کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 146 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست‌ وچهارم اردیبهشت ‌ماه 1330  

فهرست مطالب:

1) طرح صورت مجلس

2)بیانات قبل از دستور - آقایان: کشاورز صدر - معدل و مکرم

3) تصویب صورت مجلس

4) اخذ رأی و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به شهریه‌ها

5) طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به لوله‌کشی شهر تهران

6) تأیید و تقاضای طرح سه فقره لایحه و استرداد لایحه ملی شدن دبیرستان‌ها از طرف آقای وزیر فرهنگ

7) تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 146

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست‌ وچهارم اردیبهشت ‌ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1) طرح صورت مجلس

2)بیانات قبل از دستور - آقایان: کشاورز صدر - معدل و مکرم

3) تصویب صورت مجلس

4) اخذ رأی و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به شهریه‌ها

5) طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به لوله‌کشی شهر تهران

6) تأیید و تقاضای طرح سه فقره لایحه و استرداد لایحه ملی شدن دبیرستان‌ها از طرف آقای وزیر فرهنگ

7) تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

 (مجلس ساعت ده و بیست و پنج دقیقه به ریاست آقای نورالدین امامی(نایب رئیس) تشکیل گردید.

(1- طرح صورت مجلس)

نایب رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه: آقایان: یوسف شکرایی، سید شکرالله صفوی، هدایت‌الله پالیزی، دکتر حسن علوی، مرتضی حکمت، ابوالقاسم فقیه زاده، دکتر عبدالحسین طبا، محمدعلی هدایتی غلامحسین امیری، قراگزلو، طباطبایی، خزیمه علم

غایبین بی‌اجازه: آقایان: حسین خاکباز، محمود محمودی، عباس قبادیان، محمدعلی منصف، ابوالفتح قهرمان، محمدعلی نصرتیان، حاج محمد ابریشم‌کار، تولیت، غلام‌حسین ابتهاج، عبدالوهاب اقبال،شهاب خسروانی،عماد تربتی، ابوالحسن رضوی، سید مهدی پیراسته، جواد مسعودی

نایب رئیس- نسبت به صورت جلسه قبل نظری نیست؟ آقای فرهودی

فرهودی- چون در اظهارات جلسه گذشته بنده مختصر اشتباهاتی که سهوالقلم است شده اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تندنویسی عرض دیگرم این که آقای ابریشم‌کار را جزء غایبین بی‌اجازه نوشته‌اند در صورتی که ایشان 20 روز تقاضای مرخصی با دلایلی که داشته‌اند کرده‌اند و قرار بود که به کمیسیون محاسبات برود خواستم خواهش کنم جناب آقای رئیس دستور بفرمایید آن تقاضا هر چه هست به کمیسیون محاسبات داده شود و رسیدگی بشود و دیگر آقای ابریشم‌کار را جزء غایبین بی‌اجازه ننویسند مطلب دیگر این که فرهنگیان خرمشهر تلگرافی کرده‌اند راجع به حقوق و مزایاشان و شکایاتی نموده‌اند و حتی می‌خواهند یک هئیت نمایندگی برای احقاق حق‌شان به تهران بفرستند بنده تلگراف را خدمت آقای رئیس تقدیم می‌کنم که به این موضوع رسیدگی بفرمایند(امینی- این‌که نطق قبل از دستور است پس بنده هم اجازه می‌خواهم).

نایب رئیس - راجع به مرخصی آقای ابریشم‌کار که فرمودند تا کمیسیون حسابداری تصویب نکند غایب بی‌اجازه منظور می‌شود بعداً که کمیسیون محاسبات تصویب کرد آن وقت غایب با اجازه خواهند بود.

فرهودی - درخواست گم شده است.

نایب رئیس - به کمیسیون حسابداری فرستاده شده آقای حائری‌زاده.

حائری‌زاده - طرحی که در جلسه سابق راجع به انتخاب اعضای کمیسیون مختلط نفت داده شد و تصویب گردید معمولاً اسامی صاحبان امضای طرح باید در صورت مجلس نوشته شود در صورتی که در صورت مجلس ذکر نشده است استدعای بنده این است که اسامی را در صورت جلسه قید کنند نظر بنده این بود که برای آتیه سایقه نشود و الّا این مسئله مهمی نیست خواستم بگویم که برای آتیه سابقه نشود.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود آقای شوشتری.

شوشتری - بسم الله الرحمن الرحیم، بنده با این که می‌توانستم ا‌زماده 90 استفاده کنم ولی به‌ صورت جلسه وارد شدم در جلسه پیش که بنده با اجازه رفته بودم به مجلس ترحیم مرحوم رشید یاسمی دانشمند و در آنجا تا بعدازظهر طول کشید در آنجا به من اطلاع رسید که در مجلس مورد بی‌مهری شدم که در صورت ظاهر بی‌مهری شده است ولی در باطن مهر بوده شنیدم گفته‌اند که پسر عموی شوشتری که می‌خواست مجلس را تهدید کند و چنین و چنان کند من شخصاً با هر مقام و هر فردی که بخواهد اهانت به مجلس کند و مجلس را تعطیل و تهدید کند به‌طوری که همه نمایندگان هم با این فکر بنده هم عقیده‌اند مخالفم و او را خائن می شناسم(احسنت) ولی به حرف های وهمی و خیالات عصبی و فرضیاتی که نمی شود دلیل هم به آن اقامه کرد نباید مردم را آلوده کرد آن هم مثل من خدمتگذار. من م یخواستم از ماده 90 استفاده کنم ولی به احترام قانون نفت برای این که در این موقع شایسته نمی دانم که در تشنج مملکت بیفزایم عرضی نمی کنم و وارد نمی شوم و روزی که انشاءالله جناب آقای دکتر مصدق موفق شدند و کارهایشان را کردند و اعصابشان هم درست شد آن وقت ادله‌ام را اقامه می‌کنم بر علیه ایشان.

نایب رئیس- فرمایشات آقا مربوط به صورت جلسه نبود. آقای بهادری

بهادری- تلگرافی از کارخانه‌جات تبریز رسیده جلسه گذشته برای نطق قبل از دستور اسم‌نویسی کرده بودم که این جریان را به استحضار مجلس برسانم متأسفانه مقام ریاست اجازه ندادند حالا این تلگراف را تقدیم می‌کنم که مقام ریاست دستور بدهند که دولت در این باب توجه عاجلی بکند.

نایب رئیس- بیانات آقایان هیچ‌کدام مربوط به صورت مجلس نیست(صحیح است) استدعا می‌کنم که این قسمت را آقایان در نظر بگیرند که اگر در صورت مجلس تحریفی شده یا در بیانات‌شان یک چیزی از قلم‌افتاده آن را تذکر بدهند(صحیح است). آقای آشتیانی‌زاده

آشتیانی‌زاده - در جلسه گذشته جناب آقای دکتر مصدق که مورد توجه عموم نمایندگان می‌باشند و همه به ایشان علاقه دارند و وجود ایشان برای کار نفت مغتنم است(فرامرزی- برای همه کارها مغتنم است) اظهار داشتند که امنیت جانی ندارند و به‌همین دلیل در مجلس متحصن شدند(عده‌ای از نمایندگان- آقا متحصن نیستند)

+++

وقتی که رئیس دولت یک مملکتی که شخصاً مسئولیت امنیت عمومی مردم را دارد اظهار عجز بکند...

نایب رئیس - آقای آشتیانی‌زاده اینها مربوط به صورت جلسه نیست.

آشتیانی‌زاده - مقدمه است.

نایب رئیس - مقدمه را بگذارید کنار چیزی که مربوط به صورت مجلس است بفرمایید.

آشتیانی‌زاده - جایی‌که رئیس دولت مملکت که مسئولیت امنیت عمومی را دارد خودشان از ترس جان خودشان در مجلس متحصن می‌شوند من نمی‌دانم تکلیف مردم چیست؟ (کشاورز صدر و معدل- متحصن نیستند) اجازه بفرمایید بنده این سؤال را از آقای وزیر کشور می‌کنم از مقام ریاست استدعا می‌کنم که امر بفرمایند که وزیر کشور اینجا بیایند اظهار کنند یا هئیت حاکمه لیاقت اداره مملکت را ندارند و ما این بودجه سنگینی که از بیت‌المال ملت می‌گیریم فقط به منظور نشستن توی اتومبیل‌های عالی و داشتن تیترهای خیلی مهم است اگر به حفظ امنیت قادر نیستند آقای وزیر کشور و رئیس شهرربانی و رئیس ژاندارمی استعفا بدهند بروند پی‌کارشان و اگر در دادن جواب دیر بکنند بنده استیضاح می‌کنم.

نایب رئیس - آقای امینی.

امینی - بنده از نمایندگان محترم خیلی معذرت می‌خواهم چون سنت امروز بر این است که برخلاف سنن پارلمانی در صورت مجلس صحبت بشود بنده فقط برای بستگی مطالب به اظهاراتم عرض می‌کنم که در جلسه قبل عرضی کردم که در صورت جلسه ذکر نشده است در آنجا ندیدم ضمناً مکتوبی از دانشجویان رشت رسیده است چون بنده تحقیق کافی نکرده‌ام اصراری نمی‌کنم فقط از مقام ریاست استدعا می‌کنم برای توضیح به آقای وزیر کشور بدهند.

نایب رئیس - آقای فرامرزی

فرامرزی - چون معلوم شد که شخص آقای دکتر مصدق مربوط به صورت جلسه است اجازه بفرمایید که من عرض کنم که ایشان تحصن به آن معنی که آقای آشتیانی‌زاده فرمودند نکردند ایشان فرمودند که من اینجا می‌مانم تا کار نفت تمام شود (صحیح است).

آشتیانی‌زاده - فرمودند به من سوءقصد می‌کنند، فرمودند می‌ترسم.

فرامرزی - فرمودند که هفت‌تیر دارم و نمی‌ترسم.

نایب‌رئیس - اینها هیچ‌کدام مربوط به صورت جلسه نبود نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟(اظهاری نشد) چون عده برای رأی کافی نیست پس از حصول اکثریت تصویب می‌شود.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: کشاورز صدر- معدل و مکرم)

نایب رئیس - چند نفر از آقایان برای نطق قبل از دستور اسم‌نویسی کرده‌اند. آقای شیبانی

کشاورز صدر - آقای شیبانی نوبت‌شان را به بنده داده‌اند یعنی ایشان نفر اول اسم نوشته‌اند و بنده نفر دوم بنده جای ایشان صحبت می‌کنم بعد ایشان نفر دوم صحبت می‌کنند.

نایب رئیس - بفرمایید.

کشاورز صدر - بنده خواستم از همکار عزیزم آقای آشتیانی‌زاده استدعا بکنم در این موقع که مملکت دچار تشنج است ما هر چه‌قدر احتراز کنیم از عباراتی که ممکن است برای دولت و کشور ایران جنبه زننده‌گی داشته باشد...

آشتیانی‌زاده - پس آب هم نخوریم این حرف‌ها را بگذارید کنار.

کشاورز صدر - آقای آشتیانی‌زاده من در بین حرف شما صحبت نکردم گوش کنید.

نایب رئیس - بین‌الاثنین صحبت نکنید نظم مجلس با بنده است.

کشاورز صدر - باید از مطالبی که زننده‌گی داشته باشد احتراز کنیم چرا؟ اگر ما علاقه داریم اگر میل داریم که این تصمیم برجسته مجلس ایران که ملت ایران را پنجاه برابر آن منزلتی که داشت در چشم دنیا بزرگ‌تر کرده است به نتیجه برسد نبایستی که ما با این حرف‌های بی‌سروته و با این گفته‌های بی‌اساس که با حقیقت تطبیق نمی‌کند به خودمان توهین بکنیم و من واقعاً به آقای شوشتری تکریم می‌کنم که خودداری کردند از بیان مطالبی که موجب تشنج بود ما همه از دولت و ملت و نمایندگان مجلس برادریم و باید برادری به هم بدهیم و اگر در جایی هم ایرادی داریم بگذاریم برای بعد(شوشتری- می‌گذارم برای بعد) و همین طور که جناب آقای فرامرزی فرمودند جناب آقای نخست‌وزیر برای این که به این کار بسیار مهم زودتر و بهتر رسیدگی بکنند و وقت‌شان هم تکافوی زیادتری داشته باشد و اعضای هئیت مختلط هم که بحمدالله انتخاب شده‌اند در همین‌جا تماس داشته باشند آمده‌اند در مجلس مانده‌اند مصلحت نیست که این را ما حمل بر تحصن بکنیم اگر یک روزی تحصن لازم باشد برعلیه مرتجعین انگلستان باید تحصن کرد و اعتصاب نمود تعطیل کرد(آشتیانی‌زاده- این را به آقای تقی‌زاده و آقای کاظمی بفرمایید) آقای کاظمی مرد شریفی است خواهش می‌کنم وسط حرف بنده صحبت نکنید اما عرایضی که بنده می‌خواهم عرض کنم راجع به تراوشات شرکت سابق نفت که با صرف منافع ملت ایران در جراید لندن می‌شود می‌خواهم به‌طور اجمال صحبت بکنم مجله اکونومیست یا به‌ عبارت دیگر ناشر افکار مرتجع‌ترین افراد دنیا راجع به تصمیم ملت ایران خیلی اظهار نگرانی کرده است و دلسوزی برای شرکت غاصب کرده که چرا هزارسال دیگر باز به غارتگری و یغماگری خودش نمی‌تواند ادامه بدهد و در عالم جنگ زرگری این مجله مرتجع نویسنده این مجله در عالم جنگ زرگری به وزیر خارجه دولت کارگری انگلستان که ما می‌دانیم کارگر و مرتجع دولت انگلستان همه سروته یک کرباسند حمله کرده است که چرا تو فوری در مقام ایستادگی و مجادله و مخاصمه برای تضییع حقوق ملت ایران و برای حفظ غارتگری شرکت نفت نمی‌کوشی و حال آن‌که تمام دنیا می‌دانند که امروز روزی نیست که بشود با حقوق حقه ملت‌ها بازی کرد. امروز روزی نیست که با زور و قلدری و گردن کلفتی و استعمار بشود حقوق ملل‌های ضعیف را(یکی از نمایندگان- ملل خودش جمع است ملل‌ها غلط است)حقوق ملت‌های ضعیف را از بین برد مطلب دیگر این دایه مهربانتر از مادر شرکت نفت که البته لیره‌های شرکت نفت او را به این کار واداشته است اشاره کرده این بوده است که چرا دولت آمریکا برای حفظ منافع و غارنگری شرکت نفت با ما همکاری نمی کند و اشاره کرده است که ما و آمریکا در منافع دنیا شریکیم بنابراین اگر بنا باشد آمریکا در این قضیه که دارند دست شرکت غاصب نفت را قطع می‌کنند کمک نکند و حقوق ملت ایران را از دست ملت ایران نگیرد معلوم می‌شود با ما صمیمت ندارد و ماهم در سرکارهای دیگر با منافع آمریکا بازی می‌کنیم(حاذقی- این حرف‌ها جواب ندارد شما کار خودتان را بکنید) این بیچاره بدبخت مثل این که چشم و گوشش را بسته اند و نمی داند که دیگر در دنیای امروز صحبت منافع من و شما نیست صحبت حق و حقوق واقعی و حقوق بشری است که برای یک ملتی قائل می‌شوند مقاومت دولت انگلیس در مقابل حق ثابت و مسلم ایران و سرسختی دولت انگلیس برای ادامه غارتگری شرکت نفت بیش از پیش بر نفرت و انزجار و افتضاح دولت انگلستان در دنیا می‌افزاید بنابراین باید ملت انگلستان بیدار باشد و متوجه باشد که اسباب دست چندنفر یا یک شرکت متجاوز قرار نگیرد و ملت انگلستان را در نظر دنیا رسوا نکند(حاذقی- این حرف‌ها اصلاً جواب نداردما کار خودمان را می‌کنیم) این نظریه مجله اکونومیست حتی در دوران جنگ‌های صلیبی و زمان حکومت ملکه ویکتوریا هم کهنه و منفور بوده است ملت انگلستان اگر بخواهد او را جزء ملت‌های آزادمنش دنیا محسوب دارند باید دولت و شرکت غاصب نفت را پند و اندرز بدهد که مکیدن خون یک ملت ستمدیده محروم کافی است یک خبری بنده دیدم در روزنامه باختر نوشته است از روزنامه تایمز چاپ عراق دولت عراق از روزنامه‌ای که از اسمش به‌رسمش می‌شود پی‌برد این روزنامه که اسباب کمال تأسف است که دولت عراق اجازه می‌دهد که در مملکت و کشور خودش چنین اخباری را منتشر می‌کند می‌نویسد روزنامه تایمز عراق ضمن بحث در اوضاع خاورمیانه می‌نویسد«که اصرار و ابرام ایران به منظور ملی‌ نمودن صنعت نفت و اعتصاب کارگران مناطق نفت‌خیز کشور مزبور بر اثر تبلیغات کمونیستی صلح و امنیت را در این قسمت از جهان تهدید می‌کند. شما را به خدا ببینید یک روزنامه‌ای در مملکت عراق چه می‌نویسد به عقیده من باید گردن این روزنامه‌نویس را بزنند چرا؟ برای این‌که این برادر دولت عراق یعنی ایران وقتی قیام کرد و مجاهده کرد و برای حفظ حق خودش اقدام کرد آن وقت خودبه خود به دولت عراق، به ملت عراق هم منافع می‌رسید تمام ملت ایران و تمام ملل دنیا و تمام دولت‌های دنیا می‌دانند که این تصمیم ملی‌شدن نفت و استیفای حقوق ملت ایران که در نتیجه جنبش و نهضت ملت ایران بوده است و همان‌طور که زیر نفوذ انگلیس نخواهد رفت زیر نفوذ هیچ دولت دیگری نمی‌رود(فرامرزی- روزنامه تایمز عراقی نیست در عراق چاپ می‌شود) چرا شعبه‌اش در آنجا است و آنجا منتشر می‌شود بنابراین بنده عرایضم را در اینجا ختم می‌کنم و انتظار دارم که دولت عراق در دکان این روزنامه‌فروش مزدور شرکت نفت را ببندد برای این که قیام ما قیام دولت عراق است قیام ما برای حفظ حقوق ما است، قیام ملت ایران و اقدام ملت ایران و اقدام مجلسین ایران و اقدام دولت ایران برای ملی‌شدن نفت برای حفظ حقوق ملت ایران است و در نتیجه تحمیل و انتریک هیچ دسته‌ای از دستجات دنیا نیست دولت عراق باید بداند که اگر این روزنامه‌نویس رادمنش را قیچی نکند و مجازات نکند خیانت به آزادی خودش کرده است(ابوالقاسم امینی- آقای کساورزصدر، این روزنامه تایمز لندن نیست این ادیسون مخصوص عراق است) بنده مرادم این است که ملت برادر ما هم ایادی انگلیس‌ها را و دمشان را قیچی کند و بیرون کند جناب آقای مخبر فرهمند که بنده همیشه به ایشان احترام می‌کنم یک یادداشتی و یک نامه‌ای برای بنده فرستاده‌اند و به بنده امر فرموده‌اند که آنها را اینجا قرائت کنم این نامه‌ای که برای ایشان فرستاده شده است. 

+++

نایب رئیس - آقا وقت شما تمام شد.

کشاورز ‌صدر - آقاى شیبانى نوبتشان را به بنده داده‌اند

معدل - نوبت‌شان را به بنده داده‌اند بنده مى‌خوانم.

نایب رئیس - آقاى معدل.

معدل - بنده امروز مى‌خواهم چند کلمه‌اى راجع به ولایت خودمان صحبت کنم و از آقایان استدعا مى‌کنم که توجه بفرمایند چون با کمال اختصار صحبت مى‌کنم تا از اکثریت نیفتد ( اردلان - از ملخ هم صحبت بفرمایید) قبلاً بایستى عرض کنم که در بهار امسال به عالم علم و ادب ما زیان‌هاى غیرقابل جبرانى وارد شد. هنوز از ماتم مرحوم استاد معظم ملک‌الشعراى بهار چیزى نگذشته که به عزاى دانشمند گرامى استاد دانشگاه رشید یاسمى مواجه مى‌باشیم (صحیح است) با مرگ مرحوم شهید نورایى و مرگ مرحوم صادق هدایت و مرحوم ملک‌الشعراى بهار مرگ رشید یاسمى چهارمین عزاى ادبى ما در بهار امسال است. به خاندان شریف رشید یاسمى و به مردم غرب ایران مخصوصاً شهر کرمانشاه و ایل جلیل او تسلیت مى‌گوییم. (صحیح است) آقایان خاطر محترمشان متوجه است که در قسمت جنوب یعنى ایالت کرمان و فارس و خوزستان ملخ دریایى حمله شدیدى کرده است و این حمله به قدرى شدید و بزرگ بود که اگر دنباله او ادامه مى‌یافت و یا دولت به وظایف خودش چنانچه باید و شاید اقدام نمی‌کرد از جهات خسارات مادى گذشته مملکت ما مواجه با خطر قحطى شدیدى می‌شد. (صحیح است) و فعلاً هم مشغول اقدام هستند. چون اینجا عادت بر این جارى شده که انتقاد مى‌کنیم از خدماتى که مأمورین مى‌کنند. (صحیح است) و قدر‌شناسى نمى‌کنیم. (صحیح است) موکلین بنده به بنده مأموریت داده‌اند که با اجازه آقایان نمایندگان محترم از زحماتى که مأمورین دولتى در حوزه فارس مى‌کشند قدردانى بکنم. (صحیح است) برادران کرمانى ما متأسف هستند که در حین عمل رئیس کشاورزى آنجا عوض شده. البته این جبران مى‌شود با وجود این آنجا هم بنده مستحضر هستم که مساعى جمیله به کار برده شده است. (صحیح است) (امینى- از زحمات مهدوى هم بفرمایید) بایستى که این را تصدیق بکنیم که وزیر سابق کشاورزى آقاى مهدوى بسیار خوب عمل کردند و اگر وضعیت موضوع سیاسى این قضیه نبود ما بیش از این در اینجا از ایشان ذکر خیر مى‌کردم. (حاذقى - وزیر فعلى هم خوب کمک کردند) وزیر فعلى هم کمال کوشش و مجاهده را کرده‌اند و سایر اشخاصى هم که در وزارت کشاورزى هستند کمال کوشش را کرده‌اند. ولى بنده مخصوصاً آمده‌ام اینجا تا از مردمانى که در بیابان‌ها و در کوهسارها دور از شهرها مشغول مبارزه هستند از افراد نظامى‌که در این باب کمک کرده‌اند حق‌شناسى بکنم (صحیح است) این برادران عزیز ما به خاطر این که این وظیفه را انجام مى‌دهند در این موقع که حتى خوشگذران‌هاى تهران حاضر نیستند مبل‌شان را از این اطاق به آن اطاق منتقل کنند منتهاى جان‌فشانى را کرده‌اند و در این باب کمال مراقبت را کرده‌اند (صدرزاده - افراد نظامى را هم بفرمایید) و از اینجا هم کمک کرده‌اند و همین طور که گفته شد نظامى‌ها هم به ما کمک فوق‌العاده زیادى کردند و امیدوارى هست به محصول شتوى یعنى به گندم و جو ضررى نرسیده باشد و نتیجه مطلوب گرفته بشود (صدرزاده - اعتبار جدید هم لازم است) البته اعتبار جدید هم لازم است و به موقعش داده مى‌شود (نایب رئیس - تأمل بفرمایید اکثریت نیست) (پس از لحظه‌اى اکثریت حاصل شد) اما قسمتى را که آقاى مخبر فرهمند التفات کرده‌اند قرائت بشود پس از خطایى که به مجلس شوراى ملى و مجلس سنا از طرف عموم کارمندان و خدمتگزاران اداره دارایى و اقتصادى همدان است که به امضاى نمایندگان آنها آقاى مهدى مشیرى و جعفر شادمانى است مى‌نویسند که ما از تصویب ملى شدن صنعت نفت که به دست وکلاى ملت انجام یافته اظهار قدردانى و شکرگزارى مى‌کنیم و از انتخاب آقاى دکتر مصدق هم به نخست وزیرى اظهار امتنان و خوشوقتى مى‌کنیم و همچنین نامه‌اى به امضاى خیلى زیادى است که یکى از آقایان سردفترها هم آن امضاها را تصدیق کرده همان طور از ملى شدن صنعت نفت و از انتخاب نخست وزیرى آقاى دکتر مصدق خوش‌وقتى نموده‌اند و بنده اینها را تقدیم مقام ریاست مى‌کنم ( فرامرزى - مجلس که رأى داد نماینده عمومى است) موضوع دیگرى را که بنده راجع به حوزه فارس به عرض آقایان نمایندگان مى‌رسانم موضوع راه است آقایان نمایندگان اظهار التفات فرمودند چه ‏در کمیسیون بودجه و چه در کمیسیون خاص یک اعتباراتى تصویب شده خاطر محترم دولت را به اجراى این مصوبات متوجه می‌کنم و از دولت انتظار دارم در این موضوع توجه کافى بکنند و اهمیت این موضوع را از نظر دور ندارند و در قسمت ساختمان راه‌ها مخصوصاً نسبت به راه شیراز و بوشهر توجه خاصى مبذول دارند دیگر در قسمت انتخابات است براى این که دولت حاضر برنامه خودش را در درجه اول موضوع اجراى ملى شدن صنعت نفت و قسمت دوم قانون انتخابات قرار داده بنده جلب نظر دولت را در تقدیم لایحه و جلب نظر کمیسیون کشور را در تعدیل و اصلاح و جلب نظر آقایان نمایندگان محترم را در موقع تصویب به حقوق از دست رفته یک قسمتى از مملکت که اینها داراى نمایندگان خاصى نبودند مى‌کنم و براى نمونه عرض مى‌کنم که قسمتى از مملکت ما در اول مشروطیت از قلم افتاده‌اند و حق این بوده است که به اینها نماینده خاصى داده بشود بعضى از این حوزه‌ها جزو حوزه‌هاى دیگرى شده‌اند ولى حقاً مستحق وکیل مستقل مى‌باشند (صحیح است) در قسمت فارس یکى بندر لنگه است که آقایان نمى‌بایستى اهمیت این قسمت را در کمیسیون کشور از نظر دور بدارند یکى قسمت کازرون است که این شهر قدیمى و شهر بزرگ و پر جمعیت از داشتن وکیل مستقل محروم است (صحیح است) یکى قسمت کازرون است که این شهر قدیمى و شهر بزرگ و پر جمعیت از داشتن وکیل مستقل محروم است (صحیح است) یکى ناحیه ممسنى است که شاید اهمیت او در تهران محرز نیست ولیکن در قسمت فارس مردم به اهمیتش واقف هستند براى این که صداى مردم آنجا در اینجا منعکس شود و این مطلب به عرض مجلس شوراى ملى رسانده بشود به عرض آقایان نمایندگان محترم می‌رسانم که مى‌بایستى به این قبیل نقاط و این موارد توجه خاصى از طرف کمیسیون کشور مبذول شود و امیدوارم هستم که این تذکر مردم آنجا مورد توجه واقع شود (صحیح است- احسنت)

نایب رئیس - آقاى مکرم‏

مکرم - در جلسه اول اردیبهشت ماه مجلس شوراى ملى بر اثر وصول تلگرافات شکایت‌آمیز زارعین و دامداران خراسان در خصوص منع صادرات پشم و پنبه و شکایات تلگرافى صاحبان وسایل نقلیه موتورى مشهد راجع به مناقصه حمل زغال‌سنگ مصرفى کارخانه قند آبکوه مشهد عرایضى در اینجا کردم و معایب و مضرات منع صادرات را تذکر دادم خوشبختانه دولت وقت به عرایضم توجه کردند و روز بعد آقاى دکتر مفخم کفیل سابق وزارت اقتصادى ملى که همیشه در کارهاشان حسن‌نیت نشان می‌دادند در مجلس شوراى ملى حاضر شده و تقاضا کردند کمیسیونى باحضور بنده و چند نفر از آقایان نمایندگان تشکیل شود و در این خصوص مطالعات بیش‌ترى به عمل آید در نتیجه چند ساعت مذاکرات و تبادل نظر قرار شد تصویب‌نامه سابق دولت که مدتش منقضى شده بود تمدید و اجرا شود یعنى صادرکنندگان پشم و پنبه مقدار جنسى را که می‌خواهند صادر کنند قبلاً به سازمان برنامه عرضه نمایند که هر مقدار براى مصرف کارخانه‌جات کشور لازم باشد خریدارى بقیه صادر شود و این بهترین ترتیب راه حل مشکل صادرات بود همین طورهم عمل کردند و نسبت وضعیت متزلزل مردم آرام شد و بازار صادرات پنبه و پشم رونق گرفت.

در این بین سناتور محترم جناب آقاى دکتر صدیق اعلم که من به ایشان کمال ارادت دارم در مجلس سنا بهاناتى راجع به لزوم جلوگیرى از صادرات پشم و پنبه براى تقویت کارخانه‌جات داخلى فرمودند که اگر چه خاطرم هست نقل قول فرموده بودند روى شکایتى که به ایشان رسیده بود یا به مجلس سنا رسیده بود یک بیاناتى فرموده بودند بى‌اثر نبود یعنى باز وضع بازار و مردم راه متزلزل کرد و اسباب نگرانى شد جناب آقاى سودآور یادداشتى داده‌اند به بنده که مرقوم فرموده‌اند اخیراً قیمت پشم در آمریکا و اروپا صدى چهل تنزل کرده و عمل صدور پشم و پنبه به اشکال برخواهد خورد خوب این هم یک مشکل تازه‌ای است که افزوده می‌شود بر این مشکلات در جلسه گذشته یا ماقبل جناب آقاى صدرى نماینده محترم آذربایجان شرح مفصلى بیان کردند در اینجا مبنى به این که کارخانه‌جات قالی‌بافى آذربایجان چون صادرات پشم را آزاد گذاشته‌اند تعطیل شده و ضمن مذاکراتشان و بیانات‌شان این طور فرمودند که کارخانه‌جات قالى‌بافى آذربایجان در حدود 21 هزار دستگاه هست و در حدود پانصد هزار نفر کارکنان این کارخانه‌جات و عائله آنها است. به نظر بنده این رقم بسیار مبالغه‌آمیز بود مضافاً به این که مطابق آمار نسبت صحیحى که وزارت کار از صنایع عمده کشور تهیه کرده‌اند و به صورت کتابى چاپ شده است و براى نمایندگان محترم و سناتورها فرستاده شده است (معین‌زاده - همه‌اش غلط است) نسبت صحیح است در اینجا تعداد کل دستگاه‌هاى قالى‌بافى تمام شهرستان‌هاى آذربایجان دو هزار و چند دستگاه است (گنجه - تمام آذربایجان؟) بله (گنجه - غلط است اشتباه است) جناب آقاى گنجه عرض کردم صورتى است که وزارت کار چاپ کرده حالا وقت کم است و الّا بنده یک یک شهرستان‌ها را که اسم برده براى آقایان قرائت می‌کردم ولى وقت بنده کفایت نمى‌کند حتى دستگاه‌هایى را هم که دایر نیست در اینجا متذکر شده است. میزان نخ و پشم مصرف شده در سال تقریباً در حدود هزار تن است تعداد کارگران از مرد و زن و بچه در حدود ده هزار نفر است پس معلوم شد که مصرف پشم این کارخانه‌جات قالی‌بافى آذربایجان بیش‌تر از نیم متر محصول پشم کشور نیست که محتاج به جلوگیرى از صادرات پشم به خارج کشور باشیم وضعیت کارخانه‌جات اصفهان و سایر نقاط کشور هم تقریباً از همین قرار است معذلک مطلبى را که در جلسه اول اردیبهشت عرض کرده‌ام تکرار مى‌کنم که مجلس شوراى ملى و دولت کمال علاقه را به ترقى صنایع کشور و توسعه کارخانه‌جات داخلى مخصوصاً قالى‌بافى داشته و دارند و از بذل مساعدت دریغ ننموده‌اند اما این مطلب نباید سبب شود

+++

که از صادرات محصول پنبه و پشم کشور که در مقابل آن طلا وارد مملکت مى‌شود و تنها از این راه است که سطح کشت پنبه و تولید پشم توسعه یافته (صحیح است) و بنیه مالى میلیون‌ها نفر زارعین و دهاقین و کارگران زحمتکش و فقیر و بدبخت کشور تقویت مى‌شود جلوگیرى شود (صحیح است) بنابراین از جناب آقاى وزیر اقتصاد ملى تقاضا مى‌کنم با مطالعه دقیق و مشاوره با اطاق بازرگانى و شوراى کشاورزى تصمیم قاطعى براى صادرات کشور با تسهیلات بیشترى بگیرند ضمناً مصرف پشم و پنبه کارخانه‌جات داخلى را به مقدار تقاضاى کارخانه‌جات به نرخ روز خرید نمایند و راضى نشوند حاصل دسترنج میلیون‌ها نفر زارع و دامدار با صدور تصویبه نامه‌هاى متضاد حیف و میل و لطمه غیر قابل جبرانى به اقتصاد کشور وارد شود. (صحیح است ) مطلب دیگرى را که جناب آقاى صدرى در جلسه گذشته اظهار فرمودند موضوع شکایت دانشجویان آموزشگاه بهداشت و دانشکده پزشکى مشهد بود بنده خیلى خوش‌وقتم که جناب آقاى وزیر فرهنگ هم تشریف دارند و از حضور ایشان استفاده و تمنا مى‌کنم که توجه بفرمایند به عرایض بنده و یادداشت هم بفرمایند و اقدام هم بکنند. جناب آقاى ناظرزاده نماینده محترم یادداشتى داده‌اند که از رفسنجان کرمان هم شکایت زیادى از مالکین و زارعین و بازرگانان و دامداران رسیده که چرا دولت با منع صدور پشم و پنبه راضى به زیان عده زیادى از مردم کشور شده است و حاضر است براى کمک به عده معدودى خسارات جبران‌ناپذیرى به تعداد زیادى از افراد کشور وارد سازد این یک مطلب خیلى بدیهى است و همین طور هم که بنده گفتم همه علاقمندیم به کارخانه‌جات داخلى ولى باید آن مقدارى را که احتیاج دارند تعیین بکنند و بخرند مضافاً به این که بانک ملى یک کمک بسیار بزرگى به کارخانه‌جات کرده و آن این است که به میزان پنجاه در صد قیمت پشم و پنبه‌اى که آنها مى‌خرند به طور وام به ایشان مى‌دهد (شوشترى - می‌خواهند کیلویى 3 ریال بخرند) (مهدوى - بعد خودشان صادر بکنند) به هر حال در جلسه گذشته آقاى صدرى فرمودند که دانشجویان آموزشگاه عالى بهدارى مشهد شکایت کرده‌اند که وزارت فرهنگ قرار بوده است براى تکمیل کادر استادى آموزشگاه چند استاد از خارج استخدام نماید و اقدام نکرده است الى آخر لازم مى‌دانم توضیح عرض کنم که مطلب این طور نیست که آقاى صدرى بیان فرمودند شکایت یا تقاضاهاى دانشجویان آموزشگاه عالى بهدارى مشهد که چاپ شده است و براى اکثر نمایندگان مجلس و سناتور‌ها فرستاده‌اند به طور خلاصه این است که اولاً دانشجویان مى‌خواهند پس از ختم دوره تحصیل آموزشگاه بلافاصله در کلاس چهارم دانشکده پزشکى پذیرفته شوند و بعد از اتمام دوره دانشکده در نقاطى که کم‌تر از ده هزار جمعیت دارد تعهد خدمت خود را در وزارت بهدارى انجام دهند.

2 - این تقاضا براى دانشجویانى است که داراى گواهى‌نامه شش ساله طبیعى هستند خواه در جریان تحصیل و یا بعداً گواهى گرفته و یا هر شرطى وارد آموزشگاه شده باشند. در این خصوص در تاریخ 28 به همین ماه کمیسیونى مرکب از چند نفر آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى و استادان دانشگاه و مدیران کل وزارت بهدارى تشکیل و این طور نظریه دادند.

اولاً - دانشجویان باید داراى گواهى‌نامه شش ساله طبیعی باشند.

ثانیاً - دو سال از تعهد خدمت خود را انجام داده باشند.

ثالثاً - وزارت بهدارى با ادامه تحصیل دانشجو در دانشکده موافقت کند.

رابعاً - در دانشکده پزشکى محل باشد.

این تصمیم کمیسیون که باید به تصویب شوراى دانشکده پزشکى و شوراى دانشگاه مى‌رسید و بعد به صورت لایحه قانونى تقدیم مجلس شوراى عالى می‌شد متأسفانه مدت‌ها معوق مانده و سبب شکایت دانشجویان شده بود از چندى قبل اقداماتى شد تا به تصویب شوراى دانشکده پزشکى رسید قریباً به تصویب شوراى دانشگاه نیز مى‌رسد و لایحه آن تقدیم مجلس مى‌شود اما موضوع دانشکده پزشکى مشهد و شکایت دانشجویان از نداشتن استادهاى خارجى باید عرض کنم در عین حال که وضعیت دانشکده پزشکى مشهد به واسطه وجود آقایان دکترهاى تحصیلکرده آنجا که در دانشکده تدریس مى‌کنند خیلى بهتر از سایر دانشکده‌هاى پزشکى است معهذا شکایت دانشجویان دانشکده مشهد یا تبریز و اصفهان و شیراز کاملاً صحیح و به جا است لکن مطلب این است که قانون استخدام پانزده نفر استاد از کشورهاى خارجه به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده و براى تصویب مجلس سنا فرستاده شده است بنده با آقایان سناتورهاى خراسان مذاکره کرده‌ام که توجه و اقدام بفرمایند زودتر در مجلس سنا طرح و تصویب شود و از جناب آقاى وزیر فرهنگ هم تمنا مى‌کنم این موضوع را در مجلس سنا تعقیب و تصویب آن را بخواهند.

ضمناً نسبت به رفع نقایص مهم دانشکده پزشکى مشهد که بنده به طور خلاصه یادآورى مى‌کنم بذل توجه و اقدام مؤثر بفرمایند.

1 - کلاس اول دانشکده فاقد تالار تشریح است که رکن اساسى پزشکى است.

2 - آزمایشگاه بیولوژى ندارد.

این کلاس از حیث معلم و استاد تقریباً کامل است‏.

کلاس دوم دانشکده غیر از دو درس که معلم و آزمایشگاهى دارد باقى دروس بدون معلم و آزمایشگاه و محل کار مى‌باشد.

بیمارستانى هم در اختیار دانشکده پزشکى مشهد نیست و حال آن که مطابق قانون در هر شهرى که دانشکده پزشکى تأسیس می‌شود بیمارستان‌هاى وزارت بهدارى و شهردارى باید ضمیمه دانشکده شود نقص عمده دیگر دانشکده نداشتن کتابخانه است. خلاصه شیر بى دم و سر و اشکمى است که امیدوارم با توجه وزیر دانشمند فرهنگ که خود استاد دانشگاه نیز مى‌باشند رفع این نقایص بشود (اردلان - انشاءالله) ضمناً آقایان دانشجویان دانشکده پزشکى و آموزشگاه عالى بهداشت مشهد اطمینان داشته باشند که در انجام تقاضاهاى آنها کوتاهى نشده و نخواهد شد (احسنت صحیح است)

مطلب دیگر بنده راجع به شکایت متوالى تلگرافى و کتبى صاحبان وسایط نقلیه موتورى مشهد از دستگاه شرکت کارخانه‌جات قند و شرکت ذغال‌سنگ و زد و بندی است که در عمل مناقصه حمل ذغال براى کارخانه قند آبکوه مشهد کرده‌اند (شوشترى - مثل همه جا) از جناب آقاى نخست وزیر استدعا مى‌کنم به شکایت تلگرافى اشخاص که در جلسه اول اردیبهشت ماه در اینجا مطرح کرده‌ام و براى دولت فرستاده شده است توجه فرموده دستور رسیدگى بدهند و مقرر فرمایند مناقصه حمل ذغال‌سنگ را با رعایت مقررات و بدون اعمال نظر و حقه‌بازى آگهى منتشر نمایند و پیشنهاداتى هم که در تهران برسد به مشهد بفرستند در یک محل و یک روز قرائت کنند و هر کس برنده مناقصه شد به او بدهند.

فقیه‌زاده - راجع به کارخانه قند کرج ما تذکر دادیم اصلاح شد خیلى خوب عمل مى‌شود.

مکرم - چنانچه به این عرایض بنده توجه نشود ناچار این مطلب و مطالب دیگر که راجع به شرکت کارخانه‌جات قند و شرکت معادن ذغال‌سنگ دارم به طور سؤال از دولت در مجلس مطرح خواهم کرد و از تعقیب متصدیان امور مخصوصاً عنصر ناپاکى که با عنوان مهندس و امضا م. پاک خواسته است با مقاله‌نویسى در روزنامه و یاوه‌سرایى و هتاکى عملیات کثیف خود را پرده‌پوشى نماید صرف‌نظر نخواهم کرد.

نایب رئیس - آقاى مکرم وقت شما تمام شده.‏

مکرم - یک یادداشتى است که آقاى کهبد داده‌اند و تقاضا کرده‌اند که از قول بنده تذکر بدهید که با وجود امرى که جناب آقاى نخست وزیر داده‌اند گَرد « د. د. ت » به شهریار که مرکز مالاریا است براى مبارزه با مالاریا نفرستاده‌اند ( چند نفر از نمایندگان - به هیچ کجا نفرستاده‌اند) موضوع قانون اجراى منع مشروبات الکلى هم که در مجلس شوراى ملى به تصویب رسیده و به مجلس سنا فرستاده شده بنده یادآورى می‌کنم و جناب آقاى شوشترى هم یادآورى مى‌فرمایند و تقاضا مى‌کنم مجلس سنا توجه بفرمایند و تصویب بفرمایند.

نایب رئیس - وقت شما تمام شده.

اردلان - آقاى رئیس بنده یک تذکر نظامنامه‌اى دارم مطابق ماده 80.

نایب رئیس - بفرمایید.

اردلان - عرض کنم مطابق این ماه 80 باید دستور مجلس را هیئت محترم رئیسه براى دو هفته تعیین که ما بدانیم چه کارى مى‌کنیم؟ (صحیح است) استدعا مى‌کنم به این موضوع توجه بفرمایید و آن لایحه زمین سنا هم دنباله‌اش استدعا مى‌کنم که یک رأیى بگیرید که این برود مجلس سنا و این کار تمام شود.

3 - تصویب صورت مجلس

نایب رئیس - چون عده براى رأى کافى است تصویب صورت مجلس اعلام مى‌شود.

4 - اخذ رأى و تصویب گزارش کمیسیون بوجه راجع به شهریه‌ها

نایب رئیس - عرض کنم که گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس تقدیم شده است راجع به مستمرى و شهریه عده‌اى از وراث مستخدمین دولت که در جلسه 13 و 15 اسفند به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده و براى اظهار نظر به مجلس سنا فرستاده شده است چون مطابق ماده 2 آیین‌نامه مختلط مجلسین تا‌کنون از طرف مجلس سنا اظهار نظر نشده و به مجلس شوراى ملى برنگشته امروز نسبت به آن رأى نهایى گرفته می‌شود رأى با ورقه است.‏

تیمور‌تاش - بنده تذکر مختصرى دارم.

نایب رئیس - چون اعلام رأى شد صحبت نمى‌شود کرد .

تیمور‌تاش - بنده قبل از اعلام رأى اجازه خواسته بودم.

حاذقی - آقاى رئیس اظهار نظر سنا را هم بخوانید تا روشن بشویم.

نایب رئیس - ماده 2 آیین‌نامه قرائت مى‌شود آقاى حاذقى توجه بفرمایید.

+++

سنا اظهار نظر نکرده و بر نگردانده است مطابق ماده 2 آیین‌نامه باید در ظرف 15 روز اظهار نظر کند که چون تا 15 روز بدون اظهار نظر مانده این است که ما رأى نهایى خواهیم گرفت و مى‌توانیم خودمان تصمیم بگیریم.

ماده 2 قرائت مى‌شود.

تیمور‌تاش - بنده یک تذکر کوچکى راجع به وراث شهید نورایى داشتم.

(ماده 2 به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2 - لوایح مالى که از مجلس شوراى ملى به مجلس سنا ارجاع مى‌شود در صورتى که مربوط به یک یا چند دوازدهم باشد باید حداکثر در یک هفته در اولین جلسه و خارج از نوبت و در صورتى که مربوط به قوانین وضع و تغییر مالیات‌ها و مصارف باشد حداکثر ظرف 15 روز و اگر مربوط به بودجه کل کشور باشد حداکثر ظرف یک ماه مورد مداقه و مباحثه سنا واقع گردد و به انضمام نظر مشورتى سنا به مجلس شوراى ملى براى رأى نهایى اعلام شود در صورتی که آن لوایح بیش از مدت‌هاى مذکور در سنا متوقف بماند و بر نگردد مجلس شوراى ملى آن را موافقت شده تلقى خواهد نمود بدیهى است ایام تعطیل جزو مدت‌هاى مذکور محسوب نمی‌شود.

حاذقى - این لایحه مال دولت سابق بوده باید این دولت تأیید کند.

صفایى - قبلاً تصویب شده و حالا اعلام رأى شده جاى بحث نیست فقط با ورقه باید رأى گرفت.

حاذقى - این درست نیست قانونى نیست آقا این دولت ممکن است بگوید ما نمى‌توانیم بدهیم آقاى رئیس بفرمایید از وزراى حاضر یک نفرشان این را قبول بکند.

نایب رئیس - لایحه قبلاً تصویب شده است رأى نهائی است .

اردلان - سکوت علامت رضا است.

نایب رئیس - رأى گرفته می‌شود به گزارش کمیسیون بوجه راجع به شهریه‌ها آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

( اسامى آقایان به ترتیب زیر اعلام و در محل نطق حاضر و رأى دادند)

آقایان جمال امامى. آشتیانی‌زاده. فرهودى. اردلان. مجتهدى. شوشترى اورنگ. صدرى. بوداغیان. کشاورز‌صدر. محمد ذولفقارى. قراگوزلو. حکیمى. کهبد. پناهى. اعظم زنگنه. تیمور‌تاش. امامى‌اهرى. شیبانى. سرتیپ‌زاده. ظفرى. عرب‌شیبانى. سلطانى. دولتشاهى. ملک‌مدنى. بهبهانى. دکتر جلالى. گودرزى. سلطان‌العلما. مهدوى. نبوى. افشار صادقى. دکتر راجى. حاذقى. دکتر نبوى. مکى. نریمان. صالح حائرى‌زاده. صدر‌زاده. محسن طاهرى. عماد تربتى. سودآور. مکرم. دکتر مجتهدى. موسوى. آصف. صاحب‌جمع. فقیه‌زاده. قرشى بزرگ‌نیا. دکتر کاسمى. موقر. غضنفرى. عباس گرگانى. ثقة‌الاسلامى. معین‌زاده. دهقان. دکتر علوى. صدر میرحسینى. حمیدیه. دولت‌آبادى. سالار بهزادى. صفایى. معدل. دکتر طاهرى. مخبر فرهمند. اسکندرى. رفیع. شادلو. آبکار. گیو. کوراوغلى. امیر افشارى. دکتر برال. ناظر‌زاده. ناصر ذولفقارى. دکتر سید‌امامى.

( پس از شمارش آرا نتیجه به قرار ذیل حاصل شد)

موافق 68 رأى - مخالف 1 رأى - ممتنع 6 رأى.

نایب رئیس - آرای موافق 68 رأى. مخالف 1 ممتنع 6 رأى. بنابراین از 82 نفر عده حاضر لایحه مستمرى‌ها با 68 رأى تصویب شد.

اسامى موافقین- آقایان: دکتر مجتهدى. جمال امامى. امیر‌نصرت اسکندرى. صمد سود‌آور. آبکار. محمد ذولفقارى. شوشترى. دکتر کاسمى. موسوى. امیر افشارى. بزرگ‌نیا. بو‌داغیان. آصف. شادلو. اردلان. معین‌زاده. باقرى. قرشى. صفایى. کوراوغلى. مخبر فرهمند. ارباب گیو. شیبانى. مکرم. عماد تربتى. مجتهدى. صاحب‌جمع. سید على بهبهانى. ملک‌مدنى. دکتر طاهرى. دکتر نبوى. دکتر راجى. دکتر جلالى. گودرزى. فرهودى. دولت‌آبادى. صدر میرحسینى. سعید مهدوى. آشتیانى‌زاده. صدرى. طاهرى. سلطانى. اورنگ. کهبد. حبیب پناهى. وهاب‌زاده. امیرى قراگوزلو. عزیز‌اعظم زنگنه. افشار صادقى. فقیه‌زاده. دولتشاهى. تیمور‌تاش عرب‌شیبانى. ظفرى. صدر‌زاده. موقر. ثقت‌الاسلامى. دکتر علوى. حمیدیه. عباسى. سالار بهزادى. على‌محمد دهقان. دکتر برال. ناصر ذولفقارى. ناظر‌زاده. غضنفرى. محمد گرگانى. معدل.

مخالف - آقاى حاذقى.

5 - طرح گزارش کمیسیون راجع به لوله‌کشى شهر تهران

نایب رئیس - لایحه لوله‌کشى برحسب تقاضاى آقاى وزیر کشور و طرحى که به امضاى 15 نفر از آقایان رسیده است مطرح می‌شود با قید یک فوریت اصل لایحه قرائت مى‌شود.

اردلان - تکلیف لایحه مربوط به مجلس سنا معلوم نشده آقاى رئیس چطور ممکن است آن را نیمه کاره بگذارد.

حائرى‌زاده - نریمان - لایحه آزادى زندانیان مقدم باید باشد.

نایب رئیس- آن هم بعد از این مطرح مى‌شود.

(لایحه لوله‌کشى به شرح ذیل قرائت شد.)

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون کشور در جلسه اخیر خود طرح مصوب مجلس سنا مربوط به لوله‌کشى آب و فاضلاب شهر تهران را با حضور آقاى وزیر کشور نماینده مدیر کل لوله‌کشى مورد شور و مطالعه قرار داده و پس از توضیحاتى که در اطراف آن داده شد طرح مصوب مجلس سنا عیناً تصویب و اینک گزارش آن را جهت تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم مى‌دارد.

ماده واحده - مدت مسئولیت انجام لوله‌کشى آب تهران که طبق تبصره 22 ماده 2 قانون بوجه کل کشور مصوب تیر ماه 28 به مدیر کل لوله‌کشى واگذار شده بود تا پایان لوله‌کشى آب تهران که منتهاى آن آخر اسفند 1322 خواهد بود تمدید مى‌گردد و به مدیر لوله‌کشى آب اجازه داده مى‌شود فقط در مورد تهیه طرح‌ها و اسناد و مدارک فنى لازم براى لوله‌کشى آب و فاضل آب شهر تهران و نظارت در اجراى طرح‌هاى لوله‌کشى با توجه به صلاح امور گرفتن تضمین کتبى و مالى با امضای وزیر کشور بدون مراعات اصول مناقصه اقدام نماید.

نسبت به مقررات خاصى که در تبصره 23 ماده دوم قانون بودجه کل کشور مصوب تیر ماه 28 براى انجام لوله‌کشى آب تهران به تصویب رسیده آن قسمت از ماده 35 قانون تشکیل انجمن‌هاى شهر مصوب 4 مرداد ماه 28 که با قانون مزبور مغایرت پیدا مى‌کند در این مورد تا پایان لوله‌کشى آب و فاضلاب بلا‌اثر خواهد بود.

تبصره - مدیر کل لوله‌کشى ترتیب استملاک اراضى مورد احتیاج لوله‌کشى آب و فاضلاب تهران را با موافقت وزیر کشور و مدیر کل بانک ملى ایران و شهردار تهران خواهد داد اراضى پس از تصویب این هیئت سه نفرى بلافاصله به تصویب اداره لوله‌کشى خواهد آمد و بهاى آن و همچنین خسارات وارده به املاک مردم در نتیجه حفریات و سایر عملیات ساختمانى لوله‌کشى آب و فاضلاب تهران مطابق مقررات قانون توسعه معابر مصوب اول تیر ماه 20 منتها در مدت سه ماه از تاریخ تصرف تأیید خواهد شد لیکن آنچه زمین براى مسیر لوله‌کشى آب و حریم آن مطابق تشخیص فنى به تصدیق هیئت سابق‌الذکر لازم است مجاناً و بلا‌عوض براى اداره لوله‌کشى و فاضلاب تهران مورد حقوق ارتفاقى قرار خواهد گرفت.

مخبر کمیسیون کشور- ابوالحسن رضوى.

نایب رئیس - طرحى هم از طرف آقایان رسیده است که این گزارش با دو فوریت مطرح شود ولى دو فوریت لازم ندارد و چون به کمیسیون رفته و کمیسیون گزارش داده است‏

پیشنهاد می‌کنم گزارش مجلس سنا راجع به امر لوله‌کشى که به مجلس شوراى ملى فرستاده شده است و در کمیسیون کشور مجلس شوراى ملى هم به تصویب رسیده با قید دو فوریت و فى‌المجلس مطرح و تصویب شود.

کشاورز‌صدر. عزیز‌اعظم زنگنه. قراگوزلو. اورنگ. مخبر فرهنگ. ابوالقاسم امینى. دولتشاهى. سعید مهدوى. ناظر‌زاده. صدرى اسکندرى. امیرى قراگوزلو. چند امضاى دیگر.

فرهودى - همه امضاها را بخوانبد براى این که باید آقایان در مجلس حاضر باشند.

نایب رئیس - باید ندارد در نظامنامه نیست فوریت مطرح است آقاى ملک‌مدنى مخالفید؟

ملک‌مدنى - بنده موافقم.

نایب رئیس - آقاى اردلان مخالفید بفرمایید.

اردلان - بنده هم اکنون به مقام ریاست عرض کردم که مجلس شوراى ملى یک کار نیمه تمام را نباید بگذارد و برود سر کار دیگر.

ما وقت مجلس را گرفتیم لایحه مجلس سنا مطرح بود و مى‌خواستیم زمینى را به مجلس سنا بدهیم براى ساختمان بدون این که تکلیف آن را معلوم کنیم آمده‌ایم چسبیده‌ایم به یک لایحه دیگر امروز هم فوریت این لایحه مطرح است و بعد یک لایحه دیگرى جایگزین این مى‌شود و این کار به هیچ‌وجه صحیح نیست نظامنامه مجلس شوراى ملى صریحاً گفته است که هیئت محترم رئیسه با حضور رؤساى کمیسیون‌ها برنامه دو هفته مجلس را معین مى‌کنند که آقایان بدانند که در هر جلسه چه مطرح می‌شود بنده که نماینده مجلس هستم و صبح که مى‌آیم به مجلس باید بدانیم که در دستور مجلس چیست اگر موافقم دلایل موافقتم را بگویم و اگر هم مخالفم دلایل مخالفتم را اینجا اظهار کنم و الان این لایحه لوله‌کشى یک چیز غیر مترقبه‌اى است که اینجا آمده است مطرح شود (صدرى - قبل از عید در دستور بوده است) الآن ذهن بنده حاضر نیست براى این کار تا ذهنمان حاضر بشود و در این گزارش مطالعه کنیم بهتر

+++

این است که لایحه فروش زمین را که مجلس سنا از مجلس شوراى ملى تقاضا کرد و مجلس مى‌خواست به مجلس سنا بدهد مطرح شود چون آن گزارش مطرح بود و پیشنهاد آن هم قرائت شده و دو تا سه پیشنهاد دیگر باقى نمانده بود و مى‌بایستى آن دو سه پیشنهاد خوانده شود و تکلیف آن معین بشود آقاى رئیس هم گفتند که این لایحه جزو دستور است و به علاوه آقاى صالح هم در مجلس راجع به عملیات الکساندر کیپ شرح مبسوطى فرمودند که ما تماماً گوش کردیم حالا نمى‌دانم چطور شد که تمام اینها به کلى فراموش شد که هر کس بیاید و پول‌هاى مملکت ما را این طور حیف و میل بکند و کارهاى مملکت نا‌تمام بماند آن وقت دو مرتبه ما بیاییم باز به همان اشخاصى که این طور تخلف کرده‌اند قرارداد منعقد کنیم.

بنابراین این کار به نظر بنده صحیح نیست اجازه بدهید که این موضوع اقلاً جزو دستور روز پنجشنبه یا یکشنبه باشد چون هیچ مانعى بنده نمى‌بینم که بعد جزو دستور قرار گیرد که ما هم اقلاً برویم ببینیم که چه چیز در دستور است و با مطالعه رأى بدهیم شما در این لایحه یک ماده گذاشته‌اید که بانک ملى کمک کند. بنده عضو اندوخته اسکناس هستم و وارد هستم باید بفهمم که بانک چه قدر می‌تواند کمک کند و چه قدر می‌تواند پول بدهد فرض کنید وقتى اسکناس کسر دارید یک لایحه‌اى بیاورند اینجا تقاضاى نشر اسکناس می‌کند ما باید حساب خودمان را داشته باشیم ببینیم بانک مى‌تواند کمک کند بعضى‌ها بیاییم پیشنهاد کنیم براى این کار یک شرکت ملى تأسیس بشود با سرمایه‌هاى مردم شما در اینجا می‌خواهید بانک را مکلف کنید وامى بدهد بدون آن که قبلاً فکرى کرده باشیم که بانک مى‌تواند این وام را بدهد یا خیر.

این است که بنده استدعا مى‌کنم از مقام ریاست همان طور که سیره مجلس بوده است آن لایحه ناتمام را تمام کنیم و این موضوع براى جلسه بعد باشد.

نایب رئیس - آن لایحه زمین جزو دستور است چون آقاى وزیر کشور تقاضا کرده‌اند و 15 نفر از آقایان طرحى امضا کرده‌اند (اردلان - بماند براى جلسه بعد تا ذهنمان حاضر باشد.) آقاى ملک‌مدنى بفرمایید آن لایحه هم جزو دستور هست و همان طور که عرض کردم چون مطابق آیین‌نامه آقاى وزیر کشور تقاضا کرده‌اند و 15 نفر از آقایان هم آن را تقاضا کرده‌اند طرح شد و تابلوى این گزارش هم دو ماه و نیم قبل نصب شده است همه آقایان اطلاع دارند.

ملک‌مدنى - عرض کنم بنده این طرح فورى 15 نفرى را امضا نکردم ولى چون عضو کمیسیون بودجه هستم و چون این لایحه را تصویب کردیم و مخبرش هم اینجا حاضر نبود خواستم نظر کمیسیون را عرض کنم و هم این که موافق هم هستم با فوریت. اولاً یک فوریت باید تقاضا بشود چون این خبر از کمیسیون داده شده است اگر ابتداى آن بود و خبرش از کمیسیون داده نشده بود دو فوریت لازم داشت ولى چون خبر کمیسیون است یک فوریت کافى است که دیگر ارجاع نمی‌شود به کمیسیون و باید در مجلس مطرح بشود ولى موضوعى که آقاى اردلان فرمودند چون ایشان طرفدار اصلاحات و پیشرفت کار هستند عرض مى‌کنم که آقا شهر تهران که مرکز ایران است یکى از معایب بزرگش نداشتن لوله آب است بنده امسال وقتى در ایام عید مشرف شدم به عتبات عالیات قصبات دهکده‌هاى آنجا را دیدم لوله آب و برق داشتند آقایان تشریف آوردند و مشاهده فرمودند این بزرگترین ننگ است براى یک مملکتى که در مرکزش لوله آب نباشد و مردمش آب کثیف و آلوده بخورند (صحیح است) به عقیده بنده این بهترین کارى است که ما باید بکنیم و هر چه زودتر نتیجه بگیریم اگر آقاى وزیر کشور هم در این خصوص تقاضاى فوریت مى‌کنند براى این است که زودتر این قدم اساسى برداشته شود و بعد هم توجه بفرمایید که در نتیجه این کار لوله‌کشى یک جماعتى کارگر بیچاره مشغول کار مى‌شوند براى این که اینها هر روز بیکار هستند و درب خانه‌هاى ما را مى‌گیرند کار مى‌خواهند و ما هم باید به وزارت کار مراجعه کنیم وزارت کار هم مى‌گوید کار نیست در امور مملکت به عقیده بنده مجلس باید کارهاى مفید را بهش توجه بکند یکى از کارهاى مفید و لازم همین مسئله لوله‌کشى است و بنده تقاضا مى‌کنم آقایان موافقت بفرمایند رأى به فوریت داده شود و جزء دستور بیاید هر نظریاتى که آقایان دارند در بحث کلى و مواد آن بفرمایند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى وزیر کشور بفرمایید.

وزیر کشور - جناب آقاى اردلان فرمودندکه در این قسمت ذهن‌شان حاضر نیست در صورتى که قضیه لوله‌کشى تقریباً 4 سال است که در این مجلس مطرح است و این مسئله مسأله جان مردم است (صحیح است) به نظر بنده آنچه که مورد تحقیق و تعقیب بود از طرف مجلس سنا شد و حتى یک کمیسیونى را مأمور کردند مدتى رسیدگى کرد که چرا این کار مدتى تأخیر شده بنابراین اگر ما مختصرى بخواهیم در این کارها تأخیر بکنیم 3 سال دیگر هم تأخیر خواهد شد (صحیح است) در صورتى که الان مقدارى هم از کارها شده و ما امیدواریم اگر چنانچه مجلس شوراى ملى مساعدت بفرمایند و تصویب کنند در مدت دو سال بتوانیم آب آشامیدنى تهران را تأمین کنیم. (بعضى از نمایندگان - مجلس همیشه موافق است.)

نایب رئیس - اعلام رأى می‌شود آقایان اجازه بفرمایند تا اکثریت براى رأى کافى بشود آقاى وزیر فرهنگ فرمایشى دارند بفرمایند (اورنگ - آقا اعلام رأى شده نمى‌شود مذاکره کرد آقاى وزیر فرهنگ تأمل بفرمایند) در موضوعى که مطرح است نمى‌توان مذاکره کرد تا عده براى اخذ رأى کافى بشود ایشان مى‌توانند فرمایش دیگرى اگر دارند بفرمایند.

6 - تأیید و تقاضاى طرح سه فقره لایحه و استرداد لایحه ملى شدن دبیرستان‌ها از طرف آقاى وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ - عرض بنده مختصر است عرض کنم که در این موقع که به خواست خدا قلوب افراد ملت ایران به هم نزدیک شده و مجلس شوراى ملى و مجلس سنا قدم‌هاى بزرگى براى استیفاى حقوق ملت ایران برداشته است و در این موقع سمت خدمتگزارى به بنده داده شده است نسبت به این سمت خود کمال افتخار را دارم و امیدوارم با توجهى که آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى که همیشه نسبت به امور فرهنگ دارند بتوانم خدماتى در مدتى که اشتغال دارم نسبت به فرهنگ انجام دهم (انشاءالله) عرض کنم لوایحى راجع به امور فرهنگ در مجلس هست بنده می‌خواستم تقاضاى توجه نسبت به چند لایحه را بکنم که نسبت به آن امور توجه مخصوصى مبذول بشود و آنها زودتر به مرحله انجام برسد یکى از این لوایح لایحه‌اى است راجع به آقاى گدار به طورى که خاطر محترم آقایان مسبوق است سال‌هاى متمادى در این مملکت سمت خدمتگزارى دارند (صحیح است) و خدمات برجسته‌اى کرده‌اند با نهایت صداقت و درستى (صحیح است) و این لایحه به تصویب کمیسیون‌هاى مجلس هم رسیده تقاضا مى‌شود که زودتر در دستور مجلس گذاشته بشود مطلب دیگرى که مورد توجه فرهنگیان است و خاطر محترم آقایان نمایندگان نسبت به آن مسبوق است لایحه‌اى است که راجع به تبدیل رتبه‌هاى آموزگارى به دبیرى که بنده تقاضا می‌کنم از کمیسیون‌هاى محترم مجلس چون در بعضى از کمیسیون‌ها تصویب نشده توجه بفرمایند که این هم زودتر در دستور مجلس گذاشته شود مطلب دیگر راجع به امور ساختمانى دبیرستان‌ها و دبستان‌ها است که در این باب لایحه‌اى تقدیم مجلس شده است به عنوان وام و در بعضى از کمیسیون‌ها رسیدگى شده است و نسبت به این امور هم که خیلى امر مهمى است تقاضا دارم که توجه مخصوص مبذول بفرمایید موضوع دیگرى که مى‌خواستم عرض کنم لایحه‌اى تقدیم شده به عنوان ملى کردن بعضى از دبیرستان‌ها به نظر بنده این لایحه و این عنوان ملى کردن مصداق واقعى و حقیقى ندارد به این جهت بنده این لایحه را براى مطالعات بیش‌تر مسترد می‌کنم (احسنت) ضمناً راجع به اظهاراتى که نمایندگان محترم در این جلسه کردند چند تا تذکر خواستم به عرض برسانم راجع به مذاکره‌اى که آقاى فرهودى نماینده محترم نسبت به فرهنگیان خرمشهر فرموده بودند خواستم به عرض برسانم که نسبت به این موضوع به وزارت فرهنگ تلگرافى رسیده و تقاضاى آنها کاملاً صحیح است ودر این باب لایحه اصلاح بودجه تقدیم کمیسیون بودجه شده است و تقاضا مى‌کنم که توجهى بشود (متشکریم) و نسبت به آن مطالبى که آقاى مکرم فرمودند راجع به دانشکده پزشکى مشهد مورد توجه است و یادداشت شده و امیدوارم که همه درست بشود (انشاءالله احسنت)

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

نایب رئیس - چون اعلام رأى شده و عده کافى نیست جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه دستور لایحه لوله‌کشى بعد گزارش راجع به فروش اراضى به مجلس سنا

( مقارن ظهر مجلس ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى:

نور‌الدین امامى‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294665!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)