کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 144 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه هفدهم اردیبهشت ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان: دکتر راجی - صدری - اردلان

3 - معرفی آقای علائی به سمت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای نخست وزیر

4 - تأیید و تقاضای طرح گزارش اصلاح قانون انتخابات شهرداری به وسیله آقای وزیر کشور

5 - طرح و خاتمه مذاکره طرح سه فوری راجع به تاریخ اجرای قانون تعویض اسکناس

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 144

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه هفدهم اردیبهشت ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان: دکتر راجی - صدری - اردلان

3 - معرفی آقای علائی به سمت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای نخست وزیر

4 - تأیید و تقاضای طرح گزارش اصلاح قانون انتخابات شهرداری به وسیله آقای وزیر کشور

5 - طرح و خاتمه مذاکره طرح سه فوری راجع به تاریخ اجرای قانون تعویض اسکناس

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس یک ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 -  تصویب صورت مجلس

رئیس - صورت اسامى غایبین جلسه قبل قرائت مى‌شود .

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: پالیزى- دکتر علوى، افشار صادقى، طباطبایى.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: حسین خاکباز- محمود محمودى- عباس قبادیان- یوسف شکرایى- مرتضى حکمت- منصف- نصرتیان- قهرمان- ابریشم‌کار- تولیت- اقبال- شهاب خراسانى- دکتر سید ‌امامى- عماد تربتى- محسن طاهرى- رضوى- پیراسته- خزیمه علم

دیر‌آمدگان با اجازه - آقایان: دکتر طبا- ثقة‌الاسلامى- دکتر شایگان- على‌محمد دهقان یک ساعت

دیر‌آمدگان بى‌اجازه - آقایان: دولت‌آبادى و محمد هراتى و عزیز زنگنه 30 دقیقه آقاى ارباب و آقاى برومند یک ساعت

رئیس - آقاى فقیه‌زاده‏

فقیه‌زاده - پریروز از آقاى کشاورز‌ صدر استدعا کردم وقتى که قبل از دستور صحبت مى‌کردند مطالبى راجع به قزوین بیان کنند بنده از ایشان تشکر مى‌کنم که مطالب را بیان کردند موضوع چون اشتباه نوشته شده در صورت مجلس مى‌خواستم استدعا کنم که اصلاح بشود.

رئیس - اگر اشتباه شده به تندنویسى بدهید آن را اصلاح کنند.

فقیه‌زاده - موضوع چهار قریه است که تگرک محصول آنها را از بین برده و بنده اسم آنها را نوشتم و آقاى کشاورز‌صدر اسم بلوک را گفتند ولى اسم آن قراء در صورت مجلس ذکر نشده است اگر اجازه بفرمایید بنده اسمش را بگویم و اصلاح بشود که تزرک و تبریزک و قنبر‌شاه و جهان‌آباد است یکى هم راجع به مالاریا بود که استدعا کرده بودم هر چه زودتر سم‌پاشى کنند این هم قید نشده این را هم اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تند‌نویسى

شوشترى - از مقام ریاست استدعا دارم که در این موضوع مالاریا توجه بفرمایند که زودتر اقدام بشود .

رئیس - آقاى کشاورز ‌صدر

کشاورز ‌صدر - بنده می‌خواستم استدعا بکنم که در چاپ اظهارات بنده یک اشتباهات جزیى است اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تندنویسى

رئیس - بسیار خوب دیگر نظر ى نسبت به صورت مجلس نیست آقاى آشتیانى‌زاده

آشتیانى‌زاده - اعتراض بنده نسبت به صورت جلسه مربوط به تصمیم مذمومى بود که اکثریت مجلس شوراى ملى در جلسه گذشته (اردلان - آقا تصمیم مجلس خیلى محترم است) از نظر ترور افکار گرفت اجازه بفرمایید آقاى اردلان عصبانى نشوید وقتی که بنده به اسم موافق مشروط ذیل تابلو را امضا کرده بودم معنایش این بود که یک حرف‌هایى دارم، که یک ادله و اسناد و براهینى نزد من هست که شاید اگر آقاى دکتر مصدق که بنده با ایشان موافق بودم بنده را قانع نمی‌کردند بنده شاید اکثریت را قانع می‌کردم که نسبت به بعضى از وزرا که از اعضاى مؤثر فراماسون بودند رأى منفى بدهند ولى مجلس بدون این که فکر این قسمت را بکند با کمال بی‌رحمى مجلس نسبت به خودش احترام نکرد و بنده اینجا عرض نمی‌کنم که این سنت نبایستى من‌بعد منظور بشود ما جناب آقاى دکتر مصدق را معصوم که نمی‌دانیم بایستى هر دولتى که باشد ما حرفمان را بزنیم شاید دولت داراى بعضى افراد باشد که در نتیجه بعضى از افکار و بعضى از جهات داراى افکارى باشند که این افکار مضر به حال مملکت باشد ما اگر دوست آنان هستیم بایستى تذکر بدهیم به هر صورت این عمل خیلى مذموم بود اگر آقاى اردلان می‌خواهند عصبانى بشوند بشوند ولى این عمل مخالف سنت پارلمانى ایران بود .

رئیس - این مطالب مربوط به صورت جلسه نبود در صورت مجلس نظرى دیگر نیست (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد .

2 - بیانات قبل از دستور آقایان دکتر راجى صدرى و اردلان

رئیس - سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند آقاى دکتر راجى

دکتر راجى - بنده به عنوان قبل از دستور خواستم مطالبى را به سمع آقایان محترم برسانم در ابتداى اعتصاب اخیر کارگران در خوزستان بودم پس از مراجعت به تهران تقاضاى مشروع آنان را مورد قبول و تأیید اینجانب نیز می‌باشد به سمع نخست وزیر وقت جناب آقاى علاء و جناب آقاى دکتر مصدق و مسئولین امر رساندم چون به کارگران وعده صریح دادم که تقاضاى مشروع آنان در مدت کوتاهى مورد توجه و عمل قرار خواهد گرفت لذا انجام این تقاضاها را مصرانه از دولت استدعا می‌نمایم .

کارگران ایرانى تقاضاى اتومبیل رادیو و تلویون ندارند ولى مى‌خواهند اساس زندگانى مرفهى که در خور حال کشور باشد براى آنان تأمین شود و این مطلب پایه تقاضاى کلیه کارگران است.

+++

(آشتیانى‌زاده - و در حکومت هم مداخله کنند) حال که قانون جدید انتخابات به مرحله جدید عملى شدن نزدیک می‌شود به عقیده اینجانب لازم است که در هر بنگاهى که عده قابل توجهى کارگر وجود دارد وسایل فرهنگى مقدماتى معادل کلاس 4 یا لااقل 3 ابتدایى در اختیار آنان گذارده شود زیرا کارگران با احساساتى وجود دارند که با داشتن عقیده ثابت به علت نبودن وسایل، سواد پیدا نکرده‌اند لازم است که کارگزاران مناطق نفتى که عظیم ترین توده کارگرى ایران و مولدترین دسته کارگران هستند از این نعمت برخوردار باشند .

زن و بچه کارگران در گذشته در مواقع بیمارى تقریباً بلاتکلیف بودند درمان رایگان خانواده آنها و به خدمت گماردن تعداد کافى پزشک و قابله در مراکز کارگرى از تقاضاى حقه آنان می‌باشد که امیدوارم وزارت بهدارى و وزارت کار هر چه زودتر بدون اتلاف وقت اقدام شایسته‌اى به عمل آورند .

در اکثر نقاط آب آشامیدنى یا به قدر کافى در دسترس آنان نیست و یا از فاصله زیادى به زحمت می‌توانند به دست بیاورند. موضوع برق و یخ در تابستان خوزستان جزو تجملات نیست و هر بشرى در شدت گرما باید در آن حاره گرما از آب و برق و یخ استفاده کند .

موضوع مهم دیگر موضوع خانه کارگران است در دوره گذشته مجلس شورای ملى در یکى از بودجه‌هاى مصوبه تبصره‌اى به تصویب رسید که دولت را ملزم کرد هر مؤسسه‌اى که بیش از صد نفر کارگر دارد براى کارگرانش مسکن مناسب تهیه نماید بنده امیدوارم که دولت جناب آقاى دکتر مصدق و مخصوص شخص منزه ایشان ضمن طرح نقشه در کم‌ترین وقت ممکنه کارگران را صاحب خانه و مسکن نماید .

در خدمت شرکت سابق نفت متجاوز از 70 هزار نفر کارگر ایرانى وجود داشت و بیش از هفت هزار نفر نماینده ایرانى که اکثرشان تحصیلات عالیه نموده‌اند خدمت کرده و می‌کنند بنده باید عرض کنم که کلیه این افراد اعم از کارمند یا کارگر همه ایرانى و همه وطن‌پرست و همه علاقه‌مند به آب و خاک و میهن خود می‌باشند .حسن اداره این مؤسسه این بوده که توصیه متنفذین را نمى‌پذیرفتند و به سفارش عمر و وزید اشخاص را از نقطه‌اى به نقطه دیگر منتقل نمی‌کردند اگر بخواهیم به امر ادارى و اصول عواید نفت لطمه‌اى نرسد اهمیت این موضوع باید مورد توجه دولت قرار گیرد که با اعتماد کامل کارمندان و کارگران ایرانى وظیفه خود را بهتر از پیش انجام دهند البته اگر بین آنان اشخاص ناصالحى پیدا شد با شدت هر چه تمام‌تر مورد تنبیه قانونى قرار گیرند .

لازم است توجه هیئت محترم دولت و هیئت مختلط را به ماده 6 قانون طرح اجراى ملى شدن صنعت نفت در سراسر کشور را جلب نمایم تا آنجا که اینجانب اطلاع دارم تحصیلات عالیه نفت در یکى از دانشکده‌هاى انگلیس و دو دانشکده آمریکا انجام مى‌گیرد و چون این دانشکده‌ها تعداد محدودى محصل مى‌پذیرند لازم است از هم اکنون اقدامى به عمل آید که حداکثر ممکنه محصلین ایرانى را دراین دانشکده‌ها بپذیرند و ثانیاً آموزشگاه فعلى نفت در آبادان به نحوى تکمیل گردد که خود مانند دانشکده نفت بشود و تا چند سال مرتباً استادان این فن از خارج براى مدت معینى دعوت شوند که به ترتیب منظم به ایران آمده و رشته تخصصى خود را تدریس نمایند تا انشاء‌الله هر چه زودتر عده کافى متخصص براى امر نفت در اختیار داشته باشیم چون هر اندازه هم متخصصین ایرانى زیاد باشند با ذخایر بى‌حسابى که از لحاظ نفت که در زیر زمین این کشور خفته است باز متخصص کافى نداریم.‏

مطلب قابل توجه این است که همان طور که ماده اول برنامه دولت تصریح دارد عواید حاصله از نفت باید به مصرف تقویت بنیه اقتصادى کشور و ایجاد مسائل رفاه و آسایش عمومى برسد چون تاکنون دولت‌هاى گذشته کمترین توجهى به عمران خوزستان نداشته‌اند توجه دولت جناب آقاى دکتر مصدق را به این نکته جلب مى‌نمایم که باید مبلغ معینى از عواید نفت به مصرف آبادى و عمران خوزستان برسد.

حوزه انتخابیه اینجانب در عین حالى که مناطق کارگرى زیاد دارد عشایر بى‌شمارى نیز در آن زندگى می‌کنند که این عشایر اعم از عشایر خرمشهر یا جزیره آبادان و یا شادگان از بنده خواسته‌اند که این مطلب را در مجلس شوراى ملى به سمع ملت ایران برسانم.

اگر تبلیغاتى راجع به عشایر در خوزستان به عمل آمده مربوط به عشایر حقیقى این منطقه نیست چه اعراب خوزستان در گذشته با خون خود وطن‌پرستى و ایران‌دوستى و آمادگى خود را براى خدمت بین ملک و ملت ثابت کرده‌اند و هیچ قوه‌اى هم نمی‌تواند رویه گذشته آنان را تغییر دهد (فرهودى - خوزستان عرب ندارد) (موقر - عرب زبان هستند) بله عرب زبان هستند نکته دیگرى که لازم می‌دانم به عرض برسانم این است که سازمان برنامه و وزارت بهدارى مشترکاً در ایران نقاطى را گرد د د ت زده‌اند (بهادرى - د د ت ندارند) و اولین عمل مبارزه با مالاریا را به این نحو انجام داده‌اند و مخارجى هم متحمل شده‌اند در خوزستان اکنون موقعى است که باید براى مرتبه دوم این عمل تکرار شود و تأخیر آن موجب می‌شود که اولاً مخارج اولیه سم‌پاشى به کلى از بین برود و ثانیاً در صورتى که تأخیر روى دهد در وهله دوم مؤثر نبوده و نمی‌تواند از عهده کشتن حشرات و از بین بردن امراضى که حشره ناقله آن پشه شپش و غیره می‌باشد برآید یک کلمه نیز به عنوان تشکر از بنگاه راه‌آهن از طرف موکلین خود باید به عرض برسانم و آن این است که تقاضاى مردم آبادان و خرمشهر را که به وسیله اینجانب به عرض دولت وقت رسید بنگاه راه‌آهن مخصوصاً آقاى مهندس شقاقى ترتیب اثر داده و راه‌آهن را از تهران تا خرمشهر یکسره نموده‌اند.

این عمل موجب رضایت کلیه ساکنین و همچنین قدردانى اشحاصى است که از شمال ایران براى زیارت به عتبات عالیات مى‌روند

تلگرافاتى هم رسیده که تقدیم ریاست مجلس شوراى ملى می‌کنم . (اسلامى - راه‌آهن فایده‌اش چیه) پس خرابش کنیم.

چون شایع است که حریق انبار مهمات شیراز اتفاقى نبوده و پس از آن که مقدار قابل ملاحظه‌اى تفنگ و مهمات از مخازن خارج گردیده حریق رخ داده از دولت جناب آقاى دکتر مصدق خاصه تیمسار سپهبد نقدى استدعا دارم براى روشن شدن اذهان اولاً توضیحات کافى در مجلس بیان فرمایند و ثانیاً اظهار نمایند که راجع به مسئولین چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند .

در خاتمه توجه دولت را به وضعیت اسف‌انگیز ورثه خزعل معطوف و تقاضا دارم تکلیفى براى آنان هر چه زودتر تعیین فرمایند و یک تلگرافاتى هم رسیده که تقدیم مقام ریاست مى‌کنم .

عده‌اى از نمایندگان - صحیح است احسنت .

رئیس - آقاى صدرى‏

صدرى - آنچه می‌خواستم به عرض برسانم در وهله اول مربوط به اتخاذ تصمیم نسبت به شکایات کارمندان دولت مقیم در چهارصد دستگاه است که بنده سؤال می‌کنم دولت در این مورد تا کنون چه اقدامى‌کرده و بالاخره چه تدبیرى اتخاذ شده است که یک مشت مردم را از بلاتکلیفى نجات دهند چندین ماه است که این آقایان از ظلمى‌که به آنها شده است شکایت کرده‌اند و دو مرتبه خود بنده مورد شکایت حقه آقایان را به عرض مجلس شوراى ملى رسانیده و نامه‌هاى تقدیمى آقایان را به عنوان جناب آقاى رئیس مجلس شوراى ملى تقدیم نمودم ولى تا کنون کم‌ترین توجهى به عرایض آنها نشده و مثل این که اصولاً صحبتى در این مورد به میان نیامده است در هر صورت لازم است دولت اقدامى در این مورد نموده و نتیجه آن را به اطلاع مجلس شوراى ملى برسانند و جناب آقاى رئیس هم این موضوع را به دولت تذکر فرمایند چه اگر بنا شود شکایات مردم از طرف مجلس شوراى ملى هم بدون جواب و رسیدگى بماند دیگر بنده نمی‌دانم این مردمى ‌که هر روز زیر فشارهاى گوناگون خرد می‌شوند به کجا بروند و درد دل به که بگویند؟

قاسم فولادوند - جناب آقاى صدرى این کاغذى است راجع به کارمندان دولت که نوشته‌اند تقدیم مقام ریاست بکنید .

صدرى - و اما موضوع دیگر نسبت به تصویبه نامه‌هاى ضد و نقیض در مورد صادرات پشم و پنبه است به علت عدم توجه دولت و نداشتن نقشه معینى در این مورد وضعى پیش آمده است که امروز اکثر کارخانه‌هاى قالى‌بافى در سراسر کشور تعطیل و یا در شرف تعطیل هستند بنده نمى‌گویم که دولت جلوى صادرات پشم یا پنبه را بگیرد ولى سؤال می‌کنم که آیا صحیح است ما براى برپا نگه داشتن دستگاه‌هاى قالى‌بافى خود هم از خارج پشم وارد کنیم آن هم با چند برابر قیمتى که به خارج می‌فروشیم؟ آیا اصولاً آنها را به کلى تعطیل نماییم؟

اگر دولت در این مورد توجه مخصوص نکند مدتى نخواهد گذشت که تمام دستگاه‌هاى قالى‌بافى تعطیل و بنده بایستى صراحتاً عرض نمایم که در نتیجه تنها صنعت دنیاپسند کشور که باعث افتخار و یادبود گذشته ما است آن هم از بین خواهد رفت یک نکته را که استدعا دارم آقایان نمایندگان محترم و دولت به آن توجه فرمایند این است که اغلب موافقین صدور استدلال مى‌نمایند که براى حمایت از کشاورزان و دامپروران است در صورتى که کلیه کسانى که از وضع معیشت و داد و ستد دهقانان مطلع هستند می‌دانند که خانواده‌هاى دهاتى که داراى گوسفندان معدود هستند پشم آنها را به مصرف پوشاک افراد عائله خود می‌رسانند و از این رو ترقى و تنزل پشم تأثیرى در حال آنان ندارد (مهدوى - بسیار دارد) بلکه آنان که از این سودا ضرر مى‌بینند و غوغاى وا کشاورزا بلند مى‌کنند همان انباردارهاى سودپرست و گله‌داران عمده و شرکت‌ها و کمپانی‌های سهامى هستند که با منتهاى قدرت مى‌کوشند این وضع را به نفع خود تا هر قدر که ممکن است نگاه دارند.

و اما از نقطه نظر تأمین ارز خارجى براى کشور بایستى عرض نمایم این هم واقعیتى ندارد زیرا چون پشمى‌که صادر مى‌گردد اضافه بر مصرف داخلى نیست که

+++

تولید ارز نماید.

مهدوى - چطور نیست آقا این حرف‌ها چیست (همهمه نمایندگان - این طور نیست آقا)

دولتشاهى - اجازه بفرمایید توضیح بدهیم .

رئیس - اجازه ندارد و نطق قبل از دستور است یک دفعه گفته‌ام که قبل از دستور بنویسید و صحبت کنید.

صدرى - بلکه همان پشمى است که باید در داخله مصرف گردد و نتیجه این که اگر از یک طرف خارج شد از طرف دیگر با دادن پول بیش‌ترى مصرف کننده آن مجبور است وارد نماید و این معامله تنها براى مملکت فایده ندارد بلکه باعث خسران‌هاى بى‌حسابى خواهد شد پس به عقیده بنده اگر به عوض آزاد گذاشتن صدور پشم صادرات فرش را تشویق نماییم نه فقط به خروج پشم از کشور کمک نموده‌ایم بلکه از این راه سایر مواد اولیه‌اى که در فرش مصرف مى‌گردد و همچنین دسترنج کارگران ایران را هم که در کالاهاى فروش دو مقابل بهاى پشم مصروفه در آن است تبدیل به ارز خواهیم نمود.

با این وصف مثلاً ما براى به دست آوردن ده میلیون دلار عرض به عوض این که 5 هزار تن پشم صادر کنیم دو هزار تن پشم به صورت فرش صادر خواهیم کرد آن وقت علاوه بر این که ما باید مقدار معین پشم که جزء صادرات به حساب می‌آوریم و مى‌توانیم مقدار زیادترى ارز به دست آوریم و تعداد زیادى از مردم کشور را به کار گمارده و از بهترین و نفیس‌ترین صنایع داخلى هم پشتیبانى کرده‌ایم براى نمونه بنده وضعیت این صنعت دقیق را و تعداد مردمی ‌که از این راه امرار معاش می‌نمایند در آذربایجان براى آقایان نمایندگان محترم توضیح می‌دهم .

طبق آمار دقیقى که به دست بنده آمده کارگاه‌هاى قالى‌بافى در نقاط مختلفه آذربایجان به شرح زیر است‏.

کارگاه‌هاى شهر تبریز 4000 دستگاه گارگاه‌هاى هریس - گوراوان - مهربان و اطراف 12000 دستگاه کارگاه‌هاى مرند – اهر - اردبیل و سایر نقاط 5000 دستگاه که جمعاً می‌شود 21000 دستگاه.

که این کارگاه‌ها هر کدام 4 نفر کارگر دارد و در نتیجه مجموع اشخاصی که در این کارگاه‌ها کار می‌کنند بالغ بر 84000 نفر می‌شوند که اگر هر کدام را نماینده یک فامیل 5 نفرى محسوب بداریم قریب نیم میلیون نفر از سکنه آذربایجان از این راه امرار معاش می‌نمایند و اگر سایر نقاط فرش‌خیز کشور ما مانند کرمان - کاشان - اراک - ملایر - اصفهان، گرگان، شیراز، کردستان، خراسان و نقاط دیگر را هم به حساب بیاوریم با حساب دقیق خواهیم دید که تعداد زیادى از هموطنان ما از این راه امرار معاش می‌نمایند و صلاح نیست که به خاطر عده معدودى که در همه وقت در همه جا براى نفع خود حاضر به هر خرابکارى هستند این صنعت را ندیده گرفته و اجازه دهیم هر شرکت و تاجرى به هر مقدار پشمى‌که بخواهد در سال صادر نماید (ارباب - دولت باید صادرات را تشویق کند) با استناد به مطالبى که به عرض رسید از دولت مصراً تقاضا دارم رسیدگى دقیقى در این موضوع نموده هر چه زودتر با اتخاذ تصمیم صحیح و منطقى اولین قدم اصلاحى را در راه رفاه یک عده از هموطنان عزیز ما بردارند مطالب دیگرى که می‌خواستم به عرض برسانم در اطراف نامه‌ای است که از طرف دانشجویان آموزشگاه عالى بهدارى مشهد رسیده و در آن متذکر شده‌اند که وزارت فرهنگ قرار بوده براى تکمیل کادر استادى آموزشگاه چند استاد از خارج استخدام نماید. اینک که آخرین روزهاى تحصیلى در شرف اتمام مى‌باشد. هنوز از اعزام استاد خبرى نیست (مکرم - استاد دارند) هیمن شکایت هم از طرف دانشکده پزشکى آذربایجان هست و بنده نمی‌دانم وزارت فرهنگ چرا به این امور رسیدگى لازم نمی‌نماید. چطور ممکن است یک دانشجوى پزشکى بدون استاد بتواند تحصیل کند و فارغ‌التحصیل شود و براى این مردم بیچاره طبیب حاذقى گردد؟

خوب است وزارت فرهنگ توجه نماید که بدون معلم ممکن است فارغ‌التحصیل تاریخ و جغرافى گشت ولى بدون استاد و تحصیل و مطالعه طبیب نمى‌توان شد و حقیقتاً اگر وزارت فرهنگ قادر به تکمیل نواقص دانشکده‌هایى که در نقاط مختلف کشور تأسیس کرده نمى‌باشد بهتر است درب آن را ببندد. (قرشى - شما از اصفهان اطلاع دارید از آذربایجان که اطلاع ندارید) (تیمورتاش - شما وکیل همه جا هستید) نامه دیگرى هم از انجمن لیسانسیه‌هاى دانشکده ادبیات تبریز رسیده که براى چندمین بار تقاضاى رسیدگى و احقاق حق نسبت به تقاضاهاى حقه خود نموده‌اند که بنده عیناً تقدیم مقام ریاست مى‌نمایم که به وزارت فرهنگ ارسال فرمایند تا رسیدگى لازم شده و رفع محظور از آقایان گردد .

یک موضوع مهم دیگر که از جناب آقاى نخست وزیر و وزیر دارایى تقاضا دارم به آن توجه مخصوص مبذول فرمایند وضعیت ترفیعات کارمندان دولت است که به واسطه عدم توجه و رعایت قانون کلیه کارمندان دولت را دلسرد و ناراضى و به خود مشغول داشته است و از همه قابل توجه‌تر این که چون خواسته‌اند بر‌خلاف قانون اقداماتى ببینند در هر مرتبه به طرزى رفتار کرده‌اند که در نتیجه تناقضاتى پیش آمده و باعث کشمکش‌هایى شده که ادامه این وضع به صلاح دستگاه‌هاى دولتى نیست مثلاً بین دو کارمند که در سال 27 استحقاق ترفیع داشته‌اند و هر دو یک پایه داشته‌اند یکى از آنها پایه 7 شده و دیگرى در همان پایه 3 مانده است وزارت دارایى بایستى توجه نماید که این تبعیضات باعث دلسردى مأمورین مى‌شود .

اکنون نامه‌هایى که عده زیادى از کارمندان اداره غله آذربایجان در همین زمینه نوشته و در آن کاملاً به موضوع اشاره کرده و مناقضات را متذکر شده و براى بنده ارسال داشته‌اند عیناً تقدیم می‌نمایم که به وزارت فرهنگ و دارایى ارسال گردد که آن را مطالعه فرمایند و دستور دهند در این مورد اقدامات لازم به عمل آورند.

نامه‌ای هم از طرف هیئت نمایندگى بازنشستگان قدیمى ‌کشورى رسیده که عیناً تقدیم مى‌دارم تا آن هم به وزارت دارایى ارسال گردد که مورد مطالعه دقیق قرار گرفته و براى رفع تبعیض از آقایان اقدامات لازم به عمل آید.

تیمورتاش - ایشان از تمام مملکت صحبت کردند مثل این که قصد دارند دوره دیگر از خراسان وکیل شوند.

رئیس - آقاى تیمورتاش ساکت باشد دارند صحبت می‌کنند نظم را رعایت کنید من متأسفم که اصل آزادى عقیده مثل این که براى وکیل نیست مکرر گفته‌ام قبل از دستور هر کس هر چه به نظرش می‌رسد مى‌تواند بگوید (نمایندگان - صحیح است) و مطابق اصول قانون اساسى یک وکیل هم وکیل همه جا است و از همه جاى مملکت مى‌تواند صحبت بکند (یکى از نمایندگان - آقاى تیمورتاش حواس‌شان جاى دیگر است) من خواهش می‌کنم که آقایان رعایت نظم را بفرمایند من بارها نمى‌شنوم که ناطق چه مى‌گوید (نمایندگان - صحیح است) آقاى اردلان‏

اردلان - از همکاران محترم خیلى معذرت می‌خواهم که یک ربع ساعت اجازه گرفتم قبل از دستور و یک عرایضى دارم که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم امیدوارم که اگر آقایان کسل شدند بنده را ببخشند (بهادرى - بفرمایید ما همیشه استفاده می‌کنیم) (حاذقى - چه کسالتى آقا؟) من همیشه به آتیه این مملکت امیدوار بودم و این امیدوارى من دلایل بسیارى داشت یک دلیلى که مرا وامی‌داشت که امیدوار باشم همین بود که مى‌گویند چون فواره بلند شود سرنگون شود من چون این اوضاع را می‌دیدم مى‌گفتم عکس آن هم همین طور است مملکت ما به درجه‌اى پایین آمده و مردمش به قدرى ناراحت هستند که همان طور که می‌بینیم امروز روزى است که نبایستى از این پایین‌تر برود و باید به بالا برود و چاره‌اى هم نیست و خوشبختانه این قدم اول را مجلس شوراى ملى و مجلس سنا در اسفند 1329 برداشتند و آن همین تصمیم مقدسى بود که مبنى بر ملى شدن صنعت نفت گرفته شد این تصمیم ملى شدن صنعت نفت به طور مسلم یک قدمى است که ما را از این به بعد رو به اوج و بلندى انشاء‌الله خواهد برد (نمایندگان - انشاء‌الله) وظیفه‌اى که تمام نمایندگان مجلس شوراى ملى و تمام افراد این مملکت دارند این است که با تمام قوا بکوشند که این تصمیم مقدس مجلس شوراى ملى به نحو احسن و اتم به موقع اجرا گذارده شود در موقعى که جناب آقاى دکتر مصدق پریروز اینجا فرمودند که اگر نمایندگان مجلس شوراى ملى مطلبى دارند بیایند و حضورشان شرفیابى حاصل کنند و درآنجا خدمت‌شان عرض کنند روی هم رفته فرمایشاتشان کاملاً صحیح بود امروز می‌خواستم مطلبى را که مى‌گویم و مخصوصاً جناب معظم ایشان هم که تشریف دارند استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند مثل این که حضورشان شرفیاب شده باشم موقعى که این 9 ماده مطرح بود بنده یک مسئله‌اى را آخر وقت که آقایان نمایندگان خسته بودند عرض کردم چون به عقیده خودم یکى از مسائلى که ممکن است حیات اقتصادى این مملکت را تکان بدهد و مملکت را به اوج اعلى برساند همین مسئله بوده آن ماده‌اى که مربوط به فروش نفت بود عرض کردم این فروش نفت بزرگ‌ترین منبع ارزى کشور ما به شمار خواهد رفت و من اینجا عرض کردم که نظر مجلس شوراى ملى و دولتى که ما به او رأى اعتماد دادیم نباید این باشد که ما نفت را منحصراً به ارز لیره بفروشیم بلکه ما به هر کشورى که نفت می‌فروشیم باید ارز آن کشور را در حساب جاری خودمان بگذاریم و حوائج و ضروریات مملکت ایران را با این ارز رفع کنیم در جراید خواندم سالى 20 میلیون تن نفت آمریکایى‌ها قرارداد بسته بودندکه از شرکت سابق نفت ایران و انگلیس بخرند البته این 20 میلیون تن نفتى که آمریکایى‌ها از این شرکت می‌خریدند به لیره نبود به دلار بود شاید قیمت آن در حدود 250 میلیون دلار در سال بالغ بشود بنابراین ما در قدم اول بایستى یک منبع ارزى بسیار مهمى در اختیار مملکت ایران از فروش نفت بگذاریم دراین ماده‌اى که ما جزو 9 ماده رأى دادیم که فروشندگان سابقى که از شرکت نفت ایران و انگلیس نفت می‌خریدند به همان میزان هم به آنها نفت فروخته شود موقعى که این ماده در مجلس

+++

مطرح بود بنده به طور صریح عرض کردم اگرچه در ماده نوشته نشده است که به چه ارزى ولى بنده نظرم این بود و توضیح دادم و جناب آقاى مکى مخبر محترم کمیسیون هم در جواب فرمودند و تأیید فرمودند که نظر ما هم همین خواهد بود که دولت خریدار به ارز کشور خودش قیمت نفت را بدهد مثلاً پنجاه و پنج درصد نفت اروپاى غربى را همین شرکت نفت مى‌دهد فرض بفرمایید فرض بفرمایید به کشور سوئیس ما نفت مى‌فروشیم در مقابلش بایستى فرانک سوئیسى بگیریم نه لیره انگلیسى ما وقتى یک موجودى کافى فرانک سوئیسى داشته باشیم مى‌توانیم داروى مورد نیاز تمام اهالى ایران را تأمین بکنیم و همین طور فرض بفرمایید ما به کشور فنلاند نفت مى‌فروشیم فنلاند یکى از کشورهایى است که یکى از محصولات عمده‌اش کاغذ است وقتى ما ارز مورد نیاز را داشته باشیم مى‌توانیم کاغذ مورد نیاز مملکت را بدون دردسر از فنلاند به ایران وارد کنیم بنابراین این قانونى که بنده افتخار می‌کنم و خدا را شکر می‌کنم که در چنین دوره‌اى وکیل بودم که توانستم به چنین قانونى رأى بدهم سبب خواهد شد ( آشتیانى‌زاده - دو ماده‌اش آقا به ضرر مملکت ایران است ) آراء هم ‏عرض خواهم کرد، سبب خواهد شد که ما از این قانون یک منبع ارزى بسیار کافى در اختیار داشته باشیم که با این منبع ارزى تمام حوائج مملکت ایران را برآورده بکنیم، ار حیث دارو و آهن‌آلات و ماشین‌آلات هر چه که مورد نیاز این مملکت باشد لیکن یک مطلبى است که دولت حاضر باید بآن توجه بکند ظاهراً جناب آقاى امیر علایى هم به وزارت اقتصاد ملى تعیین شده‌اند بنده ضمن تبریک استدعا می‌کنم که توجه خاصى به این عرض بنده داشته باشند و آن این است که ما باید در مقررات قانون ارزمان تجدید نظر بکنبم بارها بنده در اینجا عرض کرده‌ام که این نرخى که براى لیره معین شده است این یک نرخ مصنوعى است یک نرخ حقیقى نیست و این یک مالیات غیر مستقیمى است که تمام افراد و اهالى این مملکت می‌پردازند آقایان نمایندگان این نکته‌اى که عرض می‌کنم توجه بفرمایید که چطور می‌شود افراد یک مملکتى فقیر می‌شوند و چطور می‌شود افراد یک مملکتى غنى می‌شوند به طور مسلم و یقین بدانید که یک دلیلى دارد و در قسمت مملکت ما اگر توجه بفرمایید در این چند سال اخیر وضعیت اقتصادى مملکت ایران رو به ضعف و ناتوانى رفته و بدتر شده است بنابراین حتماً یقین بدانید دلیلى دارد و بنده به آقایان عرض بکنم یک دلیل ندارد بلکه دلایل بسیارى دارد و این دلیلى که باید در درجه اول مورد نظر دولت‌هاى وقت واقع بشود موضوع ارز است شما یک حساب ساده را توجه بفرمایید 40 میلیون لیره واردات داریم اگر افراد مملکت هر لیره‌اى را 9 تومان 10 تومان بخرند و با آن جنس وارد بکنند تا 5 تومان بخرند ملاحظه بفرمایید در هر لیره‌اى 5 تومان به طور غیر مستقیم هر فرد ایرانى مالیات می‌دهد این است که بنده از دولت حاضر استدعا می‌کنم در این موقع که به حمدالله این قانون از تصویب مجلس شورای ملى گذشته است یک توجهى راجع به تجدید نظر در نرخ ارز بکنند (صحیح است) اینجا در مجلس شوراى ملى دولت‌هاى سابق آمدند گفتند که احتیاج به نشر اسکناس داریم براى آن که این اسکناس کافى براى گردش کارهاى مملکتمان نیست درست عقیده بنده مخالف است با این نظر من مى‌گویم به جاى این که ما اسکناس بیش‌ترى منتشر کنیم باید یک روش اقتصادى اتخاذ بکنیم که قوه خرید اسکناس‌هاى موجودمان زیادتر بشود (صحیح است) یعنى یک تومانى که امروز ما در دست داریم اگر یک روش اقتصادى صحیحى اتخاذ بکنیم این روش که من عرض مى‌کنم به طور یقین و مسلم این یک تومان در ظرف یک سال ارزش دو تومان را خواهد داشت یعنى آنچه که شما به دو تومان باید امروز بخرید با این روش که من عرض می‌کنم اگر تجدید نظر در نرخ ارز بکنید با یک تومان خواهید خرید یعنى موجودى اسکناس ما که هفت میلیاردو هشتصد میلیون ریال است درست مثل این است که 15 ریال بشود یعنى قوه خرید ریال ما دو برابر بشود الان قوه خرید ما زیاد هست ولى این قانون ارز که امروز به قوت خودش باقی است سبب شده است که ما یک نرخ مصنوعى براى ارزهاى خارجى قائل شده‌ایم که تطبیق نمى‌کند با ریال ما و قوه خرید مملکت ما کم شده است این که هر روز دولت‌ها که البته تقصیر ندارند همیشه در زحمت هستند بنابراین از دولت جناب آقاى دکتر مصدق و وزیر اقتصاد ملى استدعا می‌کنم اگر به این عرض بنده توجه دارند کمیسیونى دعوت بفرمایند بنده هم حاضرم که بیایم و دلایلم را عرض کنم چون در مجلس شوراى ملى فقط یک اشاره مختصر می‌شود کرد که در عوض این که ما اسکناس زیاد بکنیم و هزینه زندگى را بالا ببریم یک روش اقتصادى اتخاذ بکنیم که قوه خرید ریال را زیاد کنیم و این قوه خرید که زیاد شد هر یک تومان ما دو تومان ارزش خواهد داشت و این مثل این است که اسکناس زیادترى منتشر کرده باشیم و بهتر هست و هزینه زندگى را می‌آورد پایین و آن فقر و بیچارگى که سال‌ها است گریبانگیر مملکت ما شده برطرف می‌شود مملکت مثل اشخاص می‌ماند یک شخصى را شما مى‌بینید فقیر می‌شود البته فقر یک نفر آدم که در ظرف یک ساعت و دو ساعت نمی‌شود یک سال و دو سال مى‌گذرد که یک آدمى فقیر می‌شود مملکت هم وقتى یک روش اقتصادى غلطى در پیش گرفت در ظرف ده سال 15 سال فقیر می‌شود ولى وقتى یک روش اقتصادى ‏صحیحى گرفت به طور مسلم از این فقر جلوگیرى می‌شود آقایان به این عرض من اطمینان حاصل بفرمایید که اگر این روشى که بنده عرض می‌کنم تجدید نظر در نرخ ارز بکنیم وضعیت اقتصادیمان بهتر خواهد شد فعلاً بنده از این موضوع مى‌گذرم و به یک مطلب دیگر می‌پردازم و امیدوارم این را دولت توجه بفرمایند که شنیدن آن براى آقایان خیلى فرح‌بخش است در این اواخر روزنامه‌هاى خارجى که دیدند مجلس یک تصمیم به این مهمى را اتخاذ کرده مشغول سم‌پاشى شده‌اند جناب آقاى آشتیانى‌زاده در تهران هم خیلى‌ها آمدند یک نامه‌هایى نوشتند بنده در دوره گذشته بسیار مطالب سودمندى از آقاى عباس اسکندرى شنیدم ولى باور بفرمایید که به هیچ‌وجه با این نامه سرگشاده اخیرشان موافق نیستم این قانونى که مجلس شوراى ملى گذراند اگر چه در درجه اول اهمیت است ولى یک قانونى است که عادى است و هر وقت وضع مملکت اقتضا بکند مصلحت مملکت اقتضا بکند ما می‌توانیم در این قانون تجدید نظر بکنیم و یک یا چند ماده اش را تغییر بدهیم بنابراین امروزه هر حرفى که موجب سستى در اجراى این قانون بشود این به مصلحت مملکت ما نیست.‏

رئیس - آقاى اردلان وقت شما تمام شد.

اردلان - دو دقیقه دیگر اجازه بفرمایید عرایضم تمام بشود. ما امروز با تمام قوا این قانون را اجرا مى‌کنیم البته هر نقصى داشت باز این مجلس و مجلس‌هاى دیگر خواهد بود مى‌نشینند و مصلحت مملکت را در نظر مى‌گیرند بعضى از روزنامه‌هاى خارجى نوشته بودند که ایلات و عشایر مملکت را مجهز می‌کنند در موقعى که در آبادان تمام کارگرها تعطیل کرده بودند یکى از مشایخ خوزستان به بنده کاغذى نوشته بود که من خودم، فرزندم و تمام خانواده‌ام براى خدمت به این آب و خاک آماده هستیم و این شخص در نزدیک آبادان منزلش است من فوراً و بلادرنگ کاغذى به آقاى سپهبد شاه‌بختى نوشتم و گفتم این شخص این طور اظهار علاقه مى‌کند و من خودم این شخص را می‌شناسم و براى این که آقایان بشناسید این شخص را اسمش را عرض مى‌کنم، این شخص شیخ جابر کعبى رئیس طایفه دریس و نصار است که در نزدیک آبادان خودش و طایفه‌اش منزل دارند و این بسیار جواب دندان‌شکنى است به آن اشخاص مخصوصى که مى‌خواهند بگویند عشایر و ایلات ایران نسبت به حکومت و مجلس ایران وفادار نیستند اینها دروغ است و بهترین نمونه‌اش این بود که بنده خواستم به عرض آقایان برسانم و اسم این شخص را عرض کردم که آقایان بدانند اشخاص فداکار در این مملکت همیشه بوده و هستند و با این سمپاشی‌ها که می‌خواهند بین ما و افراد تفرقه بیاندازند به هیچ‌وجه من‌الوجوه مؤثر واقع نخواهد شد آقایان نمایندگان محترم یادداشت‌هاى بسیارى براى بنده فرستاده‌اند که آقاى رئیس هم می‌فرمایند وقت تمام شده و بنده اجازه ندارم که بیش از این صحبت کنم فقط جناب آقاى وزیر یک تلگرافى اهالى کردستان کرده بودند که نمایندگان کردستان آن را به حضور جنابعالى تقدیم کرده‌اند که آن موضوع غله سنندج است از حیث نان اهالى سنندج در مضیقه هستند استدعا می‌کنم که به این موضوع توجه بفرمایید که از انبار دولتى به شهردارى سنندج به نرخى که خریدارى کرده‌اند غله بفروشند که مردم از حیث نان در مضیقه نباشند.

آشتیانى‌زاده - بنده طبق ماده 90 عرض دارم‏.

3 - معرفى آقاى امیر علایى به سمت وزارت اقتصاد ملى به وسیله آقاى نخست وزیر

رئیس - آقاى نخست وزیر

نخست وزیر - جناب آقاى امیر علایى یکى از اعضاى جبهه ملى که امروز براى وزارت اقتصاد ملى به پیشگاه شاهنشاهى معرفى شده‌اند به مجلس شورای ملى معرفى مى‌کنم (نمایندگان - مبارک است) و لازم می‌دانم به طور اختصار از عضویت ایشان در جبهه ملى و عملیاتى که در دادگسترى کرده‌اند مختصرى عرض کنم همه می‌دانند که جبهه ملى روزى تشکیل شد که عده‌اى از مردم این شهر به دعوت من در جلوى دربار حاضر شدند و چون دربار نمى‌توانست تمام آن عده را پذیرایى کند امر ملوکانه صادر شد که بیست نفر در دربار پذیرفته شوند در خیابان کاخ بیست نفر براى رفتن در دربار تعیین شدند و این بیست نفر عضو جبهه ملى شدند جبهه ملى به این ترتیب تشکیل شد به آقاى امیر علایى دولت رزم‌آرا مأموریتى داد براى این که به یکى از ولایات بروند و آن اساسنامه خودمختارى را ایشان مطالعه کنند ایشان آمدند در جبهه ملى این مطلب را بیان

+++

کردند و مورد مخالفت جبهه ملى قرار گرفت و ایشان این مأموریت را نتوانستند از رزم‌آرا قبول کنند بعد ایشان را رزم‌آرا مأمور استان اول نمود جبهه ملى هم موافقت کرد که ایشان به استان اول رفتند زمانى که در استان اول بودند به وزارت دادگسترى منصوب شدند و ایشان بدون موافقت جبهه ملى این کار را قبول کردند جبهه ملى به ایشان پیشنهاد کرد که اگر شما می‌خواهید وزیر دادگسترى باشید و ما با شما مخالفت نکنیم شما باید عملیاتى بکنید که دادگسترى اصلاح شود و این بود که ایشان در دادگسترى دست به عملیاتى زدند و کارهایى کردند که از نظر جبهه ملى کاملاً صلاح مملکت بود براى این که همه مردم انتظار داشتند که وزارتخانه‌ها اصلاح شود ( آشتیانى‌زاده - پس بنده وقتى عرض کردم که در کابینه علاء عضو دارید تکذیب مى‌فرمودید) همه مردم میل داشتند که وزارتخانه‌ها اصلاح شود البته در هر اصلاحى هم ممکن است یک عده‌اى به ناحق خارج شوند نمی‌توان گفت که در هر اصلاحى به یک عده‌اى ظلم نشود و هر چه مى‌گویند صحیح است اما چند دلیل داشت که اینجانب در موقع تشکیل این دولت ایشان را به وزارت دادگسترى که به عقیده خود ما بود دعوت نکردیم اگر اینجا را عرض نکنم و توضیح ندهم ممکن است که مورد اعتراض جامعه واقع شوم وقتى ما معتقد باشیم که اصلاح دادگسترى لازم است و یک وزیرى هم که رفته است در دادگسترى اصلاحاتى کرده است نباید او را از دادگسترى خارج کنیم و اجراى آن اصلاحات را عقیم بگذاریم ولى علت این بوده که ما تصور می‌کردیم اگر ایشان بروند در دادگسترى و همان طور عمل بکند یک محیط متشنجى ایجاد خواهد شد که ما را از آن هدف بزرگى که در نظر داریم باز می‌دارد بدیهى است آنهایى که نمى‌خواهند هدف ما پیش برود از هر گونه عدم رضایت استفاده مى‌کنند و جلوگیرى می‌نمایند این بود که اینجانب نخواستم که ایشان در دادگسترى به آن کارها مشغول شوند زیرا یک عده مردم هستند که حقیقتاً اگر کارهایى را می‌کنند از نظر احتیاج است البته یک حدیثى است که می‌فرماید الشقى شقى فى بطن امه الشریف شریف ..... ( وزیر دادگسترى - السعید سعید)

ببخشید السعید سعید فى بطن امه اینجا مقصود این است که سعید بالذات و شقى یالذات نه بالعرض البته وقتى افراد جامعه را در نظر بگیریم یک عده کمى‌شقى بالذات هستند و یک عده کمى سعید بالذات و یک اکثریتى در وسط هستند که آنها اگر محیط خوب باشد در محیط خوب سعید بالعرض می‌شوند و اگر محیط بد باشد شقى بالعرض می‌شوند این مسلم است ما تصور می‌کردیم اگر ما در این مملکت اصلاحاتى بشود اصلاحات اساسى آن نیست که یک عده‌اى که با حقوق کم خدمت می‌کنند و آن حقوق براى بعضى به قدر کرایه منزل یا بعضى مخارج دیگر می‌شود اینها می‌توانند به راستى و درستى خدمت خود را انجام بدهند ولى به طور کلى تا دولت معاش مستخدمین خودش را تأمین نکند شما نمى‌توانید از آنها انتظار داشته باشید که آنها به درستى عمل کنند البته سعید بالذات گرسنه هم که باشد باز دست از آن نظر خودش بر نمی‌دارد و شقى بالذات هم دیده شده است که اگر به کرات در حبس برود باز هم وقتى که از حبس خلاص شد خیانت خودش را ادامه می‌دهد و روى همین عقیده است که لونبروز و یکى از جزائیون اروپایى یک تابلویى دارد که آنجا معلوم می‌کند افراد شقى بالذات چه اشخاصى هستند آنها را باید از جامعه تفکیک کرد و آنها را غیر قابل اصلاح تصور کرد بنابراین ما باید یک کارى بکنیم که وضعیت عمومى مردم خوب بشود نه این که هر کسى بخواهد اصلاحاتى بکند یک عده اتومبیل را از عده‌اى بگیرد و یا نرخ ارزاق را بالا و پایین ببرد اینها اصلاحات اساسى نیست اینها یک اصلاحاتى است که در کار مملکت به هیچ‌وجه اساسى نیست آن اصلاح اساسى که ما در نظر گرفتیم هم از حیث معاش مردم و هم از حیث اخلاق مردم مؤثر باشد آن ملى کردن صنعت نفت بوده است در ایران (صحیح است) اگر ما این کار را بکنیم هم یک عایدات فوق‌العاده‌اى به دست می‌آوریم که می‌توانیم در واقع معاش مستخدمین دولت را تأمین بکنیم هم کارهاى تولیدى در این مملکت ایجاد بکنیم و فقر و بدبختى را از این مملکت برکنار بکنیم و هم دست شرکت نفت را از سیاست این مملکت خارج کنیم براى این که فساد اخلاق در این مملکت بیش از این نشود.....

صفایى - آقاى دکتر نسبت به انتخاب ایشان سخنى نیست ولى افرادى که به مجلس توهین کرده‌اند اگر به همکارى انتخاب بفرمایید پذیرفته نخواهد شد ولى نسبت به ایشان سخنى نیست (زنگ رئیس)

کشاورز‌صدر - از جبهه ملى که کسى به مجلس توهین نکرده .

صفایى - از هر جبهه‌اى که باشد قبول نمی‌شود دکتر حسین فاطمى‌که به مجلس توهین کرده نباید انتخاب شود .

مکى - خفه شو مرتیکه خائن تو از رزم‌آرا پول گرفتى که روزنامه دائر کنى .

صفایى - خودت خفه‌شو بى‌ادب، خائن تو هستى هر کس به مجلس توهین کرده است پذیرفته نمی‌شود .(زنگ رئیس)

رئیس - اقایان ساکت باشید هم به آقاى صفایى و هم به آقاى مکى تذکر می‌دهم باید حفظ انتظام را بنمایید.

نخست وزیر - البته این نظرى است که در واقع ملت ایران داشت و واقعاً مجلس شورای ملى و مجلس سنا با افکار عمومى موافقت کرد سبب شد که یک نقشه‌هایى براى عدم پیشرفت این موضوع طرح شود که من در یکی از جلسات مجلس شوراى ملى اعلام خطر کردم و همان روز یا روز بعد در کمیسیون نفت گزارش طرز اجراى ملى شدن صنعت نفت گذشت آنهایى می‌خواستند این کار انجام نشود نقشه دیگرى کشیدند، همان روزى که گزارش درکمیسیون به تصویب رسید شب آقاى علاء نخست وزیر منزل من آمدند و در باب کار نفت صحبت کردند من به ایشان عرض کردم که گزارش کمیسیون راجع به ملى شدن صنعت نفت امروز در کمیسیون گذشت و ما هیچ کارى غیر از این که این گزارش اجرا بشود نمى‌توانیم بکنیم، ایشان یک نسخه از آن گزارش را از من گرفتند براى این که مطالعه کنند و به هیچ‌وجه قصد استعفا نداشتند بلکه با بنده در باب رفتار آتیه خودشان مشورت کردند و بعد که رفتند آن نقشه چون می‌بایست اجرا بشود آقاى علاء استعفا داد البته بعد از استعفا قرار بود که یک دولت دیگرى تشکیل بشود که وضعیات را به کلى فلج کند و کار کمیسیون به هیچ‌وجه عملى نشود، روزى که دولت استعفا داد و مجلس شوراى ملى خواست رأى تمایل بدهد به محض این که در جلسه خصوصى بعضى از اشخاص بنده را پیشنهاد کردند براى نخست وزیر من دیدم اگر قبول نکنم تمام زحمات ما در کمیسیون وتمام افکار مردم و در واقع احساساتى که ملت ایران به خرج داده است از بین مى‌رود (اردلان - آفرین) دولتى تشکیل مى‌شود که شاید مجلس را منحل کند یا اگر این کار را نکند به کلى آن راه راستى را که ما مى‌رفتیم از راه دیگرى برود این بود که من از نظر فداکارى با این که به هیچ‌وجه مزاجم اجازه نمی‌داد و کسالت بنده طورى نبود که بتوانم این خدمت را قبول کنم بدون تأمل قبول خدمت کردم (نمایندگان- احسنت) و در ظرف 3 روز موفق شدم که آن گزارش کمیسیون در مجلس شوراى ملى و مجلس سنا تصویب بشود و اعلیحضرت همایون شاهنشاهى هم با نظریات صادقانه و آن نظریاتى که نسبت به خیر مملکت دارند (صحیح است) به محض این که قانون را دیدند بلادرنگ توشیح کردند (احسنت) این خدمتى بود که این دولت تا اینجا کرده است یعنى اگر واقعاً من این کار را قبول نمى‌کردم این قانون از این مجالس نمى‌گذشت، این بر همه معلوم باشد و پوشیده نباشد که دولت دیگرى اگر می‌آمد حتماً حتماً این قانون نمى‌گذشت حالا ما یک قانونى داریم و باید این را عملى کنیم اگر ما در یک محیط متشنجى زندگى کنیم این کار عملى نمى‌شود (صحیح است) ما باید این هدف اصلى را ببنیم اگر ما بخواهیم امروز متعرض فلان استاندار که یک روزى یک حرفى زده است بشویم یا یک اشخاصى را که حقیقتاً از راه غرض متهم شده باشند یا نشده باشند بیکار کنیم یک عدم رضایتى در اینجامعه درست خواهد شد که دشمنان مملکت ازآن عدم رضایت مى‌توانند سوء‌استفاده کنند (صحیح است) ما نمى‌خواهیم که یک وضعى پیش بیاید که این هدف اصلى ما انجام نشود ما می‌خواهیم به این هدف برسیم و من به آقایان عرض مى‌کنم که ما اگر به این هدف برسیم تمام اصلاحات در این مملکت شده است (صحیح است) از بیکارى از خارج کردن یک عده از ادارات که حقیقتاً اکل میته مى‌کنند و ناچارند که زندگى خودشان را اداره کنند، اگر شما به یک سربازى، به یک صاحب‌منصبى حقوق کافى ندهید آقایان انتظار دارید این صاحب‌منصب تفنگ بگیرد و براى استقلال مملکت جنگ بکند؟ کم‌تر کم‌تر باید کارى بکنیم که معلمین ما همین اشخاصى که در مدارس تدریس می‌کنند زندگی‌شان تأمین بشود تا بتوانند اولاد ما را درست تعلیم بدهند ما باید کارى کنیم که ارتش ما حقیقتاً در فقر و بیچارگى و بدبختى نباشند تا بتوانند در راه استقلال مملکت جنگ بکنند ما باید کارى بکنیم که این وضعیت و این بیچارگى به واسطه کارهاى تولیدى به کلى از میان برود اینها بود عرض من و اینها بود دلیل این که آ قاى امیر علایى را نخواستم به دادگسترى بروند تا در یک محیط آرام و ساکتى بتوانیم خدماتى با کمک شما نمایندگان محترم به مردم این مملکت بکنیم (صحیح است) و در این موقع مى‌خواهم از آقایان هموطنان خودم که نست به من ابراز احساسات مى‌کنند تمنا کنم در جلسه گذشته که بنده مجلس بودم در موقع رفتن چون دیدم که در جلوى این درب شلوغ بود نخواستم که از اینجا بروم چون این را می‌دانیم که براى من احتمال خطر در هر دقیقه‌اى هست خواستم از این در نروم آقایان آمدند درب بالا و صف‌آرایى کردند و نسبت به بنده ابراز احساسات فرمودند بنده با نهایت تشکر و با نهایت امتنان از این هموطنان عزیزم از این آقایانى که همیشه نسبت به من بزرگوارى فرموده‌اند عرض مى‌کنم

+++

که هر قدر بگذارند من تنها در یک جایى بروم زندگانى من بهتر تأمین می‌شود این است که استدعا می‌کنم ابراز احساسات نکنند و بگذارند من بتوانم خودم را از آن خطر حفظ کنم (حاذقى- خدا شما را حفظ کند)

آشتیانى‌زاده - بنده مطابق ماده 90 اعتراض دارم‏.

4 -  تأیید و تقاضاى طرح گزارش اصلاح قانون انتخابات شهردارى به وسیله آقاى وزیر کشور

رئیس - آقاى رئیس کشور بفرمایید.

وزیر کشور - راجع به لایحه اصلاحى قانون انتخابات شهردارى که از مجلس سنا به کمیسیون کشور و مجلس شوراى ملى فرستاده شده مورد تأیید و موافقت دولت است تقاضا مى‌کنم هر چه زودتر تکلیف این لایحه از طرف کمیسیون مربوطه معلوم و به مجلس شوراى ملى فرستاده شود .(احسنت)

رئیس - این گزارش در کمیسیون کشور است بنده تقاضا مى‌کنم از آقاى ملک‌مدنى که کمیسیون کشور را تشکیل بدهند و جنابعالى هم در کمیسیون حضور به هم رسانید که گزارش آن حاضر شود بعد به مجلس بیاید.

آشتیانى‌زاده - اجازه بفرمایید بنده اخطار دارم چون آقاى اردلان اسم بنده را آوردند .

رئیس - راجع به چه موضوع؟

آشتیانى‌زاده - از تندنویسى بپرسید اسم بنده را آوردند راجع به آن 9 ماده اسم بنده را آوردند و یک جریانى گفتند که لازم است جواب عرض کنم .

اردلان - بنده توهین به آقا نکردم .

آشتیانى‌زاده - تندنویسى شاهد است‏.

رئیس - من می‌بینم اگر چیزى گفته‌اند نوبت شما محفوظ می‌ماند براى جلسه آتیه .

آشتیانى‌زاده - لازم است حالا بنده حرف بزنم .

رئیس - هیچ لزومى ندارد آقاى اردلان چیزى نگفتند .

آشتیانى‌زاده - در جلسه گذشته هم نگذاشتید حرف بزنم الآن هم توهین مى‌کنند بنده حق ندارم.‏

رئیس - چى گفتند؟

آشتیانى‌زاده – می‌آیم آنجا عرض می‌کنم .

رئیس - از همان جا بگویید .

آشتیانى‌زاده - نمى‌گذارید حرف بزنم هیچ حرفى ندارم بنده در اطراف این ماده 90 عرایضم را می‌کنم .

رئیس - راجع به چه مى‌گویید؟

آشتیانى‌زاده - بنده نیم ساعت می‌خواهم مطابق ماده 90 حرف بزنم (خنده نمایندگان)

رئیس - این مربوط به ماده 90 نیست .

آشتیانى‌زاده - نیم ساعت اجازه بدهید یا از مجلس رأى بگیرید.

رئیس - رأى لازم ندارد مخالف آیین‌نامه است .

فرامرزى - چرا می‌خواهند صحبت کنند؟

رئیس - بنشینید آقاى فرامرزى نظم مجلس با شما نیست من باید نظم مجلس را اداره کنم.

فرامرزى - براى چى مى‌خواهند صحبت کنند.

رئیس - به شما تذکر می‌دهم .

فرامرزى - چرا به او تذکر نمی‌دهید ؟

رئیس - آقاى آشتیانی‌زاده شما به عنوان ماده 90 آمدید اینجا.

امینى - اگر با اصرار مى‌شود صحبت کرد بنده هم مصر مى‌شوم (آقاى آشتیانی‌زاده از محل نطق پایین آمدند)

5 - مذاکره در طرح سه فورى راجع به تاریخ اجراى قانون تعویض اسکناس

رئیس - چون کار جمع‌آورى اسکناس با ثروت و سرمایه مردم تماس دارد و تکلیف تاریخ اجراى آن روشن نشده است که از چه روزى خواهد بود یک طرحى از طرف آقایان نمایندگان رسیده است که تکلیف این کار معلوم می‌شود .

(به شرح دیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

نظر به این که در قانون جمع‌آورى و تعویض اسکناس‌هاى پانصد و هزار ریالى مصوب اسفند ماه 1329 تاریخ شروع به جمع‌آورى تعیین نگردیده و از طرح اجراى مفاد ماده 2 قانون مدنى هیئت نظارت اندوخته اسکناس و بانک ملى ایران را مواجه با اشکالات فراوانى خواهد نمود ماده واحده ذیل را با قید سه فوریت پیشنهاد مى‌نماید:

ماده واحده - سه ماه مدت معین در قانون جمع‌آورى و تعویض اسکناس پانصد و هزار ریالى مصوب 29 اسفند ماه 1329 از اول اردیبهشت ماه 1330 در سراسر ایران دفعتاً واحده شروع مى‌شود و در آخر تیر ماه 1329 خاتمه مى‌یابد.

تبصره - تاریخ شروع جمع‌آورى و تعویض سایر انواع اسکناس‌ها را هیئت نظارت اندوخته اسکناس و بانک ملى ایران تعیین و اعلان خواهند نمود.

رئیس - فوریت اول مطرح است آقاى اسلامى موافقید؟

اسلامى - مخالف هستم و مخالفتم براى یک تذکرى است براى این که این یک نوع تفسیر قوانین است به عقیده بنده بایستى مجلس این قانونى که تفسیر کرده این را روشن بکند یک مطالعه‌اى بکند و یک تفسیرى بکند و احتیاج به ماده واحده و سه فوریت نخواهد داشت براى این که این تشریفات خودش مقدار زیادى از وقت مجلس را اشغال خواهد کرد و به تأخیر می‌افتد براى این که اینجا وقتى که تصویب شد حتماً بایستى این قانون برود به مجلس سناو بعد هم توشیح بشود این خودش یک زحمتى است در صورتى که به عقیده بنده این تفسیر قوانین است و از مختصات مجلس شورای ملى است و در همین جلسه ممکن است آقایان موافق و مخالف صحبت بکنند و در همین جلسه آقایان تکلیفش را معین کنند که دیگر محتاج رفتن به مجلس سنا نباشد مضافاً به این که بنده نمی‌دانم که چرا از اول اردیبهشت ماه گذاشته‌اند این قانون که در اسفند ماه گذشته است و تکلیف یک ماه فروردین چه شده است؟ به عقیده بنده این هم یکى از چیزهایى است که باید اصلاح بشود یعنى از اول فروردین بگذارند تا آخر خرداد خاتمه پیدا کند من مخالفتم براى گفتن این تذکر بود و استرداد می‌کنم.

رئیس - مخالفت شما در اصل موضوع است که بعد مطرح می‌شود حالا در فوریت بایستى صحبت می‌کردید که مخالف نیستید (جمعى از نمایندگان - مخالفى نیست) مخالفى نیست رأى گرفته مى‌شود به فوریت اول این طرح آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شده فوریت دوم مطرح است آقاى کشاورز‌صدر در فوریت صحبت کنید نه در اصلش .

کشاورز‌ صدر - بنده متأسفم که چرا یک قانونى را وقتى می‌آید تصویب بشود دقت نمى‌شود تا بعد محتاج به این بشود که چهار روز بعد اینجا یک طرح بیاورند و بخواهند آن را تغییر بدهند یا تفسیر کنند نگرانى بنده از این است که مبادا الان ما این رأى را بدهیم و فردا دو مرتبه بگوییم که خیر آقا اشتباه کردیم و ممکن است این در خارج یا در دهات که اجرا بکنیم حقوقى از مردم تضییع بشود بنده علت مخالفتم این است که قانونى داریم و قانون مدنى داریم و اینها تکلیف را معین کرده است و حالا ما بیاییم با سرعت با سه فوریت یک چیز تازه‌اى تصویب کنیم من نمی‌دانم چه تأثیرى می‌کند علت مخالفت بنده با این فوریت جهتش این بود و مناسب هم نمى‌بینم حالا خوب است آقایان یک فوریتش را رأى بدهند که لااقل برود به کمیسیون در ظرف یک هفته رسیدگى بشود ضررى ندارد که برود به کمیسیون مربوطه در آنجا دقتى بکنند و اگر تأیید کردند به اتفاق رأى می‌دهیم ولى من می‌ترسم که تصویب شود ولى باز دو مرتبه یک طرح دیگرى بیاورند به مجلس.‏

رئیس - آقاى نبوى

نبوى - بنده مخالفم

رئیس - آقاى اردلان موافقید بفرمایید.

اردلان - آقایان نمایندگان محترم تأثیر این قانون را احساس فرمودند که چقدر مؤثر واقع شد (صحیح است) موجودى اسکناس بانک ملى ایران در شب عید در حدود پنجاه میلیون تومان بود و حالا سه برابر شده است ولى قانون یک ابهامى داشت که تاریخ اجرایش معلوم نبود اگر می‌خواستیم مطابق قانون مدنى اجرا بکنیم اشکالات زیادى براى بانک به وجود می‌آمد از آقایان محترم خواهش می‌کنم به این قانونى که رأى داده‌اند به مدت آن هم که از اول اردیبهشت است و خرداد و تیر به این سه ماه رأى بدهند این از بهترین قوانین است که مجلس به آن رأى می‌دهد و این هم تفسیرى است از آن قانون استدعا می‌کنم موافقت بفرمایند.

رئیس - آقایانى که با فوریت دوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. چون فى‌المجلس است یک فوریت دیگر هم دارد آقاى ملک‌مدنى مخالفید بفرمایید.

ملک‌مدنى - بنده خواستم یک توضیح بدهم که این سابقه نشود براى بعد قانونى که در مجلس گذشت اساساً احتیاجى ندارد که تاریخ اجرایش معلوم بشود مگر ما قانونى گذرانده‌ایم که تاریخ اجراى آن معلوم بوده؟ به طور کلى وقتى قانونى از مجلس گذشت و توشیح شد و به صحه همایونى رسید به موقع اجرا گذاشته مى‌شود حالا چون این طور عمل نشده و بنده هم از موافقین این لایحه هستم و بسیار مفید هم واقع شده همان طورى که جناب آقاى اردلان فرمودند من حرفى ندارم ولى مى‌خواستم تذکراً عرض کنم که این نباید سابقه بشود که بعدها هر لایحه‌اى برگردد به مجلس براى این که تاریخ اجراى آن گذاشته نشده است.‏

رئیس - چون در این قانون تاریخ اجرا گذاشته نشده است اسباب اشکال شده و مجدداً سؤال شد آقاى فولادوند.

قاسم فولادوند - جناب آقاى ملک‌مدنى اجراى قوانین را چنان که ملاحظه فرمودید در قانون مدنى نوشته شده ولى اینجا چون باید یک طرز خاصى براى اجراى آن معلوم باشد و معین نشده به اشکال برخورده بود که اگر طرز اجرایى که ما داریم آن طور عمل بکنند به اشکال بر می‌خورد چون در اجراى قانون مسافت معین شده و در هر دهکده‌اى ممکن است بعداً بگویند چون پنجاه فرسخ و شصت فرسخ فاصله داشتیم نتوانستیم و ممکن است میلیون‌ها سوء‌استفاده بکنند

+++

بنابراین طبق همان قانون مدنى مجلس شوراى ملى براى این قانون طرز اجراى خاصى معین مى‌کند که در تمام مملکت در مدت این سه ماه این قانون عملى باشد و اشکالى هم ندارد ولى همان طور که جناب آقاى اردلان فرمودند این فایده‌اش زیاد است و اثرات زیادى داشته است و اگر این را آقایان تصویب نفرمایند و مسلماً اگر این را اجازه ندهیم باز بانک به یک اشکالاتى دچار خواهد شد.

رئیس - آقایانى که با فوریت سوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است .

(مجدداً به شرح سابق قرائت شد) آقاى صفایى موافقید؟

صفایى - بلى

رئیس - آقاى اردلان

اردلان - موافقم (جمعى از نمایندگان - مخالفى نیست)

رئیس - بنابراین پیشنهادات قرائت مى‌شود.

پیشنهاد آقاى دکتر معظمى‏

( به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم تبصره ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود.

تاریخ شروع و انتهاى جمع‌آورى اسکناس‌ها را هیئت نظارت اندوخته اسکناس و بانک ملى طبق شرایط مذکور در ماده واحده مصوب اسفند ماه 13289 تعیین و اعلان خواهند نمود. به امضاى عده زیادى از نمایندگان.

( بعضى از نمایندگان - مخالفى ندارد (صحیح است)

رئیس - آقاى دکتر معظمى‏

دکتر معظمى - در این تبصره‌اى که در این ماده واحده است اختیار به هیئت نظارت داده شده است در صورتى که در آن ماده واحده براى این که حفظ حقوق مردم بشود یک حدود اختیاراتى قائل شده‌ایم و در اینجا آن اختیارات به هیئت نظارت داده شده است و بنده پیشنهاد کردم که وقتى که تاریخ اجراى آن را معین کردم بنده عطف کردم به آن قانونى که بنده در اسفندد ماه گذشته که حقوق مردم تضییع نشود .

صفایى - پیشنهاد آقا به جاى آن تبصره است مخالفى نیست‏.

رئیس - به این اصلاح رأى مى‌گیریم اول رأى مى‌گیریم به اصلاح، آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون دیگر پیشنهادى نیست رأى گرفته مى‌شود به ماده واحده و تبصره اصلاحى آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. فرستاده مى‌شود به مجلس سنا.

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس

بهادرى - بنده اخطار دارم.‏

رئیس - اخطار شما مطابق ماده 69 راجع به سؤالات است همه آقایان وزرا براى جواب سؤالات حاضر مى‌شوند امروز آقاى وزیر جنگ آمدند اینجا مدتى معطل بودند براى جواب سؤالات آقایان این مروط به خود آقایان نمایندگان است یک روزى را معین بکنند که آقایان وزرا بیایند و جواب بدهند.

بهادرى - استدعا مى‌کنم مقام ریاست توجه بفرمایند هفته‌اى یک روز عوض نطق‌هاى قبل از دستور براى سؤالات تعیین بشود.

رئیس - این نظر خیلى خوب است دو سه جلسه اگر آقایان موافقت بفرمایند نطق‌هاى قبل از دستور به جواب سؤالات اختصاص داده بشود به همان ترتیبى که سؤالات را آقایان داده‌اند.

بهادرى - بنده سؤالى از دولت گذشته کرده بودم.‏

رئیس - هر سؤالى که کرده‌اید به اداره قوانین مراجعه بکنید که به دولت ابلاغ شود براى جواب حاضر شوند. امروز مى‌بایستى پنج نفر براى موضوع نفت انتخاب بشوند به طوری که آقایان اطلاع دارند درکمیسون بعد از مذاکراتى که شد به نظر مجلس واگذار نمودند بنابراین تنفس داده مى‌شود اگر موافقت شد بعد از تنفس انتخاب خواهد شد وگرنه روز یکشنبه در هر حال جلسه روز یکشنبه خواهد بود.

( مجلس 25 دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت

+++

قوانین‏

شماره 2842        11،/ 2،/ 330

وزارت دارایى‏

فرمان همایونى راجع به قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کشور بابت فروردین ماه 1330 و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شوراى ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلاغ مى‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال ما پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم‏

ماده اول - قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت فروردین ماه یک هزار و سیصد و سى که در مجلس سنا اظهار نظر شده و در جلسه پنجم اردیبهشت 1330 به تصویب مجلس شورای ملى رسیده و منظم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ هفتم اردیبهشت ماه 330

قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت فروردین ماه 1330

ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود حقوق و کمک و مزایاى قانونى کارمندان و خدمتگزاران و مخارج مستمر و غیر مستمر وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مصارف منظور در بودجه کل کشور را در فروردین ماه 1330 در حدود یک دوازدم اعتبارات سال 1329 مندرج در فهرست و لوایح منضم به گزارش‌هاى شماره 4 شماره 11 مورخ 31 تیر ماه و پنجم دی ماه 1329 کمیسیون بودجه و اعتباراتى که به موجب قوانین مخصوص در سال 1329 به تصویب رسیده و در سال 1330 مورد پرداخت دراد با رعایت مقررات لوایح مذکور و سایر قوانین و مقررات مالى و در نظر گرفتن پیکر اعتباراتى که در بودجه پیشنهادى سال 330 تقلیل یافته از محل درآمد عمومى‌کشور پرداخت نماید. اعتباراتى که در 1329 کمتر از دوازده ماه پیش‌بینى شده به مأخذ اعتبار یک ماه و همچنین تفاوت اعتبار بودجه اداره کل خالصه و اعتبار بودجه نگاهدارى و ساختمانى کشتارگاه‌ها موضوع ردیف 1 و 2 لایحه شماره 58233 به تاریخ 29 آبان ماه 1329 در فروردین ماه سال جارى به میزان یک دوازدهم اعتبار مربوطه منظور در بودجه سال 1328 که در سال گذشته نیز به همین مأخذ مورد عمل قرار گرفته قابل استفاده خواهد بود و نیز حقوق و کمک فروردین ماه کارمندان سازمان برنامه هفت ساله که به وزارتخانه‌ها و ادارات منتقل شده یا مى‌شوند در حدود یک دوازدهم اعتبارى که براى حقوق و کمک سالیانه آنها در نظر گرفته شده قابل پرداخت مى‌باشد.

این قانون که مشتمل بر ماده واحده است در جلسه پنجشنبه پنجم اردیبهشت ماه یک هزار و سیصدو سی به تصویب مجلس شورای ملى رسید.

رئیس مجلس شورای ملى، رضا حکمت‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست وزیر است‏.

م 1894 نخست وزیر

اخبار مجلس

دولت فعلی بدون این که وعده‌های دور و دراز بدهد عجالتاً با وضعیات فعلی کشور برنامه خود را منحصراً به دو موضوع ذیل می‌نماید:

1- اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور بر طبق قانون طرز اجرای ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور مورخه نهم اردیبهشت ماه 330 و تخصیص عواید حاصله از آن به تقویت بنیه اقتصادی کشور و ایجاد موجبات رفاه و آسایش عمومی

2- اصلاح قانون انتخابات مجلس شورای ملی و شهرداری‌ها

البته نظریات اصلاحی دولت منحصر به این دو ماده نیست و عجالتاً از ذکر جرئیات صرف‌نظر و در موقع خود لوایح ضروری را برای اصلاحات لازم تقدیم خواهد نمود و بسیار ممنون و خوشوقت خواهد شد که نمایندگان محترم مجلس شورای ملی و سنا و راهنمایی‌ها و هدایت‌های لازم به دولت برای اصلاحات بفرمایند.

اساس سیاست خارجی دولت هم مبتنی بر منشور ملل متحد و تقویت این سازمان بین‌المللی و دوستی با کلیه دول و احترام متقابل نسبت به همه ملل می‌باشد.

دکتر محمد مصدق

هیئت دولت به شرح زیر معرفی شد:

آقای دکتر محمد مصدق - نخست‌وزیر

آقای دکتر حکیم‌الدوله ادهم - وزیر بهداری

آقای یوسف مشار- وزیر پست و تلگراف

آقای باقر کاظمی - وزیر امور خارجه

آقای بوشهری- وزیر راه

آقای وارسته- وزیر دارایی

آقای هیئت- وزیر دادگستری

آقای فرمند- وزیر کشاورزی

تیمسار سپهبد نقدی- وزیر جنگ

تیمسار سرلشگر زاهدی- وزیر کشور

آقای امیر تیمور کلالی- وزیر کار

آقای دکتر سنجابی- وزیر فرهنگ

وزیر اقتصاد بعداً معلوم خواهد شد

سؤالات نمایندگان‏

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

چون در روز شایعات مختلفى راجع به حریق مخزن مهمات فارس در افواه منتشره شده خواهش می‌کنم به جناب آقاى معاون وزارت جنگ اطلاع داده شود که فوراً در مجلس شورای ملى حاضر شوند و جریان آتش‌سوزى مهماتى که در لشکر فارس ذخیره بوده است بیان نمایند

ضمناً توضیح دهند که این حریق چه میزان خسارت به خزانه کشور وارد کرده و در نتیجه وقوع این حادثه چه عواقبى ممکن است ظهور نماید و مسئولین این امر چه اشخاصى می‌باشند.

محمدعلى مسعودى‏

سؤال از دولت‏

ریاست معظم مجلس شورای ملى‏

خواهشمند است به جناب آقاى وزیر دارایى اطلاع دهند که به سؤالات زیر در مجلس شورای ملى پاسخ دهند.

1 - با این که شش ماه از برداشت محصول توتون گیلان مى‌گذرد و با توجه به این نکته که قلم درشت درآمد دولت از انحصار دخانیات است و این که مقدار زیادى توتون با شوروى معامله شده و با تذکر به این که کالاى دخانیاتى ایران رقم بزرگى از درآمد کشور است چرا هنوز تا این مدت بهاى توتون زارعین که در نهایت فقر و فلاکت زندگى می‌کنند پرداخت نشده است؟

2 - علت این که تا کنون پیمان کشت توتون با زارعین تنظیم نشده چیست؟

3 - چه اقدامى از طرف ذدولت براى تأمین خرید پیله (که در انحصار دولت است) به عمل آمده.‏

ابولقاسم امینى‏

ریاست معظم مجلس شورای ملى‏

خواهشمند است مقرر فرمایید جناب آقاى وزیر جنگ هر چه زودتر براى جواب دو سؤال زیر در مجلس حاضر شوند.

1 - افسران وظیفه که خدمت‌شان در آخر اسفند ماه 1329 به انجام رسیده است به چه علت تاکنون مرخص نشده‌اند.

2 - راجع به انفجار انبارهاى مهمات شیراز چه اقداماتى به عمل آمده و چه نتیجه از تحقیقات گرفته شده است.‏

دکتر بقایى کرمانى‏

+++

 

 

 

یادداشت ها
Parameter:294663!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)