کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 142 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 27 اسفند ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم لایحه اجازه پرداخت هزینه سه ماهه اول سال 1322 مجلس

3- معرفى آقاى احمد اعتبار به سمت وزارت کشاورزى‏

4- تقدیم لایحه فورى اصلاح بودجه وزارت پست و تلگراف‏

5- سؤال آقاى دکتر ملک­زاده و جواب آقاى وزیر بهدارى‏

6- طرح و تصویب لایحه مربوط به تأمین کسر بهاى علیق سیمبانان‏

7- بقیه شور دوم لایحه اصلاح قانون نظام وظیفه‏

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 142

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 27 اسفند ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم لایحه اجازه پرداخت هزینه سه ماهه اول سال 1322 مجلس

3- معرفى آقاى احمد اعتبار به سمت وزارت کشاورزى‏

4- تقدیم لایحه فورى اصلاح بودجه وزارت پست و تلگراف‏

5- سؤال آقاى دکتر ملک­زاده و جواب آقاى وزیر بهدارى‏

6- طرح و تصویب لایحه مربوط به تأمین کسر بهاى علیق سیمبانان‏

7- بقیه شور دوم لایحه اصلاح قانون نظام وظیفه‏

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز سه‌شنبه 25 اسفند ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است

غایبین با اجازه- آقایان: اقبال، شجاع، جلایی، فاطمی

غایبین بی­اجازه- آقایان: مسعودی خراسانی، افخمی، تولیت، جلیلی، اوحدی، مؤید احمدی، نواب یزدی، ریگی، ارگانی، مشار، مشیردوانی، چایچی، اکبر، امیر ابراهیمی، مؤید قوامی، اصفهانی، نیک­پور، دبستانی، فروهر، وزیری، گرگانی، نقابت، اردبیلی، کامل ماکو، بوداغیان، فرمانفرماییان

دیرآمدگان با اجازه- آقایان: ذوالقدر، مهذب، مستشار، دشتی

دیرآمدگان بی­اجازه- آقایان: مهدوی، لیقوانی، خسروشاهی، امامی، منصوریان، منشور)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى روحى‏

روحى- بنده مى‌خواستم از موقع استفاده کنم و عرض کنم سال به انقضا رسیده است و دو نوبت است که مجلس شوراى ملى نسبت به فروش اجناس کارخانه‌جات رأى داده است که بیش از صدى دوازده منافع نبرند آقاى وزیر وقت گفت که این کافى نیست و مجلس باز رأى داد که مازاد به نفع دولت ضبط شود بنده خواستم عرض کنم آقایان اعضا کمیسیون مجلس و وزرا در مقابل مسئول هستند چرا این کار را مى‌کنید؟...

رئیس- آقا اگر در صورت مجلس نظرى دارید بفرمایید آقاى دهستانى‏

دهستانى- در جلسه گذشته دو پیشنهاد شد یکى از طرف آقای معدل و یکی از طرف بنده در آنجا ملتفت نشدم که راجع به پیشنهاد بنده چه تصمیمى گرفته شد (انوار

+++

- رد شد خنده نمایندگان) بنده خواستم عرض کنم که پیشنهاد بنده را آقاى مخبر قبول کردند اگر غیر از این باشد بفرمایید اصلاح کنند.

رئیس- در صورت مجلس دیگرى نظرى نیست (خیر) صورت مجلس تصویب شد.

عده‌ای از آقایان قبل از دستور اجازه خواسته‌اند.

جمعى از نمایندگان- دستور دستور

2- تقدیم لایحه اجازه پرداخت هزینه سه ماهه اول سال 1322 مجلس شوراى ملى

رئیس- آقاى فریدونى‏

فریدونى- همه ساله قبل از عید در ماه اسفند بودجه مجلس شوراى ملى از طرف کارپردازى تنظیم می‌شده و تقدیم مجلس می‌شده و قبل از این که دقت بیشترى درش بشود از این جهت از طرف کارپردازى مجلس شوراى ملى هم لایحه‌اى تنظیم شده است براى سه ماهه سال آینده تقدیم مى‌شود

رئیس- به کمیسیون مراجعه می‌شود.آقاى نخست وزیر فرمایشى دارید

3- معرفى آقاى احمد اعتبار به سمت وزارت کشاورزى‏

نخست وزیر- چون وزارت کشاورزى کارهاى مهمى در پیش دارد لازم بود که یک نفر عضو شایسته امور آنجا را اداره کند بنابراین آقاى اعتبار را که کابینه سابق به مقام معاونت نخست وزیرى در نظر گرفته شده بود و فرمان همایونى هم صادر شده بود براى این کار در نظر گرفتیم‏

بعضى ازنمایندگان- مبارک است‏

رئیس- بنده به سهم خودم براى این که آقاى اعتبار در موقع مشکل کمک خواهند کرد خیلى خوشوقتم ولى از طرف دیگر حتم دارم که ایشان با معلوماتى که دارند و همیشه در مجلس ما یکى از مبرزین نمایندگان بودند و ما را محرک می‌شدند البته مغبون هستیم ولى امیدواریم خدمات ایشان طورى باشد که اسباب خوشوقتى همه باشد (انشاء‌الله) آقاى وزیر پست و تلگراف.

4- تقدیم لایحه فورى اصلاح بودجه وزارت پست و تلگراف‏

وزیر پست و تلگراف (آقاى انتظام)- عرض کنم چون اعتبارى که در بودجه 1321 براى تأمین علیق اسب سیمبانان پیش‌بینى شده بود به واسطه ترقى فوق‌العاده کفاف نمى‌داد با جلب توجه وزارت دارایى از اعتبارى که در ماده 22 و 43 داشتیم تقاضا دارم موافقت بفرمایند این اعتبار تصویب بشود و چون چند روزى بیشتر از سال باقى نیست و وقت گذشته استدعا می‌کنم که با قید فوریت تصویب بفرمایید.

دکتر ملک‌زاده- بنده سؤالى از وزارت بهدارى کرده‌ام اجازه بفرمایید عرض کنم.

رضوى- بنده عقیده دارم مقرر فرمایید قانون نظام وظیفه مطرح شود. بهتر از سؤال و جواب است.

رئیس- دو سه مرتبه آقاى وزیر بهدارى براى جواب ایشان حاضر شده‌اند سؤال خودشان را مختصراً می‌کنند و جواب می‌دهند تمام می‌شود. آقاى دکتر ملک‌زاده

5- سؤال آقاى دکتر ملک‌زاده و جواب آقاى وزیر بهدارى‏

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم با این که بنده می‌دانم یک کارهاى خیلى فورى در جلو داریم معذلک سؤال خودم را کردم آقایان توجه خواهند فرمود که این سؤال اهمیت فوق‌العاده دارد. عرض کنم سؤال بنده راجع به یک مخاطره‌اى است عمومى‌ که در صورتى که از امروز و در موقع اقدام براى جلوگیرى از این نشود با کمال تأسف در اینجا می‌توانم عرض کنم که مخاطرات اجتناب ناپذیر خواهد بود اگر آقایان به حافظه خودشان رجوع بفرمایند پس از قحطى گذشته بلافاصله در بهار بعد از قحطى مرض حصبه طورى در مملکت شایع شد که اگر اغراق نگفته باشم مخاطرات و تلفات حصبه زیادتر از خود قحطى بود. متأسفانه امروز همان علل و موجباتى که در آن موقع سبب بروز و شیوع حصبه شده بود همان علل و موجبات موجود است و آن علل و موجبات عبارت از کمى خواروبار و در مقابل ناتوان شدن مزاج و بدن

+++

و عدم استعداد بدن براى قبول انواع و اقسام امراض گوناگون و با کمال تأسف چون ما کار را به موقع نمی‌کنیم از نتیجه خوب آن بهره‌مند نمی‌شویم همان طور که در مسأله خواروبار اگر آن پنجاه میلیون را در موقع داده بودیم و این اقدامات را در آن موقع کرده بودیم شاید دچار این سختى‌هاى امروز نمی‌شدیم من مجبورم به هیئت دولت و مجلس شوراى ملى توجه بدهم که اگر امروز جلوگیرى از این مخاطره نشود مخاطره حصبه براى بهارى که در پیش است شیوع پیدا می‌کند و اجتناب ناپذیر خواهد بود و خوشبختانه در نتیجه اکتشافات علمى هم شده است (و این در دوره گذشته ناقص بود) می‌شود با کمک دولت و مجلس از یک همچو مخاطره عمومى جلوگیرى کرد و این دو راه دارد اول این که تقاضا می‌کنم که موضوع را وزارت صحیه تحت مطالعه قرار داده و اگر ممکن است (و البته ممکن است) علاج عمومى و اجبارى در نقاطى که ممکن است مرض حصبه شایع می‌شود به موقع اجرا گذارده شود و بنده معتقدم که بالاخره نتایج جنگ نتیجه قحطى نتیجه کمى خواروبار بالاخره متوجه صحت جان مردم می‌شود و الان هم اگر به احصاییه‌اى که در دست است مراجعه بفرمایند که عده مرض ده برابر سال گذشته و عده تلفات چندین برابر سال گذشته است پس بنده معتقدم که مساعدتی را که دولت در قضیه خواربار می­کند باید همان مساعدت را هم در توسعه امور صحى و بهداشت عمومى کوتاهى نکند و مجلس شوراى ملى هم سعى کند که آن مساعدت را نسبت به دولت بکند و اعتبار لازم در دسترس وزارت بهدارى بگذارد که بتواند از این مخاطره جلوگیرى بکند و این جمله را هم در خاتمه عرایضم آقاى وزیر را مخاطب می‌سازم و عرض می‌کنم که وظیفه وزارت صحیه و بهداشت تنها معالجه مرض نیست و این مسأله‌ای است که در این مملکت اشتباه شده حتى براى اکثر کارکنان خود وزارت بهدارى هم این اشتباه موجود است که خیال می­کنند وزارت بهداری براى معالجه مرض است و این نیست وزارت بهدارى براى جلوگیرى از مریض شدن است وزارت بهدارى وظیفه‌اش این است که یک نسل نیرومند و سالمى در مملکت به وجود بیاورد وزارت بهدارى باید حدود و ثغور مملکت را محفوظ نگاه بدارد از هجوم امراض وبایى و در داخله مملکت در مقابل امراضى که ممکن است حیات عمومى را تهدید کند مبارزه کند و امروز بهترین موقع است که احتیاجات ایجاب می‌کند که وزارت بهدارى آن مسئولیت قانونى و وجدانى را که در مقابل انجام وظیفه و در مقابل حیات عمومى عهده‌دار است عمل بکند این سؤال بنده بود و یک کلمه هم می‌خواستم سؤال کنم چون آقاى رئیس‌الوزرا هم تشریف دارند حتى یک راپورت رسمى شنیدم از طرف وزارت عدلیه داده شده است راجع به کارگرها و مستخدمین که یک عده زیادى مسمومیتى براى آنها پیدا شده (بعضى از نمایندگان- از نان بوده است) شنیدم بنده که از نان بوده است خواستم از ایشان سؤال کنم چه بوده است آیا به طورى که می‌گویند از نان بوده است یا علت دیگرى داشته است که اسباب نگرانى است خواستم این را سؤال کنم. موضوع دیگرى است که چون یکى از آقایان تذکرى دادند اجازه می‌فرمایید یک جمله را هم اضافه کنم راجع به تیفوس. قضیه تیفوس همان طور که فرمودند واکسن دارد و یک اقدامى است که لازم است دولت بکند چون وسیله اصلى سرایت تیفوس شپش است و در دو جا است که این شپش وجود دارد و سبب سرایت می‌شود یکى در وسایط نقلیه عمومى است یعنى درشکه‌ها و اتوبوس‌ها یکى هم در سربینه حمام‌ها، کم‌تر کسى است که برودحمام و چند دانه شپش در لباسش پیدا نشود این است که تقاضا می‌کنم به اداره شهردارى تذکر بدهند که اینها را ضدعفونى بکند کار مشکلى هم نیست هم وسایل نقلیه را می‌شود ضد عفونى کرد و هم بینه حمام‌ها را به وسیله گوگرد ضد عفونى بکنند.

وزیر بهدارى- سؤال آقاى نماینده محترم کاملاً به جا بود و بنده هم براى جواب حاضرم (ثقه‌الاسلامى- سؤال نبود یادآورى بود) سؤال بود ولى تذکر هم تویش داشت و بنده به منزله سؤال تلقى کردم راجع به مسمومیت که فرمودند این یک گندمى که از گرگان مى‌آید خود بنده

+++

هم مأمور این قضیه بوده‌ام در این گندم گرگان یک علفى دارد که تولید سرگیجه می‌کند تحقیق هم شد خطرى نداشت کسى که عادت ندارد بخورد سر گیجه می‌آورد ولى رفع می‌شود و خطرى ندارد. اما موضوع اساسى که فرمودند بنده اقداماتی را که وزارت بهدارى وسیله بهدارى شهردارى کرده اول دفعه به عرض می‌رسانم البته آن فکر اساسى را خدمت آقایان عرض می‌کنم. بیمارى آبله و تیفویید و تیفوس یک بیماری‌هایى است که البته توجه فرموده‌اند مسرى است در تهران هم تا یک اندازه شیوع داشته امسال از طرف وزارت بهدارى 2400019 نفر مایه آبله کوبى شده هیجده پست بیشتر نداشتیم حالا سى و سه پست داریم مبتلاى به آبله امسال فقط 397 نفربوده نسبت به تیفویید هم تلقیح مجانى در تمام بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها به اختیار عموم گذارده شده است و به وسیله آگهى در جراید و رادیو به اطلاع عموم رساندیم که در این بیمارستان‌ها تلقیح مجانى می‌شود. راجع به تیفوس هم یک میلیون واکسن تیفوس قبلاً دستور داده شده بوده است و این واکسن‌ها به قاهره رسیده است اخیراً اقداماتى شده امیدواریم زودتر وارد تهران بشود ولى تصدیق خواهید فرمود که این اقدامات کافى براى آن منظور اساسى نیست. ما الان در بیمارستان شفا، نجات و رازى تقریباً سیصد تختخواب داریم که بیمارهاى تیفوس را مى‌پذیریم ولى آنچه که مشهود است بیمارى زیادتر از این است و متأسفانه محلى براى نگاهدارى اینها نیست باید حقایق را گفت علاوه بر این که بیمار زیاد است و براى آنها جا نداریم متأسفانه بعد از معالجه هم چون خوب مواظبت نمى‌شود. براى این که خوشبختانه تلفات کم است مطابق احصاییه‌اى که داده‌اند از صد نفر 95 نفر خوب می‌شوند ولى توجه بفرمایید بعد از معالجه براى این که بیمار زیاد داریم مجبوریم آنها را مرخص کنیم و لبى نتیجه نداشتن جاى خوب و غذاى خوب باعث می‌شود که همان بیمار خوب شده که باید در حالت نقاهت را حتى داشته باشد ندارد مریض می‌شود و این را باید گفت که فقط بودن وزیر بهدارى و چهار تا معاون و مدیر سبب نخواهد بود که در پایتخت وسیله کافى براى جلوگیرى از این امراض داشته باشیم چه رسد به جاهاى دیگر و نقاط دور دست (رضوى- چه چیز واجب‌تر از این است) آقا اجازه بفرمایید بنده عرض می‌کنم در مملکت ما متأسفانه آن اهمیت کاملى به بهداشت بایستى داده نمی‌شود بودجه را که ملاحظه بفرمایید بودجه بهدارى در درجه پنجم و ششم بوده است و شاید بنده خودم حاضر بودم وقتى که یکى از آقایان وزرا پیشنهاد کرد براى آبله­کوبى عمومى و آن وقت دیدیم که این مسأله به طور ساده تلقى می‌شد ولى بعد معلوم شد که اثرات خوبى براى مملکت دارد همین فکر را باید براى سایر امراض عملى کرد یعنى باید یک کارى بکنیم که براى عموم مملکت واکسن تیفوس و تیفویید و آن وسایلى را که باید از بیمارى‌هاى واگیردار جلوگیرى کند وسایلش را فراهم کنیم ولی اینها پول می­خواهد وسیله می­خواهد آدم می­خواهد اینها را که فراهم کردیم می‌توانید مطمئن باشید که به وسیله بنده یا هر کس که به جاى بنده باشد ولى به طور کلى بنده عرض می‌کنم که اقدامات شده است و به بهدارى شهردارى هم دستور داده شده است الان هم همین طور است که هر جایى که بفهمیم تیفوس است دستور می‌دهیم ضد عفونى کنند همین طور نسبت به حمام‌ها بیمارستان‌ها مسافرخانه‌ها اتوبوس‌ها تمام اینها را دستور داده شده است و اخیراً هم فکرهایى کرده‌ایم بلکه یک حمام‌هاى مجانى در دسترس فقرا و بیچاره‌ها بگذاریم که بتوانند استحمام کنند پاک بشوند و باز هم وقتى پاک شد لباس دیگرى می‌خواهد بپوشد (تهرانچى- در کودکستان شهردارى بچه‌ها دارند از کثافت می­میرند) ما سعى داریم که واقعاً آن وظیفه‌اى که داریم انجام بدهیم ولى دو سه تا فکر شده است آنى یکى اعتباراتى از وزارت دارایى خواستیم و در هیئت دولت اساساً موافقت شد و حالا منتظر موافقت وزارت دارایى هستیم که اعتبار را بگیریم و یک سرویس ضد عفونى بیشترى راه بیندازیم و یک عمل ضدعفونی بیشتری بکنیم و براى همین بیمارها هم با این که فرمودند وزارت بهدارى تنها براى

+++

معالجه نیست ولى از روى اضطرابى باید از اینها پذیرایى کرد) بیمارستان‌هاى بیشترى ایجاد کنیم که آنها را ایزوله کنیم و اینها را از مردم سوا کنیم که بیمارى زیاد نشود ولى فکر اساسى این است که اگر بودجه ما هم اجازه نمی‌دهد مجلس شوراى ملى مساعدت بکند به وسیله تاکسى‌هایى که فقط و فقط براى بهداشت خرج بشود که همان طورى که مایه آبله حاضر می‌کنیم مایه تیفوس هم بتوانیم حاضر کنیم تیفوئید هم حاضر کنیم و اجباراً تلقیح کنیم و این پول‌ها صرف اداره نشود و صرف جلوگیرى از مرض بشود و امیدوارم این لایحه را هم که تقدیم مجلس می‌کنم با کمک و مساعدت آقایان نمایندگان محترم موفق به کمک و جلوگیرى از این امراض بشویم.

بعضى ازنمایندگان- دستور دستور

6- طرح و تصویب لایحه مربوط به تأمین کسربهاى علیق سیمبانان‏

امیر تیمور- لایحه وزارت پست و تلگراف مطرح شود

رئیس- لایحه وزارت پست و تلگراف مطرح است. قرائت می‌شود.

مجلس شوراى ملى‏

چون در اثر ترقى فاحش بهاى علیق سال جارى در تمام کشور اعتبار ماده 17 بودجه مصوب سال 321 وزارت پست و تلگراف شهرستان‌ها شده و چنانچه توجهى نشود به کارهاى سیم‌هاى خطوط تلگرافى کشور لطمه وارد می‌شود بنابراین در نظر گرفته شده که از محل اعتبار ماده 23 شهرستان‌ها و ماده 43 مرکز چهارصد هزار ریال به ماده 17 شهرستان‌ها علاوه گردد تا این که بتوان در حدود حداقل ممکن کمکى به سیمبانان بشود لذا براى این منظور ماده واحده ذیل پیشنهاد و به قید فوریت تقاضاى تصویب آن را می‌نماید.

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است که مبلغ چهارصد هزار ریال (400000) که دویست هزار ریال آن از ماده 23 بودجه شهرستان‌ها و دویست هزار ریال از ماده 43 مرکز کسر و به ماده 17 شهرستان‌ها علاوه نموده و در وجه وزارت پست و تلگراف بپردازد که به مصرف کسر بهاى علیق اسب سیمبانان برسانند.

رئیس- فوریت لایحه مطرح است. مخالفى نیست (خیر) موافقین با فوریت لایحه برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است. آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- موافقم.

رئیس- آقاى روحى

روحى- موافقم.

رئیس- آقاى انوار

انوار- موافقم. رأى بگیرید.

رئیس- آقاى تهرانچى

تهرانچى- بنده با اصل لایحه موافقم ولى مى‌خواستم تذکرى عرض کنم براى این که شنیده می‌شود که خیلى از مالکین چه خرده مالک و چه غیره و رعایا شکایت دارند که مقدار زیادى یونجه و کاه از طرف دولت گرفته می‌شود با یک مظنه‌هاى خیلى کمى ‌که هیچ طرف مقایسه با مظنه آزاد نیست آیا این موضوع صحت دارد و اگر صحت دارد به موجب چه قانونى اقدام می‌شود که کاه و یونجه اشخاص را با قیمت‌هاى خیلى نازلى که شاید می‌شود گفت خمس قیمت آزاد یا عشر قیمت آزاد است گرفته می‌شود و الا با اصل این لایحه بنده موافقم البته چون علیق گران شده است ولى از طرفى لایحه می‌آید براى ازدیاد اعتبار از طرفى مال اشخاص گرفته می‌شود این دو موضوع را توضیح بدهند که چه جور است.

وزیر پست و تلگراف- بنده درست متوجه نشدم نکته‌اى را که آقاى تهرانچى تذکر دادند چطور مربوط به سیمبانان است چون این سیمبانان خودشان مستقیماً علیق می‌خرند و اینها کسانى نیستند که بتوانند تعدى بکنند اگر راجع به کار سایر وزارت‌خانه‌ها است تعیین بفرمایید تا جواب داده شود.

امیر تیمور- آقاى نخست وزیر بفرمایند اگر نیست

+++

همچو خبرى که تکذیب بفرمایند.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- عرض کنم بنده مى‌خواهم تذکراً خاطر آقاى وزیر پست و تلگراف را متوجه کنم چون شما توجه به اسب سیمبانان مى‌کنید در درجه اول توجه به خودشان و حقوق‌شان هم بکنید. به طورى که مستخدمین پست حقوق آنها ماهیانه 30 یا 40 یا 50 تومان بیشتر نیست و حال آن که سیمبانان خط آهن حقوق آنها در حدود 200 تومان یا 250 تومان کم‌تر یا زیادتر است و زحمت اینها بیشتر است براى این که آنها یک کارهاى منظمى دارند و کم‌تر احتیاج به اصلاح پیدا مى‌کنند ولى سیم‌هاى وزارت پست و تلگراف چون قدیمى است اتصالاً در معرض خرابى و طوفان است و این سیمبانان بایستى همیشه براى اصلاح سیم خودشان را به خاطر بیندازند و وقتی که ملاحظه بفرمایید حقوق‌شان بیش از 40 یا 50 تومان نیست. بنده خواستم تذکرى بدهم که در بودجه 1322 این موضوع را اصلاح کنند.

وزیر پست و تلگراف- اقدام مى‌شود

طباطبایى- بنده دو دفعه اجازه خواستم‏

رئیس- آن مال سابق بود. آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده موافقم.

نخست وزیر- بیاناتى را که آقاى تهرانچى فرمودند چون حالا بنده وارد نیستم و اطلاعات کافى ندارم نمى‌توانم جواب بدهم وعده مى‌دهم که تحقیق بکنم و در جلسه آینده جوابش را عرض کنم.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض مى‌کنم این چهل هزار تومان اعتبارى که خواسته شده است اگر براى این است که در بودجه 1322 منطور شود و چون اینجا صحبت شد که لایحه مربوط به باشگاه وقتى مطرح بود آنجا صحبت شد که بودجه سال 1322 شاید 3 یا 4 ماه طول بکشد بنده موقع را مغتنم مى‌شمارم و از دولت تقاضا مى‌کنم که توجه بیشترى بکنند که بودجه زودتر تهیه بشود و بیاید به مجلس که قانوناً بایستى تا 15 اسفند آمده باشد و البته حالا یک مطالعه بیشترى دارد و رئیس کل مالیه هم آمده است و بنده امیدوارم که تا آخر فروردین تمام بکنند مى‌توانند بیاورند ولى حالا این 40 هزار تومان اگر پرداخته شده است و خرج شده است و مى‌خواهند که صورت قانونى به آن بدهند و امیدوارم که صورت قانونى داشته باشد ولى عملاً قانونی است و باز بنده عقیده‌ام این است که چون سال گذشته است و خرجى است که شده است آن را به سال 1322 موکول کنند.

وزیر پست و تلگراف- واقعاً هیچ یک از این دو صورت را ندارد در بودجه 1322 اگر مى‌خواستیم پیش‌بینى کنیم حاجت به این که این لایحه را به قید دو فوریت تقدیم بکنیم نداشتیم البته از این تجربه‌اى هم که به دست آورده‌ایم در بودجه سال 1322 یک رقم بیشترى منظور خواهیم کرد و البته در سال‌هاى عادى که قیمت‌ها ترقى مى‌کرد به طوری که معمول بودجه است سالى دو بار یکى در خرداد و یکى در آذر قیمت‌ها برآورده مى‌شود و قیمت‌ها تعیین می‌شود و در سال جارى که 1321 باشد چنانچه آقایان مسبوق هستند قیمت‌ها به طورى ترقى می‌کرد که نمى‌شد قیمتى که در 6 ماه پیش تعیین شده است در 6 ماه مورد عمل واقع شود. این بود که قیمت‌ها را هر ماهه برآورد مى‌کنند و چون مطالعه کردند و قیمت‌ها را برآورد کردند معلوم شد که متجاوز است از میزان اعتبارى که ما داشته‌ایم در بودجه و اغلب اینها هنوز نگرفته‌اند و بیچاره شده‌اند قرض کرده‌اند مقروض شده‌اند و علت این که ما نتوانستیم زودتر این کار را بکنیم براى این بود که موضوع صرفه جویى یک وزارتخانه بایستى که سال منقضى شود تا این که ببینیم مى‌شود که یک ماده را صرفه جویى کرد یا نه و حالا چون سال منقضى شده است فهمیدیم که از ماده 23 و 43 محل داریم و این لایحه تقدیم شده است. (صحیح است- کافى است- رأى)

رئیس- رأى گرفته می‌شود موافقین با ماده واحده پیشنهادى دولت ورقه سفید مى‌دهند.

(اخذ آرا به عمل آمده 79 ورقه سفید شماره شد)

+++

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأى 89 نفر لایحه به اکثریت 79 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: دکتر قاسم غنی- موقر- فرشی- موید ثابتی- مقدم- فیاض- معینی- رضوی- حیدرعلی امامی- دکتر لقمان نهورای- سید محمد طباطبایی- هدایت­الله مکرم افشار- محمد محیط لاریجانی- حسینقلی قزل ایاغ- ثقة­الاسلامی- دکتر سنگ- حسنعلی مستشار- خلیل حریری- دکتر مودب نفیسی- کازرونیان- عطاالله روحی- محمود ناصری- آزادی- گودرزنیا- ملک­مدنی- اورنگ- احمد مهذب- افشار- مجد ضیایی- دهستانی- محمد تقی شیرازی- ناهید- معتضدی- سلطانی- طوسی- ابراهیم سمیعی- محمد هاشمی- حسین رهبری- علیقلی هدایت- خسروشاهی- ملایری- شباهنگ- احمد صفاری- شاهرودی- محمود عزیزی- پارسا- یمین اسفندیاری- محمد ابراهیم اصفهانیان- ملک­زاده آملی- تهرانچی- سهراب ساکینیان- محمدتقی رفیعی- موسی فتوحی- دکتر میرزا آقا ضیا- دکتر تاجبخش- رستم گیو- محسن صدر- لاریجانی- همراز- مخبر فرهمند- جعفر اصفهانی- دکتر طاهری- دکتر ادهم- مسعودی خراسانی- معتصم سنگ- رحمت سمیعی- دادور- ذوالقدر- انوار- یاراحمدی- نمازی- معدل- فرخ- فروهر- صفوی- شهدوست- لیقوانی- بیات- مهدوی. )

7- بقیه شور دوم لایحه اصلاح قانون نظام وظیفه‏

رئیس- لایحه نظام وظیفه مطرح است. ماده 59

فصل هفتم- معافیت به علل مزاج یا نقص اعضا

ماده 59- مشمولین معلول یا مشکوک که در حوزه‌هاى فرعى به واسطه نبودن پزشک معاینه ایشان مقدور نباشد بایستى به هزینه ارتش به نزدیک‌ترین نقطه‌اى که پزشکان وجود دارند اعزام و در صورت تصدیق به معلول بودن باید به هزینه ارتش به محل خود دعوت داده شوند.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود... (بعضى از نمایندگان- عده کافى نیست) عرض کنم که بنده خجالت می‌کشم از این که هر وقت مى‌خواهیم رأى بگیریم مجلس را از اکثریت مى‌اندازند بنده از مجلس برمی‌خیزم بدانید این را. (در این موقع عده مجلس براى اخذ رأى کافى شد) رأى گرفته می‌شود به ماده 59 موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 60.

ماده 60- مشمولین زیر در اثر علل مزاج یا نقص اعضا بنا بر معاینه و تشخیص دو پزشک نظامى براى همیشه از انجام خدمت وظیفه معاف مى‌باشند:

1- نابینایان از یک یا دو چشم 2- قوزى 3- کر 4- لال 5- شل و چلاق 6- یک دست 7- فاقدین شست یا سبابه دست راست. 8- اشخاص کوتاه قد که قد آنها از 150 سانتیمتر کم‌تر باشد. 9- اشخاص مسلول یا مبتلایان به بیمارى‌هاى علاج‌ناپذیر. 10- معیوبین از دو چشم که از عهده خدمت کار نظامى برنیایند.

تبصره 1- براى معاینه مشمولین در صورتی که پزشکان نظامى در محل نباشند از وجود پزشکان غیرنظامى‌ که صلاحیت ایشان مورد گواهى ادارات بهدارى محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.

تبصره 2- معاینه مشمولین که جزو طبقات بالا نیستند در صورتی که در محل دو پزشک نباشد ممکن است توسط یک پزشک صلاحیت‌دار انجام پذیرد.

تبصره 3- اشخاصى که مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخیص و رأی سربازى درباره ایشان صادر گردیده به طور کلى (چه آنهایى که به خدمت نرفته و چه آنهایی که در خدمت هستند) از انجام خدمت وظیفه براى همیشه معاف مى‌باشند.

رئیس- آقاى اورنگ

اورنگ- بنده موافقم.

رئیس- آقاى انوار (انوار- موافقم)

افشار- بنده عرضى دارم.

رئیس- بفرمایید.

افشار- عرض کنم مقصود اصلى از خدمت نظام وظیفه این است که یک عده از اشخاص صحیح‌البنیه و آنهایى که توانایی و بنیه خدمت نظام وظیفه را دارند و مى‌توانند در روز جنگ خدمت به مملکت بکنند آنها را ببرند به نظام وظیفه و از وجود آنها کشور استفاده بکند. البته اشخاص غیر سالم را به نظام وظیفه بودن اولاً خود آنها را به بدبختى و ضعف بیشتر مبتلا می‌کنند و ارتش هم از وجود آنها کوچک‌ترین استفاده را نخواهد کرد و بهترین دلیل بنده این است که مطابق قانون 1317 یک اشخاصى را جلب به نظام وظیفه مى‌کردند که آنها وبال گردن مأمورین نظام وظیفه هستند

+++

و در خود فوج‌ها مأمورین و فرمانده‌هاى فوج نمى‌دانند چگونه از این اشخاص استفاده کنند. اولاً نمى‌توانند مشقات و خدمات امور نظام وظیفه را انجام بدهد به همین جهت نتیجه این شد که این قانون را اصلاح بکنند و به مجلس بیاورند. در این قانون معافى‌ها را تعیین بکنند امراضى که مبتلایان آن را ذکر کرده‌اند به عقیده بنده کافى نیست یعنى تمام امراض را ننوشته‌اند و فردا اسباب زحمت مى‌شود. منظور بنده این است که اسامى کلیه امراض که مبتلایان آنها قادر به انجام نظام وظیفه نیستند می‌بایستى در این قانون نوشته شود که فردا براى مردم اسباب زحمت نشود. البته در مملکت ما مثل سایر ممالک اشخاصى هستند که مبتلا به امراض روحى هستند و از وجود آنها در ارتش نمى‌توانند استفاده بکننذ ملاحظه بفرمایید این است که این قبیل اشخاص وجودشان باعث خطر بزرگى مى شود ممکن است جنایات و خطرات بزرگى از طرف این قبیل اشخاص صورت بگیرد اینها اشخاصى هستند که به قول فرانسوی‌ها وجود آنها کل کنفورمه است یعنى طورى نیست که خدمت نظام وظیفه را بتوانند انجام دهند. اینها اشخاصى هستند که در دارالمجانین هستند و عقلاً یا شعوراً ناقص و ضعیف هستند و این قبیل از اشخاص را نباید به نظام وظیفه برد و این نوشته نشده است (تهرانچى- نوشته شده است) و عقیده بنده این است که اعضا کمیسیون نظام بایستى از وجود اشخاص بصیر و اطبایى که در مجلس هستند مثل آقاى دکتر ادهم و دیگران در این قسمت مشورت بکنند و یک لیستى درست بکنند که صورت آن اشخاصى که نمى‌توانند از عهده انجام خدمت وظیفه برآیند و یا بودن آنها در نظام خطر جانى براى دیگران دارد این ذکر بشود که اسباب زحمت براى مردم نشود.

مخبر (آقاى تهرانچى)- عرض کنم اگر توجه بفرمایید در قسمت 9 ماده پیش‌بینى شده است که اشخاص مسلول یا بیمارى‌هاى علاج‌ناپذیر (افشار- معلوم نیست) چرا آقا اگر توجه بفرمایید اگر یک نفر را که می‌فرمایید دیوانه است این البته علاج‌ناپذیر است و چون لایحه نظام وظیفه در وزارت جنگ تنظیم شده است البته پزشکان ماهرى که در آنجا دارند مطالعه کرده‌اند و این از روى مطالعه تهیه شده و این قضایا در نظر گرفته شده است. (کافى است)

رئیس- موافقین با ماده 60 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 61.

ماده 61- مشمولین بیمار وضعیت البته به وسیله بنگاه‌هاى بهدارى کشور قبلاً تحت معالجه واقع و پس از از بهبودى به خدمت احضار مى‌گردند مدت تعویق خدمت آنان از یک سال تجاوز نخواهد کرد. مگر آن که ادامه معالجه آنان مورد تأیید و گواهى دو پزشک واقع شود.

تبصره- بنگاه‌هاى بهدارى کشور موظف به معالجه و مداواى مجانى مشمولین این ماده خواهند بود.

رئیس- موافقین با ماده 61 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 62

فصل هشتم- معافیت محدود

ماده 62- اشخاص زیر به واسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف مى‌باشند

1- حکام شرع مجاز به اجتهاد و یا فتوى از مراجع تقلید و یا فتوى. 2- علما درجه اول مذاهب زردشتى و کلیمى و مسیحى.

تبصره 1- اعتبار مدارک به این قبیل اشخاص منوط به گواهى شوراى عالى فرهنگ است.

تبصره 2- دانشجویان (طلاب) علوم دینیه که مطابق برنامه وزارت فرهنگ مشغول تحصیل هستند مشمول ماده 72 و 73 این قانون خواهند بود.

رئیس- آقاى روحى

روحى- بنده خواستم از آقاى مخبر و آقاى معاون وزارت جنگ پرسش کنم (آقاى افشار توجه بفرمایید) بنده می‌خواستم ببینم مشمولین بین 84 و 94 عموماً و کلیه از لیسانسیه‌ها و سایرین و دیپلمه‌ها به طور کلى که تا به حال به خدمت نیامده‌اند معافند یا این که براى آنها محدودیت‌هایى قائل شده‌اید؟ بنده خیال مى‌کنم به طور کلى معاف باشند.

+++

خوب است این را توضیح بفرمایندکه رفع نگرانى از این طبقه بشود.

مخبر- عرض کنم اشخاصى که مطابق ماده 64 معاف شده‌اند به طور کلى آنهایى که مشمول بوده‌اند و وارد خدمت نشده‌اند کلاً معاف هستند.

رئیس- آقاى مجد ضیایى‏

مجد ضیایى- در قسمت اول ماده می‌نویسد حکام شرع مجاز به اجتهاد و یا فتوى از مراجع تقلید یا فتوى. به نظر بنده ما مجتهدى که داریم تمام از مراجع تقلید است و این با فتواى آخر به نظر بنده زیاد است.

اورنگ- این توضیح واضحات است عیبى ندارد

مجد ضیایى- با فتواى آخر زیاد است.

مخبر- عرض کنم اگر مراجع تقلید و فتوى بود همین طور بود که می‌نویسد راجع به تقلید و یا فتوى.

مجد ضیایى- آخر دو تا که نیست مراجع تقلید و یا فتوى اینجا دو تا دارد یکى از آنها زائد است.

رئیس- موافقین با ماده... (امیر تیمور- بنده اجازه خواستم) آقاى اورنگ‏

اورنگ- بنده موافقم‏

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- عرض کنم (آقاى تهرانچى استدعا می‌کنم که توجه بفرمایید) اینجا در ماده 62 نوشته شده اشخاصى را که وضعیت خاصى پیدا مى‌کنند از خدمت نظام معاف می‌کنند و یکى از آنها حکام شرع مجاز به اجتهاد علماى درجه اول مذاهب کلیمى و مسیحى و زردشتى است. بنده اصولاً موافقم ولى عرض می‌کنم که یک شخص که به سن مشمولى می‌رسد و باید خدمت وظیفه را انجام دهد هیچ وقت نمی‌شود که یک جوانى پیدا شود که داراى یک همچو مقامى شده باشد (صحیح است) یا علماى درجه اول مذاهب آن سنى که دارد اصلاً آن شامل او نمی‌شود. بنده مطابق نظریه خودم معتقد هستم که طلاب علوم دینیه که در سن مشمولیت مشغول تحصیل علوم دینى هستند درصورتی که وزارت فرهنگ آنها را مشمول بودنشان را تصدیق بکند آنها را معاف بکنند ولى خیال نمی‌کنم در سن مشمولیت کسانى باشند که علماى درجه اول مذاهب کلیمى و مسیحى و یا حکام شرع مجاز به اجتهاد باشد. حکام مجاز به اجتهاد که در سن 21 سالگى مجتهد نمى‌شوند این غلط تدوین شده و بنده مخالفم.

مخبر (آقاى تهرانچى)- عرض کنم توجه بفرمایید اولاً خدمت نظام وظیفه تنها در سن مشمولیت نیست از سن 21 سالگى تا 41 سالگى این مشمول است که باید برود خدمت بکند ملاحظه بفرمایید اگر دیرتر به اجتهاد برسد از آن قسمت بعدى معاف است یعنى از بسیج معاف است یا مطابق مواد قانون سابق که مجرى است یک ماده برود خدمت وظیفه را انجام دهد. مراحلى دارد که تمام آنها را خدمت می‌گویند و این که فرمودید که در سن 21 سالگى کسى به اجتهاد نمى‌رسد گمان می‌کنم مرحوم علامه باشد که از سن 20 سالگى به اجتهاد رسیده است. این را که فرمودید اصلاً ممکن نیست در دنیا وقوع بیابد این طور نیست و ممکن است اشخاصى باشند که قبل از سن 21 سالگى هم به مقام اجتهاد برسند ولى البته نادر است به هر حال تا سن 45 سالگى مطابق قوانین که براى اصلاح آورده‌اند جز ذخیره است و جز قسمت‌هاى دیگرى است که در موقع لزوم احضار می‌شوند.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- این که می‌فرمایید و آن علامه که فرمودید یک نفر بوده است و دیگرى نیست و به علاوه خدمت وظیفه یک خدمت مقدسى است که باید همه انجام بدهند خواه مجتهد باشد و من مخالفم با این ماده.

رئیس- موافقین با ماده 62 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 63

فصل نهم- متکلفین ماده 63- جز در مواردى که

+++

در قانون پیش‌بینى شده باشد مشمولین زیر که متکفل شناخته شده‌اند هر سال به وضعیت آنان رسیدگى و چنانچه موضوع تکفل بر طرف شده باشد به خدمت زیر پرچم احضار و الا براى مدت یک سال دیگر به آنان ورقه معافیت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگى مشمول در وضعیت تکفل او تغییرى حاصل نشده باشد از خدمت زیر پرچم معاف جزو ذخیره منظور خواهد شد.

1- یگانه پسر هر مرد یا زنى که سن او از 60 سال متجاوز و یا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و کفالت برعهده آن پسر باشد.

2- هر جوانى که عهده‌دار معاش عیال و اولاد خود باشد.

3- هر جوانى که کفیل منحصر به فرد معاش پدر و یا مادر یا جد یا جده علیل و یا پیر از کار افتاده و بى‌استطاعت باشد.

4- هرجوانى که به تنهایى عهده‌دار معیشت برادر یا خواهر صغیر و یا علیل از کار افتاده باشد و به واسطه عدم بضاعت در غیبت خود وسایل نگاهدارى آنان را نداشته باشد

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- عرض کنم در شور اول من هم تذکر دادم که در این شق یکم به نظر بنده یک قدرى می‌بایستى ارفاق بیشترى بشود و تسهیل زیادترى قائل بشوند. ملاحظه بفرمایید می‌نویسد یگانه پسرى که سن پدر او از 60 سال متجاوز و یا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و کفالت برعهده آن پسر باشد. اولاً عرض کردم قید سن که فقط باید 60 سال داشته باشد این کار منطقى نیست بلکه اتفاق افتاده است. که یک مرد با یک زنى در سن 59 سالگى از عهده اداره معاش خود عاجز بوده‌اند مقصود این است که یک مرد با یک زنى که یک پسرى دارد و از عهده معاش خودش این مرد و زن برنمی‌آید این پسر را معاف کنیم از خدمت نظام، قید سن و محدود کردن به این که حتماً 60 سال داشته باشد یا علیل‌المزاج باشد صحیح نیست مخصوصاً یک علل دیگرى ممکن است داشته باشد که نتواند معاش خودش را اداره کند این است که قیدى لازم ندارد یگانه پسر هر مرد یا زنى که از عهده اداره معاش خود عاجز و کفالت به عهده او باشد اعم از این که 60 سال یا 59 سال داشته باشد یا این مرد و زن علیل مزاج باشند یا علل دیگرى داشته باشدکه از اداره معاش خود عاجز باشند و این دو قید و شرط و این منطق آن منظور عالى را که دارید خراب کرده است. نظر دیگر بنده این بود که در خود ماده می‌نویسد که این اشخاص که مشمول این موارد هستند اینها معافند ولى می‌نویسد براى مدت یک سال دیگر به آنان ورقه معافیت داده می‌شود (مخبر- در این ماده؟) ملاحظه بفرمایید آخر سطر سوم براى مدت یک سال دیگر به آنان ورقه معافیت داده خواهد شد. شق سوم که هر جوانى که متکفل معاش پدر و مادر باشد یا شق دوم را بگیرید جوانى که عهده‌دار معاش عیال و اولاد باشد. کسى که داراى عیال و اولاد باشد مى‌خواهد او را معاف کند. و اینجا این قیود نوشته شده است که هر سال بیاید به نظام وظیفه و ورقه معافیت یک ساله موقت بگیرد. به نظر بنده این فکر خوبى نیست زیرا هم همه ساله اسباب زحمت افراد می‌شود هم این کار موجب سوء‌استفاده بعضى از مأمورین است. از طرف دیگر این طور نیست که با دو سه بار آمدن توى اداره آن هم اداره نظام وظیفه انسان خلاص شود بلکه این اشخاص هر ساله دو سه ماه باید لااقل از کار و کسب باز بمانند و بیایند به اداره نظام وظیفه هر کدام از مأمورین او را سوژه و وسیله سوء‌استفاده خودشان قرار دهند و آخر سر یک معافیت‌نامه براى او صادر کنند که مدت آن بیش از شش ماه یا هفت ماه نیست و شش یا هفت ماه دیگر دو مرتبه بیاید خوب یک مردى که زن گرفته و داراى عیال اولاد است و دارد با وضع زندگى که مشکل امروزه زندگى می‌کند خوب این را می‌خواهید براى چه؟ این را یک ورقه معافیت بدهید و خودش و عایله‌اش را دچار زحمت نکنید.

+++

معاون وزارت جنگ- راجع به مطلبى که آقاى طباطبایى اشاره فرمودند ما در لایحه اولیه که وزارت جنگ فرستاده بود پیر از کار افتاده نوشته بودیم وقتى که رفت به کمیسیون و گفت و گو شد گفتند که حدى نمی‌شود براى پیرى قائل شد ممکن است که یکى در سن 55 سالگى از کار بیفتد. بالاخره کمیسیون عقیده‌اش این بود که در قسمت اول این ماده حد متوسط را قائل شد چون در ایران سن متوسط عمر از 65 سالگى به طور متوسط تجاوز نمی‌کند و در سن 60 سالگى یک نفر پیر است ما 60 را قائل شدیم ولى در ضمن هم نوشتیم که هر جوانى که متکفل معاش پدر یا مادر یا جد و یا جده علیل و یا پیر از کار افتاده و بى‌استطاعت باشد. بنابراین این موضوعى که آقاى طباطبایى فرمودند از بین می‌رود و یا این که قید کفالت است و مشمول کفیل می‌شود. ولى فرمودندکه چرا ما معافیت را براى یک سال می‌دهیم این براى این است ممکن است در سن 20 سالگى یا در سن 21 سالگى آن پدر با مادرى که در کفالت او بوده‌اند فوت کنند آن وقت دیگر علت ندارد که او از خدمت نظام که وظیفه همه است معاف ابد بشود. ما براى محصلین و اشخاص ورقه برای تکمیل تحصیلات می­خواهند معافیت برای یک سال قائل شدیم بنابراین برای اینها هم همین معافی را قائل شدیم. اگر آنهایی که در کفالت بودند و در قید حیات هستند که معافی داده می­شود اگر نیستند که معافی داده نمی­شود و از این موضوع ارتشایی هم پیش نمی­آید اگر زنده است که وضعیت به همان حال باقی است و اگر مرده است که معلوم است و ورقه معافیت داده نمی‌شود.

بعضى از نمایندگان- کافى است کافى است.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده موافقم.

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- بنده هم در همین قسمت موضوع سن از 60 سالگى عرایضى داشتم که با توضیحى که آقاى معاون دادند مرتفع شد.

مخبر (آقاى تهرانچى)- اجازه بفرمایید که بنده هم یک توضیحى بدهم در قسمت 2 می‌نویسد: هرجوانى که عهده‌دار معاش عیال و اولاد خود باشد. بنده خواستم توضیح بدهم که اگر عیالش نباشد یعنى مرده باشد و اولاد داشته باشد و اولاد نداشته باشد باز هم شامل می‌شود این است که پیشنهاد می‌کنم نوشته شود. هر جوانى که عهده‌دار معاش عیال و اولاد خود باشد.

رئیس- پیشنهاد آقایان سزاوار و دکتر سمیعى.

دکتر سمیعى- قسمت اول تأمین شد قسمت دومش را بخوانید.

پیشنهاد می‌کنم در شق اول از ماده 63 به جاى شصت سال پنجاه سال و در شق دوم از ماده نامبرده نوشته شود هر جوانى که عهده‌دار معاش عیال یا اولاد خود باشد.

رئیس- آقاى سزاوار

سزاوار- راجع به این که هر جوانى که عهده‌دار معاش منحصر به فرد مرد یا زنى باشد که سن آنها از شصت سال متجاوز باشد. اینجا سن شصت سالگى را مأخذ قرار داده‌اند نظر بنده این است که ده سال اگر ارفاق بکنند و پنجاه سال قرار بدهند مانعى ندارد براى این وضع این مملکت طورى است که اشخاص در سن پنجاه سالگى غالباً فرسوده می‌شوند و یک کسى هم که یک اولاد منحصر به فرد دارد و تمام زندگیش را باید او اداره کند این ارفاق را درباره او بفرمایند و بنده استدعا می‌کنم از آقاى معاون وزارت جنگ و آقاى مخبر که با این پیشنهاد موافقت بفرمایند و شصت سال را به پنجاه سال اصلاح کنند و قسمت دوم را هم که خودشان اصلاح کردند و عرضى ندارم.

مخبر- بنده هم تصدیق دارم در این مملکت با وضعیت فعلى که مردم دارند در سى سالگى هم پیر می‌شوند و از کار مى‌افتند چه رسد به پنجاه سالگى ولى این قانون براى این موقع منحصراً نوشته نمی‌شود و به علاوه در قسمت سوم این ماده ملاحظه بفرمایید نوشته شده است هر جوانى که کفیل

+++

منحصر به فرد معاش پدر و یا مادر یا جد یا جده علیل و یا پیر از کار افتاده و بى‌استطاعت باشد. این قسمت به طور اطلاق است و سال براى آن معین نشده چون این قسمت هست و منظور آقا را تأمین می‌کند تمنا می‌کنم در قسمت اول موافقت بفرمایید که همان شصت سال نوشته شود و با بودن این قسمت سوم اشکالى ندارد.

سزاوار- بنده با این که متقاعد نشدم ولى پس می‌گیرم‏

رئیس- موافقین با ماده 63 با اصلاحى که شد برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 64

ماده 64- از تاریخ تصویب این قانون هر کس قبل از مشمولیت تأهل اختیار کند حق معافیت از خدمت سربازى را به عنوان تکفل از عیال و اولاد خود نخواهد داشت.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- در این ماده 64 که راجع به اشخاصى است که قبل از مشمولیت متأهل شده‌اند و عیال و اولاد دارد نمى‌توانند به عنوان تکفل آنها از معافیت استفاده کنند مورد توجه عده زیادى از آقایان هست و پیشنهاد هم داده‌اند بنده خواستم در این قسمت توضیحى بدهم بلکه مطلب حل شود و زیاد وقت مجلس گرفته نشود که آقاى مخبر و آقاى سرتیپ معاون و وزارت جنگ توجه بفرمایند و بنده هم که جز آن آقایان هستم نظرمان این است که اگر کسى قبل از سن مشمولیت متأهل شده باشد این شخص باید متکفل شناخته شود براى این که یک کسى (من باب مثال عرض می‌کنم) اگر در سن هیجده سالگى عیال گرفته باشد او هم حقاً متکفل عیال و اولادش است و علت ندارد که ما او را مشمول معافیت قرار ندهیم به این جهت پیشنهادى تهیه شده است که اگر در سن مشمولیت یعنى 21 سالگى براى فرار از خدمت نظام وظیفه برود متأهل شود او نباید معاف شود اما یک کسى قبلاً اگر متأهل شود همان طور که در دهات معمول است و بیشتر این مطلب متوجه دهات است و این کار را مى‌کنند آنها هم شامل شوند و الا در شهرستان‌ها کم‌تر اشخاص در سن سى سالگى هم متأهل می‌شوند و عملى که این ماده می‌کند نتیجه‌اش این است که جلوگیرى می‌کند از توالد و تناسل که به نظر بنده براى ازدیاد نفوس در این مملکت فوق‌العاده لازم است و به طوری که آقایان اطلاع دارند در دهات پسرشان را در 16 سالگى و هفده سالگى زن می‌دهند و با این کمى نفوس در این مملکت این مسأله را باید تشویق کنیم و این ماده به نظر بنده از این کار جلوگیرى می‌کند و پیشنهادى که شده است روى این نظر است که اگر کسى قبل از سال مشمولیت متأهل شود متکفل شناخته می‌شود ولى اگر در سال مشمولیت عیال اختیار کرد متکفل شناخته نمی‌شود.

معاونت وزارت جنگ- راجع به این ماده که آقاى ملک­مدنى ایراد فرمودند بحث زیادى در کمیسیون‌ها و مجلس شوراى ملى شد و گفت و گو در این بود که در سنین مشمولیت حق تأهل نداشته باشند و وقتى هم که در کمیسیون مذاکره شد این موضوع دیدیم که هیچ فایده ندارد بلکه ضررى هم خواهد داشت ضررش هم این خواهد بود که یک سال عروسى را جلو خواهند انداخت عوض این که در بیست سالگى عروس کنند در نوزده سالگى عروسى می‌کنند و این کار هیچ فایده­ای براى جامعه ندارد به علاوه در قوانین سابق این قسمت تکفل به قدرى سخت بود که اشخاصى هم که داراى زن و فرزند بودند می‌بایستى خدمت بکنند و تکفل آنها را هم در مدت خدمت به عهده دیگران گذاشته بودند و ما همه اینها را معاف کردیم و حتى کسانى را که اگر عیال یا اولاد داشته هر کدام را داشته باشند معاف هستند و اگر این ترتیب باشد به نظر بنده اشکالى باقى نمى‌ماند. ما گفتیم آنچه که مربوط به گذشته است قبول داریم ولى براى آینده گفتیم اشخاصى که می‌خواهند متأهل شوند لااقل جیب‌شان را ببینند اگر دارایى دارند که تکفل عیال و اولاد خود را بکنند زن بگیرند و الا نگیرند.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده وجود این ماده را اصلاً زائد می‌دانم و تصور می‌کنم که لازم نیست براى این که قبل از این قانون

+++

اگر متأهل شده باشد و عیال و اولاد داشته باشد که البته معاف هستند و بعد از این اشخاصى که به سن مشمول می‌رسند باید بروند خدمت خودشان را انجام بدهند و یک اشخاصى که معاف هستند مصرحاً معاف شوند و دیگر این قید داشتن عیال و اولاد لزومى ندارد.

مخبر- اگر توجه به ماده قبل یعنى ماده 63 که الان تصویب شد بفرمایند در آنجا مصرح است اشخاصی که دارای عیال یا اولاد هستند متکفل شناخته شده و از خدمت نظام وظیفه تا وقتی که آن تکفل باقی است معاف خواهد بود وقتی که آن ماده از مجلس گذشت و تصویب شد در این ماده گفتیم کسى که از تاریخ تصویب این قانون عیال و اولاد اختیار کند حق استفاده از معافیت را براى داشتن عیال و اولاد ندارد و با ماده­ای که قبلاً تصویب شد این ماده لزوم پیدا می‌کند.

امیر تیمور- آفرین با این توضیح مخبر بنده دیگر عرضى ندارم.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- عرضى ندارم.

رئیس- آقاى بهبهانى

بهبهانى- موافقم.

رئیس- آقاى روحى

روحى- بنده خواستم یک توضیح بیشترى راجع به این ماده عرض کنم بنده خودم از طرفداران جدى تکثیر اولاد و فراوانى افراد کشور هستم کشور وقتى ترقى می‌کند و قیمت دارد که جمعیت زیاد داشته باشد ولى شما ملاحظه بفرمایید یک جوان شانزده ساله وقتى که زن بگیرد تا به سن سربازى برسد چهار تا اولاد خواهد داشت و این اولاد به قدرى ناقص هستند که به هیچ وجه به درد خدمت و مملکت نمی‌خورد در صورتى که حفظ کشور بر همه چیز لازم‌تر است کشور باید باشد که نسل تربیت کند باید وجود کشور محفوظ بماند و باید جوانان و فرزندان آن باید آن را حفظ کنند این عمل را نباید آقایان تعبیر به تکثیر نفوس کنند این کار فقط براى فرار از نظام وظیفه است (صحیح است) انصاف نیست که یک نفر به این عناوین از خدمت سربازى فرار کند یکى دستش را قطع کند یکى زن بگیرد بنده معتقدم که موافقت بفرمایند به همین ترتیبى که در کمیسیون تصویب شده این ماده بگذرد و این لایحه به همین حال تصویب شود و براى متکلفین هم که در این قانون تکلیف معین شده است.

بعضى از نمایندگان- کافى است مذاکرات- رأى.

انوار- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید.

انوار- خود آقاى روحى و سایر آقایان کاملاً مستحضر و مطلع هستند که بنده مخصوصاً این دوره از کمیسیون دادگسترى فرار کردم یعنى نجات پیدا کردم و آمدم به این کمیسیون که این قانون بگذرد و بنده کاملاً جدیت دارم و معتقد هستم بلکه موفق شویم تا اول فروردین این قانون تمام شود و نمی‌خواهم در هیچ جا هم اشکال بکنم. در آن دوره این ماده را بنده پیشنهاد حذفش را کردم و گفتم ولو این که عمل دولت هم بر این باشد در قانون نباشد آقاى روحى مملکت منحصر به تهران نیست منحصر به شمال نیست طرف جنوب را نگاه کنید و طرف گرمسیرات را هم نگاه کنید که بلوغ آنها در چه موقع است این ماده را قانون نوشتن اجازه‌ای است از یک کثافت اخلاقى که خودتان هم آقاى روحى حاضرنیستید آن انحطاط اخلاقى را قبول کنید این ماده اگر در قانون نباشد ولى عمل دولت بر این باشد که نگویند قانون اجازه داده است که چون رفته است زن گرفته است معاف نیست ما نباید بگوییم چون رفته است زن گرفته است ما این را معاف نخواهیم کرد ما نمی‌خواهیم در قانون یک اخلاق سویى را رواج داده باشیم به واسطه یک عملى که هیچ فایده هم ندارد اگر موافقت بفرمایید عمل همین طور باشد ولى در قانون نباشد تازه عیبى ندارد شما ملاحظه بفرمایید که حد بلوغ و رشد در گرمسیر است به چه ترتیب است ما خوزستان و لارستان و گرمسیرات داریم اینها را در نظر بگیرید و الا بنده نظرم اساساً این است و

+++

عقیده‌ام این است که تمام افراد این مملکت باید قائم بالسیف باشند این است عقیده بنده و پیشنهاد هم کرده‌ام اما آن روح را دارم و میل هم دارم که تمام افرادمان جنگى شوند اما باید مواظب باشیم که اخلاق حسنه را هم در عین حال در مملکت ترویج کنیم این است که تقاضا دارم آقاى معاون هم موافقت بفرمایند این عنوان از قانون برداشته شود.

روحى- کافى است.

انوار- آقاى مخبر جواب بدهید مثل این که آقاى روحى مدیر مجلس شده است.

مخبر- این که آقاى انوار فرمودند عمل دولت این طور باشد ولى در قانون نباشد گمان نمی‌کنم حقیقتاً این را آقاى انوار هم موافق باشند و اگر این عمل واقع شود یقیناً آقاى انوار سؤال و استیضاح خواهند فرمود ضمناً خواستم این نکته را عرض کنم که معافیت به علت داشتن عیال و اولاد در قانون 1317 نبوده است و به همین جهت هم ما گفتیم که نسبت به گذشته اشکالى ندارد و مشمول معافیت می‌شوند ولى این ماده جلوى این را می‌گیرد که اشخاص بروند در سن 16 سالگى و هفده سالگى زن بگیرند و داراى عیال و اولاد شوند اگر این ماده نباشد ممکن بود که همه در سنین قبل از مشمولیت متأهل شوند و اداره نظام وظیفه فردى را پیدا نمى‌کرد که او را به خدمت ببرد.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود. آقاى دهستانى پیشنهاد حذف ماده را کرده‌اند تکلیف آن در ضمن رأى به ماده معلوم می‌شود. پیشنهاد دیگر آقاى دهستانى

پیشنهاد می‌کنم ماده 64 به طریق زیر اصلاح شود.

ماده 64- تاریخ تصویب این قانون هر کس قبل از مشمولیت تأهل اختیار کند در صورتى که بابضاعت باشد حق معافیت از خدمت سربازى به عنوان تکفل از عیال و اولاد نخواهد داشت.

دهستانى- پس می‌گیرم.

رئیس- موافقین با ماده 64 برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد ماده 65:

ماده 65- از مشمولین طبقات 1284- 1285- 1286- 1287- 1288- 1289- 9220- 1291- 1292- 1293- 1294- آنهایى که در تاریخ تصویب این قانون در زیر پرچم هستند پس از پایان خدمت زیر پرچم مرخص خواهند شد و آنهایى که به خدمت وارد نشده‌اند دیگر براى خدمت زیر پرچم احضار نخواهند شد.

تبصره 1- متولدین 1295 به بعد متکلف شناخته شده و می‌شوند مشمول مقررات ماده 63 خواهند بود.

تبصره 2- مشمولینى که تا این تاریخ مورد مقررات مواد 64 و 68 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب مقررات 64 و 68 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماده 1317 بوده و فعلاً در خدمت ارتش یا ژاندارمرى هستند در صورتی که هفت ماه خدمت مقدماتى را طى کرده باشند از خدمت مرخص و جز طبقات مربوط می‌گردند.

تبصره 3- کسانى که تا تاریخ اجراى این قانون مطابق یکى از قوانین 1304- 1310- 1317 برگه معافیت دایم گرفته‌اند معافیت آنان معتبر شناخته می‌شود.

تبصره 4- مشمولینى که متولد 1284 تا پایان 1294 هستند و خدمت زیر پرچم خود را انجام داده‌اند و در حین اجراى این قانون مشغول خدمت دولت می‌باشند مدت خدمت زیر پرچم آنها خواه قبل از قبول خدمت دولت بوده و یا بعد از آن باشد در صورت پرداخت کسور تقاعد جز مدت خدمت رسمى آنان محسوب بوده و در موارد ترفیع و تقاعد طبق قوانین استخدامى منظور و به علاوه جز در موارد بسیج طبقه مربوطه دیگر براى خدمت یک ماهه احضار نخواهند شد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- این ماده 65 از مهم‌ترین مواد اصلاحى قانون نظام وظیفه است که در قانون اصلاحى سابق ماده 64 بود و حالا عنوان ماده 65 را پیدا کرده است و در موقعى که دفعه اول این ماده مطرح بود پیشنهادى به امضا عده‌ای از آقایان نمایندگان تقدیم شد که این معافیت تا 1299 پایان پیدا کند. این پیشنهاد روى احساسات نبود و روى منافع توجه به منافع عده خاصى هم نبود روى یک حسابى

+++

بود که حضور آقایان عرض می‌کنم. اشکالاتى که اصولاً در اجراى قانون نظام وظیفه پیدا شده و عدم تمایلى که از طرف مردم ابراز مى‌شود در اثر تجاوز مأمورین سربازگیرى است که دست آنها را در عمل زیادتى عده مشمولین باز کرده است یعنى اداره نظام وظیفه یک شهرستانى که بهش تکلیف می‌شود صد نفر تهیه کن مى‌بیند مه در محلش دو هزار نفر سرباز موجود است این دستش باز می‌شود و شروع می‌کند به میل دلخواه خود سوء‌استفاده کردن این است که تمام مشمولین را ناراحت و ناراضى می‌کند. قانون نظام وظیفه که در 1304 گذشت طرز قرعه‌کشى در آن بود که عده‌اى را که هر سال احتیاج دارند هر سال بین مشمولین قرعه می‌کشند و بیرون می‌آورند بقیه دیگر آزاد و معاف هستند در 1310 که قانون اصلاح شد گفتند که کلیه مشمولین و متولدین باید بیایند خدمت کنند ولو آنهایى که ورقه معافیت داشته‌اند این بود که یک عده زیادى مشمولین که خدمت‌شان انجام نشده بود از سنوات قبل ضمیمه شدند و مشمول نو شناخته شدند و همین طور در قانون 1304 لیسانسیه‌ها و دکترها مطلعاً معاف بودند بعد آمدند گفتند که خیر لیسانسیه‌ها و دکترها هم باید بیایند و خدمت کنند عطف به ماسبق هم کردند یعنى مشمولین سابق هم مجدداً مشمول شناخته شدند، درسال 1317 که قانون دیگرى آمد معافیت‌هایى که طى دو قانون سابق منظور شده بود از بین رفت و معاف شدگان را دو مرتبه مشمول قلمداد کردند و آنها را هم احضار کردند و این عده هم بر این مشمولین سابق افزوده شد و فعلاً قشون ما تشکیل می‌شود در حدود شصت الى هفتاد هزار نفر با این عده که در نظر گرفته شده و با آن که مدت خدمت را دو سال منظور کرده‌اند سالى سى هزار نفر یا چهل هزار نفر که بگیرند قشون ما همیشه ثابت است و تعدادش مرتب است اما مشمولین 1321 که متولدین 1301 بوده‌اند طبق دفتر آمار 125 هزار نفر مشمول داشته‌ایم از همین متولدین 1301 بیرون آوردن چهل هزار نفر از این 125 هزار نفر خیلى آسان است و ممکن و نمی‌دانم دیگر احتیاجى است که متولدین هفده سال گذشته را هم احضار کنیم و مزاحم‌شان شوند طبق صورتى که به دست آمده متولدین قبل از 1300 هشتصد هزار نفر هستند کسانى که از این عده خدمت سربازى نکرده‌اند اگر واقعاً اینها را بخواهند بیاورند و خدمت کنند کو جا؟ کو وسایل؟ کو افسر و سربازخانه و بودجه تازه همه این وسایل که فراهم شد تازه براى چه بیاورند چرا یک عده از کار و خدمت و کشاورزى باز دارند؟ و براى این که اینها را در هر سال پنجاه هزار نفرشان را که نگاهدارى کنند شانزده سال وقت می­خواهد و شانزده سال باید صبر کنند تا این عده مستهلک شوند آن وقت مشمولین فعلى را چه کنند؟ پس با این اشکالاتى که عرض ما این را در نظر گرفته بودیم و این اعداد را کاملاً در نظر داشتیم که آنها را پیشنهاد دادیم و از این نظر بود که راه سوء‌استفاده مأمورین نظام وظیفه بسته شود و این درخت‌هاى بارآورى که در تمام مملکت هستند قطع شود و دیگر وسیله چاپیدن براى مردم نباشد مردم آزادى عمل داشته باشند که بتوانند به کار و کسب و زراعت خودشان بپردازند از طرف دیگر با این محاسبه که عرض کردم معلوم می‌شد که احتیاجات وزارت جنگ هم با مشمولین فعلى تأمین می‌شود این بود که پیشنهاد و تمنا کردیم که موافقت بفرمایند و معافیت را تا پایان 1299 ادامه دهند. حالا البته جمعى از جوانان که در این سنوات خدمت کرده‌اند یک حرفى می‌زنند که ما خدمت کرده‌ایم چه گناهى کرده‌ایم و به ما تعدى مى‌شود خیر آنها وظیفه مقدس خودشان را انجام داده‌اند و در این قانون هم آنچه مقدور بوده است از آنها قدرشناسى کرده است آنها که مستخدم دولت هستند خدمت نظام وظیفه جز خدمت رسمی‌شان محسوب می‌شود و آنهایى هم که مستخدم دولت نیستند براى خدمات یک ماهه احضار نمی‌شوند ولى با این کیفیتى که در این قانون معین شده است که تا پایان 94 را معاف کرده‌اند اگر بنا باشد به همین ترتیب بگذرد باز هم وسیله سوءاستفاده و تعدى و اجحاف مأمورین بارى همیشه باقى خواهد ماند و انزجار و

+++

نفرت مردم هم از این خدمت ملى که هر کس باید با رغبت انجام بدهد سزاوار نخواهد بود این است که باز بنده تمنا می‌کنم که توجه بیشترى بشود و تا پایان 1299 را در نظر بگیرند که معاف شوند و دلایلى را که آقاى نخست وزیر جنگ سابق اظهار کردند منطقى نبود و منطق‌شان صرفاً روى اشخاصى بود که از این وضعیت استفاده می‌کنند و منطق دیگرى بنده درش احساس نکردم.

معاون وزارت جنگ- آقاى نراقى ایراداتى را که راجع به این ماده فرمودند و به ایشان جواب داده شد که این ماده یک ماده حیاتى است براى مملکت و ما غیر از آن طبقاتى را که قبلاً پیشنهاد کرده بودیم براى ارفاق بیشترى چهار طبقه دیگر هم به آنها علاوه کردیم و 1294 رساندیم و غیر از این ارفاق دیگرى نمی‌توانیم بکنیم و اگر یک همچو ارفاقى بخواهید قائل شوید مثل این است که حکم انحلال ارتش را داده باشید می‌فرمایید چرا نفر جدید گرفته نمی‌شود براى این که بنده نمی‌توانم اینجا جزئیاتش را عرض کنم و در کمیسیون عرض کردم فعلاً ما امروز ما نمى‌توانیم نفر به دست بیاوریم و نفر کاملاً به دست ما نمى‌آید که بتوانیم یک عده بیشترى داشته باشیم که توى آنها عده­ای را که لازم داریم بگیریم باور نمی‌فرمایید تشریف بیاورید اداره نظام وظیفه و ملاحظه کنید که در این سال چقدر نفر به دست ما آمده است این علت ندارد که ما وقتى که بیست و یک ساله داریم برویم بیست و پنج ساله بگیریم عده ما هم که از هشتاد و پنج هزار نفر تجاوز نمی‌کند علت ندارد و این طبقاتى هم که اضافه شد روى همین اصلى که آقاى نراقى فرمودند و ما دیدیم که از این طبقات فعلى می‌شود این استفاده را کرد بنابراین ما هم این ارفاق را قائل شدیم و به نظر بنده ارفاق بیشترى نمى‌شود کرد غیرممکن است.

رئیس- آقاى بیات

بیات- در این ماده البته همان طور که آقاى نراقى اظهار فرمودند یک تبعیضى در کار آمده یک عده‌ آمده‌اند و خدمت وظیفه خودشان را کرده‌اند و یک عده که نکرده‌اند ما حالا داریم آنها را معاف می‌کنیم البته این تبعیض حالا به موقع خودش اگر دقت شود خوب نیست و حقیقتاً ما نباید این کار را بکنیم و تشویق کنیم که یک عده را که فرار می‌کنند از قانون امروز و در آن موقع خدمت نکرده­اندمعاف کنیم خوب حالا چون سن‌شان زیاد شده و از طرفى هم چون احتیاج زیادى نیست موافقت شد که این عده را معاف کنند ولى آن قسمتى که خدمت­شان را انجام داده‌اند همان طور که اظهار شد براى مستخدمین یک ارفاقى شد یعنى براى مستخدمین یک ارفاقى شد یعنى براى مستخدمین در نظر گرفتند که مدت خدمت نظام آنها جز خدمت رسمى آنها محسوب شود و از خدمات یک ماهه هم معاف باشند و فقط در موقع بسیج عمومى اگر لازم شد احضار شوند ولی اشخاصی که مشاغل آزاد دارند غیر از مستخدمین دولت آنه هیچ تکلیفی برایشان معین نشده است بنده عرض می­کنم در صورتی که ما معاف می­کنیم یک اشخاصی را که کارهای اداری دارند آن وقت آن کسانی که مشاغل آزاد دارند و خدمت خودشان را کرده­اند ارفاقی درباره آنها نشده و از این خدمت یک ماهه هم معاف­شان نکرده­ایم در صورتی که باید این اشخاص هم که کارهای آزاد دارند از خدمت یک ماهه معاف شوند و آنها را هم جز در مواقع بسیج عمومی احضار نکنند.

مخبر- عرض کنم این فرمایشات آقا صحیح است و تصور می‌کنم این جمله به علاوه در موارد اینجا بى‌ربط در آخر تبصره چهار آمده است منظور همین بوده است که فرمودند و شامل همه هست چه مستخدمین و چه آنها که شغل آزاد دارند منتها براى مستخدمین یک تشریفاتى هم بوده است که از سنین خدمت استفاده خواهند کرد و چه و چه و یکى دیگر این است که در مواقع بسیج احضار نخواهند شد و یکى دیگر این که اصلاً این جمله مستخدمین

+++

دولت را بى‌خود قید کرده‌اند و حالا پیشنهاد کنید اصلاح می‌شود بنده هم قبول می‌کنم.

معدل- بنده باید قبلاً این را عرض کنم مثل این است که همکاران بنده انس به تصویب آنچه که دولت پیشنهاد می‌کند بیشتر دارند تا آنچه که نمایندگان با آنها عرضه می‌کنند (بعضى از نمایندگان- این طور نیست) این تصور بنده است حالا چون امروز یکى از همکاران ما به وزارت رفتند شاید این قوه در همه ما تولید شود و کم‌تر درحرف‌هاى خودمان توجه کنیم، بنده دو عرض مهم دارم و نمی‌خواهم یکى از آنها را بر دیگرى تحت‌الشعاع قرار بدهند یکى راجع به آنهایى است که تا 1294 معاف شده‌اند و دیگرى مربوط به آنهایى است که رفته‌اند و خدمت­شان را انجام داده‌اند آقاى معاون وزارت جنگ در جواب بیانات فصیحى که آقاى نراقى کردند و به نظر بنده با استدلال و منطق بیان کردند استدلالاتى کردند که بنده را قانع نکرد و فرمودند مکرر این حرف‌ها گفته معلوم می‌شود مکرر صحبت کردند خودش از قوت منطق مى‌کاهد و الا اگر یک مطلبى را کسى چندین مرتبه گفت معلوم می‌شود که آن مطلب بى‌اساس است و دیگر این که گفتند ما نمى‌توانیم این را قبول کنیم ولى چیزى که دلیلش تویش نباشد این را نمی‌شود پذیرفت چیزى را که در قسمت سوم فرمودند و بنده باید جواب عرض کنم و البته اصل مطلب را تکرار نمی‌کنم و جواب اشخاص خدمت خودشان عرض می‌کنم فرمودند که توضیح کافى را در کمیسیون می‌فرمایند البته ما می‌توانیم آن توضیحات را خودمان درک کنیم ولى قانون را ما براى یک مدت معینى نمی‌گذرانیم و به نظر بنده این را بایستى گفت که این افراد اگر مصلحت است که تا 1294 معاف شوند چرا تا 1299 معاف نشوند و در عین حال دولت حق داشته باشد که هر وقت احتیاج دارد آنها را هم احضار بکند و یک مطلب مهمى آقاى بیات فرمودند از گوشه گوش ما گذشت و رفت یا منطقى دارید براى معاف کردن یک عده یا ندارید چرا یک اشخاصى را که تا 1294 معاف می‌کنید و چرا تا 1299 معاف نمی‌کنید اشخاصى که در سال 1301 به دنیا آمده‌اند حالا مشمول هستند هر سالى هم معادل آن مقدار آدمى‌ که معادل با آن مقدار است بیایند به نظام وظیفه یک وقت است که ما معادل آن افرادى که باید خدمت کنند نداریم البته باید سنوات خدمت نظام وظیفه کنیم یا طرز دیگر و الا دیگر مناسب ندارد حالا آمدیم که این منطقى که آقاى سرتیپ ریاضى فرمودند صحیح باشد و به جهاتى که ذکرش مناسب نیست کم داریم آن وقت تبعیض کردن چه مورد دارد بازگردید به 1284 و یا این دو طبقه تا 1299 معاف کنید بالاخره آقایان اشخاص موشکاف و دقیقى هستید مثل این که مجلس رفته چونه زده و یک اشخاصى را معاف کرده در صورتى که آن طبقه که به این شکل معاف می‌شود به نظر بنده خودشان دو طبقه می‌شوند و این موجب تبعیض خواهد شد راجع به سن که می‌فرمایند مطابق آنچه که ما خبر داریم سربازان را تمام را براى خدمت به صف نمی‌گمارند بیشتر آنها را براى خدمات دیگرى که در پشت جبهه و خدمات فنى و کارهاى دیگرى که در کارخانه‌جات ارتش هست آنها را می‌گمارند و شاید این اشخاص که به سن 27 رسیده‌اند این خدمت ازشان برمى‌آید بزرگ‌ترین دلیلى که آقاى نراقى طرح کردند و درست مورد توجه نشد این است افرادى که امروز این گونه پیشنهاد را مى‌کردند اینها امروز محبوبیت ارتش و عظمت ارتش را در نظر دارند مى‌خواهند که هیچ وقت حرفى در اطراف آن گفته نشود و باید فهمید که اگر فردى اظهار دلخورى می‌کند پس چه می‌کند از این می‌کند که در فلان حوزه سربازگیرى به آن افرادی که لازم دارند عده نظام وظیفه زیادتر است و همه اینها را نمی‌توانند نگاه دارند آن وقت تبعیض می‌کنند از یک عده‌شان یک چیزى می‌گیرند و رهاشان می‌کنند و اینها موجب می‌شود که یک افرادى را از ارتش ناراضى کنند بنده تصور می‌کنم که آقاى معاون وزارت جنگ جزو اشخاصى باشند که ‌آمده باشند اینجا و به هر وضعیتى که هست این قانون را سر و تهش را به هم بیاورند در صورتى که

+++

حرف حساب را باید قبول کنند بنده تصور می‌کنم اگر احتیاج ندارید که باید تا 99 را قبول کنید و اگر احتیاج دارید که همه را باید بگیرید وسط این دو تا یک چیزى است و بنده عرض کردم که تا 99 را معاف کنید و یک تبصره هم تویش بگذارید که هر وقت دولت احتیاج پیدا کرد مقدم بر همه اینها را احضار کنند که نه ما از احتیاجات به موقع خودمان صرف‌نظر کنیم و نه تبعیض شده باشد نه این که آن عده که مردمان خوش معامله و میهن پرست بوده‌اند و از زیر بار قانون شانه خالى نکرده‌اند آنها را بگذاریم و یک عده که حاضر نشده‌اند خدمت کنند معاف­شان کنیم و یک تشویقى بکنیم براى این که از خدمت فرار کرده‌اند ما باید براى اینهایى که خدمت کرده‌اند یک ارزش قائل شویم این عده که خدمت خودشان را کرده‌اند و غالباً تحصیل کرده بوده‌اند و یک رتبه‌هایى به اینها داده‌اند استدعا می‌کنم درست توجه بفرمایید و مقصود بنده را درک کنید چون اینجا یک نکته ملایمى است ذکر شده است اشخاصى که اینها زیر پرچم خدمت کرده‌اند که ما داریم نظایر آنها را معاف می‌کنیم از خدمت که این سنوات جز خدمت آنها محسوب شود. از این چه نتیجه می‌گیرند این افراد نتیجه‌اش این است که فورى یک کسور تقاعدى یقه این را می‌گیرد (یکى از نمایندگان- ترفیع می‌گیرد) حالا ملاحظه بفرمایبید اگر بخواهیم ترفیع بهش بدهیم مى‌بایستى این کلمه را ذکر کنیم که جز آن رتبه که حالا دارد محسوب مى‌شود یعنى چه؟ یعنى اگر 6 ماه یا یک سال است ترفیع پیدا کرده آن دو سال ضمیمه این مدت بشود که بتوانند به اینها رتبه بدهند خلاصه اگر می‌خواهید یک منتى سر اینها بگذارید یا بگذارید به همین حال باقى باشند یا اگر مى‌خواهید تعویضى در مقابل باشد که سنوات خدمت زیر پرچم در این رتبه فعلى او که حالا حائز است اضافه شود، بنده اینجا یک نکته را خدمت آقایان عرض می‌کنم که آن طبقه‌اى که خدمت کرده‌اند آنها طبقه تحصیل کرده هستند اینها جوانان این کشور هستند و همان‌هایى هستند که فردا جانشین این کرسى‌ها خواهند بود و ما بایستى که تمام حقوق آنها را لاى این قوانین جاى بدهیم اگر از طبقه آنها امروز جز نمایندگان نیستند ولى افکار آنها درجز و کل این مملکت دخالت دارد و به نظر من رعایت احوال آنها بر ما فرض است.

رئیس- یک نکته را آقاى معدل اظهار کردند خواستم تذکر بدهم می‌گویندکه مجلس نظر آقایان را رعایت نمی‌کند و نظر دولت را رعایت می‌کند این را باید بدانند که وقتى یک لایحه دو مرتبه به کمیسیون رفت و در آنجا مورد موافقت واقع شد البته در اینجا هم باید مورد موافقت واقع شود.

رئیس- آقاى دکتر سنگ

دکتر سنگ- عرض کنم که بسیج یا نظام وظیفه یا دفاع از وطن براى هر فرد و هر کس در موقعى که کشور لازم داشت باید انجام داد و نباید سن را مدخلیت داد هر کس در هر سن که باشد وقتى که دید گرفتارى براى مملکت است باید به جان و دل خدمت کند و هیچ صحبت سن نباید باشد و اما راجع به یک اصل کلى که در این ماده است این است که از 1284 تا 1294 معاف باشند چون در این فصل یک نظریاتى پیدا شد که همان طور که آقاى معدل عنوان کردند ممکن است یک اختلافاتى بین جوانان و یک کدورتى بین اشخاص ایجاد بشود حالا به طورى هم که سرتیپ ریاضى فرمودندکه مطالب زیاد تکرار نشود بنده زیاد نمی‌خواهم صحبت کنم به طور مختصر عرض می‌کنم و یک پیشنهادى دادم که کلیه افرادى که کلیه افراد از 1284 تا 1294 چه آنهایى که خدمت کرده یا نکرده‌اند به طور کلى معاف قرار بدهد و بیشتر از این عرض نمی‌کنم.

مخبر- عرض کنم فرمایشات آقاى معدل با فرمایشات آقاى نراقى تفاوت داشت آقاى نراقى فرمودند بهتر این است که تا 99 را معاف کند این قسمت هم یک پیشنهادى بود که بنده هم از موافقین این پیشنهاد بودم ولى البته این مربوط به این نیست که در اینجا نظر به وظیفه مخبرى که دارم باید از نظریه کمیسیون و اکثریت کمیسیون دفاع کنم ولى آقاى معدل می‌فرمایند که تا 99 را معاف کنیم و اگر

+++

بعد لازم شد احظارشان کنند آقا آن وقت تبعیض می‌شود یعنى اشخاصى را که صاحب نفوذ هستند نمى‌برند و آن بدبخت‌هایى که نفوذ ندارند مى‌برند (معدل- حالا مگر چه کار می‌کند؟) و اگر همه معاف شوند تبعیض نمی‌شود نه این که اگر مورد لزوم شد بیایید ببرید آن وقت ممکن است پسر بنده را اگر داشته باشم نبرند دیگرى را ببرند و این که تا این مقدار بیشتر موافقت نشد براى این بود که کمیسیون نتوانست موافقت بکند براى این که با نماینده وزارت جنگ که در کمیسیون بودند مذاکره شد و بحث شد و گفتند که مورد احتیاج است و اگر بخواهیم تا 99 را قائل شویم عده زیادى را شامل می‌شود و مملکت بى‌ارتش می‌شود و دلایل دیگرى آورده‌اند که به نظر کمیسیون این پیشنهاد غیرقابل قبول آمد و این که آقایان می‌فرمایند که تبعیض در مورد یک عده می‌شود که تا 94 را معاف کرده‌اند عرض کردم موضوع پیشنهاد دولت تا 90 بود ولى بعد از این که مطالعه شد تا 94 را هم ضمیمه کردیم و این براى این است که یک عده زیادى از اینها جز متوفیات هستند و دفتر آمار هم آمار متوفیات وارد نشده است به این جهت یک عده زیادى را صورت می‌دهند و این هم یک خرج زیادى براى دولت دارد و هم مأمورین بایستى مدت‌ها معطل شوند و جستجو کنند تازه پیدایش نمی‌کنند براى این که مرده است و از بین رفته است این بود که یک مقدارى صرف وقت کردن و مخارجى متحمل شدن براى دولت بى‌نتیجه می‌ماند و یک علت دیگرى هم داشت و آن کبر سن بود و البته کبر سن دیگر تا 99 مورد پیدا نمی‌کند براى این که آدم بیست و یک ساله که دیگر کبر سن ندارد اما اگر 93 را بگیریم 28 ساله است و 6 سال ازخدمت نظامش گذشته دیگر مورد خدمت ندارد بنابراین تبعیض نشده است و در عوض آنها که خدمت کرده‌اند طبق تبصره 40 ترفیعاتى براى آنها قائل شده‌اند و این را هم به طورى که فرمودید پیشنهاد بفرمایید که آن مدت خدمت نظام جزو مدت خدمت‌شان محسوب شود و البته بعد از اضافه شدن آن مدت مستحق ترفیع می‌شوند و استفاده می‌کند ما هم قبول می‌کنیم راجع به مواقع بسیج هم البته این شامل همه هست نه فقط مستخدمین دولت منتها این برمی‌گردد به اصل عبارت جمله اول یعنى به کلیه مشمولینى که از 1284 تا 1294 خدمت کرده‌اند در مواقع بسیج احضار خواهند شد براى یک ماه در هر سال دیگر احضار نخواهند شد و این برمی‌گردد به کلیه افرادى که در این سن هستند و خدمت کرده‌اند نه این که فقط شامل مستخدمین دولت باشد.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

اورنگ- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات.

رئیس- بفرمایید.

اورنگ- در این ماده حرف‌هاى مهمى داریم اگر وقت مجلس منقضى شده است که جلسه را ختم کنید بماند براى جلسه دیگر و الا بگذارید عرایض خودم را عوض کنم و من کاملاً مخالفم.

تهرانچى- چون وقتى منقضى شده و آقایان هم خسته شده‌اند خوب است جلسه را ختم بفرمایید و جلسه آتیه را زودتر معین بفرمایید و دستور هم همین قانون باشدکه زودتر تمام شود (صحیح است).

رئیس- خواستم یک توضیحى را عرض کنم آقایان معلوم می‌شود بعد از جلسه پریروز هم باز اعتراضات خودشان را در لایحه قرارداد مالى می‌دهند و این مطابق نظامنامه نیست باید هر کس اعتراضى دارد در ضمن شور اول و دوم مجلس اظهار کند غیر از این نمی‌شود اعتراضاتى که داده شده طبع شده است و اگر بخواهند بعد بدهند دیگر مورد ندارد.

جمعى از نمایندگان- ختم جلسه‏

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- اگر اجازه می‌فرماییدجلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آتیه روز شنبه 29 اسفند سه ساعت و نیم قبل از ظهر دستور هم لایحه نظام وظیفه.

(مجلس سه ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

اجازه پرداخت کسر بهاى علیق اسب سیمبانان‏

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است که مبلغ چهارصد هزار ریال که دویست هزار ریال آن از ماده 23 بودجه شهرستان‌ها و دویست هزار ریال از ماده 43 مرکز کسر و به ماده 17 شهرستان‌ها علاوه نموده و در بودجه وزارت پست و تلگراف بپردازد که به مصرف کسر بهاى علیق اسب سیمبانان برسانند.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و هفتم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294013!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)