کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملّی، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 143 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 28 آذر ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به وصول تلگراف تأثرآمیز مجلس کبیر ملّی ترکیه نسبت به زلزله غرب

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأسف از فوت مرحوم ابوالحسن صادقى

4- اعلام تصویب صورت مجلس

5- سؤال آقاى سالار بهزادى راجع به تشکیل دادگاه شهرستان در بم و جواب آقاى کفیل وزارت دادگسترى

6- سؤال آقاى دکتر دادفر راجع به ترمیم حقوق کارمندان و جواب آقاى معاون وزارت دارایى‏

7- سؤال آقاى دکتر امین راجع به دبستان ایرانیان در اسلامبول و جواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

8- تقدیم استیضاح از دولت آقاى دکتر اقبال از طرف آقاى دکتر پیرنیا و قرائت آن

9- مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملّی

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملّی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 143

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 28 آذر ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به وصول تلگراف تأثرآمیز مجلس کبیر ملّی ترکیه نسبت به زلزله غرب

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأسف از فوت مرحوم ابوالحسن صادقى

4- اعلام تصویب صورت مجلس

5- سؤال آقاى سالار بهزادى راجع به تشکیل دادگاه شهرستان در بم و جواب آقاى کفیل وزارت دادگسترى

6- سؤال آقاى دکتر دادفر راجع به ترمیم حقوق کارمندان و جواب آقاى معاون وزارت دارایى‏

7- سؤال آقاى دکتر امین راجع به دبستان ایرانیان در اسلامبول و جواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

8- تقدیم استیضاح از دولت آقاى دکتر اقبال از طرف آقاى دکتر پیرنیا و قرائت آن

9- مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملّی

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و پنجاه دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- طرح صورت مجلس

نایب رئیس- اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: یارافشار، دکتر اصلان‌افشار، دکتر اسدى، سعید،. مجید ابراهیمى، مرتضى حکمت، فضائلى، بزرگ‌ابراهیمى، رامبد ذوالفقارى، خرازى، دیهیم، بوربور، دکتر فریدون‌افشار، مهندس اردبیلى، حشمتى، صدرزاده، دکتر سعید حکمت، امامى‌خوئى، اورنگ، خزیمه‌علم، اکبر، صراف‌زاده، دکتر رضائى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى، سنندجى، دکتر جهانشاهى، اریه، مشار، اخوان، قبادیان، شادمان، علامه، دولتشاهى، دکتر هدایتى، اعظم زنگنه، قراگوزلو، مهندس فیروز.

دیر آمدگان و زود رفتگان با اجازه- آقایان: ثقه‌الاسلامى، مسعودى، مهندس جفرودى، موسوى، مهندس دهستانى، اقبال، بزرگ‌نیا، جلیلوند، دهقان، دکتر عمید، عامرى، عبدالحمید بختیار.

نایب رئیس- در صورت مچلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) تصویب صورت مجلس بعد از حصول اکثریت اعلام می‌شود.

2- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به وصول تلگراف تأثرآمیز مجلس کبیر ملّی ترکیه درباره زلزله غرب

نایب رئیس- براى استحضار آقایان نمایندگان محترم به عرض می‌رسانم که تلگرافى از جناب آقاى گورالتان رئیس مجلس کبیر ترکیه به مجلس شوراى ملّی رسیده در این تلگراف اظهار داشته‌اند که مجلس کبیر ترکیه به اتفاق آرا تأثرات عمیق خود را نسبت به زلزله غرب اظهار داشته و فوق‌العاده اظهار تأثر و همدردى در این خصوص با ملّت ایران نموده‌اند (نمایندگان متشکریم) ضمناً به اطلاع می‌رسد از طرف هلال احمر ترکیه هزار چادر براى آسیب‌دیدگان فرستاده شده (احسنت) که مقدارى از آن را با طیاره فرستاده‌اند که زودتر برسد که با همان طیاره فرستاده شد به کرمانشاهان (صحیح است) با اجازه آقایان تلگراف تشکرى ازطرف مجلس براى ایشان مخابره می‌شود (صحیح است).

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأثر از فوت مرحوم ابوالحسن صادقى‏

نایب رئیس- فوت مرحوم ابوالحسن صادقى که از همکاران ما بوده‌اند موجب تأثر نمایندگان محترم است (صحیح است).

با اجازه آقایان تأثرات و تسلیت قلبى نمایندگان محترم ر ابه بازماندگان آن مرحوم ابلاغ می‌نمایم (صحیح است).

4- اعلام تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس- چون عده کافى است تصویب صورت مجلس هم اعلام می‌شود.

5- سؤال آقاى سالار بهزادى راجع به تشکیل دادگاه شهرستان در بم و جواب آقاى کفیل وزارت دادگسترى

نایب رئیس- سؤالات مطرح است آقاى سالار بهزادى

سالار بهزادى- سؤال بنده از جناب آقاى مجلسى کفیل وزارت دادگسترى نسبت به عدم تشکیل دادگاه شهرستان در بم است چون تا چند سال قبل در آنجا دادگاه شهرستان تشکیل بود در زمان آقاى مصدق‌السلطنه که تغییراتى در تشکیلات دادگسترى داده شد دادگاه شهرستان بم منحل شد و دادگاه بخش در جیرفت تشکیل گردید....

نایب رئیس- جلو بلندگو بفرمایید.

سالار بهزادى- سال گذشته که دادگاه بخش در شهرستان جیرفت تشکیل گردید در حال حاضر در حدود هشت هزار پرونده را که مانده با اینکه در این مورد قانونى هم از مجلس گذشته و کراراً

+++

 من حضور جناب آقاى مجلسى شرفیاب شدم و تقاضا کردم دادگاه شهرستان در آنجا تشکیل بشود و هنوز تشکیل نشده خواستم از حضورشان تقاضا کنم و ببینم که علّت عدم تشکیل چه بوده است؟ (افخمى- اعتبار ندارند آقاى سالار) حالا توضیح خواهند فرمود.

نایب رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى

کفیل وزارت دادگسترى (مجلسى)- البته خاطر نمایندگان مستحضر است که مدّتى است استخدام جدید ممنوع است وزارت دادگسترى از لحاظ کارمندان دفترى واقعاً در مضیقه است و حتى‌المقدور سعى کرده است از سایر وزارتخانه‌ها در شهرستان‌ها تقاضا کند که یک عدّه از مأمورین وزارتخانه‌هاى دیگر منتقل بشوند به وزارت دادگسترى (دکتر رضائى- از وزارت دارایى بگیرید آنجا خیلى زیاد دارند) از وزارت دارایى هم تقاضا شده و البته یک عدّه‌اى هم از وزارت دارایى منتقل شده‌اند به دادگسترى ولى بنده می‌خواستم خاطر آقاى سالار بهزادى را متوجه کنم اینکه فرمودند که قانونى گذشته البته اگر قانونى هم نمی‌گذشت وزارت دادگسترى مجبور بود که سازمانهاى خودش را توسعه بدهد که همه مردم استفاده بکند ولى این چنین قانونى که فرمودند نیست یعنى در زمان آقاى دکتر مصدق یک عدّه از دادگاه‌هاى شهرستانها منحل شده بعد دو مرتبه تشکیل شد ولى در سال گذشته یعنى شهریور 35 قانونى گذشت یعنى در قسمت اصلاح سازمان دادگسترى در مادۀ اول یا دوم بود که ذکر گردید سازمان دادگسترى همان است که فعلاً وجود دارد دو سال گذشته که این قانون گذشت دادگاه شهرستان در محل نبود و البته به موجب مواد دیگرش مى‌شود دادگاه شهرستان آنجا را تشکیل داد به شرطى که در بودجه محل باشد وما هم در بودجه پیش‌بینى کرده‌ایم فعلاً هم هست و در صدد هم هستیم که دادگاه شهرستان بم را تشکیل بدهیم ولى همان طوری که عرض کردم به علّت کمبود عضو دفترى هنوز موفّق نشده‌ایم. همین تقاضا را هم آقاى دشتى دارند (امید سالار- آباده را هم فراموش نفرمایید) و براى آباده بنده درجواب سؤال عرض مى‌کنم که دیگر زحمت سؤال را به آقایان ندهم البّته وزارت دادگسترى درصدد هست و به محض اینکه مأمورین دفترى به مقدار کافى پیدا کرد تشکیل می‌دهیم.

امید سالار- اتخاذ سند مى‌کنم.

نایب رئیس- آقاى سالار بهزادى

سالار بهزادى- بنده از اینکه جناب آقاى مجلسى فرمودند از اینکه اعتبار لازم در بودجه تأمین فرموده‌اند از این فرمایش ایشان اتخاذ سند می‌کنم و تشکّر می‌کنم که این قسمت چون مورد احتیاج مبرم اهالى هر چه زودتر اقدام بفرمایند (امید سالار- آباده را هم بفرمایید) براى آباده و سایر جاها هم امیدوارم که جناب آقاى مجلسى زودتر عضو تهیه کنند مخصوصاً از وزارت دارایى و سایر جاها که عضو زیادى دارند منتقل کنند و انشاءالله در این کار زودتر اقدام شود که خواسته مردم انجام شود و بنده از فرمایشات ایشان اینجا اتخاذ سند می‌کنم‏.

6- سؤال آقاى دکتر دادفر راجع به ترمیم حقوق کارمندان و جواب آقاى معاون وزارت دارایى‏

نایب رئیس- آقاى دکتر دادفر

دکتر دادفر- سؤال بنده از دولت مربوط به امرى است که مورد اتفاق نظر کلیه آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملّی است به دلیل اینکه در این مورد خودشان قانونى وضع و تصویب فرموده‌اند و دولت را مکلّف به این کار کرده‌اند سؤال بنده این است که در خصوص ترمیم حقوق کارمندان و تبدیل کارمندان پیمانى به رسمى و مخصوصاً پرداخت مطالبات کارمندان از بابت اشتباه محاسبه حقوق آنان چه اقدامى به عمل آورده‌اند (یکى ازنمایندگان- بسیار سؤال خوبى است) در بودجه سال 35 یک تبصره‌اى گذشته ازمجلس شورای ملّى به نام تبصره 28 بنده آن را عیناً می‌خوانم که آقایان مستحضر باشند (دولت مکلّف است ظرف 6 ماه براى متعادل کردن حقوق کارمندان وزارتخانه‌هاى مختلف با در نظر گرفتن تناسب اهمیت کار آنان اقدام و لایحه آن را تهیه و به مجلس تقدیم دارد) این یک تکلیف قانونى است عوض شش ماه دو سال گذشته در بودجه سال 36 هم بنا به تذکر جناب آقاى عمیدى‌نورى آقاى وزیر دارایى این تبصره را قبول کردند ولى تا به حال دولت چه تصمیمى گرفته بنده نمی‌دانم البتّه بنده یک توضیحاتى دارم امیدوارم دولت آقاى دکتر اقبال که واقعاً خود مراقب وضع کارمندان است یک اقداماتى کرده باشد چنانچه نتایجى تا به حال حاصل شده باشد که بنده عرضى ندارم و الا توضیحات مجدّدى خدمت آقایان عرض خواهم کرد.

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت دارایى.

معاون وزارت دارایى- (انوارى) درجواب سؤال جناب آقاى دکتر دادفر نماینده محترم به استحضار می‌رساند.

اولاً- راجع به ترمیم حقوق کارمندان با تصدیق به اینکه از لحاظ تفاوتى که فعلاً در میزان حقوق کارمندان ادارى یا قسمت دیگر از طبقات کارمندان قضایى و فرهنگى و بهداشتى حاصل شده حقاً باید در میزان حقوق طبقات ادارى نیز تجدید‌نظر شود دولت نیز جداً مصمم است در رفع این اختلاف اقدام نماید امیدوار است با علاقه‌اى که آقایان نمایندگان محترم و دولت دارند در سال 1337 ترتیبى اتخاذ گردد که رفع نگرانى از این طبقه از کارمندان نیز بشود.

ثانیاً- راجع به تبدیل کارمندان پیمانى به رسمى به طوری که استحضار دارند در دولت سابق لایحه در این خصوص تقدیم شده و در کمیسیون مربوطه نیز مکرر مورد شور و رسیدگى واقع و چون در این ضمن لایحه استخدام کشورى تهیه و تقدیم مجلس سنا گردیده و در لایحه مذکور مقرراتی که لازم است پیش‌بینى شده لهذا امیدوار است لایحه تقدیمى با اصلاحاتی که به نظر رسیده و یا خواهد رسید زودتر تصویب و تکلیف این طبقه از کارمندان نیز تعیین گردد.

ثالثاً- درخصوص دعوى کارمندان راجع به اشتباه محاسبه حقوق آنها که آیا عمل گذشته که مبناى آن قانون افزایش بوده و به همین طریق در بودجه‌هاى سنوات مربوطه محسوب و به تصویب رسیده صحیح بوده و یا اظهار کارمندان که بایستى مقررات قانون استخدام اجرا شود صحیح است موضوع در کمیسیون‌هاى عدیده در وزارت دارایى مورد بحث واقع و گزارش امر بهیئت دولت تقدیم در هیئت دولت مقرر گردید کمیسیونى از چند نفر آقایان وزرا تشکیل و در این باب مطالعات لازم نموده گزارش خود را براى اخذ تصمیم نهایى بهیئت دولت تقدیم دارند.

رابعاً- راجع به قانون استخدام کشورى جریان امر به قرارى است که در قسمت دوم به عرض رسید.

نایب رئیس- آقاى دکتر دادفر

دکتر دادفر- واقعاً بنده سؤال کردم آقاى معاون وزارت دارایى هم جواب دادند و شکم کارمندان دولت هم سیر شد احسنت آقا، با گرسنگى قوت پرهیز نماید افلاس عنان از کف تقوى برهاند- بنده الان متن اظهارات آقاى نخست‌وزیر را در وقتى که برنامه دولت‌شان مطرح بود می‌خوانم و به دولت تذکّر می‌دهم که علاوه بر خواسته مجلس این نیت و رأى اعلیحضرت همایونى است که دولت باید تا یک سال براى وضع کارمندان خودش چاره‌اى بیندیشد آقاى نخست‌وزیر در موقع طرح برنامه‌شان می‌فرمایند یکى از مواد برنامه اصلاح کارهاى ادارت و این دستگاه ادارى است این دستگاه ادارى ما کارمند دارد وحقوق کافى به این کارمندان داده نمی‌شود و زندگی‌شان ناراحت است و خداى نکرده اگر منحرف بشوند به عقیده من با این حقوق حق دارند باید اول شکم سیر باشد بعد از او کار خواست، شکم گرسنه، همان طورى که می‌گویند ایمان ندارد (صحیح است) ما سعى خواهیم کرد که وضعیت مستخدمین را اصلاح نماییم و به طرق مختلف زندگى آنها را تأمین نماییم تا با خیال راحت بتوانند انجام وظیفه کنند اعلیحضرت همایون شاهنشاهى تا یک سال وقت دادند و در هیئت دولت مطرح کردند انشاءالله امر همایونى را در اسرع اوقات و کوتاه‌ترین مدّت انجام می‌دهیم و این یکى از مهم‌ترین کارهاى ما است این مطالب عین اظهارات جناب آقاى نخست‌وزیر در جلسه 25 فروردین است و الان هشت ماه از این یک سال گذشته به اینکه لایحه استخدام کشورى آورده‌اند در مجلس سنا راجع به تبدیل وضع کارمندان پیمانى به رسمى آنجا یک تکلیفى معلوم شده این شد کار؟ .. بنده از مقام ریاست طبق مادۀ 28 آئین‌نامه داخلى استدعا می‌کنم لایحه تبدیل پیمانى‌ها به رسمى طبق این مادۀ در دستور مجلس قرار گیرد (احسنت) عرض کنم این مجله بانک ملّی است این شاخص رسمى هزینه کشور است در 1322 یعنى سالى که آخرین اضافه حقوق را شما به کارمندان دولت دادید پورسانتاژ 724 بوده است الان 3093 است یعنى در حدود چهار برابر و نیم ترقّى کرده است (صحیح است) آقاى انوارى شما یک حقوقى به کارمندان می‌دهید ولى به کارمندانى که سر و صدا دارند فوق‌العاده و اضافه کار مقطوع می‌دهید وحق هم دارند بگیرند (صحیح است) در اینجا قانون دارید می‌گوید از تاریخ اول آبان ماه 1322 به هیچ عنوان به اشخاصى که از صندوق دولت یا بنگاه و شرکت دولتى یا هر سازمانى که به سرمایه دولت ایجاد شده یا سرمایه آن قسمتی متعلق به دولت باشد دو مقررى داده نخواهد شد ولو اینکه مقررى مزبور عنوان دستمزد یا حق‌الزحمه یا پاداش و غیره یا هر عنوان دیگرى داشته باشد، نمی‌دانم شما این پاداش‌ها و این مقرری‌ها و این حق‌الزحمه را چطور می‌دهید؟ من اینجا می‌گویم اگر می‌دهید به همه بدهید اگر نه به هیچ کدام ندهید آقا تبعیض را از میان بردارید آقا کارمندى که در بندرعباس نشسته است کارمندی که در میاندوآب نشسته است با این حقوق نمى‌تواند کار کند (احسنت) (مهندس فرود- دولت فکر کارمندانش نیست) در 1/ 3/ 1323 دولت تیمسار سپهبد زاهدى براى تبدیل وضع کارمندان دون پایه و پیمانى به رسمى یک لایحه‌اى آورد اینها چه می‌گویند؟ می‌گویند آقا ما حقوق که می‌گیریم یک مقدارى از این حقوق تقاعد می‌پردازیم که وقتى مردیم بچه‌هاى ما گدا نمانند بنده با اجازه آقایان دو خط از نامه یک کارمند دون پایه را براى آقایان می‌خوانم می‌گوید «براى نمونه عرض کنم که چاکر از اهالى یزد و کارمند پست و تلگراف یزد می‌باشم ولی در این مدّت (یک عبارتى نسبت به شخص بنده است از آن مى‌گذرم) می‌نویسد پدر چاکر هم پس از 33 سال خدمت در وزارت پست و تلگراف و داشتن ده سر عائله کارمند دون پایه بوده است و در موقع مرگ هم کارمند دون پایه بوده است به همین

+++

جهت هیچ گونه حقى براى او قائل نشدند و خدا می‌داند اطفال صغیر با چه وضع تأسف‌آورى زندگى می‌کنند اکنون چاکر هم کارمند دون پایه با چند سال سابقه با نهایت فعالّیت جانفشانى مى‌نمایم ولى مى‌دانم سرنوشتم مثل سرنوشت پدرم خواهم بود جنابعالى را به اقبال و تاج و تخت اعلیحضرت قسم می‌دهم که در این مورد فکرى بکنید یک نامه دیگرى هم رسیده که بنده حساب کردم پنج هزار امضا دارد تنها به اسم بنده نیست براى همه آقایان نمایندگان رسیده است، آقا باید کار کرد، اگر ما به درد کارمند نرسیم پس کى برسد؟ اگر چنانچه هزینه زندگى بالا رفته واقعاً اگر به آن چیزهایى که می‌گویید معتقد نیستید یک دفعه بیایید اینجا و بگویید که به کارمند دولت بیش از این نمی‌دهیم هر کس می‌خواهد بماند و هر کس نمى‌خواهد برود اما وعده و وعید و وعده‌هاى الکى صحیح نیست، اینها مردم را بیشتر نسبت به اقوال دولت بى‌اعتماد مى‌کنند (صحیح است) مردم را نسبت به دولت بى‌اعتماد مى‌کند ما به دولت اعتماد داریم مى‌دانیم دولت فکر کارمند خودش هست النهایه نمی‌دانم چه سرى است وقتى که ما سؤال می‌کنیم اصرار دارند یک جوابى بدهند که هیچ کس قانع نشود (احسنت) جناب آقاى انوارى جنابعالى که یک عمر در وزارت دارایى کار کرده‌اید به خدا اگر یک سر سوزنى توجه کنید همه کارها حل مى‌شود نفرمایید بودجه نداریم بودجه هم لازم نیست شما بیایید براى کارمندان دولت یک حداقلى در نظر بگیرید مثلاً 250 تومان 2500 ریال یک حداکثرى هم در نظر بگیرید دو هزار تومان ولى به شرط اینکه فوق‌العاده اضافه کار، حق‌الزحمه، حق مسافرت، همه اینها را بزنید بودجه خودتان را بین کارمندان به همین تناسب تقسیم کنید یک چیزى هم زیادى مى‌ماند، شما در دستگاه‌هاى دولت پول‌هایى مى‌دهید که آدم اگر بخواهد بگوید سرش داغ می‌شود، این تبعیض است که مى‌کنید اگر شما به همان کارمند 250 یا سیصد تومان بدهید به خدا اگر صداى کارمند در بیاید و البته فوق‌العاده، اضافه کار مقطوع این پاداش و مسافرت به سولقان و شمیران مدیر‌کل‌ها و رؤسا از بین باید برود و حداکثر دو هزار تومان بدهید- به آن کارمند بدبخت هم که در میاندوآب نشسته است به او هم بدهید، کارمند دولت باید یکسان باشد، تبعیض نباید، شد، کارمندان دولت جان‌شان به لب آمده، اینها به پیشگاه اعلیحضرت همایونى با دو هزار امضا نامه نوشته‌اند (صحیح است) باید اینها رسیدگى شود، بنده مجدداً استدعا مى‌کنم براى اینکه به دولت هم ضرر وارد نشود تمام کسانی که در اجراى این ماده که خواندم به این نحو که آن بیش از دو هزار تومان به عنوان فوق‌العاده و اضافه کار می‌گیرند قطع شود و بقیه تقسیم شود میان همه کارمندان دولت، اگر ندارید به هیچ کس ندهید اگر نه به همه بدهید (صحیح است) (احسنت).

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت دارایى

معاون وزارت دارایى (انوارى)- فرمایشات جناب آقاى دکتر دادفر چیزى نبود که مورد نظر همه آقایان نباشد (صحیح است) مورد تصدیق دولت هم هست. چیزى است که مورد تصدیق دولت هم هست. آقایان هم تصدیق مى‌فرمایند (یکى از نمایندگان- ما اتخاذ سند می‌کنیم) یعنى مى‌خواهید بفرمایید که حقوق فعلى کارمندان ادارى کافى براى معاش‌شان نیست این مورد تصدیق ما است، به همین جهت است که دولت شب و روز مشغول مطالعه است (دکتر بینا- راجع به تبعیض هم بفرمایید) اگر براى عدّه‌اى چیزى در نظر گرفته شده به تصویب خود آقایان رسیده است، به طور قطع این جوابى که بنده در این مورد عرض کردم این مثل سایر جواب‌ها نبود که بنده پشت تریبون بگویم (احسنت) (خنده نمایندگان) به طور قطع بدانید با این جوابى که بنده عرض کردم حقوق کارمندان مطابق لایحه‌ای که تقدیم خواهد شد در سال 1337 ترمیم خواهد شد به طور قطع براى اینکه دولت مکلّف است در اجراى اوامر اعلیحضرت همایونى این کار را بکند و در بودجه 37 به طور قطع عرض کردم حتماً این کار خواهد شد و دولت حقوق کارمندان را ترمیم خواهد کرد مطمئن باشید (امید سالار- تا کى؟) دربودجه 37 (صدرزاده- تعدیل می‌شود یا ترمیم؟) ترمیم می‌شود به میزانى ترمیم می‌شود که کارمندان بتوانند زندگى کنند (دکتر بینا- تبعیض را هم از بین می‌برید؟) تبعیض نیست دولت مزایایى ندارد فقط یک اضافه کار داده می‌شود که حداکثرش در بعضى وزارتخانه‌ها از پانصد تومان تجاوز نمى‌کند و حداقل 100 و 150 تومان به کارمندانى که مشغول کار هستند، کارمندانى که عصر مى‌آیند کار می‌کنند یک اضافه کارى به ایشان می‌دهد و مزایاى دیگرى به ایشان نمی‌دهد لایحه تبدیل پیمانى‌ها را هم که دولت آورد به مجلس دنباله پیدا کرد که مجبور به توقفش شد حین رسیدگى عدّه‌اى از کارکنان دولت حتّى رختشوى بیمارستان‌ها هم آمدند که ما می‌خواهیم رسمى بشویم ما حساب کردیم دیدیم سى هزار نفر متجاوز می‌شود به این ترتیب بر عدّه رسمى که می‌فرمایند عدّه زیادى است یک عدّه‌اى هم باید علاوه کنیم بنابر این در قانون استخدامى که تهیه شده تمام اینها پیش‌بینى شده که تمام عدّه کارمندان روز مزد پیمانى و غیر پیمانى تکلیف‌شان روشن شود اگر این قانونى که الان در دست رسیدگى است بگذرد تکلیف کارمندان عموماً معلوم خواهد شد (انشاءالله) (مهندس هدایت- خدا کند راست باشد).

7- سؤال آقاى دکتر امین راجع به دبستان ایرانیان در اسلامبول وجواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

نایب رئیس- آقاى دکتر امین

دکتر امین- بنده در چند ماه قبل سؤالى از وزارت فرهنگ کرده بودم راجع به دبستان ایرانیان در اسلامبول چون از چند نقطه‌نظر بنده اصرار و علاقه دارم که وضعیت آنجا روشن شود اولاً از لحاظ کلّى علاقه به زبان فارسى دوم اینکه عدّه‌اى از هموطنان ما که اکثریت از آذربایجان هستند و در حدود شش هزار نفر ساکن اسلامبول هستند اولاد آنها باید در آن دبستان تحصیل کنند و مخصوصاً زبان فارسى را یاد بگیرند قسمت سوم اینکه بانى ملک آنجا پدر بزرگ بنده است و در 66 سال قبل امین‌التجار‌ اصفهانى آنجا را بنا کرده به اسم دبستان و دبیرستان و از وزارت فرهنگ سؤال کردم که وضعیت آنجا درچه حالى است (دشتى- بنده آنجا را دیده‌ام خیلى زحمت کشیده‌اند) بله آقایان همه علاقه دارند که اطلاع پیدا کنند.

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت فرهنگ

معاون وزارت فرهنگ (مزینى)- بنده خوشوقتم که جواب سؤال نماینده محترم وقتى از طرف وزارت فرهنگ به عرض مجلس شوراى ملّی می‌رسد که جناب آقاى وزیر فرهنگ در چند روز قبل این مدرسه را شخصاً بازدید کردند نواقصش را از نزدیک دیده‌اند و جزئیاتى را که به عرض آقایان می‌رسانم خیلى کامل‌تر از آن است که قبل از تشریف‌فرمایى ایشان به ترکیه بود که دبستان ایرانیان در اسلامبول همان طورى که نماینده محترم توضیح دادند چندین سال است که به همّت ایرانیان مقّیم اسلامبول که در صدر آنها همان طورى که فرمودند جد آقاى دکتر امین بودند تأسیس شده وزارت فرهنگ این مدرسه را به صورت همان مدرسه ملّی که بوده با پرداخت ماهیانه این مدرسه را اداره کرده و مراقب حال آنجا بوده و هست دبستان اسلامبول فعلاً وضعش نسبت به سابق به طوری که ملاحظه شده خیلى فرق کرده به طورى که گذشته از اینکه محصّلین اطفال ایرانى، اطفالى که پدران آنها ایرانى هستند و مقیم اسلامبول هستند روزها آنجا تحصیل می‌کنند در شب هم کلاس و دایر است که اکابر یعنى کسانی که چه ایرانى هستند و احتیاج دارند به فرا گرفتن و یاد گرفتن زبان فارسى و چه از اتباع دولت همسایه ما دولت ترک در آنجا تحصیل مى‌کنند به طورى که مشاهده شده دویست نفر الان در کلاس شب آنجا از اکابر تحصیل می‌کند و روز هم اطفالى که اولیا آنها ایرانى هستند مطابق برنامه وزارت فرهنگ یعنى مطابق همین برنامه‌اى که ما در اینجا داریم تحصیل می‌کنند و به علاوه تحصیل زبان ترکى و قسمت‌هایى که در برنامه دولت ترکیه هست علاوه بر برنامه دولت ایران آنجا تدریس می‌شود به طوری که محصّلین که از آنجا فارغ‌التحصیل می‌شوند مى‌توانند براى ادامة تحصیلات متوسطه در مدارس ترکیه وارد شوند مشکلاتى البته این مدرسه داشت نواقصى داشت که جناب آقاى وزیر فرهنگ در تمام این قسمت‌ها در این سفر دستورات لازم دادند یک قسمتى که لازم است به عرض آقایان برسانم موضوع محل آنجا است همان محلى است که الان هست به طوری که مشاهده شد اخیراً با یک اعتباراتى که داشت تأمین شده و فعلاً وضع پاکیزه و آبرومندى دارد ولى البته کوچک است مساحت این مدرسه بیشتر از 600 متر مربع نیست و آقاى وزیر فرهنگ در نظر گرفته‌اند که براى این مدرسه بنایى بسازند و توسعه‌اش بدهند و براى این نظر با مدیرکل فرهنگ ترکیه و رئیس فرهنگ اسلامبول تماس گرفته‌اند و مخصوصاً به اتفاق مدیرکل فرهنگ و رئیس فرهنگ اسلامبول این مدرسه را بازدید کردند و در امتحاناتى که در این مدرسه کردند رئیس فرهنگ ترکیه و مدیر کل فرهنگ ترکیه از وضع این مدرسه بى‌اندازه راضى و تحت تأثیر قرار گرفتند به طوری که اظهار کردند که هر کمکى که دولت ایران بخواهد ما حاضریم و حتى براى تهیه و انتخاب زمین هم به اتفاق قول دادند که با یک وضع بسیار مناسبى در اسلامبول که البته آقایان می‌دانند قیمت زمین بسیار گران هم هست ازنظر مساعدت حاضر هستند که زمین مناسبى بدهند که این مدرسه توسعه داده بشود راجع به قبولى این بچه‌ها که از این مدرسه بیرون مى‌آیند در مدارس ترکیه هم اقدام شد و مخصوصاً با امتحاناتى که در حضور وزیر فرهنگ و رئیس فرهنگ اسلامبول به عمل آمد دیدند که در قسمت زبان فارسى و ترکى پیشرفت قابل ملاحظه‌اى این اطفال کرده‌اند موافقت کردند که هر نوع مساعدتى که لازم باشد بکشند و حتى این مطلب بعداً طرح شد و راجع به توسعه این مدرسه هم دستور لازم جناب آقاى وزیر فرهنگ در مراجعت‌شان دادند که مقدمات توسعه این مدرسه به صورت دبیرستان فراهم شود و بنابر این بنده تصور مى‌کنم با اقداماتى که شده خوشبختانه از آن روزی که جناب آقاى وزیر فرهنگ دیده‌اند و آنجا را بازدید کرده‌اند رفع نگرانى نماینده محترم شده باشد.

نایب رئیس- آقاى دکتر امین‏

دکتر امین- بنده از توضیحاتى که جناب آقاى مزینى معاون محترم وزارت فرهنگ دادند متشکرم و در روزنامه خواندم و از خطابه‌اى هم که آقاى وزیر فرهنگ ترکیه

+++

و رئیس فرهنگ ترکیه خوانده‌اند بسیار تشکر مى‌کنم بنده این سؤالى که دادم دلیل بر این نیست که بنده ناراضى هستم یا به اصطلاح گله‌هایى دارم فقط نظرم این است که منظور داشته باشند که به طور کلى هر ایرانى که خارج از مملکت هم هست همه‌شان علاقه‌مند هستند که زبان فارسى را تحصیل بکنند و یاد بگیرند و علاقه خود را با خانواده‌شان و کشورشان قطع نکنند همه آقایان می‌دانند که سطح فرهنگ و سطح بهداشت در این مملکت از 30 سال قبل به این طرف مخصوصاً در سال‌هاى اخیر با کمک‌هاى عالیه‌اى که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به فرهنگ و بهداشت در تمام نقاط مملکت کرده‌اند بالا رفته است و الان تمام وزار فرهنگ و فرهنگیان خدماتى می‌کنند و با دستگاه‌هاى فرهنگى که بنده تماس دارم مى‌بینم که خوب کار می‌کنند ولى تصدیق بفرمایید که عیب کار و احتیاجات ما خیلى زیاد است و بنده قبول دارم که به این دبستان از طرف وزارت فرهنگ اعتبار کافى داده شده و شما پولى می‌دهید ولى اداره‌اش منظم نیست و به وضع اداره‌اش باید بیشتر توجه بکنید یعنى فرزندان ایرانیانى که آنجا هستند زبان فارسى و تاریخ و جغرافیاى کشور‌شان را یاد بگیرند و به طوری که عرض کردم پدر بزرگم مرحوم امین‌التجار اصفهانى وصیت کرده بود و این ملک را به نام خانواده‌اش واگذار کرده بود به دولت که زبان فارسى و تاریخ و جغرافیاى ایران را بچّه‌اى ایرانى در آنجا یاد بگیرند بنده منظورم این بود که کارى بکنید که این فکر عملى بشود و ایرانیانی که آنجا زحمت می‌کشند زحمتشان به نتیجه برسد وزارت فرهنگ پول کافى می‌دهد ولى باید توجه داشته باشد اشخاصى که براى آنجا تعیین می‌کنند افرادى باشند که علاقه داشته باشند به زبان و تاریخ و جغرافیاى ایران که کسانی که از آن مدرسه بیرون می‌آیند بتوانند به ایران بیایند و در دبیرستان اینجا وارد بشوند و ادامه تحصیل بدهند با آنهایی که بنده تماس داشتم متأسفانه بعد از 5، 6 سال تحصیل اصلاً زبان فارسى بلد نبودند بنده در ضمن یک سؤالى می‌خواستم به وزارت فرهنگ یادآورى بکنم که متصدیانى که آنجا می‌گمارند اشخاصى باشند که علاقمند باشند چون حیف است این پول خرج می‌شود ملّت این پول را به وزارت فرهنگ و دولت می‌دهد طورى باشد که نتیجه بهترى بگیرند یعنى بچه‌هاى آنها که به ایران مى‌آیند بتوانند زبان فارسى را خوب بدانند و حرف بزنند نه مثل یک کسى که چند سال در آنجا بود چندى قبل که به ایران آمد بیچاره جز ترکى و انگلیسى و فرانسه زبانى نمی‌دانست در تهران یک ماه هم ماند و ناراحت شد و چون زبان اصلى خودش را نمی‌دانست، برگشت و به ترکیه رفت بنده می‌دانم وزارت فرهنگ و دستگاه‌هاى آن زحمت می‌کشند و سطح فرهنگ بالا است این را اذعان می‌کنم منتهى باید مراقبت بشود دقت بشود و توجه بشود که نتیجه بهترى به نفع مملکت و براى نسل آتیه بگیریم.‏

8- تقدیم استیضاح از دولت آقاى دکتر اقبال از طرف آقاى دکتر پیرنیا و قرائت آن

نایب رئیس- آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا- یک استیضاحى است از دولت راجع به افزایش قیمت نفت و بنزین که به نظر بنده بی‌مورد بود، همچنین راجع به سیاست مالى و اقتصادى دولت که به طور کلى ما هیچ اطلاعى از آن نداریم تمنّا مى‌کنم دستور بفرمایید در مجلس قرائت بشود و به دولت ابلاغ بشود (احسنت).

نایب رئیس- مطابق آئین‌نامه قرائت می‌شود و به دولت ابلاغ خواهد شد.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملّی بر طبق اصل 27 و اصل 42 قانون اساسى دولت جناب آقاى دکتر اقبال را به مناسبت گران کردن قیمت نفت و بنزین و راجع به سیاست اقتصادى و مالى دولت استیضاح می‌کنم (چند نفر از نمایندگان- احسنت) خواهشمندم به جناب آقاى نخست‌وزیر اطلاع فرمایید براى پاسخ به استیضاح اینجانب در مجلس شوارى ملّی حضور به هم رسانند دکتر حسن پیرنیا.

نایب رئیس- مطابق آئین‌نامه بحث ندارد به دولت ابلاغ خواهد شد بعد روز استیضاح را مجلس تعیین خواهد کرد.

9- مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملّی

نایب رئیس- بودجه مجلس مطرح است مادۀ اول مطرح است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مادۀ اول، براى مقررى و هزینه 12 ماهه سال 1336 مجلس شورای ملّى مبلغ 95715110 ریال مطابق فقرات یک تا پنج صورت مشروح ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده می‌شود.

تبصره- به کارپردازى مجلس اجازه داده بشود کمک هزینه قانونى مربوط به مجلس شوراى ملّی را ازمحل درآمد عمومى کشور از وزارت دارایى دریافت دارد.

نایب رئیس- آقاى موسوى مخالفید

موسوى- در ماده اول بنده تذکرى دارم

نایب رئیس- بفرمایید

موسوى- جناب آقاى مهران استدعا می‌کنم توجه بفرمایید آقایان کارپردازان و یا مخبر کمیسیون محاسبات توضیح بفرمایند که حق فنى تندنویسان و قانونی که در این مورد گذشته براى تندنویسان کمیسیونها در این ماده منظور شده است یا خیر؟ بنده استدعا دارم که در این مورد توضیح بفرمایید.

نایب رئیس- آقاى مهران‏

مهران (کارپرداز)- بنده خیلى متشکرم که وقت داده شد در اینجا راجع به بودجه مجلس شوراى ملّی توضیحاتى به عرض برسانم و اساساً لازم بود با مذاکراتى که در جلسات گذشته شد بنده هم توضیحاتى عرض کنم البته ذهن همکاران محترم نسبت به مذاکراتى که شد روشن است ولى مردم هم باید از مذاکراتى که در اینجا شد هیچ نوع سوء تفاهمى حاصل نکنند اولاً مقدمتاً عرض می‌کنم هر وقت بودجه‌اى در مجلس شوراى ملّی مطرح می‌شود در واقع قهرمانان نطق و خطابه فرصتى پیدا می‌کنند که در اینجا سخنرانى بکنند و مطالبى بگویند که یک قسمت آن مطالب ممکن است مربوط به بودجه باشد و یک قسمتش هم مربوط به بودجه نباشد در هر صورت درجلسه گذشته مطالبى گفته شد که به بعضى از آنها باید جواب عرض شود به طور کلى بودجه این طور تنظیم مى‌شود که سه نفر کارپرداز که منتخب خود آقایان هستند و بنده هم افتخار این سمت را از طرف خود آقایان دارم و با دو نفر آقایان دیگر جنابان آقایان شادمان و سلطانمراد ‌بختیار یک بودجه‌اى روى احتیاجات مجلس تنظیم مى‌کنیم این بودجه را ابتدا براى تصویب به هیئت رئیسه تقدیم می‌کنند و پس از اینکه هیئت رئیسه این بودجه را رسیدگی و تصویب فرمودند به مجلس تقدیم مى‌شود و از مجلس احاله مى‌شود به کمیسیون محاسبات که اغلب در آن کمیسیون محاسبات چند نفر کارپردازان پیش‌کسوت‌تر از کارپردازان فعلى عضویت دارند و پس از اینکه در این کمیسیون رسیدگى شد گزارش از طرف مخبر کمیسیون به مجلس شوراى ملّی تقدیم می‌شود این مطالب را بنده عرض نکردم که چیزى به اطلاعات آقایان بیافزایم این مطالب را براى اطلاع ملّت ایران گفتم چون در جلسه گذشته اینجا سخنانى گفته شد که لازم بود توضیح داده شود پس از طى این تشریفات ما یک صورتى تهیه کرده‌ایم و آوردیم و تقدیم کردیم که اساساً تشکیل شده از حقوق آقایان و حقوق کارمندان محترم مجلس که واقعاً باید خدمات صادقانه و صمیمانه فرد فردشان را در اینجا ستود و همچنین احتیاجات دیگر دستگاه مجلس که این احتیاجات بسیار محدود و صرفه‌جویى شده به اضافه حقوقات کارمندان مجلس و مقررى آقایان نمایندگان در این بودجه منظور شده است، جناب آقاى ارسلان خلعتبرى راجع به صرفه‌جویى‌ها تذکراتى فرمودند این کار با کمال دقت در این بودجه شده و بنده مى‌توانم عرض کنم بودجه محدودتر و فشرده‌تر از این نمی‌شود براى مجلس شوراى ملّی و براى تشکیلاتش تهیه کرد. جناب آقاى عمیدى‌نورى راجع به چاپخانه و روزنامه رسمى و فرهنگ دهخدا فرمودند چون نظر هیئت رئیسه مجلس این است که این مؤسسات از مجلس به ترتیب مقتضى جدا بشود و به مراجع مربوطه‌اش احاله شود این است که این بودجه‌ها به طور تفکیک تنظیم شده است و در این قسمت هم رفع ابهام ایشان هم شده و از این حیث هم ایشان نگرانى نداشته باشند ولى جناب آقاى عمیدى‌نورى یک مطلبى گفتند و آن این بود که خانه‌هاى اطراف مجلس را می‌شد با 15 میلیون ریال خرید بنده نه سابقه‌اى در این خصوص دیدم و نه همچو چیزى جز از خود ایشان از دیگرى شنیده‌ام خانه‌هاى اطراف مجلس هر کدام یک مالکى دارد و بنده تصور نمی‌کنم که این همه مالک را در یک جا جمع کرده باشد و اینها گفته باشند که ما کلاً به 15 میلیون ریال می‌فروشیم و راجع به بیست میلیون ریال هم که براى ترمیم حقوق منظور شده است در این مبلغ کاملاً رعایت حال مستخدمین جزء هم شده و اگر توجه فرموده باشند در بودجه نوشته شده است بیست میلیون ریال براى تأمین فقرات 2، 3، 4 که چهارمش همان مستخدمین جزء است بنابر این در این قسمت هم رفع ابهام ایشان شده است جناب آقاى دکتر شاهکار در اینجا مطالبى فرمودند بعد از اینکه فرمودند من توبه و عهد و پیمان خودم را شکستم و پشت تریبون آمدم مطالبى فرمودند که به نظر بنده از ایشان خیلى قوی‌ترند در نطق و خطابه که بنده بتوانم این عرض را بکنم ولى بیشتر به نطق قبل از دستور شباهت داشت و مطالبى را مربوط کردند به بودجه که بنده می‌خواستم عرض کنم که این بودجه‌اى که ما برای حقوقات تنظیم کردیم ارزش این‌جور بحث‌ها را به طور کلى با یک خطیب قادرى مثل ایشان ندارد راجع به کتابخانه که فرمودند بنده فکر می‌کنم اگر کتابخانه مجلس ترجمه فرانسه قانون اساسى را ندارد ممکن است خیلى چیزهاى هم ازکتابخانه خواست و نداشته باشد کتابخانه مجلس آقا یک شخصیت‌هایى تویش هستند همان طور که گفتند واقعاً مردمانى شریف‌اند و زحمت مى‌کشند و آنچه که به اصطلاح در اختیار دارد آنها را منظم و مرتب نگاهدارى کرده ‌است خود آقاى دکتر شاید فرانسه را بهتر از هر کس و مترجمى که ما احیاناً استخدام کنیم و در کتابخانه بگذاریم می‌دانند من خیال می‌کنم که ایشان احتیاج به اینکه یک همچو ترجمه‌اى داشته باشند ندارند چون خود ایشان السنه متعددى می‌دانند و در این موقع از ایشان استدعا می‌کنم چون واقعاً یکى از شخصیت‌هاى انتلکتوئل این مملکت هستند انشاءالله رفع سوء‌تفاهمى که برای‌شان پیش آمده بشود و خواهش می‌کنم یک سرى به کتابخانه

+++

بزنند و لطفاً استمالت بکنند از کارمندان کتابخانه و نظریات‌شان را هم بگویند ولى‏ تا آنجایی که در کتابخانه بشود منظور‌شان را فراهم کرد فراهم می‌کنیم که بعدها حتى‌المقدور نقایصى در کار آنجا دیده نشود. آقاى دکتر در پایان نتیجه گرفتند این بودجه یعنى صورتى که براى حقوقات آورده‌ایم برگردد به کمیسیون بنده خواستم حضورشان عرض کنم فرض کنیم که برگردد به کمیسیون وقتى رفت به کمیسیون همان افرادى که فعلاً این بودجه را تصویب کرده‌اند باز هم آنجا نشسته‌اند و نظر قبلى خود را تأیید خواهند کرد اگر این بودجه را نمى‌پسندید لطفاً ما و کمیسیون همه را عوض بفرمایید که برود در یک کمیسیونى که منظور نظر آقاى دکتر را بهتر بتواند تأمین کند و الا اگر به همان کمیسیون برگردد به کمیسیونى که همان اشخاص هستند همین بودجه بر می‌گردد اگر چیز دیگرى به نظرشان می‌رسید می‌آوردند و اول تقدیم می‌کردند فرمودند این بودجه نقاط ضعفى دارد ولى نفرمودند نقاط ضعفش کجا است که ما مستحضر بشویم در هر صورت بنده خواستم عرض کنم که ما خیلى ساده‌تر از این حرفها کار بودجه مجلس را فکر می‌کردیم ما آمدیم احتیاجات و حقوقات مجلس را توى یک صورتى نوشتیم و براى تصویب تقدیم کردیم و این همان کارى است که ما وظیفه خودمان دانستیم و انجام دادیم و در پایان عرایضم می‌خواستم عرض کنم که ما یک صورت مقایسه‌اى تهیه کرده‌ایم که از نظر آقایان گذشته است که در سال 35 چه مبلغ بوده و حالا چه مبلغ است این صورت مقایسه را از لحاظ وضع عمومى بودجه تقدیم کرده‌ایم امّا موضوع مهمّى که اینجا بحث شده است مسأله ساختمان است سابق بر این تصمیم گرفته‌اند که خانه‌هاى اطراف مجلس را بخرند و ساختمانى هم براى مجلس شوراى ملّی که گنجایش بیشتری برای پارلمان و سایر احتیاجاتش داشته باشد بسازند عدّه زیادى از این خانه‌ها خریدارى شده و چند خانه مانده که دو تایش بزرگ است و دو سه خانه کوچک دیگر هم مانده است وقتى بقیه ساختمان‌هاى خریدارى شده را خراب بکنند ملاحظه خواهید فرمود که چند خانه در نقاط مختلف است که مال مجلس نیست و بقیه متعلّق است به مجلس روشى که هیئت رئیسه در خرید این خانه‌ها اتخاذ کرد بسیار روش ساده و پسندیده‌اى بود و هیچ خانه‌اى بدون موافقت و جلب رضایت کامل صاحبخانه خریدارى نشده و بسیار این کار منظم صورت گرفته و من از تمام اقدامات همکاران محترم کارپردازان در گذشته و حال دفاع می‌کنم که بسیار با نظم و ترتیب این کار صورت گرفته مجلس با یکى از شرکت‌هاى مقاطعه‌کارى براى ساختمان جدید قراردادى دارد آقایان اگر بخواهند ساختمان به کلى نشود باید تصمیم بگیرند و آن قرارداد را لغو بکنند چون این قرارداد قبل از اینکه ما افتخار کارپردازى داشته باشیم منعقد شده طرف قرارداد هم یک شرکت مقاطعه‌کارى شرکت ساختمانى کشورى است آقایان اگر بخواهند ساختمان نشود باید رأى مرحمت کنند تا قرارداد ساختمان لغو بشود و امّا براى ساختمان فعلى کتابخانه که شروع شده است مجلس مبالغى على‌الحساب پرداخته و مقاطعه‌کار هم صورت وضعیت‌هایى داده است که هنوز به خرج قطعى نرفته است لابد آقایان نظرشان این است که این ساختمان خاتمه پیدا بکند در اینجا باید بگویم مهندسین ناظرى که مجلس شوراى ملّی براى ساختمان انتخاب کرده است مرکبّند از مهندسین عالی مقامى که دو سه نفرشان از نمایندگان محترم مجلس شوراى ملّی هستند و این آقایان اطلاعات فنى‌شان و اطلاعات غیر فنى‌شان در این خصوص خیلى از بنده زیادتر است و می‌توانند اطلاعات جالبى به آقایان بدهند ما هم در این بودجه اعتبارى براى ساختمان بزرگ منظور نکرده‌ایم ما فقط اعتبارى منظور کردیم که این ساختمان کتابخانه تمام بشود بعدش هر چه ماند خانه‌هایی که هنوز نخریده‌ایم آنها را بخریم شما اگر این بودجه را تصویب بفرمایید معنى‌اش این نیست که ساختمان بزرگ را تصویب فرموده‌اید چون آن ساختمان ساختمانى است که مخارج زیادى دارد و وسعت زیر بنایش زیاد است بنابر این بنده خواستم ذهن همکاران محترم را از این نظر روشن بکنم که تصویب این بودجه معنیش تأیید ساختمان جدید نیست چون آن ساختمان سالها طول می‌کشد و مدّتهاى طولانى وقت لازم دارد (صدرزاده- اصلاً مجلس با آن ساختمان مخالف است شما چرا در این باب صحبت می‌کنید؟) اجازه بدهید (صدرزاده- موضوع ساختمان در ماده پنج است در ماده پنج مى‌آییم صحبت می‌کنیم).

نایب رئیس- در ماده اول نماینده حق دارد در همه قسمت‌ها صحبت بکند.

مهران- آقاى صدرزاده من خیال می‌کردم که موفق شده‌ام مقصودم را به عرض عالى برسانم بنده دارم عرض مى‌کنم که ساختمان مجلس خواه مجلس موافق و خواه مجلس مخالفش باشد وضعش از این قرار است و الا اینجا آمدن و به طور مبهم نسبت به ساختمان سخنرانى کردن جز مشوب شدن اذهان نتیجه‌اى ندارد ملاحظه بفرمایید بنده عرض می‌کنم که ما طرف قراردادى هستیم اگر بخواهیم ساختمان کنیم تفصیلش چیست و نخواهیم ساختمان بکنیم تفصیلش چیست و الا بنده که نمیخواهم عرض دیگرى بکنم عرایض بنده جنبه توضیحى دارد و بنده همیشه در برابر رأى مجلس سر تعظیم فرود مى‌آورم عرض کنم خلاصه عرایضم این است که یک صورتى براى حقوقات و مخارج مجلس آورده‌ایم و خوشبختانه امروز آقاى دکتر دادفر در مقدمه مطالب‌شان اینجا راجع به ترمیم حقوق مستخدمین دولت بحثى فرمودند مستخدمین مجلس هم که خوشبختانه بسیار خوب کار می‌کنند اینها هم حقوق و زندگى می‌خواهند که تصور می‌کنم همه آقایان موافق باشند و الا در این بودجه یک مطالبى که غیر وارد و غیر مربوط باشد بحث کردن تصدیق می‌فرمایید جز مشوب شدن اذهان چیز دیگرى نیست بودجه مجلس با کمال صرفه‌جویى و با نهایت نظم تقدیم هیئت رئیسه و سپس کمیسیون محاسبات و پس از تصویب کمیسیون محاسبات به مجلس شورای ملّى تقدیم شده بنده استدعاى تصویب آن را از آقایان دارم در پایان آقاى موسوى سؤالى که فرمودند عرض می‌کنم بلى فوق‌العاده تندنویسان کمیسیون‌ها در بودجه منظور شده است و آقایان هم وظیفه‌شان را بسیار خوب انجام می‌دهند و حقیقتاً بنده در این مدّتى که کارپرداز هستم از کلیه صاحب منصبان مجلس شوراى ملّی و تمام مستخدمین مجلس اظهار نهایت رضایت را می‌کنم و همکاران بنده هم همین نظر را دارند و از آقایانی که این مطلب را بیان فرمودند مخصوصاً از آقاى دولت‌آبادى تشکر می‌کنم و دو اصلاح کوچک هم هست که خواهش می‌کنم اصلاح بشود یکى در صفحه 7 بودجه در پایان فقره 3 که مربوط به پرداخت اضافه‌کارى وفوق‌العاده و پاداش است و باید جمله (حق فنى) قبل از کلمه تندنویسان هم علاوه شود چون آقایان یک فوق‌العاده فنى می‌گیرند و کلمه حق فنى افتاده و دیگر کلمه (فیش) در صفحه اول ضمن تبصره مادۀ دوم (منشى) نوشته شده تقاضاى اصلاح این دو قسمت را دارم و از آقایان محترم استدعا می‌کنم که لطفاً نسبت به این بودجه که حقوق و مخارج مجلس در آن منظور است رأى مرحمت بفرمایند و حسن اداره مجلس را که فرمودند مورد نظر آقایان است و باید نمونه و مدل باشد این نظر صد درصد تأمین است و از حسن نظر آقایان خیلى متشکرم.

نایب رئیس- آقاى مخبر

امید سالار (مخبر کمیسیون محاسبات)- پریروز که آقایان همکاران محترم تذکّراتى راجع بودجه مجلس دادند بنده یادداشت کرده بودم که توضیحات لازم را به عرض برسانم ولى چون پیشنهاد کفایت مذاکرات نسبت به کلیات داده شد قسمت‌هاى مربوطه را وقتى وارد مواد شدیم به عرض آقایان می‌رسانم اما یک موضوعى که در کلّیه بیانات آقایان محترم مورد تأیید و متفق علیه همگى بود این مطلب است که مجلس از هر حیث چه رفتار و تصمیمات آقایان نمایندگان چه عمل و انجام وظیفه آقایان کارمندان چه انضباط و ادب مستخدمین باید سمبل و نمونه براى افراد ملّت و کارمندان دولت باشد و بنده در تأیید این مطلب پیشنهادى دارم به صورت معترضه در یک دقیقه به عرض می‌رسانم و امیدوارم همان طور که در همه دنیا معمول است در موارد فوق‌العاده و استثنایى تجاوز کوچکى ازمفاد آئین‌نامه مجاز شناخته شده و مقام ریاست تعرض نفرمایند یکى از آقایان محترم که در امور مطلع و بصیر است روایت می‌کرد آقاى گریگورى رئیس اصل 4 در مراجعت ازغرب به حال زار زلزله‌زدگان گریه کرد، وگفته در عموم همچو مناظر فجیع ندیده‌ام و بنده خدا می‌داند دیشب نخوابیدم.

آقایان وقتى یک نفر بیگانه به حال برادران و خواهران ما که در بدترین وضع ممکن بسر می‌برند اشک می‌ریزد آیا ما که اهل خانه هستیم باید ساکت بنشینیم و با گزارش جالب آقاى نخست‌وزیر و ابراز تأثر مقام ریاست و نطق‌هاى آقایان نمایندگان محترم مجلس و یک دقیقه سکوت مجلس وظیفه ملّی و وجدانى خود را انجام یافته تلقى کنیم به قول شاعر:

علاجى بکن کز دلم خون نیاید

سرشک از رخم پاک کردن چه حاصل

بنده پیشنهاد می‌کنم آقایان نمایندگان امروز حداقل از 10 درصد به بالا شروع کنیم ازحقوق خود یا یک ماه دو ماه سه ماه به تناسبى که قوه و استطاعتمان اجازه می‌دهد براى کمک به هموطن‌هاى مظلوم پریشان بى‌سرپناه خود اختصاص دهیم که اداره حسابدارى چک آن را زودتر براى شیر و خورشید فرستاده و با این عمل به موکلین خود بگوییم ما هم یاد شما هستیم.

نمایندگان- بسیار خوب است.

نایب رئیس- آقاى عمیدى‌نورى مخالفید؟ بفرمایید

عمیدى‌نورى- عرض کنم چون مادۀ اول مطرح است بنابر این طبق آئین‌نامه اجازه بحث در کلیات لایحه هم داریم به این جهت بنده استفاده می‌کنم از موقع و مواردى به عرض آقایان نمایندگان محترم می‌رسانم در جلسه گذشته که از طرف بعضى از نمایندگان راجع به موضوع بودجه مجلس مباحثاتى شد مخصوصاً آنچه که مربوط به جلوگیرى از اتلاف خرج و مخارج زائد بود عکس‌العمل بسیار خوبى در افکار عمومى بخشید (صحیح است) در مطبوعات منعکس شد بنده خودم در برخوردهایى که پیدا کردم دیدم افکار عمومى متوجه این است که مجلس شوراى ملّی که در بودجه خودش این مباحثات را در جلسه گذشته کرده واقعاً یک قدم عملى و سریعى در این راه بردارد که بعد از این گفتگوها و مباحثات یک نتیجه صحیح ببخشد و مردم امیدوار بشوند که یک نتیجه‌اى هست و مجلس متوجه است (احسنت) هم چنانکه همین امروز خدا شاهد است بنده از اینکه

+++

آقاى دکتر حسین پیرنیا راجع به موضوع نفت عکس‌العملى نشان دادند حالا کار ندارم استیضاح به کجا برسد یا نرسد ولى بنده معتقدم که کار صحیحى است براى اینکه معنى ندارد که مجلس شوراى ملّی در مسائل عمومى مملکتى و مسائلى که به صورت گشاد بازى پیش مى‌آید و در امر مالیات به سکوت بپردازد و این وظیفه اصلى خودش را انجام ندهد به این جهت است که بنده از موقع استفاده می‌کنم و راجع به ماده یک عرایضى می‌کنم آقایان ما در ماده یک 71950، 95 ریال بودجه براى مجلس شوراى ملّی قائل شدیم در واقع صد میلیون ریال که ده میلیون تومان باشد، یک پول‌هایى ما در این بودجه براى مجلس شوراى ملّی قائل شده‌ایم وقتی که این را شما مقایسه کنید با بودجه سال گذشته همان طور که در جلسه گذشته جناب آقاى دکتر شاهکار فرمودند این رقم اضافه شده در حالى که ما مواجه با کسر بودجه در مملکت هستیم، بودجه‌اى که پانصد میلیون کسر دارد. (مرآت اسفندیارى- حقوق خودتان را اضافه کردید)آقای مهران فرمودند از پارسال تا به حال چیزی به تشکیلات مجلس اضافه نشده است، چون بنده صورت مقایسه را همان طور که ایشان فرمودند از خودشان گرفته‌ام دارم در این صورت مقایسه‌ای که جناب آقاى مهران کارپرداز فرمودند (مهندس سعید هدایت- زورتان که به دولت نمی‌رسد) وقتى که نگاه می‌کنم مى‌بینم ارقام اضافه است، در ستون کسر نسبت به مقایسه بودجه سال قبل شما چیزى کسر ندارید آقاى مهران، اضافه هم دارید که بنده در سه چهار رقم مى‌بینم بیش از سه میلیون ریال اضافات است (مهران- هرکدام دلیلى دارد) مثلاً چه دلیلى جناب آقاى مهران دارید که هشتاد هزار ریال براى تعمیر و خرید اثاثیه اضافه مى‌خواهید بنده مى‌بینم اینجا جناب آقاى امید سالار حق هم دارند حقیقتاً این فاجعه‌اى که در غرب پیش آمد بى‌اندازه تکان دهنده بود بنده خودم همان طوری که گوش می‌دادم به حرف‌هاى ایشان و اینکه آن خارجى رئیس اصل چهار رفته بود به آن منطقه مى‌گفت که من همچو فاجعه‌اى تا به حال ندیده‌ام بسیار خوب ما هم وظیفه‌مان هست که کمک می‌کنیم حرقى نداریم امّا‌ بنده مى‌پرسم چرا دویست هزار تومان در بودجه امسال در این صورت ریز براى مخارج پذیرایى‌ها و جشنها، غیر از جشن مشروطیت، شما اینجا گذاشته‌اید بنده پیشنهاد می‌کنم یک میلیون ریال از این رقم را اختصاص بدهید براى کمک به برادران مصیبت دیدة غرب خودمان، این عرض بنده است (احسنت) و این گونه صرفه‌جویى‌ها را باید ازخودمان شروع بکنیم، آقا اگر مهمان خارجى برایمان آمد کمتر پذیرایى می‌کنیم کمتر خرج می‌کنیم می‌گوییم ما یک ملّتى هستیم که خرج داریم ملّتى هستیم که دچار مصیبت و زلزله شده‌ایم به برادران خودمان می‌خواهیم کمک بکنیم و از این جهت کمتر مى‌خواهیم خرج بکنیم اینکه اشکالى ندارد. اینجا رقم دو میلیون ریال ما براى خرید اثاثیه و تعمیر اثاثیه داریم دو میلیون ریال هم براى هزینه پذیراییها و مهمانى‌ها چهار میلیون ریال چهار صد هزار تومان در سال این رقمى است که ضمیمه است خلاف عرض نمی‌کنم بنده می‌گویم دو میلیون این را حذف کنید، یا بگویید بابت مخارج زلزله‌زدگانى که الان جناب آقاى مخبر کمیسیون محاسبات این فرمایش را فرمودند بنابر این ما باید سعى کنیم وظایف خودمان را براى صرفه‌جویى براى کمک به هموطنانمان براى اینکه ما خودمان مدل باشیم، در اصلاح بودجه‌مان عمل کنیم، این مذاکراتی که اینجا شد به طوری که درخارج عکس‌العمل بخشید تعریف می‌کردند و بعضى‌ها معذرت می‌خواهم نیشخند مى‌زدند و مى‌گفتند که مجلس شوراى ملّی مى‌خواهد مانور بدهد و نمی‌خواهد عمل کند بنده مى‌خواهم بگویم که این افکار برعکس است و ما باید برعکس آنچه در خارج مى‌گویند عمل کنیم، قدم اول عمل هم این است که آقایان دقت بفرمایید در مخارج ریز صورت ضمیمه وقتی که یک قلم‌هاى درشتى اینجا هست یعنى چهار میلیون ریال اعتبار براى تعمیر اثاثیه و براى پذیرایى‌ها و مهمانى‌ها در نظر گرفته شده حق داریم فکر کنیم و بگوییم، در یک همچو موقعى که مصیبتى پیش مى‌آید از مخارج زائد در اینجا کسر کنیم (صدرزاده- تا بعد بتوانیم در بودجه‌اى که دولت مى‌آورد همین حرف را بزنیم) (مهندس جفرودى- همه‌اش به مجلس فشار مى‌آورید به دولت هم فشار بیاورید) اگر بخواهیم این عمل را بکنیم اول باید ازخودمان شروع بکنیم البته این عرایض بنده در کلیات بود مخصوصاً موضوع ساختمان که خوشبختانه مجلس موافق است که این ساختمان نشود و در ماده پنج که رسیدیم جناب آقاى صدرزاده بنده پیشنهاد مى‌دهم که این ماده از نظر وضع خودش به کلى عوض بشود (صدرزاده- بنده در همان ماده به عنوان مخالف اسم‌نویسى کرده‌ام) اما یک تبصره‌اى هم ضمیمه این یادداشت مادۀ اول بود که نزدیک به ده میلیون و نود و پنج هزار و هفتصد و خرده‌اى اختصاص داده است ضمناً براى بودجه مجلس آقایان هم مطالعه فرموده‌اند یک تبصره‌اى دارد که بنده نفهمیدم مقصود از این تبصره چیست در ماده یک مجموع بودجه مجلس شوراى ملّی که در این صورت ریز هست وقتى که جمع زده شده همین نود و پنج میلیون و خرده‌اى را که حساب مى‌کنیم ولى در تبصره یک یک چیز دیگرى پیدا شده که بنده مفهوم آن را نفهمیدم، نوشته شده به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینة قانونى مربوط به مجلس شوراى ملّی را از محل درآمد عمومى کشور از وزارت دارایی دریافت دارد بنده چون خودم فهمم قاصر است، نفهمیدم که معنى این چیست آقا این کمک هزینه قانونی یعنى چقدر پول است یک میلیون پول است؟ صد دینار است؟ سه شاهى است؟ خارج از این نود و پنج میلیون و کسرى است یا داخل آن، اگر جزو آن است دیگر تبصره یعنی چه؟ اگر خارج از آن است چرا در ضمن آنها نوشته‌اید و به این جهت بود که بنده در خارج هم به جناب آقاى امید سالار عرض کردم که این مطلب را روشن کنند که ببینم چیست و به این جهت بنده از این نظر هم ایراد دارم به ابهام مادۀ یک یا اینکه درست نفهمیدم، این ماده چیست و آیا این رقم غیر از صد میلیونى است که ما اینجا داریم و با همین تبصره شاید پنجاه میلیون ده میلیون خیلى بیشتر آنجا اضافه کنیم، آن وقت اینجا بگوییم از محل درآمد عمومى کشور، مثل اینکه آن نود و پنج میلیون و خرده‌اى ریال از درآمد عمومى کشور نیست همه اینها از محل درآمد عمومى کشور است و ماده‌اش چیز دیگرى است و بنده نه میزانش نه مبلغش و نه موضوعش را می‌دانم و برایم روشن نیست.

نایب رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

مخبر (امید سالار)- بیانات جناب آقاى عمیدى‌نورى از نظر اصول و کلیات همه صحیح است منتهى دو موضوعى که فرمودند باید خاطر محترمشان را متوجه بدارم اول فرمودند راجع به قلم پذیراییها که یک میلیون ریال از این اعتبار برداشته بشود و اختصاص بدهند به زلزله‌زده‌هاى غرب و هموطنانمان باید عرض کنم که الان آخر ماه آذر است و این بودجه مربوط به تمام سال سى و شش است و اینکه مقننین قبلى و دولت‌ها قرار گذاشته بودند که بودجه کل بایستى در اوایل سال داده بشود یعنى در آخر هر سال بودجه سال بعد داده بشود تا مورد رسیدگى قرار بگیرد اگر این کار شده بود این فرمایشات آقا میسر بود ولى این دویست هزار تومان شاید تا به حال خرج شده یعنى کار تمام شده است اگر برای سال سى و هفت در بودجه می‌خواهید این کار را بکنید ممکن است (عمیدى‌نورى- دویست هزار تومان اثاثیه چطور؟) این دویست هزار تومان را هم بنده باید عرض کنم از نظر مخبر کمیسیون محاسبات عرض می‌کنم بنده کارى ندارم که در سنوات قبل چطور کار کرده‌اند، البته خیلى خوب انجام وظیفه کرده‌اند ولى امسال ما صرف وقت بیشترى کرده‌ایم، چندین جلسه سه چهار ساعته نشستیم و اقلام را دانه دانه رسیدگى کردیم این صندلى‌هایى که در لژها زیر پاى کور دیپلماتیک و اشخاص خارجى است که می‌آیند اینجا اگر این صندلى‌ها تعمیر نشود قابل استفاده نخواهد بود، در صورتى که ما اینجا را باید خوب نگهدارى بکنیم تا آبروى مجلس محفوظ بماند و منظور دیگرى هم نیست و امّا اینکه جناب آقاى عمیدى‌نورى راجع به این تبصره مادۀ اول فرمودند خواهش می‌کنم جناب آقاى عمیدى‌نورى توجه بفرمایند این تبصره که فرمودید موضوعى است که در زمان دکتر میلیسپو نسبت به حقوق کارمندان قرار گذاشته‌اند ترمیمى بکنند به این ترتیب که صد تومان اول هشتاد درصد، صد تومان دوم پنجاه درصد و صد تومان سوم بیست و پنج درصد آن، این مبلغ است که در تمام بودجه‌هاى وزارتخانه‌ها به همین صورتى که ملاحظه مى‌فرمایید پیش‌بینى شده است اگر این فرمول غلط است منحصر به مجلس نیست در وزارت دارایی و در سایر وزارتخانه‌ها به همین صورت کمک هزینه کارمندان را پیش‌بینى می‌کنند. (عمیدى‌نورى- رقمش که معلوم نیست) عرض کردم صد تومان اول هشتاد درصد، صد تومان دوم پنجاه درصد و صد تومان سوم هم بیست و پنج درصد به این طریق حسابدارى حساب می‌کند و اعتبار آن را از وزارت دارایی دریافت مى‌کند.

نایب رئیس- آقاى مرآت‌اسفندیارى بفرمایید

مرآت‌اسفندیارى- عرض کنم واقعاً باعث خوشوقتى بنده است و بنده اطمینان دارم موجب خوشوقتى همه همکاران محترم هم هست که براى بودجه به این کوچکى که بیش از چند صفحه نیست این قدر بحث و مطالعه می‌شود (مهندس هدایت- در بودجه دولت هم می‌شود) انشاءالله طورى باشد که بیاناتى که واقعاً در جلسه گذشته از طرف جناب آقاى دکتر شاهکار و جناب آقاى دولت‌آبادى و سایر همکاران محترم واقعاً قابل توجه بود و من متشکرم که حقیقتاً مطالبى را براى ما روشن کرده‌اند که بیشتر بتوانیم در بودجه مداقه کنیم یکى دو نکته در بودجه به نظر بنده رسید که خیال می‌کنم اشتباه قلمى شده باشد خواستم براى استحضار آقایان عرض کنم در صفحه هشت این بودجه نوشته شده کمک اعاشه و ترمیم فقرات دو و سه و چهار دو میلیون تومان جمع این فقرات را که ملاحظه بفرمایید شاید کمتر از این مبلغ باشد بنده خیال می‌کنم که اشتباه قلمى شده باشد براى اینکه جمع فقره دو و سه و چهار نزدیک به همین حدود است و آن وقت یک مرتبه برای کمک اعاشه و ترمیم فقرات دو و سه و چهاریک مبلغی بیشتر از جمع خود آن گذاشته اگر منظور کمک اعاشه است بنده عقیده‌ام این است که آقایان توضیح بفرمایید به کى مى‌رسد و به چه نحو تقسیم مى‌شود و بعداً هم باز در همین فصل یک قلم‌هاى دیگرى گذاشته‌اند براى کمک به کارمندان اعتبار حق مقام رؤسا و معاونین، اعتبار اضافات و ترفیعات اگر واقعاً یک کمکى در یک جا گذاشته‌اید این موضوع چیست و اگر واقعاً این صحیح است بنده خواستم توضیح

+++

بفرمایید یا آقاى مخبر محترم یا یکى از آقایان کارپردازان محترم که بنده روشن بشوم که این مبلغ براى چیست و به چه نحو تقسیم مى‌شود بعداً اگر عرضى داشتم عرض می‌کنم.

نایب رئیس- آقاى مخبر

مخبر- در موقعی که بودجه سال سى و چهار و سى و پنج تقدیم مجلس شده بود ترمیم حقوق و مقررى آقایان نمایندگان و کارمندانی که ترمیم داده شده بود در مهر ماه سى و پنج جزو بودجه منظور نشده بود و این قلم مجموع اضافه حقوق آقایان کارمندان و اضافه مقررى آقایان نمایندگان است که طبق صورت دقیق حسابدارى به این قلم نوشته شده است (مهندس هدایت- پس چرا نوشته‌اند فقرات دو و سه و چهار در صفحه هشت ملاحظه بفرمایید فقرات دو و سه و چهار مربوط به آقایان نمایندگان نیست) (مرآت‌اسفندیارى- کمک اعاشه و ترمیم فقره دو و سه و چهار در صفحه هشت مربوط به کارمندان است) خوب این فقرات دو و سه و چهار را ملاحظه کنید (شمس قنات‌آبادى- حقوق نمایندگان فقره یک است) ملاحظه بفرمایید آن نظر با این فرقى ندارد جمعش این مبلغ می‌شود (مرآت‌اسفندیارى- بنده می‌دهم خدمتتان خط کشیده‌ام زیرش ملاحظه بفرمایید) ملاحظه بفرمایید تمام مربوط به حقوق است که اینجا داده می‌شود (مهندس هدایت- هیچ کدام مال نمایندگان نیست- قسمت چهارم هم همین طور) بلى مربوط به ترمیم حقوق کلیه مجلس است ازهرحیث‏ (مرآت‌اسفندیارى- پس توضیح بفرمایید که به چه نحو تقسیم می‌شود) آقایانى که اینجا هستند نسبت به رتبه‌شان یک اضافه‌اى دارند اگر بخواهید بنده عرض می‌کنم که به چه میزانى اضافه داده شده است، اگر بخواهید عرض می‌کنم (مرآت‌اسفندیارى- بفرمایید) ملاحظه بفرمایید کارمندان جزء سى درصد کارمندان تا پایه سه پنجاه درصد تا پایه شش چهل و پنج درصد تا پایه نه چهل درصد به این نسبت تقسیم شده است.

نایب رئیس- آقایان بین‌الاثنین صحبت نفرمایید اگر پیشنهادى هست بدهید دیگر کسى اجازه نخواسته است آقاى سلطانمراد بختیار بفرمایید

سلطانمراد بختیار- بودجه مجلس متأسفانه وقتى مطرح شده که اکثراً آقایان هر گونه فرمایشى با دولت و یا سایرین دارند متأسفانه در بودجه مجلس بحث می‌فرمایند بعضى اوقات است که مثلاً دیوار شهردارى خراب شده است بایستى بودجه مجلس جوابش را بدهد و یا اینکه اگر سگ می‌فرستد براى تربیت به آلمان بایستى بودجه مجلس جوابش را بدهد در هر صورت بنده خواستم استدعا کنم از آقایان که وقت براى تهمکاران عزیز بسیار زیاد است قبل از دستور سؤال و استیضاح و بهتر این است که ما اگر حرفى داریم بودجه مجلس را پیراهن (موسوى- عثمان) نکنیم براى این که آقایان ملاحظه بفرمایید ما یک بودجه‌اى داریم که در این بودجه می‌گوید یک مخارج فوق‌العاده اى نداریم، یک مقدار حقوق است که مال خود آقایان نمایندگان است و آقاى مرآت‌اسفندیارى مى‌دانند که 6 ماه از سال گذشته بوده است و چون حقوق آقایان بالا رفته است و ما مجبوریم که اینجا اضافه کنیم‏ (مرآت‌اسفندیارى- جزو فقره چند است؟) یک قربان ولى وقتى که در کمیسیون محاسبات این بودجه مطرح شده بود می‌دیدیم که آقایان خیلى سخت‌گیرى مى‌کنند و هفت هشت جلسه در کمیسیون محاسبات رفتیم تا این که بودجه آمد به مجلس و بنده خیال مى‌کنم اگر بودجه سال 37 بیاید مسلماً آقایان این قدر اتلاف وقت نخواهند فرمود و از لحاظ کارهاى مربوط به دولت ما هم موافقیم بفرمایید ولى چون همکارتان هستیم می‌خواهید تمام کاسه و کوزه‌ها را روى سر ما بشکنید و ما هم حرفى نداریم ولى بهتر است در نطق‌هاى قبل از دستور یا در موقعى که بودجه مطرح است و فرصت بیشترى هست بفرمایید.

نایب رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود، ازصرفه‌جویى‌هاى اقلام خرید اثاثیه و تعمیرات اثاثیه سابق و هزینه پذیرایى‌ها و مهمانى‌ها یک میلیون ریال به جمعیت شیر و خورشید سرخ به حساب کمک به زلزله‌زدگان نواحى غرب پرداخت شود.

‌عمیدى‌نورى

نایب رئیس- آقاى عمیدى‌نورى بفرمایید.

عمیدى‌نورى- بنده یک پیشنهادى پیرو عرایضى که در ماده به عرض رساندم براى این که صورت عمومى پیدا کند تقدیم کردم و تحقیقى که از آقایان کارپردازها و جناب آقاى مخبر کردم معلوم می‌شود که از این 400 هزار تومان بیش از یک میلیون ریال باقى نیست و همان طور که فرمودند اگر بخواهند اثاثیه و صندلى‌ها را عوض و تعمیر کنند هیچ اشکالى ندارد که در بودجه سال 37 که آن هم داده خواهد شد و عملى می‌شود بکنند و اگر چیزى احتیاجى داشته باشند از آن بودجه بدهند فعلاً این بد است که ما یک همچو بودجه‌اى تصویب کنیم و 400 هزار تومان براى این دو رقم در بودجه خودمان قائل بشویم و در یک چنین موقعى که برخورد کرده‌ایم به یک همچو مصیبت و واقعه بسیار تأسف‌انگیزى که همت داخلى و خارجى را متوجه خود کرده این وظیفه خود ما هست باید هم بدهیم و کمک هم خواهیم کرد، هم چنانکه در باب شمال کردیم‏ (باقر بوشهرى- شاید پذیرایى‌هایى باشد) اولاً جناب آقاى بوشهرى پذیراییها تمام شده ما در ماه نهم از سال هستیم 10 و 11 و 12 مانده و در این سه ماه هم دعوتى نداریم که بخواهیم از نماینده‌هاى خارجى یا هیئت‌هاى پارلمانى پذیرایى بکنیم (یک نفر ازنمایندگان- وقتى که از اعتبار کسر شود دیگر محلى ندارد) بنده عرض کردم از صرفه‌جویى‌هاى این دو رقم که الان تصویب می‌کنیم صد هزار تومان آن را می‌دهیم و این رقم از صرفه‌جویى داده مى‌شود توجه فرمودید و این کار مانع انجام وظیفه ما از نظر پذیرایى‌ها نمی‌شود این سه ماه هم تمام می‌شود از نظر اثاثیه هم عرض کردم که در این سه ماه ما احتیاج به تعمیر اساسى نداریم اگر تصمیم این باشد که ما را از شر این صندلى‌هایى که در کمیسیون‌ها ما را می‌گیرند و از ننگى جا نمى‌توانیم بگذریم راحت شویم و البته باید راحت بشویم و این صندلى‌ها باید تعویض بشوند این قسمت را می‌گذاریم که ازحالا مطالعه‌شان را بکنند و کار بى‌مطالعه نشود بعد بابت بودجه سال 37 انشاءالله این اثاثیه را تعمیر بکنیم این بود که بنده هم محلش را پیدا کردم و هم موضوعش یک امرى است که مورد توجه مردم و مملکت و مجلس شوراى ملّی است و اصولاً یک کارى است که ملاحظه فرموده‌اید چند شب پیش یک دعوتى بود و 5/ 2 میلیون ریال جمعیت خیریه ثریا جمع‌آورى کرد بلافاصله علیاحضرت ملکه ثریا پهلوى امر فرمودند این وجوه را بدهند به زلزله‌زدگان و بسیار صحیح بود و ما باید این وجوه را جمع کنیم و قدم‌هاى بزرگ دیگرى برداریم و نشان بدهیم که از اینها بیشتر به مردم مصیبت دیده خودمان توجه داریم این بود عرض بنده دیگر بسته است به میل آقایان.

مهندس سعید هدایت- دولت لایحه نیاورد و ما از جیب خودمان بدهیم بهتر است.

نایب رئیس- آقاى قنات‌آبادى بفرمایید

قنات‌آبادى- به حضور محترم آقایان عرض کنم که چون بعضى مطالب ظاهر و باطنش به صورت خیلى زیبا است شاید یک اشخاصى ملاحظه بکنند در موقعش بگویند به ما چه حالا که یک پیشنهادى شده است به این صورت و به این زیبایى و قشنگى و به این مردم پسندى ما بیاییم مخالفت کنیم اما بنده که دو روز است بودجه مجلس مطرح می‌شود کراراً خواستم استفاده کنم و بیایم در پشت این تریبون و یک مطالبى که در پیرامون همین گفتگوها بود به عرض نمایندگان محترم مجلس شوراى ملّی برسانم آقایان حرف خوب است اما عمل خوب خیلى بهتر از حرف خوب است کراراً این چند روزه آقایان که در اطراف بودجه مجلس صحبت می‌فرمودند و از آن انتقاد می‌کردند و با این بودجه و فقراتش مخالفت کردند این مطلب را گفتند که بیاییم از خودمان شروع بکنیم خودمان یک عمل خوبى بکنیم تا بتوانیم به دیگران بگوییم که بیایند این عمل خوب را بکنند البته این حرف حرف خوبى است اما عمل خوبى نیست عمل خوب این است که شخص بیاید از خودش شروع بکند. یعنى آن کسانى که اعتراض داشتند که چرا حقوق نمایندگان بالا رفته است الان پنج شش ماه است که حقوق نمایندگان بالا رفته خودمان نشستیم و گفتیم که حقوق نمایندگان برود بالا این کسانى که اینکار را بدهى دانستند و اعتراض می‌کردند این 5- 6 ماهه آیا صد دینارش را ازحسابدارى نگرفته‌اند؟ (نمایندگان- خیر) پس حرف خوب با عمل خوب دو تا است (مهندس فروهر- ‌عوام‌فریبى می‌کردند) اجازه بدهید من نمی‌خواهم این کلمه را بگویم، اصل مطلب آقایان محترم این است که شما یک عدّه‌اى ازهمکارانتان را روى علایق مختلف روى اعتماد، روى اینکه آنها را لایق می‌دانستید، امین می‌دانستید. مطلع و بصیر می‌دانستید به این آقایان رأى دادید براى اینکه مجلس را از لحاظ پارلمان و غیره اداره کنند، این اصل مطلب است یعنى از شخص رئیس مجلس نواب رئیس و کارپردازها و سایرین اینها کسانى هستند که فرد فردشان روى رأى اعتماد اطمینان بخش خود آقایان نمایندگان براى اداره این مؤسسه انتخاب شدند (احسنت) طبیعى است که اطلاع آنها و بصیرت آنها. آگاهى آنها به احتیاجات مجلس، احتیاجات کارمندان مجلس، احتیاجات افدارى که این مؤسسه را می‌گردانند بیشتر از ما هست براى اینکه اینها مسئول مستقیم هستند. اینها آمدند مطالعه کردند و گفتند این مجلس و اداره آن یک همچو بودجه‌اى را لازم دارد و طبق قانون نوشته‌اند و آمده‌اند تقدیم کرده‌اند، البته بنده نمى‌خواهم بگویم که نماینده حق ندارد انتقاد بکند و البته حق هیچ نماینده را نمی‌توان از او سلب کرد اما مطالب باید از هم تفکیک بشود همان طورى که دوست محترم آقاى سلطانمراد بختیار آمدند فرمودند مطالب کلى توى قلب ما عقده شده است و هیچ ارتباطى با بودجه مجلس ندارد شهردارى خراب است به جاى خود محفوظ باید آن مسئول را کوبید چه ارتباطى به بودجه مجلس دارد خیابانها را نمی‌سازند. باید آن مسئولش را استیضاح کرد سؤال کرد، اعلام جرم کرد او را باید گفت چه ارتباطى با بودجه مجلس دارد، آقاى پناهى همکار محترم می‌فرمودند که دولت آقاى دکتر اقبال آمد و گفت این بودجه‌ای که سال گذشته داده‌اند این بودجه قلابى است، تو خالى است و می‌فرمایند همان بودجه‌ای که رئیس دولت گفته است تو خالى است همان

+++

بودجه الان در کمیسیون بودجه دانه دانه دارد تمام اقلام و ارقامش تصویب می‌شود (پناهى- صحیح است) همین الساعه فرمودند، من از قول ایشان نقل می‌کنم من به بعضى از دوستانم عرض کردم که اگر متاسفانه این زلزله غرب نمی‌آمد و یک عدّه‌اى از هموطنان عزیز ما آنجا به این وضع فلاکت بار دچار نمی‌شدند، آن کسانى که از بودجه مجلس انتقاد مى‌کنند چى گیر مى‌آوردند که بودجه مجلس را پیراهن عثمان کنند زلزله غرب صحیح، همه ما هر کس و هر فردى بدون هیچ تعارف، بدون هیچ معطلى به اندازه‌ای که قدرت دارد، استطاعت دارد در یک امر دینى و اسلامى و وجدانى فرض بر هر انسانى است چه مسلمان باشد چه نباشد، چه ایرانى باشد چه نباشد چه سیاه باشد، چه سفید باشد که کمک کند بنى آدم اعضاى یکدیگرند انسان در مقابل مصائب متأثر می‌شود نه پیشنهاد بنده لازم است شما کمک کنید نه پیشنهاد عمر و بکر، الان موقعى است که آنها گرفتارند مبتلا هستند. هر کس به اندازه‌اى که قدرت دارد باید کمک کند. ارتباطى به بودجه مجلس ندارد، اما مجلسى‌ها جناب آقاى عمیدى‌نورى اینجا مجلسیانند که باید کمک کنند مجلسیان یعنى بنده و شما و فرد فرد ما هستیم که بایستى به زلزله‌زدگان غرب کمک کنیم نه اداره و بودجه مجلس چرا؟ براى اینکه این ارقام و اعداد یک مقدارش مربوط به عدّه‌اى از کارمندان مجلس است که اینها با وجودی که سر پا هستند وضعیتشان از زلزله‌زدگان به مراتب بدتر است چون باید اینها زندگى کنند، و وقتى وضع بد می‌شود، وقتى وضع خراب می‌شود. نه بر مرده بر زنده باید گریست پس باید توجه به بودجه داشت، این آقایانى هم که بودجه را تنظیم کرده‌اند اینها به انتخاب ما معین شده‌اند، مورد اعتماد ما هستند، مورد قبول ما هستند، به رأى ما انتخاب شده‌اند همه‌شان هم مردمان شرافتمندى هستند و مطلع هم هستند به امور مجلس، باید به این بودجه رأى داد و دربست تصویب کرد براى اینکه کسانی که مجلس را اداره می‌کنند صد در صد مورد اعتماد و اطمینان ما هستند یک مطلب دیگرى هم که می‌خواهم عرض کنم و بعد معذرت خواهم خواست این است که این چند روز هر کدام از آقایان نمایندگان آمدند اینجا و رأسا گفتند که این ساختمان جرم است، جرم مسلم مسلم است (صحیح است) یک همچو چیزى، (چند نفر از نمایندگان- نگفتند جرم است) عبارت اخراى فرمایشات‌شان این بود، عبارت اخراى آن این بود، یعنى کسانی که می‌خواهند در سخن شاهکار کنند و واقعاً هم شاهکار هستند این مطلب را بردند بالا و آگراندیسمان کردند که اگر این ساختمان مجلس بشود آسمان به زمین مى‌آید و چنان و چنین می‌شود بنده می‌خواهم عرض کنم این دوره سى، چهل ساله گذشته مملکت ما شما به عقب برگردید و مطالعه کنید آنچه براى این مملکت ماند ساختمانها و آن چیزهایی است که ساخته شده (صحیح است) و الا در هر موردى که نساختند پولش هم بدردى از دردها نخورد و من به آقایان می‌گویم و به ملّت ایران هم می‌گویم که اگر ساختمان براى مجلس شوراى ملّی و سنا هم نشود پولش دردى را دوا نخواهد کرد و این را قطع دارم که عرض می‌کنم، علاوه بر این کارى ندارد مجلس شوراى ملّی بگوید که ساختمان نمی‌خواهیم بکنیم وزارت راه می‌گوید ما راه نمی‌خواهیم بسازیم کشاورزى بگوید ما عمران و آبادى نخواهیم کرد هى دانه دانه وزارت کشاورزى بگوید که کار کشاورزى و کمک کردن به زلزله‌زدگان وزارت راه بگوید در این دو کیلومتر راه آسفالت کردن بهتر است یا کمک کردن به زلزله‌زدگان و فلان کس را از زیر آوار در آوردن؟ این صحیح نیست هر کار خوب به جاى خودش، محفوظ است و من امیدوارم که آقایان نمایندگان به این بودجه رأى عنایت بکنند و بعد برویم دنبال همان نظریات عالى و درست که آقایان دارند، یعنى همین کمکى که آقایان مى‌فرمایند.

نایب رئیس- یک نفر موافق می‌تواند صحبت کند، آقاى ارسلان خلعتبرى موافقید (ارسلان خلعتبرى- بله) بفرمایید

ارسلان خلعتبرى- این مسئله سبب شده است که مسائل کلى دیگرى را هم ما به میان بیاوریم و عنوان کنیم و به نظر بنده بسیار موقع خوبى است که تذکّراتى که باید داده بشود در خلال این بودجه داده بشود این مسئله اصولاً قابل توجه است که ما در پذیرایى‌هایى که مى‌کنیم در ایران، افراط مى‌کنیم (صحیح است) حالا جهتش را عرض مى‌کنم، دولت آمریکا که قوى‌ترین و غنى‌ترین ممالک دنیا است سفراى کبارش را در فرانسه و در سایر ممالک از رؤسا و مدیران کارخانه‌هاى بزرگ انتخاب می‌کند براى اینکه پول داشته باشند که پذیرایى‌هایى که مربوط به سفارت آمریکا مى‌شود مقداریش را از جیب خودشان بدهند و درجشن‌هاى سفارت آمریکا، آقایان قطعاً حضور داشته‌اید و توجه فرموده‌اید که در جشن استقلال آمریکا به اندازه یک مهمانى وزارت خارجه ما خرج نمى‌کنند، خیلی با نهایت سادگى برگذار می‌کند بحث در این است که مجلس اگر چهار صد هزار تومان اعتبارى دارد یک مقدار از این اعتبار را از امسال بگیریم، کمتر بخوریم، از مهمان‌هاى داخلى و خارجى کمتر پذیرایى بکنیم و این را به مصرف خیرى برسانیم چه قدر خوب است که این در دولت هم عمل بشود، همه آقایان دعوت داشتید همین امسال و سال گذشته هر مستشارى که ازخارج مى‌آید یک جشن مى‌دهند براى پذیرایى و روزى هم که آن آقاى مستشار مى‌خواهد تشریف ببرد باز هم یک جشن مى‌دهند براى پذیرایى‌اش، سالى پنجاه، شصت نفر متخصص خارجى مى‌آید ایران براى هر کدام یک جشن و پذیرایى و شامپانى و ویسکى و بوقلمون و چندین هزار تومان خرج که در سایر ممالک این کارها را نمى‌کنند، این است که بنده مى‌خواهم عرض کنم که صرفه‌جویى در این کارها ضرر ندارد، مخصوصاً اینکه براى یک امر خیرى هم هست و هیچ کارى هم به آقایان کارپردازهاى ما ندارد، این آقایان هم یک مردمان بسیار شرافتمند و مورد اطمینان و اعتماد ما هستند، من مى‌گویم مقدارى کمتر بخوریم پولش را براى یک امر خیرى بدهیم حالا بسته به نظر آقایان است.

نایب رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

امید سالار (مخبر کمیسیون محاسبات)- بنده مى‌خواهم ازجناب آقاى عمیدى‌نورى تقاضا کنم پیشنهاد خودشان را براى مادۀ هشت بگذارند، آنجا بنده قبول مى‌کنم چون آنجا نوشته شده است به کارپردازى مجلس اجازه داده مى‌شود صرفه‌جویى‌هاى بودجه سال 1336 مجلس شوراى ملّی را دریافت و براى تهیه لوحه‌ای که طبق تصمیم قانونى مورخ 31 خرداد 1328 مجلس شوراى ملّی باید در آرامگاه اعلیحضرت شاهنشاه فقید رضا شاه کبیر نصب شود مصرف و بقیه را براى هزینه پذیرایى‌ها و ساختمان مجلس شوراى ملّی اختصاص و نگاهدارى نماید. ساختمان و پذیرایى را بر مى‌داریم، آن اضافه‌اش را بر مى‌داریم‏ (عمیدى‌نورى- نه، آقا همین الان رأى گرفته شود) (دکتر شاهکار- بنده در مادۀ هشت پیشنهاد دیگرى دارم)

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى عمیدى‌نورى، آقایانى که موافقند قیام کنند (عدّه قلیلى برخاستند) رد شد (عمیدى‌نورى- آقا درست بشمارید) دو تا منشى شمردند و گفتند، من گفتم به دو نفر منشى هم اعتماد ندارید؟ بیست و یک نفر بلند شده‌اند، (عمیدى‌نورى- همه بلند شدند) جنابعالى خودتان بلند شدید.

مادۀ اول دوباره قرائت می‌شود چون رقمش یک قدرى بیشتر شده است.

(به شرح زیر قرائت شد)

مادۀ اول- براى مقررى و هزینه دوازده ماهه سال 1336 مجلس شوراى ملّی مبلغ نود و پنج میلیون و هفتصد و پانزده هزار و یکصد و ده ریال (9571510) مطابق فقرات یک تا پنج صورت مشروح ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده می‌شود.

تبصره- به کارپردازن مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینه قانونى مربوط به مجلس شوراى ملّی را از محل درآمد عمومى کشور از وزارت دارایی دریافت دارند.

نایب رئیس- آقایانى که با ماده اول و تبصره آن موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام کردند) تصویب شد، مادۀ دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مادۀ دوم- به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود مبلغ دویست هزار ریال از محل درآمد عمومى کشور براى هزینه چاپ فرهنگ دهخدا (لغت‌نامه دهخدا) یک ساله 1336 به کارپردازى مجلس بپردازد.

تبصره- به کارپردازى مجلس اجازه داده مى‌شود طبق تقاضاى کتبى دانشگاه تهران کلیه تشکیلات فرهنگ دهخدا و فیش‌ها و کتابخانه مربوطه اعم از کادر علمى و ادارى و متصدیان آن را به ضمیمه بودجه آن به دانشگاه تهران واگذار نماید و دانشگاه هزینه سنوات بعد را در بودجه خود ملحوظ دارد.

نایب رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏

مهندس جفرودى- یک کمى شاید اسباب تعجب باشد که بنده با این تبصره مخالف باشم یکى ازکارهاى بسیار خوب مجلس شوراى ملّی تهیه و نشر همین فرهنگ است (صحیح است) یازده سال در کار تهیه این فرهنگ از طرف مجلس شوراى ملّی زحمت به جایى کشیده شده است و یک سال است که یک نظم و ترتیب و تسریعى در کار این فرهنگ فراهم شده است که بنده وظیفه خودم می‌دانم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم از یک سال پیش هر ماه یک جلد لغت‌نامه شامل یک صد صفحه منتشر می‌شود (صحیح است) یعنى در ظرف یازده سال باید گفت اگر یک دهم این کار انجام شده است در ظرف این یک سال الان یک ثلث این کار تمام شده است و مطابق برنامه‌اى که آقایان تهیه کرده‌اند و تجربه هم نشان داده‌اند که مى‌توانند این کار را انجام بدهند در ظرف 5 سال دو ثلث دیگر این کار انجام خواهد شد و کار لغت‌نامه سرانجامى خواهد گرفت، حالا که این کار تنظیم شده می‌خواهند این را منتقل کنند، ملاحظه بفرمایید الان یک عدّه‌اى بعد از یازده سال ممارست و تجربه یاد گرفته‌اند که این کار به چه ترتیب باید انجام بشود، این کار یک چاپخانه‌اى هم دارد یک کارگرهایى هم دارد اینها به این کار از نظر فنى آشنا شده‌اند و عادت کرده‌اند، بنده با اینکه واقعاً خودم دانشگاهى هستم و باید حسن استقبال کنم از نظر فرهنگ مملکت این را به صلاح نمی‌دانم و به همین جهت این عرایض را کردم‏

نایب رئیس- آقاى دکتر شاهکار موافقید؟ (دکتر شاهکار- بله قربان) بفرمایید.

دکتر شاهکار- البته از طرف آقاى مهندس جفرودى غیر از این هم انتظار نبود که با اصل ماده موافقت بفرمایند و این همان مصداق شعر معروف شاعر ملّی ما است.

+++

این یکى از آن بناهایى است که از باد و باران نباید گزند و یکى از قدمهاى بسیار بسیار خوب مجلس شوراى ملّی است (صحیح است) و من مطمئنم که نظر دوست عزیزم آقاى مهندس جفرودى براى تحکیم و حتماً باتر رسیدن این مطلب است (مهندس جفرودى- صددرصد) اگر ما یک مؤسسه‌اى داشته باشیم که آقا هم از اولیا آنجا هستند که واقعاً طرف اعتماد هست مؤسسه دانشگاه است من درست متوجه نشدم که اساس مخالفت آقا با انتقال این به دانشگاه چیست ولکن چون اساس مقدس است و یکى از آن چیزهایى است که براى ماخواهد ماند و دانشگاه هم یک دستگاه علمى است بنده استدعا می‌کنم اگر رفیق عزیزم موافقت بفرمایند این ماده که شاید در این بودجه یکى از بهترین مواد باشد تصویب شود و این قسمت عملى بشود خیلى بجا است، در قسمت‌هاى دیگر هم عرایضى دارم که بعد عرض می‌کنم.

نایب رئیس- آقاى مرآت‌اسفندیارى مخالفید بفرمایید

مرآت‌اسفندیارى- عرض کنم که بنده با اصل این ماده موافقت دارم و نسبت به حرف جناب آقاى دکتر شاهکار و همکار محترم هم واقعاً عقیده‌مندم چون ایشان مطابق آن نظر دقیقى که اظهار می‌دارند بنده یک عقیده‌اى به صحبت‌هاى ایشان دارم و موافقم ولى متاسفانه در این مورد نظر مخالفى دارم که مختصراً عرض می‌کنم، عرض کنم این عملى، این کار بزرگى که مجلس شوراى ملّی تا به امروز به عهده گرفته واقعاً یک خدمت بزرگى به فرهنگ ایران است (صحیح است) اگر بخاطر داشته باشید شاید تا 12 سال پیش اصلاً لغت‌نامه‌اى ما در زبان فارسى نداشتیم و من خوشوقتم که این را مباهات کنم اولین قدمى که در این راه برداشته شد از طرف مرحوم پدر من بود که با یک زحمات زیادى موفق شد این قدم بزرگ را بردارد و این را در بودجه مجلس بگنجاند (یک نفر ازنمایندگان- خدا بیامرزدش) انشاءالله همه رفتگان را بیامرزد استدعا دارم که موافقت بفرمایید همان طور که هست تصویب بشود و فقط واگذارى به دانشگاه حذف بشود و این خدمت بزرگ را که مجلس تا حال قبول کرده اجازه بفرمایید به اسم مجلس تمام بشود چون زحماتى کشیده شده رنجهایى دیده شده و امروز دستگاه مجلس مجهز است براى تکمیل این لغت‌نامه دلیلى ندارد که این مبلغ ناچیزى که دستگاه مجلس می‌دهد این خدمت به اسم دانشگاه تمام بشود (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى مهران

احمد مهران- هیئت رئیسه مجلس اصولاً بعد از مطالعات بسیار به یک نتیجه رسید و آن اینکه مؤسساتى که در مجلس شوراى ملّی وجود دارد و مربوط با مجلس شوراى ملّی و عمل مجلس شوراى ملّی نیستند از این موسسه منتزع بشود، موضوع فرهنگ دهخدا که واقعاً باید در اینجا عرض کنم درود به روان این مرد بزرگ باد (صحیح است) و خدمت بزرگى به زبان فارسى کرده است (عمیدى‌نورى- واقعه 28 مرداد را هم بفرمایید).

(یک نفر ازنمایندگان- ایشان از نظر علمى می‌فرمایند) بنده فرهنگى هستم آقاى عمیدى‌نورى‏ (عمیدى‌نورى- بنده هم هستم) و ایشان را از نظر علمى تجلیل می‌کنم، و الا بنده از شما چه پنهان هنوز زیاد سیاسى نشده‌ام سیاست یاد نگرفته‌ام، عرض کنم اهمیت موضوع مربوط به انتزاع نیست، بنده باید در اینجا مخصوصاً از خدمات آقاى دکتر محمد معین رئیس اداره فرهنگ دهخدا سپاسگزارى کنم (صحیح است) و همکاران محترم ایشان را که با کمال صداقت در این جا کار می‌کنند و صرف وقت می‌کنند بستایم، اما انتزاع فرهنگ دهخدا از مجلس شوراى ملّی و انتقالش به دانشگاه که مرکز علمى و هنرى و ادبى مملکت است یعنى کار را به دست کاردان‌تر سپردن مجلس شوراى ملّی کتاب چاپ کن نیست (صحیح است) مدتى خوشبختانه این کار را به جریان انداخت و حالا می‌دهند به دست مؤسسه صلاحیت‌دار نامه‌اى در بایگانى هیئت رئیسه موجود است که دانشگاه با مشورت آقاى نخست‌وزیر تقاضا کرده این داده بشود به دانشگاه و هیئت رئیسه هم تصویب کرده‌اند، بنابر این چون دو سه موضوع نظیر این پیش مى‌آید یکى انتقال مطیعه است به وزارت دارایی، یکى هم انتقال روزنامه رسمى به وزارت دادگسترى بنده لازم دیدم این را عرض کنم که وقتى آنها مطرح می‌شود مطالبى در این جا مکرر نشود، بنده عرض می‌کنم که مجلس شوراى ملّی چایچى نیست، چایخانه اداره کن نیست، مجلس شوراى ملّی یک چایخانه‌اى می‌خواهد کوچک که این صورت مجلس را که صبح دست آقایان می‌دهند حاضر کند و الا اوراق بهادار و پاندول و نمى‌دانم هزار جور کار دیگر این جزء تکنیک مجلس شوراى ملّی نیست، روزنامه رسمى کشور و نشر اعلاناتى که کی انحصار و راثش چه شد کى مرد، به مجلس مربوط نیست، چون در آن موارد هم ممکن است این بحث پیش بیاید این است که استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید که حریم مقدس مجلس شوراى ملّی به مطالب خودش بپردازد و حریم قدس مؤسسات دیگر هم مثل دانشگاه به وظایف علمى و ادبى و هنرى خودشان بپردازند و در پایان هم تکرار می‌کنم که من على‌اکبر دهخدا را از نظر علمى می‌شناسم و از نظر سیاست به هیچ وجه آقاى عمیدى‌نورى نمى‌شناسم (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- عرضى ندارم

نایب رئیس- آقاى مهدوى

مهدوى- موافقم.

نایب رئیس- مخالفى نیست، پیشنهادها قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملّی، پیشنهاد می‌کنم تبصره مادۀ 2 لایحه بودجه سال 1336 مجلس شوراى ملّی به شرح زیر اصلاح شود:

«و دانشگاه آن را زیر نظر دانشکده ادبیات اداره نموده و هزینه سنوات بعد را در بودجه خود ملحوظ دارد.»

مهندس جفرودى.

نایب رئیس- آقاى مهندس جفرودى

مهندس جفرودى- در ماده دوم تبصره‌اى دارد بنده فکر کردم اگر رأى مجلس شوراى ملّی بر این قرار گرفت که این هیأت تهیه فرهنگ مرحوم دهخدا با بودجه‌اش و چاپخانه احیاناً به دانشگاه منتقل شد در دانشگاه به عقیده بنده یک دانشکده هست که کاملاً صلاحیت دارد که به اینکار رسیدگى کند و آن دانشکده ادبیات است، بنده پیشنهاد کردم که در متن قانون گنجانیده بشود که دانشگاه این مؤسسه را زیر نظر دانشکده ادبیات اداره خواهد کرد (صحیح است) این است پیشنهاد بنده که در محیط دانشگاه نرود جزء دستگاههاى ادارى و یا دانشکده و جایى که صلاحیت این کار را نداشته باشد.

نایب رئیس- آقاى سعید مهدوى مخالفید بفرمایید.

سعید مهدوى- بنده انتظار داشتم که در این مورد این زحمت را خود دانشگاه بکشد و قبول بکند با این پیشنهادى که در بودجه شده پیدا است که دانشگاه موافق بوده و تردیدى نیست که این یکى از خدمات مهم فرهنگى است ولى راجع به پیشنهاد آقاى مهندس جفرودى تعجب می‌کنم که یک اداره‌اى با کارمندانش منتقل می‌شود به دانشگاه اینجا بحث شد که این کارمندان تجربه کافى دارند از اینها ممکن است استفاده شود ما یک دستگاهى مثل دانشگاه در مملکت داریم و این قسمت را به آنجا منتقل مى‌کنیم به نظر بنده خیلى شایسته نیست که تکلیف هم معین کنیم و تردید هم نیست که منظور ما تأمین خواهد شد و به همین ترتیب هم انجام خواهند داد و براى کار ادبى تصور نمی‌کنم از قسمت مهندسى استفاده کنند این است که تکلیف معین کردن از طرف مجلس درست نیست، به نظر بنده شایسته‌تر خواهد بود زیر نظر رئیس دانشگاه هر طور که صلاح می‌دانند ادامه بدهند ما نظرى که داریم این است که فرهنگ دهخدا تکمیل بشود حالا به هر ترتیبى که مصلحت می‌دانند اقدام شود.

نایب رئیس- آقاى سلطانمراد بختیار.

سلطانمراد بختیار- بنده قربان خواستم عرض کنم که ما این لغت‌نامه را می‌دهیم به دانشگاه، دانشگاه خودش مى‌نشیند و صلاحیت هر دستگاهى را که تشخیص بدهد ضمیمه آن دستگاه می‌کند، این تکلیف ما نیست که بگوییم به کدام دستگاه ضمیمه شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى مهندس جفرودى آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عدّه قلیلى قیام کردند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره مادۀ دوم حذف گردد.

جفرودى‏

نایب رئیس- این را باید با تجزیه رأى گرفت، رأى می‌گیریم به ماده دوم اول بدون تبصره بعد با تبصره، ایشان پیشنهاد کرده‌اند که تبصره دوم حذف شود، چون مطابق آئین‌نامه به حذف نمی‌شود رأى گرفت بنابر این تجزیه را قائل می‌شویم، دو قسمت رأى می‌گیریم حالا قسمت اول قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مادۀ دوم- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ دو میلیون و دویست هزار ریال از محل درآمد عمومى کشور براى هزینه چاپ فرهنگ دهخدا (لغت‌نامه دهخدا) یک ساله 1336 به کارپردازى مجلس یپردازد.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به این قسمت که قرائت شد آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد، حالا تبصره قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره- به کارپردازى مجلس اجازه داده مى‌شود طبق تقاضاى کتبى دانشگاه تهران کلیه تشکیلات فرهنگ دهخدا و منشى‌ها و کتابخانه مربوطه اعم از کادر علمى و ادارى و متصدیان آن را به ضمیمه بودجه آن به دانشگاه تهران واگذار نماید، و دانشگاه هزینه سنوات بعد را در بودجه خود ملحوظ دارد.

نایب رئیس- حالا رأى می‌گیریم به تبصره آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام کردند) تصویب شد، حالا رأى می‌گیریم به کلیه ماده با تبصره، آقایانى که موافق هستند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

10- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

نایب رئیس- بقیه مواد بودجه می‌ماند براى جلسه بعد، جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 صبح.

(مجلس ده دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملّی -  اردلان‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295207!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)