کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/28]

جلسه: 141 مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 14 بهمن ماه 1327  

فهرست مطالب:

1-قرائت صورت مجلس

2-بقیه استیضاح آقای رحیمیان

3- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 141

مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 14 بهمن ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1-قرائت صورت مجلس

2-بقیه استیضاح آقای رحیمیان

3- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس پنجاه و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

[1- قرائت صورت مجلس‏]

صو‌رت مجلس جلسه قبل را آقاى فولادوند منشى به شرح زیر قرائت نمودند

سه ربع قبل از ظهر روز سه‌شنبه دوازدهم بهمن مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت شد

اسامى غائیبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است‏

غائبین با اجازه آقایان: مهندس رضوى- حسن اکبر- دکتر اعتبار- صاحب جمع- سلطان‌العلماء- دکتر فلسفى- اورنگ- ایلخان- فرامرزى- حسین وکیل- شهاب خسروانى- عباس اسکندرى- امامى اهرى‏

غائبین بى‌اجازه آقایان: بیات- دکتر بقائى- تولیت- سلطانى- اخوان- منصف- ابوالقاسم بهبهانى- ابوالحسن رضوى- آصف- ناصرى- بهار- یمین اسفندیارى‏

دیر آمدگان با اجازه آقایان: نراقى- دکتر طبا- مهندس هدایت- دکتر آشتیانى- بهزادى‏

دیر آمدگان بى‌اجازه آقایان: محمد‌حسین قشقایى- آشتیانى‌زاده- آقاخان بختیار- محمد‌على مسعودى- مسعود ثابتى- نیک‌پور- دکتر امینى- قهرمان- خوئیلر- اسدى- باتمانقلیج‏

آقاى دکتر راجى راجع به قاچاق خرمشهر و خروج عواید گمرک از کشور و سرقت پرونده کاظم محمدى شوشترى و قاچاق چاى و گرفتن صندوق‌هاى قاچاق در تهران و شهرستان‌هاى دیگر مربوط به معاملات محمدى و جعل قاکتور در گمرک خرمشهر که از سال 1321 تاکنون قریب چهل میلیون تومان عواید مملکت از بین رفته شرحى بیان داشته از آقاى اکرمى کاشف فاکتورهاى جعلى تقدیر نمودند همچنین راجع به کمیسیون ارز اشاره نموده گفتند چهار‌صد میلیون تومان نیز در آنجا مورد سوء‌استفاده قرار گرفته است و نیز راجع به کشت تریاک و خساراتى که از این راه به مملکت وارد می‌شود شرحى ایراد و اظهار عقیده نمودند که آقایان نمایندگان باید با یکدیگر متحد شوند و در طریق حفظ مصالح مملکت خدمت کنند

در این موقع صورت جلسات گذشته تصویب شد و آقاى رحیمیان نخست در پاسخ بیانات آقاى دکتر راجى گفتند باید اسامى حماة و سوء‌استفاده‌کنندگان ذکر شود سپس با اشاره به جلسه پنجشنبه هفتم بهمن گفتند نطق آقاى تقى‌زاده حاکى از آن است که تمدید امتیاز نفت قانونى نبوده و بنابراین ملت ایران آن را به رسمیت نمی‌شناسد و بعد با اشاره به مللى که اخیراً آزاد شده‌اند اظهار عقیده نمودند که براى گرفتن حقوق مغصوبه ایران باید فداکارى کرد سپس راجع به مسافرت خود به خراسان و مشاهده وضع اسفناک مردم آن سامان و مراجعت به تهران و انتشارات غرض‌آمیزى که علیه ایشان نسبت به شاه و ارتش داده‌اند شرحى بیان داشته گفتند سیاست‌هاى مغرضانه خارجى به وسیله افراد پست موجبات تزلزل این اساس را فراهم می‌کند تا تشکیلات لشکرى و کشورى مملکت هنگام احتیاج و تمایل آنها از هم بپاشد چنان که در شهریور بیست دیده شد و معتقد بودند که از محبوبیت شاه در نظر مردم نباید کاسته شود ارتش نیز باید تکى به قانون باشد و وظایف خود را انجام دهد

+++

آقاى رحیمیان در این موقع به اصل استیضاح خود پرداخته گفتند موضوع قاچاق و خسارت سنگینى که به مملکت وارد شده مربوط به وجود یک استاندار چهارده ساله و واقف به جزئیات امور خوزستان است که دولت نیز نمى‌خواهد آن را تغییر دهد و بعد به وضع اجتماعى خراسان اشاره نموده گفتند خروارها کاغذ بروز مسائل اجتماعى سیاه شد و اولیاى دولت توجه نکرده‌اند بالاخص زمانى که حکومت دچار اوضاع آذربایجان و خوزستان و نقاط دیگر بود با آن که خراسانى حکومت مرکزى را تقویت می‌کرد و موجب تثبیت مقام سلطنت و حکومت مرکزى شد به امور اجتماعى خراسان هیچ گونه توجهى نشد همچنین خراسانى محض اطاعت از حکومت مرکزى از کشت تریاک امساک کرد ولى در نقاط دیگر دولت اجازه کاشت داد و از آنها خریدارى نمود وبعد با اشاره به اصلاحاتى که زمان اسدى شده بود گفتند معلوم نیست بود چه آستان قدس به چه مصرف می‌رسد همچنین شرحى از عملیات نایب‌التولیه فعلى درانحلال شرکت فلاحتى خراسن و گران کردن اجازه املاک و تحمیل به زارعین و فروش مازاد غله آستانه به قیمت آزاد و تحمیل به خورده مالکین شرحى بیان داشتند تصویب‌نامه دولت را مربوط به گندم آستانه قرائت نموده گفتند چرا تنى دو هزار ریال از آستانه گرانتر خریدارى شود ولى خورده مالکین ارزان‌تر به دولت بفروشند سپس راجع به بهدارى و کشاورزى و فرهنگ خراسانى و تبعیضاتى که در تقسیم سهمیه خراسان به عمل آمده به تفصیل ایراد و اعتراض نموده گفتند چهار‌صد میلیون تومان بوده ساختمانى 3 سال اخیر معلوم نیست به چه مصرف رسیده و بدیهى است موجبات فقر و فلاکت مردم کشور همین مشکلات و تبعیضات و عدم توجه دولت است یک ساعت بعد از ظهر جلسه ختم و به روز پنجشنبه 3 ساعت به ظهر محول گردید

رئیس- آقاى بهادرى نسبت به صورت مجلس فرمایشى دارید بفرمایید

بهادرى- بلى عرض می‌شود در جلسه گذشته همکار محترم آقاى دکتر راجى راجع به قاچاق اینجا بیاناتى فرمودند و وعده فرموده بودند اسامى اشخاصی که در این این مووضع قاچاق شرکت داشته‌اند با آقایانى که از این موضع حمایت می‌کردند در اینجا در جلسه علنى ذکر کنند صحیح است متأسفانه آقاى دکتر راجى نمی‌دانم روى چه اصلى از ذکر اسامى خوددارى کردند چون این موضوع یک موضوعى است که به مجلس و نمایندگان توهین وارد آورده است (صحیح است) بنده خواستم استدعا بکنم دولت هر چه زودتر اسامى اشخاصی که در این موضوع قاچاق شرکت داشته به استحضار ملت ایران برسانند

نمایندگان- احسنت احسنت‏

رئیس- در این موضوع سوالى از دولت آقاى گنجه‌اى و آقاى مامقانى کرده‌اند که البته در جوابى که دولت خواهد داد موضوع روشن می‌شود امامى قرار شد شنبه یکشنبه جواب داده بشود دگر راجع به صورت مجلس نظرى نیست خوب بعداً صورت جلسه تصویب می‌شود آقاى رحیمیان‏

[2- بقیه استیضاح آقاى رحیمیان‏]

رحیمیان- استیضاح بنده ممکن است موکول بشود به وقت دیگرى اگر ممکن بود استیضاح اولى تکلیفش معلوم می‌شد بهتر بود

رئیس- این بسته به نظر مجلس است‏

محمد‌على مسعودى- اول آقا تکلیف استیضاح اولى را تعیین کنید

رئیس- چون وسط نطق ایشان بود بنده فکر کردم نطقشان را تمام کنند آن را حالا اگر مجلس و موافقت می‌کند آقاى رحیمیان بیانات خودشان را ادامه می‌دهند

رحیمیان- بنده در جلسه قبل عرض کردم که بودجه این چهار وزارتخانه در سال 1327 صد و پنجاه میلیون تومان است به خراسان تخصیص دادند پنچ میلیون و هفتصد هزار تومان بودجه سه ساله چهارصد میلیون تومان بوده و به خراسان تخصیص داده شده است ده میلیون تومان و در این سه سال مبلغ هفتاد میلیون تومان نسبت به خراسان واقعاً تبعیض شده است یا دولت وقت حیف و میل کرده یاجاى دیگر به مصرف رسانیده است به اضافه عایدات بنزین در سالى دوازده میلیون تومان منظور شده و از این عایدات البته خود خراسانى هم سهمیه دارد و تا به حال یازده میلیون و سیصد و نود و دو هزار تومان خرج شده است در صورتی که خراسانى نمى‌داند که این پول را در کجا به مصرف رسانیده‌اند در خراسان راه اسفالتى مگر نباید وجود داشته باشد من باید عرض کنم تمام شهرستان‌ها البته مثل خراسان محتاج به عمران و آبادى هستند و من حسادت نمی‌کنم که واقعاً‌ در جایى یک پولى به مصرف رسیده باشد و البته هر گوشه‌اى از کشور ایران آباد شود همه‌اش ایران است و متعلق به ایران است فقط منظور من این است که چرا به خراسان نظر توجهى ندارند و نسبت به خراسان عملى نمی‌شود و تبعیض می‌شود اخیراً در کمیسیون بودجه تبصره‌اى تصویب شده است که وزارت دارایى مجاز است مبلغ 28 میلیون ریال براى ساختمان و تکمیل و تعمیر راه‌هاى شوسه و ساختمان اسکله بندر‌عباس علاوه نموده و از محل درآمد عمران بودجه کشو‌ر بپردازد البته از دو حال خارج نیست یا آقاى دکتر مصباح‌زاده نماینده محترم از نفوذ خودشان در کمیسیون بودجه به نفع حوزه انتخابیه خودشان یک کارى انجام داده است و این نظر قابل تقدیر است و من به ایشان ایرادى ندارم ولى آن دولتى که بیاید واقعاً نظر بدهد که 28 میلیون ریال براى بندرعباس تخصیص بدهند براى راه‌هاى شوسه آنجا و ایالت خراسان را که یک پنجم این کشور است در مقابل یک بندرعباس قرار بدهند و به این اندازه نسبت به خراسان بى‌اعتنایى بکنند بنده نسبت به این عمل اعتراض دارم چطور ممکن است که یک خراسان یک پنجم از این کشور را ابداً توجه کافى نداشته باشند و یک شهر بندر‌عباس را در مقابل خراسان قرار بدهند و مگر این دولت نقشه ایران را در دست ندارد من به این عمل دولت اعتراض دارم و عرض شود که براى ما هیچ قابل قبول نیست و الّا بنده نمی‌گویم که چرا در بندرعباس 28 میلیون ریال دادند ولى چطور ممکن است که این ایالت به این مهمى را عرض شود هیچ توجه به آن نداشته باشند و اعتراض من فقط به این است که چرا به خراسان داده نمی‌شود (فولادوند- محرومیت‌هاى 20 ساله جنوب را هم درنظر بگیرد آقاى رحیمیا‌ن )(زنگ ممتد رئیس) پس معلوم می‌شود که در دوره 20 ساله نظر این بوده است که بعضى از قسمت‌هاى شمال آباد بشود و جنوب را فراموش بکنند و حالا معلوم می‌شود سیاست این است که شمال را فراموش بکنند و به جنوب توجه بکنند این نظر هست همه احتیاج دارند تمام کشور به عمران و آبادى و باید به تمام استان‌ها توجه بود به تمام شهرستان‌ها توجه شود فقط اعتراض بنده همین است که چرا در این قسمت توجه نشده است اعتراض من به این قسمت است و به عمل دولت است من اول عرض کرم که ایرادى به آقاى دکتر مصباح‌زاده ندارم من به عمل دولت اعتراض اسلامى برنامه 7 ساله را تصویب بکنید همه جا آباد می‌شود اگر برنامه 7 ساله را به همین ترتیب بخواهند مصرف کنند نتیجه‌اش از حالا معلوم است البته دفاع از خراسان به عقیده بنده آقاى امیر‌تیمور تشریف ندارند در درجه اول به عهده آقاى امیر‌تیمور بود ایشان مدت بیشترى در خراسان بوده‌اند و از وضعیت خراسان بهتر اطلاع داشته‌اند و مورد توجه خراسان هم هستند و اگر ایشان این دفاع را از خراسان می‌کردند و قدم جلو می‌گذاشتند البته شاید آن همه بى‌اعتنایى نسبت به خراسان نمی‌شد در نتیجه این عدم توجه دولت‌ها در خراسان زندگى مردم در نتیجه این دو سال هر چه قبل از دو سال داشتند به نصف تقلیل یافته البته دو سال قبل از این مردم توده خراسان لرد نبودند اگر چنان که یک گلیم پاره‌یى داشتند در نتیجه این دو سال آن گلیم را از دست دادند و اگر لقمه‌ى نان خشک گندم داشتند در این دو سال تبدیل به نان جوشد و این را هم نمی‌تواند پیدا کند بنده در خراسان بودم اغلبى از اهالى قائنات و بیرجند در نتیجه فقر و بیچارگى به دهات خراسان پراکنده شدند همه آقایان شاید اطلاع داشته باشند یعنى نمایندگان خراسان اطلاع دارند این در نتیجه چیست در نتیجه این است که توجه نشده است و حالا مردم خود خراسان به کجا پراکنده شوند آن را من نمی‌دانم حالا دولت خودش باید بداند که در این قسمت چه نظرى دارد در دوره زمامدارى آقاى قوام‌السلطنه در نتیجه این اطاعت مردم خراسان راجع به تریاک و سایر محرومیت‌هاى دیگر کارخانه قند به نام خراسان تخصیص داده شده بود (صحیح است) که به خراسان ببرند حالا بنده از وضع این کارخانه اطلاع ندارم که آیا واقعاً خواهد رسید و این را درست خواهند کرد و وضعش به کجا کشیده است بنده اطلاع‏ ندارم ولى این قدر هم بنده اطلاع دارم که این کارخانه در زمان دولت آقاى قوام‌السلطنه به خراسان اختصاص داده شده بود (صاحب‌دیوانى- صحیح نیست) (مکرم- صحیح است تصویب‌نامه صادر شد براى این کار )و بعد چه عواملى پیش آمد با این که نفوذ آقاى صاحب‌دیوانى و یا سایر همکاران محترم شیراز به شیراز انتقال دادند

حاذقى- بنده اجازه می‌خواهم طبق ماده 109

رئیس- تطبیق نمی‌کند

رحیمیان- البته بنده در این قسمت به طوری که قبلاً عرض کردم حسادتمان این نیست که چرا به شیراز انتقال داده شده و شیراز هم البته حق داشته است صحیح است و حق هم دارد ولى چون این کارخانه به اسم خراسان تعیین شده بود این عمل دولت به هر ترتیبى و به هر سیاستى که این کارخانه را اختصاص داده باشند به شیراز

+++

خراسانى این عمل دولت را نسبت بخوشان یک عمل توهینى تلقى میکند مکرم صحیح است شادلو صحیح است و بعضى در نتیجه این عمل مردم خراسان یعنى بعضى از اهالى محترم خراسان درصدد ایجاد یک کارخانه سیمان برآمدند بنده از نتیجه تشکیل و از نتیجه‌ای که بعضى از نمایندگان محترم خراسان که در این قسمت اقدام کردند اطلاع ندارم و می‌دانم که آنها اقدام کرده‌اند و مدتى در تهران آنها معطل بودند و دولت به آنها ارز نداد و در نتیجه آن شرکت منحل شد و این کارخانه موفق نشد صحیح است و بعداً در روزنامه خواندم و از جاهاى دیگر باز هم در شیراز کارخانه‌اى براى سیمان خواسته‌اند و دولت هم ارز داده است و گویا شاید از قیمت خود کارخانه هم ارز زیادترى گرفته‌اند و بنابراین دولت در این قسمت هم نسبت به خراسان تبعیض قائل شده است صحیح است و چطور ممکن است کارخانه سیمان در جایى بخواهند تأسیس بکنند و دولت همه جور همکارى کند و نسبت به خراسان این طور بى‌اعتنایى بکنند (کشاورز صدر- نسبت به لرستان هم بفرمایید ) لرستان را جنابعالى بایستى اینجا استیضاح بفرمایید و بگویید البته راجع به امنیت آنجا و مسئله چغندرکارى و حمل و نقلى که آنجا راجع به چغندر‌کارى بانک صنعتى انجام داده است و سایر چیزها بنده مطالب دیگر زیادى داشتم و یکى هم راجع به مسائله جمع‌آورى فقرا و تقاضاى محترمین خراسان که تلگرافات زیادى از انجا کرده‌اند و تقاضاى زیادى کردند و همچنین جناب آقاى حکمت راجع به زلزله‌زدگان خراسان می‌خواستم مطالبى اینجا به عرض برسانم البته مطالب من خیلى زیاد بود ولى براى تکلیف آن استیضاح اولى عرض شود که اینجا به عرایض خودم خانه می‌دهم و موکول می‌کنم به وقت دیگرى (احسنت) در خاتمه عرایضم می‌خواستم در اینجا یک مطلبى گفته بشود البته لذت‌ها خوشی‌ها را حتى‌ها‌ى فراوان اتکاء به خیلى چیزها و جدیت در حفظ مقام و خیلى چیزها ممکن است مانع از درک خیلى از حقایق بشود بعضى‌ها با آقایانى که در اینجا هستند شاید خیال کنند که یک حرف‌هایى زده شده است و زده می‌شود یا وکیل خراسان نظر شخصى داشته است با یک نظرهاى دیگر ى او را وادار کرده است که اینجا اظهاراتى بکند بعد هم آقایان تشریف می‌برند پشت میز وزارت و پیشخدمت‌ها با کمال ادب و احترام براى آنها چاى خواهند آورد و شاید هیچ اهمیتى به این حرف‌ها داده نشود و من هم این حرف‌ها را که زدم و این وضعیت فقر و فلاکت تمام مدم و به خصوص خراسان را که ‌عرض کردم براى این نبود که جلب توجه آقایان را بکنم یا نکنم و شاید هم اهمیتى داده نشود ولى بنده آقایان اطمینان می‌دهم خواهش می‌کنم توجه بفرمایید و باز هم اطمینان می‌دهم که در گوشه و کنار و دهات ‌خرا‌به خراسان ممکن است البته این بدون تردید بوده است و تاریخ هم نشان می‌دهد و ممکن است فرزندان ابومسلمى و ممکن است فرزندان نادر شاهى وجود داشته باشند که آنها ایران را فراموش نکنند البته یک مطالبى راجع به وزارت کشاورزى نوشته شده است در اینجا که بنده عرض کردم مطلب خودم را تمام می‌کنم و داخل این جزئیات نخواهم شد ولى یک نظر دیگر دارم و آن این است که وقتى من آمدم به این مجلس عده‌اى از دوستان من اظهار می‌کردند که بهتر بود چند کلمه هم راجع به بانک شاهنشاهى اینجا بدولت تذکر می‌دادى این را همه می‌دانند و ملت ایران هم می‌داند دولت هم متوجه است که روز یازدهم بهمن ماه این امتیاز تمام شده است (صحیح است صحیح است) و امتیاز بانک شاهى که در واقع بانک اختناق ایران است خاتمه یافته (صحیح است) و اگر در این چند روز تعطیل شده است باید بروند به حساب حساب‌هاى جارى و حساب‌هاى خرید و فروش ارز بانک شاهى رسیدگى کنند آن وقت معلوم خواهد شد که این دولت و این اشخاصى که زمام امور در دست آنها است به چه دلیل تا به حال تکلیف بانک را تعیین نکرده‌اند (دهقان- بانک تکلیفش تعیین است آقا امتیازش تمام شده باید درش را بیندند و مردم را راحت کنند و البته شایسته است که دولت در این باب یک توضیحى بدهد (باتمانقلیج- بانک روس را هم بفرمایید بنده راجع به بانک شاهى می‌گویم شما هم تشریف بیاورید راجع به بانک روس بفرمایید بنده فقط این مطلب بعنى استیضاح راجع به نفت بنده را وادار کرد که از مطالب خیلى زیاد و اسنادى که دارم و باید اینجا ارائه بدهم فعلاً صرف‌نظر کنم (احسنت) البته تعیین تکلیف استیضاح بنده مربوط به جواب آقایان خواهد بود که بعد می‌دهند ضمناً هم عرض می‌کنم که اگر وکلاى شهرستان‌هایى که وضعیت آنها بدتر از خراسان باشد (جمعى از نمایندگان- بدتر از خراسان است) اگر بدتر از خراسان بود و شما تصدیق دارید به دولت نبایستى رأى بدهید پس معلوم می‌شود شما به وظیفه خودتان عمل نمی‌کنید یا این که چیز دیگر‌ى است و اگر دولت هم موفق براى اعتماد شد تقاضاى من این است که هیئت دولت را تشکیل بدهند در حضور تمام نمایندگان خراسان آنچه تقاضاى مشروع آنها است ترتیب اثر بدهند و اگر ترتیب اثر دادند البته یک وقت دیگرى هم شاید با اعلام جرم‌هاى متعددى البته خدمت آقایان خواهیم رسید و اگر باز هم توجه نکردند البته این مربوط به خود ملت ایران و خود خراسان خواهد بود

رئیس- آقاى وزیر دارایى بفرمایید

وزیر دارایى- آقایان محترم استحضار دارند که دو فقره استیضاح یکى از طرف آقاى عباس اسکندرى و دیگرى از ظرف آقاى رحیمیان (رحیمیان- استیضاح بنده هیچ ارتباطى با استیضاح آقاى اسکندرى ندارد) از دولت شده است بدواً جواب آقاى اسکندرى در آن قسمتى که مربوط به وزارت دارایى است عرض می‌شود جواب آقاى رحیمیان هم چون قسمت اعظمش مربوط به وزارت دارایى است بعداً به عرض آقایان خواهد رسید

آقاى اسکندرى نماینده محترم آقاى نخست وزیر و دولت ایشان را از جهت مسئولیت مشترکى که دارند مورد استیضاح قرار داده و چند جلسه هم با بیانات مخصوص خود توضیحاتى در اطراف استیضاح دادند که یک قسمت اعظم آن تاریخ رم و یونان و مشروطیت ایران و یک قسمت دیگر تاریخ فراماسونرى در دنیا و بالاخره حمله به یک عده مردمان شریف و وطن‌پرست کشور بود اینجانب هر چه فکر کردم اگر نتوانم بگویم این مسائل ارتباطى با استیضا‌ح ایشان داشت قدر مسلم این است که فرمایشات ایشان توجهى با وزارت دارایى و مسئولیت اینجانب ندارد

از آن مقدمات مفصل ایشان که بگذریم تشریحى از وضع اقتصادى نموده و از فقر عمومى صحبت کردند که دولت از ابتداى کار خود متوجه بوده و چنان که در ماده 4 برنامه اشاره شده رفع تدریجى این نقایص از اهم وظایف دولت می‌باشد و تا آنجا که زمان و وسایل به ما اجازه دهد امید‌وار به رفع آن می‌باشیم ضمناً نکاتى هم بیان کردند که با این که ارتباط با استیضاح ندارد ولى چون در ضمن گفتا‌رشان اشاره شد‌ه و حمله به وزارت دارایى و اینجانب می‌باشد اگر جواب گفته نشود ممکن است سوء تعبیر یا تفسیر نموده و اظهارات خلاف واقع ایشان در انظار خارج به صورت حقیقت جلوه کند بنابراین بدواً آنچه ایشان خارج از مواد استیضاح و به اصطلاح به حاشیه رفته بودند مختصراً جواب عرض کنم تا برسیم به متن استیضاح‏ مقدمه این نکته را نیز ناچار است تذکر دهد که آقاى اسکندرى با مهارت مخصوصى که د‌ارند ضمن متن استیضاح و یا حواشى آن کلیه سؤال‌هایى راکه قبل از ایشان توسط آقایان دهقان آزاد حائرى‌‌زاده دکتر عبده و سایر آقایان شده بود گنجانده‌اند در هر حال براى این که اظهارات ایشان بلا‌جواب نماند مختصرى در جواب هر یک از مطالب ایشان عرض می‌شود تا در موقع خود که سؤال‌هاى آقایان مطرح شد جواب کافى‌ترى داده شود

1- و آقاى اسکندرى ضمن ایرادات خود اشاره کردند که چرا وزارت دارایى و اینجانب لایحه دو میلیون لیره تعمیر و اصلاح کارخانه‌جات ارتش و خرید فشنگ را امضاء نموده‌ایم ناچارم این نکته را تذکر بدهم همان طور که توضیحات کافى از طرف وزارت جنگ و اینجانب در مجلس و کمیسیون بودجه داده شد و آقایان تصدیق دارند دوام و بقاء کشورى به قدرت او است و قدرت یک کشور بسته به ارتش و میزان نیرومندى آن که ضامن استقلال کشور است می‌باشد (صحیح است) خیال نمی‌کنم هیچ ایرانى با غیرتى یافت شود که نخواهد ایران عظمن و قدرتی که در گذشته داشته دارا باشد صحیح است اما بدبختانه با حرف و خطابه قدرت ایجاد نمی‌شود مملکت قشون می‌خواهد و قشون اسلحه ما باید کارخانه‌جات تسلیحات موجودمان را که با خلوص نیت عرض می‌کنم به دست شخصى که مسلماً ایمان و علاقه‌اش به عظمت و قدرت کشور جاى تردید نیست ایجاد شده و وضع زمانه و افتادن به دست دیگران موجب فرسودگى و خرابى آن گردیده هر چه زودتر تکمیل و تا شروع بهره‌بردارى کامل آن مایحتاج ضرورى ارتش خود را از خارج وارد کنیم براى این منظور دولت و وجداناً وظیفه‌دار است موضوع را به عرض مجلس شورای ملى برساند و تقاضاى اعتبار کند و نه تنها این عمل نباید مورد اعتراض واقع شود بلکه عدم توجه به آن باید مورد بازخواست مجلس واقع گردد

2- ناطق محترم اشاره به ساختمان‌هاى بانک ملى نموده و ارقام مبالغه‌آمیزى در نطق خود اشاره نموده که مدیر کل بانک ساختمانى در حدود 120 میلیون ریال می‌کند ناچار است این نکته را به عرض آقایان برساند که نه مدیر کل بانک چنین اختیارى دارد و نه این مبلغ که اشاره کردند خرج می‌شود بلکه بودجه

+++

 بانک از هر قبیل که باشد بدواً طبق اساسنامه به تصویب شوراى عالى بانک می‌رسد و تا ضرورتى ایجاب نکند ساختمانى نخواهد شد

3- راجع به نشر دویست میلیو‌ن اسکناس باید بگویم ممکن است در این قضیه سوء‌تعبیر یا تفسیرى شده باشد چنان که آقایان اطلاع دارند در تاریخ 24 دى 26 قانونى از مجلس شورای ملى گذشت که اختیار نشر اسکناس که به موجب قانون از مجلس شوراى ملى به هیئت نظارت اندوخته اسکناس داده شده بود لغو و مجدداً اختیار به خود مجلس واگذار شد و ضمناً دولت را مکلف نمود که در ظرف سه ماه مقدار اسنادى که باید در جریان باشد به مجلس اطلاع دهد چون مدتى است از تاریخ مزبور می‌گذرد بانک ملى مکرر به دولت‌هاى وقت صورتى از مقدار اسکناس در جریان و آنچه به نظر بانک می‌رسد که اگر برنامه هفت ساله اجرا شود باید در جریان براى کارهاى عمرانى باشد تهیه و به دولت فرستاده بود البته آقایان می‌دانند که دولت بدون اجازه مجلس شورای ملى به موجب این قانون حق نشر جدید اسکناس را نداشته و چنین اقدامى بدون نظر مجلس شورای ملى انجام‌پذیر نیست‏

مطالب فوق که به طور اختصاص عرض شد چنان که فوقاً اشاره گردیده چون مورد سؤال آقایان دیگر نیز می‌باشد نسبت به هر کدام در موقع خود با مدارک و دلایل کافى جواب کاملترى داده خواهد شد

ضمناً ناطق محترم ضمن بیانان خود چند ورقه کاغذ کلیشه براى من فرستادند که اینک براى استحضار آقایان عین انها را میخوانم که تصور نفرمایند موضوع مهمى است که ایشان ملاحظه بنده را کرده (با این که رویه ایشان نیست) یا نخواسته‌اند مطلب مهم و محرمانه مملکتى را در پشضت تریبون افشاء کرده باشند

براى این که آقایان مطلع شوند آنها را تقدیم مقام ریاست می‌کنم که هر کدام از آقایان بخواهند ملاحظه بفرمایند (بعضى از نمایندگان- توضیح بفرمایید یکى از آنها را قرائت بفرمایید 12/ 9/ 27

تصدیق حضور مبارکت کردم‏

پس از عرض ارادت و بندگى امیدوارم که وجود عالى به سلامت از راه لطف و مرحمت از فدوى استفسارى بفرمایید بحمدالله سلامت و فعلاً در شهسوار و مشغول انجام امورات املاک می‌باشیم و بقیه مطالب را آقاى ساعد‌الممالک و حید‌ر به عرض عالى خواهند رساند و همین قدر عرض می‌کنم با همتى که در حضرت عالى سراغ دارم مشغول به اقدام و سایرین را هم به پایدارى تشویق فرمایید تمام عایدات را جمع‌آورى خواهیم کرد و هیچ کس قادر هیچ کارى نخواهد بود و تمام مالکین و مردم پشتیبان شما خواهند بود فدوى این یک کاغذ است که یک نفر مازندرانى به یک مازندرانى دیگر می‌نویسد یک نامه دیگرى هم هست که براى آقایان می‌خوانم خدمت جناب آقاى اسکندرى نماینده محترم مجلس شورای ملى‏

چون شخص شخیص عالى همیشه در حفظ حقوق عمومى ساعى بوده‌اند این که براى اطلاع خاطر مبارک معروض می‌شود

1- چنانچه خاطر عالى مستحضر است ورثه خلعتبرى با تسویه حساب مورث خود با دولت و بانک کشاورزى بانک سابق ایران و گرفته مفاصاً به امضاى جناب آقاى تقى‌زاده وزیر وقت دارایى از گذشتن قانون استرداد املاک به موقع استفاده نموده و با تنظیم استشهادى عرض حال به محکمه تقدیم که تاکنون جریان دارد و در محکمه ابتدایى ورثه محکوم و اینک در مرحله تجدید‌نظر است‏

2 - یکى از شهود وراث خلتعبرى با این که خود در ایام گذشته وزیر دادگسترى بوده و برعلیه دولت شهادت داده جناب آقاى صدر‌الاشراف امیر‌الحاج است که اینک به وزارت دادگسترى مجدداً تعیین شده است‏

3 - عین استشهاد را ورثه خلعتبرى به محکمه تقدیم و در پرونده عمل موجود است‏

(بعضى از نمایندگان- مربوط به چیست؟) اسم بعضى از آقایان هست بعد هم یک گزارشى در اینجا هست که ورثه خلعت‌بر‌ى که محکوم شده‌اند وزارت مالیه و وزارت عدلیه گفته‌اند که از آنها پول تمبر نگیرند و سفته بگیرند این به موجب حکمى است که ابلاغ شده است و هنوز تقاضاى تجدید‌نظر نکرده‌اند علاوه بر این نه وزارت دادگسترى و نه وزارت دارایى نمی‌تواند جز به حکم محکمه سفته از آنها بگیرد اینها را بنده به آقاى رئیس مجلس تقدیم می‌کنم حالا وارد می‌شویم در متن استیضاح‏ آنچه در استیضاح آقاى اسکندرى ارتباط مستقیم با وزارت دارایى از لحاظ وابستگى که ادارات امتیازات و نفت با وزارت دارایى دارد و مسئولیت مستقیم اینجانب است باید عرض کنم چنان که آقایان اطلاع دارند در اجراى بند‌ه قانونى مصوب سى‌ام مهر ماه 1326 که ذیلاً خوانده می‌شود

دولت مکلف است در کلیه مواردى که حقوق ملت ایران نسبت به منافع ثروت کشور اعم از منابع زیرزمینى و غیر آن مورد تضییع واقع شده است به خصوص راجع به نفت جنوب به منظور استیفاى حقوق ملى مذاکرات و اقدامات لازمه را به عمل آورده و مجلس شورای ملى را از نتیجه آن مطلع سازد

دولت‌هاى گذشته در مقام انجام تکالیف قانونى خود برآمده و نمایندگانى براى مذاکره و اعلام نظریات دولت به آنان از لندن خواسته بودند نمایندگان شرکت در چند ماه قبل به طهران آمده نظریات دولت وقت به آقایان ابلاغ گردید مشارالهم تقاضا کردند که سه ماه به آنها مهلت داده شود که با هیئت مدیره شرکت براى مذاکره و اتخاذ تصمیم به تهران اعزام شود دولت فعلى هم از بدو شروع به کار چنان که در ماده 6 برنامه خود بیان نموده بود نهایت کوشش را دارد که در اجراى قانون مزبور حداکثر حقوق ملت ایران را استیفاً نماید و به مجلس شورای ملى اطمینان می‌دهد که از هیچ اقدامى هم در این زمینه فرو‌گذار نکرده و نخواهدکرد (صحیح است‏)

اما قسمت دوم استیضاح آقاى اسکندرى که مدعى بودند دولت نسبت به ساختمان تصفیه‌خانه‌ها خارج از ایران از طرف شرکت سکوت کرده و اعتراض ننموده است صحیح نیست زیرا وزارت در خاتمه جنگ جهانى که ساختمان‌هاى شرکت به واسطه وقوع جنگ متوقف شده بود مرتب نسبت به عملیات شرکت در تأسیس تصفیه‌خانه در خارج از کشور اعتراض شده است و یادداشت‌هایى که داده شده در وزارت دارایی موجود است (آزاد - نتیجه چه شده است‏)

با این ترتیب خاطر نمایندگان محترم را مطلع می‌سازد که دولت کاملاً متوجه مسئولیتى که طبق قانون مصوب مهر ماه 1326 بر عهده دارد بوده و از پافشارى در استیفاى حقوق ملت ایران در کلیه مواردی که حقوق ملت نسبت به منافع ثروت کشور مورد تضییع واقع شده کوتاهى نخواهد کرد (صحیح است)‏

در خاتمه با این که نمی‌خواهم وقت گرانبهاى مجلس شورای ملى را بیش از این گرفته باشم و به مصداق فرمایش على علیه‌السلام راحة‌الانسان فى حفظ‌اللسان است ولى اگر به سکوت هم بگذرانم مضمون شعر شیخ سعدى علیه‌الرحمة که می‌گوید

دو چیز طیره عقل است دم فروبستن به وقت گفتن گفتن به وقت خاموشى‏

درباره‌ام مصداق پیدا خواهد کرد ناچار از ذکر این نکته مى‌باشم که اینجانب شخصاً به احساسات وطن‌پرستانه نمایندگان محترم و هر ایرانى که در راه استیفاى حقوق ملت ایران اقدام کند احترام می‌گذارم و امیدوارم اگر مورد اطمینان و اعتماد مجلس شوراى ملى که نماینده تمام ملت ایران است باشم بتوانم در این موقع که برحسب وظیفه مأمور مذاکره با نمایندگان شرکت می‌باشم آنچه منظور ملت ایران است به نحو اکمل و اتم انجام می‌دهم که در آتیه بتوانم افتخار کنم که توانسته‌ام به طریق شایسته از حقوق هم میهنان عزیزم دفاع نموده‌ام و صریحاً اظهار می‌کنم در ظرف مدت دو ماه و کسرى خدمتم در وزارت دارایى مطالعاتى نموده‌ام که فعلاً مصلحت ملک و ملت را در بیان علنى آن نمی‌دانم ولى قدر مسلم این است که هیچ گونه تصمیم قطعى بدون استحضار مجلس شورای ملى گرفته نخواهد شد صحیح است همین قدر سربسته می‌گویم اگر مصلحت بود که نظریات دولت گفته می‌شد آن وقت آقایان تصدیق می‌فرمودند که وزارت دارایى تا آن اندازه که ممکن بود نکته‌اى را درنظر‌یاتش فروگذار نکرده و اگر مسائل تاریکى باشد به کمک مشاورین ایرانى و متخصصین اروپایى که استخدام شده‌اند روشن و مورد نظر واقع خواهد گردید

ولى آقایان باید تصدیق فرمایند امید موفقیت و حصول نتیجه در استیفاى حق مسلم و واقعى ملت ایران چه راجع به نفت جنوب و چه راجع به سایر امتیازاتى که قبلاً داده شده فرع بر تقویت و پشتیبانى کامل مجلس شورای ملى است دولت یا وزیر‌ى می‌تواند در این قبیل مسائل کامیاب شود که مجلس شورای ملى که مظهر ملت ایران است از او کاملاً پشتیبانى کند امروز مردم کشور مترصدند ببینند از حقوق آنان به چه طریق در این مسائل حیاتى که سعادت آتیه آنها بسته به آن است به چه قسم دفاع می‌شود

در این موقع که قرعه فال از طرف دولت به نام اینجانب زده شده و مرا مأمور مذاکره نموده‌اند در این مکام مقدس به شرافت خو‌د سوگند یاد می‌کنم که آنچه در قوه و قدرت دارم در راه استیفاى حقوق ملت ایران اعمال نموده و در راه سعادت ملک و ملت صمیمانه کوشا خواهیم بود

نمایندگان- صحیح است، احسنت‏

رئیس- آقاى وزیر خارجه بفرمایید

+++

وزیر خارجه آقاى حکمت- به طوری که آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند کسالت جناب آقاى نخست وزیر ادامه پیدا کرده و متأسفانه نتوانستند نماینده محترم حاضر شوند جناب آقاى نخست وزیر کمال اشتیاق را داشتند که خودشان در مجلس شورای ملى بتوانند حضور پیدا کنند و مطالبى که منظور بود به اطلاع آقایان محترم برسانند ولى چون اطباء ایشان را از حرکت منع کرده‌اند بنده را مأمور فرمدند که این مطالب را از طرف ایشان به عرض مجلس برسانم امیدوارم به زودى رفع نقاهت از ایشان شده و در جلسات آتى انشاء‌الله تماس خود را با نمایندگان از سر بگیرند (نمایندگان- انشاء‌الله) آقاى اسکندرى سه مطلب را موضوع استیضاح خود قرار داده‌اند و با این که چند جلسه مجلس صرف استماع بیانات ایشان شد ولى اگر از مقدمه و ذکر مطالب تاریخى و نقل اساطیر یونان و روم و حوادث متفرقه و لطایف و ظرایف و اشعار و ادبیان که با کمال مهارت بیان می‌کردند صرف نظر کنیم می‌توانیم مجموع اظهارات ایشان را در چند جمله مکرر در خصوص نفت جنوب و تارخچه امتیاز و قضایایى که از چهل سال به این طرف در محیط سیاسى ایران رخ داده است خلاصه کنیم از مطالبى که در چند جلسه مجلس شورای ملى آقاى اسکندرى بیان فرمودند بسیارى از سرگذشت‌ها و حکایات دور و نزدیک تاریخى وجود داشت که بیش از دو ثلث بلکه سه ربع آن مربوط به دولت آقاى ساعد و عصر حاضر نیست و گاهى اشاره به اتفاقاتى فرموده‌اند که مربوط به ادوار تاریخ معاصر هم نمی‌باشد صحیح است از آنجا که جناب آقاى ساعد و دولت ایشان هرگز نخواسته‌اند افکار عمومى را فریب دهند و حقایق را از نظر مجلس شورای ملى و ملت ایران پنهان دارند به این واسطه از این استیضاح در موقعى که دولت تازه شروع به کار کرده و مجالى هنوز براى اجراى برنامه خود نیافته‌اند از بیانات طولانى و مفصل و خارج از موضوع استیضاح‌کننده محترم گله نمی‌کنند زیرا معتقد هستند که تنها قضاوت جامعه است که می‌تواند نیک و بد اعمال حکومت را تشخیص دهد و این داورى را نباید از راه حرف و حماسه‌‌سرایى انتظار داشت نمایندگان صحیح است خوشبختانه رفتار و کردار هر یک از افراد مؤثر مملکت هرروز در معرض قضاوت عمومى قرا‌ر می‌گیرد گذشته و حال طرز زندگانى و موقعیت‌هاى شخصى و اجتماعى افراد در چگونگى این داورى‌ها تأثیر فراوان دارد و اگر کسى از روى حسن نیت یا سوء‌نیت به زور سخنورى و انشاء کلمات و مغالطات بتواند براى مدتى کوتاه بلکه براى چند ساعت صفاى ضمیر و احساسات بى‌شائبه را تحت نفوذ قرار دهد محال است که ملت هوشیار ایران را اغفال کند یا تاریخ یک مملکت رادرمحاکمه خودبضلالت بکشاند (نمایندگان- صحیح است) آرى بدبختانه ما در عصرى زندگى مى‌کنیم که نفت گفتگو و کشمکش عظیمى در جهان بر پا کرده و این مایع سیال دردنیا آتشى افروخته که خانمان ابناء بشر را سوخته است و متأسفانه دود آن همیشه به چشم ما مردم ایران می‌رود و باز متأسفانه بعضى از ارباب اغراض دمیدم بر این آتش روغن می‌افشانند غافل که خانه خود را می‌سوزانند وظیفه عقلا است که در پیرامون این حریق هشیار باشند و به حزم و احتیاط قد‌م بردارند زیر آن را که خانه نبیناست بازى نه این است (صحیح است) بارى در باب نفت جنوب عرض می‌کردم از جهت جریان ادارى وظیفه‌اى که دولت در برابر قانون و مجلس شورای ملى دارد و تکالیفى که در این باب به حکم وظیفه انجام داده و می‌دهد در این قسمت جناب آقاى وزیر دارایى خلاصه‌اى از اقداماتى که براى استیفاء منافع کشور به عمل آمده به عرض مجلس رسانیدند و همچنین پایدارى دولت را در انجام این وظیفه ملى مختصرى بیان نمودند اما از جهات دیگر آنچه جناب آقاى نخست وزیر فرموده‌اند به عرض مجلس برسانم این است که دولت و رئیس آن ابداً مسئول نشریاتى که مخبرین جراید منتشر می‌کنند و بعضى دیگر آن را ترجمه می‌نمایند و انتشار می‌دهند نمی‌باشد زیر این معنى در نظر دولت بدیهى است که اقدام دولت فقط محدود و محصور به تکلیفى است که قانون سى‌ام مهر 1326 براى او معین کرده و باید بر طبق نص آن رفتار نماید (صحیح است) این قانون می‌گوید دولت مکلف است در کلیه مواردى که حقوق ملت ایران نسبت به منافع ثروت کشور اعم از منابع زیرزمینى و غیر آن مورد تضییع واقع شده است بخصوص راجع به نفت جنوب به منظور استیفاء حقوق ملى مذاکرات و اقدامات لازمه را به عمل آورده و مجلس شورای ملى را از نتیجه آن مطلع سازد هیچ دولتى به بداهت عقل نمی‌تواند و نباید قدمى از حدود این قانون تجاوز نماید (صحیح است) دولت آقاى ساعد باید بر طبق همین دستور صریح عمل نماید و باید حقوق ملت ایران را از شرکت نفت به معناى تام کلمه استیفاء نماید (صحیح است) همین وظیفه بالصراحة در ماده 6 برنامه دولت نیز ذکر شده است ولى تازه عملیات دولت آغاز شده بود و به آن حد نرسیده بود که بتواند گزارشى به عرض مجلس برساند که مرادف با استیضاح گردید البته دولت وظیفه خود می‌داند که مفاد قانون مذکور را به معناى وسیع و مفهوم تام و تمام آن انجام دهد (مکى- یعنى‏ تا الغاء قرار‌داد) و به هیچ‌وجه از مشکلاتى که در پیش دارد بیم و هراسى نخواهد داشت (نمایندگان- احسنت) به همین دلیل با توجه به مذاکرات این چند روزه مجلس و مقالات متینى که در جراید نوشته شده و همه از دفاع حقوق ملت ایران سخن گفته‌اند مغتنم شمرده و براى اثبات حقانیت خوددر دعاوى خویش و تقویت خود از افکار عمومى حداکثر استفاده را انشاء‌الله خواهیم نمود (صحیح است) دولت به خوبى می‌داند که بار سنگین و بسیار مشکلى بر دوش او است و براى حصو‌ل مقصود تحمل انواع سختى و شداید را باید بنماید بدیهى است که اگر بخواهى سلامت برکنار است ولیکن ما از زیر بار مسئولیت شانه خالى نمى‌کنیم و مانند سربازى فداکار در دفاع از سنگر خویش تا آخرین لمحه پایدارى خواهیم نمود (احسنت) اگر اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و وکلا‌ و ملت از ما راضى هستند و ما را خدمتگذارانى وظیفه‌‌شناس تشخیص دهند براى ما بهترین پاداش خواهد بود به همین جهت نشریات بعضى جراید و خبر‌گزاری‌ها را به هیچ‌وجه اهمیتى داده و هیچ‌گونه سندیت و اعتبارى براى آن قائل نیستیم سخنان بعضى از مخبرین جراید که مدلول یحرفون الکم عن مواضعه می‌باشد نزد ما ارزشى نخواهد داشت و از روى کمال صمیمیت سعى خواهیم کرد که با مشورت متخصصین حقوقى وفنى و همفکرى و مساعدت معنوى نمایندگان محترم اقدامات لازم بنماییم و نتیجه اقدامات و مذاکرات خود را به عرض مجلس شوراى ملى برسانیم (صحیح است) بدیهى است تصمیم نهایى با مجلس شوراى ملى خواهد بود ولى در همان حال از نمایندگان محترم که بحمدالله مردمى وطن‌پرست و فرزانه هستند توقع دارد که دولت را فرصت بدهند تا تکالیفى که بر عهده دارد انجام دهد و الّا وظیفه‌ى دشوارى بر عهده خدمتگذارى گذاشتن و به او مجال و وسیله ندادن به حکم عقل موفقیت او محال خواهد بود

به خانه راه ندادش کجا رود درویش بیست دیده‌ى مسکین و دیدنش فرمود

دولت به مجلس شورای ملى با صریح‌ترین وجهى اطمینان می‌دهد که به مسئولیتى که طبق قانون مصوب مهر 1326 بر عهده دارد آگاهى کامل دارد و وظیفه‌ى خود را در اجراى قانون مزبور انجام داده و خواهد داد و نیز به مجلس شوراى ملى اطمینان می‌دهد که آقاى نخست وزیر در مصاحبه‌ى خود حتى اشاره‌اى که منافى با قانون مصوب مهرماه 1326 باشد ننموده و سایر این اظهارات منتسب به ایشان و هرگونه تفسیر و تعبیرى که بر روى آن در جراید شده باشد ناصحیح و فاقد هر گونه اعتبار و سندیت است آقایان شما برگزیدگان ملت هستید به اهمیت و باریکى موقع و آشفتگى اوضاع جهان به خوبى توجه دارید با علاقه خاص که به منافع وطن خود دارید دولت راکه در این هنگام که که حل دقیقترین مسئله مهم اقتصادى کشور به عهده او است تقویت فرمایید (نمایندگان- صحیح است) تا بتواند به کمک و حمایت شما در استیفاى حقوق حقه‌ى ملت ایران کامیاب شود و آنچه تاکنون از مافوت شده و منظور و مطلوب هر ایرانى وطن‌پرست است انشاء‌الله به دست آورد (نمایندگان- انشاء‌الله) بنابراین از وجدان شما تقاضاى قضاوت عادلانه م‌ینماید

نمایندگان - صحیح است احسنت‏

[3- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه]‏

رئیس- پیشنهاد تنفس رسیده است که آثقاى دکتر متین دفترى داده‌اند قرائت مى‌شود.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى تقاضا مى کنم ده دقیقه تنفس داده شود.

بعضى از نمایندگان- مخالفى نیست‏

رئیس- ده دقیقه تنفس داده می‌شود و بعد از ده دقیقه آقایان باید حاضر شوند

در این موقع مقارن ظهر به عنوان تنفس مجلس ختم شد

رئیس مجلس شوراى ملى رضا حکمت

جلسه فوق‌العاده مجلس شورای ملى ساعت هفت و نیم بعد از ظهر روز جمعه 15 بهمن به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و جناب آقاى حکمت رئیس مجلس شورای ملى چنین بیان نمودند خاطر آقایان نمایندگان از حادثه غم انگیز و سوء قصدى که امروز هنگام ورود به دانشگاه نسبت به ذات مقدس اعلیحضرت همایون شاهنشاهى رخ داده مستحضر شده است از این عمل خیانتکارانه و خائنانه که به کشور ایران شده مجلس شوراى ملى کمال انزجار و نفرت را اظهار می‌دارد زیرا به شهادت تاریخ و گواهى ملت ایران اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در مدت هشت سال سلطنت خود که مصادف با جنگ جهانى و سخت‌ترین واقع دنیا بوده تمام وقت و هم خود را صمیمانه در راه ترقى و سعادت و رفاه مردم کشور با نهایت رأفت و کمال عطوت مبذول فرموده‌اند تصدیق نمایندگان چون فضل و مشیت خداوندى بر حفظ این کشور کهن سال است نقشه خائنانه به نتیجه نرسید و با این که چند تیر به طرف ذات مقدس شاهانه انداخته شده بود فقط مختصر جراحتى به صورت وارد آمده و چهار گلوله به کلاه و لباس اعلیحضرت اصابت کرد

من یقین دارم قلوب تمام نمایندگان مجلس و قاطبه ملت ایران که کمال مهر و علاقه به شاهنشاه محبوب خود دارند از رفعاین خطر و سلامتى ذات ملوکانه مملو از مسرت وغرق در شادمانى است تصدیق نمایندگان به شکرانه این تفضل الهى که شامل حال کشور و ملت ایران گردیده همه یکدل و یک زبان سلامتى و دوام عمر اعلیحضرت شاهنشاه محبوب و عظمت میهن عزیز را از درگاه حضرت احدیت مسئلت مى نماییم (تصدیق نمایندگان‏)

بیانات آقاى رئیس مجلس در میان تصدیق و احساسات پرشور نمایندگان خاتمه یافت و جلسه آتیه مجلس طبق اعلام قبلى به ساعت 9 صبح شنبه 16 بهمن ماه موکول گردید.

اخبار مجلس

روز یکشنبه دهم بهمن 27 قبل از ظهر شعب اول و سوم و پنجم تشکیل و هیئت رئیسه خود را از این قرار انتخاب نمودند.

شعبه اول :

رئیس - آقای ملک مدنی

نایب رئیس - آقای کشاورز صدر

منشی - آقای کهبد

مخبر - آقای صفا امامی

شعبه سوم :

رئیس - آقای حایری زاده

نایب رئیس - آقای نورالدین امامی

منشی - آقای ملک پور

مخبر - آقای فولادوند 

شعبه پنجم :

رئیس - آقای رفیع 

نایب رئیس - آقای افشار 

منشی - آقای آقاخان بختیار

مخبر - آقای امیرتیمور

آقایان : احمد دهقان - مکی - اسدی هم به ترتیب به سمت عضویت کمیسیون عرایض

آقایان : جرجانی - کهبد - معتمد - دماوندی - ارباب مهدی - عباسی - رحیمیان برای عضویت کمیسیون مبتکرات به ترتیب از سه شعبه فوق انتخاب گردیدند.

روز سه‌شنبه دوازدهم بهمن ماه 27 قبل از ظهر شعب دوم و چهارم و ششم تشکیل و هیئت رئیسه خود را از این قرار انتخاب نمودند.

شعبه دوم :

آقای اقبال - رئیس

آقای قبادیان - نایب رئیس

آقای مشایخی - مخبر

آقای لاهوتی - منشی 

شعبه چهارم :

آقای تقی‌زاده - رئیس

آقای ضیاء ابراهیمی - نایب رئیس

آقای اردلان – مخبر

آقای بهادری - منشی 

شعبه ششم :

آقای مامقانی- رئیس

آقای عدل اسفندیاری - نایب رئیس

آقای عرب شیبانی- مخبر

آقای زنگنه - منشی 

آقای حاذقی از شعبه دوم - آقای شریف زاده از شعبه چهارم - آقای هاشم وکیل از شعبه ششم برای عضویت کمیسیون عرایض

آقایان صاحب دیوانی و مکرم از شعبه دوم - آقایان حاج امین و فاضلی از شعبه چهارم و آقایان اسلامی و برزین از شعبه ششم برای عضویت کمیسیون مبتکرات انتخاب گردیدند.

روز یکشنبه 17 بهمن 1327 دو ساعت و نیم قبل از ظهر کمیسیون امور خارجه با حضور آقای حکمت وزیر امور خارجه به ریاست آقای رفیع تشکیل و دو فقره لایحه دولت مربوط به مبارزه با ملخ و قرارداد بین دولتین ایران و عراق و همچنین بین دولتین ایران و پاکستان و هندوستان مطرح و تصویب گردید.

+++

بقیه جلسه 141

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز شنبه 16 بهمن ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت جلسه فوق‌العاده 15 بهمن ماه 1327

2-بیانات آقای دکتر اقبال سرپست وزارت کشور دایر به اظهار تأسف و تأثر دولت از سوءقصد نسبت به اعلیحضرت همایونی

3-اعلامیه دولت راجع به برقراری حکومت نظامی و انحلال حزب توده ایران

4- تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل یافت‏

 [1- صورت فوق‌العاده 15 بهمن ماه 1327 ]

صورت جلسه فوق‌العاده را آقاى صدر‌زاده منشى به شرح زیر قرائت کردند

جلسه فو‌ق‌العاده مجلس شوراى ملى ساعت 7 و نیم بعد از ظهر روز جمعه 15 بهمن به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و جناب آقاى حکمت رئیس مجلس شوراى ملى چنین بیان نمودند

خاطر آقایان نمایندگان از حادثه غم‌‌انگیز و سوء‌قصدى که امروز هنگام ورود به دانشگاه نسبت به ذات مقد اعلیحضرت همایون شاهنشاهى رخ داده مستحضر شده است از این عمل خیانتکارانه و خائنانه که به کشور ایران شده مجلس شوراى ملى کمال انزجار و نفرت را اظهار می‌دارد زیرا به شهادت تاریخ و گواهى ملت ایران اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در مدت هشت سال سلطنت خود که مصادف با جنگ جهانى و سخت‌ترین مواقع دنیا بود تمام وقت و هم خود را صمیمانه در راه ترقى و سعادت و رفاه مردم کشور با نهایت رأفت و کمال عطوفت مبذول فرموده‌اند تصدیق نمایندگان چون فضل و مشیت خداوندى بر حفظ این کشور کهن سال است نقشه خائنانه به نتیجه نرسید و با این که چند تیر به طرف ذات مقدس شاهانه انداخته شده بود

فقط مختصر جراحتى به صورت وارد آمده و چهار گلوله به کلاه و لباس اعلیحضرت اصابت کرد من یقین دارم قلوب تمام نمایندگان مجلس و قاطبه ملت ایران که کمال مهر و علاقه به شاهنشاه محبوب خود دارند از رفع این خطر و سلامتى ذات ملوکانه مملو از مسرت و غرق در شادمانى است (تصدیق نمایندگان) به شکرانه این تفضل الهى که شامل حال کشور و ملت ایران گردیده همه یکدل و یک زبان سلامتى و دوام عمر اعلیحضرت شاهنشاه محبوب و عظمت میهن عزیز را از درگاه حضرت احدیت مسئلت می‌نماییم تصدیق نمایندگان بیانات آقاى رئیس مجلس در میان تصدیق و احساسات پرشور نمایندگان خاتمه یافت و جلسه آتیه مجلس طبق اعلام قبلى به ساعت 9 صبح شنبه 16 بهمن ماه موکول گردید

رئیس- صورت جلسه پیش تصویب شد

اردلان- آقا بنده به صورت مجلس دیروز عرض دارم‏

رئیس- دیروز شما بیانى نکردید یک عده از آقایان نمایندگان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند

جمعى از نمایندگان- آقاى وزیر کشور بیاناتى دارند

[2- بیانات آقاى دکتر اقبال سرپرست وزارت کشور و ابراز تأسف و تأثر دولت از سوء‌قصد نسبت باعلیحضرت همایونى‏]

رئیس- آقاى دکتر اقبال بفرمایید

دکتر اقبال- سرپرست وزارت کشور اولاً دولت بى‌اندازه از واقعه‌ای که دیروز در محوطه دانشگاه اتفاق افتاده متأثر است نمایندگان ملت ایران متأثر است و مطمئن هستم که ملت ایران مخصوصاً آقایان نمایندگان مجلس ایران که به منزله‌ى مظهر ملت ایران هستن با دولت هم آهنگ هستند (نمایندگان-

+++

صحیح است) قبلاً اجازه می‌خواهم قبل از این که مطالبى گفته شود و صحبت‌هایی از طرف دولت به عرضتان برسانم مختصرى از جریان دیروز که خود بنده شاهد و ناظر بودم به استحضار آقایان برسانم دیروز در ساعت 3 بعد از ظهر بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به محوطه دانشگاه تشریف فرما شدند و بعد از اداى مراسم احترام از طرف گارد سلطنتى نسبت به هئیت دولت و استادان دانشگاه اظهار تفقد فرمودند و عازم ورود به دانشگاه بودند در همین موقع یک نفر خیانتکار و خائن به کشور با مدارکى که الان به استحضار آقایان خواهم رساند جلو آمد و با هفت تیر خودش به سمت اعلیحضرت شاهنشاه شلیک کرد سه تیر اول به کلاه ایشان اصابت کرد که خوشبختانه نتیجه گرفته نشد (نمایندگان- الحمدلله) بعد از آن اعلیحضرت همایونى یک تکانى خوردند و یک تیر از گونه راست وارد شد از لب قسمت راست رد شد که خراشى وارد کرده ولى اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى به هیچ‌وجه خونسردى خودشان را از دست ندادند و بلا‌فاصله بنده و سرهنگ دفترى اعلیحضرت همایونى را گرفتیم و بردیم به مریضخانه یوسف‌آباد خوشبختانه جراحت هیچ قابل اهمیت نبود پانسمان شد و تشریف‌فرما شدند به کاخ سلطنتى اغلب آقایان آنجا تشریف آوردند و شرفیات شدند و جناب آقاى رئیس مجلس هم شرفیاب شدند و مشاهده کردند که الحمدالله در کمال صحت و سلامتى هستند امروز صبح هم که بنده شرفیاب شدم حالت مزاجیشان بسیار خوب بود و دیشب هم با کمال خوبى استراحت کرده‌اند و اما راجع به جریان شخصى که این عمل را مرتکب شده است دیروز بنا به وضعیتى که در مملکت بود و حدسیاتى که زده می‌شد از طرف مأمورین انتظامى در محوطه دانشگاه نهایت مراقبت را کرده بودند و براى کارت‌هاى ورودى خیلى دقت می‌کردند و بالاخره این شخص هم که وارد آن جا شده است شخصى است که به نام ناصر حسین فخر‌آرایى است دیروز یعنى تاریخ 15/ 11/ 27 که آقایان ملاحظه می‌فرمایند از روزنامه پرچم اسلام یک کارتى رفته است فوراً گفته است تاریخش 15/ 11/ 27 دیروز صبح و ضمن سؤالاتى که از مدیر روزنامه پرچم اسلام که دیروز توقیف شده است گردیده اظهار کرده است که این شخص سابقاً مریض من بوده است و دیروز آمده است با اصرار و ابرام که به او کارت بدهم البته این اظهارات او است و بعداً تحقیقاتى که بشود به استحضار آقایان و ملت ایران خواهد رسید یک کارت دیگرى در جیبش پیداشده است که کارت خبرنگارى است به امضاى مدیر روزنامه فریاد ملت تاریخ البته این ندارد سجلش هم که در توى جیبش پیدا کرده‌اند یک شخصى اس که در 1299 متولد شده است در تهران آقاى ناصر نام خانوادگى فخر‌آرایى متولد 1299 این هویت شخصى است که دیروز به بزرگترین مقامات مقدس ملى ایران سوء‌قصد کرده است (نمایندگان- صحیح است)‏

یک کارت دیگرى هم در اوراقش پیدا شده است که عضو اتحادیه‌هاى کارگران چاپخانه است و عضویت آنجا را داشته است و این هم ورقه است علاوه بر اینها کتابچه‌اى در منزلش پیداشده است و در ضمن این تحقیقات معلوم شده که این شخص یک عیالى دارد که ضمن بازجویى‌هایى که شده خیلى اظهار تنفر از رفتار این شخص کرده است از بابت رفتارى که می‌کرده است اینجا یک کتابچه‌ای است که خاطرات خودش را در آنجا نوشته است البته مفصل است و وقت آقایان را می‌گیرد ولى بعضى چیزهایش را اگر اجازه می‌فرمایید بخوانم بفرمایید شرح حال خودش را مى‌نویسد که من یک شخص خیلى پستى بوده‌ام در زندگانى و خیلى شرور بودم و بالاخره رفتم در زندان شهربانى مدتى آنجا بودم و مى‌نویسد که ادامه اعمال زشت به زندانم افکند و مدت‌ها در زندان به سر می‌بردم و بعد از خود این سؤال را مى‌کردم آیا کسى اگر عملى به این کوچکى را مرتکب شود این مجازات را برا‌ى او قائل بشوند دزدى‌ها و جنایات چگونه مجازاتى خواهد داشت بعد از زندان که بیرون مى‌آید مدتى فکر می‌کند که برود خدمت سربازى را چون مشمول بوده انجام بدهد بعد از آنجا که مى‌آید می‌آید تا یک پاساژش یعنى یکى از قسمت‌هایش این است که اینجا یادداشت شده است و مى‌نویسد که من روزنامه‌هاى ارگان احزاب را می‌خواندم درجلسات سخنرانی‌ها و بحث و انتقادهاى آن شرکت مى‌کردم مرامنامه‌هاى از آنها را با دقت با اعمال و افعالشان مى‌سنجیدم تا بلکه حقیقت امر تا اندازه‌اى برایم مکشوف گردد منتهى از دور قیافه‌ى تماشاچى به خود گرفته ناظر جریان بودم و همه را نسبت به هم مى‌سنجیدم و نسبى درباره‌شان قضاوت می‌کردم و بالاخره پس از مدتى در حزب توده ایران اسم‌نویس کرده و به یکى از حوزه‌هاى آزمایشى معرفى گردیدم به عقیده من این اقدامى که از طرف ستاد ارتش و وزارت جنگ و بالاخره شاه بر علیه افراد وطن‌پرست و عزیز و ناراضى و حساس آذربایجانى صورت گرفت بزرگترین خیانتى بود که به روحیه افراد ملت وارد آوردند صفوى- پیشه‌ورى خیانت کرد

رئیس- آقاى صفوى نظم مجلس را رعایت کنید بگذارید مجلس منظم باشد

صفوى- بیخود نوشته است آقا

رئیس- این نقل و قول دیگرى است مگر آقایان متوجه نیستید؟ آقا بخوانید

دکتر اقبال- من همان طور که قبلاً گفتم عضو حزب توده ایران بوده و فعالیت خود را بدون جزیى تسامح ادامه مى‌دادم‏

من می‌دانستم که روس‌ها از این تشکیلات پشتیبانى نموده و تنها موفقیت خود را در ایران به وسیله این دسته می‌دانستند کتابچه‌ای است که در توى جیبش پیدا شده که نوشته است روزهایی که از خاطرم محو نمی‌شوم روزها و ساعات زیر است

 دو بعد از ظهر چهارشنبه 29 اسفندماه 1324 اینجا فوت پدرش را مى‌نویسد پدر بزرگوارم در سن چند سالگى فوت کرده است بعد چند صحفه بعدش مى‌آید کتاب‌هایى که تنها منحصر به روشنفکران و جوانان حزب توده ایران می‌باشد احتضار سرمایه‌دارى دانتن بزرگترین قهرمان انقلاب کبیر فرانسه بیکارى ترجمه حسن قائمیان قیام مسلحانه از نظر ماتریالیسم دیالکتیک تاجداران تیره‌بخت نگارش آقاى على اضعر باریکاد حزب توده ایران چه می‌گوید و چه می‌خواهد و کشاورزى و کشاورزان الى آخر با ا‌ین مدارکى که به نظر آقایان نمایندگان رساندم و البته بعداً هم توضیح بیشترى داده خواهد شد براى دولت مسلم است که این عنصر به موجب مدارکى که اینجا موجود است عضو فعال حزب توده ایران بوده است و بعداً این تصمیم را گرفته است که به عرض نمایندگان محترم رساندم

 [3- اعلامیه دولت راجع به برقرارى حکومت نظامى و انحلال حزب توده ایران]

 دکتر اقبال- مدتى است بعضى عناصر خائن و مفسده‌‌جو براى ایجاد ناامنى و اختلال دست به فعالیت‌هاى تحریک‌آمیز و خطر‌ناک زده و از هیچ نوع اقدام براى ارعاب عامه و ایجاد نگرانى در مردم فروگذار نمى‌نمایند

به طوری که اگر کانون‌هاى فتنه و فساد به نیات پلید و خیانتکارانه خود موفق می‌شدند امنیت و تمامیت مملکت را متزلزل ساخته و بنیان ملیت را منهدم و کشورى راکه داراى قرن‌ها تاریخ درخشان است دستخوش اختلال و هرج و مرج نموده و بالنتیجه استقلال چند هزار ساله مارا نابود می‌ساختند دامنه این اغراض و تحریکات متأسفانه به حدى توسعه یافته و تجرى مفسدین و خائنین به جایى رسید که حتى از توهین و اسائه ادب به مقدس‌ترین مقام عالى مملکت و انتشار و اشاعه اکاذیب و اراجیف تحریک‌آمیز خوددارى نکرده در انهدام بنیان ملت و افناى مملکت بى‌باکانه اقدام نموده‌اند صحیح است این بى‌باکی‌ها و خیانت‌کاری‌هاى عناصر ناپاک در روز 15 بهمن ماه به حد اعلا رسیده به طوری که یکى از خائنین به طرف مقدس‌ترین مقامات ملى یعنى ذات مبارک اعلیحضرت شاهنشاهى که نماینده قومیت و پایه استقلال مملکت هستند (صحیح است) سوء قصد وبارولور حمله نمود که بحمدالله مشیت الهى بر حفظ اساس استقلال مملکت تعلق گرفته و به طرز معجزه‌آسایى خطر متوجه ذات مبارک ملوکانه نگردید نمایندگان الحمدالله اوضاع واحوال کنونى مملکت این طور نشان می‌دهد که نه تفقدات بى‌پایان شاهانه و نه بردبارى دولت در برابر اقدامات خطر‌ناک خائنین از فساد و خطرات خانمان بر باد ده مغرضین جلوگیرى نمی‌نماید

+++

با مشاهده این اوضاع دولت براى حفظ مصالح عالیه کشور در جلسه فوق‌العاده 15 بهمن ماه تصویب نمود که از آن تاریخ به موجب قانون مصوب 27 سرطان 1329 قمرى در شهر تهران و حومه حکومت نظامى برقرار گردد مأمورین مربوط طبق موازین قانون فوق از هرگونه افساد و تحریکات جداً ممانعت نموده و در کشف توطئه خائنانه و دستگیرى محرکین و مسببین اقدام و اهتمام لازم به عمل خواهند آورد نخست وزیر محمد ساعد

اعلامیه دولت

از چند سال به این طرف در داخل کشور عناصر مفسده‌جویى به اسم حزب توده ایران دور هم جمع شده یک عده مردمان ساده‌لوح را با کلمات فریبنده اغفال و هر روز ایجاد اغتشاش و هرج و مرج نموده و در صدد واژگون کردن بنیان و اساس کشور بودن و از هیچ‌گونه آزار و قتل و غارت در مازندران و گیلان و آذربایجان فروگذار نکرده و حتى موقعى هم درصدد تجزیه قسمتى از کشور برآمدند (صحیح است‏)

گزارش‌هاى رسیده حاکى است که اینک صرف‌نظر از اغفال مردمان ساده به ترویج مرام اشتراکى در بین نوباوگان و دانشجویان شروع کرده و زمینه انقلاب را در کشور فراهم می‌سازند بنابراین دولت براى حفظ تمامیت و استقلال کشور و جلوگیرى از هرگونه مفسده و آشوب حزب مزبور را منافى استقلال کشور تشخیص و دستور می‌دهد سازمان حزب مزبور در تمام کشور منحل و افراد خائن که مدارک لازم بر علیه آنها موجود است طبق مقررات قوانین مربوطه تحت تعقیب قرار گرفته ومجازات شوند (نمایندگان- صحیح است) بنده مطمئنم که با مدارکى که به عرض نمایندگان محترم رساندم اقدام دولت را ضمن اعلامیه‌اى که به عرض رساندم تأیید خواهند کرد

نمایندگان- صحیح است‏

[4- تعطیل جلسه به عنوان تنفس‏]

رئیس- پیشنهاد تنفس از طرف آقاى دکتر طبا رسیده اگر آقایان موافقت فرمایندتنفس داده شود (صحىح است‏)

در این موقع یک ربع ساعت بعد از ظهر جلسه به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید

رئیس مجلس شوراى ملى رضا حکمت

+++

قوانین

وزارت دارایى

 

فرمان همایونى و قانون اجازه پرداخت اضافه اعتبار بودجه سال 1327 وزارت جنگ که در جلسه نوزدهم دی ماه یکهزار و سیصد و بیست و هفت به تصویب مجلس شورای ملى رسیده است ذیلاً ابلاغ می‌شود

با تأییدات خداوند متعال ما پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک‏

نظر به اصل بیست. و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم‏

ماده اول- قانون اجازه پرداخت اضافه اعتبار بودجه سال 1327 وزارت جنگ در جلسه نوزدهم دی ماه یکهزار و سیصد و بیست هفت به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا ‌ گذاشته شود

ماده دوم- هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند

به تاریخ بیست و هشتم دی ماه 1327

قانون اجازه پرداخت اضافه اعتبار بودجه سال 1327 وزارت جنگ‏

ماده واحده- اعتبا‌ر اضافه بودجه سال 1327 وزارت جنگ به میزان مبلغ دویست و سى و چهار میلیون و پانصد هزار ریال تصویب و به وزارت دارایى اجازه داده می‌‌شود بودجه جزء آن را که وزارت جنگ تهیه و تسلیم می‌نماید رسیدگى و ابلاغ نموده و برطبق آن با رعایت قوانین و مقررات مربوطه پرداخت نمایند تبصره- وزارت جنگ مکلف است مایحتاج افراد را از حیث لباس و کفش از محصولات داخلى کشور تهیه نماید این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه نوزدهم دی ماه یکهزار و سیصد و بیست و هفت به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

رئیس مجلس شوراى ملى رضا حکمت‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نسخت وزیر است‏

م- 6694 نخست وزیر

 

انتصابات و احکام

 شماره 22075        9/ 10/ 27

در وزارت کشور

آقاى هرمز احمدى از تاریخ ورود به محل مأموریت به سمت فرماندارى همدان منصوب شدند

شماره 88192/ 23610                   7/ 11/ 27

جناب آقاى محسن صدر از تاریخ صدور این ابلاغ به سمت استاندارى استان نهم منصوب شدند

شماره 23480- 88042                   7/ 11/ 27

آقاى احمد خاتمى بازرس اداره حسابدارى از تاریخ شانزدهم بهمن ماه 27 به سمت فرماندار شهرستان شاهى منتقل و منصوب شدند

شماره 12041- 28640                   25/ 10/ 27

ماده 113 مکرر آئین‌نامه اجراى ثبت در مورد معاملات مؤسسات بانکى هر گاه مال مورد معامله در مزایده دفعه اول و دوم خریدارى نداشت به تقاضاى بانک طبق ماده 101 این آئین‌نامه عمل می‌شود

م 6162- به جاى وزیر دادگسترى‏

شماره 12639- 28638                    26/ 10/ 27

جمله ذیل به ماده 121 آئین‌نامه اجرا مصوب سال 1322 اضافه می‌شود و چنانچه بدهکار دارایى دیگرى نداشته و یا به جهت قانونى استیفاء طلب از دارایى دیگر او ممکن نباشد یا اخطار قبلى و انقضاء پنج روز از ابلاغ اخطار به تقاضاى بستانکار بازداشت می‌شود

م 6163 به جاى وزیر دادگسترى‏

شماره 14335- 29358                    5/ 11/ 27

آقاى عبدالله خواجه بیشک سردفتر ازدواج قریه ورزقان تبریز

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در قریه ورزقان براى ثبت طلاق رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 14374/ 30490                  13/ 11/ 27

آقاى سید محمد عسکرى رانکوهى سردفتر اسناد رسمى شماره 50 لاهیجان

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفتر اسناد رسمى پذیرفته می‌شود

وزیر دادگسترى‏

شماره 11720- 20492                13/ 11/ 27

آقاى محمد‌رضا نوروزى دفتر یار درجه اول لاهیجان

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم لاهیجان منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 13448- 29348                 5/ 11/ 27

آقاى باقر حکمت‌نیا سردفتر ازدوا‌ج خلخال

به موجب این ابلاغ رسمیت دفتر ازدواج شما ملغى می‌شود

وزیر دادگسترى‏

شماره 14372- 30633             15/ 11/ 27

آقاى لطیف رهنما

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در قریه میریان گرگانرود بندر پهلوى براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 14242- 29874              9/ 11/ 27

آقاى سید ابوالقاسم تنکابنى مقدم سردفتره اسناد رسمى و ازدواج و طلاق میانکو محله شهسوار

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفاتر شما به خرم‌آباد تنکابن تبدیل می‌شود طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 13961- 29872         9/ 11/ 27

آقاى محمد ملکى سردفتر ازدواج تهران

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در شهر تهران براى ثبت طلاق رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 14546- 29866          9/ 11/ 27

آقاى سید احمد میرباقرى

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم شهسوار منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 13730- 29342          5/ 11/ 27

آقاى عبدالحسین اشرف زاجه

 به موجب این ابلاغ دفتر شما را در مسجد سلیمان براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 14339- 29354                    5/ 11/ 27

آقاى ابراهیم علمى سرابى

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم قراء حکم آباد و قراء ملک تبریز منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 14133- 29332              5/ 11/ 27

آقاى عبدالله احمدى سردفتر ازدواج دهکده و امن ایرانشهر زاهدان به موجب این ابلاغ دفتر شما را در دهکده و امن براى ثبت طلاق رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 14343- 29362             5/ 11/ 27

آقاى بیوک ملجایى دفتر‌یار درجه اول خلخال به موجب این حکم به سمت سردفتر اسنادرسمى درجه سوم شهر خلخال منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 14346- 29368              5/ 11/ 27

آقاى بیوک ملجایى سردفتر اسناد رسمى خلخال به موجب این ابلاغ دفتر شما را در خلخال براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى‏

شماره 13447- 29346             5/ 11/ 27

آقاى باقر حکمت‌نیا سردفتر اسناد رسمى خلخال

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفتر معاملات شما به شهر تبریز تبدیل می‌شود طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید

وزیر دادگسترى‏

شماره 13959- 29350             5/ 11/ 27

آقاى شافعى اسنوى قشمى به موجب این ابلاغ دفتر شما را در شهر قشم براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد

وزیر دادگسترى

+++

بقیه جلسه 141

مذاکرات مجلس صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 17 بهمن ماه 1327

 

فهرست مذاکرات:

1-تصویب رأی سکوت نسبت به استیضاح آقای اسکندری

2- استرداد استیضاح آقای رحیمیان

3- رأی اعتماد بنا بر تقاضای دولت

4- سؤال آقای گنجه و جواب آقایان وزیر دارایی و معاون وزارت دادگستری راجع به قاچاق جنوب

5- تصویب چند فقره مرخصی

6-اعلام سلامتی اعلیحضرت همایونی از طرف آقایان نخست وزیر و وزیر بهداری

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و ده دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

[1- تصویب رأى سکوت نسبت به استیضاح آقاى اسکندرى ]

رئیس- جلسه قبل طبق پیشنهاد آقاى دکتر طبا به عنوان تنفس ختم شد

چون استیضاح آقاى اسکندرى جوابش داده شد از طرف دولت و باید رأى گرفته بشود یک فرمولى آقاى جواد عامرى پیشنهاد کردند که قرائت می‌شود و آقاى دکتر طبا تقاضاى رأى ساکت کردند که این فرمول مفاد همان رأى ساکت است به شرح زیر قرائت گردید

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهادى می‌کنم در مورد استیضاح آقاى عباس اسکندرى نسبت به دولت به طریق ذیل رأى گرفته شود مجلس شوراى ملى در مورد استیضاح آقاى عباس اسکندرى پس از استماع توضحیات دولت دایر به این که به مسئولیت خود ناشى از قانون مصوب 29 مهر 1326 راجع به استیفاء حداکثر حقوق ملت ایران نسبت به نفت جنوب به حد اکمل متوجه است و با استفاده از مذاکرات نمایندگان ملت در جریان استیضاح وظایف خویش را طبق دلالت وسیع قانون مزبور اجرا و گزارش اقدامات خود را براى کسب تکلیف به مجلس شورای ملى تقدیم خواهد نمود مذاکرات را ختم می‌کند

اردلان- بنده عرضى دارم آقاى رئیس

رئیس- مذاکره ندارد اردلان دارد چطور ندارد

رئیس- پیشنها د آقاى دکتر طبا قرائت شود به شرح زیر قرائت گردید

ریاست محترم شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم در مورد استیضاح آقاى عباس اسکندرى رأى ساکت گرفته شود

نبوى- هر دو یکى است

رئیس- این فرمول همان رأى ساکتى است که باید رأى گرفته شود پیشنهاداتى که رسیده است مربوط به ارز و غیره مربوط باین نیست

محمود محمود- بنده اصلاح عبارتى دارم

اردلان- بنده هم اصلاح دارم چرا بى‌لطفى می‌فرمایید

رئیس- شما پیشنهاد راجع به ارز گردید ارز مربوط به این نیست چه ربطى به نفت دارد (صحیح است) اردلان- مربوط به همین است مربوط است‏

رئیس- تشخیص با من است از مربوط به نفت نیست‏

اردلان- من توضیح بدهم که هر دو یکى است‏

رئیس- پیشنهادى رسیده است که باید با ورقه رأى گرفته شود مطابق نظامنامه باید با ورقه رأى گرفته بشود پیشنهاد به شرح زیر قرائت گردید

ریاست محترم مجلس شورای ملى امضاء‌کنندگان ذیل پیشنها‌د می‌نماییم نسبت به رأى سکوت دولت با ورقه رأى گرفته بشود غلامحسین رحیمیان- آزاد- حائرى‌زاده- محمود محمود- حاذقى‏

رئیس- براى این که مجلس مسبوق بشود که هیچ مربوط به نفت نیست پیشنهاد آقاى اردلان فقط

+++

قرائت می‌شود

اردلان- مربوط به همین است آقاى رئیس والله مربوط به همین است یکى است آقاى رئیس چرا بى‌‌لطفى می‌فرمایید پیشنهاد آقاى اردلان به شرح زیر قرائت گردید پیشنهاد می‌کنم قبل از اخذ رأى به فرمول پیشنهادى آقاى عامرى جمله زیر اضافه شود و همچنین تصویب‌نامه‌هاى مربوط به ارز

بعضى از نمایندگان- چه مربوط به این است

دهقان- اصلاً موضوع ارز اینجا مطرح نیست آقاى اردلان

اردلان- شما نمی‌دانید من می‌‌دانم که مربوط است چرا اجازه نمی‌دهید

رئیس- ساکت باشید

اردلان- آقاى رئیس بنده اخطار نظامنامه دارم

نبوى- رأى اصلاً با ورقه هست‏

اردلان- آقاى رئیس طبق ماده 63 نظامنامه بنده اخطار دارم‏

رئیس- آن در شور و قانون است در رأى ساکت نیست من ماده را از حفظ دارم رأى با ورقه استثناء ندارد دکتر طبا- اجازه می‌فرمایید دو کلمه تذکر لازم دارم آشتیانی‌زاده نمی‌شود آقاى رئیس اجازه مرحمت بفرمایید

رئیس- رأى سکوت حرف ندارد عده 91 نفر است رأى هم ساکت است هر یک از آقایان تصویب می‌کنند ورقه سفید می‌دهند بر طبق این فرمول محمود محمود بنده اصلاح عبارتى دارم

رئیس- اعلام رأى شده است باید رأى گرفته شود اخذ و استخراج آراء به عمل آمده نتیجه به قرار ذیل از طرف مقا‌م ریاست اعلام شد

رئیس- 86 رأى موافق و چهار رأى مخالف است بنابراین رأى ساکت با 86 ورقه‌ى سفید از 91 نفر عده حضار تصویب شد و استیضاح آقاى اسکندرى خاتمه یافت‏

اسامى موافقین آقایان: سلطان‌العلماء- پالیزى- گرگانى- نواب- فاضلى- تقى‌زاده- آشتیانى‌زاده- باتمانقلیج- مشایخى- عرب شیبانى- دکتر راجى- ناصر ذوالفقارى- افشار- هراتى- خسرو هدایت- غضنفرى- دولتشاهى- فولادوند- قبادیان- عدل اسفندیارى- ارباب- امین- کفایى- ملک‌مدنى- ظفر بختیارى- قوامى- موسوى- ملکپور- امیر‌نصرت اسکندرى- بهادرى- دکتر فلسفى- رفیع- عباسى- گنابادى- احمد فرامرزى- صدرزاده- صاحب‌دیوانى- نبوى- دکتر شفق- خوئیلر- اقبال لاهوتى- امامى اهرى- بوداغیان- نورالدین امامى- هاشم وکیل- على وکیلى- گنجه‌اى- ماکوئى- مکرم- ضیاء ابراهیمى- محمد‌حسین قشقایى- شریف‌زاده- شادلو- نیک‌پى- عامرى- ظفرى- لیقوانى- اسلامى- زنگنه- صفوى- على بهبهانى- امینى- امیر‌تیمور- افخمى- محمد‌على مسعودى- کهبد- کشاورز صدر- صفا- امامى- محمد ذوالفقارى- دکتر آشتیانى- سزاوار- قهرمان- دهقان- دکتر ملکى- معتمد دماوندى- حاذقى- شریعت‌زاده- اسدى- مامقانى- وثوق- سالار بهزادى- دکتر مجتهدى- دادور- ملکى- دکتر طبا-

اسامى‏ مخالفین آقایان: مکى- حائرى‌زاده- رحیمیان- آزاد

[2- استرداد استیضاح آقاى رحیمیان]‏

رئیس- حالا شروع می‌شود به رأى درباره استیضا‌ح آقاى رحیمیان و آقاى امیر‌تیمو‌ر بیانى دارند

امیرتیمور- بنده می‌خواستم به نماینده محترم آقاى رحیمیان اطمینان بدهم که از طرف دولت نهایت توجه براى پیشرفت امور خراسان مبذول خواهدشد و به استیضاح هم احتیاج ندارد و بنده از نماینده محترم آقاى رحیمیان خواهش می‌کنم و رفقاى خراسانى هم اغلب نظرشان این است که ایشان استیضاح خود را پس بگیرند و دولت هم نهایت توجه را به پیشرفت امور خراسان خواهد کرد و جاى نگرانى نیست

رحیمیان- بنده پس مى‌گیرم (احسنت‏)

[3- رأى اعتماد بنا بر تقاضاى دولت‏]

رئیس- آقاى وزیر دارایى وزیر دارایى گر چه راجع به استیضاح آقاى رحیمیان و مطالبى که بیان کردند دیگر جا ندارد که از طرف دولت جوابى گفته شود ولى همین قدر براى اطمینان خاطر آقایان عرض می‌کنم که در این جریان استیضاح کار خراسان با وضعى که خود من داشتم قبل از این و استاندار خراسان بودم و در آنجا هم آقایان واردند که بنده توجهات دولت وقت را معطوف می‌کردم به خراسان و به آقایان اطمینان می‌دهم حالا که خودم عضو دولت هستم گرچه براى من و براى آقایان هیچ فرق نمی‌کند خراسان و اصفهان و آذربایجان همه جا ایران است و همه‌ى ما ایرانى هستیم ولى طبعاً این چند ماهى که بنده در آنجا بودم علاقه دارم به آنجا و بنابراین دولت اطمینان می‌دهد که توجه ه خراسان و سایر نقاط کشور دارد و خواهد داشت ولى چون دولت مورد استیضاح واقع شده است چه نسبت به کار آقاى اسکندرى و چه استیضاحى که آقاى رحیمیان کردند و ما در مقابل خود هم کارهاى مهم و عظیمى داریم بخصوص با این اتفاقات اخیرى که در این چند روز پیش آمد کرده است و اقداماتى که از طرف دولت شده است‏

بنده به نام دولت از مجلس تقاضاى رأى اعتماد می‌کنم

اردلان- بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم

رئیس- مطابق چه ماده (اردلان- مطابق ماده 54 آن ماده راجع به سؤال نمایندگان است )

اردلان- در رأى ما تأثیر دارد آقا اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم

رئیس- این ماده قرائت می‌شود تا آقایان ببینند که ماده 54 چیست به شرح زیر قرائت شد ماده 54 نمایندگان می‌توانند در بدو یا ختم مجلس از وزرا‌ سؤالات نمایند از موضوع سؤال باید قبل از وقت وزرا مستحضر شوند

اردلان- اجازه بفرمایید

رئیس- اجازه ندارد 93 نفر عده‌ى حضار است و شروع می‌شود به اخذ رأى اعتماد

ملک‌مدنى- اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید

ملک‌مدنى- بنده می‌خواستم عرض کنم که راجع به استیضاح آقاى عباس اسکندرى‏ ما رأى سکوت دادیم و این رأى مربوط به استیضاح آقاى اسکندرى نیست استیضاح آقاى رحیمیان هم که پس گرفتند این رأى اعتماد است

سزاوار- این رأى ارتباطى با نفت ندارد

نمایندگان- صحیح است

برزین- صحیح است این رأى مربوط به نفت نیست

نمایندگان- صحیح است

رئیس- محتاج به این تذکرات نیست این را که قبلاً گفته بودم

اردلان- مربوط به تصویب‌نامه ارز هم نیست (صحیح است) (اخذ آراء به عمل آمده از 93 نفر عده حضار 89 ورقه سفید و 4 ورقه کبود شماره شد)

رئیس- از 93 نفر عده حضار 89 نفر اظهار اعتماد به دولت کردند

اسامى موافقین آقایان: على وکیلى- محسن گنابادى- معتمد دماوندى- حسن مکرم- ضیاء ابراهیمى- لیقوانى- لاهوتى- بوداغیان- حاذقى- قهرمان- هاشم وکیل- کامل ماکوئى- اعزاز نیک‌پى- خوئیلر- پالیزى- عباسى- ملک‌مدنى- رفیع- بهادرى- سالا‌ر بهزادى- اقبال- دکتر مجتهدى- اسدى- دکتر ملکى- نورالدین امامى- دکتر طبا- گنجه‌اى- امامى اهرى- شادلو- سلطان‌العلماء- هراتى- قوامى- دهقان- شریعت‌زاده- صاحب‌دیوانى- شهاب خسروانى- فاضلى- تقى‌زاده- ملک‌پور- احمد فرامرزى- محمد‌حسین قشقایى- علی‌محمد عضنفرى- عرب شیبانى- نواب- مظفرى- صفا امامى- دکتر راجى- ارباب- دکتر عبده- گرگانى- قبادیان- جواد عامرى- ظفر بختیار- کهبد- دادور- کشاورز صدر- ملکى- اسلامى- محمد‌على مسعودى- عدل اسفندیارى- خسرو هدایت- افخمى- محمد ذوالفقارى- حبیب‌الله امین- دکتر معظمى- کفائى- وثوق- افشار- نبوى- امیر‌نصرت اسکندرى- آشتیانى‌زاده- برزین- دکتر فلسفى- دولتشاهى- امیر‌تیمور- ناصر ذوالفقارى- اعظم زنگنه- ابوالقاسم امینى- دکتر آشتیانى- فولادوند- صفوى- سزاوار- دکتر شفق- سیدعلى بهبهانى- موسوى- صدر‌زاده- باتمانقلیچ- مامقانى- شریف‌زاده

اسامى مخالفین آقایان: رحیمیان- مکى- آزاد- حائرى‌زاده

رئیس- آقاى وزیر امور خارجه

وزیر امور خارجه- دولت منتظر بود که آقاى رئیس دولت خودشان تشریف بیاورند از سن ظن آقایان نمایندگان کمال تشکر و سپاسگذارى را اینجا بیان کنند اما متأسفانه هنوز تشریف نیاورند و بنده را مأمور کرند براى ایفاى این وظیفه اخلاقى بنده در برابر حسن ظنى که آقایان نمایندگان محترم مبذول فرموده‌اند امیدوارم که بتوانم امتحان وظیفه‌شناسى و خدمتگذارى خودمان را به دولت بدهیم

+++

(نمایندگان- انشاء‌الله) و این تشکر بیشتر و بى‌ریاتر است به واسطه این که در موقعى که رئیس دولت ناخوش بودند و کسالت مزاج داشتند این ابراز حسن ظن و اظهار محبت شده است ما هیچ وقت توجهات نمایندگان محترم را فراموش نخواهیم کرد خداوند توفیق خدمتگذارى بدهد

نمایندگان- انشاء‌الله

قبادیان- به شرط این که دولت شجاع باشد افکار تمام ملت ایران از او پشتیبانى می‌کند

رئیس- آقاى دکتر طبا

دکتر طبا- ‌بنده یک توضیحى دارم که شاید تکرار باشد ولى خیال می‌کنم که تکرارش هر چه بیشتر باشد بهتر است و هیچ مانعى ندارد توضیح بنده راجع براى ساکت بود و چون آقاى اسکندرى یک مذاکراتى کردند که به معناى رأى ساکت وفق نمی‌داد

فولادوند- این دیگر تمام شده است شما می‌خواهید بفرمایید 93 نفر وکیل بد رأى دادند

دکتر طبا- بلى بنده پیشنهاد رأى ساکت کرده و این رأى ساکت که داده شد تمام آقایان می‌دانند که طبق نظامنامه بوده است‏

رئیس- به طوری که شما هم تذکر دادید مفاد رأى ساکت را نظامنامه خودش توضیح داده است

دکتر طبا- آخر مذاکرات آقاى اسکندرى ممکن است در خارج مجلس القا شبهه بکند

فولادوند- 90 نفر وکیل رأى دادند این را خوب بود قبلاً می‌گفتند آقاى دکتر طبا

دکتر طبا- بنده فقط خواستم عرض کنم که رأى ساکت رأیى است که به هیچ‌وجه در تنفیذ قرار داد و تثبیت آن اثرى ندارد (نمایندگان- صحیح است) حالا ما در انتظار اقدامات دولت هستیم که دولت هر چه زودتر نتیجه را گزارش بدهد

[3- سؤال آقاى گنجه و جواب آقایان وزیر دارایى و معاون وزارت دادگسترى راجع به قاچاق جنوب‏]

رئیس- آقاى گنجه‌اى سؤالى راجع به قاچاق جنوب از آقاى وزیر دارایى کرده بودند که ایشان براى جواب حاضر‌ند بفرمایید آقاى گنجه‌اى بعدهم یک مرخصى‌هایى است مال نمایندگان که باید مطرح بشود و رأى گرفته بشود

گنجه‌اى -بنده سؤال خودم را راجع به مذاکراتى است که در دو جلسه اخیر در مجلس شوراى ملى بیان شده است این است که قبلاً مفاد سؤال را می‌خوانم و بعد می‌پردازم به قسمت دوم (اسلامى- چرا دولت به سؤال ما جواب نمی‌دهد سه ماه است بنده راجع به اراضى سؤال کردم‏ )مفاد سوال این جانب مربوط به اخبار و انتشاراتى است که از چندى به این طرف راجع به شیوع قاچاق از بنادر جنوب و جعل و تزویرى در اسناد گمرکى در محافل و مجالس و روزنامه‌ها مور‌د بحث و گفتگو است گویا مقدار زیادى جنس بدون انجام تشریفات و پرداخت عوارض و حقوق از بنادر جنوبى وارد و خارج شده به این معنى مقدار زیادى جنس مخصوصاً خواربار که صدور آنها از کشور ممنوع است به طور قاچاق صادر شده و این عمل علاوه در تضییع حقوق گمرکى و عوارض و غیره موجب شده است که این قبیل اجناس در داخل کشور بیشتر از حد معمولى ترقى کرده و مردم را دچار زحمت و سختى نماید اما اجناسی که به قاچاق یا بدون پرداخت عوارض گمرکى و یا کسر پرداخت وارد شده گویا مبالغ خیلى زیادى از این راه خسارت و زیان به خزانه کشور رسیده است و عده‌اى از بازرگانان در این قسمت دخالت داشته‌اند از آنجایی که در این موضوع اخبار ضد و نقیضى در روزنامه‌ها دیده شده و اشخاصى را متهم به شرکت و یا حمایت از کسانی که تحت تعقیب هستند مى‌نمایند و بعضاً بعده‌اى از نمایندگان مجلس شوراى ملى هم اعتراض و اشاره می‌شود می‌خواهم آقاى وزیر دادگسترى و وزیر دارایى به سؤالات زیر جواب صریح و روشنى بدهند تا اگر خداى نکرده در بین نمایندگان مجلس شخصى یا اشخاصى متهم به عمل خلاف و یا از متهمین قاچاق و جاعلین اسناد حمایت مى‌نمایند مشخص و معلو‌م گردد از بقیه‌ى نمایندگان محترم مجلس رفع اهانت گردد اول اگر در بین نمایندگان مجلس شوراى ملى کساى متهم در شرکت قاچاق باشند بدون پرده‌پوشى صراحتاً معرفى کردند دوم چنانچه از نمایندگان مجلس یک یا چند نفر از بازرگانان و یا کسانی که حقوق دولت را از بین برده‌اند حمایت مى‌نمایند اسامى آنان را اعلا‌م نماید سوم در تعقیب مدیران و رؤساى گمرک و کارمندانى که در وظایف ادارى خود غفلت کرده‌اند و یا شرکت در این امور داشته‌اند چه اقدامى شده است توضیح فرمایند این راهى بود که من در تعقیب خائینین و قاچاقچى‌هاى بنادر جنوب اشخاصی که حقو‌ق قانونى و عوارض گمرک را از بین برده‌اند

در تاریخ بیستم دى ماه گذشته قبل از این که از این مقوله در مجلس شورای ملى گفتگویى بشود پیش گرفته بودم و انتظار داشتم تا همین که موضوع استیضا‌ح از دولت که از اهم مسائل روز بود تمام بشود این مطلب در جلسه علنى مطرح و مورد بحث واقع بشود راه دیگرى هم همکار محترم آقاى دکتر راجى پیش گرفتند و در جلسه 21 دى ماه بیاناتى فرمودند که برخلاف روش سیاسى ایشان بوده و برخلاف نزاکت اشاهر کردند که بین این اشخاص یعنى مجرمین قاچاق یکى دو نفر نماینده مجلس هم هستند که اسامى آنان را بعداً خواهم گفت و این مطلب موجب تشنج شدید در مجلس شورای ملى بوده و در این مدت هر چه تعقیب و تحقیق شد از ذکر نام این یکى دو نفر خوددارى فرمودند تصور شد نماینده آقاى دکتر راجى تحت تأثیر نوشتند و فحاشى یکى دو روزنامه که متأسفانه عفت قلم را ملحوظ نداشتند و خود اینها را دشمن واقعى مطبوعات باید دانست واقع شده (صحیح است)‏

و بدون تدقیق مطالبى فرموده‌اند در صورتی که در همین روزنامه‌ها حملات شدیدى به نمایندگان خوزستان نموده و تهمت‌هایى زده‌اند که بنده یکى دو تا از این روزنامه‌ها را موجود دارم که به نظر آقایان نمایندگان محترم می‌رسد در صورتی که من غیر از یکى دو نفر بقیه نمایندگان محترم خوزستان و جنوب را کاملاً می‌شناسم و سابقه طولانى دوستى و ارادت در محضر آقایان دارم آقایان را از اشخاص پاک و شریف و خدمتگذار می‌دانم و مادامی که خلاف این عقیده من ثابت شده در نظریه‌ى خود در صداقت آقایان تردیدى نخواهم داشت و قطعاً این بیانات آقاى دکتر راجى مورد تصدیق سایر نمایندگان خوزستان نبوده است لیکن تأسف دارم که آقاى دکتر راجى در جلسه اسبقى باز با توضیح مطلبى اشکال تازه اینجا نمودند و فرمودند که از نوشته‌هاى آقایان لطفى و اکرمى روشن شده است که نمایندگان خوزستان در این امور مداخله نداشته‌اند مفهوم مخالف این جمله می‌رساند که این یکى دو نفر نماینده‌ای که بنا به ادعاى آقاى دکتر در امور قاچاق مداخله داشته‌اند از نمایندگان غیر خوزستانى مجلس شورای ملى هستند و این توهین را به کلیه آقایان نمایندگان مجلس وارد نموده‌اند من هم مانند آقاى دکتر راجى به درستى و پاکى آقایان لطفى و اکرمى که از قضات شریف کشور هستند و از طرف وزارت دادگسترى مأمور تحقیق شده‌اند اطمینان دارم و این عمل وزارت دادگسترى را برحسن نیست و علاقه اولیاى امور آن وزارتخانه به کشف حقایق این موضوع می‌دانم و اگر در گزارش‌هاى ایشان به نمایندگانى که در این امر دخالت نموده‌اند اشاره شده بهتر است در همین جا اسم برده شود و آقاى معاون وزارت دادگسترى و یا وزیر سابق دادگسترى که هر دو فعلاً در مجلس تشریف دارند نمایندگانى را سراغ دارند که به ایشان مراجعه و از این عده که به قرار تقریباً مسموع به یکصد و پنجاه نفر بالغ است حمایتى نموده‌اند بیان فرمایند در خاتمه یک کلمه عرض می‌کنم همکاران محترم من که همیشه به کم حرفى بین دوستان شناخته شده‌ام در این موضوع که پاى حقیقت و شرافت در بین ‌است نمی‌توانم سکوت نمایم (صحیح است) و کسانى که به شرافت و حیثیت خویش علاقه دارند از لکه‌دار نمودن اشخاص پاک احتراز دارند بیایید با من هم آواز شوید که از نماینده محترم آقاى دکتر راجى مصراً بخواهیم که با شهامتى که دارند اشخاصى را که شریک در این اعمال می‌دانند بادلایل و قرائن و اماراتى که دارند بیان کنند و الّا براى حفظ حیثیت مجلس شورای ملى از پشت همین تریبون از گفتار خویش معذرت بخواهند و اگر از این دو راه هیچ یک را انتخاب نکنند ناچار باید گفت آقاى دکتر راجى همکار محترم من بدون تعمق دستخوش افکار مسموم و تلقینات مغرضین و مخالفین شده‌اند که اغراض خاصى در این کار داشته‌اند و خواسته‌اند مجلس شوراى ملى را موهون و ضعیف بنمایند (صحیح است) این است که بنده عرایضم را تمام می‌کنم و از آقاى دکتر راجى نماینده محترم باز تکراراً خواهش می‌کنم که بیایند آن چیزى را که در پرده دارند بریزند روى این دایره اگر اشخاصى باشند روشن کنند و این لکه را از دامن سایر نمایندگان پاک کنند و اگر جوابى ندادند مطابق حقى که دارم استفاده می‌کنم

+++

رئیس- آقاى وزیر دارایى بفرمایید

وزیر دارایی- سؤالى که آقاى نماینده محترم فرمودند راجع به قاچا‌ق گرچه قسمت اعظمش راجع به وزارت دادگسترى است ولى آنچه که اطلاع دارم به عرض مجلس شورای ملى می‌رسانم در موقعی که افتخار خدمت وزارت دادگسترى را داشتم از طرف دولت به وزارت دادگسترى را داشتم از طرف دولت به وزارت دادگسترى نوشته شد که چون گزارشات مفصلى راجع به قاچاق جنوب داده شده است و مأمورى هم از طرف وزارت دادگسترى در محل مى‌باشد هیئتى براى رسیدگى به کار قاچاق به جنوب فرستاده شود در این موقع آقاى لطفى که در خراسان بودند نظر دولت بر این شد که ایشان فرستاده بشوند با این که در خراسان خواستیم و مأمور جنوب کردیم تا موقعی که در وزارت دادگسترى بودم و گزارشاتى که از آقاى لطفى می‌رسید شروع کرده بودند به رسیدگى قاچاق‌هاى سرحدى و واردات و صادرات و اجناسی که بدون دادن حقوق گمرکى وارد کشور شده بود البته هیچ احتیاجى نبود که به آقاى لطفى این موضوع تذکرداده شود ولى چون این موضوع بسیار اهمیت داشت به آقاى لطفى اختیار داده شده بود که نسبت به کلیه مأمورینى که مرتکب خبطى شده‌اند با اختیارى هم که از طرف وزارت دادگسترى به ایشان داده شده بود مأمورین مظنون راتعقیب کنند در دنباله اقدامات قبل بنده وقتى که به وزارت دارایى آمدم به آقاى لطفى نوشته شد و خواهش شد که نسبت به مأمورین وزارت دارایى چون نسبت به مأمورین سایر وزارتخانه‌ها نمی‌تواند وزارت دارایى اظهار نظر بکند مخصوصاً گمرک هیچ گونه ارقاقى را ملاحظه نکنند و اگر مأمورین گمرک مرتکب خبط و خطایى شده بودند تحت تعقیب کیفرى قرار بدهند آنچه که تاکنون وزارت دارایى از جریان تحقیقات و اقدامات جنوب مسبوق است دو قسم است یک قسم اقداماتى است که آقاى اکرمى در جنوب کرده بودند و فعلاً دنباله‌اش را درگمرک تهران می‌کنند و آن عبارت از این است که از سال 1322 و 1323 به بعد یک عده اشخاص ناصالح که اکثریت آنها هم از بازرگانان یهودى می‌باشند فاکتورهایى که حاوى پرداخت حقوق گمرکى نسبت به آن قسمت از کالاهایى که روى آن کالاها هم باید بپردازند آنها را جمع کردند و در نتیجه مبلغ زیادى به صندوق دولت خسارت وارد آمده است (صفوى- اسامى را بگویید آنها یکى دوتا پنج تا ده تا نیستند)

این نکته را هم آقایان باید فراموش نفرمایند که در این تحقیقاتى که مشغول هستند اگر در جریان تحقیقات و تا وقتى که پرونده‌ها کامل نشده اسامى مجرمین و متهمین گفته شود چه بسا ممکن است که باعث امحاء آثار جرم شود (برزین- صحیح است) بعد هم ممکن است تبرئه بشوند و چه بسا ممکن است که اتهام باشد و در ضمن تحقیقات دلایل و قرائنى بر علیه آنها نباشد به این مناسبت آقایانى که در خدمت قضایى بوده‌اند اطلاع دارند مطابق اصول محاکمات جزایى ما و قوانین دنیا مادام که متهمین تکلیفشان روشن نشده تحقیقات تکمیل نشده نمی‌شود نسبت به آنها بیاناتى در خارج کرد (صحیح است) اما آن قسمت از مأمورین دولت که در این قضیه مداخله داشته‌اند و وزارت دارایى نسبت به آنها علاقه‌مند بوده مأمورین گمرک جنوب بوده است عرض کردم سایر مأمورین اگر خطایى داشته‌اند این امر مربوط به وزارت دارایى نیست و وزارت دادگسترى آنها را تعقیب خواهد کرد و اگر لازم شد به عرض مجلس شورای ملى می‌رسانند نسبت مأمورین گمرک جنوب آنها که دلایلى بر علیه آنها بوده است آنها را آقاى لطفى توقیف کرده‌اند و صورت آنها را چون نمی‌دانستم که امروز سؤال آقاى گنجه‌اى مطرح خواهد شد یا خیر نیاوردم و الّا صورت آنها را می‌آورم و بعداً به اطلاع آقایان نمایندگان محترم می‌رسانم (گنجه‌ای- کارمندان دولت) کارمندان گمرک آنهایى که مورد احتیاج شما هست (امامى اهرى- ما منظورمان این است که از مجلس کسى مداخله در این کار داشته است یا خیر و الّا کارى به کارمندان دولت نداریم ما می‌خواهیم مجلس مرتب باشد) عرض کردم در آن موقعى که سؤال را آقاى گنجه‌اى فرموده بودند یا سایر آقایان شاید متوجه این موضوع نبودند که تحقیقات در وزارت دادگسترى می‌شود و وزارت دارایى فقط از میزان قاچاق مبلغ قاچاق و از مستخدمین خود وزارت دارایى یعنى گمرک که شرکت داشته‌اند

اطلاع دارد و اظهار نظر می‌کند البته اگر نسبت به سایر مأمورین و یا مستخدمین یا خداى نکرده نمایندگان و دیگران اشخاصى اگر در این قضیه شرکت داشته باشند آن را باید وزارت دادگسترى بگوید در قسمت قاچاق جنوب هم ناچارم عرض کنم که یک قسمت از کالاهاى وارداتى مملکت بدون پرداخت حقوق گمرکى با دستیارى مأمورین گمرک خارج شده که جمع آن دوازده هزار صندوق چاى بوده است یک قسم هم به اسم کاپوتاژ از بنادر کوچک جنوب برنج و سایر خواربار صادر شده آن هم با کمک مأمورین بوده نسبت به سایر مستخدمین و دیگران که در امر قاچاق شرکت داشته‌اند آقاى معاون وزارت دادگسترى اگر اطلاعى دارند به عرض آقایان نمایندگان محترم می‌رسانند

معاون وزارت دادگسترى- اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید محمد‌على بوذرى‏

معاون وزارت دادگسترى- البته همان طورى که جناب آقاى وزیر دارایى توضیح دادند مسئله قاچاق گمرکات جنوب از چند ماه پیش بر طبق گزارشاتى که به وزارت دادگسترى رسیده بود شروع شده بود یعنى بدواً آقاى اکرمى که رئیس دفتر بازرسى کل کشور هستند مأمور شدند با چند نفر از مأمورین گمرک و چند ماهى در اهواز و خرمشهر مشغول رسیدگى بودند و در این خلال همان طورى که به عرض مجلس رسید آقاى گلشائیان به سمت وزارت دادگسترى معین شدند و آقاى لطفى و عده‌اى بازپرس از طرف بازرسى کل کشور براى تکمیل رسیدگى به جنوب رفته‌اند این هیئت هنوز رسیدگى‌اش کامل نیست گزارش‌های کاملى از این هیئت هنوز نرسیده یکى از نمایندگان و نخواهد رسید نخیر البته خواهد رسید و چند گزارشى که از این هیئت‌ها رسیده است راجع به کسانی که در بنادر جنوب مرتکب امر قاچاق شده‌اند البته اسامى این اشخاص را چون خود بنده هم نمی‌دانستم که امروز این قضیه مطرح می‌شود همراه نیاوردم بر فرض این هم که همراه می‌آوردم مطابق قوانینى که ما داریم در قانون اصول محاکمات جزایى ذکر اسامى که تحت تعقیب جزایى هستند قبل از این که حکم جزایى درباره آنها صادر شده باشد ممنوع است (صحیح است) البته علت هم دارد یعنى روى دو فلسفه است یکى این که اگر اسامى قبل از این که رسیدگى درباره آنها تمام بشود گفته بشود و دیگر این است که ممکن است اشخاصى تبرئه بشوند و یک آدم بیگناهى بدون این که به طور قطع معلوم شده باشد که گناهکار است بدنام شده باشد (برزین- صحیح است) نص قانون هم هست البته این را هم باید بنده خدمت آقایان عرض کنم آنچه که موجب عصبانیت آقایان نمایندگان محترم شده است این است که آقایان برایشان سوء‌ظن حاصل شده است که واقعاً شاید از نمایندگان مجلس شوراى ملى کسى در این امر دخالتى داشته است همان طور که به عرض آقایان رسانیدم در هیچ یک از این گزارشاتى که ما تاکنون گرفته‌ایم و براى ما فرستاده‌اند هیچ اسمى از هیچ نماینده‌اى تا این تاریخ دیده نشده است و اگر بعد از این تحقیقات ادامه پیدا بکند و بعد خداى نکرده کسى باشد بنده نمی‌دانم صحیح است ولى تا این تاریخ اسمى از کسى نیست

امامى اهرى- پس بنابراین بیاناتى که آقاى دکتر راجى گفتند بى‌پایه بوده است یا بیایند اینجا بگویند

رئیس- آقاى دکتر راجى به موجب ماده 109 اجازه خواستند

حاذقى- آقاى رئیس لطفاً این ماده 109 را محدودش بفرمایید

رئیس- در اینجا وارد است بفرمایید آقاى دکتر راجى

دکتر راجى- آقایان نمایندگان می‌دانند که یک نماینده نمی‌تواند در آن واحد یک دستگاه آگاهى و یک دستگاه دادگسترى در اختیار داشته باشد راجع به مطالبى که می‌گوید

البته اگر یک مطلبى براى خود بنده واضح باشد از لحاظ قضایى وقتى این مطلب مسلم است که دادگاه راجع به آن راى داده باشد به این جهت یک چیزی که براى شخص بنده مسلم است که فلان کس شریک فلان جرم شده است این جرم صورت صحت از لحاظ قضایى پیدا نمی‌کند تا محکمه آن شخص را مجرم اعلام کند به همین واسطه است که بنده تاکنون از ذکر اسامى خوددارى کردم یک علت دیگر هم دارد یکى از آقایان نمایندگان روز بعد از روزى که همکار و رفیق بنده آقاى مهندس رضوى برایشان این واقعه در مجلس اتفاق افتاده بود فرمودند که نتیجه اسم بردن در مجلس گاهى این است گاهى هم البته کتک است گاهى هم تعقیب و تا آخر عمر مجبوریم رختخواب ببریم در دادگسترى بخوابیم بنده از اینها هیچ واهمه‌اى ندارم ولى چون محکمه هنوز رأى نداده به مجرمیت اشخاص به این واسطه است که بنده از ذکر نام اشخاص خوددارى کردم

صدر‌زاده- وقتى هم که محکمه رأى داد دیگر احتیاج به زحمت جنابعالى نیست همه مطلع می‌شویم

+++

گنجه‌اى- اجازه می‌فرمایید

رئیس- جنابعالى جواب آقاى وزیر را همان وقت فرمودید بفرمایید

گنجه‌اى- بنده می‌خواستم عرض کنم بیاناتى را که عرض کردم اگر ملاحظه بفرمایید به هیچ مقامى و هیچ شخصى سوء ادبى ندارد ولى انتظار من این است که همکاران محترم هم همین رویه را دنبال بکنند و قبل از این که بفرمایند اینجا چهار نفرند دو نفرند یک نفرند تشریف ببرند تحقیقات بکنند مدارکى به دست بیاورند بعد بیایند اینجا یک مطالبى اظهار بکنند بنابراین بنده صراحتاً عرض می‌کنم که آن فرمایشان آقاى دکتر راجى معلوم شده است که هنوز به منصه ظهور نرسیده است و هر وقت تحقیقاتشان کامل شد بفرمایند اینجا اسامى را ذکر بفرمایند

رئیس- آقاى نخست وزیر

نخست وزیر- از این که آقایان امروز تفقد فرمودند لطف فرمودند و به دولت بنده رأى اعتماد دادند صمیمانه متشکرم البته آقایان وخامت اوضاع را در نظر خواهند گرفت که یک اقداماتى لازم است ما مجدانه به عمل بیاوریم که فوایدش نه براى این نسل بلکه نسل آینده هم بتواند استفاده کند (صحیح است) این دولت فقط و فقط به پشتیبانى مجلس معتقد است و با پشتیبانى مجلس است که هر عملى را می‌تواند انجام بدهد (نمایندگان- صحیح است) در این موقع زمامدارى به عقیده بنده با این وضعیت و اوضاع دنیا و این که در چند جبهه باید ما مبارزه بکنیم و فداکارى بکنیم واقعاً فداکارى محض است این که مجلس شوراى ملى این فداکارى دولت را تشویق و ترغیب می‌کند صمیمانه متشکرم و امیدوارم مابه افتخار ملت و مایه امید و مورد اعتماد مجلس واقع بشوم (نمایندگان- انشاء‌الله احسنت احسنت احسنت

 [5- تصویب یازده فقره مرخصى]

رئیس- چند تا مرخصى است که باید قرائت بشود گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شوراى ملى آقاى دادور به واسطه ادامه معالجه در اروپا طبق تشخیص اطباء معالج تقاضاى یک ماه مرخصى از تاریخ انقضاء مرخصى سابق نموده است کمیسیون عرایض و مرخصى به اتقاضاى یک ماه مرخصى ایشان موافقت نموده است اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانی که با یک ماه مرخصى آقاى دادور موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى آشتیانى‌زاده براى معالجه و عمل جراحى مجبور به مسافرت سویس شده‌اند و درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد

رئیس- آقایانی که یا 2 ماه مرخصى آقاى آشتیانى‌زاده موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى منصف درخواست 2 ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانی که با مرخصى آقاى منصف موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى نواب درخواس 25 روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عریاض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود رئیس- آقایانی که با مر‌خصى آقای نواب موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى آقاى حسین وکیل به موجب گواهى پزشک معالج و اداره بهدارى کردستان به واسطه مرض قلبى و ضربه استخوان دست بسترى و قادر بر حرکت نبوده‌اند و در نتیجه 3 ماه از حضور در مجلس معذور بوده‌اند و اکنون درخواست تصویب این مدت را نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده و با این درخواست موافقت می‌نماید و اینک گزارش آن به عرض می‌رسد

رئیس- آقایانی که با مرخصى آقاى حسین وکیل موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد

گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى نبوى درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ انقضاى مرخصى سابق نموده مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى نبوى موافقند قیام کنند اگثر برخاستند تصویب شد

گزار‌ش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى دکتر متین‌دفترى برحسب دعوت اکادمى بین‌المللى حقوق مسافرت نموده و از تاریخ هفدهم مرداد27 شصت و چهار روز غائب بوده‌اند و درخواست تصویب آن را نموده‌اند

کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى دکتر متین دفتری موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد

گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى عباس اسلامى از تاریخ یکشنبه 21 آذر ماه 15 روز تقاضاى مرخصى نموده و کمیسیون عرایض و مرخصى با تقاضاى ایشان موافقت اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى اسلامى موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد

گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى آقاى گرگانى درخواست 15 روز مرخصى از تاریخ 20 مهر ماه 27 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى گرگانى موافقند قیام کنند اکثر برخاستند تصویب شد

گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شوراى ملى آقاى ناصرالدین ناصرى به موجب گواهى آقایان دکتر اعلم‌الملک و دکتر عزیزى کسالتى دارند که براى معالجه باید به اروپا و امریکا مسافرت بنمایند و درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ 29 مهر ماه 27 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد و در تاریخ اول دی ماه 27 از پاریس درخواست یک ماه تمدید مرخصى پیوست گواهى پزشکى قونسولگرى ایران در پاریس ارسال داشته‌اند

کمیسیون عرایض و مرخصى با تمدید یک ماه مرخصى ایشان موافقت و گزارش آن به عرض می‌رسد
اقبال- مخالفم

رئیس- به بعد موکول می‌شود

اقبال- اجازه می‌فرمایید

رئیس- آقاى اقبال‏

اقبال- البته با این که آقاى ناصرى اگر معالجه لازمى داشتند و کارى داشتند و تشریف بردند به اروپا کسى مخالف نیست (صحیح است) ولى البته موقعیت مالى آقاى ناصر‌الدین میرزا طورى است که مناسب است حقوق این مدت ایشان به مصرف عام‌المنفعه برسد (صحیح است‏)

بنابراین بنده پیشنها‌د می‌کنم و مرخصى ایشان با حضورخودشان مطرح بشود که فعلاً مسکوت بماند تا خودشان بیایند (صحیح است)

سزاوار- حقوقش را بخشیده است‏

رئیس- آقاى ابوالقاسم امینى از طرف ایشان حقوق این مدت را به مستمندان و زلزله‌زدگان خراسان داده‌اند با این ترتیب آقایانی که موافقند با مرخصى آقاى ناصرى قیام کنند اکثر برخاستد تصویب شد گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شوراى ملى آقاى دکتر ملکى که به موجب دستور پزشک معالج به اروپا مسافرت نموده بودند و مدت معالجه ایشان به طول انجامیده و درخواست یک ماه تمدید نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با یک ماه مرخصى ایشان از تاریخ انقضاى مرخصى سابق موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس- آقایانی که با مرخصى آقاى دکتر ملکى موافقند قیا‌م کنند اکثر برخاستند تصویب شد

چند تاى دیگر هست می‌ماند بجلسه بعد آقاى ساعد فرمایشى دارید

+++

[6- اعلام سلامتى اعلیحضرت همایونى به وسیله آقایان نخست وزیر و وزیر بهدارى‏]

نخست وزیر- حضور آقایان میخواهم سلامتى وجود مبارک اعلیحضرت شاهنشاه همایونى را به عرض مجلس برسانم و بشارت بدهم که حضورشان شرفیاب شده‌ام وجودشان سالم است‏

(نمایندگان- الحمدلله )آقاى دکتر اقبال مفصلاً در این خصوص عرایضى خواهند کرد

دکتر اقبال- چون می‌دانم که سلامتى بندگان اعلیحضرت همایونى مورد علاقه کامل ملت ایران و نمایندگان مجلس است (نمایندگان- صحیح است) وظیفه خود می‌دانم هر وقت که در مجلس حضور آقایان شرفیاب می‌شوم جریان وضعیت مزاجى ایشان را به عرض آقایان برسانم (نمایندگان- احسنت) الحمدالله امروز صبح که بنده شرفیاب بودم وضع مزاجشان بسیا‌ر بسیار خوب است و زخم هم در حال التیام است و امیدواریم که دو سه روز دیگر بتوانند به کارهاى مهم مملکتى برسند

(نمایندگان- انشاء‌الله) گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شوراى ملى آقاى قوامى درخواست دو ماه مرخصى متناوب نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با یک ماه آن موافقت و گزارش آن را تقدیم می‌دارید

رئیس- آقاى فولادوند مخالفید

فولادوند- عرض بنده این است که کمیسیون عرایض نسبت به تقاضاى اشخاصى که خیلى ثروتمند‌تر بوده‌اند از آقاى قوامى هرچه تقاضا کرده‌اند دو ماه سه ماه چهار ماه موافقت کرده است علت تبعیض با مرخصى آقاى قوامى که دو ماه را یک ماه کرده‌اند می‌خواستم سؤال کنم و بنده مخالفم با این تبعیض‌ها (صحیح است) آقاى رئیس اصلاح بفرمایند قوامى بنده از حقوق این ملت صرف نظر می‌کنم

صدر‌زاده- اصلاً ایشان حقوقشان را هم اختصاص داده‌اند به یک دبستان‏

[7- موقع و دستور جلسه آینده ختم جلسه‏]

رئیس- جناب آقاى ساعد مطلبى فرمایشى ندارید

نخست وزیر- خیر اسلامى بنده پیشنهاد داده‌ام پیشنهاداتى که رسیده از طرف آقاى اسلامى و آقاى صدرزاده این است که برنامه هفت ساله جزء دستور باشد (صحیح است) یکى هم پیشنهاد‌ى است که آقاى دکتر عبده دادند

دکتر عبده- بنده پس گرفتم آقایان اگر موافقید جلسه را ختم کنیم (صحیح است‏)

جلسه آینده به روز سه‌شنبه موکول می‌شود

پنج دقیقه بعد از ظهر جلسه ختم شد

رئیس مجلس شورای ملى-  رضا حکمت‏

+++

                       

یادداشت ها
Parameter:294457!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)