می‌خواهید بکنید هر اصلاحى که می‌خواهید بکنید دست‌تان باز است حتى در قضایاى خارجى هم باید شما قوى باشید در هر قضیه تمکین نباشید و اصل را از بین نبرید. اینها موضوعى است که بنده از دولت استدعا می‌کنم که رسیدگى کنید و راجع به بعضى وزارتخانه‌ها بنده شخص حضرتعالى را در خارج آقاى نخست وزیر خدمت‌تان می‌رسم و مسائلى را عرض می‌کنم که مستلزم کند شما را بروید در وزارتخانه‌ها بازرسى کنید و تحقیق کنید که این خراب کاری‌ها از وزارتخانه‌ها برداشته شود بروید ببینید در ولایات آقا عملاً داد و ستد است. در هر اداره که شما بروید یک کارى بگذرانید پول می‌گیرند غارت می‌کنند. اینها خوب نیست اینها یک حقایق تلخى است که دولت باید ترتیب اثر بدهد اما نسبت به بودجه که از کارهاى مهم کشور است و یکى از کارهاى مهمى است که وکیل می‌تواند روى آن اظهار عقیده بکند. ما همین بودجه را داشتیم و با آن کارهاى بس مهم دیگرى هم انجام می‌دادیم راه آهن می‌کشیدیم کارهاى سودمند دیگر می‌کردیم ولى امروز تمام آنها از میان رفته است باز هم می‌گویند که صد میلیون یا دویست میلیون سیصد میلیون کسر داریم این را هم می‌خواهیم ببینیم چه شده است. باید اصلاحاتى شود که مالیات بده‌ها آنهایى که مالیات می‌دهند بدانند که در برابرش شما یک کار خوبى براى آنها انجام می‌دهید. حالا عرض می‌کنم به خود آقاى وزیر راه هم عرض کردم اینها یک اداره دارند در کرمان چندین نفر در آنجا هستند و هیچ کارى هم ندارند جز این که اینها حقوق می­گیرند بى‌ربط و هیچ کارى هم از وجودشان ساخته نیست. این ادارات را حذف کنید آقا. آقاى وزیر کشاورزى مى‌بینید که امروز دیگر نه تراکتورى است و نه چیزى است دیگر اینها را باید بردارند و بکاهند از اینجاها و در عوض زراعت را درست بکنند و الا این طرز طرزى نیست که ما بتوانیم زندگى کنیم و این زندگى روزمره آقا روزگار ما را سیاه کرده است کارى کنند تا مردم نان داشته باشند و کمى لباس داشته باشند این که نمی‌شود آقا کشور کار اساسى لازم دارد فکر می‌خواهد رسیدگى می‌خواهد دنبال می‌خواهد. بنده امیدوارم دنبال این عرایض بنده را بگیرند و این پول‌ها را از دزدها پس بگیرند. عرض کنم راجع به بازرسى وزارتخانه‌‌ها باز می‌گویم و مدرک نشان می‌دهم که این کارها شده بروید اقدام کنید و در برابر کارى کنید که این پول‌ها به نفع جامعه گرفته شود و خرج شود و مصرف خود جامعه بشود.

نخست وزیر (آقاى سهیلى)- شکایاتى که از مأمورین دولت چه آنهایى که در تهران هستند و چه در خارج می‌رسد بیش از آن چیزى است که آقاى روحى بیان کردند. بنده خودم کاملاً صد در صد معترفم و اطلاع دارم. وقتى که آقاى اعتبار به سمت وزارت کشاورزى تعیین شدند این را خواستند و بنده هم فوراً موافقت کردم و یک هیئتى هم به آنجا اعزام شد و در نظر است که به چند وزارتخانه دیگر که حالا اسمش را نمی‌آورم فرستاده شود و اشخاص در نظر گرفته شده‌اند که بروند اشخاصى را که برخلاف وظایف خودشان عمل کرده باشند تعقیب کنند بنده هم قول می‌دهم که به شدیدترین مجازات مجازات شوند و از طرف دیگر بنده در نظر دارم که

+++

یک دفترى البته خیلى مختصر (آقاى انوار) البته سازمان زیاد نخواهد داشت. فعلاً یک دفتر در خدمت آقاى سمیعى وزیر مشاور تهیه می‌کنیم اصولاً اشخاصى که شکایت دارند به آن دفتر مراجعه شود و به نظر آقاى سمیعى برسد و از طرف ایشان بازرسی‌هایى در وزارتخانه‌ها براى همان مدت معینى که باید بازرسى بکنند معین بشوند. لازم هم نیست که به اسم بازرسى از وزارتخانه‌ها گرفته شود به اسم بازرسى هم گرفته نمی‌شود مشاغلى که دارند دارند ولى براى مدت معینى انتخاب خواهند شد و در تحت نظر مستقیم ایشان بازرس‌ها عمل خواهند کرد و اقدام خواهند کرد. درست است که بازرسى کل کشور ما مطابق قانون جز وزارت دادگسترى است (بعضى از نمایندگان- آن منحل شد) آن را به خاطر ندارم ولى این را در نظر داشته باشیم چون دایماً وقت بنده صرف مراجعات مردم می‌شود و حقیقتاً وقتى مراجعه می‌کنم می‌بینم که غالبش هم صحیح است گو این که اشخاصى هم هستند که از موقع سوء‌استفاده می‌کنند و بى‌خود شروع می‌کنند به کاغذ پرانى البته اینها هم باید تفکیک شود از هم و البته با این زحمتى که بنده به عهده آقاى سمیعى گذاشته‌ام و ایشان هم قبول فرمودند همین دو روزه تعیین خواهد شد.

روحى- بنده تشکر می‌کنم.

مخبر- موضوع بازرسى که آقاى نخست وزیر اشاره فرمودند که جز وزارت دادگسترى است این جز هیئت تفتیشیه بود که بودجه آن را کمیسیون حذف کرد در سال 1321 و چون بودجه آن را کمیسیون حذف کرد بالطبیعه آن عمل از بین رفت. ولى بعداً استحضار حاصل کردیم که دولت از محل اعتبارات خودش براى این کار تعیین کرده است در هر حال اینجا قید قانونى ندارد که این کار در زیر نظر وزارت دادگسترى باشد البته این خیلى نظر شایسته‌ای است که جناب آقاى سمیعى توجه به این کار بفرمایند و امیدواریم که این موضوع عملى شود. موضوعى که می‌خواستم عرض کنم موضوعى است که آقاى بدر فرمودند که موضوع چغندر قیمت آن 120 ریال و 140 ریال تعیین شده است این را تکذیب نمی‌کنم ولى کى این قیمت تعیین شد وقتى که چغندر به دست آمده بود حکم نوشدارو بعد از مرگ سهراب را داشت بنده پیشنهاد اضافه قیمت را در موقع قبل از برداشت محصول و موقع کشت چغندر عرض کردم آقا نرخ صحیح معلوم کنید که زارع تشویق شده و زراعت کند 3 تومان نرخ معین کردید این صرف نمی‌کرد (وزیر راه- 7 تومان بود آقا) موقع عمل و برداشت محصول وقتى که دیدید محصولى در کار نیست آمدید نرخ چغندر را بالا بردید و بالنتیجه چغندر کم می‌شود. افراط و تفریط است آقا موقعى که کار باید بکنید نمی‌کنید و موقعى که نباید بکنید می‌کنید این نتیجه عمل است. موقع دیگرش که نتیجه ندارد و این از بین می‌رود نتیجه آن این گرانى شده است که مى‌بینید ولى در موقعى که هیچ فایده نداشت اضافه کردید. (بعضى از نمایندگان- کافى است. کافى است)

عده‌ای از نمایندگان- خیر. کافى نیست.

رئیس- موافقین با کفایت مذاکرات برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهادات خوانده می‌شود.

پیشنهاد آقاى ثقه‌الاسلامى:

در این موقع که سه دوازدهم مطرح است بنده پیشنهاد می‌کنم یک ماه مساعده سال گذشته که امسال باید تدریجاً از حقوق کارمندان کاسته شود به واسطه گرانى روزافزون این یک ماهه نیز به کارمندان از بابت کمک خرج امسال بخشوده شود.

جمعى از نمایندگان- این پیشنهاد خرج است نمی‌شود آقا.

ثقة‌الاسلامى- عرض کنم که این پیشنهاد خرج است بنده هم می‌دانستم که وکیل نمی‌تواند پیشنهاد خرج بکند ولى چون تکلیف این در این سه ماه معلوم نشده است بنده می‌خواستم خواهش بکنم از هیئت دولت که این سه ماه را یک مهلتى بدهند تا این که تکلیف بودجه‌ها معلوم شود بلکه در آن موقع در بودجه دولت خودش فکرى بکنند این بود که این پیشنهاد را کردم در ضمن خواستم استفاده بکنم چون راجع به مستخدمین دولت اینجا صحبت شد و یک حرف‌هایى راجع به مستخدمین گفته می‌شود بنده خواستم یک

+++

مثلى بیاورم یک وقت گفتند یک نفر معممى را در حرم حضرت رضا علیه‌السلام گرفتند و دزدى کرده بود. حاکم وقت گفت این دزد را ببرید پیش یکى از ملاهاى معتبر علماى معتبر ایشان گفتند آقا ملا دزدى نمی‌کند بلکه این دزد در لباس ملا در آمده است و این مستخدمین که می‌فرمایند دزدى کردند اختلاس کرده‌اند و چه کرده‌اند اینها دزد هستند که آمده‌اند مستخدم شده‌اند و الا مستخدم حقیقى دزد نیست (صحیح است) بنده یک پیشنهادى عرض می‌کنم به هیئت دولت هیئت دولت عوض این که مستخدمین مختلس را ببرد و حبس کند و نمی‌دانم تنبیه بکند بنده چندین دفعه به آقایان وزرا پیشنهاد کردم مستخدمین صدیق و کار کرده را تشویق بکنند نه این که تشویق نکردند بلکه منتظر خدمت هم شدند و از خدمت هم بیرون‌شان کردند. بنده یک مثال مختصرى می‌آورم که اینجا گفته شود: یک نفر مستخدم جز در موقع 3 شهریور در اشنو رئیس نمی‌دانم یک چیزى بود یک اداره‌اى بود گمرک بود. چه بود. آنجا وقتى که تمام مردم و مأمورین فرار کردند این آدم آن پولى که در دسترسش و در صندوقش بوده است 1800 تومان بوده است این مستخدم گمرک چاره نمى‌بیند جز این که این پول را در آنجا قایم می­کند و خودش فرار می‌کند به تبریز. رئیس گمرک عوض این که او گفت آقا این پول دزدیده نشده من این را قایم کردم وقتى امنیت برقرار شد من می‌آورم و پول را به شما می‌دهم. این را اولاً منتظر خدمت کردند و بعد از خدمت معافش کردند و حقوق 6 ماهش را هم ندادند. بعد از این که امنیت بر قرار شد با یک سرباز روسى رفت آنجا و آن 1800 تومان را درآورد و تحویل تبریز داد. با وجود این اقلاً من از اداره گمرک خواهش کردم که یک کاغذ تقدیر به او بنویسید که یک کار خوبى کرده‌اید ولى نه آن حقوق 6 ماهه انتظار خدمت را به او دادند و نه آن تقدیر را به او نوشتند. در نتیجه آن زحمتى که کشید و کار خوبى که کرد و براى این که انجام خدمت کرده است 6 ماه حقوقش رفت و اسمش هم به دزدى ثبت شد و یک کاغذ تقدیر هم به او ننوشتند. این است که می‌خواهم عرض بکنم به مستخدمین اهانت نکنید دزدها را بگیرید مستخدم دزد نیست و بنده پیشنهادم را پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد آقاى مجد ضیایى

پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده پس از کلمه اتمام ساختمان‌ها اضافه شود در مرکز و شهرستان‌ها.

رئیس- آقاى مجد ضیایى

مجد ضیایى- یک ساختمان‌هاى ناقص در شهرستان‌ها هست که آنها هم باید ضمیمه شود.

مخبر- ساختمان اعم از مرکز و شهرستان‌ها است.

مجد ضیایى- بسیار خوب پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد آقاى مهذب

بنده پیشنهاد می‌کنم مقرر شود تا حدود ثلث حقوق کارمندان به آنها خواروبار به قیمت دولتى بدهند.

رئیس- آقاى مهذب

مهذب- پیشنهاد بنده براى این است که رفاهیتى در زندگى مستخدمین از حیث وسایل خواروبار فراهم شود. از قدیم هم معمول این طور بوده که همیشه اوقات به مستخدمین دولتى و غیر دولتى جیره و مواجب می‌دادند یعنى یک قسمت از حقوق مستخدمین به اسم جیره یعنى جنس بود و یک قسمت آن هم حقوق نقدى و این عمل که حالا موقوف شده اسباب زحمت است. اگر به یک آدمى که مثلاً 6 تومان می‌دهند وقتى 2 تومان جنس بدهند کارش راه می‌افتد. دولت هم یک اجناسى را دارد و یک سازمان‌هایى هم براى این کار در نظر است. خواستم عرض کنم که اگر این نظر عمل بشود خیلى مفید است و اسباب گشایش مردم خواهد شد.

نخست وزیر- بنده خواستم عرض کنم این موضوع که آقاى مهذب فرمودند هیئت دولت مشغول مطالعه است و البته به محض این که مطالعاتش تمام شد امید است به موقع اجرا و گذاشته شود و آسایش مستخدمین دولت از هر حیث فراهم شود اما در هر صورت جایش در این قانون نیست ما این را در نظر می‌گیریم و به موقع خودش عمل می‌کنیم این یک مورد بود و بنده می‌خواستم یک عرضى هم بکنم در جواب آقا آن

+++

پیشنهادى که کرده بودند و آن چیزى که آقاى ثقة‌الاسلامى پیشنهاد کرده بودند راجع به مستخدمین بنده تصور نمی‌کنم آقاى روحى نظرشان نسبت به مستخدمین صالح بود. (روحى- صحیح است آقا) دولت مستخدمین بسیار خوب و وظیفه شناس دارد که تمام وزارتخانه‌ها را آنها اداره می‌کنند ولى این حقیقت را نیز باید گفت که بین آنها هم یک اشخاصى هستند که یک اقدام و اعمالى می‌کنند که حقیقتاً موجب شرم دولت است. (صحیح است)

بعضى از نمایندگان- آقاى مهذب پس گرفتند پیشنهادشان را.

مهذب- بلی پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد آقاى اوحدى:

پیشنهاد اصلاح عبارت ماده واحده 12/ 3 (سه دوازدهم) مجموع پرداخت و تعهدات در آخر اسفند ماه 1321

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- یک سابقه‌اى است در مجلس مدتى است جریان پیدا کرده و دارد دنبال یکدیگر سابقه پشت سر سابقه می‌آید و سابقه می‌شود که در اطراف یک دوازدهم یا دو دوازدهم خواستن عنوان صورت بودجه مملکتى به خود می‌گیرد و در اطراف آن صحبت می‌شود و حال آن که سابقه نبود در اطراف یک یا دو دوازدهم خواستن عنوان صورت بودجه مملکت را به خود بگیرد و سؤال و جواب بشود این هم شد سابقه. هیچ سابقه نبود در مجلس کسى پیشنهاد بکند در اطراف یک موضوع و برگردد وارد در یک مذاکرات دیگرى بشود غیر از پیشنهاد خودش. این هم شد سابقه چون این سوابق بود بنده را مجبور کرد که پیشنهاد کنم و برخلاف پیشنهاد خودم وارد بشوم در یک قسمت دیگرى‏...

بعضى از نمایندگان- شما نکنید. شما وارد قسمت دیگر نشوید روى پیشنهادتان صحبت کنید برخلاف نظامنامه رفتار نکنید.

اوحدى- بنده الان عرض می‌کنم در اطراف خودم می‌خواهم صحبت بکنم (خنده نمایندگان) عرض می‌کنم که بنده فقط پیشنهاد می‌کنم به آقاى نخست وزیر که آقاى نخست وزیر رحم کنند به مردم تهران و آزاد کنند خرید و فروش جنس را. نمی‌توانند این اروپایی‌ها ایران را اداره کنند آمریکایی‌ها نمی‌توانند با اخلاق ایرانى جیره‌بندى بکنند آقا. یک نفر از رفقاى من به من اظهار کرد موقعى که من در پاریس بودم نانواها آمدند به کلانتر پاریس گفتند نان براى ما با این قیمت ضرر دارد دو شاهى به اصطلاح خودشان اضافه بکنید. گفت تا سه روز دیگر به شما اطلاع می‌دهم و در ظرف سه روز تلگراف کرد به بندر نظامى فرانسه به آن رئیسى که از جیره یک ساله قشونى که آنجا هست نان فرانسه را تهیه کند و با ترن حرکت بدهد به پاریس‏... (خنده نمایندگان)

یکى از نمایندگان- خیلى اغراق است. خیلى خنده دارد.

اوحدى- بلى خیلى خنده دارد (تهرانچى- رادى­سن بوده است) مقصود این است که نان وارد شد به همان قیمت که نانواها مى‌فروختند یک مقدار پایین‌تر فروختند حضرات آمدند پیش کلانتر که ما بد کرده‌ایم و پیشنهاد خودمان را پس می‌گیریم و او گفت نمی‌شود و از آن قیمتى که می‌فروختید باید کم‌تر معین کنید تا من به شما اجازه بدهم شما نان بفروشید حالا کسى که می‌خواهد نان شهرى را مثل تهران جیره‌بندى بکند اول باید ذخیره‌اش را نگاه بکند نه این که صبح وقتى که وارد می‌شود متصل زنگ بزند که آقاى رئیس فلان چقدر گندم دارید بگوید یک تن یا دو تن و چقدر باقلا دارید بگوید 5 تن چقدر گرگره دارى دو تن بگوید چقدر عدس دارى 5 تن چقدر سیب زمینى دارى 10 تن مخلوط بکنند با هم و بدهند این ملت بخورند و بمیرند. این رقم که جیره‌بندى نمی‌شود کرد آقا اقلاً بایستى ذخیره‌اش را انسان در نظر بگیرد و پس از آن که ذخیره را در نظر گرفت بگوید این را دارم و تقسیم کند وقتى که ندارد چرا مردم را به زحمت می‌اندازد؟ حالا زحمت می‌خواهند بکشند در مدارس و ادارات و کاخ دادگسترى مریضخانه درست کنند کى سبب این امراض است؟ مسبب این امراض آن کسانى هستند که

+++

مردم را در جیره‌بندى این رقم پشت سر هم دیگر نگاه می‌دارند و انواع امراض که هر کدام که ندارند از دیگرى که دارد می‌گیرند (صحیح است صحیح است) اینها که نمی‌توانند اداره بکنند مگر آقایان سوار نمی‌شوید در خیابان‌ها عبور کنند و این قضایا را ملاحظه کنید. بنده در اصفهان دیدم نان در نهایت فراوانى و ارزانى است و به آقاى نخست وزیر تلگراف کردم که در اثر آزادى نان اصفهان این طور ارزان و فراوان است یک من تبریز 22 ریال است و مقصود بنده از این تلگراف این بود که مسبوق شوند که آزادى ا در تهران هم دهند که مردم بتوانند یک چارک برنج یک من جو و یا یک من آرد از هر جا هست تهیه کنند و بیاورند نان کنند و بخورند حالا که دولت نمی‌تواند کسانى هم که دارند نمی‌دهند به دولت دولت نمی‌تواند بخرد. این کلمه اشتباه است که مستشار آمریکایى ما می‌گوید که اگر ما آزاد کنیم در خرید نکس پیدا می­شود شما چه آزاد بکنید و چه آزاد نکنید نکس پیدا خواهد شد. حالا بیاییم سر اصل قضیه بنده اصلاح عبارتى پیشنهاد کردم مقصود از ماده واحده این است که سه دوازدهم از مجموع اعتبارات بودجه 21 که که در اسفند 21 پرداخت و تعهد شده دولت مجاز باشد بدهد عبارت ماده این معنى را نمی‌رساند این است که بنده این عبارت را اصلاح کردم و با این اصلاحى که بنده کردم اگر آقا موافقت می‌کنند بکنند و اگر نمی‌کنند پس می‌گیرم.

امیر تیمور- بخوانید آقا دو مرتبه پیشنهاد را بخوانید.

(پیشنهاد دو مرتبه به شرح سابق قرائت شد)

مخبر- نظر آقاى اوحدى هم همان طور که ماده تنظیم شده است تأمین است حالا اگر موافقت بفرمایند نوشته شود در سه دوازدهم اعتبارات اسفند ماه 1321 (اوحدى- بنده موافقم) همین طور اصلاح کنید مرقوم بفرمایید در حدود سه دوازدهم اعتبارات اسفند 1321.

رئیس- پیشنهاد آقاى هاشمى

بنده پیشنهاد می‌کنم در ماده هزینه جلوگیرى از بیماری‌هاى شهرستان‌ها را بر اتمام ساختمان‌ها مقدم دارند.

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- حرف خوب اینجا زیاد زده می‌شود ولى ببینیم آنچه که امروز ملت ایران دچار است آیا ملزم هست دولت آن را مقدم بدارد بر سایر کارها یا نه؟ البته مسأله خواروبار مربوط به پیشنهاد بنده نیست بلکه موضوعى که از آن لازم‌تر است امراضى است که امروزه در شهرستان‌ها و تهران به جان مردم افتاده و آسیب زیاد می‌رساند البته حالا سه ربع یک ساعت از ظهر گذشته و مجلس خیلى خسته شده است ولى آیا مجلس اطلاع دارد که در تمام جنوب مردم ایران گرفتار و دچار تیفوس شده‌اند و بودجه سه دوازدهم را می‌گذرانند براى سه ماه؟ و آیا هیچ مجلس و دولت متوجه شد براى جان مردم؟ ساختمان وقتى حسن دارد که مردمى باقى باشند وقتى خالى باشد چه حسنى دارد؟ باز فکر ما معطوف می‌شود به جریان‌هاى چندین ساله بالاخره سازمان یک دولت باید تطابق بکند با احتیاجات آن ملتى که در آنجا دارد حکومت می‌کند روز هم یک روز غیر عادى شده است امراض مختلفى به ملت ایران روى آورده است که هیچ سابقه نداشته است در ده پانزده سال اخیر چرا دو سه مرتبه پیدا شد با بهترین طرزى دولت سابق و آن روز جلوگیرى کرد ولى امروز دولت ملزم است که این را بیشتر بهش توجه بکند در این هنگام که موقع بروز و شدت مرض است در بودجه سه دوازدهم براى جلوگیرى از این امراض مخصوصاً در نواحى جنوب ایران که امراض کشنده پیدا شده باید اعتبار مکفى در نظر بگیرد در این موقع که امراض شیوع دارد نه دکتر هست نه دوا هست نه چیز دیگر آن وقت اینجا ما ساختمان‌ها را در بودجه گذاشتیم ولى براى حفظ ساختمانى این پیکره که وجود مردم باشد علاقه نداریم.

وزیر کشاورزى- عرض کنم این سه دوازدهم را که تصویب کرده‌اید از نوع اعتباراتى است که در اسفند 1321 داشته‌ایم و البته در آن اعتبارات سال گذشته هم قسمت ساختمان‌ها هست و هم هزینه این منظور آقاى هاشمى و دیگر به نظر بنده هیچ لازم نیست که این پیشنهاد را در اینجا بگذاریم و این کار را بکنیم چون دولت می‌خواهد که از آن قسمت هم

+++

استفاده بکند و از اعتبار هزینه‌هایى که دارد در مواقع احتیاج بتواند استفاده کند و با این که خود آقا هم توجه به این قسمت دارند که دولت مراقبت این نکته و مخصوصاً بهداشت را می‌کند و نهایت مجاهدت و مراقبت را دارد و امید است موفق بشود بنابراین دیگر این پیشنهاد موردى ندارد و استدعا دارم پس بگیرند پیشنهادشان را.

هاشمى- بنده مسترد می‌دارم.

رئیس- پیشنهاد آقاى تهرانچى

پیشنهاد می‌کنم سه دوازدهم به یک دوازدهم تبدیل شود.

تهرانچى- بنده منظورم از این پیشنهاد این بود که بالاخره خواستم سؤالى بکنم که علت چیست سه دوازدهم دولت می‌خواهد؟ چون در گذشته ما یکى از محسناتى که داشتیم این یود که همیشه در اواخر سال یعنى حتماً تا 15 اسفند معمول بود که بودجه سال آتیه به مجلس شوراى ملى می‌آید و حالا متأسفانه من یک وقتى در مجلس شوراى ملى هم عرض کردم که ما یک محسناتى اگر داشتیم از دست دادیم و معایب را نگاه داشتیم و مضاعف کردیم و نتیجه آن تغییراتى است که از شهریور ماه به بعد در مملکت پیدا شده و بنده مى‌بینم که هر چه پیش می‌رویم آن محسنات را که در کارها بود از دست می‌دهیم حالا اینها خیلى است و بنده لازم نیست اینجا عرض کنم به آقایان چون وقت ضیق است زحمت نمی‌دهم یکیش مثلاً همین است که ملاحظه می‌فرمایید اینجا بنده اول مجلس نبودم ولى گفتند که آقاى طباطبایى نماینده محترم این ایراد را کرده‌اند و جواب داده‌اند به ایشان که آقایان مستشارها دیر آمده‌اند و وقت نداشتند و مجال نداشتند. مگر آقا بودجه مملکت ما را باید مستشارها بنویسند؟ این یک موضوع موضوع دیگر این که بنده معتقدم نباید زیاد آقا خارجى استخدام کرد ولى بر عکس ما از طرف دیگر همه چیز را به عهده آن خارجى‌ها می‌گذاریم سابق اگر هم لازم داشته باشیم یکى دو نفر آدم با یک اختیارات محدودى بود ولى نه این طور که همه چیز خودمان را هم منتسب به آنها می‌کنیم بنده می‌پرسم آیا ما قبل از دولت جدید دولت دیگرى نداشتیم؟ این را یک توضیحى بفرمایند که مجلس شوراى ملى و مردم واقعاً بدانند که علت این که نتوانسته‌اند بودجه سال 1322 را قبل از موقع سال جدید و قبل از فروردین بیاورند چه بوده است؟ واقعاً خیلى تعجب­آور است حالا بر فرض این تأخیر شده و نتوانسته‌اند بیاورند و پس از توضیح دولت که معلوم شد علت چه بوده حالا چه علت دارد که سه دوازدهم می‌خواهند یک دوازدهم بگیرند و بروند بودجه را تنظیم کنند و بیاورند و به مجلس بنده نظرم مى‌آید که یک وقتى آقاى بدر وزیر پیشه و هنر و بازرگانى فعلى معاونت وزارت مالیه را داشتند و مرحوم داور وزیر مالیه بودند در 15 بهمن ماه بود که مرحوم داور فوت کردند و آقاى بدر کفایت وزارت مالیه را پیدا کردند و در همان موقع یعنى قبل از فروردین بودجه سال بعد آمد به مجلس و از تصویب گذشت یک وزیرى آن هم مثل مرحوم داور که البته خدمات به آن مهمى را کرده بودند که تشکیلات وزارت مالیه را آن طور منظم کرده بود و آن قدر کار مى‌کرد... (نبیل سمیعى- با آن بودجه چهارصد میلیونى آن طورى‏...) و ابداً وقفه هم در کار پیدا نشد تا این که... حالا چه شده بنده نمی‌دانم مگر واقعاً چه شده است؟ بنده متأثرم از این طرز کار کردن دولت‌ها. عرض کنم ضمناً عرض دیگرى داشتم.

رئیس- تأثیرى ندارد آقا. باید وقت داشته باشند تا اقدام کنند و صورت صحیحى بدهند براى این کار وقت لازم دارند.

تهرانچى- حالا بنده می‌خواستم بدانم که سه دوازدهم براى چیست یک دوازدهم بدهند و فوراً بودجه را بیاورند و الا سه ماه که تصویب شود باز دو ماه دیگر هم مجال دارند ولى یک دوازدهم که تصویب شد ناگزیرند بودجه را به مجلس بیاورند بودجه مملکتى از هر چیز مهم‌تر است آقا (صحیح است) و لازم‌تر است و نباید سه ماه معطل بماند سه ماه خیلى است آقا اصلاً در مملکت ما وقت ارزش ندارد از آقاى وزیر خواروبار وقتى توضیح می‌خواستم مى‌گفتند که براى رسیدگى آقاى شریدان مجال نداشتند. آقا مردم باید آسایش داشته باشند باید نان ناهارش برسد نان شامش برسد. نان باید به او برسد. مجال نداشتند یعنى چه؟ بنده نمی‌دانم سه ماه مدت

+++

خواستن براى تنظیم بودجه مملکت براى چیست؟ بودجه از اهم ضروریات است تا انسان دخل و خرج خودش را نداند چیست که نمی‌تواند زندگانى کند یک مملکتى را سه ماه می‌خواهند معطل کنند که دخل و خرجش معلوم نیست شما باید این کار را در درجه اول از اهمیت بگذارید اقلاً یک دوازدهم تصویب کنید که زودتر بودجه جمع و خرج بیاید به مجلس که ما بدانیم دولت چه کار کرده و چه کار می‌خواهد بکند. مجلس شوراى ملى به چه چیز رأى می‌دهد وکیل بداند به چه چیز رأى می‌دهد بنده به سهم خودم نمى‌توانم رأى بدهم و رأى نخواهم داد ضمناً یک عرض دیگرى هم داشتم چون در ضمن بودجه می‌شود مطالب را گفت خواستم عرض کنم یک تلگراف هم به وسیله حضرت آقاى بهبهانى و هم به توسط بنده به دولت بود از قم...

جمعى از نمایندگان- مربوط به موضوع نیست.

رئیس- در ماده که نمی‌شود صحبت کرد پیشنهادات مطرح است. شما در پیشنهاد خودتان صحبت بفرمایید.

تهرانچى- در پیشنهاد هم بنده مى‌توانم عرض کنم چون بودجه سه دوازدهم براى مملکت مطرح است و در ضمن بودجه مى‌شود صحبت کرد باید گفت. حالا آقایان نمى‌خواهند دردهاى مردم گفته شود بنده هم عرض نمی‌کنم.

نخست وزیر- اگر آقاى تهرانچى تشریف مى‌داشتند و توضیحاتى که بنده دادم در نظر مى‌گرفتند این قدرها تصور می‌کنم متأثر نمى‌شدند و گمان نمى‌کنم نظرشان این باشد که ما یک ارقامى را بیاوریم روى کاغذ که فردا ندانیم چیست صحیح است یا نیست زیاد است یا نیست لازم است یا لازم نیست (صحیح است) این طور البته منظور هیچ کس نیست (صحیح است) بلکه ما سعى‌مان این است که یک بودجه بیاوریم که بفهمیم چه آورده‌ایم و چه می‌گیریم و چقدر مى‌توانیم خرج کنیم و چه جور باید خرج کنیم و تشکیلات وزارتخانه‌ها و ادارات‌مان روى اساس صحیحى گذاشته شود بنده عرض کردم تشریف نداشتید سه ماه هم زیاد نیست براى این کار بنده هم عرض نکردم براى مستشاران معطل شد بلکه عرض کردم دولت فعلى در اوایل اسفند ماه آمد روى کار و مجال پیدا نکرد تا اواسط اسفند بودجه را بیاورد به علاوه گفتیم چون آقاى دکتر میلیسیو هم دیر آمده بودند و لازم بود ایشان هم یک اظهار نظرى بکنند این بود که به تأخیر افتاد (صحیح است) این بود عرایض بنده و در هر حال ما مى‌خواهیم یک بودجه انشاء‌الله براى سال 1322 تهیه کنیم و بیاوریم به مجلس که یک نمونه و اساسى باشد براى تشکیلات آتیه‌مان (صحیح است) و الا اگر از این جور بودجه‌ها بیاوریم که نه اساسش معلوم باشد نه عواید و مخارجش معلوم باشد صحبت‌هایى هم در اطرافش بشود از این جور بودجه‌ها خیلى آسان است آوردنش (صحیح است) و ممکن است در ظرف دو سه روز از این بودجه‌ها بیاوریم به مجلس شوراى ملى آقا بنده تصور می‌کنم که آقا هم رأى بدهند و سه ماه هم چیزى نیست یک ماه آن که تمام شد امیدواریم که ما هم بتوانیم یک بودجه صحیحى که اساس تشکیلات کشور باشد تقدیم بکنیم به مجلس شوراى ملى (صحیح است)

عده‌اى از نمایندگان- کافى است. رأى. رأى

تهرانچى- مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى بیات

تبصره- ماده 25 قانون متمم بودجه مصوب 22 اسفند 1314 از تاریخ تصویب این قانون ملغى و دولت مکلف است استخدام مستخدمین خارجى را طبق قانون اساسى با پیشنهاد به مجلس شوراى ملى انجام دهد.

بیات- در 1314 در قانون متمم بودجه که مطرح بود دولت این طور اظهار کردند که چون در این موقع راه آهن مى‌سازند و دولت احتیاج دارد که یک عده از مستخدمین خارجى را به طور روزمزد بپذیرند...

روحى- سر عمله‏

بیات- و کار کنند به این جهت در متمم بودجه یک اختیارى مجلس براى دولت گذاشت که از آن اختیار بتواند استفاده کند ولى امروز به عقیده بنده دیگر آن احتیاجات مرتفع شده و این پیشنهاد را تقدیم کردم که آن ماده 25

+++

قانون متمم بودجه 1314 ملغى شده و در آتیه چنانچه دولت محتاج بشود به این که یک مستخدمین خارجى استخدام کند لایحه آن را بیاورد به مجلس شوراى ملى و در مجلس تصویب بشود (صحیح است) و بدون اجازه مجلس ملى مستخدمین خارجى را استخدام نکند.

مخبر- این فرمایشاتى که آقاى بیات نماینده محترم فرمودند کاملاً حسابى و صحیح است بنده هم پیشنهاد ایشان را قبول می‌کنم و عرض می‌کنم اصولاً هم موادى که در متمم بودجه گذاشته می‌شود مربوط به همان سال به خصوص است و این ماده که اشاره فرمودند در قانون متمم بودجه سال 1314 بود و گذشت و آن هم از نظر احتیاجات فوق‌العاده دولت به عمله‌جات تکنیسین بود و دولت نمى‌توانست هر روز براى هر کدام یک لایحه بیاورد چون روزى هزار تا دو هزار تا عمله مشغول خدمت بودند و اینها تکنیسین مى‌خواستند و نمى‌شد که براى این اشخاص فنی متعدد لوایح متعددى به مجلس شوراى ملى بیاورند و آنها را استخدام کنند این بود که اجازه داده شد به طور روزمزد استخدام‌شان کنند و آن هم مربوط به همان تاریخ بود ولى فعلاً صورت قانونى ندارد و بنده فعلاً لغو آن را که پیشنهاد فرموده‌اند قبول می‌کنم و دولت هم در آتیه اگر بخواهد یک مستخدم خارجى را استخدام کند باید طبق مقررات خارجى استخدام کند باید طبق مقررات قانونى باشد یا اگر هم لازم دارد در قانون متمم بودجه که مى‌آورد هر منظورى که دارد مجلس شوراى ملى پیشنهاد بکند بنده قبول می‌کنم پیشنهاد را.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- بنده با اصل پیشنهاد موافقم لیکن یک اصلاح مختصرى می‌خواستم بفرمایند و آن این است که در پیشنهاد که نوشته‌اند بر طبق قانون اساسى قانون اساسى کلى است و استخدام مستخدمین خارجى خودش قانونى دارد و خوب است موافقت بفرمایند آقاى بیات که نوشته شود استخدام آنها مطابق قانون استخدام مستخدمین خارجى مصوب 23 عقرب 1301 باشد.

بیات- صحیح است بنده موافقم.‏

مخبر- آقاى هژیر به بنده بک فرمایشاتى فرمودند که بنده ناگزیرم یک توضیح بیشترى خدمت‌شان عرض کنم که خاطر شریف آقا مسبوق باشد علت قبول این پیشنهاد را هم توضیح می‌دهم که آقا بدانند همان طور که عرض کردم در سال 1314 از نظر احتیاجاتى که دولت وقت به استخدام عمله‌جات خارجى و تکنیسین‌ها و اشخاص فنى و صنعتى براى راه آهن و کارخانه‌جات داشت و هر روز محتاج بود عده زیادى عمله استخدام کند و مقدور هم نبود که براى این عده عمله‌جات هر روز یک لایحه بیاورد این بود که یک چنین ماده فنى قانون متمم بودجه سال 1314 از مجلس گذشت و اساساً قانون متمم بودجه اعتبارش براى همان سال است سال که تمام شد آن قانون هم از اعتبار مى‌افتد بعد از آن در این مورد به خصوص باز در سال 1315 در ماده 15 قانون متمم بودجه سال 1314 ضمن ماده 13 تأیید شد در سال 1316 باز ماده 25 متمم بودجه 1314 ضمن ماده 13 تأیید شد در سال 1317 هم باز ضمن ماده 14 قانون متمم بودجه ماده 25 متمم بودجه سال 1314 تأیید شد ولى از آن سال به این طرف یعنى از سال 1318 به بعد دیگر تأیید نشد و جنبه قانونى ندارد و در حقیقت آن ماده 25 قانون متمم بودجه سال 1314 کان لم یکن است و از اعتبار قانونى افتاده است و حالا هم مقصود از این پیشنهاد این است که اگر دولت احتیاج دارد به عمله‌جات فنى یا مستخدمین خارجى به عنوان روزمزد یا غیر آن جایش این است که در قانون متمم بودجه جدیدى که می‌آید پیشنهاد بکند یا اگر مستخدم عالى مقامى است قانون آن را به مجلس شوراى ملى پیشنهاد کنند که از تصویب مجلس بگذرد و بدون این ترتیب عمل دولت برخلاف قانون است نمی‌تواند این کار را بکند بنابراین این پیشنهاد را بنده قبول می‌کنم با اصلاحى که آقاى دکتر طاهرى فرمودند تا خلاف قانون نشود.

وزیر راه (آقاى هژیر)- عرض کنم بنده این را اولاً حضور آقایان عرض می‌کنم که یک چیزهایى را ابتدا به ساکن

+++

و وقتى خالى‌الذهن است دولت آن را پیشنهاد کردن و تصمیم مجلس و دولت خواستن تصور نمی‌کنم که این موافقت مصلحت باشد. آقایان تصدیق می‌فرمایند به اندازه دولت دچار اشکال و زحمت است اگر بودجه تصویب نشده باشد که دینارى خرج ممکن نیست براى کارهایش بکند. بنده نسبت به وزارت راه عرض می‌کنم از اول فروردین که احتیاج بوده است به این که بودجه باشد که دولت خرج کند دینارى براى راه‌سازى و نگاهدارى راه (چون بودجه نبوده است) نتوانسته است خرج بکند بنابراین راه‌هاى مهم کشور که چندین صد میلیون در ظرف چندین سال از بودجه کشور خرج آنها شده است و باید نگاهدارى شود همین طور دست‌خوش برف و باران و به امید خدا افتاده است حالا اگر آقایان نمایندگان محترم این طور صلاح می‌دانند که ما هم اطاعت می‌کنیم اما اگر بنا باشد...

همهمه نمایندگان- این طور نیست. این طور نیست مجلس این طور صلاح نمی‌داند. خودتان نیاوردید.

وزیر راه- بنده عرض کردم اگر این طور صلاح می‌دانید...

عده‌ای از نمایندگان- خیر. خیر... (یمین اسفندیارى- اگر فرمودند)

وزیر راه- ما هم اطاعت می‌کنیم. خلاف نظر مجلس که نمی‌توان عمل کرد (صحیح است) بنده عرض کردم اگر آقایان این طور صلاح می‌دانند که این تقصیر بشود این یک مرحله مرحله ثانوى این است که اگر این طور که آقاى امیر تیمور می‌خواهند بفرمایند یعنى می‌خواهند بفرمایند که یک قانونى اگر براى یک مدت معینى براى یک مدت موقتى و محدودى تصویب شد و آن مدت گذشت آن وقت براى عدم اعتبار آن قانون باید یک قانون دیگرى گذراند بنده عرضى ندارم. اجازه بفرمایید یا این قانون یک قانونى است که هر سال تأیید شده یا تأیید نشده است اگر قانونى است که هر سال تأیید شده فرض بفرمایید در قانون متمم بودجه سال 1321 تأیید شده این قانون تا آخر سال 1321 که بیشتر اعتبار نداشته است بنابراین در اول فروردین قانونى نیست هر وقت در قانون متمم بودجه سال 1322 یا به موجب قانون دیگرى دولت پیشنهاد کرد بفرمایید این را ما قبول و تأیید نمی‌کنیم اگر هم قانونى هست که اعتبار دارد پس بهتر است اجازه بفرمایید تا روى این موضوع دولت یک مطالعه کرده باشد این طور نمی‌شود که فى‌المجلس مطرح شود و بلاتکلیف بماند اجازه بفرمایید بنده عرض می‌کنم که مثلاً یک اختیاراتى داده شد به دولت ضمن قانون خرداد 1321 که تا آخر مهر 1322 هرگونه مقرراتى راجع به وسایل نقلیه و خواروبار بخواهد بگذراند آیا آخر مهر 1322 که مدت آن قانون منقضى می‌شود باید یک قانون دیگرى بیاورند که آن قانون ملغى است؟ نه. اگر مدت اعتبارش تمام شد ملغى است اگر تجدید فرمودید معتبر است اگر تجدید نفرمودید که معتبر نیست این هم مثل همان قانون است بنابراین استدعا می‌کنم این پیشنهاد را مسترد بفرمایند.

مخبر- اینجا مطلب همان طور که ابتدا هم عرض کردم بر آقاى هژیر اشتباه شده و گویا ایشان توجه نکردند به عرایض بنده یا این که مصلحت‌شان این طور اقتضا می‌کند که در اشتباه باقى بمانند...

طباطبایى- مخبر کمیسیون که ول نمی‌کنند. مجلس آقا یک طرزى دارد.

مخبر- اجازه بفرمایید آقا. مخبر یک وظیفه دارد و در هر موقع مى‌تواند و حق دارد صحبت کند حالا اگر شما نمی‌خواهید گوش کنید گوش نکنید یا نشنوید. این پیشنهاد آن آقا فوق‌العاده اهمیت دارد این قانون همان طور که عرض کردم جزو قانون متمم بودجه سال 1314 بود و قوانین متمم بودجه مال همان سالى است که براى آن سال تصویب می‌شود و ضمناً همان طور که عرض کردم این ماده 25 قانون متمم بودجه سال 1314 در متمم بودجه‌هاى سنوات 15 و 16 و 17 تأیید شد ولى از سال 1318 به این طرف دیگر تأیید قانونى نشده و به کلى از اعتبار افتاده است (صحیح است) مع هذا براى این که دولت تصور نکند که می‌تواند از آن استفاده کند این پیشنهاد در مجلس از طرف آقاى بیات شد و صحیح هم هست و بنده هم آن را قبول کردم به علاوه در همین

+++

کابینه سابق ملاحظه بفرمایید دیده شد که یک عده خارجى‌ها را دولت به استناد این ماده آورد و به کار گماشت خود حضرتعالى هم می‌دانید منتها توجه نمی‌کنید خودتان هم عرض کنم اطلاع دارید و نمی‌خواهید به روى خودتان بیاورید می‌خواهید اسم آنها را عرض کنم. مطابق قانون مجلس می‌گوید اگر خارجى را بخواهید استخدام کنید باید قانون استخدام او را بیاورید به مجلس تا در مجلس تصویب شود نه این طور که هر کسى را دولت خواست به کار بگمارد بعد هم بیاید و این طور دفاع کند. من این پیشنهاد را که قبول کردم و از آن دفاع می‌کنم براى بیرون کردن بر کل است براى او و امثال او است براى این است که مجال داده نشود که جنابعالى از برکل‌ها دفاع کنید.

طباطبایى- این که طرز کار مجلس نیست آقا.

وزیر راه- بنده هیچ اطلاعى از این که برخلاف یک قانونى که از اعتبار افتاده باشد در یکى از کابینه‌هایى که افتخار عضویتش را داشته باشم اقدامى شده باشد ندارم اما اطمینان به آقا می‌دهم که اگر بنا شد از این ماده وزارت راه و همچنین همکاران بنده در سهم خودشان استفاده کنند اگر بنا باشد که قانون از اعتبار افتاده است و اگر معلوم شد که اعتبارى ندارد و از اعتبار افتاده است چنین اقدامى را نخواهند کرد (صحیح است) بنابراین سابقه را در تاریخ مشروطیت باقى نگذارید که براى یک قانون از اعتبار افتاده که در توضیحات خودتان می‌فرمایید در صورتی که ساقط‌الاعتبار خواهد بود مجدداً مجلس یک رأى دیگرى بدهد.

وزیر کشاورزى- عرض می‌کنم این قانون البته همان طور که توضیح داده شد در سال 1314 در قانون متمم بودجه گذاشته شد و سال‌هاى بعد هم در قوانین متمم بودجه سنوات بعد تأیید شد در متمم بودجه سال 1321 هم تأیید شده منتها به این ترتیب که گفته شده آنجا که قوانینى که ملغى نشده اگر نظر آقایان باشد در قانون متمم بودجه 1321 یک ماده بود آنجا که خود بنده هم مخبرش بودم آنجا هست که مى‌گوید قوانینى را که موادى را که در متمم بودجه‌هاى پیش هست و ملغى نشده به اعتبار خودش باقى است پس به این ترتیب می‌توانم عرض کنم که این قانون هم در سال 1321 تأیید شده و ملغى هم نشده است از این جهت می‌توانند نمایندگان محترم اطمینان داشته باشند که اگر اقدامى شده است از طرف دولت برخلاف قانون نبوده است ولیکن حالا این یک نظرى است که مجلس دارد و آقایان هم پیشنهاد کرده‌اند بنده خواستم استدعا کنم از آقایان که این پیشنهاد را اجازه بدهند دولت بگیرد و ببرد و با وضعیتى که دارد تطبیق کند البته همان طور که آقایان فرمودند دولت هم توجه دارد که مستخدمین خارجى را باید با قانون مخصوصى مجلس شوراى ملى قبول کند و اجازه بفرمایند آقایان که این پیشنهاد را مخلوط با این ماده واحده نکند این را دولت بردارد ببرد مطالعه کند نتیجه را هم بعد به اطلاع مجلس شوراى ملى برساند. (صحیح است)

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک­مدنى- عرض کنم که یک جریان نامطبوعى بوده و همان طور که آقاى اعتبار هم اشاره فرمودند دو سه مرتبه هم در کمیسیون بودجه روى این موضوع صحبت شد و این همین پیشنهادى است که آقاى بیات کردند مستخدمین خارجى اساساً و اصولاً باید مطابق قانون مخصوصى که مجلس شوراى ملى تصویب کرده باشد استخدام شوند و دلیلى ندارد که یک دولتى یک عده مستخدمین خارجى را بدون اجازه و تصویب مجلس شوراى ملى استخدام کند (صحیح است) باید طبق قانون‏ ملیت و مدت استخدام و حقوق و همه چیزشان ضمن قانون مخصوص معین شود و نباید بدون اجازه مجلس شوراى ملى مستخدم خارجى را سر کار آورد ما عملاً مى‌بینیم یک عده برخلاف قانون مشغول کار هستند بنده حالا نمی‌خواهم اسم ببرم مثلاً یک کسى را آورده‌اند سر یک کار مهم و بزرگى گذارده‌اند و خرابى و ضرر به کشور وارد کرده (صحیح است) و ما نتوانستیم جلوى او را بگیریم بنده هم ناچارم با کمال علاقه­ای که به آقاى اعتبار دارم ناچارم برخلاف فرمایش ایشان عرض کنم که بگذارند این جریان مطابق پیشنهادى

+++

که آقاى بیات کرده‌اند تمام شود و اگر مستخدمین خارجى براى کشور لازم است لایحه برایش بیاورند و در مجلس تصویب شود و با علاقه که ایشان به کشور دارند موافقت بفرمایند و باید مجلس تصویب کند هر قرارداد استخدامى را (صحیح است) چرا زیر پرده باشد که ما اطلاع نداشته باشیم یک وقت با تصویب‌نامه باشد یک وقت جور دیگر باشد اگر واقعاً لازم است این قانون را استخدامیش را تهیه کنند و بیاورند به مجلس و در غیر این صورت عملاً آثار شوم این کار در کشور باقى می‌ماند به این جهت بنده عرض می‌کنم آقاى وزیر راه هم موافقت بفرمایند چون این یک مطلب مهمى است اساسى است و در قانون اساسى ما هم ذکر شده است که هیچ مستخدم خارجى را نمی‌تواند دولت بپذیرد مگر این که قانون استخدام او را مجلس شوراى ملى تصویب کرده باشد (صحیح است) این امرى است که نه مجلس نه دولت نمی‌تواند با سهل انگارى برگزار کند این است که بنده خواهش می‌کنم آقایان هم موافقت بفرمایند و به عقیده بنده وجود این پیشنهادى که آقاى بیات کرده‌اند ضرورى است و خواهش می‌کنم دولت هم موافقت کند.

وزیر بازرگانى و پیشه و هنر- عرض کنم همان طورى که فرمودند در این قسمت تردید نیست که مستخدمین خارجى دولت باید با تصویب باشد ولى این که در سنوات قبل هم بوده است و مجلس هم اجازه داده است فعلاً هم در قسمت اعظمى معمول است یک کارگرانى هستند که به عنوان روزمزد استخدام می‌شوند و اینها یک کارهاى فنى نسبتاً بى‌اهمیتى دارند در وزارت پیشه و هنر در کارخانه‌جات در وزارت راه هم در قسمت راه آهن و راه عمل می‌کنند و خیلى هم اتفاقاً طبقه مفیدى هستند و حالا اگر در ضمن عمل یک یا دو نفر تبعه خارجى بوده‌اند که به یک کارهاى حساس‌ترى گذاشته شده‌اند آنها حقاً و انصافاً قرارداد استخدامی‌شان باید به مجلس آمده باشد ولى این نباید موجب شود که یک عده کارگرى را که صرفاً کارگر هستند و وجودشان هم در کارها مفید است در کارخانه‌جات ما و راه­آهن و راه‌ها الان مشغول هستند دولت هم به وجودشان احتیاج دارد اینها را جلو بگیرد براى این که جلوى یک عده قلیل دیگرى را بگیرد این را بنده استدعا می‌کنم از آقاى بیات همان طور که آقاى اعتبار وزیر کشاورزى هم فرمودند یک مجالى بدهند و موافقت بفرمایند که یک راه حلى پیدا کند که منظور اساسى دولت که کارهاى فنى دولت به وسیله متخدمین روزمزد خارجى انجام شود و ادامه پیدا کند نه این که مستخدمین روزمزدى را که داریم و واقعاً هم عمله هستند مثل تلمبه‌چى ماشین‌چى و امثال اینها را بیرون کنیم اگر موافقت بفرمایید و یک مجالى براى مطالعه این قسمت بدهید که راه حلى پیدا بشود به نظر بنده رفع محظور وزارت راه و وزارت پیشه و هنر و سایر وزارتخانه‌ها خواهد شد نظر بنده این است که اجازه بفرمایید که در این مورد یک مطالعه بشود و نتیجه گرفته شود و یک راه حلى براى آن در نظر گرفته شود.

طباطبایى- راه حلش این است که برکل را بیرون کنید.

امیر تیمور- کسى با عمله کار ندارد. آقا

ملک مدنى- بلى با عمله کسى کار ندارد مستخدمین خارجى اساساً باید قانون استخدامش به تصویب مجلس برسد.

مخبر- این که آقاى وزیر بازرگانى و پیشه و هنر فرمودند اگر شما قول می‌دهید برکل را فردا صبح بیرون کنید... در رأس ادارات دولتى (غیر از عمله‌جات) یک مستخدمین خارجى بدون تصویب مجلس شوراى ملى نباید بیاورند بنده هم در این صورت از آقا استدعا می‌کنم پس بگیرند خود من هم پس می‌گیرم اگر می‌خواهید این مرد که اجنبى باشد سر کار و این خلاف قانون را شما می‌خواهید مرتکب بشوید برخلاف قانون اساسى بنده هم الان استدعا می‌کنم از آقا و از مجلس شوراى ملى که به نام کشور و تأمین آسایش مملکت این پیشنهاد را تصویب بفرمایند حالا بسته به میل خودتان است.

نخست وزیر- خواستم عرض کنم به آقایان نمایندگان محترم که موضوع مستخدمین خارجى البته همان طور که می‌فرمایند و معین شده است بایستى قبلاً مطابق اصول و مقررات قانون اساسى به تصویب مجلس شوراى ملى برسد و هر

+++

خارجى که به استخدام دولت در می‌آید البته باید قانون استخدام او به مجلس شوراى ملى بیاید و تصویب شود و ما هم این عمل را خواهیم کرد کسانى را هم که تا حالا قانونش نیامده است صلاحیت‌شان را تشخیص می‌دهیم و به مجلس شوراى ملى خواهیم آورد اما این که راجع به یک شخص معینى صحبت شد بنده خواستم اینجا این را خواهش کنم از آقایان محترم که این را به عهده بنده بگذارند و بنده دنبال می‌کنم و امیدوارم در ظرف چند روز دیگر خاتمه پیدا کند و این اصل را که باید لایحه استخدامى مستخدمین خارجى به مجلس شوراى ملى بیاید این اصل را همه قبول داریم.

رئیس- آقاى بیات پس می‌گیرید پیشنهادتان را.

جمعى از نمایندگان- رأى بگیرید.

یکى از نمایندگان- دو مرتبه خوانده شود.

(به شرح سابق خوانده شود)

دکتر طاهرى- با این اصلاحى که بنده پیشنهاد کردم آقاى بیات هم قبول کردند. (صحیح است)

مخبر- چون آقاى سهیلى تعهد کردند که لایحه استخدام مستخدمین خارجى را که دادند به مجلس شوراى ملى بیاورند.

یمین اسفندیارى- تا چند روز دیگر

مخبر- و در ضمن هم این طور استنباط کردم اگر قانون این را بیاورند برکل و مرکل را از کار خارج خواهند کرد اگر این طور است که من استنباط کرده‌ام بنده هم موافقت می‌کنم و اگر این طور نیست که بنده هم استدعا می‌کنم مجلس رأى بدهند.

نخست وزیر- توضیحاً عرض می‌کنم هزار نفر عمله را ما نمى‌توانیم لایحه براى‌شان بیاوریم.‏

امیر تیمور- عرض کردم با عمله کسى کار ندارد کنترات مستخدمین خارجى که در رأس امور مهمه قرار گرفته‌اند.

نخست وزیر- البته اشخاصى که در ادارات هستند و مستشار عالى مقام یا مستخدم رسمى هستند این تردید ندارد که بایستى قانون استخدام آنها را به مجلس شوراى ملى باید بیاوریم. (صحیح است)

بیات- عرض کنم که متأسفانه با این که همیشه ما میل داشتیم که با یک تقاضاهایى که از طرف دولت می‌شود موافقت کنیم و برحسب وعده که دادند همیشه خودمان را راضى می‌کردیم ولى اغلب بدبختانه این مطالبى را که اظهار کردند در مجلس حتى قانونیش هم که کردیم هیچ تأثیر نبخشید و به موقع اجرا و عمل درنیامد بنده خاطرم هست در قانون متمم بودجه سال 1321 پیشنهاد کردم راجع به قانون استخدام مهندسین و در مجلس تصویب شد ولى گفتند مدت کم است و تا آخر اسفند 1321 باشد ما هم قبول کردیم که تا آخر اسفند 1321 قانون مخصوص مهندسین را تهیه نمایند و به مجلس بیاورند اسفند تمام شد حالا هم آخر فروردین است و هنوز دولت لایحه آن را نیاورده است و تکلیف یک عده مهندسینى که براى مملکت مفید هستند و الان هم از کار کناره‌گیرى کرده‌اند و خارج شده‌اند معلوم نشده و هیچ توجهى هم به حال آنها نشده و نمی‌شود از این طرف هم یک اظهاراتى می‌شود در مجلس. عمله غیر از مستخدم رسمى است آقا (صحیح است) اگر عمله لازم دارید چه مانعى دارد لایحه براى این منظور تهیه کنید و بیاورید به مجلس که کارهاى فنى بکنند ولى نباید از این طریق و به اسم عمله یک سوء‌استفاده‌هایى بشود و ما مجبور بشویم در مجلس اظهاراتى بکنیم حالا هم برحسب این که آقاى نخست وزیر این تقاضا را کردند بنده هم فعلاً این تبصره را مسترد می‌کنم به شرط این که تا چند روز دیگر...

یمین اسفندیارى- تا ده روز دیگر.

بیات- تا یک هفته دیگر تا هشت روز دیگر یک قانونى براى این قسمت به مجلس بیاید و تکلیفش را مجلس معلوم کند اگر عمله را محتاج هستید معین کنید که چه سنخ اشخاص را روزمزد می‌شود قبول کرد و در هر حال همین چند روزه این اقدام را بفرمایید.

مخبر- با این که آقاى نخست وزیر تعهد کردند که لایحه قانون استخدام مستخدمین خارجى را به مجلس شوراى

+++

ملى بیاورند بنده راجع به برکل عرض می‌کنم که برکل خلاف قانون اساسى کار می‌کند و باید بیرونش کنید وجود او برخلاف مصالح کشور است و اگر او را بیرون نکنید برخلاف مصالح مملکت است و اگر تا ده روز دیگر او را بیرون نکنید بنده الزامى ندارم براى موافقت با دولت و از مخالفین دولت خواهم بود چون این عمل برخلاف مصلحت مملکت است.

رئیس- تبصره پیشنهادى آقاى نراقى:

تبصره- در سه ماه اول امسال بابت یک ماه مساعده که در سال 1321 به کارمندان دولت پرداخت مبلغى کسر نخواهد شد.

طباطبایى- این پیشنهاد خرج است.

نخست وزیر- بنده موافقم.

مخبر- پیشنهاد خرج نیست آقاى طباطبایى. بنده هم موافقت می‌کنم این پیشنهاد در تأیید وصول است و این از لحاظ آن یک ماهى است که دولت به مستخدمین داده و مستخدمین نمی‌توانند بپردازند و دولت هم از همین جهت قبول کرد و بنده هم موافقت می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى روحى

پیشنهاد می‌کنم که یک ربع از بودجه کم شود.

رئیس- آقاى روحى

جمعى از نمایندگان- نیستند. آقا

رضوى- نیستند آقا رأى بگیرید تا تکلیف معلوم بشود.

طوسى- بنده خواستم راجع به پیشنهاد آقاى نراقى عرض کنم که پیشنهاد کرده بودند در سه ماه اول سال بابت یک ماه مساعده که در سال 1321 به کارمندان دولت پرداخت شده مبلغى کسر نخواهد شد این کلمه دولت را بردارند که شامل کلیه مستخدمین اعم از مجلس شوراى ملى و شهردارى و غیره بشود. (صحیح است)

وزیر کشاورزى- خاطر آقایان هست در آن موقع اشکالاتى پیدا شد و قانون طورى بود که نتوانست وزارت دارایى به تمام کارمندان دولت این کمک را بکند بعداً هم یک اصلاحاتى شد بالاخره یک قانون جامعى تهیه شد و کلیه مردمانى که از صندوق کشور به هر نام و به هر عنوان و به هر ترتیبى استفاده می‌کنند حق دارند از این قانون استفاده کنند (صحیح است) حالا بنده خواستم استدعا کنم که این را هم همان طور بنویسیم که از بابت مساعده موضوع قانون مصوب فلان استفاده کرده لذا کسر نخواهد شد.

طوسى- این طور می‌شود. در سه ماه اول امسال بابت یک ماه مساعده موضوع قانون مصوب فلان مبلغى کسر نخواهد شد

نخست وزیر- چیزى کسر نخواهد شد.

طوسى- ماده واحده خوانده می‌شود.

وزرات دارایى مجاز است در سه ماه اول سال 1322 با رعایت مقررات مربوط بودجه 1321 اعتبارات حقوق و مصارف جارى را در حدود سه دوازدهم اعتبارات 1321 پرداخته و همچنین هزینه اتمام ساختمان‌هایى که لازم است تشخیص می‌دهد و تعهداتى را که به وسیله انقضاى دوره عمل مربوط پرداخت نشده است در حدود سه دوازدهم اعتبار 1321 بپردازد.

تبصره- در سه ماه اول امسال از یک ماه مساعده موضوع قانون مصوب اول بهمن ماه 1321 کسر نخواهد شد.

دکتر طاهرى- این طور باید نوشته شود در سه ماه اول امسال بابت یک ماه مساعده... (صحیح است) بابت را اضافه بفرمایید.

طوسى- صحیح است. بابت یک ماه مساعده‏

رئیس- موافقین با دو ماده واحده با تبصره که علاوه شد و قبول شد ورقه سفید می‌دهند.

(اخذ و استخراج آرا شده 70 ورقه سفید شمرده شد)

رئیس- عده حضار موقع اعلام رأى 82 با 70 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: اوحدی- مقدم- معتضدی-ابراهیم ریگی- شیرازی- طوسی- سمیعی- منصف- عزیزی- محیط لاریجانی- گرگانی- رفیعی- مهذب- بیات- نراقی- افشار- ملک­مدنی- لاریجانی- گودرزنیا- ذوالقدر- مرآت اسفندیاری- منشور- شهدوست- طباطبایی- جهانشاهی- احمد صفاری- هاشمی- دکتر غنی- دکتر ضیا- فتوحی- ملک­زاده آملی- فرشی- هدایت­الله پالیزی- ثقة­الاسلامی- امیرتیمور- ناهید- گیو- پناهی- یمین اسفندیاری- حمزه­تاش- خسروشاهی- موید قوامی- معینی- افخمی- مهدوی- رحمت سمیعی- فرمانفرماییان- اصفهانیان- چایچی- یار احمدی- دادور- همراز- مجد ضیایی- فروهر- شاهرودی- مخبر فرهمند- ساکینیان- دکتر قزل ایاغ- دکتر تاجبخش- رضوی- مسعودی خراسانی- فریدونی- دکتر سنگ- پارسا- موید احمدی- پالیزی- دکتر طاهری- دکتر ادهم- انوار- جعفر اصفهانی )

+++

رئیس- آقایان وزیر راه و پیشه و هنر هم جواب سؤالاتى که شده بود حاضر شده بودند اما مى‌ماند براى جلسه بعد.

5- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن‏

وزیر پست و تلگراف و تلفن (آقاى نظام)- لایحه‌اى است راجع به تغییر وضع استخدام بعضى از مستخدمین فنى وزارت پست و تلگراف که تقدیم می‌کنم.‏

رئیس- به کمیسیون ارجاع می‌شود.

6- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

رئیس- اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)

جلسه آتیه روز یکشنبه 21 فروردین ماه سه ساعت و نیم قبل از ظهر دستور هم لایحه وزارت جنگ‏

(مجلس یک ساعت و چهل دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

قانون اجازه پرداخت حقوق و مصارف سه ماهه اول سال 1322 مجلس شوراى ملى‏

ماده اول- کارپردازى مجلس شوراى ملى مجاز است حقوق و مصارف سه ماهه اول سال 1322 را در حدود بودجه و اعتبارات 1321 مطابق پرداختى اسفند ماه از وزارت دارایى دریافت نموده بپردازد و بودجه سال 1322 را در ماه سوم تنظیم نماید که پس از تصویب از ماه چهارم به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود علاوه بر سیصد هزار ریال اعتبار تنخواه گردان ماهانه که در بودجه 1321 تصویب شده چهار میلیون و هفتصد هزار ریال براى تهیه احتیاجات ارزاقى کلیه کارمندان مجلس و لوازم ضرورى چاپخانه به کارپردازى مجلس شوراى ملى داده و در آخر سال 1322 مستهلک گردد.

ماده سوم- کمک هزینه یک ماهه قانون مصوب اول بهمن 1321 درباره وراث خدمت‌گذاران مجلس نیز تعلق می‌گیرد و مبلغ آن که بالغ بر 6277/ 20 ریال است تصویب می‌شود.

این قانون که مشتمل بر سه ماده است در جلسه هیجدهم فروردین ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

قانون‏

متمم بودجه اجازه پرداخت هزینه مملکتى در سه ماهه اول سال 1322

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است در سه ماهه اول سال 1322 با رعایت مقررات مربوط بودجه 1321 اعتبارات حقوق و مصارف جارى را در حدود سه دوازدهم اعتبارات 1321 و مصارف سالیانه را در حدود اعتبار سال مزبور پرداخته و همچنین هزینه اتمام ساختمان‌هایى که لازم تشخیص می‌دهد و تعهداتى را به وسیله انقضاى دوره عمل مربوطه پرداخت نشده است در حدود سه دوازدهم اعتبار 1321 بپردازد.

تبصره- در سه ماهه اول امسال بابت یک ماه مساعده موضوع قانون مصوب اول بهمن 1321 چیزى کسر نخواهد شد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه هیجدهم فروردین ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

یادداشت ها
Parameter:294019!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)