کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/28]

جلسه: 146 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه سوم اسفند ماه 1327  

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- طرح گزارش کمیسیون دادگستری و فرهنگ راجع به مطبوعات

3- تقدیم بودجه سال 1328 کشور به وسیله آقای وزیر دارایی

4- بقیه مذاکره راجع به مطبوعات

5- قرائت استیضاح آقایان حائری‌زاده‌ و مکی

6- تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 146

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه سوم اسفند ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- طرح گزارش کمیسیون دادگستری و فرهنگ راجع به مطبوعات

3- تقدیم بودجه سال 1328 کشور به وسیله آقای وزیر دارایی

4- بقیه مذاکره راجع به مطبوعات

5- قرائت استیضاح آقایان حائری‌زاده‌ و مکی

6- تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس دو ساعت و بیست دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

[1- تصویب صورت مجلس‏]

صورت جلسه قبل را آقاى صدر‌زاده منشى به شرح زیر قرائت نمودند

یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر روز پنجشنبه 28 بهمن مجلس به ریاست آقا‌ى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت شد

اسامى غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است‏

غائبین با اجازه آقایان: عزت‌الله بیات- دکتر مظفر بقائى- اردشیر شادلو- حسن اکبر- محمد‌على دادور- على‌محمد غضنفرى- معین‌‌زاده باقرى- عبدالحسین اورنگ- محمد‌على منصف- ابراهیم افخمى- على اقبال- محمدعلى مسعودى- حسین وکیل- محمد‌تقى بهار- احمد شریعت‌زاده- نصرت‌الله اسکندرى- مسعود ثابتى- عبدالحسین نیک‌پور- ابوالفتح قهرمان- عباس اسکندرى- سالار بهزادى- اعزاز نیک‌پى- غائبین بى‌اجازه آقایان: ابوالفضل تولیت- ابوالقاسم بهبهانى- ابوالحسن رضوى- فر‌ج‌الله آصف- ناصرالدین ناصرى- یمین اسفندیارى‏

دیر آمدگان با اجازه آقاى مهندس رضوى‏

دیر آمدگان با اجازه آقاى مهند‌س ر‌ضوى

دیرآمدگان بى‌اجازه آقایان: دکتر اعتبار- عزیز زنگنه- آقا‌‌خان بختیار- احمد اخوان- عباس نراقى- دکتر طبا-مسعودى- صادقى- احمد دهقان- شهاب خسروانى- دکتر مصباح‌زاده- محمد‌تقى خوئیلر- سلمان اسدى- دکتر ملکى- محمد هراتى- صاحب‌دیوانى- کهبد

آقاى آزا‌د راجع به گزارش آقاى نراقى نسبت به بانک ملى و انتشار اسکناس اعتراضى داشتند که محول به نطق قبل از دستور گردید

آقاى حاذقى گفتند بیانات قبل از دستور یکى از همکاران در جلسه گذشته نظر شخصى خودشان بوده و مجلس نظر موافقتى نداشته است‏

صورت مجلس و ورود در دستور تصویب شد آقاى ابوالقاسم امینى تفریغ بودجه سال‌هاى 21 و 22 و 23 و 24 و مجلس را تقدیم نمودند

در این موقع گزارش کمیسیون عرایض قرائت و مرخصى آقایان بهار ملک‌پور- دکتر راجى- حسن مکرم- بیات- حاذقى- مهندس رضوى- دکتر بقائى- نراقى- ابوالقاسم بهبهانى- ملک‌مدنى- حائرى‌زاده- کامل ماکوئى و حسن اکبر تصویب شد

اعتبار‌نامه آقاى خسرو قشقایى نیز مطرح و تصویب گردید

پنجاه دقیقه قبل از ظهر تنفس داده شد و سپس به روز یکشنبه ساعت 9 صبح موکول شد

رئیس- آقاى نورالدین امامى راجع به صورت مجلس فرمایشى دارید بفرمایید

نودالدین امامى- عرض کنم مطابق آئین‌نامه اعتبار‌نامه‌اى که مطرح می‌شود و روى آن مخالفت می‌شود باید در جلسه بعد دوباره در مجلس مطرح بشود اعتبار‌نامه آقاى خسرو قشقایى چندین

+++

جلسه بود که طر‌ح شده بود و روزى که من مریض بودم و در مجلس حاضر نبودم طرح شد و تصویب شد در صورتی که می‌بایستى در همان جلسات اول طرح شده بود و این موضوع رعایت نشده و بدبختانه بنده فقط منحصراً در این ده ماه دو جلسه در مجلس حضور پیدا نکردم و آن هم مریض بودم‏

رئیس- در آئین‌نامه این طور نیست که نوشته شده باشد در جلسه بعد نوشته است بعد یعنى وقتی که مخالفت شد به بعد موکول می‌‌شود حتماً در جلسه معینى نیست که باید تصویب بشود این عین عبارت آئین‌نامه است دیگر نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست آقاى آزاد نظرى دارید

آزاد- بنده توضیحاتى دار‌م بعد از صورت مجلس‏

حائرى‌زاده- بنده عرضى دارم‏

رئیس- بفرمایید

حائرى‌زاده- بنده یک ورقه استیضاحى است نسبت به آقاى سپهبد احمدى می‌خواستم تقدیم کنم که قرائت بشود

رئیس- این مربوط به صورت مجلس نیست آقاى نراقى در صورت مجلس فرمایشى دارید بفرمایید

نراقى- عر‌ض کنم در جلسه گذشته آقاى آزاد نسبت به گزارش بانک ملى که بنده عرض کردم یک فرمایشاتى فرمودند در صور‌ت مجلس هم منعکس شده چون این خوب نیست که این طور منعکس شود من خواهش می‌کنم که اجازه بفرمایید ایشان توضیحاتشان را بدهند تا جواب داده شود

رئیس- این که مربوط به صورت مجلس نیست آقاى آزاد نسبت به صورت مجلس اعتراضى دارید

آزاد -خیر

رئیس- دیگر نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست اظهارى نشد صورت مجلس جلسه قبل تصویب شد چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند من جمله آقاى آزاد که در این قسمت می‌خواهند صحبت کنند

نمایندگان- دستور دستور

[2- طرح گزارش کمیسیون دادگسترى و فرهنگ راجع به مطبوعات]‏

رئیس- چون دستور قبلاً معین نشده پیشنهاداتى نسبت به دستور امروز رسیده است که قرائت می‌شود

نخست وزیر- آقاى رئیس لایحه مطبوعات را مطرح بفرمایید

رئیس- پیشنهادى از طرف آقاى دکتر شفق راجع به دستور امروز رسیده است قرائت می‌شود به شرح زیر قرائت شد

پیشنهاد می‌کنم که دستور مجلس براى جلسه آتیه به ترتیب زیرین تعیین گردد

1- لایحه مطبوعات 2 - لایحه بخشودگى مالیات 3- لایحه بازنشستگى‏

صدر‌زاده- بسیار خوب است‏

وزیر مشاور آقاى مصطفى عدل- مقصودشان این جلسه است‏

رئیس- بلى همین جلسه است‏

گلبادى- جناب آقاى رئیس ما یک طرحى تقدیم کردیم به قید دو فوریت باید امروز مطرح شود

رئیس- آقاى دکتر شفق توضیحى دارید بفرمایید

دکتر شفق- توضیحى لازم ندارد بنده پیشنهاد کرده‌ام براى تعیین جلسه‏

حائرى‌زاده- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

حائرى‌زاده- در این آخر عمر مجلس اگر بشود با یک وحدت نظرى یک کارهاى مفید و مؤثرى براى مملکت بشود به عقیده‌ى من بهتر است از این که وقت مجلس صرف مبارزه و کشمکش‌ها بشود فعلاً که دولت روزنامه‌ها را توقیف کرده است شصت تا صد تا روزنامه توقیف کرده است یک عده از مدیران آنها را تحت محاکمه قرار داده عطف به ماسبق هم کرده دیگر یک همچو عجله و اصرارى که خواسته باشید لایحه مطبوعات را فعلاً بگذرانید لوایح دیگرى هست یکى راجع به نظام و‌ظیفه که یک عده بدبخت مشمول را راحت می‌کند راجع به معافیت مالیاتى است که یک عده مردم بدبخت گرفتار مأمورین مالیاتى هستند در مورد اینها در مجلس اختلاف نظرى نیست و ممکن است با پنج دقیقه مذاکره تصویب بشود و یک کار مفیدى انجام داده باشیم ازاین جهت من مخالفم با این طرزى که آقاى دکتر شفق پیشنهاد کرده‌اند که لایحه مطبوعات جلو نیفتد ولى اگر لایحه مطبوعات را بعد از آنها قرار بدهید و مطرح کنید من مخالفتى ندارم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى دکتر شفق آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد بنابراین لایحه مطبوعات مطرح است‏

گزارشى از کمیسیون دادگسترى به شرح زیر قرائت شد

کمیسیون دادگسترى لایحه شماره 97971 دولت راجع به اصلاح قانون مطبوعات را با حضور آقایان نخست وزیر و وزیر فرهنگ و وزیر مشاور و معاون وزارت دادگسترى مورد رسیدگى قرار داده در نتیجه ماده واحده پیشنهادى را با اصلاحاتى به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را برا‌ى تصویب مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد

ماده واحده- الف هر گاه در روزنامه یا هر نشریه دیگر به پادشاه یا اعضاى خانواده سلطنتى پدر مادر ملکه اولاد برادر خواهر پادشاه و یا به اساس مذهب مقدس اسلام اهانت و هتک حرمت شود و یا مردم را به قیام و اقدام بر ضد حکومت ملى تحریک و به ایجاد مفسده و آشوب براى این منظور تشویق کنند شهربانى مکلف است فوراً به ضبط اوراق منتشره و توقیف مرتکب اقدام و ظرف 24 ساعت پرونده امر را نزد دادستان ارسال و دادستان فوراً به دادگاه صلاحیت‌دار بفرستد اهانت و هتک حرمت به خانواده سلطنتى پدر مادر ملکه اولاد برادر خواهر پادشاه نیز از جرایم مطبوعاتى نیست‏

دادگاه مرجع رسیدى باید در خارج از نوبت تعیین جلسه نموده و به موضوع اتهام رسیدگى و حکم صادر نماید جلسه رسیدگى جز براى تنفس تعطیل بردار نیست و تا وقتی که از دادگاه حکم صادر نشده روزنامه یا نشریه در توقیف باقى خواهد ماند لیکن بقاى بازداشت متهم منوط به نظر دادگاه است‏

ب- مقررات فوق در مورد توهین و هتک احترام نسبت به روساى کشورهاى خارجى با شرط معامله متقابله نیز جارى خواهد بود

ج- در مورد توهین و هتک حرمت نسبت به نخست وزیر و وزرا‌ و معاونین آنها و رئیس و نمایندگان مجلس شورای ملى و قضات و اعضاء هیئت منصفه بدون احتیاج به شکایت آنها و در مورد سایر اشخاص و افراد در صورت شکایت آنها طبق مقررات بند الف این قانون رفتار خواهد شد لکن از نظر تأمین بازداشت متهم الزامى نیست و تابع مقررات عمومى است‏

د- اشخاصی که طبق این قانون نشریه آنها توقیف گشته مادام که تکلیف نهایى آنها تعیین نشده به هیچ عنوان نباید روزنامه یا نشریه دیگر انتشار دهند در صورت تخلف به تأدیه پنجهزار تا بیست هزار ریال غرامت محکوم خواهند شد

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شورای ملى‏

لایحه شماره 97971 دولت راجع به قانون مطبوعات پس از این که در کمیسیون دادگسترى رسیدگى و مورد تصویب قرار گرفت در تاریخ 21 بهمن ماه 27 در کمیسیون فرهنگ از نظر مطبوعاتى مطرح و با مختصر اصلاح عبارتی که در گزارش کمیسیون دادگسترى به عمل آورد با نظر کمیسیون مزبور موافقت و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید

رئیس- آقاى اردلان مخالفید بفرمایید

اردلان- مخالفت بنده با گزارش کمیسیون محترم قوانین دادگسترى و کمیسیون فرهنگ راجع به لایحه مطبوعات که اکنون جز‌ء دستور مجلس است از لحاظ نقصى است که در این گزارش بنده مشاهده کردم و بنابراین من می‌خواهم نقایص این گزارش را به عرض آقایان محترم برسانم البته اگر دولت این نقیصه را قبول کرد که رفع بکند براى بنده مخالفتى باقى نخواهد بود لازم است که به عرض آقایان محترم برسانم که از ابتداى دوره پانزدهم توجه آقایان نمایندگان را به اهمیت مطبوعات جلب کرده‌ام و چندین جلسه در اینجا وقت آقایان را گرفتم و موضوع مطبوعات را مشروحاً به عرض رسانیدم البته بنده نمی‌خواهم آنچه را که در اینجا عرض کردم تکرار کنم ولى خلاصه آن این بود که مطابق اصل هشتم متمم قانون اساسى ما باید شرافت اشخاص را تضمین کنیم چنانچه در این لایحه تضمین شده همان طور مطابق اصل بیستم قانون اساسى آزادى مطبوعات را نیز باید تأمین کنیم و در این گزارش یک طرف آن رعایت شده ولى طرف دیگر رعایت نشده است یعنى در گزارشى که ما اکنون به آن رأى ‌می‌دهیم اگر مجلاتى جرایدى روزنامه‌هایى به شرافت و حیثیت اشخاص تعرض کردند مورد تعقیب واقع خواهند شد ولى اگر جرایدى در مملکت خواستند افکار و عقاید خودشان را آزادانه به عرض عامه ملت ایران برسانند نمی‌توانند چرا براى این که قانون سودمندى ماه 1321 یک سد

+++

بزرگى است براى آزادى مطبوعات براى این که بنده بتوانم درست مطلب خودم را به عرض آقایان برسانم اصل بیستم متمم قانون اساسى را ‌می‌خوانم و بعد قانون سوم دى ماه 1321 را آن وقت توجه خواهید فرمود که اگر این گزارش امروز که به تصویب برسد یک قسمتى که مورد توجه آقایان است که فقط شرافت و حیثیت اشخاص مصون و محفوظ بماند رعایت شده است ولى قسمت دیگر که آزادى مطبوعات است به هیچ وجه رعایت نشده است اگر ما بخواهیم مطبوعات خودمان را اصلاح کنیم و جامعه ایران سیر تکامل خودش را بپیماید لازمه‌اش این است که ما در عین این که حیثیت و شرافت اشخاص را تضمین مى‌کنیم بایستى به موجب همین گزارش امروز آزادى در حقوق قانون براى افراد این مملکت که می‌خواهند عقاید و افکار خودشان را در امور سیاسى اقتصادى مالى هر چه هست به معرض قضاوت افکار عمومى بگذارند قائل بشویم و این محدودیت‌هایى که در قانون سوم دی ماه 321 است آن را مرتفع می‌کنیم بنده حالا اصل بیستم متمم قانون اساسى را می‌خوانم و بعد هم قانون سوم دی ماه را که آقایان بدانند با هم چقدر تناقض دارد اصل بیستم عامه مطبوعات غیر از کتب ضلال و مواد مضره به دین مبین آزاد و ممیزى در آنها ممنوع است این اصل صریح قانون اساسى است اما قانون سوم دی ماه 1321 به هیچ‌وجه این طور نیست یک محدودیتى به طور صریح براى مطبوعات قائل شده است ماده اول قانون سوم دی ماه 1321ماده اول از تاریخ تصویب این قانون کسانى می‌توانند صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجله باشند که علاوه بر شرایط مقرره در قانون مطبوعات مصوبه شش محرم 1326 صلاحیت آنان را از لحاظ تمکن مالى و سرمایه علمى و اخلاقى شوراى عالى فرهنگ با رعایت نوع روزنامه یا مجله که می‌خواهند منتشر کنند و سمتى که در آن خواهند داشت تصدیق نمایند

آخر آقایان ملاحظه بفرمایید که این طور که قانون اساسى به صراحتاً آزادى قلم آزادى نشر کتاب آزادى عقاید و افکار را قائل شده است این قانون سوم دى ماه به کلى یک سدى در مقابل آنها گذاشته است بنده همیشه این مطلب را به عرض آقایان رسانیده‌ام که ما همیشه مطبوعاتمان را از دو نظر نمى‌توانیم خارج کنیم یا آنچه که می‌نویسند به نفع مملکت است یا این که به ضرر مملکت است غیر از این نیست بنابراین اگر به نفع مملکت باشد هر چه بنویسند مفید است و اگر به ضرر مملکت باشد همین لایحه‌اى که امروز گزارش آن جزء دستور مجلس است جلوگیرى می‌کند بنابراین عیناً مثل یک ترازویى می‌ماند که دو کفه دارد وقتى که در یک کفه‌ى او ما یک دادگاهى براى کسانی که تخلف می‌کنند به حیثیت و شرافت اشخاص تعرض می‌کنند یک چنین محکمه شدیدى به وجود مى‌آوریم در کفه دیگر ترازو هم عدالت حکم می‌کند که آزادى بدهیم همه چیزها سیاسى نیست بنده امروز فرض بفرمایید که چند‌‌ین سال رفته‌ام در خارج مهندس شناخته شده‌ام فرض کنید یک مجله یک کتاب در امور گیاه‌شناسى می‌خواهم ایجاد کنم نمی‌توانم باید برویم شوراى عالى فرهنگ این آزادى که قانون اساسى به من داده است جلوى آن را می‌گیرم بنده این عرض را همیشه کرده‌ام و باز هم عرض می‌کنم این مربوط به دولت حاضر نیست از اول دوره مشروطیت تا حال همیشه دولت‌ها مخالف بوده‌اند که مطبوعات آزاد باشند که اختیار نشر روزنامه یا مجله در دست آنها باشد و اختیار توقیفش هم دست آنها باشد بنده می‌گویم که این قضیه اگر به همین ترتیب باشد مانع رشد و نمو اجتماعى کشور ایران است (صحیح است) اما ما نمایندگان مجلس باید کوشش بکنیم به هر وسیله‌اى که هست رشد و نمود اجتماعى کشورمان سیر طبیعى خودش را بکند اگر ما تخلف جراید را بى‌محکمه‌ى مى‌بریم محاکمه می‌‌کنیم یک اشخاصى هم که می‌خواهند خدمتى به این مملکت بکنند عقاید خودشان را چه از لحاظ مادى چه از لحاظ اقتصادى از هر حیث بخواهند در معرض افکار عامه بگذارند باید این سد را از مقابل آنها برداریم بنده لازم است عرض کنم که در دنیاى امروز اگر یک ملتى جاهل بود بى سواد بود نادان بود چه جور ممکن است که مبارزه کرد با بى‌سوادى فقط راهش نشر روزنامه است نشر کتب است نشر مجلات است وقتى که روزنامه مطالب خوب نوشت هر چقدر هم بیشتر باشد براى مملکت نافع است و هر وقت هم که بد نوشت طبق این گزارشى که امروز جز‌ء دستور ما است هر وقت دیدیم که برخلاف مصلحت مملکت چیزى نوشت او را می‌آوریم محاکمه می‌کنیم بنابراین اگر مجلس شورای ملى با نظر عدالت بخواهد رأى بدهد همین امروز که به این گز‌اش ما بخواهیم رأى بدهیم همین امروز هم باید قانون سوم دی‌ ماه 1321 را لغو کنیم یا اگر هم امروز لغو نکنیم این فرجه را به دولت بدهیم و دولت هم تعهد بکند که در ظرف یک ماه تجدید‌نظر کند در قانون سوم دی ماه 1321 و یک آزادى بیشترى آنچه قانون اساسى براى اینها گذاشته نسبت به مطبوعات رعایت شود بنابراین بنده نمی‌خواهم وقت آقایان را زیاد بگیرم و باید فرصت بدهم که آقایان دیگر هم اگر نظرى دارند به عرض مجلس شورای ملى ملى برسانند بنده شخصاً عقیده‌ام این است که این طرحى که امروز جزء دستور ما است اگر ما به آن به تنهایى رأى بدهیم مانع رشد و نمو  اجتماعى کشور خودمان مى‌شویم و اگر بخواهیم در عین این که به این موضوع رأى می‌دهیم بایدى جراید مجلات روزنامه‌هایى که به مصلحت مملکت چیز می‌نویسند آزادى بیشترى قائل شویم و این محدودیتى را که قانون سوم دى ماه 1321 قائل شده است برداریم براى ترقى و تعالى ایران براى رشد و نمو اجتماعى کشورمان یک قدم مهم اساسى برداشته‌ایم و بنده در این زمینه پیشنهادى تهیه کرده‌ام که تقدیم مقام ریاست مى‌کنم و پیشنهاد دیگرى هم تهیه کرده‌ام که امیدوارم دولت مورد توجه قرار دهد براى مزید استحضار آقایان محترم عرض می‌کنم که در 23 آبان 1326 که تقریباً یک سال و دو ماه پیش است بنده و یک عده‌اى از آقایان نمایندگان یک طرحى راجع به مطبوعات تقدیم مجلس و شوراى ملى کردیم این طرح رفت به کمیسیون مبتکرات و بنده خودم حاضر شدم و همین توضیحات را عرض کردم کمیسیون مبتکرات با نظر موافق و قابل توجه بودن فرستاد به کمیسیون فرهنگ و از آن وقت تا به حال که قریب یک سال می‌شود این طرح همین طور در کمیسیون فرهنگ خوابیده است و امروز که مجلس شورای ملى ایران توجهى به موضوع مطبوعات دارد که از اهم مسائل کشور ما است کارى بکند که یک روش صحیحى برایش در نظر گرفته شود و عقیده بنده این است که هر دو موضوع را در نظر بگیریم هم شرافت و حیثیت اشخاص را تأمین بکنیم و هم آزادى در حدود قانون اساسى براى مطبوعا‌ت در نظر گرفته شود چون آقایان ارباب جراید بیشتر از بنده اطلاع دارند بنده‏ بیشتر از این عرضى نمی‌کنم و نوبت خودم را می‌دهم به آقایان‏

رئیس- آقاى رحیمیان موافقید یا مخالف‏

یک نفر از نمایندگان- تشریف ندارند

دکتر شفق- بنده پیشنهادى داده‌ام‏

مخبر- اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید

مخبر- آقاى سزاوار فرمایشات آقاى اردلان راجع به یک کلیاتى بود که به نظر بنده ارتباطى با لایحه‌اى که گزراش آن از کمیسیون دادگسترى آمده است نداشت زیرا قانون سوم دى ماه 1321 اگر ایراد و اعتراضى به آن قسمت دارید فعلاً این قانون را ما براى اصلاح آن نیاورده‌ایم و اینجا هم از نظر مجازات در این لایحه ذکر نشده فقط چیزى که شده در طرز رسیدگى و اصول محاکمات است نسبت به این قسمت چون کلیاتى فرمودید حالا آن قسمت که کمیسیون دادگسترى نظر کرده بنده وارد آن قسمت و در قسمت مطبوعات نمی‌‌شوم اما چیزى که هست اگر این لایحه را توجه فرموده باشید تمام این قسمت‌هایى که ذکر شده است قوانینى از سابق داریم قانونى ما داریم مصوب 29 اردیبهشت 1310 آنجا تمام جراید نسبت به شخص اول مملکت و حتى اشخاص و افراد هم در آنجا ذکر شده و مجازاتش هم تعیین شده این یک چیزى نیست که جدید‌اً کمیسیون دادگسترى خودش تهیه کرده باشد و به مجلس فرستاده باشد النهایه چیزى که هست از لحاظ رسیدگى در این قانون مؤثر است‏

با توجه به لایحه دولت و قوانین سابق مجموع آنها را کمیسیون در نظر گرفته و یک لایحه‌اى را تهیه کرده از نظر این که تسریعى در رسیدگى باشد حالا اعتراضات جنابعالى نسبت به آن چیزی‌ که فرمودید اگر در طریقه تحصیل امتیاز و نقصى در قانون 321 است که پیشنهادتان را می‌دهید و اگر راجع به این قسمت آقایان دیگر هم نظرى دارند پیشنهادشان را می‌دهند دولت هم هست و بنده هم هستم اما راجع به آن قسمت اعتراض آقایان وارد نیست‏

[3- تقدیم بودجه سال 1328 کشور به وسیله آقاى وزیر دارایى‏]

رئیس- آقاى وزیر دارایى‏

وزیر دارایى- خاطر آقایان محترم مستحضر است که چندى قبل وعده داده شده بود که بودجه 1328 کشور قبل از سال تقدیم مجلس شورای ملى شود این بودجه مدتى قبل هم حاضر بود ولى ما انتظار داشتیم که تبصره‌هایى که در کمیسیون بودجه است زودتر بگذرد چون این تبصره‌ها پایه بودجه سال 1328 بود این تبصره‌‌ها از کمیسیون بودجه گذشت ولى براى این که از تصویب مجلس بگذرد و

+++

ممکن بود وقت فوت شود و چون در نظر بود که بودجه کل و بودجه‌هاى تفصیلى قبل از سال 28 تقدیم مجلس شود به این مناسبت قبل از این که آن تبصره‌ها از تصویب مجلس علنى بگذرد ناچار بودجه را تنظیم و اینک تقدیم مجلس می‌گردد و امیدوارم که تا 14 اسفند ماه هم بودجه‌هاى ریز وزارتخانه‌ها تقدیم شود (صحیح است‏)

 [4- بقیه مذاکره راجع به مطبوعات‏]

رئیس- به کمیسیون بودجه فرستاده می‌شود آقاى رحیمیان (گفته شد) نیستند آقاى صفوى‏

صفوى- عرض کنم در این گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به لایحه مطبوعات که تقدیم مجلس شده شامل دو سه قسمت است یکى قسمت الف و بعد قسمت ب و ج به طوری که آقایان ملاحظه فرموده‌اند در قسمت اول جراید البته شرحى که نوشته شده است مورد نهایت علاقه و توجه ملت ایران است و مردم ایران نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و مقام سلطنت نهایت احترام را دارند و خیلى جاى تأسف است که بعضى از مطبوعات متأسفانه از روزه متانت خارج شده‌اند و مورد بغض و حتى من خیال می‌‌کنم مورد نفرت تمام ملت ایرانند (دهقان- صحیح است) البته مقام سلطنت همان طورى که عرض کردم مورد احترام جامعه است و همه باید که مقام سلطنت را محترم بشمارند و وحدت ملى ما در سایه وجود اعلیحضرت همایون همیشه پایدار و برقرار باشد (صحیح است) بنده خیال می‌کنم قسمت الف که در ماده ذکر شده نه تنها مورد اتفاق نمایندگان است بلکه مورد اتفاق تمام ملت ایران است (صحیح است) اما در قسمت دیگر که قسمت ج باشد در اینجا نوشته شده است در مورد توهین و هتک حرمت نسبت به نخست وزیر و وزرا  و معاونین آنها و رئیس و نمایندگان مجلس شورای ملى و قضات و اعضاى هیئت منصفه بدون احتیاج به شکایت آنها و در مورد اشخاص با شکایت بر طبق قسمت الف خواهدبود اینجا نظریاتى هست همان طور که نماینده محترم و همکار عزیز بنده آقاى اردلان فرمودند البته همه مطبوعات را نباید با یک چشم نگاه کرد متأسفانه باید باز تکرار کنم بین مطبوعات یک عناصرى پیدا شده‌اند که مقام مطبوعات را تنزل داده‌اند و کوچک کردند در عین حال همیشه مطبوعات نسبت به مملکت یک خدماتى کرده‌اند (صحیح است) و روزنامه‌هایى بوده‌اند که در مواقع سخت و مشکل فدارکارى کرده‌اند و حتى همه چیز خود را فداى وطن‌پرستى و فداى خدمت به کشور کرده‌اند بایستى که آقایان توجه داشته باشند و با آن نظر به مطبوعات نگاه کنند نه به آن اوراقى که مطبوعات را روز‌نامه می‌دانند و می‌خواهند از راه مطبوعات و یک راه ناصوابى به یک مقاماتى برسند و استفاده بکنند مطبوعات خدمتگذار مملکت‌اند بیخود نیست که گفته‌اند رکن چهارم مشروطیت است مطبوعات در هر مورد به کشور خدمت کرده‌اند اگر در وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى همان طور که در همه جا هستند یک اشخاص بدعملى باشند البته تصدیق می‌فرمایید در وزارتخانه‌هاى ما همه کارها مطابق جریان معمولى انجام نمی‌شود یک اشخاصى هستند یک رویه‌هاى نامطبوعى دارند و یک افکار ناشایسته‌اى دارند و آنها ملاحظه دارند که مبادا مطبوعات به عمل آنها متوجه شوند و آتاک کنند مثلاً همین چند روز قبل بود که گمرک خرمشهر خوب یک کارهایى شد اشخاصى یک کارهایى کرده‌اند گفته شد حتى نسبت‌هایى هم به یک اشخاص دیگرى داده شد همکار محترم من آقاى دکتر راجى و سایر آقایان هم یک حرف‌هایى زدند و این حرف‌ها هم در مطبوعات منعکس شد قبلاً هم در مطبوعات گفته می‌شد که در خرمشهر یک عملیاتى شده است سوء‌استفاده‌هایى شده است همین موضوع در آتیه با گذاشتن این قسمت ج اگر تصویب شود توهین خواهد بود چون اینجا توضیحى از توهین و هتک حرمت نوشته نشده است ممکن است که اعضاى گمرک خرمشهر این را توهین و هتک حرمت تشخیص بدهند و این را وسیله توقیف روزنامه قرار بدهند و در این قسمت آخر تعیین شده که حتى مدیر روزنامه را هم توقیف کنند بنابراین نباید اشد مجازات را نسبت به مطبوعات قرار داد و آقاى سزاوار مخبر محترم کمیسیون که همیشه نسبت به مطبوعات نظر موافق داشته‌اند و مطبوعات را محترم شمرده‌اند توجه بفرمایند که اگر این گزارش بگذرد دیگر کوچکترین نقطه ضعفى از وزارتخانه‌ها و از مأمورین دولت و از مأمورینى که در نقاط دور‌دست این مملکت هزاران اعمال ناشایسته مرتکب می شوند نمی‌توانند تذکر بدهند و این نقض غرض خواهد بود بایستى که مجلس توجه داشته باشد و مطبوعات را از نظر عمل خویش توجه بکند نه از نظر دیگر ما خودمان که عضو مطبوعات هستیم بنده خودم 27 سال است که افتخار خدمتگذارى مطبوعات را دارم و دوره‌هاى روزنامه کوشش بهترین گواه است و خود آقایان می‌دانند که روزنامه کوشش کوچکترین چیزى ندارد و باید عده دیگرى از مطبوعات را که خائن به کشور نیستند نگاه کرد نه آن که آن اشخاصى را که به تازگى وار‌د مطبوعات شده‌اند آنها را از نظر مطبوعات نگاه کرد اینها آمدند و یک عملى کردند و تنفر و انزجار عمومى را به خودشان جلب کردند و مطبوعات را کوچک کردند و در نظر عامه اهمیت مطبوعات را از بین بردند بنده خیال می‌کنم که این قسمت ج برخلاف منظور است اگر یکى از روزنامه‌ها واقعاً از روى بیغرضى راجع به عملیات یک وزیر یک معاون یک مدیر کل یک رئیس اداره یک رئیس حسابدارى یک چیزى بداند و بخواهد بنویسد آنرا اینجا می‌گویند که هتک حرمت کرده است به محض این که گفت که در بانک کشاورزى فلان عمل شد و یا در کارخانه سیمان فلان عمل اتفاق افتاد یا در شیراز یا در بوشهر فلان عمل را مرتکب شده‌اند بلافاصله باید روزنامه بر اثر شکایت طرف توقیف شود اینها چیزهایى است که برخلاف منظور است من خیال می‌کنم که آقاى نخست وزیر و هیئت محترم دولت و حتى آقایان نمایندگان هم هیچ وقت این نظر را ندارند که مطبوعات را خفه کنند و برخلاف اصل بیستم قانون اساسى این مملکت عملى بکنند و با آن حس ابتکار را از مطبوعات بگیرند چنانچه آقاى اردلان فرمودند این است که بنده عرایض خودم را خلاصه می‌کنم و پیشنهادى هم داده‌ام البته یک طرح قانونى هم داده شده که یک عده‌اى از آقایان پیشنهاد کرده‌اند و بنده هم آن را امضاء کرده‌ام آن طرح راجع به قسمت الف است اگر آن طرح مطرح شد البته مقدم است و اگر آن مقدم نیست و لایحه مطرح است بنده پیشنهاد تجزیه آن قسمت را کرده‌ام و تقاضاى تصویب آن را دارم‏

رئیس- آقاى رحیمیان‏

رحیمیان- به عقیده بنده آنچه لازم بود آقاى اردلان نماینده محترم و آقاى صفوى در ماده واحده و قسمت الف آن در اینجا توضیحاتى دادند بنده هم عقیده دارم که همه آقایان نمایندگان محترم در این قسمت موافقند ولى در قسمت دوم البته محل تردید نیست که این نباید تصویب شود آنچه مربوط به خانواده سلطنتى و مذهب مقدس اسلام است به عقیده بنده همه اتفاق نظر دارند صحیح است و بنابراین هیچ کس مایل نیست که نسبت به این دو مقام فکر بیجایى بشود اما در قسمت دوم باید فکر کرد که آیا واقعاً به این اشخاصى که در اینجا نوشته‌اند نسبت به آنها توهین نشود آیا آنها بوظیفه خود شرافتمندانه عمل کرده‌اند یاخیر البته با این شرحى که آقاى صفوى اظهار کردند راجع به خرمشهر بنده هم در اینجا اظهاراتى کردم وقتى بودجه کل ما هشتصد میلیون باشد و سر و صدا در این باشد که در یک سرحد کشورى چهل میلیون حیف و میل شده است آیا روزنامه‌ها رو صدا نکنند چه بکنند و خیلى قسمت‌هاى دیگر هم هست که بنده نمی‌خواهم باعث تشنج مجلس بشوم یا مطالب دیگرى را به عرض برسانم خیلى مطالبى هست که بعضى‌ها واقعاً از طرف روزنامه‌نویس‌ها نیست البته بعضى از روزنامه‌ها هستند که بنده هم معتقدم به وظیفه حقیقى خودشان عمل نمی‌کنند باید جناب آقاى ساعد یک نفر وزیر واقعاً براى ملت وزارت را قبول کند یک نفر وکیل براى ملت قبول وکالت کند و براى خاطر ملت کار کند روزنامه‌نویس هم باید قلم را براى ملت بردارد نه براى نظر شخصى خودش وقتى که ما فکر کنیم وزیر یا وکیل البته من عرض کردم که نمی‌خواهم اسم ببرم با این وضعیت بیایند نظر خودشان را اعمال کنند بنابراین نباید از روزنامه‌نویس هم گله‌مند شد که چرا حمله می‌کند می‌دانید که دراین چند روزه یک عده از روزنامه‌ها توقیف شدند اینها راجع به نفت راجع به بانک شاهى چیزهایى می‌نوشتند و صحبت در اطراف اینها خیلى می‌شد و افکار مردم روشن بود در همین چند روز ما می‌بنیم این روزنامه‌ها که فعلاً هست هیچ چیز نمى نویسند و حقیقتاً ما نمی‌دانیم که چه می‌گذرد و بنده که وکیل مجلس هستم بى‌اطلاع هستم و نمی‌دانم واقعاً چه می‌گذرد و چه خواهند کرد و نظر چیست (صفوى- هنوز راجع به نفت هم گزارشى نداده‌‌اند) پس بنابراین در قسمت اول همه متفقند و در قسمت دوم اگر ما واقعاً فکر بکنیم که مشروطیت هست آزادى هست باید روزنامه‌نویس هم باشد و باید آزاد باشد امروز مجلس در مقابل دولت مسئول نیست ولى در مقابل ملت مسئول است افکار عمومى ملت چیست روزنامه‌نویس است حالا اگر یکى دو نفر سوء‌استفاده بکنند از حق خودشان و از وظیفه خودشان و روزنامه را رزونامه بکنند و براى استفاده شخصى به اشخاص و مقدسات و شرافت اشخاص حمله بکنند دلیل بر این نمی‌شود که ما آزادى را تعطیل بکنیم و آزادى را خفه بکنیم مجلس بدون روزنامه امکان ندارد وقتى که خواسته باشیم آزادى باشد

+++

باید روزنامه هم باشد وقتى ما فکر می‌کنیم که روزنامه نباشد بایستى قفلى بیاوریم در این مجلس را قفل کنیم مجلس روزنامه وکیل ایا آزادى لازم ندارد این دلیل نمیشودیک روزنامه نویس که سوء استفاده می‌کند ما این را بهانه بکنیم و آزادى را از بین ببریم و خفه کنیم این به مصلحت مجلس نیست این به مصلحت آزادى مملکت هم نیست شما بروید وضعیت را ببینید آیا واقعاً مدیر کلى که حقوق از این کشور می‌گیرد البته ممکن است اشخاص شرافتمندى هم باشند ولى نظرهاى خصوصى بیشتر است حالا بنده باز هم نمی‌خواهم اسم ببرم و نمی‌خواهم باعث تشنج مجلس بشوم بالاخره اوضاع همین طور است و البته باید روزنامه هم آزاد باشد وقتى اشخاصى که در اینجا از انها اسم بردند آنها به وظیفه خود شرافتمندانه عمل کردند بنده هم معتقدم که اگر روزنامه‌نویسى بخواهد حمله بکند باید قلمش را بشکنند ولى اول بایستى همه چیز اصلاح بشود روزنامه مربوط به افکار عمومى ملت ایران است و بنده که با قسمت دوم مخالفم و در قسمت اول نه تنها بنده بلکه تمام آقایان نمایندگان محترم موافقند و در این قسمت هم هیچ ایرادى نیست ولى قسمت دوم به عقیده بنده مخالف آزادى ایران است و نباید چنین عملى کرد

رئیس- آقاى حائرى‌زاده موافقید یا مخالف‏

حائرى‌زاده- بنده مخالفم‏

رئیس- آقاى فولادوند موافقید بفرمایید

فولادوند- بنده معتقدم وکلاى مجلس باید همیشه با کمال شجاعت عقیده خودشان را در اینجا بگویند و به هیچ‌وجه از هیچ کس و از هیچ مقامى ترسى نداشته باشند آقایان لایحه‌اى جهت مطبوعات به مجلس آمده است از لحاظ احترام به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى تشریف می‌آورند اینجا و می‌فرمایند آن قسمت که مربوط به اعلیحضرت است تصویب بشود ولى قسمت دیگر که مربوط به سایر مردم است تصویب نشود یعنى چه یعنى مجلس اجازه بدهد که شاه مملکت از اهانت مصون باشد ولى جان ومال و عرض و شرف افراد ناس مصون نباشد (صفوى- آقا قانون داریم) شما صحبتتان را کردید حالا بیاید گوش بدهید روزنامه‌نویسى که قلم خود را در دست بگیرد و به همه چیز مردم حمله بکند و اهانت بکند عرض کنم علاوه بر این که این تشویق براى مدیران جراید نیست این یک خدمتى است که به تمام دزدان و بدکاران این مملکت می‌‌شود یعنى امروز ما به این نتیجه رسیده‌ایم که تمام دزدان و بدکاران چون به اشخاص شریف و صحیح حمله می‌‌شود و همیشه در مقام دفاع برمی‌آیند و می‌گویند مملکتى که به مؤ‌تمن‌الملک فحش می‌دهند به مرحوم فروغى تهمت زدند و به شما آقاى ساعد بعد از هفتاد سال خدمت توهین کره‌اند (نورالدین امامى- 70 سال ندارند 50 سال) اجازه بفرمایید اینجا شوخى نیست آقا نتیجه این شده است که تمام دزدها تمان بدکاران این مملکت در تحت این دفاع در تحت لواى این بى‌قانونى دارند خودشان را تبرئه می‌کنند و مملکت ما به این وضع رسیده است که ما به هیچ‌وجه خادم را از خائن دزد را از درست نمی‌توانیم تشخیص بدهیم آقایان شماها که اینجا آمده‌اید باید با کمال قدرت حرف بزنید درست است ممکن است بعضى از جراید به یک نماینده‌اى اهانت بکنند و بگویند این نماینده براى خودش آمد فلان مقام آمد فلان حرف را زد ولى هیچ همچو چیزى نیست بنده یک نفر از افراد این مملکت هستم سال‌ها خدمت به این مملکت کرده‌ام قاضى بوده‌ام همین آقاى بوذرى دادستان تهران بودند من عضو ایشان بودم با کمال شرافت خدمت کرده‌ام اینجا هم وظیفه خودم را در پشت این میز با کمال شرافت عرض می‌کنم من براى این که آقایان کاملاً روشن بشوند ناچارم قائل به یک تفصیل و بحث زیادى بشوم اولاً این که آقا‌ى صفوى و بعضى از آقایان دیگر و آقایان دیگر و آقاى مدیر روزنامه کیهان می‌فرمایند بعضى علف‌های هرزیه بنده می‌خواهم عرض کنم اگر آقایان انصاف داشته باشند بعضى از روزنامه‌هاى ما خوب هستند نه این که بعضى علف‌هاى هرزه هستند مگر ما گفتیم آقا روزنامه‌ها را توقیف کنند از بین ببرند زبان ملت را ببندند خیر روزنامه با کمال درستى با کمال شرافت مدیر روزنامه هر تنقید‌ى دلش می‌خواهد بنویسد آقا ما می‌گوییم فحش ندهد ناسزا نگوید به زن و بچه مردم حمله نکند (صحیح است) چرا شما اینجا ساکت هستید ممکن است این لایحه بیست سال دیگر اینجا نیاید مگر شما نمی‌دانید یک عده قریب چهل و پنجاه روزنامه شروعت کردند به شاه مملکت به وزرا‌ به وکلا‌ و به تمام افراد با شرف این مملکت توهین کردند تا یک همچو وضعیتى پیش آوردند آقا ما در اینجا در یک وضعى قرار گرفتیم که یک وکیل با شرفى جرات نمی‌کند بیاید اینجا حرف بزند (صحیح است) تا صحبت کند شرع می‌کنند به حمله کردن به زن و فرزند او فحش می‌دهند به ناموش او به شرف او حمله می‌کنند (صحیح است) آقا مملکت را نمی‌شود این طور اداره کرد خانه هیچ کدخداى دهى را به این نکبت و افتضاح نمی‌شود اداره کرد کى گفته است که مدیر روزنامه خوب با شرفى چیزى ننویسد خیر هر چه دلش می‌خواهد بنویسد بیاید براى بنده بنویسد اگر بنده یک عملى خلاف وظیفه‌ام کرده‌ام در تمام مدتى که مأمور عدلیه و قاضى بوده‌ام در تمام مدتى که در مجلس هستم بنده را دار بزنید من دو سال خدمت شماها هستم از ساعت هشت صبح می‌آیم با کمال درستى انجام وظیفه می‌کنم (صحیح است) ولى این وضع نیست من با این که مصلحت نیست این روزنامه اینجا خوانده شود ولى براى این که این را بدانید (مکرم- صلاح نیست آن را بخوانید آقا )(صدر‌زاده- نخوانید آقا )(رئیس- در جلسه خصوصى) خلاصه‌ى روزنامه‌ای است که در دادسرا پرونده 13- 27 102 شعبه سیزده مطرح است که در این روزنامه به تمام وکلاى مجلس فحش زن داده است (مکرم- به همین جهت عرض کردم خوانده نشود) این روزنامه است علف هرزیه است (صفوى- محاکمه‌اش کنند آقا) آقا چه تأثیرى دارد من خودم قاضى عدلیه بودم تا یک احضاریه برود آنجا 50 روزنامه به زن و بچه قاضى فحش می‌دهند (دکتر مجتهدى- قانون را عوض کنید درست کنید) حالا هم که ما قانون مجازات براى جراید نیاورده‌ایم گفتیم اگر یک روزنامه‌اى برخلاف نزاکت برخلاف ادب به یک کسى با شرفى فحش داد آن حربه کثیف را از دست او بگیرند و ببرند او را محاکمه کنند (صحیح است) اگر محکمه اناً ظرف 24 ساعت قرار آزادى داد مرخصش کنند اگر گفت خیر

این براى استقلال مملکت و شرافت مملکت زشت است این روزنامه در توقیف باشد چرا می‌آیید اینجا می‌گویید اگر به شاه مملکت توهین شد مگر سایر مردم زن و بچه و شرف ندارند شاه مملکت در صورتى احترام دارد که افراد مملکت او رئیس‌الوزراى او مجلس و زن و بچه مردم در امان باشند (صحیح است) ولى حکومت بر یک عده بى‌شرف کردن که احترام ندارد آخر من چه جور بخوانم این روزنامه را پشت این میز بفرمایید تشریف ببرید دادگاه جنحه ببینید چه نوشته است آقا این روزنامه‌ای است که یکى از وکلاى مجلس طى نامه‌اى به آقاى رئیس شکایت می‌کند من می‌گویم آقا اگر می‌خواهى فحش بدهى به این وکیل اسم ببر اولاً حق ندارى ثانیاً چرا به 136 نفر وکیل فحش زن و بچه می‌دهى همین طور می‌‌شود که رئیس‌الوزراى شما جرئت نمی‌کند حرف بزند وزراى شما جرئت نمی‌کنند حرف بزنند وکلاى شما لال شده بودند اینجا آقا نظامی‌ها ى شما قدرت حرف زدن را نداشتند شاهتان را می‌کشند و استقلالتان را هم از بین می‌برند

نمایندگان- آفرین احسنت‏

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود پیشنهاد آقاى حاذقى به شرح زیر قرائت شد پیشنهاد می‌کنم مذاکره در کلیات کافى است و ماده واحده مطرح شود

رئیس- چه مطر‌ح شود الان مطرح است‏

حاذقى- پس مورد رأى قرار گیرد

رئیس- آقاى حائرى‌زاده

حاذقى- اجازه بفرمایید توضیح بدهم پس تأمل کنید که ایشان صحبت کنند آقاى حاذقى بفرمایید

حاذقى- من همیشه معتقد بوده و هستم که هر کسى هر وظیفه و شغلى به اوسپرده شده است به او سپرده شده است بایستى با کمال شرافتمندى در عین حسن نیست و شجاعت وظیفه‌اش را انجام بدهد هر لایحه‌ای که دولت می‌دهد وظیفه مجلس شورای ملى است که با کمال شجاعت تصویب بکند یا رد بکند صدها لایحه و طرح و مسائل مهم مملکتى در دستور مجلس است که متأسفانه مجلس شوراى ملى یک ضعف از خودش نشان داده و تکلیف آنها را معین نکرده من از اداره قوانین توضیح خواستم لوایحى که ما داریم و احتیاج دارد که طرح دو فورى برایش تنظیم کنیم ما حاضر هستیم که این لوایح را از نظر تسریع در تصویب آن طرح دو فورى بدهیم تا این که زودتر مطرح بشود زودتر تکلیفش معین بشود سه سال‌ است در این مملکت قانون مالیاتى لغو شده است و با تصویب‌نامه از مردم مالیات می‌گیرند و همه آقایان متذکر می‌شوند که چرا این عمل می‌شود

رئیس- این مربوط به پیشنهاد شما نیست شما می‌گویید مذاکره کافى است آقاى حائرى‌زاده بفرمایید

حائرى‌‌زاده- عرض کنم که مملکت ما چون دنیا متشنج است و ما هم بدبخت و بیچاره هستیم همه حواس ما پریشان و با یک فکر عصبانى وارد کار می‌شویم این موضوعاتى که توى این لایحه نوشته شده است تمام در قوانین مطبوعاتى و جزایى ما پیش‌بینى شده چیز تازه‌اى نیست فقط چیزی که اینجا اضافه شده است که بنده مخالفم قضاوت پلیس است

+++

در ماده اول که می‌نویسد در قسمت الف هر گاه در روزنامه با نشریه دیگر چنین و چنان باشد شهربانى مکلف است فوراً به ضبط اوراق منتشره و توقیف مرتکب اقدام و ظرف 24 ساعت پرونده امر را نزد دادستان ارسال ما اگر بنا باشد که قضاوت را به دست پلیش بدهیم تشخیص این که توهین شده یا نشده به دست پلیس بدهیم این بار مملکت به منزل نمی‌رسد

رئیس- آقاى حائرى‌‌زاده اجازه شما محفوظ است براى صحبت در خود ماده حالا در کفایت مذاکرات که مخالف کردید صحبت بفرمایید

حائرى‌زاده- عرض می‌کنم کفایت مذاکرات را مخالف اگر بخواهید رأى بگیرید الان عده هم کافى نیست پس اجازه بفرمایید در اصل موضوع بنده حرف بزنم‏

رئیس- خیر در اصل موضوع شما نمی‌توانید صحبت کنید چون اجازه شما محفوظ است‏

حائرى‌زاده- بسیار خوب رأى بگیرید

رئیس- آقاى بوذرى‏

معاون وزارت دادگسترى- بنده اجازه می‌خواهم قبل از این که رأى به کفایت مذا‌کرات گرفته شود توضیحاتى در کلیات این لایحه به عر‌ض آقایان محترم برسانم‏

بعضى از نمایندگان- اعلام رأى شده است‏

رئیس- ممکن است بعداً بفرمایید آقایانی که با پیشنهاد کفایت مذاکرات موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شو د

پیشنهاد آقاى فرامرزى به شرح زیر قرائت شد پیشنهاد می‌کنم لایحه مطبوعات به انضمام پیشنهادهاى رسیده به کمیسیون دادگسترى و فرهنگ ارجاع و کمیسیون‌هاى نامبرده مشترکاً تشکیل و نسبت بپیشنهاد‌های اصلاحى توجه و با تجدید‌نظر لازم به مجلس آورده شود

رئیس- آقاى فرامرزى‏

فرامرزى- بنده مریض بودم خوابیده بودم و تصور نمى‌کردم که این لایحه مطرح شود براى این که لوایح مهمترى و لازمترى خود دولت تقدیم کرده بود بعد فهمیدم که مطرح شده سعى معلوم شد از این وضع موجود از این وضعى که هست می‌خواهند استفاده کنند طناب را طورى محکم کنند که بعد از این که این وضع هم گذشت کسى نتواند نفس بکشد به این جهت به مجلس آمدم من با این حال مرض به مجلس خواهم آمد و از آزادى مطبوعات ایران یعنى از آزادى ایران دفاع خواهم کرد مگر این که ببینم این آزادى از خطر نجات یافته و یا در این جا دفن شده و بیش وجدان خودم معذور باشم که من کار خودم را کردم فداکارى خودم را کردم منتهى زور استبداد عدالت و آزادى ببشر شد و من با خیال راحت و آسوده بروم توى خانه‌ام بخوابم یعنى راحت از وجدان آقایان تصور نکنند که من چون روزنامه‌نویس هستم از مطبوعات دفاع می‌کنم من روزنامه‌نویس نیستم من نویسنده هستم در مطبوعات وقتى که مقالات سیاسى را نتوانستم بنویسم مقاله ادبى مینویسم شعر میگویم یک کارهاى دیگرى مثل بعضى آقایان می‌کنم زندگى می‌کنم من از دیگران عاجزتر نیستم ولى چون معتقدم که آزادى یک ملتى بدون آزادى مطبوعات ممکن نیست فرض خودم می‌دانم که دفاع بکنم از آن براى این که شما در دنیا یک مملکتى یک ملتى نمی‌توانید به من نشان بدهید که آن ملت آزادى مطبوعات نداشه باشد ولى آزادى داشته باشد چیز عجیبى است یک قضیه به این مهمى راجع به یک موضوعى که لااقل ما معتقدیم اگر حق نباشد عقیده ما هست که می‌خواهند آزادى را سلب بکنند یک آزادى را که با خون گرفته‌اند فوراً پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌شود و حتى اجازه حرف زدن نمى‌دهند راجع به این موضوعى که ما می‌گوییم گیر کرده‌ایم بین استبداد و آزادى یعنى به قبل از انقلاب مشروطیت و بعد از انقلاب مشروطیت ممکن است حق با آنها باشد ممکن است ما درست تشخیص ندهیم ولى مجلس براى این است که موضوع مطرح بشود و مخالف و موافق صحبت بکنند تا معلوم بشود و مخالف و موافق صحبت بکنند یا معلوم بشود حق با کیست و حق با کى نیست مگر مقصود غافلگیر کردن و کلاه گذاشتن سر همدیگر است و منظور پیش بردن مقصود است و یا مقصود این است که قضیه معلوم بشود و روشن بشود کدام حق است اگر منظور قسمت دوم است به عقیده من به این سرعت و به این عجله لایحه‌اى آوردن و زود گذراندن آن هم در موقعی‌ که اعلان حکومت نظامى شده است این براى دولت خوب نیست و براى مجلس هم خوب نیست این را بگذارید مطالعه زیادتر بشود و حق از باطل معلوم بشود هفت سال است بعضى از دولت‌هاى ایران با مطبوعات ایران می‌جنگند و بزرگترین ضربتی که به مطبوعات ایران زده‌اند این است که یک عده مطبوعات یعنى یک عده اوراق قلاش و بدنام و فحاش را خودشان درست کردند (بعضى از نمایندگان- صحیح است) و وارد عالم مطبوعات کرده‌اند که اینها را بهانه بدانند و بعد یک دفعه سر مطبوعات را ببرند این قضیه مطبوعات فحاش بیاد من می‌آورد اشخاصى می‌خواستند روحانیون را بدنام بکنند می‌آمدند یک اشخاصى را عمامه سرشان می‌گذاشتند با عمامه سر می‌کردند به جاهاییکه می خواستند روحانیون را بدنام کنند با بطرى عرق در روزهاى گردش عمومى می‌رفتند بیرون عرق می‌خوردند مست می‌کردند با ریش و عمامه مى‌رقصیدند آن وقت عوام که اینها را می‌دیدند به تمام علما و تمام روحانیون فحش می‌دادند و نسبت به آنها بى‌ایمان می‌شدند آقایان می‌خواهند راجع به مطبوعات همان قضاوتى را بکنند که مردم عوام را‌جع به روحانیون و روحانیت می‌کردند من یادم می‌آ‌ید دولت همین جناب آقاى ساعد اولین دفعه که تشریف آوردند ما را طلبیدند که راجع به مطبوعات صحبت بکنیم چکار بکنیم یکى پهلوى من نشسته بود گفتم به او که آیا دولت که می‌خواهد ما را اصلاح بکند دستگاه خودش را هم می‌تواند اصلاح بکند با این که فقط می‌خواهد ما را اصلا‌ح بکند گفت خودش را که نمی‌تواند اصلاح بکند گفتم پس کسی که نمی‌تواند خودش را اصلا‌ح بکند ما را هم نمی‌تواند اصلاح بکند به جاى این فشارى که به مطبوعات می‌آورند این فشار را به دادگسترى و دادگاه‌ها بیاورند که حق مردم آنها محفوظ بماند (صحیح است) هفت سال است که دولت و مجلس فشار می‌آورند به مطبوعات با این که هیچ قانونى نیست هیچ مورد احتیاجى نیست که در قانون مطبوعات نباشد دولت نمی‌خواهد خودش را اصلاح بکند می‌خواهد کسى نتواند حرف بزند این همه قوانین گذراندند براى جلوگیرى از فحاشى هر دولتى که خودش گفت روز‌نامه‌ها فحش می‌دهند و قانون گذراند خودش چند روزنامه درست کرد و شروع کرد به فحاشى خاطر‌‌م هست یک وقتى رفته بودیم در نخست وزیر‌ى‏

رئیس- آقاى فرامرزى راجع به پیشنهاد خودتان صحبت بفرمایید

فرامرزى- راجع به پیشنهاد این است که چون قضیه مهم است چون دولت‌ها در عرض هفت سال نشان داده‌اند که مقصودشان از لوایح و پیشنهادها خفه کردن مطبوعات مخالف است نه اصلاح مطبوعات من استدعا می‌کنم این قانون را این آزادى مطبوعات را که در عرض چهل سال بروید تاریخ مطبوعات را مطالعه کنید ببینید قدم به قدم جلو آمده مجلس اول و دوم چه فدارکاری‌ها کردند تا وقتى آزادى مطبوعات را گرفتند حالا این مجلس پانزدهم یک باره آنها را از بین نبرد چه خوب گفته‌اند ارتجاعى ارتجاع یعنى برگشتن به عقب یعنى ما بعد از چهل سال بخواهیم بر‌گردیم به ن مرحله پنجاه سال قبل عرایض من خیلى زیاد است همان عرضى که یک وقتى در خود نخست وزیرى با بعضى از آقایان وکلا‌‌ عرض کردم که جناب آقاى منصف هم تشریف آورده بودند راجع به آن قسمتی‌ که می‌خواستند مطبوعات را محدود کنند یکى از وکلا ‌ گفت آن خطر هنوز هست گفتم آقا من از لحاظ یک روزنامه‌نویس هیچ نمی‌ترسم از این که مطبوعات را محدود بکنند براى این که آن وقت من و شما هر دو نوکر دولت خواهیم شد شما در مجلس نوکرى خواهید کرد ما در ادارات وقتى بنا شد همه با هم نوکر باشیم عرضى ندارم براى این که آن وقت من و شما هر دو نوکر دولت خواهیم شد شما در مجلس نوکرى خواهید کر‌د ما در ادارات وقتى بنا شد همه با همه نوکر باشیم عرضى ندارم براى این که این خطر هست یا ‌لااقل مورد سوء‌ظن ما و افکار عمومى ملت ایران در خارج هست من استدعات می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند که این لایحه برگردد به کمیسیون‌ها و به ما اجازه بدهند تمام عرایضمان را بکنیم و این ننگ را بر خودشان هموار نکنند که در تاریخ بگویند مجلس پانزدهم مطبوعات را محدود کرد و حتى به مخالفین این لایحه هم اجازه نطق نداد در قسمت اولش من پیشنهاد کردم آن قسمت اول راجع به اعلیحضرت همایونى ما در کمیسیون پیشنهاد کردیم اینجا پیشنهاد کردیم هیچ کس مخالف نیست شاه مقدس و غیر مسئول است و هیچ کس حق ندارد به شاه اعتراض بکند و مجلس رأى خواهدداد راجع به قسمتهاى دیگر بایستى تمام مردم در مقابل قانون متساوى باشند و آقاى ساعدى که امروز رئیس‌الوزرا‌ هست و آقاى ساعد یک سال بعد که رئیس‌الوزرا‌ نیست یک وضعیت دارد یک عرض دارد یک شرافت دارد یک حیثیت دارد باید همیشه محفوظ باشد نه این که فقط وقتى رئیس‌الوزرا‌ باشد

برزین- آقا آن طرح بنده را تمنى می‌کنم قرائت بفرمایید

رئیس- آقاى بوذرى‏

معاون وزارت دادگسترى- بنده متأسفانه مى‌بینم که یک سوء‌تعبیرى در بیانات آقایان می‌شود براى این که خیال نمی‌کنم که در نظر هیچ یک از آقایان اهمیت مقام مطبوعات پوشیده باشد هیچ کس نیست که اهمیتى براى مطبوعات قائل نباشد (فرامرزى- بلى مثل صحراى کربلاى هم گریه مى‌کنند و هم سرش را می‌برند) در این موضوع بحثى نیست و در این

+++

 طرحی که از طرف دولت پیشنهاد شده به هیچ‌وجه راجع به آزادى مطبوعات صحبتى نیست قانون تازه‌اى از نظر محدود کردن مطبوعات نیامده است به مجلس مجازات تازه‌اى براى مطبوعات پیش‌بینى نشده است فقط این طرحى که به مجلس آمده است یک قانونى اصول محاکمه است و از نظر تسریع اصول محاکمات است‏

فرامرزى- براى گرفتن دزد تسریع لازم نیست براى گفتن لازم است‏

رئیس- آقاى فرامرزى ساکت باشید

بوذرى- البته در این لایحه به طوری که ملاحظه می‌فرمایید نوشته شده است که هتک حرمت و توهین نسبت به مقامات با این کیفیت تعقیب می‌شود بنابراین گفته نشده است که روزنامه‌ها چیز ننویسند ویادر نوشتن مقالات و انتقادات آزاد نباشند بنده تصور می‌کنم که خود آقایان مدیران جراید و مجلات هم قطعاً از این که همکارانى داشته باشند که فحاش باشند و به مردم فحاشى کنند از این بابت مسلماً نباید خوشحال باشند (صحیح است) زیرا اگر در یک جمعیتى اشخاصى که موجب توهین آن اشخاص باشند وجو‌د داشته باشد این طبعاً موجب ضرر آن جمعیت خواهد بود آقایان به قسمت الف و جزء ج این لایحه ایراداتی داشتند عده‌اى بنده آنچه را که استنباط می‌کنم چون در این بابت صحبت شده است و آقاى صفوى مخصوصاً مذاکره فرموده بودند که در جزء ج که قید شده است از براى مقامات دیگر اگر توهین بشود این از لایحه حذف بشود بنده معتقدم که مقامات رسمى مملکت هم باید مصون از توهین باشند (حائرى‌زاده- مگر مردم دیگر نباید مصون باشند؟) البته مردم دیگر ملاحظه می‌فرمایند که همین طور پیش‌بینى شده است و اختصاص به یک قسمت معین نیست با این تفاوت که نوشته شده است در مورد توهین نسبت به مقامات رسمى دادستان مستقیماً حق تعقیب دارد و نسبت به افراد عادى در صورت شکایت آنها قضیه قابل تعقیب خواهد بود و تصور می‌کنم با این توضیح که به عرض آقایان رساندم آن طوری که آقاى فرامرزى بیان فرمودند منظور دولت به هیچ‌وجه جلوگیرى از آزداى مطبوعات نیست و این نظر در هیچ یک از اجزاء این ماده که نوشته شده است و به مجلس آمده است ملاحظه می‌فرمایید که منظور نظر نبوده است و با این کیفیت بنده تصور می‌کنم به همین طریقى که لایحه به عرض مجلس شورای ملى رسیده است مورد رسیدگى و رأى واقع بشود

رئیس- آقاى حاذقى‏

حاذقى- من شخصاً به آزادى عقیده دارم و به تمام مظاهر آزادى از صمیم قلب احترام می‌گذارم من عقاید فرد فرد آقایان محترم را اینجا تقدیس می‌کنم وعقیده دارم که همیشه باید یک محیط آزادى باشد که بتواند هر کس عقیده خودش را با کمال صراحت و شجاعت بگوید من به آزادى روزنامه و مطبوعات عقیده دارم و خودم از دوران تحصیل نویسنده بودم و حالا هم جز‌ء نویسندگان هستم کتاب می‌نویسم مقاله مینویسم وبآزادى مطبوعات احترام می‌گذارم قانونى هست که دولت مجلس شورایملى تقدیم کرده است مجلس باید این را به رأى بگذارد و تکلیف آن را نفیاً یا اثیاتاً معین بکند آقایان نمایندگان حق دارند که موافق یا مخالف با کمال آزادى عقیده‌شان را اینجا بیان کنند من نظر ‌جناب آقاى رئیس مجلس همیشه احترام می‌گذارم و نظر ایشان محترم است و مصمم هم هستم براى احترام مجلس همیشه امر ایشان را امتثال بکنم و حتى یک دفعه که یکى از همکارانم می‌خواست صحبت کند چون من استحضار داشتم و ملتفت بودم که آن صحبت به صلاح نبود پیشنهاد کردم که صحبت قبل از دستور نشود و آقاى رئیس آن پیشنهاد را ندیده بودند و من آن روز ایستادگى زیاد کردم حالا از مقام ریاست عذر می‌خواهم حالا هم که این پیشنهاد را دادم که نمایندگان محترم حوصله به قدر کافى نمی‌کنند که نسبت باین لایحه ده نفر مخالف و ده نفر موافق صحبت بکنند اگر حوصله می‌کردند من از کسانى هستم که حاضرم ده ساعت اینجا بنشینم تا هر چقدر داوطلب نطق هست یا مخالف یا موافق صحبت بکند و بعد براى موکول بشود ولى آن طوری که عرض کردم من از اداره قوانین یک صورتى گرفته‌ام که پنجاه و چند لایحه و طرح بود که همه آنها مورد علاقه مردم مملکت است و دولت هم تقاضا کرده و ما در دستور داریم همین لایحه مالیات که بایستى تکلیفش روشن بشود لایحه نظام وظیفه لایحه شهرداری‌ها و ده‌ها لایحه دیگر که اینها باید تکلیفش معین بشود این است که من پیشنهاد می‌کنم به جاى این که این لایحه برگردد به کمیسیون یک کارى بشود که مجلس تکلیف آن را نفیاً یا اثیاتاً به هر کیفیتى که می‌خواهد معین بکند تا ما بتوانیم سایر لوایح مفید را از مقام ریاست محترم تقاضا بکنیم طرح بفرمایند

رئیس- به پیشنهاد آقاى فرامرزى که پیشنهادات با ماده واحده به کمیسیون فرهنگ و دادگسترى برود رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام کنند عده‌اى برخاستند تصویب نشد پیشنهادى آقاى حائرى‌زاده کرده‌اند راجع به خروج از دستور با این که مجلس رأى داده است که در دستور باشد مانعى ندارد که طرح بشود پیشنهاد را قرائت کنید

اردلان- رأى لازم ندارد

رئیس- بلى ولى هر وقت که پیشنهادى از طرف آقایان برسد باید به آن رأى گرفته بشود قرائت می‌شود پیشنهاد به شرح زیر قرائت گردید

پیشنهاد می‌نمایم از دستور خارج شود حائرى‌زاده‏

حاذقى- مخالفم‏

رئیس- آقاى حائرى‌زاده‏

حائر‌ى‌زاده- لایحه‌ای که در مجلس مطرح می‌شود بعضى فقط همان لایحه را طرف توجه قرار می‌دهند ولى بعضى لوایحى است که به اساس آزادى و استقلال و مشروطیت مملکت ممکن است مؤثر باشد اینها را در یک ردیف نمی‌توان قرار داد بنده هم در اول جلسه عرض کردم این لایحه به تأخیر بیفتد قبول نشد این لایحه راجع به مطبوعات یک چیز تازه‌اى نیست همین طور که آقاى معاون وزارت دادگسترى بیان کردند اینجا خواستند یک اصول محاکماتى براى تسریع عمل در نظر بگیرند و الّا انواع مجازات در قانون مطبوعات در قانون جزا پیش‌بینى شده است چیزی که طرف توجه است و باید در اطرافش مطالعه بشود و راه حلى برایش پیدا بشود قضاوت در آن باره است که یک نفر آژان چطور می‌تواند تشخیص بدهد که اینجا هتک احترام شده یا نشده که به تشخیص خودش توقیف بکند روزنامه‌ها را و مدیر روزنامه را توقیف بکند و بفرستد محکمه این مسئله چیزی است که قابل تحمل نیست و آزادى را به کلى از بین می‌برد نه در موضوع مطبوعات بلکه در موضوعات دیگر همین اشکال را دارد مملکت ما چند هزار سال بود که زبان بسته بود یک سرپوش استبدادى روى سرش بود که صدایش در نمى‌آمد حالا چند سالها است که زبان باز کرده است البته لکنت پیدا می‌کند اشتباه پیدا می‌کند تازه زبان باز کرده این نقایص را دارد و نمی‌شود بگوییم که نقایص ندارد مطبوعات ولى نباید سر این بچه تازه را که تازه زبان باز کرده ببرید که تو چرا یک لکنتى در زبانت پیداشد باید اینجا به احترام بیان بکنى مراسم را درست انجام ندادى این است که من معتقدم یک ارزشى براى مطبوعات در همه دنیا قائل هستند که ما هم اگر خواسته باشیم ان ارزش را قائل بشویم ضرر ندارد که یک دیوان محاکمات مطبوعات خاصى براى آنها تأسیس کنیم یا هیچ کار دیگرى نداشته باشد این محکمه ثابت هم باشد با نظر وزیر دادگسترى قاضى آن عوض نشود که متزلزل باشد وزیر دادگسترى چند نفر را به مجلس پیشنهاد بکند مجلس براى مدت دو سال آنها را انتخاب بکند یک هیئت منصفه هم که چند نفر از جراید و مجلات و دیگران در آنجا باشند آن هم هیات منصفه ثابتى براى آقایان در نظر بگیرند وان محاکمات صاف و صریح در آنجا انجام بشود این محظورات و اشکالات رفع میشود واحترام مطبوعات منظور نظر واقع شده ولطمه بآزادى هم باین شکل که دولتها خهیال می‌کنند که اگر زبان اینها را ببندند مأمورین دستشان براى غارت بهتر باز می‌شود به عقیده من بدتر می‌شود هیچ مصلحت مملکت نیست از این جهت من پیشنهاد کردم از دستور خارج بشود در خارج یک صحبت‌هایى در این موضوع بشود و یک رویه‌اى براى محاکمات آنها پیش‌بینى بکنند که ما گرفتار وضعیت عجیب نشویم‏

بعضى از نمایندگان- رأى رأى‏

رئیس- آقاى نبوى‏

نبوى- جناب آقاى حائرى‌زاده پیشنهاد فرمودند این لایحه از دستور خارج بشود بنده خیال می‌کنم که این پیشنهاد اصلاً قابل طرح نبود براى این که مجلس رأى داد که این موضوع در مجلس باشد و به اضافه مدتى است در مجلس این موضوع مطرح است و چند جلسه وقت مجلس را گرفته است و به علاوه لایحه اى که می‌آید مطرح می‌شود در اینجا نفیاً یا اثباتاً باید رویش نظر گرفته بشود (حائرى‌زاده- من استرداد می‌کنم اما در اصل موضوع اگر اجازه بفرمایید یک توضیحى مختصرى بدهم‏

رئیس- استرداد کردند آقا پیشنهاد دیگرى قرائت شود به شرح زیر قرائت شد

مقام ریاست محترم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌کنم عبارت ماده این طور اصلاح شود هرگاه در روزنامه و یا هر نشریه‌ى دیگر به پادشاه و یا اعضاى خانواده سلطنتى و یا به شعائر دین مذهب رسمى ایران طریقه حقه جعفرى رضا رفیع‏

رئیس- آقاى رفیع‏

رفیع- اصلاً این لایحه از باب این که هیچ کس

+++

 حق نداشته باشد ایرادى بکند (بعضى از نمایندگان- بلندتر بفرمایید )نسبت به مأمورین این برخلاف عقیده بنده است براى این که ما تجربه کرده‌ایم اغلب مسائل را که وکلا‌ نمی‌دانستند افکار عامه نمی‌دانستند جراید آنها را بیان کردند به مملکت خدمت کردند ولى حالا که بنا شد این موضوع مطرح بوشد انشاء‌الله در آنجا نوشته‌ام تجزیه خواهیم کرد که آن آقایان همچو آزاد نباشند حالا اگر این جمله را برداریم من خیال می‌کنم که اصلاح کرده باشیم اینها از کلمه توهین نسبت به مقام سلطنت استفاده کردند و یک مسائل دیگر را هم وارد کرده‌اند باقى مسائل را ما تجزیه خواهیم کرد و پس از آن یک فکرى براى آن خواهیم کرد اما اینجا که نوشته شده است نسبت به اساس مذهب مقدس اسلام بهتر این است که همان طور که در قانون اساسى نوشته شده است نوشته شود جمله اساس مذهب مقدس اسلام یک قدرى کشدار است بهتر این است همان طوری که درقانون اساسى مطرح است نوشته شود نسبت به مذهب رسمى ایران طریقه حقه جعفرى (فرامرزى- تمام مذاهب رسمى )اسلام البته کلیت دارد ولى درایران مذهب رسمى مذهب جعفر‌ى است به این جهت باید مصرح باشد همان طور که در قانون اساسى مصرح است (صحیح است)‏

فرامرزى- صحیح نیست آقا به شیعه فحش ندهند ولى به سنى فحش بدهند چهار‌‌صد میلیون مسلمان است این چه حرفى است بنویسید تمام مذاهب رسمى‏

رئیس- آقاى سزاوار

سزاوار مخبر- اجازه می‌فرمایید جناب آقاى رفیع اگر توجه فرموده باشند این که اینجا عبارت خانواده سلطنتى به طور اعم نوشته نشده از نظر این است که قابل کش و تعمیم نباشد و اشخاص را اسم برده‌اند به نظر بنده اگر توجه بفرمایید بهتر است این عبارت را ما به طور کلى خانواده سلطنتى بنویسیم اما راجع به قسمت دوم این را یک پیشنهاد دیگرى گویا هست که نظر حضرتعالى را هم تأمین می‌کند از نظر اساس مقدس دین اسلام و یک عبارت دیگرى هم هست شامل می‌شود اولیا‌ و ائمه اظهار را این را ممکن است بعداً که قرائت شد نسبت به این نظر تصمیم گرفته شود

رفیع‌- بنده با آن قسمت مخالفم‏

فرامرزى- یک مرتبه دیگر پیشنهاد را قرائت بفرمایید پیشنهاد آقاى رفیع به شرح سابق مجدداً قرائت شد

رئیس- در پیشنهادات فقط اعضاء کمیسیون دادگسترى و فرهنگ می‌توانند صحبت کنند آقاى فرامرزى عضو کمیسیون فرهنگ هستید بفرمایید

فرامرزى- آقاى تقى‌زاده می‌خواهند صحبت کنند من نوبت خودم را می‌دهم به آقاى تقى‌زاده

رئیس- آقاى تقى‌زاده عضو کمیسیون فرهنگ و دادگسترى هیچ کدام نیستند آقاى فرامرزى بفرمایید فرامرزى- عرض کنم که اولاً در اول این لایحه استدلال کردند مطابق ماده 9 قانون اساسى در اینجا هست که حق تمام افراد ملت ملت ایران محفوظ است (صحیح است) مصون است بنابراین افراد ملت ایران ممکن است مسلمان باشند یا غیر‌مسلمان باشند قضیه را مسکوت بگذارید و یا اگر می‌خواهید قانون بگذرانید همه را مشمول کنید (صحیح است) اگر بگویید در مجلس زید و عمرو و بکر حق دارند بنشینند مفهوم مخالف آن این است که دیگران ننشینند ولى اگر نگویید همه این حق را دارند جناب آقاى رفیع مذهب رسمى ایران شیعه است یعنى شاه مملکت باید شیعه باشد این نیست که هر کس شیعه نیست حق دارند کتکش بزنند هرکس را بخواهند فحش بدهند (رفیع- نه آقا این طور نیست) بلى مفهوم مخالفش این است مذهب یک قضیه‌ای است آن به قلب ارتباط دارد هر آدمى از این که به مذهبش بى‌احترامى می‌کنند بدش می‌آید شما مسلمان هستید جمع عالم اسلام چهار‌صد میلیون است ولى چقدر‌ش شیعه است شما اجازه می‌دهید به رجال سایر ملل اسلامى فحش بدهند (رفیع- هیچ وقت) مفهوم مخالفش این است پس آن را بردارید بگویید اسلام این صحیح است و تازه من با این هم مخالفم باید بگوییم تمام ادیان رسمى آن وقت موافقم و رأى خواهم داد

رئیس- آقاى رفیع‏

رفیع- این قسمت آقا سوء‌تفاهم شده است براى این که اسلام را کلیه همه ماها موافقیم که نسبت به آن به هیچ وجه توهینى نشود پس از آن ما درخواست کردیم که مذهب جعفرى باید اول باشد و بعد از آن با کلیه مذاهب رسمى من موافقم‏

فرامرزى- نوشته شود مذهب اسلام‏

رفیع- من هم موافقت می‌کنم که نوشته شود مذهب رسمى جعفرى و نسبت به کلیه مذاهب دیگر

فرامرزى- بسیار خوب‏

رئیس- ضمیمه بشود این اصلاح‏

سزاوار- پیشنهاد دیگرى هم هست اجازه بفرمایید پیشنهاد قرائت شود

رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود هر کدام مورد توجه شد و اینجا تصویب شود می‌رود به کمیسیون‏

سزاوار- ممکن است بنده قبول کنم پیشنهاد آقاى سلطان‌العلماء به شرح زیر قرائت شد

ریاست محترم مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که به جمله اساس مذهب مقدس اسلام اضافه گردد و یا به پیشوایان مذهب مقدس جعفرى اهانت و هتک حرمت بشود

رئیس- پیشنهاد دیگرى در این زمینه هست که قرائت می‌شود

پیشنهاد آقایان دکتر عبده محسن گنابادى آشتیانى‌زاده و عده‌ى دیگر به شرح زیر قرائت شد

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى‏

پیشنهاد می‌کنم که جزء دوم از بند الف ماده واحده راجع به اصلاح قانون مطبوعات به شرح زیر اصلاح و تصویب شود و یا به اساس مذهب اسلام و احکام آن و یا به مقام مقدس پیغمبر اکرم و ائمه اطهار

مخبر- بنده قبول می‌کنم‏

رئیس- بسیار خوب پیشنهاد دیگرى در این زمینه از آقایان گیو و فرامرزى است سایر مذاهب رسمى را تقاضا کرده‌اند آقاى مخبر شما این پیشنهاد سوم را هم قبول می‌کنید؟

رفیع- همان پیشنهاد را من اضافه کرم و سایر مذاهب دیگر

مخبر- بلى بنده قبول کردم قسمت اهانت به اساس مذهب مقدس اسلام و احکام آن‏

رئیس- بنابراین رأى لازم نیست چون مخبر قبول کرد همان طور اصلاح می‌شود اولى را باید رأى بگیریم اگر شما قبول نمی‌کنید

مخبر- اولى را من قبول نمی‌کنم‏

رئیس- پس رأى گرفته می‌شود با این اصلاحى که شد

مخبر- کدام اصلاح و سایر مذاهب رسمى را قبول کردم‏

رئیس- چون مخبر قبول کرده پیشنهاد آقاى رفیع را پس رأى لازم نیست‏

مخبر- اجازه می‌فرمایید بنده یک توضحى عرض کنم‏

رئیس- آن قسمت تمام شد بفرمایید آقاى مخبر

مخبر- این قسمت پیشنهادى که کرده‌اند راجع به اهانت اساس مذهب اسلام و پیغمبر اکرم و ائمه اطهار این را البته بنده قبول کردم و همچنین سایر مذاهب رسمى را که پیشنهاد کرده‌اند آن را هم بنده قبول می‌کنم این دو قسمت را به این صورت اما پیشنهاد جناب آقا‌ى رفیع را یعنى عین همین مطالب را وقتى که ما نوشتیم پیغمبر اسلام صلى الله علیه و اله و ائمه اطهار البته همان مذهب جعفرى است این تصریح آن عبارت دیگر به نظر بنده ضرورى نیست با این صورت که در قسمت دوم سایر مذاهب رسمى است بنده قبول می‌کنم‏

معتمد دماوندى- شما برخلاف قانون اساسى نمی‌توانید چیزى قبول کنید قانون اساسى می‌گوید مذهب رسمى جعفرى اثنى عشرى‏

رئیس- کلمه و سایر مذاهب رسمى هم علاوه شد و مخبر قبول کرد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

پیشنهاد آقاى دکتر رضا‌زاده شفق به شرح زیر قرائت شد

پیشنهاد می‌کنم قسمت الف و ب لایحه اصلاح قانون مطبوعات به شکل ذیل اصلاح و به آن به طور تجزیه اخذ رأى به عمل آید و بقیه لایحه جداگانه مورد رسیدگى واقع شود

ماده واحده- هرگاه در روزنامه یا هر نشریه دیگر نسبت به پادشاه و یا اعضاء خانواده سلطنتى پدر مادر ملکه اولاد برادر خواهر پادشاه و یا نسبت به اساس مذهب مقدس اسلام و ائمه دین به وجهى من‌الوجوه اهانت و هتک حرمت شود یا نسبت به روساى کشورهای خارجى توهین و هتک احترام به عمل آید شهربانى مکلف است فوراً به ضبط اوراق منتشره و توقیف مرتکب اقدام و ظرف 24 ساعت پرونده امر را نزد دادستان ارسال کند و دادستان آن را فوراً به دادگاه صلاحیتدار بفرستد دادگاه مرجع رسیدگى باید در خارج از نوبت تعیین جلسه و به موضوع اتهام رسیدگى و حکم صادر نماید جلسه رسیدگى جز براى تنفس تعطیل بردار نیست و تا وقتى که حکم صادر نشده روزنامه یا نشریه در توقیف باقى خواهد ماند لیکن بقاى بازداشت من هم منوط به نظر دادگاه است ولى در هر حال اشخاصى که طبق این قانون نشریه آنها توقیف گشته تا تعیین تکلیف آنان به هیچ عنوان نباید روزنامه یا نشریه دیگر انتشار دهند و در صورت

+++

 تخلف به تأدیه پنج هزار ریال تا بیست هزار ریال غرامت محکوم خواهند شد

برزین- آقاى رئیس اجازه بفرمایید طرح ما هم قرائت بشود بعد یک دفعه صحبت می‌کنیم‏

اردلان- نظر دولت را هم بخواهید

رئیس- یک طرحى در این زمینه از آقایان نمایندگان رسیده که قرائت می‌شود

طرح آقایان برزین، احمد فرامرزى، دکتر اعتبار و عده دیگر به شرح زیر قرائت شد

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى طرح زیر را که با امضاى متجاو‌ز از پانزده نفر آقایان نمایندگان محترم مجلس شورای ملى رسیده اینک به قید دو فوریت تقدیم می‌نمایم‏

ماده واحده- هرگاه در روزنامه یا هر گونه نشریه دیگرى نسبت به پادشاه مملکت و خانواده بلافصل سلطنتى یا به مقدسات مذهبى و یا نسبت به رؤساى کشورهاى خارجى و نمایندگان سیاسى آنها در ایران به شرط معامله متقابله توهین به عمل آید یا هتک حرمت شود از طرف شهربانى روزنامه توقیف و اوراق منتشره ضبط و مدیر مسئول و نویسنده مقاله دستگیر و در ظرف بیست و چهار ساعت پرونده توسط دادستان به دادگاه صلاحیتدار فرستاده می‌شود که طبق مقررات قانون اقدام نماید و تا تعیین تکلیف نهایى از طرف دادگاه نشریه در توقیف و اشخاص در بازداشت باقى خواهند ماند و دادگاه مکلف است در ظرف مدت یک هفته تعیین تکلیف متهم را بنماید و این دادرسى از موارد فورى و بلا انقطاع می‌باشد

رئیس- آقاى دکتر شفق هم که امضاء کرده‌اند توضیح می‌دهند

دکتر شفق- علت این که بنده این پیشنهاد را دادم این است که در قسمت اول این لایحه آن طوری که بنده اقتباس کردم بین آقایان نمایندگان تقریباً اتفاق نظر هست (صحیح است) در قسمت دوم این لایحه که بنده پیشنهاد کردم اختلاف نظر هست و چون اختلاف نظر هست تصور کردم بهتر است تکلیف بقیه لایحه بعداً تعیین شود ولى براى این که راجع به بیان عقیده بنده سوء‌تفاهمى پیدا نشود چون بعضى از آقایان فرمودند آیا سلب فحاشى نسبت به مقام سلطنت رؤساى دولت‌ها مجوز این است که به طبقات دیگر فحش بدهند این یک ایراد صحیحى است بنده هرگز و به هیچ‌وجه موافق فحاشى نیستم هیچ ملتى وهیچ قانونى و هیچ مملکتى در این جهان نمی‌شود تصور کردکه فحاشى را تجویز کند به عقیده بنده در تمام ممالک متمدن روى زمین امروز در عصر ما مملکتى نمی‌توان پیدا کرد که در آنجا به جاى انتقاد و طرح مطالب مهم فحش بدهند فحاشى بحه کم دین و آئین و قوانین و اصول تمام ملل مردود است در این تردیدى نیست نکته‌ای که بنده در این باب باید عرض کنم این است وقتى که ما صحبت از آزادى مطبوعات می‌کنیم نباید فراموش کرد که تنها مطبوعات نیست که باید آزاد باشند تمام افرادى که در یک مملکت دموکراسى زندگى می‌کنند مالشان جانشان ابروشان حیثیتشان شرفشان باید مصون باشد از هر نوع تجاوز (صحیح است) و الّا دمکراسى در آن کشور یک حرف مفتى است همه آزادى می‌خواهند همه می‌خواهند که به حقشان تجاوز نشود اگر یک زمره‌اى به نام آزادى چه به نام مطبوعات چه به نام نمایندگان مجلس بخواهند نسبت بر مردم تجاوز کنند این ایرادى نیست این زمره دیکتاتور هستند آزادى این است که هر ایرانى هر فرد بشر در هر مملکت متمدن از نعمت آزادى متنعم گردد در این تردیدى نیست مبادا تصور بفرمایید که من تجویز می‌کنم که فحاشى نسبت به مقامات سلب بشود و نسبت به مردم مجاز باشد بنده هرگز چنین نظرى را ندارم روزى باید در این کشور که انشاء‌الله این روز هر چه زودتر برسد ملت ما نویسندگان ما گویندگان ما این حقیقت را پى ببرند که انتقاد غیر از فحاشى است بنده تقریباً هر صبح اغلب خلاصه مطبوعات انگلستان را می‌شنوم آنجا جایى است که آقایان می‌دانند دو حزب قوى هست و شاید هر کدام از این دو حزب بیست یا سى میلیون عضو داشته باشند رئیس حزب مخالف یک شخصى است مثل چرچیل و بنده خلاصه مطبوعات مخالف را گوش می‌کنم در مطالب مهم مطبوعات مخالف انتقاد می‌نویسند در تمام سال در مطبوعات کشو‌ر یک دفعه فحش به شخص و توهین و وارد شدن به جزئیات زندگى مردم پیدا نمی‌‌شود ولى دلایل منطقى در مقابل یک اقداماتى که دولت می‌خواهد بکند فراوان است قرض بفرمایید که این اواخر دولت انگلستان می‌خواست صنایع فولاد را ملى بکند یعنى منابع کارخانه‌جات فولاد را مخالفین مقالاتى نوشتند تمام آن مطالب مستند به استدلال قوى بود بدون این که اشاره‌اى بکند که فلان وزیر شراب می‌خورد یا خوب است یا بد است یا نظایر اینها بدون فحاشى بنده تردیدى ندارم که موضوع فحاشى که با کمال تأسف امروز معمول شده است یک استدلالى که دوست محترم بنده آقاى فرامرزى راجع به آن فرمودند به عقیده بنده زیاد آن استدلال ایشان وارد نبود که به خود ایشان هم عرض کردم فرمودند که اگر یک روزنامه را خواستند تعقیب کنند در جواب می‌گوید که شما بروید خودتان را اصلاح کنید در صورتی‌ که این صحبت منطقى ندارد اگر پاسبانى یک شخصى را که مخالف مقررات عمل کرده است بگیرد آن شخص نمی‌تواند بگوید شما بروید دولت را اصلاح کنید (فرامرزى- این طور نیست بنده این طور نگفتم از ماده 109 استفاده می‌کنم) چنین چیزى صحیح نیست دولت قانونى گذرانده و قانون باید اجرا شود و اما صحبت این که فرمودند که یک عده روزنامه‌نویس‌ها بدند و یک عده خوبند و در این صورت باید خوب‌ها را در نظر گرفت فرض بفرمایید یک عده از مردم بدند و دزدى می‌کنند و یک عده هم خوب هستند نمی‌شود به خاطر آن خوب‌ها بدها را تعقیبشان نکرد و مملکت هرج و مرج می‌شود ولى آقا به اتمام این حرف‌ها باید ریشه فحاشى و توهین شخصى در این کشور کنده شود و مردم ابرو و حیثیتشان مصون باشد من تصور می‌کنم راهش این نیست که یک قانونى را ما رأى بدهیم که قبلاً روزنامه را توقیف کنند بعداً رسیدگى کنند هم دولت و هم ملت ایران هم شخص اعلیحضرت همایونى باید متفقاً تمام فشار را روى دادگسترى بیاورند یعنى ما باید دادگسترى داشته باشیم که آن دادگسترى به داد مردم برسد توقیف ولو دو ساعت باشد به عقیده بنده چون قبلاً مجوز قانونى ندارد ‌صحیح نیست‌ و فایده‌اى ندارد فر‌ض می‌کنیم در یک مقاله یک قسمت حقى نوشته شود و از آن جمله حق به موجب این قانون خدا نکرده سوء‌استفاده بشود و براى خاطر همان کلمه حق آن وقت کلمة حق یراد بها الباطل بشود بنابراین به موجب این قانون یا بایستى اجازه بدهیم‏ که نویسنده حرفش را بنویسد ولى باید دادرسى دادگاهى باشد بدون تردید که بدون تأخیر به شکایت شاکى ترتیب اثر بدهد اگر بفرمایید بقول ایشان دادگسترى نداریم ولى ما مدعى هستیم که قضات پاکدامن و درستکار داریم این قضاوت پاکدامن و درستکار باید رسیدگى بکنند در تمام ممالک خارجى آزاد عیناً این ترتیب است یعنى فحاشى توهین باشخاص جرم است ولى این جرم را بلافاصله از طرف دادگاه تشخیص می‌دهند و تعقیب می‌کنند امروز با یکى از نمایندگان محترم صحبت بود راجع به دو کارخانه که در انگلستان جداگانه وجود داشت و اینها به روزنامه‌نویس‌ها اعلان می‌دادند و پول‌هاى زیاد می‌دادند این دو کارخانه آمد فوزیون کرد بعد اعلانات را کم کردند و کمتر دادند به آقایان روزنامه‌نویس‌ها به آقایان روزنامه‌نویس‌ها پول کمتر رسید اینها برداشتند بر ضد این کارخانه‌ها چیزهایى انتشار دادند باز هم نگفتند که‌ مدیرش دزد است گفتند جنسش خراب است خواستند اذیت کنند کارخانه شکایت کرد خاطرم نیست نماینده محترم فرمودند شصت هفتاد هزار لیره جریمه کردند ان روزنامه‌نویس را کارخانه گفت هم به آبروى من و هم به کسب من صدمه خورد این را آن دادگسترى عمل کرد حالا آقایان اگر دادگسترى نداشته باشید با توقیف صد روزنامه اصلاح امور محال است بنده عرض می‌کنم هر شکایتى که ما داریم از تجاوزها و  هتاک‌هاى یک عده نویسنده که به عقیده بنده نویسنده نیستند و مغرضند ما در ازاء این نباید با یک توقیف روزنامه کار را انجام بدهیم باید متوسل بشویم به دادگاه پیشنهاد بنده این است چون در قسمت اول اتفاق نظر هست ولى در قسمت دوم باید مطالعه‌اى به عمل آید که کمى تعدیل بشود این اقدام قصاص قبل از جنایت است اقدام قبل از محاکمه به عقیده بنده به صلاح کشور نیست من امیدوارم در یک زمانى افراد این ملت نویسندگان این ملت احساسات افکار مردم مطابق اصول و ترتیب اجتماعى به حق بگروند و چیزى بدون تحقیق بدون رسیدگى به تحریک شهوات و امیال خصوصى نگویند و این به آقانون نمی‌شود باید تربیت عمومى یک ملتى تأمین بشود در طى زمان‏

رئیس- آقاى نبوى چون عضو کمیسیون دادگسترى هستند می‌توانند صحبت کنند

نبوى- بنده تصدیق می‌کنم قسمتى از فرمایشات جناب آقاى دکتر شفق را که عمده اشکال کار مربوط به دادگسترى است و اگر دادگسترى مرتب کار می‌کرد ما قوانین به اندازه کافى داشتیم چندین قانون مطبوعاتى داریم و الان هم عده‌اى از مدیران جراید محکوم شده‌اند و دادگسترى قادر به اجزایش نیست اگر دادگسترى به همین صورت باشد این قانون هم که بگذرد اجراء نخواهد شد اما در اصل موضوع من معتقد به تبعیض نیستم اگر اهانت و فحاشى و اسم زن و بچه براى مقام سلطنت و براى افراد مقدس مذاهب بدسا براى تمام افرا د بد است بایستى مملکت طورى باشد که یک حمال ویک فقیر ویک پریشان روزگارهم بایستى همه حیثیاتش محفوظ باشد (صحیح است) (فرامرزى-

+++

ماگفتیم تبعیض کرده‌اند) در اینجا باید تصریح کنم که اگر ما یک قسمت از این را در اینجا تصویب بکنیم و بقیه را رد کنیم این مثل این است که ما تصویب کرده باشیم که به سایرین می‌توان فحش داد در موضوعی که فحش داده است اساساً قابل تعقیب است این وضعیت را بنده دفاع نمى‌کنم که فلان قسمت قانون خوب است و یا فلان قسمتش بد است بنده عرض می‌کنم یک مقرراتى که در این وضع می‌شود براى مطبوعات باید شامل عموم مردم بالسویه باشد (صحیح است) همه باید به یک نهج و یک قسم از قانون استفاده کنند و در پناه قانون محفوظ باشند از این جهت بنده در تبعیض از این قانون مخالف هستم مطلب دیگر خواستم عرض کنم که این طرحی که آقاى دکتر شفق و سایر آقایان داده‌اند قوى‌تر و شدیدتر است از قانونى که دولت تقدیم کرده در اینجا نوشته شده است که توقیف ادامه خواهد داشت تا رسیدگى شود (برزین- آقا بنده هنوز حرف نزدم ) بنده مال آقاى دکتر شفق را عرض می‌کنم (فرامرزى- مجازات خواهد شد تا بیگناهیش ثابت شود) اجازه بفرمایید بنده عرض می‌کنم و حال آن که در آن لایحه اجازه توقیف را به نظر دادگاه احاله کرده بود یعنى اگر دادگاه به نظرش رسید که ادامه توقیف لازم نیست به موجب آن لایحه می‌‌تواند توقیف را بردارد ولى به موجب این پیشنهاد بایستى توقیف ادامه داشته باشد و این صحیح نیست مطلب دیگر که بنده خواستم عرض کنم به یک نگرانى اغلب براى آقایان پیش آمده مثل این است که به موضوع توجه کاملى نکرده‌اند البته بعضى از آقایان خیال می‌کنم که توجه کامل نکرده‌اند از این جهت یک نگرانى دارند که حالا بنده عرض می‌کنم آقایان تصور کرده‌اند که اگر این طرح تصویب بشود روزنامه قادر نیست انتقاد بکند قادر نیست که بنویسد فلان مأمور دزدى کرده است در حالی که این طور نیست در این لایحه فحش دادن منع شده است فحش دادن جرم است و قابل تعقیب است ولى حالا هم اگر یک روزنامه نوشت فلان مأمور برخلاف قانون عمل کرده قانون را زیر پا کرده یا دزدى کرده یا فلان جرم دیگر را مرتکب شده است مشمول این لایحه نیست تمام جراید به موجب قوانین آزادند که تمام عملیات سوء مأمورین و اراد را تنقید بکنند حتى نسبت‌هایی که آن نسبت‌ها به موجب قانون جرم شمرده می‌شود بدهند براى آنها قانون دیگرى هست در قانون مجازات عمومى تصریح شده است که یکى که افترا‌ زد یا نسبت داد به کسى چه ترتیب مجازات خواهد شد این عمل شامل این قسمت نیست و براى آنها قوانین دیگرى هست در قانون مجازات عمومى تصریح شده است که اگر به کسى افترا‌ زده شد به چه نحوى رسیدگى بشود اگر این قانون تصویب بشود هر روزنامه‌اى هر نشریه‌اى می‌تواند که عملیات خلاف قانون اشخاص یا جرائمى که مأمورین یا هر مقام دیگرى که مرتکب شده باشد مدلل و مصرح بنویسد فحش در اصطلاح قانونى بااسناد وافتراء فرق دارد واین لایحه شمامل اسناد و افترا‌ نیست و از این حیث جلوى روزنامه‌ها گرفته نشده است مطابق قانون حق خواهند داشت از این قسمت‌ها استفاده کنند

برزین- اجازه بفرمایید نوبت پیشنهاد بنده است‏

رئیس- خیر نوبت پیشنهاد شما نیست تکلیف این که معین شد نوبت آن می‌رسد

سزاوار- اجازه می‌فرمایید بنده یک توضیحى بدهم‏

رئیس- شما می‌توانید بفرمایید

مخبر سزاوار- اگر آقایان توجه بفرمایند اظهار آقاى فرامرزى این است که می‌گویند از این این طور بر می‌آید که متهم در زندان بماند تا جرمش مشخص بشود این طو‌ر نیست البته همین طور که شهربانى از ضابطین دادگسترى است حالا هم در موارد جرم مشهود شهربانى اقدامات مقدماتى را به عمل می‌آورد و در ظرف بیست و چهار ساعت پرونده را باید بدادگسترى بفرستد و راجع به این قسمت وقتى که پرونده را فرستاد در دادسرا دادسرا می‌فرستاد به محکمه محکمه در ظرف بیست و چهار ساعت باید تکلیف بازداشت را معین بکند اگر گفت که بایستى در باز‌داشت بماند می‌ماند و اگر نبایستى بماند قرار فسخ را صادر می‌کند و اما در قسمت دوم هم که توهین به نمایندگان و سایر افراد باشد آنجا هم نوشته شده است که بازداشت الزامى نیست حکم حالا را دارد الان هم که کسى یک گناهى می‌کند یا یک جرمى را مرتکب می‌شود و او را می‌برند در توقیف باز‌پرس می‌تواند هم او را بازداشت بکند و یا به قید ضامن یا حق‌الضمان نقدى یا کفیل او را آزاد بکند و نگرانى در این قسمت نیست (فرامرزى- عرض می‌کنم می‌تواند) بلى حالا هم می‌تواند (فرامرزى- حالا هم غلط است) ما از قوانین جزایى خارج نشده‌ایم این عملى است که در حال حاضر اگر این قانون هم نباشد باز مستنطق می‌تواند بازداشت بکند آزاد بکند هم به قید کفیل و یا وجه‌الضمان یا کفیل یا التزام بنابراین ما چیزى زیاد و کم نکردیم باز هم گذاشتیم در اختیار دادگاه دادگاه یا قرار را تأیید می‌کند یا نقض می‌کند

فرامرزى- بنده از ماده 109 می‌خواهم استفاده بکنم‏

رئیس- رأى می‌گیریم بعد استفاده کنید به پیشنهاد آقاى دکتر شفق رأى گرفته می‌شود (یکى از نمایندگان- یک مرتبه دیگر خوانده شود) اما این که پیشنهاد تجزیه شده است الان به تجزیه نمی‌شود رأى گرفت ولى درمجموع میشود بتجربه راى گرفت الف وب وج است ممکن است به یکى با تجزیه رأى گرفت آن پیشنهاد تجزیه هم رسیده است و حالا موضوع تجزیه نیست الان رأى به اصل این پیشنهاد است به تجزیه به موقع خودش رأى گرفته می‌شود

دکتر مصباح‌زاده- در برنامه 7 ساله هم این عمل شد

رئیس- قرائت می‌شود به شرح سابق قرائت شد آقاى منصور‌السلطنه عدل‏

وزیر مشاور- در خبر کمیسیون راجع به رؤساى ممالک خارجه شرط معامله متقابله شده است (صحیح است‏)

رئیس- باید رأى گرفته شود

امیر‌تیمور- بنده پیشنهادى در این باب کرده‌ام ملاحظه فرمایید مربوط به همین است‏

رئیس- یک پیشنهاد علیحده است هنوز رأى قطعى نیست آقاى وزیر فرهنگ‏

تقى‌زاده- سایر مذاهب رسمى را اضافه بفرمایید

وزیر فرهنگ- این پیشنهاد در حقیقت پیشنهاد تجزیه است منتهى به این صورت درآمده است که به نظر بنده اگر تصویب بشود اساس آن لایحه از بین می‌رود و حتى در تبصره اصلاحى که الان به عمل آمده از بین می‌رود (صحیح است) و مطلب معلوم نیست چه خواهد شد بنده از آقایانی که پیشنهاد کردند استدعا می‌کنم که دقت بفرمایند این یک قسمتى که براى اشخاص دیگر پیش‌بینى شده است این در واقع اصول محاکمه و تسریع در محاکمات است جواب این مطلب چیست اگر باشخاص دیگر با مقامات دولتى اهانتى شد تسریع در محاکمه لازم نیست همچو حرفى منطقى نیست اگر ایراد آقایان به یک کلمه توقیف با شهربانى یا چیز دیگرى هست آن را در موردش ممکن است راجع به آن کلمه پیشنهاد بفرمایید ولى این پیشنهاد تمام اساس لایحه را به هم می‌زند و هم نظم خود مجلس شورای ملى را که آقایان اتخاذ کرده‌اند

رئیس - رأى گرفته می‌شود

دهقان- آن اصلاح مرا هم قرائت بفرمایید

رئیس- اصلاح که مربوط پیشنهاد نیست‏

دهقان- آقاى دکتر شفق قبول کردند آقاى برزین هم قبول می‌کنند

رئیس- آن موضوعی است علیحده‏

دکتر شفق- بنده ناچار هستم اجازه بفرمایید توضیح این قسمت را که جناب آقاى وزیر فرهنگ فرمودند عرض کنم‏

رئیس- این که وارد نیست آقا یک توضیحى دادید و باید رأى گرفته شود شما توضیح خودتان را داده‌اید

دکتر شفق- اجازه بفرمایید مربوط به خود آن ماده نیست این مربوط به خود فحاشى نسبت به مقامات معین است که چون فرمودند عرض می‌کنم نظر بنده هم همان تجزیه است‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى دکتر شفق آقایانی ‌که موافقند قیام کنند عده‌اى برخاستند تصویب نشد

برزین- اجازه می‌فرمایید آقاى رئیس‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود پیشنهاد آقا‌‌ى دکتر عبده به شرح زیر قرائت گردید ریاست محترم شورای‌ ملى پیشنها‌د می‌کنم بند ج گزارش کمیسیون دادگسترى به ترتیب زیر اصلاح شود در سایر موارد که هتک حرمت و اسناد خلاف واقع به موجب قوانین جرم شناخته شده دادستان مکلف است پس از اجراى تحقیقات که در تمام مراحل باید خارج از نوبت به عمل آید پرونده امر را با صدور ادعانامه به دادگاه صلاحیتدار دادگاه جنحه یا دیوان جنایى بفرستد دادگاه خارج از نوبت تعیین جلسه نموده و به موضوع اتهام رسیدگى جز براى تنفس تعطیل بردار نیست دادگاه می‌تواند ضمن حکم به عنوان مجازات تکمیلى یا قبل از حکم بنا به تقاضاى دادستان به عنوان اقدام تأمین رأى به توقیف روزنامه یا نشریه بدهد

رئیس- آقاى دکتر عبده‏

دکتر عبده- عر‌‌ض می‌کنم که پیشنهاد بنده راجع به قسمت ج ماده واحده است و از این لحاظ بنده این پیشنهاد را کردم که جمع بشود بین دو مصلحت یک مصلحت حفظ آزادى مطبوعات و یک مصلحت

+++

حفظ حرمت و احترام مردم و این را هم هم بى‌مناسبت نیست عرض بکنم چون در اینجا راجع به اعلامیه جهانى حقوق بشر صحبت شد در این اعلامیه راجع به هر دو قسمت صحبت شده است یعنى یکى از حقوق مردم آزادى مطبوعات است و دیگرى مربوط به حفظ حیثیت و احترام و شخصیت افراد است قسمت ج این ماده این طورى که تهیه شده به نظر بنده درست نیست (صحیح است) برای این که در مورد توهین به شخص اعلیحضرت همایونى که مظهر وحدت و ملیت ما است اگر از یک مصلحت دیگر که اصولاً حکم توقیف را باید قاضى صادر بکند چون آن مصلحت قوى‌تر است صرف نظر کنیم ولى به نظر بنده در این مورد باید اصل کلى را که هر حکم توفیقى باید به موجب حکم قاضى باشد کاملاً رعایت کنیم بنابراین در قسمت اول ماده واحده بنده عرضى ندارم براى این که آن مصلحت قوى‌تر است اگر توهین اعلیحضرت همایونى شد نتیجه‌ى به وحدت ملى ما صدمه‌وار می‌کند (صحیح است) ولى در مورد سایر اشخاص یعنى در موارد اشخاص مسئول یعنى مقاماتى که کار دولت دستشان است خواه وزیر باشد یا وکیل باشد یا معاون چون اینها آقا کار مردم را انجام می‌دهند به نظر بنده نباید کارى بکنیم که سوء استفاده بشود قسمت ج توهین که نوشته شده است راست است که نوشته شده در مورد توهین و هتک حرمت می‌بایستى این اقدامات بشود ولى تصدیق بفرمایید که هتک حرمت و توهین یک مفهوم کشدار و لاستیکى دارد که ممکن است در معرض سوء استفاده واقع شود بنده به آقایان که صحبت می‌کردم با دستگا‌ه دادگسترى هم که تماس گرفتم دیدم در این که طرز محاکمه و طرز رسیدگى امروزه خالى از اشکال نیست هیچ حرفى نیست البته اشکالاتى هست در دادگسترى ما که امیدواریم انشاء‌الله اصلاح بشود و اشکالاتى هم در طرز رسیدگى و پرسدور ما هست که قسمت عمده اشکال عبارت از بطوء جریان رسیدگى است بنابراین در این قست اصلاحى قسمت ج بنده سعى کردم این قسمت تأمین شود یعنى هتک احترام را دادسرا و دادگاه‌ها خارج از نوبت رسیدگى کنند یک مطلب دیگر می‌ماند که آن هم به نظر بنده حایز اهمیت است و آن مطلب توقیف رزونامه است من اصولاً معتقد نیستم که مقامات ادارى ممکن است امروز در رأس شهربانى آدم حسابى باشد و انصافاً یک ادم شریفى هم هست و این یک حقیقتى است که نمی‌شود انکار کرد ولى ما باید قوانین را بگذرانیم براى موقعى که یک آدم ناحسابى در رأس یک اداره باشد بنابراین از اول نباید منحرف بشویم این است که اختیار توقیف تا قبل از محاکمه قبل از صدور حکم تأمین و یا خواه بعد از صدور حکم به عنوان مجازات باشد این به عهده دادگاه است دادگاه هم از طرف دیگر مکلف شده که خارج از نوبت رسیدگى بکند بنابراین هم نظر تسریع تأمین شده یعنى به طورى در رسیدگى و جریان کار نخواهد بود و هم از طرف دیگر توقیف را هم قائل شدیم قبل از صدور حکم ولى به تشخیص دادگاه بنده می‌خواهم اینجا یک مطلبى را عرض بکنم و این مطلب خیال می‌کنم عرض آخر بنده است و آن این است که قوانینى که می‌گویند سیرکنستانسیل یعنى قوانینى که روى جریانات خاصى معمولاً تصویب می‌شود این قوانین چون در یک محیط آزادى تصویب نمی‌شود و معمولاً نتیجه خوبى نمی‌دهد و امروز لایحه‌اى که از طرف دولت داده شده عکس‌العمل سوء‌عمل بعضى از روزنامه‌ها است ولى ما در مقابل این عمل کارى نباید بکنیم که این عمل هم یک عکس‌العمل دیگرى داشته باشد باید آقا در یک محیط آزادى بدون این که نظر خاصى داشته باشیم کارى بکنیم که اگر این کار را در محافل بین‌المللى نشان دادیم آنها به ما حق ایراد نداشته باشند بنابراین بنده استدعا می‌کنم که قبل از صدور رأى این پیشنهاد بنده قرائت بشود که کاملاً روشن بشود

امیر‌تیمور- هیچ مقام بین‌المللى نمی‌تواند در کار ما مداخله بکند

پیشنهاد آقاى دکتر عبده به شرح سابق مجدداً قرائت شد

رئیس- رأى گرفته می‌شود

مخبر- بنده نمی‌خواستم در اطراف این لایحه مطبوعات بحث زیادى بکنم ولى ناچارم یک توضیح بیشترى بدهم این لایحه مطبوعات بحث‌هایی که باید درش بشود آنهای که رعایت طرفدارى حال مطبوعات را باید بکنند در کمیسیون دادگسترى حرف‌هاى زیادى زده‌اند و خیلى بحث شده است من امیدوارم این افرادى که اینجا نشسته‌‌اند همه‌شان به آزادى مطبوعات و سایر اساس مشروطیت عقده دارند من خودم از اشخاصى هستم که همکار مطبوعات هستم اما حضورتان عرض کنم که این نظرى که کمیسیون دادگسترى دارد و این اعتراضاتى که می‌کنند یعنى پیشنهاد آقاى دکتر عبده با این که خودشان واردند و از قضات شایسته و عالیمقام دادگسترى بودند و حالا هم هستند به نظر بنده در خود ماده هست بنده توضیح دادم و چیزى با تصویب این پیشنهاد در وضعیت این ماده کم و کسر نمی‌شود زیرا که بنده از ایشان می‌پرسم اگر جرم ارتکابى در حدى بود که بایستى توقیف را بازپرس لازم نداند پس می‌فرمایید که ما بگوییم جز در مواردى که باز‌پرس توقیف را لازم می‌داند نباید توقیف بکند این به نظر بنده جایش اینجا نیست که قانون اختصاصى بگذرانیم بلکه باید قانون اصول محاکمات را اصلاح بکنید پس الزامى نیست و توقیف الزامى ندارد اگر مى‌بیند که جرایم در حدى است که یک وقت ممکن است که فرضاً توهین به اساس مقدس مذهب اسم بکنند همه طرفدار این هستیم مرتکب این عمل تنبیهى بشود اما در سایر موارد لازم نیست یعنى می‌توانند بکنند می‌توانند نکنند و مثل سایر جرایم می‌باشد بنابراین عرض می‌کنم فقط توقیف روزنامه است و در بازداشت متهم در قسمت ج بازپرس آزاد است در قسمت اول هم دادگاه می‌تواند تکلیفش را معین بکند

دکتر عبده- ماده 109 اجازه می‌خواهم چون کاملاً عرایض بنده تحریف شده است بنده راجع به توقیف روزنامه عرض کردم ایشان راجع به توقیف شخص‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر عبده آقایانی که موافقند قیام کنند عده کمى برخاستند تصویب نشد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود طرحى است به امضاى متجاوز از 15 نفر از آقایان نمایندگان به شرح زیر قرائت گردید مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى طرح زیر را که به امضاى متجاوز از 15 نفر آقایان نمایندگان محترم مجلس شورای ملى رسیده‌ اینک به قید دو فوریت تقدیم می‌نمایم‏

ماده واحده- هر گاه در روزنامه یا هر گونه نشریه دیگرى نسبت به پادشاه مملکت و خانواده بلافصل سلطنتى یا به مقدسات مذهبى و یا نسبت به رؤساى کشور‌هاى خارجى و نمایندگان سیاسى آنها در ایران به شرط معامله متقابله توهین به عمل آید یا هتک حرمت شود از طرف شهربانى روزنامه توقیف و اوراق منتشره ضبط و مدیر مسئول و نویسنده مقاله دستگیر و در ظرف 24 ساعت پرونده توسط دادستان به دادگاه صلاحیتدار فرستاده می‌شود که طبق مقررات قانون اقدام نماید و تا تعیین تکلیف نهایى از طرف دادگاه نشریه در توقیف و اشخاص در بازداشت باقى خواهند ماند و دادگاه مکلف است در ظرف مدت یک هفته تعیین تکلیف متهم را بنماید و این دادرسى از مواد فورى و بلا‌انقطاع می‌باشد

برزین، احمد فرامرزى، دکتر اعتبار، دکتر مصباح‌زاده، دکتر رضا‌زاده شفق، حاذقى، مشایخى، آقا خان بختیار، معتمد دماوندى، کفایى، مسعودى، دکتر جلال عبده، آشتیانى‌زاده، صفوى، اسلامى‏

رئیس- آقاى برزین‏

برزین- اگر اجازه بفرمایید این را به عرض آقایان برسانم اصولاً این لایحه‌اى که دولت به مجلس آورده نتیجه انعکاس افکار عمومى و تشنج تمام مردم این مملت و تمام طبقات این کشور است سوء قصد و حادثه شومى که نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى رخ داد این پادشاه چون داراى صفات خاصى است که کمتر در سلاطین ایران دیده شده یعنى عادل است فاضل است دانش‌پرور است (صحیح است) ملت دوست است ملت خواه است و دموکرات به تمام معنى است چون این سوء‌قصد نسبت به این شاه اتفاق افتاده دولت ساعد که دولت آزادى خواهى است مجبور شد در نتیجه فشار افکار عمومى این لایحه را به مجلس بیاورد (فرامرزى- متأسفانه این صحیح نیست) اینجا آقایان مجلس شورای ملى است اینجا مرکز قوه عاقله ممکت است ما نباید در نتیجه‌ى حادثه‌اى مغلوب احساسات واقع بشویم ما کارمان این است که قوانین را با نطق و اوضاع و احوال زمان تطبیق کنیم و تصویب کنیم نسبت به شاه چرا بعضى آقایان می‌گویند اگر فحش بد است چرا باید به مردم بدهند و به شاه ندهند اگر فحش ندهند باید به شاه هم ندهند اما آقایان فرق دارد یک وزیر دارایى پیشکار مالیه یک رئیس استیناف مسئول است هر کسى نان سیاست را می‌خورد چوبش را هم باید بخورد شما می‌خواهید دزى بکنید خیانت بکنید من به این آقاى ساعد گفته‌ام بعضى از مأمورین دولت را که دزد هستند مردک هم دارم ولى تاکنون برنداشته‌اند پس چه راهى دارم جز این که فردا به روزنامه متوسل شوم آقاى ساعد آقاى فرامرزى اینجا گفت و به قدرى خوب گفت که حد نداشت یک روزى این مملکت به این جراید محتاج است روزنامه‌ای است که باید حافظ ملت باشد همه شما از این که جراید بد گفته‌اند و چند روز‌نامه یاوه‌سرایى کرده‌اند اهانت کرده‌اند حالا می‌بینیم آقا‌یان عصبانى شده‌اید و می‌خواهید انتقام بگیرید از

+++

آنها باید فقط روى عدالت و انصاف و حفظ آزادى این پیشنهاد را تصویب بکنید نسبت به بقیه برود به کمیسیون و نسبت به شاه هم به مناسبت این که پادشاه مملکت مسئولیت ندارد مظهر ملت است پرچمدار ایران است مقام شامخ دارد تا این قانون اساسى برپا است شاه مقدس است و مورد احترام است (نمایندگان- صحیح است) به این مناسبت بود که بنده آن پیشنهاد را دادم که اگر کسى نسبت به شاه و خانواده سلطنتى اهانت کند مستوجب تعقیب است حالا آنچه را که بنده باید بگویم گفتم تصویب می‌‌کنید بکنید نمى‌کنید نکنید (صحیح است، آفرین‏)

نمایندگان- رأى رأى‏

بعضى از نمایندگان- دوباره پیشنهاد آقاى برزین را قرائت کنید

فولادوند- پیشنهاد آقاى برزین قسمت اول لایحه هست دیگر چه چیز را قرائت کنیم‏

دهقان- یک اصلاحى دارد

رئیس- آقاى منصورالسلطنه عدل‏

وزیر مشاور- آن طوری که آقاى فولادوند فرمودند که پیشنهاد آقاى برزین همان قسمت اول لایحه است این طور نیست و یک قدرى تفاوت دارد و یک قسمت هم هست که مربوط است به قیام و اقدام برضد حکومت ملى و تحریک که در این پیشنهاد از قلم انداخته‌اند و قسمت مهم این لایحه همین موضوع است نمی‌دانم آیا عمداً بوده و یا سهواً و تصور می‌کنم که آقاى برزین پیشنهادشان را پس بگیرند

برزین- اضافه می‌کنم ولى پس نمی‌گیرم‏

رئیس- این موضوع در قسمت اول همین لایحه است‏

دهقان- ندارد

سزاوار- این قسمت شدیدتر است در واقع‏

رئیس- آقاى معتمد دماوندى‏

معتمد دماوندى- امروز که در کلیات این لایحه صحبت شد البته بر علیه و برله مطبوعات صحبت شد و بنده هم که از اعضاى مطبوعات این کشور هستم و روزنامه هم دارم و مخالف روزنامه‌هاى فحاش هم هستم یک وقت همین روزنامه‌ها به داد آقاى ساعد رسیدند در کابینه اول مخصوصا مطبوعات ولایات اگر آقایان در نظر داشته باشند ولایاتى بود که تحت اشغال قشون بیگانه بود مخصوصاً ولایات شمالى و آن روز در این کشور روزنامه‌ها بودند که خدمت بسزایى کردند و امروز براى جلوگیرى از مطبوعات فحاش که به عقیده آقاى فرامرزى و به عقیده بنده دولت‌ها آنها را به واسطه داده قماش و قند و سایر چیزهاى دیگر تقویت کرده‌اند راه دارد وآن این است که شوراى عالى فرهنگ در همه حال و در همه ساعات می‌تواند نسبت به روزنامه‌هاى فحاش راجع به صلاحیت اخلاقى آن روزنامه تجدید نظر بکند متأسفانه در این مملکت این عمل نشده مانعى ندارد که شورای عالى فرهنگ بنشیند و مجدداً تمام مدیران جراید را از نقطه‌نظر صلاحیت اخلاقى یک بررسى جامع و دقیقى بکند آنهایی که واجد شرایط اخلاقى و معنوى نیستند آن اشخاص را روزنامشان را بگیرند این تنها حربه‌اى است که می‌شود عمل کرد (صفوى- محاکمه بکنند ما قوانین زیادى براى مطبوعات داریم حالا چرا نمی‌خواهند عمل کنند من نمی‌دانم محاکمه سر جاى خودش امروز محاکم براى رسیدگى و محاکمه هست آقا ولى بهترین راه و کاملترین راهى براى کسانى که قلم در دست دارند و از این راه اعاشه می‌کنند و شاید امروز پارک و اتومبیل از این راه براى خودشان تهیه کرده‌اند تشکیل شوراى عالى فرهنگ داشت اگر این شورا نمی‌تواند انجام وظیفه کند وزیر فرهنگ موظف است راجع به شورا تجدید‌نظر کند و اگر اشخاصى نیستند که براى شورایعالى فرهنگ صلاحیت داشته باشند در میان اساتید دانشگاه اشخاصى هستند که صلاحیت عضویت شورایعالى فرهنگ را داشته باشند و آنها موظف هم هستند و می‌توانند بیایند آقایان یک عده از جراید را خفه نکنید (صحیح است) تا این قسمت مربوط به اعلیحضرت همایونى تصویب بشود بنده هم این را امضاء کرده‌ام ولى درست متوجه نشده و حالا می‌خواهم امضایم را پس بگیریم ما در کمیسیون فرهنگ راجع به مأمورین سیاسى صحبت نکردیم چرا می‌خواهید بیخود دست آنها را باز کنید مگر ما نمی‌دانیم آنها در این مملکت چه کارهایى می‌کنند ما در کمیسیون فرهنگ این را پس گرفتیم شما هم این را پس بگیرید این نکته را هم می‌خواستم عرض کنم که آقاى ساعد در حکومت گذشته شما مطبوعات بزرگترین خدمت را به مملکت شما کردند یکى از آنها خود بنده بودم شاهد زنده بنده همین آقاى نادر آراسته استاندار سابق گیلان هستند هنگامى که سراسر گیلان در آتش مى‌سوخت تنها روزنامه‌ها بودند که خدمت می‌کردند و اگر آقاى نادر آراسته به داد من نرسیده بودند معلوم نبود که من دیگر زنده باشم بسیار هم من از آن وضع ضرر دیدم چه شد آقاى فولادوند آمدم 6 ماه منتظر خدمت شدم وزیر دادگسترى هم در آن موقع همین آقا بودند اشاره به آقاى عدل من به مملکتم خدمت کردم آقاى فولادوند فقط یک نفر در گیلان صحبت کرد آیا آقا شاهد است مردم همه درگیر بودند بنده را به جاى این که تشویف کنند حالا نکشتند خدا مرا نگهداشت اما 6 ماه مرا در آن کابینه منتظر خدمت کردند بالاخره ایشان در کابینه دیگر وزیر دادگسترى شدند و بنا به توصیه آقاى ابوالقاسم خان به بنده شغلى دادند در اراک خنده حضار استدعا می‌کنم آقایان با این عجله و شتاب مطبوعات را خفه نکنید و اجازه بدهید براى یک روز مبادا که خدا آن روزها را براى مملکت ما پیش نیاورد باید براى آن روزها این حربه باشد و خدمت‌هاى شایسته خودشان را به این مملکت به موقع خودش بکنند (فولادوند- اگر من جواب شما را بدهم می‌رنجید) خیر نمیرنجم‏

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- عرض کنم که شورای عالى فرهنگ از اشخاص فاضل و وطن‌پرست تشکیل شده و در موقع خودش هم کار می‌کند اگر تأخیرى در عمل می‌شود علت آن قانون سختى است که از همین مجلس گذشته است و یک وضعیت فوق‌العاده‌اى را بار آورده است براى رسیدگى به مطبوعات و از طرف دیگر اگر براى دادگاه‌ها مشکل باشد که تشخیص بدهند توهین چه مورد است چه موردى را باید خلاف اخلاق دانست و چه موردى را مطابق اخلاق ندانست براى یک هئیت علمى مشکل‌تر است البته این را باید در مورد تشکیلات شوراى عالى فرهنگ و قانون مطبوعاتى که آقایان صحبت فرمودند شاید یک تجدیدنظرى لازم باشد به طور کلى قانون مطبوعات را باید یک تجدید نظر دقیقى درش کرد به طوری که یک روز در اینجا گفته شده است این قانون مطبوعات در حقیقت یک قانونى است که جریان محاکمات را تسریع می‌کند و از این راه اصلاح بشود بنابراین به نظر بنده عیبى در این قانون به نظر نمى‌رسد

نمایندگان- رأى رأى‏

رئیس- آقایان توجه بفرمایید اگر مورد توجه شد به جاى قسمت اول خواهد بود

برزین- آن قسمت راجع به نمایندگان سیاسى خارجى به شرط معامله متقابله را بنده پس می‌گیرم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایانی که موافقند قیام کنند عده کمى برخاستند تصویب نشد پیشنهاد آقاى ارباب مهدى قرائت می‌شود به شرح زیر قرائت شد

پیشنهاد می‌کنم اصلاح قانون مطبوعات اضافه شود شکایت از تخلف قضات بلافاصله به دادگاه انتظامى ارجاع و دادگاه انتظامى در ظرف 24 ساعت به موضوع شکایت رسیدگى و حکم صادر نماید جلسه رسیدگى جز براى تنفس تعطیل‌بردار نیست از تاریخ تصویب این قانون منتها تا 7 روز دولت مکلف است لایحه ترمیم حقوق قضات متخلف را با قید دو فوریت به مجلس شورای ملى تقدیم و به تصویب برساند

رئیس- آقاى ارباب این پیشنهاد شما مربوط به لایحه نیست حقو‌ق قضات مربوط به این لایحه نیست پیشنهادى بدهید که مربوط به لایحه باشد مربوط رسیدگى کار قضات است‏

مهدى ارباب- بنده خیال می‌کنم که یک پیشنهاد اساسى که ممکن بود داده شود همین پیشنهاد بنده است‏

رئیس- خیر وارد نیست‏

مهدى ارباب- آخر اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم نامعلوم شود که وارد است یا خیر

رئیس- مربوط نیست ولى بفرمایید توضیح بدهید

نمایندگان- آقاى رئیس مربوط به لایحه نیست‏

مهدى ارباب- بنده عرض می‌کنم که تمام اصلاحات از دادگسترى باید شروع شود اجازه بفرمایید بنده قسمت آخر پیشنهاد خودم را توضیح بدهم تا آقایان بدانند که وارد است یا وارد نیست‏

رئیس- بفرمایید

مهدى ارباب- عرض کنم در دادگسترى ما قاضى رتبه 9 در حدود 650 تومان حداکثر حقوق ماهیانه می‌گیرد از هر جهت‏

رئیس- آقاى مهدى ارباب این اضافه حقوق قضات است و وکیل نمی‌تواند اضافه‌یى پیشنهاد کند و هم این که به لایحه مربوط نیست‏

مهدى ارباب- بنده که پیشنهاد اضافه حقوق نمى‌کنم‏

رئیس- اگر شما بخواهید روى این پیشنهاد خودتان حرف بزنید که نمی‌شود ‌‏

مهدى ارباب- اگر دولت لایحه براى اضافه حقوق قضات لازم دارد لایحه آن را بیاورد

رئیس- خیلى خوب مختصر بگویید براى خاطر این که شما آمده‌اید پشت تریبون

+++

 مهدى ارباب- یک قاضى که می‌خواهید درست قضاوت کند اول دولت باید وضعیت او را اصلاح کند بعد هم انجام وظیفه از او بخواهد این مطلب اولى که بیشتر در اطراف آن توجه نمی‌شود و اما در موضوع ثانوى اگر ما قضات نادرست داشته باشیم البته قضات پاکدامن هم زیاد داریم تقدیرشان هم می‌کنیم یک عده‌اى با وضع نامساعد انجام وظیفه می‌کنند و خوب هم انجام وظیفه می‌کنند اینها کسانى هستند که اصلاً مرض درستى دارند و الّا وضعیت ایجاب نمی‌کند که درست باشند اما اگر درستى عمل و انجام وظیفه می‌خواهید بایستى در مقابل امید یک بیمى هم باشد و عقیده بنده این است که بلافاصله باید موضوعات مورد شکایت را به دادگاه انتظامى ارجاع کنید تا تصمیمى براى رسیدگى تخلف قضات بگیرند و از این به بعد تخلفاتى که واقع می‌شود حتى در همین لایحه که احتیاج پیدا می‌کند اگر تخلف قضات و ارجاع ان به دادگاه در آن قید بشود نتیجه مطلوب حاصل می‌شود و بنده بیش از این عرضى نمی‌کنم و پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم‏

رئیس- پیشنهاد آقاى فرامرزى قرائت می‌شود به شرح زیر قرائت شد

پیشنهاد می‌کنم که از لایحه آنچه مربوط به شاه مملکت و رؤساى کشورهاى خارجى است تصویب و بقیه حذف و به جاى آن تبصره ذیل تصویب شود

تبصره- جرایم مطبوعاتى در دادگاه مربوطه باید خارج از نوبت رسیدگى و در اسرع وقت ممکت رأى صادر شود

بعضى از نمایندگان- این درلایحه هست‏

رئیس- بفرمایید

عبدالرحمان فرامرزى- هرچه آدم می‌گوید می‌گویند این در لایحه هست در لایحه هم هر وقت آدم می‌گوید می‌گویند این همان قوانین سابق است آقا اگر در قوانى سابق هست پس چرا عمل لغو می‌کنید و وقت مجلس را می‌گیرید مقصود از تمام حرف‌ها این است که روزنامه‌ها قبل از ثبوت جرم توقیف بشوند و دیگر باقى حرف است و اگر این عمل را مجلس شورای ملى ملى ایران بکند بیسوادى خودش را در مقابل دنیا امضاء کرده است براى این که از اول خلقت آدم تا امروز شما ممکن نیست یک قانونى حتى به دست جعل‌پرستان یعنى آنهایى که سوسک می‌پرستند سراغ داشته باشید که اجازه بدهند که یک کسى را اول مجازات بکنند بعد برود بى‌گناهى خودش را ثابت کند و او هم در توقیف باشد تا معلوم بشود گناهى ندارد همچو قانونى اگر در میان مردم آفریقا در مرام جنگل در مذاهب جعل‌پرستى و سوسک‌پرستى پیدا کردید من خودم اول کسى هستم که رأى می‌دهم عرض کنم جناب آقاى دکتر شفق این جا صحبت‌هایى فرمودند وقتى که محکمه رأى می‌دهد راجع به روزنامه راجع به چه چیزیش رأى می‌دهد راجع به توقیفش رأى می‌دهد اگر توقیف روزنامه مجازات نیست پس باید پاره پاره‌اش بکنید مجازات روزنامه توقیف آن است جناب آقاى دکتر شفق اینجا فرمایشى فرمودند راجع به فحاشى و این قبیل چیزها که بنده کاملاً تصدیق می‌کنم نه در ایران و نه در هیچ جاى دنیا هیچ کس طرفدار فحاشى و هرج و مرج نیست و من جناب آقاى دکتر شفق را از این بابت ایمان دارم به علمشان به فضلشان به قدرى ایمان دارم که حتى جایى که مى‌بینم ممکن است به وجهه و به حیثیت ایشان لطمه بزند این فداکارى را می‌کنند و دنبال عوام‌فریبى نمى‌روند من تقدیس می‌کنم و تبریک می‌گویم به مجلسى که یک چنین نماینده‌اى داشته باشد اما جناب آقاى دکتر شفق کى گفت که ما طرفدار هرج و مرج هستیم ما هم طرفدار فحاشى نیستیم من مکرر گفته‌ام که بشر هر سه چیزش را یعنى جانش را مالش را عرضش را دوست دارد چه بسا آدم مالش و جانش را فداى عرض و ناموسش می‌کند بنابراین باید یک قانونى وجود داشته باشد که مال آدم عرض آدم جان آدم هرسه را حفظ کند هیچ کس منکر این نیست ولى متأسفانه در لوایحى که تا امروز راجع به مطبوعات به مجلس شورای ملى آورده‌اند براى اینها نبوده است چرا براى این نبوده دلیلش این است که چیزهاى دیگر را می‌خواسته‌اند تأمین بکنند خیلى بد است فحش بدهند هیچ منطقى نیست ولى در مملکتى که دزدى آزاد بود ارتشاء آزاد بود زورگویى آزاد بود آدم توانست حتى به حقه‌بازى وکیل مجلس باشد و قانون وضع کند و یا مثلاً برود به فلان اداره مجلسى که این اصول تویش وضع بشود فحاشى هم جارى خواهد بود و نمی‌شود جلویش را گرفت می‌گویند با این که ما قوانین داریم می‌گوییم چرا قانون جدید می‌آورید می‌گویند دادگاه‌ها خراب است تسریع نمی‌شود رسیدگى نمی‌کنند خوب آقا فحش خیلى بد است من تصدیق می‌کنم فحش دادن به یک خانواده‌اى البته غلط است باید دادگاه برسد ولى اگر یک خانواده‌اى را مثلاً فحشا‌ تویش شایع بکنند دادگاه رسیدگى نکند نسبت دزدى بدهند به کسى خیلى بد است و دادگاه باید فوراً رسیدگى کند ولى اگر دزدى بکنیم دادگاه رسیدگى نکند نسبت دزدى بدهند به کسى خیلى بد است و دادگاه باید فوراً رسیدگى کند ولى اگر دزدى بکنیم دادگاه رسیدگى نکند چون دزدى فحش نیست نباید تسریع در رسیدگى آن به عمل بیاید پس اگر دولت‌ها حسن نیت داشته باشند این فشارى را که روز مطبوعات می‌آورند یعنى مطبوعات فحاش را که خودشان ایجا‌د کرده‌اند دلیل می‌آورند براى بستن همه مطبوعات صحیح چون هیچ تا به حال اتفاق نیفتاده که هیچ دولتى غیر از دولت حکیم‌الملک یک دولتى خودش ترویج فحاش را می‌گیرند و از طرف دیگر یک عده فحاش را روز کار می‌آورند و فحاشى را رواج می‌دهند و به جان مخالفینشان می‌اندازند دلیلش این است که آنها مخالف ما هستند خوب من هم که به شما فحش می‌دهم مخالف شما هستم پس اگر عدلیه را اصلاح می‌کردید و عرض کنم به حضورتان که کارى می‌کردید که تسریع شود در تمام امور مثلاً من یک جایى خواندم که یک زنى از شوهرش شکایت داشته که خرجش را نمى‌دهد رسیدگیش نمی‌کند بعد از این شکایت چون نوبت به او نرسیده رفته این را در روزنامه نوشته بود حالا جزء گناه‌هاى روزنامه می‌دانید من نمى‌دانم بعد نوبت این زن رسیده و او ر‌ا با شوهرش خواسته‌اند اتفاقاً این زن رفته طلاق گرفته و شهر دیگرى کرده چهار سال گذشته بود یکى دو سه تا بچه هم پیدا کرده آن وقت مطابق معمول معمول به او پیشنهاد کردند که حالا بروید آشتى کنید و برو خانه‌اش گفت باب من این شوهر دوم را با دو سه تا بچه ول کنم و بروم خانه آن یکى معلوم شد که جریان این قدر طول کشیده است حال شما می‌گویید در مورد روزنامه طول نکشد و در موارد دیگر طو‌ل بکشد بسیار خوب من قبول می‌کنم ملت ایرا‌ن حقوقى ندارد مالش قیمت ندارد جانش قیمت ندارد من حرفى ندارم ولى عرض و ناموس ما که وکیل و وزیر هستیم قیمت دارد این را من قبول می‌کنم بیایید این از ج به بعدش را که هر چه در دنیا پیدا می‌شود از ج به بعد است این را بیایید این طور اصلاح کنید که جرایم مطبوعاتى در محام خارج از نوبت و بلا‌انقطاع رسیدگى شود تا حکم محاکم خارج از نوبت و بلا‌انقطاع رسیدگى شود تا حکم محکمه صادر شود این قدر قانون شدید است که شدتش نگذاشته که این اجرا‌ شود حالا چرا ما و به این فکر افتاده‌ایم براى این که همه چیز ما این طور است دادگاه ما خراب است قانون نوشته است که چون دادگاه ما خراب است و نمی‌تواند رسیدگى بکند هر کس...‏

رئیس- آقاى فرامرزى مربوط به پیشنهادتان بفرمایید

فرامرزى- مربوط بپیشنهاد بنده است‏

رئیس- طبق ماده 63 باید به اختصار بفرمایید

فرامرزى- اطاعات می‌کنم حالا چرا ما به این فکر افتاده‌ایم من که وکیل مجلس هستم او که وزیر است حقوق ما که توى عدلیه پایمال نمی‌شود ما که توى عدلیه می‌توانیم اعمال نفوذ کنیم جایى که ما در خطر هستیم فقط روزنامه هست براى این که اگر ده تا روزنامه را راضى کردیم باز ده تاى دیگر هست که نمی‌توانیم راضیشان کنیم بنابراین فکر می‌کنیم که جلو اینها را باید گرفت اما ما جز ملت بودیم و حقوق ما با حقو‌ق ملت ایران یکى بود به فکر اصلاح عدلیه می‌افتادیم که نه نسبت فحش بتوانند بدهند به کسى و نه در خانواده کسى ایجاد فحش بکنند نه نسبت دزدى به کسى بدهند و نه از کسى بد زدند اما چون ما در قسمت مافوق هستیم و جزء طبقه ممتازه مملکت هستیم حقوق مردم بگذار پایمال شو‌د ولى این یکى که خود در خطر هستیم این طرز شود من معتقد هستم که این هم بد است هم از فحش ایمن نخواهیم شد براى این که مادامى که ظلم و دزدى و ارتشاء رایج است و آزاد است فحش هم آزاد خواهد شد بیایید قانون را طورى بنویسیم که حالا امروز که لایحه مطبوعات مطرح است جرایم مطبوعات خارج از نوبت مطابق قانون کیفر عمومى و یا هر طورى هست رسیدگى شود و آن باقى را برداریم فرقى نیست بین وزیر و وکیل و دیگران همه ملت ایران در مقابل قانون و حق یکسان هستند علت این که شما می‌نویسید که آقاى نخست وزیر آقاى وکیل اینها چیست پیشنهاد بنده از این نظر است و اگر مجلس قبول بکند من قول می‌دهم که دیگر هیچ شکایتى واقع نخواهد شد و اگر قبول نکنید و بخواهید با فشار جلو روزنامه‌ها را بگیرید همان طور که این همه قوانین نتوانسته است با فشار جلوگیرى کند این هم با فشار نخواهد توانست جلوگیرى کند

رئیس- آقاى کشاورز صدر

کشاورز صدر- بنده تعجب می‌کنم با این که آقاى نبوى یک توضیح جامعى فرمودند باز توجه کاملى اینجا نشده است یعنى بین مجازات با توقیف موقت و توقیف روزنامه را مجازات تلقى فرموده‌اند

+++

(فرامرزى- پس خواهش می‌کنم مجازات را تعریف بفرمایید )اجازه بفرمایید تمام آقایانی که اطلاع قضایى دارند می‌دانند که اصولى که در محاکمات وبخصوص حقوق جزاهست یک قانونى داریم به اسم اصول محاکمات جزایى و یک قانونى به نام قانون مجازات عمومى یعنى براى اعمال جرم قانون می‌نویسند این قانون مجاز ا‌ست آثارش این است که از حقوق مدنى محروم می‌شود و آثار دیگرش قانون دیگرش داریم که اصول محاکمات است و براى این است که در طر‌ز رسیدگى حقوق متهم تضییع نشود و تسریع هم بشود و حتى‌المقدور با حقیقت هم تطبیق کند توقیف موقت در قانون مجازات عمومى نیست در قانون اصول محاکمات جزایى است یعنى یک کسى را ممکن است 6 ماه براى جلوگیرى از تبانى توقیفش کنند بعد هم برود تبرئه بشود هیچ تالى فاسدى هم براى او ندارد البته بنده هم معتقدم که کسى نباید این کار را بکند ما هم براى این موضوع در کمیسیون دادگسترى موضوع توقیف را در غیر مورد خانواده سلطنتى برداشته‌ایم این که گفتیم روزنامه توقیف شود چرا براى ا‌ین که به قول آقاى دکتر مصدق روزنامه براى پاره از اشخاص مثل طپانچه می‌باشد اگر طپانچه را کشیدند و توى خیابان یک کسى را زدند این الت جرم است (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید بنده عرایضم را بکنم براى توقیف روزنامه ناچار است که مأمور قضایى یا شهربانى این کار را بکند اما این که شهربانى چرا باید این کار را بکند شهربانى در جمیع جرایم مشهود مکلف است متهم را بگیرد توقیف کند و یا آلت جرم در ظرف 24 ساعت بفرستد به محکمه جنحه بنده تعجب می‌کنم که توقیف را با مجازات هى مخلوط می‌کنند توقیف موقت یا توقیف روزنامه مجازات نیست این براى کشف جرم است اما یک مطلبى که ایشان فرمودند که عدلیه را اصلاح بفرمایید عقیده بنده این است که اصلاح عدلیه دو راه دارد و الان نمی‌شود که ‌آنها انجام گیرد بلکه با مرور زمان و اقدامات اساسى باید انجام داد اما حالا نمی‌توانیم بگوییم چون عدلیه اصلاح نشده ما جمیع جرایم را ول کنیم هر که می‌خواهد آدم بکشد و هر که می‌خواهد سر ببرد به عقیده بنده یکى از طرق اصلاح حسن حریان امر در دادگسترى و اصلاح اصول محاکماتى است که یکیش همین است اما ایشان اشاره فرمودند که همه دولت‌ها من نمی‌خواهم حالا حمایت زیادى از دولت جناب آقاى ساعد بکنم فرمودند همه دولت‌ها تشویق از فحش می‌کنند بنده خیال می‌کنم که این طور نیست روزنامه‌هاى کیهان و اطلاعات اینها یک روزنامه‌هایى هستند که مفید هستند ولى دولت‌هایى ترویج فحش می‌کنند که به یک روزنامه‌هایى که شش ماه یک مرتبه منتشر می‌شوند دلار دادند آنها تشویق فحش کردند نه این دولت مخبر کمیسیون دادگسترى دانشمند معظم آقاى فرامرزى همکار محترم با این که قلم روزنامه‌نگارى دست ایشان است ایشان یک روزنامه‌اى نوشته‌اند که مبرى و منزه از این حرف‌ها بوده است و تاکنون من نمی‌خواستم عرض کنم که هیچ گله خصوصى هم از ایشان ندارم اما این که فرمودند که اینجا اگر این قانون تصویب شود نمونه بیسوادى مجلس شورای ملى است بنده باید چه عرض کنم حالا نویسنده قابل دانشمندى جنابعالى هستید ولى ممکن است در قسمت قضایى عده‌‌اى باشند که کار‌آمدتر باشند در کمیسیون دادگسترى یک عده‌اى ا‌ز شایسته‌ترین قضات عالى دادگسترى نشسته‌اند و این قانون را با توجه بسوابق یعنى با مراجعه به سوابق امر از جهت تسریع در رسیدگى وضع کرده‌اند و بنده اینجا نشسته‌ام که اگر پیشنهاد مفیدى شود قبول بکنم ولى اینجایى که مى‌‌فرمایید مجازات نیست این مجازات در قانون مصوب 1310 است بنده قانون مصوب سوم بهمن 1310 را الان نشان می‌دهم عرض کنم یک مرتبه است که می‌فرمایید فحش دادن عیبى ندارد و این حرفى است خوب شروع مى‌کنیم از اول اما یک وقت یک کسى فحش داد و این فحش مضر است به جامعه مضر است و این قابل تعقیب است بایستى چکار کرد وقتى که در موارد جرایم دیگر آلت جرم را ضبط مى کنند اینجا هم روزنامه را از دستش مى‌گیرند و تعقیب می‌کنند این که توقیف نیست 24 ساعت این را رسیدگى مى‌کنند اگر در 24 ساعت معلوم شد که واقعاً ایشان جرمى مرتکب نشده که روزنامه‌اش آن وقت خلاص می‌‌شود اما به نظر بنده راجع به کیفیت مجازات ما قانون داریم راجع به مقام سلطنت بداریم و نسبت به خانواده سلطنتى هم داریم ممکن است بنده قانون را برایتان بخوانم نسبت به سفراى خارجى داریم و نسبت به اعضاى دولت هم داریم و در پاره‌اى از موارد منجر به توقیف مدیر روزنامه می‌‌شود و اما در مورد اهانت به مقام سلطنت باید در ظرف 24 ساعت (فرامرزى- بعدش) بعدش را باید محکمه تعیین کند فرامرزى چقدر باید طول بکشد

ممکن است یک سال طول بکشد گفتم که محکمه تعطیل‌بردار نیست اجازه بفرمایید محکمه باید ادامه بدهد تا تکلیف روزنامه را تعیین بکند به هر حال تعطیل بردار نیست اینجا نوشته ‌شده است (فرامرزى- اگر چه یک سال طول بکشد آقا شما وکیلید اگر از شما سلب مصونیت شود چه می‌شود؟) اجازه بفرمایید راجع به این قسمت رسیدگى بیشتر از 48 ساعت طول نخواهد کشید اگر محتاج به ادله‌اى باشد بیش از یک هفته طول نخواهد کشید

فرامرزى- یک توضیح کوچکى دارم‏

رئیس- جاى توضیح نیست

فرامرزى- همین جا عرض می‌کنم نمی‌شود

فرامرزى- بقاى روزنامه در توقیف تا تکلیفش معین شود گاهى ممکن است تا دو سال طول بکشد

رئیس- به پیشنهاد آقاى فرامرزى رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام کنند عده‌ى کمى بر‌خاستند تصویب نشد یک پیشنهاد دیگر قرائت شود

پیشنهاد می‌کنم که به جاى شهربانى دادستان نوشته شود عبدالرحمن فرامرزى‏

رئیس- آقاى فرامرزى‏

فرامرزى- اگر آقاى مخبر قبول می‌کنند بنده عرضى ندارم‏

سزاوار- بنده حرفى ندارم ولى اجازه بدهید نظر کمیسیون را عرض کنم کمیسیون خواست این کار را شهربانى مرتب کند و دادگسترى تقریباً آلوده نباشد در این قسمت‌ها و به علاوه این کار را شهربانى زودتر متوجه می‌شود ولى به هر حال بنده حرفى ندارم اما کدام قسمت قسمت اول یا دوم‏

رئیس- آقاى فرامرزى در کدام قسمت قسمت الف یا آن قسمت مربوط به اشخاص‏

عبدالرحمن فرامرزى- البته چون من به طور کلى با این قسمت ج مخالفم شکى نیست که نظرم اول باید با آن قسمتى باشد که موافق هستم ولى حالا براى این که داد و بیداد بخوابد بالاخره لااقل در این قیمت دست شهربانى را کوتاه کنیم و بدهیم به دست عدلیه در همین قسمت دومش باشد

رئیس- دولت قبول می‌کند آقاى منصور‌السلطنه عدل‏

عدل- در قسمت دوم که اصلاً شهربانى نیست‏

رئیس- پس دولت قبول کرد پیشنهاد دیگرى قرائت شود پیشنهاد دیگرى از آقاى فرامرزى به شرح زیر قرائت شد پیشنهاد می‌کنم که کلمه وکلا از لایحه حذف شود

فرامرزى- عرض کنم چرا من پیشنهاد کردم که کلمه وکلا حذف شود اولاً دولت وقتى این لایحه را آورد  و اسم وکلا را نوشت دلش به حال وکلا نسوخته بود رشوه‌اى داد به وکلا که لایحه‌اش را قبول کنند براى این که وکلا این رشوه را نگرفته باشند یا لااقل خودشان را در آنجا علیحده نگنجانیده باشند آقا تعیین وکیل و وزیر معنى ندارد عرض کردم که اسم وکلا در اینجا فقط براى رشوه گنجانیده شده و وکیل مجلس رشوه نباید بگیرد بنابراین بنده پیشنهاد کردم که اسم وکلا حذف شود (امامى اهرى- این اظهارات شما صحیح نیست قانون پیش‌بینى کرده است)‏

معاون وزارت دادگسترى- این قسمت راجع به جزء ج را آقاى فرامرزى ایراد دارند اینجا بنده لازم است که یک توضیحى عرض کنم ایشان اینجا برایشان سوء‌تفاهمى ایجاد شده است تصور می‌کنند که فقط براى وزیران و معاونین و وکلاى مجلس فکرى شده است و حال این که در جزء اخیر همین ماده براى افراد عادى هم ذکر شده است منتهى با این تفاوت آن کسانى که شاغل مقامات رسمى هستند بدون شکایت آنها و بعد هم قوانین خیلى زیاد‌ى داریم که از نظر شغل و مقام چون کسانى که دارى مشاغل حساسى هستند بیشتر مورد حمله و تهاجم واقع می‌شوند (فرامرزى- روزنامه براى همین است) بنابراین به این جهت این فرق را قائل شده‌اند

فرامرزى- روزنامه براى کسانى است که شاغل مشاغل عمومى هستند و الّا به اشخاص عادی که کارى ندارند و در زندگى خصوصى کسى که حرفى نمی‌زنند خوب من پس گرفتم‏

رئیس- یک ساعت از ظهر گذشته و پیشنهادهایى هست که یک استیضاحى هم آقاى حائرى‌زاده داده‌اند که باید قرائت شود

اسلامى- یک سؤال هم از بنده هست آقاى رئیس‏

رئیس- بله سؤالاتى را که آقایان وکلا کرده اند براى وزارتخانه‌هاى مربوطه فرستاده شده که جواب بدهند

+++

یعنى انتظار دارند که آقایان وزیران حاضر بشوند و جواب بدهند این را در نظر بگیرند که پس از این که این موضوع تمام شد جواب آقایان نمایندگان داده شود استیضاح قرائت می‌شود

[3- قرائت استیضاح آقایان حائرى‌زاده و مکى‏]

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

نظر به این که به دلایل ذیل آقاى سپهبد‌ احمدى را نسبت به توقیف حضرت آیت‌ الله آقا سید ابوالقاسم کاشانى و به تعید ایشان به خرم آباد و بعد به خارج ایران و همچنین توقیف جراید و مدیران آنها مرتکب جرم و اعمال خلاف قانون شده‌‌اند آقاى سپهبد امیر‌احمدى وزیر جنگ را استیضاح می‌کنیم خواهشمندیم به ایشان اطلاع داده شود برا‌ى جواب استیضاح در مجلس شورای ملى حاضر شوند

اینجانبان کمال تأسف را داریم که آقاى سپهبد امیر‌احمدى و عمال ارتشى ایشان از موقع و قضیه سوء قصدی که نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى واقع شده و این سوء‌قصد مورد نفرت عامه و حتى دنیاى متمدن واقع گردید سوء‌استفاده نموده و پرداخته‌اند به تصفیه خرده حساب‌هاى شخصى و در ضمن لگد مال کردن کلیه شئون مملکتى از قبیل بى‌اعتنایى به قانون اساسى و حتى قوانین عادى از قبیل قانون دادرسى ارتش چه آن که به موجب اصل دهم قانون اساسى غیر از مواقع ارتکاب جنحه و جنایات و تقصیرات عمده هیچ کس را فوراً نمی‌توان دستگیر نمود مگر به حکم کتبى رئیس محکمه عدلیه بر طبق قانون و در این صورت نیز باید گناه مقصر فوراً و یا منتهى در ظرف 24 ساعت به او اعلام و اشعار شود و حتى در قانون دادرسى ارتش نیز به خلاف اصل مذکور اشاره و حکمى نشده گو آن که در صورت وجود اشاره نیز عدم اعتناء به اصل غیر‌ممکن و غیر‌معقول و چنین اقدامى موجب بازخواست و کیفر است به موجب اصل دوازدهم قانون اساسى حکم و اجراى هیچ مجازاتى نمی‌شود مگر به موجب قانون و به موجب اصل 14 هیچ یک از ایرانیان را نمی‌توان نفى بلد یا منع از اقامت در محلى یا مجبو‌ر به اقامت محل معینى نمود مگر در مواردی که قانون تصریح می‌کند

ما میل داریم ملت ایران و نمایندگان مجلس شورای ملى بدانند آقاى سپهبد امیر احمدى طبق کدام قانون و مجوزى و رسیدگى در کدام دادگاه و حکم کدام محکمه حضرت آیت الله آقا سید ابوالقاسم کاشانى را نفى بلد نموده‌اند اگر مجوز براى آقاى وزیر جنگ ماده 5 قانون حکومت نظامى می‌باشد آقاى وزیر جنگ نمی‌توانند به تنهایى خود را قوه مجریه دانسته و به زیردستان خود اوامرى کند که صدور آن اوامر نه مجوز قانونى داشته باشد و نه داخل در صلاحیت ایشان باشد چه آن که امور مربوط به امنیت و آسایش عمومى طبق ماده اول قانون حکومت نظامى فقط با تصویب هیئت دولت و به توسط وزارت جنگ قابل اجرا‌ است مضافاً به این که نفى بلد حضرت آیت الله آقا سید ابوالقاسم کاشانى داخل درامور مربوط به امنیت و آسایش عمومى و اموری که حتى با تصویب هیئت وزرا‌ قابل اجرا باشد نیست و حبس و تبعید و اعدام داخل در مواردى است که باید به وسیله بازپرسى‌هاى قانونى تحت بازپرسى واقع و از طریق محکمه مورد رسیدگى و حکم طبق مقررات قانون صادر گردد زیرا همان ماده 5 حق صدور حکم نفى بلد نداده بلکه طبق ماده 2 قانون حکومت نظامى باید محکمه تشکیل و به جرایم منتسبه و اتهامات رسیدگى شود مضافاً به این که به موجب ماده 5 قانون حکومت نظامى نیز پس از توقیف باید شروع به استنطاق شود و اگر آقاى وزیر جنگ نظرى به امکان توقیف و ادامه توقیف تا اختتام حکومت نظامى داشته باشند اولاً صدور چنین قرارى مربوط می‌شود به مستنطق و ثانیاً قطع نظر از امکان ادامه توقیف و صدور چنین قرار‌ى از طرف مستنطق در مورد حضرت آیت الله آقاى آقا سید ابوالقاسم کاشانى ادامه توقیف و بعد تسلیم به محکمه عدلیه عمل نشده بلکه ایشان نفى بلد شده‌اند یعنى به دستور آقاى وزیر جنگ نظامیان شبانه به وسیله‌ى نردبان از دیوار منزل حضرت آیت الله بالا رفته و از آن طرف به داخل منزل سرازیر شده و بعد از گرفتار نمودن آیت الله ایشان را از نردبان بالا برده و باز به وسیله نردبان به کوچه وارد و داخل در اتومبیل نموده در دژبانى به قدرى مشارالیه را کتک زده‌اند که خون استفراغ نموده سپس یکسره به خرم آبا‌د برده‌اند

قانون دادرسى ارتش براى رسیدگى و دادرسى ترتیباتى مقرر داشته که این ترتیبات موجب صریح ماده 239 قانون دادرسى ارتش در دیوان‌هاى حزب نواحى که به حال جنگ وهمچنین نقاطى که بحال حکومت نظامى می‌باشد عیناً قابل اجرا است و به موجب صریح ماده 191 قانون دادرسى ارتش پس از تشکیل جلسه دیوان حرب متهم و وکیل مدافع باید در دادگاه حضور یابند و متهم آزادانه در معیت مستخفظین و وکیل مدافع در دادگاه حاضر می‌شوند ما می‌خواهى ملت ایران بداند و بفهمد که چه شده براى رسیدگى به تصور اتهام نسبت به حضرت آیت الله آقاى سید ابوالقاسم کاشانى از معظم‌له از پرسى به عمل نیامده و براى اثبات آن تصور اتهام محکمه تشکیل نیافته و اساساً می‌خواهى بدانیم و بفهمیم آیا در کشور ایران و در این مملکت مشروطه می‌توان کسی را بدون آن که خود آن کس و یا سایرین بفهمند براى چه بدون دلیل و بدو‌ن جهت و بدون رسیدگى بدون باز‌پرسى و بدون تشکیل محاکمه و بدون حکم محکمه فقط به موجب حکم وزیر جنگ یعنى حکمى که نه قانون لازم دارد و نه رسیدگى و محکمه نفى بلد نمود ما می‌خواهیم بدانیم آیا مجلس شورای ملى و آیا ملت ایران راضى می‌شود چنین ننگى دامان کشور ما را در پیشگاه سایر ملل آلوده و ملوث سازد و آیا در مملکتى که افتخار عضویت سازمان ملل متفق جهانى را دارد و دعوى آزادى بشر‌دوستى هم دردى و هم فکرى با سایر جهان را می‌کند و نحوه حکومت خود را دموکراتیک و خویستن را به اصول دموکراسى پایبند و علاقمند معرفى می‌نماید می‌توان بدون دلیل به امر وزیر جنگ شبانه با نردبان از دیوار منزل مردم بالا رفت و صاحب خانه را گرفت و کت بسته و به هر کجا دل بالا‌رونده از نردبان خواست صاحب منزل را تبعید و نفى بلد نمود آیا مجلس شورای ملى فکر نمی‌کند عمل و رفتار آقاى سپهبد امیر‌احمدى بسیار شدیدتر

رئیس- تأمل بفرمایید آقاى حائرى‌زاده این مطابق نظامنامه نیست براى این که در استیضاح باید موضوع استیضاح معلوم شود (صحیح است) ماده 44 را براى شما می‌خوانم استیضاح داده‌اید باید موضوع را بفرمایید آنها را نگاه دارید در موقع خودش بفرمایید

حائرى‌زاده- یک موضوع دیگر هم راجع به مطبوعات است‏

رئیس- بسیار خوب آقاى نخست وزیر

نخست وزیر- آقاى ساعد بلافاصله بعداز لایحه مطبوعات دولت براى جواب حاضر است‏

[4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏]

رئیس- بسیار خوب چند نفر از نمایندگان امضاى کیست امضاى آقاى حائرى‌زاده و آقاى مکى جلسه فعلاً به عنوان تنفس ختم می‌شود و جلسه آینده پس فردا‌ است‏

مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد

رئیس مجلس شورای ملى رضا حکمت

+++

شماره 15357- 33649     30/ 11/ 27

آقاى عبدالله امامى سردفتر اسناد رسمى دزاشیب شمیران‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در دزاشیب براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 15441- 31926       30/ 11/ 27

آقاى مرتضى مهدوى دفتر‌‌یار دفتر اسناد رسمى شماره 3 کرمانشاهان‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه دوم کرمانشاه منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 14839- 32026            1/ 12/ 27

آقاى عبدالوهاب علوى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم بخش مشیز بردسیر کرمان منصوب می‌شوید

طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 15152- 32044       1/ 12/ 27

آقاى سید عباس قریشى‌نژاد

به موجب این ابلاغ دفاتر شما را در قریه درخش بیرجند براى ثبت ازدواج و طلاق رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 15503- 32012        1/ 12/ 27

آقاى محمد صادق‌پور مسئله‌گو

به موجب این ابلاغ دفاتر شما را در دهستان طاهر گوراب گیلان براى ثبت ازدواج و طلاق رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 15358- 32050     1/ 12/ 27

آقاى سید ابوالقاسم فاضل چهار‌‌محالى‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در دهستان جنکى چهارمحال اصفهان براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 15159- 31832      27/ 11/ 27

آقاى محمد مشایخى سردفتر اسناد رسمى شماره 10 جویمند گناباد مشهد

چون به موجب دادنامه قطعى مورخه 11/ 9/ 27 دادگاه بدون انتظامى سردفتران محکوم به توبیخ با درج در روزنامه رسمى شده اید ادارخ کل ثبت بدین وسیله مفاد دادنامه مزبور را در مورد شما اجرا می‌نماید

مدیر کل ثبت‏

شماره 15136- 33048 27/ 12/ 1

آقاى محمد حسن آیت اللهى‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در قریه بردج شیراز براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 15054- 31994      1/ 12/ 27

آقاى اسماعیل قرانى دفتریار درجه اول خوى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم شهر خوى منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 32056 15150     1/ 12/ 27

آقاى عبدالعلیم باستانى پاریزى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم دهستان پاریز کرمان منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 14838- 32016     1/ 12/ 27

آقاى سید امیر فتایى سردفتر ازدواج وطلاق قریه خمیر بندرعباس‏

به موجب این ابلاغ به علت کناره‌گیرى و ترک محل کار از تصدى دفاتر ازدواج و طلاق معاف می‌شوید

وزیر دادگسترى‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294462!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)