کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 141 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 25 تیر ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: درخشش- دکتر جزایرى- قنات‌آبادى‏

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای شوشتری

4- تقدیم یک فقره اعلام جرم علیه آقاى کفیل وزارت دارایی به وسیله آقاى مهندس شاهرخشاهى‏

5- بیانات آقاى خلعتبرى طبق ماده 87 آئین‌نامه.

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت دارایی‏

7- طرح و خاتمه شور لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران‏

8-  مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید اتومبیل جهت وزارت بهدارى و پست و تلگراف‌

9- طرح لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ‏

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 141

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 25 تیر ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: درخشش- دکتر جزایرى- قنات‌آبادى‏

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای شوشتری

4- تقدیم یک فقره اعلام جرم علیه آقاى کفیل وزارت دارایی به وسیله آقاى مهندس شاهرخشاهى‏

5- بیانات آقاى خلعتبرى طبق ماده 87 آئین‌نامه.

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت دارایی‏

7- طرح و خاتمه شور لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران‏

8-  مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید اتومبیل جهت وزارت بهدارى و پست و تلگراف‌

9- طرح لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ‏

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

 (مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید)

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت بشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه آقایان: دکتر عمید- قوامى- حائرى‌زاده- عبدالرحمان فرامرزى- هدى- تفضلى- مطصفى ذالفقارى- باقر بوشهرى- جلیلى- مهندس اردبیلى- دکتر عدل- سنندجى- حشمتى- برومند- مرتضى حکمت- مهندس ظفر- محمود افشار- بور بور- بوداغیان- پیراسته- محمود نقابت- عباسى- اورنگ‏

غائبین بی‌اجازه آقایان: یار افشار- دهقان- دکتر حمزوى‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: امامی‌خویی- معین‌زاده- شوشترى- سالار بهزادى- امیر تیمور کلالى- سلطان مراد بختیار- کیکاوسى- لارى- دکتر جزایرى- بزرگ نیا- مهندس شاهرخشاهى- دولت شاهى- خاکباز- سعیدى- تجدد- اردلان‏

غائبین در رأى- آقایان: اریه- نراقى- عبدالحمید بختیار

رئیس- آقاى قراگزلو

قراگزلو- بنده پریروز در لایحه استخدام استادان خارجى رأى موافق دادم و اسمم ننوشته‌اند.

اردلان- بنده هم در صورت‌مجلس عرضى دارم‏

رئیس- آقاى مهندس شاهرخشاهى بنده هم عرایضى داشتم می‌خواستم عرض کنم‏

رئیس- هنوز که وارد دستور نشدیم خودم راجع به این قسمت‌ها اقدامی ‌کرده‌ام و در جلسه آینده نتیجه را به اطلاع آقایان می‌رسانم. آقاى نراقى‏

نراقى- بنده راجع به عمل خلاف قانون و خلاف آزادى و خلاف مشروطیت و مخالف قانون اساسى که صورت گرفته استیضاحى نوشته‌ام (زنگ رئیس) چون امر فرمودند تا روز پنجشنبه اقدام خواهند فرمود بنده حسب‌الامر جنابعالى صبر می‌کنم و روز پنجشنبه استیضاح را می‌دهم (زنگ رئیس)

رئیس- وقتى وارد دستور شدیم بفرمایید. آقاى شوشترى‏

شوشترى- بنده متوجه نشدم گویا بنده را غائب بی‌اجازه نوشته‌اند

رئیس- نه خیر با اجازه بوده است. آقاى اردلان‏

اردلان- در صورت‌مجلس مختصر اصلاحى است که بنده آن را اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تند‌نویس خواهش می‌کنم دستور بفرمایید که اصلاح شود

رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود آقاى سلطانمراد بختیار

سلطانمراد بختیار- بنده سؤالى کرده بودم تمننى می‌کنم دستور فرمایید زودتر جواب بدهند چون خیلى وقت از آن می‌گذرد سؤال بنده این بود که حساب دولت سابق را به این دولت تحویل نداده‌اند و از قرارى که بنده شنیده‌ام یکى دو تا اتومبیل نخست‌وزیرى دزیده شده است این است که استدعا می‌کنم دستور بفرمایید هر چه زودتر سؤال بنده مطرح بشود که وقت آن نگذرد

رئیس- سؤالات و این چیزها وقتى که وارد دستور شدیم مطرح می‌شود باید آن وقت بفرمایید آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- در مطالب بنده یک اصلاحات عبارتى است که تقدیم می‌کنم‏

رئیس- در صورت‌مجلس دیگر نظرى نیست (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه پیش تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان: درخشش- دکتر جزایرى- قنات‌آبادى‏

رئیس- سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند آقاى درخشش‏

درخشش- در جلسه گذشته اکثریت این مجلس براى اولین بار در تاریخ این مجلس به من که از لایحه مالیات بر در‌آمد دفاع کرده‌ام اجازه صحبت نداد (میراشرفی- همچو چیزى نبود) اما بلافاصله با ادامه صحبت یکى از مخالفین دولت اکثریت قریب به اتفاق مجلس روى موافق نشان داد (عبد‌الصاحب صفایی- ما هم به همین دلیل می‌گوییم دولت اکثریت ندارد) بنابراین اکثریت و اقلیت مجلس به استثناى این جانب حق دارند که آزادانه عقاید خود را در مجلس اظهار کنند زیرا اقلیت و اکثریت تابع جناحین هیئت حاکمه است و این جانب در این مجلس از سلیقه و منافع خصوصى گذشته اصولى را رعایت کرده‌ام که ایران امروز ما چاره‌ای غیر از رعایت آن اصول ندارد و از ابتداى شروع مجلس سعى کرده‌ام از ان صراط مستقیم ملت ایران منحرف نگردم (احسنت) از این جهت نه ثروت دارم و نه زمین به دست آورده‌ام و نه‌

+++

صاحب شرکت و بنگاه‌هاى تجارتى و معاملاتى می‌باشند.

همان که بوده‌ام هستم و می‌خواهم همین که هستم باقى بمانم و تهدید و قتل را هم مرا از ادامه راهى که انتخاب کرده‌ام باز نمی‌دارد. من نمی‌دانم که جناب آقاى علاء مرد میدان هستند یا نه ولى به عده‌ای از رجال ایران که حس مسئولیت اجتماعى داشته باشند عرض می‌کنم که این مالیات لایحه مالیات بر درآمد لازم است ولى کافى نیست عده‌ای از آقایان مالیکن بزرگ و ثروتمندانى که در این مجلس شریف جمع شده‌اند متأسفانه چشم دارند و جهان کنونى را نمی‌بینند گوش دارند و هیاهوى عصر و قرن را درک نمی‌کند (صحیح است) قبل دارند درد و رنج میلیون‌ها هم‌میهنان خود را درک نمی‌کنند اگر رجالى هستند و گوش شنوا و چشم‌بینا دارند به آن‌ها عرض می‌کنم که در نیمه دوم قرن بیست با اصول ملوک‌الطوایفى قرون گذشته نمی‌توان زندگى کرد جناب آقاى خلعتبرى عرض می‌کنم که بهترین تبلیغ و کمک براى بهانه‌جویی کمونیست‌ها سعى و کوشش براى ادامه دادن آن رژیم پوسیده اقتصادى و سیاسى است که جناب ایشان متأسفانه در نطق قبل از دستور خود دفاع کرده‌اند (ارباب- هیچ همچو چیزى نیست) به ایشان عرض می‌کنم که اصلاحات اراضى و رفورمی ‌که میلیون‌ها دهقان زحمت کش بتواند از دست رنج خود استفاده بکند یک عمل کمونیستى نیست تمام اروپا و آمریکا و بالاخره در آسیا بورژ و آزى بر‌علیه ملوک‌الطوایفى پرچم‌دار تقسیم اراضى بوده‌اند و هستند سعى و کوشش شما براى این‌که درخشش را خفه کنید واقعیت دنیا خارجى را از بین نمی‌برد باید جستجو کرد علت این را پیدا کرد که در یک کشورى که داراى فرهنگ باستانى است و سنت میهن‌پرستى و ملت دوستى سابقه چندین هزار ساله دارد چرا باید یک عده بیگانه‌پرست بتوانند میتنگ‌هاى صد هزار نفرى تشکیل بدهند و در کادر افسرى ما آن نفوذ قابل ملاحظه را پیدا کنند این علامت یک مرض اجتماعى است (فرود- این علامت تحریک خارجى است) جناب آقاى خلعتبرى شما می‌خواهید این مرض را ندیده بگیرید در حرف مترقى هستید ولى هر اقدام مترقى را محکوم می‌کنید (میراشرافى- هیچ هچمو چیزى نیست) آقاى درخشش همه طرفدار اصلاحتند (میراشرفی- جناب آقاى رئیس این آزادى نیست مزخرف می‌گوید) آقایان این دولت و وزراى او و پشتیبان او سوسیالیست نیستند به نظر من دولت‌هایی که از نوع آقاى علاء باید اجازه دهند‌ مطابق مواضع دموکراسى به طور طبیعى احزاب و از جمله حزب سوسیالیست به وجود آید تا نسل جوان پناه‌گاهى براى خود پیدا کنند و این احزاب راهنماى دولت باشد در هر حال من به مناسبت آشنایی به محیط مجلس اصل نطقى را که تهیه کرده بودم خیلى مختصر کردم که متأسفانه اجازه داده نشد که حتى آن را تمام کنم اینک شمه‌ای از خلاصه باقى‌مانده عرایض جلسه پیش را بیان نمی‌دارم به عقیده این جانب لایحه مالیات بر درآمد لازم است ولى کافى نیست به موازات تصویب قانون مالیات بر درآمد باید دستگاه‌هاى پوسیده وصولى مالیات‌ها را به صورت نوى در آورد (صحیح است) تا قانون اجرا شود (احسنت) تنها مبارزه منفى با فساد کافى نیست باید تحولى در رژیم اقتصادى ما به وجود آید اگر بگوییم که رژیم کشاورزى ما کهنه و پوسیده است و مانع و ردایی در مقابل ترقى سطح تولید است باز هم عده‌ای داد و فریاد خواهند زد که این حرف‌ها مربوط به کمونیست‌هاست دروقتى که برنامه کمونیست‌ها این نیست که آن‌ها از دسترنج خود استفاده کنند برنامه کمونیست‌ها هیچ‌وقت دادن زمین به دهقانان نبوده و نخواهد بود برنامه آن‌ها این است که دهقانان و کارگران را براى تأمین منافع طبقه حاکمه روس مورد سوءاستفاده قرار دهند ما باید خواهى نخواهى براى میلیون‌ها دهقان ایرانى که محروم‌ترین و زحمت‌کش‌ترین طبقه این جامعه هستند فکرى کنیم نه فقط با مبارزه با کمونیسزم بلکه براى این‌که ارزش انسانى و ملى این تقاضا را دارد اگر میلیون‌ها دهقان بزرگ‌ترین عامل اقتصادى این کشورند واقعاً از دسترس خود برخوردار بودند این طبقه فعال و ابداع‌کننده کشور را به فراوانى و رفاه سوق می‌داد و در صورت کمک فنى و مالى در مدت کوتاهى زمین پربرکت کشور ایرتان را واقعاً به بهشت برین تقدیم می‌نمودند جناب آقاى خلعتبرى در نطق خود فرمودند فقط سى نفر مالک بزرگ داریم و مدعى هستند که عایدات آنان از 20 میلیون تومان تجاوز نمی‌کند مسئله مهم این‌جاست که چگونه اصول مالیات خود مانع ازدیاد تولید ثروت است وقتى شاه می‌بخشد چرا شیخ على‌خان نمی‌بخشد؟ چرا ملیتى چرا طبقه وسیع بزرگ دهقان را فداى سى نفر مالک بزرگ بکنیم؟ من نمی‌دانم نمی‌گویم این سى نفر را فداى ملت کنید نه آن‌ها هم به شاه ایران تاسى کنند و املاک‌شان را طبق لایحه با گرفتن قرامت به دهقانان بفروشند جناب آقاى خلعتبرى در نطق خود فرمودند این سى نفر ثروتمند در موقع خطر کشور را حفظ می‌نمایند آیا میلیون‌ها دهقان که صاحب زمین کردند بهتر میهن خود را حفظ و مدافع می‌کنند ولى این سى نفر به اضافه عده دیگر ثروتمند؟ اما آنچه ما اطلاع داریم عده‌ای از این ثروتمندان در موقع خطر میهن خود را در جامه‌دان‌ها جا می‌دهند آن‌ها علاقه و وابستگى خود را به یک عمل بانکى به هزارن کیلومتر فاصله منتقل می‌کنند و حتى بعضى از آن‌ها که محتاط هستند پیش از بروز خطر میهن و مسکن و ماواى خود را در بانک‌ها در هر کشورهاى دیگر تأمین فرموده‌اند آن‌هایی که از ملت و مهین فقط در موارد بروز خطر دفاع کرده و می‌کنند همان بینوایانى هستند که مهین‌شان در چمدان جا نمی‌گیرد و در چک بانک خلاصه نمی‌شود آن‌هایی هستند که غیر از خاک این کشور جاى دیگرى را نمی‌شناسند آن‌ها بدون داشتن یک وجب زمینى در این کشور در موقع بروز خطر خون خود را با خاک این کشور عجین می‌کنند جناب آقاى خلعتبری براى رسیدن به هدف خودشان که مدافع از مالکین بزرگ و ثروتمندان و مخالفت با لایحه مالیات بر در‌آمد آمده است تا شاه و دربار را بردند و مدعى شدند تمایلات چپ گرچه ضد کمونیست باشد منافعى با اصول سلطنت است من فعلاً براى اختصار وارد این موضوع نمی‌شوم ولى به این حقیقت تاریخى اشاره می‌کنم که همه تمایلات چپ و هم سوسیالیسم و هم خطر براى سلطنت همه این‌ها مولد این است که ثرتمندان و طبقات ممتاز در تاریخ خواسته‌اند شاه و دربار را یک دژى براى مدافعه و مستقل ساختن حقوق و امتیازاتى قرار دهند که آن حقوق و امتیازات در قرن حاضر علت وجود خود را از دست داده‌اند به نظر این جانب سعى و کوشش کسانى که شاه و دربار را پایگاهى براى حفظ امتیازات نامشروع طبقات ثروتمند قرار بدهند براى شاه و مقام سلطنت خیلى خطرناک‌تر است امروز فقط سلاطین و شاهانى که به مسند سلطنت تکیه دارند که به خلاف عقده جناب آقاى خلعتبرى و افراد چپ و سوسیالیستى میهن‌پرستانه و مترقى اهمیت داده و با آن‌ها همکارى دارند از این راه رفاه حال اکثریت مردم محروم را فراهم کرده‌اند انگلستان و کشورهاى اسکاندیناوى از نمونه‌هاى برجسته‌اند. وقایع قرن حاضرشاهد این واقعیت است که در هرجا سلاطین اجازه بدهند که دربار آن‌ها پناهگاه عیان و اشراف پوسیده باشد سلطنت در آن کشورها در خطر است ولى اگر سلاطین به حمایت طبقات سوم برخیزند و عدالت اجتماعى را مستقر سازند بهتر می‌توانند سلطنت خود را تا مدت‌ها ادامه بدهند جناب آقاى خلعتبرى در نطق خود می‌فرمایند که‌ ایران هنوز به آن مرحله نرسیده است که تشکیلاتى شبیه به تشکیلات اجتماعى و سیاسى ممالک اورپا داتشه باشد (میراشرفی- آقاى درخشش شما اشتباه می‌کنید) به نظر این جانب این ادعاى ایشان از تمام ادعاهاى دیگر نادرست‌تر است نتها ایران به آن مرحله رسیده بلکه خلى هم دیر شده ‌امیدواریم هنوز کار از کار نگذشته باشد اگر ما آن سازمان‌ها را داشتیم امروز کشور ما نیز مانند سایر کشورهاى دموکراسى جهان به جلو می‌رفت و حزب توده در گذشته میتنگ‌هاى بزرگ تشکیل دهد و خود را مدافع حقوق طبقات سوم جلو دهد و در زیر این ماسک خدمت با جنبى کند چون زمینه خالى بود و هنوز هم خالى است و جوانان و روشنفکران و زحمتکشان اعم از دهقان و کار گر محال است با ثروتمندانى که مخالف لایحه مالیات بر در‌آمدند در یک سازمان وارد شوند این بود که آن‌ها به حزب توده را روى آورند و سراب را آب پنداشتند. نسل جوان و روشن فکر ما حیران و سرگردان و بلا‌دفاع است اگر ما خودمان نتوانیم آن‌ها را در سازمان‌های متناسب با افکار متناسب و ملى و مترقى جا دهیم باز هم خطر انحراف وجود دارد اگر چه خیلى دیر شده تا کار از کار نگذشته باید مطابق اصول دموکراسى اجاز داده که سازمان‌های ملى و میهنى مترقى مانند سایر کشورهاى دموکراسى با راهنمایى اشخاصى که ‌امتحان میهن‌پرستى خود را داده‌اند به وجود آید والا اگر باز وزرا‌ و امنا‌ دولت و روشن فکر نماهایی که تا به حال چندین رنگ عوض کرده‌اند به فکر حزب‌بازى بیافتند دردى را دوا نخواهند کرد دولت نباید در این فکر باشد که حزب مدافع خود را به وجود بیاورد مطابق دنیاى زنده حزب باید دولت خلق کند نه بالعکس (نراقى- صحیح است) آن آزمایش‌هاى بارها آزموده را نیازمند کشور ما احتیاج به ایمان و عقیده دارد و این ایمان و عقیده فقط در داخل سازمان‌ها و نهضت‌هاى به وجود می‌آید که به عقیده جناب آقاى خلعتبرى هنوز ایران براى آن رسیده و آماده نیست ولى به عقیده ما متأسفانه به وجود آمدن این‌گونه سازمان‌ها خیلى دیر شده و تنها راه علاج و نجات ممکلت و چاره دردهاى اجتماعى ما است امروز داشتن ایمان و عقیده بالاتر از داشتن وضع اقتصادى خوب است به همین مناسبت در کشورهایی که ایمان و عقیده متمایل به چپ وجود داشته از وجود کمونیست جلوگیرى شده و راه سعادت را می‌پیمایند در خاتمه باید بگویم که چون طبقات ثروتمند طبقه حاکمه ما را تشیکل می‌دهند احتیاج به وکیل مدافع ندارد (صحیح است) باید از میلیون‌ها نفر مردم محرومی ‌دفاع کرد که حیران و سرگردان و بى‌پناهند (احسنت)

خلعتبرى- جناب آقاى رئیس ماده 87 براى دفعه دوم‏

رئیس- وقتى وارد دستور شدیم به شما اجازه داده می‌شود اصول پارلمانى‌ که

+++

آزادى عقیده را براى نمایندگان محفوظ داشته این است که هر وکیلى می‌تواند عقیده خود را بگوید (صحیح است) و نمی‌تواند عقیده کسى را رد کند یا به او حمله کند آزادى وکیل باید محفوظ باشد و این رویه باید مطروک شود (صحیح است) بنابراین به ما در موقع ورد در دستور اجازه می‌دهم که بیانات‌تان را بفرمایید خوشبختانه مذهب اسلام هم از تمرکز ثروت در این مملکت جلوگیرى کرده (صحیح است) ورثه مرحوم خلعتبرى که پدرشان و جدشان بزرگ‌ترین مالک این مملکت بودند حالا چه دارند؟

عبدالصاحب صفایی- آقاى ارسلان خلعتبرى هیچ ملک ندارند تمام املاک خانوادگی‌شان را از دست داده‌اند.

رئیس- آقاى دکتر جزایرى.

دکتر جزایرى- همکاران محترم چون این روزها در جراید و اجتماعات در اطراف وضع مجلس و تشکیل فراکسیون‌ها و جبهه‌هاى مخالف و موافق دولت تذکراتى داده شده و بحث‌هایی به میان آمده است این جانب از طرف رفقاى خود که در جراید آنان را به نام فراکسیون جوان می‌خوانند مأموریت دارم که نظریات و عقاید آنان را نسبت به همکارى در مجلس و وضع آن‌ها نسبت به دولت به عرض همکاران محترم و ملت برسانم (صحیح است) به خاطر مردم هیچ یک از آقایان پوشیده نیست که در تمام کشورها مشروطه و دموکرات تشکیلات سیاسى و احزاب با عقاید و افکار سیاسى و اجتماعى و اقتصادى معین وجود داشته و در موقع انتخابات مجلس فعالیت زیادى براى موفقیت داوطلبان حزبى خود نموده و نسبت به موفقیت‌شان تعدادى نماینده مجلس می‌فرستد تا در آنجه بتوانند در راه پیشرفت و موفقیت مرام حزبى خود اقدام و عمل نمایند و بدین‌ترتیب نمایندگان مجلس در آن کشورها معرف و نماینده عقاید معین سیاسى و اقتصادى و اجتماعى می‌باشد متأسفانه در کشور ما به عللى که فعلاً از ذکرش خودارى می‌شود احزاب متشکلى وجود نداشت و نماینده‌گان مجلس مگر در مورد استثنایی معرف افکار و عقاید حزبى نبوده‌اند (صحیح است) و این نقیصه بزرگ در تشکیلات پارلمانى ما وجود دارد این جانب و همه همکاران فراکسیونى که براى اولین مرتبه افتخار نمایندگى را داریم از بدو تشکل مجلس کم و بیش هر یک منفرداً افکار و عقاید خود را به عرض مجلس شوراى ملى و ملت ایران رسانیده‌ایم و به طورى که همکاران محترم به خاطر دارند اظهارات و بیانات ما در اطراف اصلاح وضع کشاورزان و کارگران و مستخدمین دولت تعدیل بودجه و ثروت اصلاح وضع دستگاه‌هاى دولتى اصلاح فرهنگ وضع مالیات‌ها و عیوب آن حفظ و تقویت اصل مالکیت و تعدیل آن در حدود موازین شرعى وضع کارهاى عمرانى و تولیدى و اختصاص عواید نفت به کارهاى عمرانى و جلوگیریى از اعمال نفوذ سیاسى و اقتصادى خارجى و منع سفته‌بازى و احتکار زمین خوراکى و برگشت بحرین به کشور مادر و امثال آن دوره می‌زده است (صحیح است) و علاوه بر طرح این مطالب در مجلس عقاید خود را در حکومت گذشت به اطلاع رئیس دولت و همکاران ایشان رسانیدم و خواستیم که در راه پیشرفت و انجام منویات سابق‌الذکر کوشش و جدیت نمایند و تا موقعى که ‌امید به همکارى دولت و اجراى وعده‌هاى خود در این زمیینه داشتیم با دولت گذشته همکارى و موافقت کردیم و پس از یأس مشاهده اعمالى که به عقیده ما به صلاح انجام نمی‌یافت و تذکرات ما هم مورد توجه و قبول قرار نمی‌گرفت به و تذکرات ما هم قرار نمی‌گرفت به مخالف برخاسته و با اقلیت مخالف دولت گذشته همکارى کردیم (کریمى- شما فداکرى نکردید شما شهامت و شجاعت نداشتید) گفتیم شاید حضرتعالى هم شنیده باشید (کریمى- شما شهامت نداشتید).

رئیس- ساکت باشید.

دکتر جزایرى- اگر آقایان محترم نمایندگان به خاطر داشته باشند این جانب با عده زیادى از آقایان در همان زمان مذاکره کرده و تقاضا می‌کردم که چون افکار معین سیاسى و حزبى در مجلس وجود ندارد روى چند اصل معینى که مفید به حال کشور باشد توافق کرده و در جبهه واحدى در مجلس اقدام براى پیشرفت آن اوصل بنماییم (صحیح است) متأسفانه این تقاضا هم ذدر عمل به جایی نرسید و ما نتوانستیم با تعداد زیادى از همکاران مجلس روى اصل معین یعنى همکارى نزدیک نماییم دولت گذشته رفت و دولت فعلى سر کار آمد چون آقاى علاء نخست‌وزیر و قالب همکاران ایشان را مردمان درستکار و خوشنام می‌دانیم (صفایی- همه‌شان خوشنامند یا بعضى‌شان) و این صفات جزو شروط اولیه و لازم براى خدمت به کشور می‌باشد بدین جهت تا‌کنون موافقت با دولت نموده‌ایم ولى به طورى که در مجلس و به شخص آقاى نخست‌وزیر و قالب همکاران ایشان گفته ایم این صفات کافى براى خدمتگذارى به کشور نبوده (صحیح است) و باید توأم با فداکارى و از خودگذشتگى و جدیت و عمل باشد (صحیح است) و ما تا موقعى که با دولت موافقت و همکارى خواهمی‌کرد که ‌امید با اجرایى عقاید و افکار خود خوشبختانه مورد نظر عموم اصلاح‌طلبان و عده زیادى از نمایندگان و شخص اول مملکت می‌باشد داشته باشیم (صحیح است) والا همان طور که با حرکت سابق پس از یأس از پیشرفت و اصلاح امر مملکت مخالفت کردیم به این دولت هم مخالفت خواهیم کرد (صحیح است احسنت) با بیان این مقدمه به عرض همکاران محترم می‌رسانم که ما هیچ‌گاه دائیه این را نداشته و نداریم که تنها دست اصلاح طلب بوده و این امر اصلاح طلب به ما دارد (احسنت) چه معتقدیم که عده زیادى از نمایندگان مجلس کم و بیش مثل ما فکر می‌کنند اگر روزى روى اصول معین موفق به همکارى آن‌ها کردیم پیشرفت زیادى در کار نصیب ملت ایران خواهد گردید بالخص در مجلس که پیشرفت و تصویب امور منوط به رأى اکثریت بوده و بدین تحصیل آن هیچ‌گونه موفقیتى به دست نمی‌آید بنابراین با کمال خلوص نیت به عرض همکاران محترم می‌رسانم که امروز کشور ما احتیاج به همکارى صمیمانه اکثریت نمایندگان در راه اصلاح و پیشرفت امور و جبران خرابى‌ها نواقصى دستگاهاى ملى و ادارى و صنعتى و غیره دارد که شمه‌ای از آن را قبلاً ذکر کردیم و با کمال صمیمت دست همکارى به اشخاصى که در موضوعات و اصول سابق‌الذکر با ما هم فکرى دارند عرض می‌کنیم چه به عقیده ما در عین این‌که وجود اقلیت در مجلس لازم است تا موضوعات را با دیده انتقاد موشکافى کرده بدون حب و بغض‌هاى شخصى انتقادات اصولى خود را به این کنند (صحیح است) و دولت و مجلس و مردم را روشن بسازند (صحیح است) دستجات دیگرى هم باید در روى موضوعات مثبت و حیاتى براى کشور همکارى نموده و از دولت اجرا عمل او را بخواهید (صحیح است) در هر حال ما براى این نوع همکارى آماده می‌باشیم و حاضریم که به جاى بحث‌هاى توریی که آن هم گاه لازم و مفید می‌باشد موضوعات مبتلا به کشور خودمان را یک به یک با توافق همکاران مجلس مورد دقت و امعان نظر قرار داده و در راه جبران عیوب خود و پیشرفت راه‌حل‌هایی که متفوقاً در نظر خواهیم گرفت بکوشیم شاید در 8 ماه آخر دوره مجلس موفقیت بیشترى نصیب گردد (انشاءالله) و در راه انجام آروزهاى ملى نزد هموطنان عزیز سربلند گردیم (عبد‌الصاحب صفایی- به شرطى که به اقلیت فشار نیاوریم) همکاران محترم امروز مسئله مهم کشور ما با این سؤال شروع نمی‌شود که سوسیالیست یعنى چه؟ سیاست‌هاى مخالف منافع ملى هستند یا موافق؟ در دنیا سوسیالیست‌ها چه کردند و در مملکت ما چه خواهند کرد؟ حزب سوسیالیست رویالیست کدام است؟ و آیا در مملکت ما وجود دارد و یا خیر؟ در نتیجه قسمت زیادى از وقت مجلس صرف مباحث الفاظ و معانى و لغات و یا تشریح مرام‌هاى حزبى به طور ناقص گردد و گاهى هم حب و بقض‌هاى شخصى راهنماى قضاوت بشود (صیحى است) مسئله مهم و مشکل اساسى کشور ما به این امر شروع نمی‌شود که مقالات فلان روزنامه چه بوده است و چه چیزها در روزنامه‌ها نوشته شده است چه غالب اشخاصى مقالات را خوانده‌اند و هر کس بد نوشته است خود مسئول عمل بد خود می‌باشد و اگر بنا باشد که مقالات را بخوانیم صدها مقاله مشابه را هم باید خواند و روزنامه‌ها و مجلات زیادى را باید مورد رسیدگى قرار داد و تصدیق خواهند فرمود که تمام وقت مجلس تا آخر دوره هم کافى براى قرائت این مقالات و بررسى جراید و مجلات نخواهد بود (صحیح است - صحیح است) موضوعى که مسئله اساسى و مشکل مهم کشور ما را تشکیل می‌دهد این است که بدانیم آیا عقیده دستگاه حاکمه و عوامل مؤثر کشور و وضع اجتماعى و اقتصادى و مالى داراى معایب و نواقصى می‌باشد و باید آن را اصلاح و ترمیمی‌ کرد و این وضع فعلى خوب بوده و لازمه آن به صلاح کشور و احتماع کنونى ایران است؟ تصور می‌کنم افراد و مقامات متأثر هر قدر هم که به اوضاع اجتماعى دنیاى فعلى نا آشنا باشند قطعاً در این مسئله با ما شریک و هم عقیده‌اند که وضع فعلى خوب نیست (کاشانى- کاملاً صحیح است) و دادمه آن به صلاح کشور نمی‌باشد (صحیح است) شخص اول مملکت مکرر عدم عدالت اجتماعى و خرابى دستگاه‌هاى عمومی ‌را یاد آورى فرموده و از همکاران محترم ما خواسته‌اند که براى اصلاح این امر اقدامات مؤثرى به عمل آید و در خود مجلس هم در این موضعات بحث زیاد شده و اغلب آقایان آمادگى خود را در راه نیل به این هدف اعلام داشته‌اند پس چرا تا‌کنون موفقیت زیادى نصیب‏ نگردیده و هنوز در خم اول این را سرگردانیم به نظر این جانب در صورتى که مشکلات را به صورت العهم فالاهم با یک دیگر بحث کرده و با توافق راه‌حلى بیابیم زودتر به نتیجه خواهیم رسید امروز در تمام کشورها بیشتر مسائل در اطراف اوضاع مالى و اقتصادى دور زده و موقعى می‌توان به استحکام سازمان‌های مختلف اجتماعى اطمینان داشت که وضع مالى و بودجه کشور ثابت و متعادل باشد (صحیح است) اگر کشورى از نظر امور مالى و اقتصادى اطمینان پیدا کرد و بودجه متعادل داشت و براى هر نوع مخارج اجتماعى، فرهنگى و عمرانى عواید منظم و قابل دوامی‌ پیش‌بینی نمود هر‌گونه اصلاحى در آن کشور میسول خواهد گردید تصور می‌کنم که در این مورد همه موافق باشیم که در کشور ما قبل از هر چیز باید متوجه اوضاع مالى و اقتصادى گردید و هر کس باید‌

+++

به نسبت استفاده از مزایا و خدمات عمومی ‌و سرمایه خود را در پرداخت مخارج عمومی ‌شرکت بنمایند (صحیح است) در این زمنیه شنیده می‌شود که عده می‌گویند مالیات‌هایی را که می‌دهیم صرف عمران کشور نمی‌گردد (کریمى- آن هم صحیح است) این را هم جواب عرض می‌کنم و فقط صرف پرداخت حقوق مستخدمین دولت می‌شود آیا این جواب به نظر آقایان قانع‌کننده است؟ آیا می‌توان دولت را از داشتن کارمند و مستخدم معاف کرد و دستگاه عمومی‌ را بدون کارمند اداره کرد؟ (کریمى- دزدی‌هایی هم هست) اجازه بفرمایید من این مقدمات را تا آخرش بخوانم اگر موافق نبودید من این مقدمات را تا آخرش بخوانم اگر موافق نبودید بفرمایید همه را عزل می‌کنم هیچ‌کس منکر این امر نیست که مستخدمین دولت باید شایستگى لازم را داشته باشند و زندگى آن‌ها تأمین گردد و خود مردم هم یعنى خود آن مالیات دهندگان در دستگاه عمومی‌ شریک مساعى نمایند و یقیناً مقدمه اصلاح دستگاه عمومی ‌تأمین حداقل زندگى براى آن‌ها است و به انجام این شرط می‌توان به سهولت مستخدین خاطى را به شدیدترین مجازات قانونى محکوم نمود و از دستگاه دولت راند و موقعى دولت می‌تواند حداقل زندگى را براى مجریان کارهاى عمومی ‌تأمین کند که مردم همه مالیات و حقوق دولت را بپردازند و الا دو دستگى پیدا شده نه مردم مالیات خواهند داد و نه دستگاه دولت اصلاح خواهد گردید از طرف دیگر بالا رفتن هزینه زندگى که قسمتى نتیجه مقرارت غلط و قسمتى معلول سفته‌بازش و سوءاستفاده فروشندگان اجناس مورد احتییاج مرد است وضع را روز به روز مشکل‌تر کرده است به طورى که گرانى هزینه زندگى در فساد دستگاه دولتى سهم بزرگى دارد و گرچه قیمت زندگى گران‌تر شود احتیاج مستخدمین دولت زیادتر خواهد شد و چون عواید دولت به علت عدم پرداخت و دریافت مالیات واقعى افراد بالا نمی‌رود و دولت هم نمی‌تواند کمک بیشتر به مستخدمین خود کنرد در نتیجه خرابى دستگاه‌هاى دولتى روز به روز شدید خواهد گردید نا گفته نماند که با گرانى هزینه زندگى و مشکلات زیاد مالى عده از مستخدمین شرافتمند دولت با کمال شهامت و شرافت مشکلات را تحمل کرده و یا از طریق امانت و درستکارى قراء نمی‌نهند و به وسیله همین افراد است که قسمتى از کارهاى عمومی‌ از قبیل فرهنگ بهداشت دادگسترى و امور‌انتظامی‌ انجام می‌یابد و وظیفه مستخدمین اظهار تشکر و امتنان نمایم.

رئیس- آقاى دکتر جزایرى وقت آقا تمام شد (دکتر جزایرى- ده دقیقه اضافه بفرمایید) آقایانى که با ده دقیقه اضافه صحبت کردند آقاى دکتر جزایرى موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. بفرمایید.

دکتر جزایرى- آقایان محترم این مسئله از اساسى‌ترین مسائل کشور ما می‌باشد و باید فکرى براى اصلاح آن کرد یا تصور می‌نمایید که با وضع فعلى مالیات‌ها که ده برابر مالیات غیر‌مسستقیم که بیشتر تحمیل به طبقات پایین و فقیر و متوسط می‌شوند و یک برابر مالیات مستقیم که از عایدات اشخاص متمکن گرفته می‌شود و عده از مأمورین وصل مالیات دهند هر دو در عدم وصول عواید واقعى دولت همکارى می‌کنند می‌توانم اوضاع مالى و بودجه دولت را اصلاح کرد؟ آیا در حکومت‌هاى آزاد و رژیم سرمایه‌دارى که سرمایه را آزاد می‌گذارند که با ابتکار شخصى افراد فعالیت کنند مالیات واقعى وصل نمی‌شود؟ آیا در کشورهایی مانند انگلستان و آمریکا و سوئیس و سوئد و فرانسه و غیره مردم با مأمورین دولت براى عدم پرداخت مالیات تشریک مساعى می‌کنند؟ و آیا در‌ این کشورها به نسبت سرمایه و منفعت سالیانه افراد به طور تساعدى عواید دولت وصول نمی‌گردد و مالیات‌ها مستقیم چند برابر مالیات غیر‌مستقیم نیست؟ آیا در آن ممالک اگر دستگاه‌ها دولتى بخواهند وظایف خود را انجام ندهند مجلس و مردم در اصلاح آن نمی‌کوشند و با این عنوان از پرداخت مالیات فرار می‌کنند؟ به طورى که آقایان محترم اطلاع دارید در هر رژیم حکومت خواه سرمایه‌دارى و یا اشتراکى سعى و کوشش اولیه حکومت‌ها و مجالس مقننه و مسئولین امور و مردم متوجه اصلاح امر مالى و بودجه کشور است و هیچ‌کس به بهانه خرابى دستگاه کمک به خرابى بیشتر دستگاه نمی‌کند همه دستگاه‌ها خراب را اصلاح می‌کنند و مالیات خود را هم می‌پردازند بودجه تصویبى ما براى سال 1334 ظاهراً غریب 3000 میلیون ریال کسر دارد در صورتى که پاسبان در حدود دو هزار ریال و مدیر‌کل 7 هزار ریال حقوق می‌گیرند و سایر مستخدمین هم به همین نسبت آیا این مبالغ حداقل زندگى را براى مستخدمین تأمین می‌کند و اگر بخواهیم حقوق کافى به مستخدمین بدهیم و مخارج عمرانى نیز در بودجه پبش بینى کنیم بودجه ما در حدود ده هزار میلیون ریال کسر پیدا خواهد کرد آیا تعدیل بودجه نباید سر لوحه اصلاحات کشور قرار گیرد و آیا بدون آن‌که در وضع مالیاتى و میزان آن تغییرى داده شود و مردمی‌که بیشتر از مزایا و منافع کشور متمتع می‌گیرند و عایدات زیادى دارند مالیات مستقیم بپردازند می‌توان وضع مالى کشور را اصلاح نمود؟ (صدقى- ابداً). چه شده است که با پیشنهاد لایحه جدید مالیات بر درآمد این قدر سر و صدا بلند شده است؟ اصلاحاتى که باید در آن بشود رسیدگى کنند باید بدون نظر به حفظ منافع طبقه خود و توجه به حفظ منافع عمومی‌ کشور در آن بنمایند اشخاصى که با اوضاع مالى و مالیاتى کشورهایی مانند آمریکا انگلستان و غیره آشنایی دارند به خوبى می‌دانند که در آن کشورها بیشتر مالیات از طریق مالیات مستقیم وصول می‌شود و از نظر اجراى عدالت اجتماعى بیشتر مخارج عمومی ‌را سرمایه‌دارن می‌پردازند و چون مالیات‌ها تصاعدى است عواید اشخاص از یک حد معینى تجاوز نمی‌کن و افراد نمی‌توانند با سفته‌بازى تحصیل جواز و قاچاق و معاملات زمین و امثال آن در سال چند میلیون عایدى به دست آورند بدون این‌که مالیات واقعى خود را بپردازند (صحیح است) به طورى که می‌دانید در انگلستان حداکثر مبلغى که از عایدات پس از کسر مالیات و پرداخت حقوق اجتماعاى براى این فرد باقى می‌ماند از شش هزار لیره تجاوز نمی‌کند و همین‌طور در سایر کشورهاى مترقى و بدین طریق است که اختلاف طبقاتى را بر می‌دارند و زندگى طبقات مختلف را به یکدیگر نزدیک می‌کنند (صحیح است) اگر در حکومت‌هاى آزاد و رژیم سرمایه‌دارى بعد از جنگ دوم کمونیست‌ها شکست خوردند براى این بود که مخالفین آن‌ها به حرف و وعده‌هاى تو خالى قناعت نکرده (صحیح است) و با وضع قوانین اجتماعى طرز زندگى طبقات متوسط و سوم را بهبود بخشیدند (صحیح است) و قسمت زیادى از عایدات سرمایه‌داران را صرف ترمیم بیمه‌هاى اجتماعى براى طبقات دیگر کردنند مثلاً در انگلستان- بلژیک- فرانسه- آمریکا- سوئد- دانمارک- زلاند جدید- کاندا- ایتالیا و آلمان و غیره قوانین مختلفى به تصویب رسید که به موجب آن‌ها کارگران و مستخدمین و گاهى طبقات دیگر را در مقابل پیرى ناخوشى و مرگ‌هاى ناغافل- تولد اطفال- از کار افتادگى- بی‌کارى- بازنشستگى اضافه مخارج فامیلى- حوادث کار و ناخوشى‌هاى شغلى بیمه نموده و بدین وسیله کار فرمایان و دولت و خود افراد بیمه شده شرکت در پرداخت اقساط ماهیانه و سالیانه بیمه‌هاى اجتماعى نموده‌اند (کریمى- آقاى دکتر ناغافل یعنى چه) سکته می‌کنند می‌میرند دیگر (کریمى- این را می‌گویند ناغافل؟) ترجمه‌اش بهتر از این نمی‌شود به علاوه در غالب این کشورها این قسمت را استدعا می‌کنم توجه بفرمایید با تصویب مقررات و قوانین راجع به تشکیل شورأی‌هاى کارخانه‌جات و مؤسسات به کارگران حق مداخله در اداره تأسیسات و مراکز صنعتى و تولیدى و تشریک مساعى با کار فرمایان داده و بدین ترتیب عملاً کارگران و کار‌فرما را به یکدیگر نزدیک نموده است (صحیح است) آقایان محترم اگر در کشورهاى غیر‌اشتراکى آزادى سرمایه و کار و فعالیت‌هاى انفرادى در بهره‌بردارى از سرمایه مانده است براى این است که به پیروى از اصول ادیان و مذاهب قوانین و مقررات سرمایه‌داران را وادار کرده است که در فعالیت‌هاى خود تنها جلب منفعت خصوصى و شخصى را رعایت نکرده بلکه منافع اجتماعى را نیز در نظر بگیرند (عبد‌الصاحب صفایی- انشاءالله) و سهم اجتماع را از منافع خود بپردازند تصور نمی‌کنم هیچ‌کس تصور کند بین کارگر و کارفرما را همین جورى می‌شود نزدیک کرد و جلوى اختلاف طبقاتى را گرفت (عبد‌الصاحب صفایی- بعضى‌ها تصور اعجاز می‌کنند) همکاران محترم ما که به اصول حقه دیانت اسلام معتقد هستیم و مباهات به تاریخ و آداب و سنن باستانى خود می‌کنیم باید بیش از سایرین متوجه منافع اجتماعى و مردم بوده و حقوق عمومی‌ را بپردازیم اگر در مذهب مقدس ما دستور پرداخت زکات و خمس خیرات و مبرات و غیره داده شده است براى این است که با پرداخت این حقوق مردم به یک دیگر نزدیک شده و طبقات پایین از منافع متمکنین بهره‌مند گردند و مخارج عمومی ‌نیز تأمین شود تا موقعى که متمکنین نسبت به زیر دستان خود به پدرى می‌کردند و در خوشى و ناخوشى آنان شریک و سهیم بودند اختلاف زیادى به وجود نمی‌آمد ولى از موقعى اختلافات شدید شد که عده‌ای از منافع کشور بهره‌مند گردیدند و در موقع خطر از آن کشور فرار نموده‌اند و زندگى در خارج را ترجیح دادند و حتى گاهى مالیات بر ارث خود را هم به کشور خارجى پرداختند دیگر روشن‌تر نمی‌گویم بدین ترتیب آیا می‌توان باور کرد که با حرف و بدون عمل ممکن است اختلاف طبقاتى را از بین برد باید یادآور گردید که کشورهاى مترقى با درک حقایق متوجه سیاست اجتماعى خود که بهانه براى تبلیغات مخالفین‌شان بود گردیده و در راه اصلاح آن کوشیدند و بهانه را از دست مخالفین خود گرفتند و عملاً آن‌ها را شکست داده و رژیم آزادى و سرمایه‌دارى را گاه تعدیل و اصلاحات حفظ کردند اما در کشورهایى مانند چین که طبقه حاکمه تا آخرین لحظه متوجه منافع خصوصی خود بودند و حقایق اجتماع را درک نکردند و در مقابل تبلیغات و اقدامات مخالفین رژیم موجود تابع مقاومت نیاورده و ساقط گردیدند و همه مزایا و سرمایه را از دست دادند آیا موقع آن نرسیده است که به سوابق و امور توجه بیشترى کرده و به تذکرات شخص اول مملکت دقت کافى مبذول نماییم آیا ممکن است در این موقع برای تصویب

+++

براى تصویب‌ صدى بیست کشاورزان دست دست بمالیم و علاقه لازم براى تسریع در تصویب لایحه مربوط به آن خرج ندهیم و راه را براى تبلیغات مخالفین اصل مالکیت باز نماییم همکاران محترم مطمئن باشند که ما برای زحمت اشخاصى که با علاقه در راه عمران و آبادى املاک و اراضى کوشیده‌اند ارز زیاد قائل بودیم و اصل مالکیت را در حدود موازین شرعیى محترم می‌شماریم ولى آیا نباید از افراط و تفریط جلوگیرى کرد و جلوى تصاحب اموال عمومی ‌و اراضی را گرفت آیا جلوى سفته‌بازى و احتکار و بالا بردن مصنوعى قیمت کالاها و مایحتاج نباید گرفته شود (صحیح است) و اشخاص که بدین وسیله بر مشکلات زندگى کشور ما می‌افزایند خیانت به این کشور نمی‌کنند (صحیح است- صحیح است) این مشکلات و مشکلات دیگرى که ذکر آن اطاله کلام می‌دهند رفقاى ما دور یکدیگر جمع کرده است همکاران فراکسیون ما براى اصلاح و جبران این نوع گرفتاری‌ها عمومی‌ و اجتماعى با کمال علاقه آماده براى شریک مساعى و همکارى با همفکران مجلسى خود بوده و از دولت هم براى موفقیت در اجراى این قبیل خدمات که غالباً ملازم با فداکارى و از خودگذشتگى می‌باشند پشت بیانى می‌کند ولى هرگز در مقام سستى و عدم فعالیت افراد دولت ساکت نشسته و از دست رفتن موفقعیت و زمان را به آن‌ها نخواهد بخشید (احسنت- احسنت).

رئیس- آقاى شمس قنات‌آبادى.

قنات‌آبادى- مدتى این مثنوى تأخیر شد مدتى بایست تا خون شیر شد اتفاقاً به مناسبت همین شعرى که از مولانا جلال‌الدین رومی‌ خواندم به مناسبت کلمه شیر یک موضوعى را یک کسى به من اطلاع رساند لابد من ابتلاى همه آقایان محترم هستم یک دانه از این اتیکت‌ها مال میکى‌ماست آوردند به من دادند (خنده نمایندگان) یک خورده حوصله بفرمایید این خنده یک قدرى ایجاد نارضایتى می‌کند رویش نوشته است به علت گرانى شیر البته نه از شیرهاى توى بیابان، از 25 تیرماه 1334 به بهاى میکى‌ماست یک ریال علاوه می‌شود (نراقى- تقصیر او نیست مربوط به تنزل هزینه زندگى است) اجازه بفرمایید قبل از بنده شما پاى منبرى نفرمایید این را به من داده‌اند من رفتم توى فکر و این موضوع که ما دیدیم در این مملکت بعد از شهریور که هر دولتى که روى کار آمد ما دیدیم هر موردى بیشتر ادعا کرد و بیشتر غلو کرد در همان مورد بیشتر خرابى کرد یعنى عمل دولت‌ها با ادعاى دولت‌ها همیشه نسبت معکوس داشته یعنى اگر یک دولتى آمده البته به این دولت که بنده جسارت نمی‌کنم (احسنت) چون ما تا حرف می‌زنیم می‌گویند که آقاى علاء آدم شریفى است ما رزو اول در برنامه جناب آقاى علاء عرض نکردیم که ایشان ناشریفند ابداً ایشان مرد بسیار شریفى هستند بسیار خوش‌نیت هستند وزرا‌ شان هم ‌ای کم و بیش خوبند (خنده نمایندگان) حالا بگذارید من باقیش را هم بگویم اما مطلب مملکت و مملکت‌دارى و اداره مملکت با شریف بودن و خوب بودن و خوب صحبت کردن و خوش هیکل بودن و خوش چشم و ابرو بودن و خوب حرف زدن فرق دارد آن چیزى که براى مملکت مهم است آن چیزى که مردم و مجلس از دولت‌ها می‌خواهند عمل مثبتى کردند است (صحیح است) من عرض کردم به هیچ جاى دنیا که ندیدم یک دولتى بیاید و بگوید که من برنامه‌ام این است که هواى گرم را خنک می‌کند گو این‌که این هم یک معما مثبتى است دولت‌ها می‌آیند می‌گویند ما راه می‌سازیم مدرسه می‌سازیم سطح زندگى را بالا می‌بریم سطح قیمت‌ها را پایین می‌آوریم اوضاع اقتصادى را تثبیت می‌کنیم و سایر اموراتى که به وضع زندگى متجمع است متأسفانه در کشور ما از شهریور 20 به بعد این مطالب معکوس بوده است کلیه همه دولت‌ها آمده‌اند و هر چه که ادعا کرده‌اند کاملاً خلافش را انجام داده‌اند و یا در یک راهى رفته‌اند که آن‌ها را کاملاً خلاف گفته و برنامه آن‌ها بود (صحیح است) و ما هم ندیدیم دولتى بیاید روى کار و یک دردى از دردهاى اجتماعى مردم را دوا کند ما ندیدیم دولتى بیاید و یک کار مثبت براى رفاه حال مردم و بدبختى و فشار عجیب و شدیدى که به طبقات محروم کشور وارد می‌آید عمل و اقدامی ‌بکند اگر کسى یک همچو معجزه‌هایی از این‌گونه دولت‌ها سراغ دارند البته می‌توانند بیاید پشت تریبون و این مطلب را مطرح کند البته من می‌بینم از وقتى که دولت جناب آقاى علاء به مجلس معرفى شدند آقایانى که مدافعه می‌فرمانید از دولت یا کسانى که رأى سفید داده‌اند به دولت وقیت که پشت تریبون می‌آیند می‌فرمایند که آقاى علاء مرد شریفى است وزرا‌ هم خوب است ما هم انکار نداریم اما ز عشق تا به صبورى هزار فرسنگ است از خوبى تا کار خوبى کردند خیلى فاصله است بعضى مواقع هم می‌بینیم می‌آیند بعضی‌ها براى این اما‌مزاده دولت یک معجزه‌ای قائلند و می‌گویند که این آقاى علاء در موقع وقایع آذربایجان درباره ایران اله کرده بله کرده است و می‌خواهند وانمود کنند که این معجزه را این آقاى رئیس دولت کرده است و همه کارها را او کرده است و حال آن‌که مطلب این طورى نبوده است همه آقایان محترم می‌دانند که بنده از نظر سیاسى با آقاى قوام‌السلطنه مدت‌هاست اختلاف داشته و اختلاف هم دارم اما همه شما می‌دانید بعد از شخص اعلیحضرت همایونى در قبضه آذربایجان قوام‌السلطنه بهترین و مؤثر‌ترین عمل را کرده است (صحیح است- صحیح است) همه مردم هم می‌دانند حالا یک امامزاده‌ای درست شده به نام دولت این امامزاده هم اگر شفا ندهد کور که باید بکند معجزه‌ای باید برایش تراشید این مطلب را عنوان کرده‌اند و حال آن‌که در قضیه آذربایجان بعد از شخص اعلیحضرت همایونى و آقاى قوام‌السلطنه که هنوز هم با او اختلاف مسلک سیاسى دارم تمام ملت ایران کلاً و کلاً قیام کرده‌اند (صحیح است) و براى استرداد آذربایجان از تصرف خائنانه و غاصبانه کمونیست‌ها مبارزه کرده‌اند (صحیح است) و الحمدالله به موفقیت انجام شد (صحیح است) اما این مطلب که بر فرض ما شبه را قوى کردیم که این مطلب که آقایان می‌فرمایند صحیح است والا یک نکته‌ای را قبل از این‌که عرایضم را به عرض برسانم لازم است تذکر بدهم و آن این است که بنده و سایر افراد اقلیت خیلى متأثریم از این‌که در اثر عدم دقتقت و توجه در بیانات دوستانه دولت یا دوستان و یا وزراى دوستان دولت در جلسه اسبق تشنجى به وجود آمد که ما مجبور شدیم در مقابل حمله‌اى که به ما شد دفاع بکنیم ما حمله نکردیم و روال پارلمانى ما از ابتدایی که وارد پارلمان شدیم تا‌کنون هیچ وقت حمله نبوده است (احسنت) چون ما معتقدیم که باید مطالب کلى بحث بشود بنده می‌گویم آقا دولت کارى نکرده و نمی‌تواند بکند و نه خواهد توانست بکند هر کس که واقعاً از روى صداقت طرفدار دولت است بیاید و بگوید این عمل مثبت دولت است چرا می‌گویی کارى نکرده و حال این‌که ما مدعى هستیم که دولت قدرت عمل ندارد و اوضاع اجتماعى ما را درهم ریخته است دلایل زیادى هم براى خلاف آن داریم که به عرض مجلس شوراى ملى و ملت ایران می‌رسانیم و قاضى بر همه این صحنه‌ها و همه این تظاهرات بعد از خداى بزرگ مردم ایران هستند (صحیح است) عرض کردم آقایان هر چه شما بیاید پشت این تریبون فریاد بزنید و بگویید که دولت وضع زندگى مردم را خوب کرده آن مرد بدبختى که در اثر گرانى قیمت شیر می‌خواهد نیم سیر پنیر بخرد و می‌بیند پنیر در اثر گرانى شیر گران شده ماست در اثر گرانى شیر گران شده کره در اثر گرانى شیر گران شده او از شما باور نمی‌کند و به آن کسى که مدعى ارازنى هزینه زندگى است می‌خندند و به آن کسانى که می‌گوید صحیح است می‌خندد (عبدالصاحب صفایی- آقا شیر گران شده مرغ بخورد چه اشکالى دارد؟ گوشت بره بخورد)

رئیس- آقاى صفایی ساکت باشید (صفایی- راهنمایى می‌کنم) خودتان بخورید بفرمایید

قنات‌آبادى- با وجود این مطلب که در فرمایشات بعضى از دوستان و همکاران ارجمند پارلمانى ما مطلبى به ما گفته شد و ما می‌توانستیم به استناد دلایل محکم و متین این بحث شخصى را ادامه بدهیم اما چون معتقد نیستم که از پارلمان و از تریبون براى مباحث شخصى استفاده بشود (صحیح است) این کار را قبول نداریم عقیده به ان نداریم بنابراین صفحه گذشته و بحث شخصى را ما بستیم و بوسیدیم و کنار گذاشتیم (احسنت) و اما راجع به بحث عمومی ‌و راجع به دولت جناب آقاى علاء بنده همانطورى که عرض کردم و باز هم تکرار می‌کنم معتقدم ادامه این حکومت به ضرر مملکت است براى این‌که دولتى است که قدرت عمل ندارد عیب مملکت ما این است که در این کشور هیچ‌کس نمی‌خواهد اقرار بکند که من از عهده فلان عمل برنمی‌آیم یعنى ما روى حیات و سعادت مردم پیش همدیگر رودربایستى داریم اگر فردا دم درب مجلس بیاند و جلوى مرا بگیرند بگویند شمس قنات‌آبادى تو بلدى مبل بسازى من خجالت می‌کشم بگویم نه من عادت کردم بگویم بلى مبل می‌سازم آخرین سیستم هم می‌سازم یا اگر یقه جناب آقاى دکتر امینى را بگیرند و بگویند آقاى دکتر امینى جناب آقاى دکتر امینى وزیر محترم دادگسترى جناب عالى بلدید دوچرخه‌سوراى بکنید ایشان می‌گویند بلدم (وزیر دادگسترى- اتفاقاً بلدم) از بلد هم بلدترید (عبدالصاحب صفایی- ایشان مطلقاً سوارى را بلدند) (نراقى- متخصص سوارى هستند) این در تمام شئون زندگى ما ادامه دارد آقا یک دولتى آمده است روى کار به مجلس هم معرفى شده است گفته است من می‌خواهم مبارزه با فساد بکنم مبارزه با فسادش را دیدید معروف است می‌گویند گدایی سائلى درب منزلى رفت و از صاحب منزل مطالبه نان کرد کدبانو منزل یا آقاى منزل گفت نان در پایین است و اگر در حیات بودم به تو نان می‌دادم سائل روز دیگر آمد و اتفاقاً صاحب منزل خانه خدا، در پایین بود و گدا و سائل مطالبه نان کرد صاحب‌خانه گفت نان متأسفانه در طبقه فوقانى است و اگر آن‌جا بودم به تو نان می‌دادم گدا گفت صاحب‌خانه، خانه خدا، بالایت را دیدم و پایینت را هم دیدم، ما هم می‌توانیم بگوییم آقاى دولت همه وقت شما را دیدم بالا را دیدم پایین را هم دیدیم آن روزى که شما مدعى مبارزه با فساد نبودید دیدیم و اکنون هم که ادعا کرده‌اید که ما می‌خواهیم با فساد مبارزه بکنیم این را هم دیدیم اساس شما بیایید یک عملى بکنید و خود و مجلس

+++

 و‌ مملکت را راحت کنید و آن این است که از فردا این حرف‌هاى قلمبه مدعى مبارزه با فساد اصلاحات اجتماعى عدالت اجتماعى و همه این‌ها را بوسیدیم و گذاشتیمش کنار شما بیاید اقلاً با همه این دستگاه عریض و طویل هیئت حاکمه تمام این وزرا‌ و معاونین و سازمان‌های مختلف وابسطه به دولت بیاید از فردا یک کارى بکنید براى این مملکت در سر تا سر سال یک کارى بکنید که وضع نان خریدن مردم منظم باشد اگر شما این کار را کردید و اگر موفق شدید که چنین کارى را بکنید بدانید خدمت به مملکت کرده‌اید آقایان نفرمایید که پس بنابراین در این مملکت هیچ موقع نمی‌شود کار کرد نه این مطلب صحیح نیست این مملکت با این طبقه مشخص و معین و با این افرادى که هر کدام براى دو مرتبه 5 مرتبه ده مرتبه 20 مرتبه‌ امتحان داده‌اند که نمی‌توانند دردهاى اجتماع را درمان کنند و بارى از شانه مردم بردارند تا امتحان شده‌ها به مردم حکومت می‌کنند ممکن نیست روز مردم خوب بشود و شب مردم تار و سیاه مردم به روز روشن مبدل شود (صحیح است) براى این‌که اگر آقایان ذویالعز والا احترام می‌توانست خدمتى به خلق خدا انجام دهد در گذشته هم می‌کردند (نراقى- براى خودشان که کردند) براى خودشان که مشغولند.

رئیس- آقاى قنات‌آبادى وقت شما تمام شد.

قنات‌آبادى- تقاضاى وقت می‌کنم.

رئیس- چقدر وقت می‌خواهید؟

قنات‌آبادى- آقا یک ساعت وقت بدهید.

رئیس- یک ساعت زیاد است.

قنات‌آبادى- نیم ساعت مرحمت کنید.

رئیس- یک ربع کافى است (قنات‌آبادى- پس بیست دقیقه بفرمایید) آقایانى که موافقند بک ربع ساعت آقاى قنات‌آبادى اضافه صحبت کنند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

قنات‌آبادى- بنده استدعا کردم که آقایان یک ساعت موافقت بفرمایید مقام ریاست که عوامل‌شان براى همه ما مجرى است و مطاع است فرمودند که یک ربع ساعت اما من فکر می‌کنم که یک ربع کافى نباشد برای اتمام عرایض من و هوى هم آن قدر گرم است که آدم حالش را ندارد که باز بیاید بیتوته کند برای ده روز دیگر، 20 روز دیگر، دیگر بنابراین سعى می‌کنم که عرایضم را مختصر کنم بنده اگر نظر مبارکتان باشد در یکى از صحبت‌هایم در یکى از عرایضم عرض کردم که می‌خواهم با مجلس و ملت ایران چند کلمه راجع به سازمان برنامه صحبت کنم بنده آن روز به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم که از وقتى که سازمان برنامه به وجود آمده تا امروز ما از این سازمان هیچ برنامه‌ای ندیدیم جزء یک برنامه و آن برنامه متوقف ساختن امورات عمرانى در سر تا سر کشور بوده است (صحیح است - صحیح است) صورت‌جلسه هم هست همین طورى که آقایان نمایندگان امرزو تأیید فرمودند آن روز هم تأیید فرمودند به قول جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى که تشریف ندارند که فرمودند که آن روز حتى تماشاچى‌ها هم گفتند صحیح است و واقعاً هم صحیح است چون نمی‌شود یک دستگاهى این‌جورى خودش را قلب بزند هیچ‌کارى نکند و همه‌اش خرابه‌کارى بکند هر جا هم مشغول عمران و آبادى هست جلوش را بگیرند و باز هم اسمش را می‌گذارند سازمان برنامه مگر این‌که بگویند که من به وجود آمدم ولى از دنباله من یک کلمه حذف شده است و من سازمان برنامه تخریبى هستم نه عمران البته همه ما و همه مردم ایران این مطلب را قبول دارى (عرب شیبانى- نخیر صحیح نیست) شما این را می‌فرمایید مسلماً سازمان برنامه براى شما یک عمران و آبادى کرده براى ما که نکرده (خنده نمایندگان) ما از این امام‌مزاده که شما می‌گویید صحیح است جز‌ کور کردند هیچ چیز دیگر ندیدیم حالا هى شما بگویید صحیح است هى بگویید صحیح است سازمان برنامه در تمام کشور جز‌ این‌که همه عمرآن‌ها وآبادی‌ها را متوقف کند هیچ‌کارى نکرده است (عرب شیبانى- اگر بگذارید درست می‌کند) بگذارید؟ چى چى را بگذاریم؟ سازمان برنامه و مسئولش ابتهاج 200 هزار لیره از پول مردم بدبخت این مملکت داده براى ساختن فرودگاه مطالعه کنند (عرب شیبانى- دروغ است آقا) (مهندس جفرودى- رسیدگى شد مطلب صحیح نیست) چقدر داده؟ 80 هزار لیره (مهندس جفرودى- هنوز که نداده است) (مسعودى- نداده است).

مهندس جفرودى- در حدود قوانین است.

نراقى- بر‌خلاف قوانین است.

مهندس جفرودى- نخیر در حدود قوانین است.

قنات‌آبادى- ابداً الان در حدود قوانین را می‌گوییم عرض کنم که یک کارى که سازمان برنامه که مجبور شدم خیلى متأسفم که این را تکرارش می‌کنم سازمان برنامه به قول جناب آقاى جفرودى هر کارى که می‌کند در حدود قوانین است البته ایشان این را می‌فرمایند و حق هم دارند این مطلب را بفرمایند براى این‌که توى این مملکت هر کس هر دستگاهى به نفع او بچرخد می‌گوید آن دستگاه خوب است، آن دستگاه منظم است عیب ندارد، نقص ندارد (دکتر بینا- داخل در تشخیصات نشوید) و اگر دستگاهى به نفع کسى نمی‌چرخد می‌گوید آن دستگاه خوب نیست (مهندس جفرودى- به نفع شما نچرخیده؟) به نفع موکلین من نچرخیده الان به شما عرض می‌کنم چرا به نفع من نچرخیده نفع من در نفع طبقه من است، نفع من نفع موکلین من است، آقایان نمایندگان محترم سه سال است من شب و روز مبارزه می‌کنم چه در دوره 17 و چه در این دوره براى این‌که موکلین من هموطنان شما که به بالاترین قیمت‌ها در شاهرود از آب باران براى آب آشامیدنى در باران استفاده می‌کنند بعد از این همه قوانین این همه سازمان‌سازى این همه ارز و پول آن‌جا یک قناتى حفر شود تا هموطنان بیچاره شما استفاده کنند و آب آشامیدنى داشته باشند تمام مراحل همین هفت‌خان رستم تمام مراحلش یکى در پى دیگرى گذشت، در کمیسیون برنامه در شوراى نظارت، در شوراى عالى، در سازمان برنامه، در وزارت کشور در اداره آبیارى، چون براى کارهاى مثبت توى این مملکت این قدر دام چاه به وجود آمده که قبلاً از یکى دو تا تا 5 تا کار بگذر به نتیجه نمی‌رسد و آن‌هایی که دنبال کار مثبت هستند ول می‌کنند و می‌روند من جانم به لبم رسید تا این کار آخرین مراحل قانونى خودش را طى کرد قبل از عید سال گذشته با آقاى ابتهاج صحبت کردم گفتم آقا من در شاهرود یک هدف دارم و آن این است که براى مردم آب تهیه شود حالا این آب را هم هر کس می‌خواهد تهیه کند و مسئول اجراى این کار هر کس می‌خواهد باشد و ناظر بر این عمل هر کس می‌خواهد باشد من کار به این ندارم که چه شخصى متصدى کار حفر قنات است چه شخصى متصدى و ناظر بر بودجه هست پول را به کى می‌دهند و چه شخصى مأمور انجام این کار است آن چیزى که براى من مطلوب است ایجاد حفر قنات در شاهرود است ایشان براى بنده یک ساعت و نیم سخنرانى کردند و بانک بین‌المللی از شمال از جنوب از بلوک غرب و بلوک شرق گفتند و بالاخره من گفتم آقا این حرف‌ها به درد من نمی‌خورد یک کلمه بگو گفت من در سال 1334 انجام می‌دهم این عمل را، قرار داد بسته شد نماینده سازمان امضا‌ کرد نماینده اداره آبیارى امضا‌ نماینده وزارت کشور امضا‌ کرد تمام کارها تمام شد سال 1334 موقعه عمل که شد باز هم دو مرتبه من مطالب گذشت‌هام را تکرار کردم ایشان فرمودند که من منتظرم مشاورین من بیایند و مشورت بکنیم براى حفر قنات شاهرود آقایان نمایندگان محترم یک قنات حفر کردن در یک منطقه بى‌آب از وطن شما چه ارتباطى با مشاوره یا مشاورین ماورا‌ بحار دارد؟ این غرض من است این نظر من است من با آقاى ابتهاجى که همه‌اش حرف می‌زند و مدعى است و مرتب من، من می‌گویم و یک خردل اثر مثبت ندارد این غرض را دارم ادعا می‌کنم و عرض می‌کنم و با کمال صراحت می‌گویم که من با آقاى ابتهاج این غرض را دارم آن وقت این کار را نمی‌کند بودجه می‌آورد به کمیسیون برنامه براى آقایان معاونین براى آقایان مشاورین براى رؤساى قسمت البته نمی‌گویم کمیسیون برنامه تصویب کرده این‌ها نظر اوست و دلش می‌خواهد تصویب شود براى آقایان معاونین درجه یک مشاورین درجه، درجه دو تمام آن‌ها هر کدام از هزار تومان و هزار و پانصد تومان 750 تومان اضافه حقوق معین می‌کنند و تقاضاى تصویبش را می‌کنند ایشان این مطلب را قبول ندارند با مشاوره و مطالعه شود ولى براى آن شاهرود که قناتش حفر بشود باید مشاوره بشود هر چه می‌گویم با نظارت خود سازمان برنامه باشد اشکالى ندارد موافقت بفرمایید قرار داد ببندند قبول ندارند هشتاد و خورده‌ای هزار لیره می‌دهند مطالعه کنند در امر فرودگاه (نقابت- تصویب‌نامه‌هاى دولت را هم اجرا نمی‌کند) قراردادى است منعقد کرده‌اند آقاى ابتهاج با شخصى به نام کوهکن براى همین مطالبه در امر فرودگاه این قرار داد را دیروز که در کمیسیون برنامه مطرح بود شنیدم آقاى آرامش در قرار داد صحبت می‌کرد آقاى آرامش و سایر ناظر نمایندگان مجلس هستند این مجلس شوراى ملى موکل آن‌ها هستند وکیل ما هستند در نظارت در امورات سازمان برنامه و ایشان چون نخواسته‌اند در یک امرى نظارت قانون خودشان را ابراز دارند خشم آقاى ابتهاج را انگیخته‌اند و ایشان با این آقاى آرامش فشار آورده‌اند حتى بنده شنیدم که آقاى ابتهاج به رئیس دولت هم فشار می‌آورد و رئیس دولت مدعى مبارزه با فساد هم به آرامش گفته است تو باید عدول کنى سکوت کنى والا در غیاب مجلس با یک تصویب‌نامه ما تورا معزول می‌کنیم این قراردادى که آقاى ابتهاج منعقد کردند با آقاى کهن این نظریه وکلاى شماست آقایان این‌هایی که شما بهشان وکالت داده‌اید بروند نظارت کنند می‌خوانم این نظریه‌شان است عین صورت‌مجلس است‌ در هیئت (یعنى در هیئت نظارت) مطرح و چنین اظهار‌نظر شد چون برگ مناقصه طبق آئین‌نامه بایستى قبلاً در جلسه مشترک مطرح و مورد تصویب واقع می‌شد و این امر انجام نشد لذا هیئت نظارت از اظهار‌نظر نسبت به قرار داد معذور است دکتر خشایار دکتر جلالى مهندس سلامت علاوه بر نکته فوق خود این جانب نظریاتى در این خصوص دارم که جداگانه از خود آقاى مدیر‌عامل استعلام خواهم کرد. آرامش‌ این قرار‌داد را بدون مناقصه بدون رعایت هیچ آئین‌نامه و مقررات شخص آقاى ابتهاج منعقد کرده با یک شخص خارجى  (مهندس شاهرخشاهى- این جرم‌

+++

است آقا) از جرم هم یک چیز بالاتر است بعضى چیزها را کلمات و الفاظ نمی‌توانند برسانند ایشان در این قرارداد موافقت فرموده‌اند که اگر اختلافى بین سازمان برنامه و آقاى کهن انگلیسى بشود یک داور ایشان معین کنند و یک داور هم او و یک داور خارجى از سوئیس همه آقایان می‌دانند که کاپیتالاسیون مدت‌ها است در این مملکت ملغى شده است مدت‌ها است که ما گفته‌ایم که آن چیزى که آن مقامی ‌که حاکم بر سرنوشت و مقرات ماست محاکم ایرانى اسن و لا غیر (صحیح است) ایشان خودبه خود و بدون هیچ مراجعه به هیچ مقامی ‌به هیچ دولتى به هیچ شخصى به هیچ مرجعى این قرارداد را امضا‌ فرمودند خیلى متعجب و متحیرم که شنیدم که از متن این قرارداد و امضاى این قرارداد و این‌که نسخه اصلى انگلیسى را کى ترجمه کرده‌اند وزیر راه اطلاع نداشت (صحیح است) آیا سازمان برنامه و رئیس یک دولت مستقلى است براى خودش آقایان دولت مسئول این مؤسسه نیست و این مؤسسه خودش را فرمانبردار دولت نمی‌داند اگر نمی‌داند اسم او را بگذارنید طغیان کار که نمی‌کند عمل که نمی‌کند کار عمران و آبادى که وجود ندارد مقررات را هم که رعایت نمی‌کند جرم هم که در مقابل قوانین می‌کند باز هم بایستى نشست و تماشا کرد و باز هم ما باید قبول کنیم که این دولت راست می‌گوید که مدعى مبارزه با فاسد است من روز اول گفتم که دولت اگر چوب هم بردارد براى خلط مبحث می‌زند توى سر یک ضعیف این دولت قدرت و جرأت این را ندارد که با فاسدین برزگ بجنگد زیرا؟ براى این‌که اکثر این‌ها با همان فاسدین بزرگ ارتباط نزدیک دارند (صفایی- اصلاً فادین بزرگ کرند و نجس نمی‌شوند آب قلیل نجس می‌شود) یک دفترى آقاى ابتهاج در سازمان برنامه تأسیس فرمدند به نام دفتر نظارت فنى یک رئیس دفترى براى این دفتر آورده‌اند به نام آقاى پرودم که ایشان معاون بانک بین‌المللى بوده‌اند آقاى ابتهاج مدتى که از ایران رفتند بیرون افتخار این را داشتند که یک مدتى مرئوس آقاى پردم بودند و زیر دست ایشان کار می‌کردند حالا ایشان هم در صدد تلافى برآمدند آقاى دکتر پردم را آوردند ایران و رئیس دفتر فنى‌اش کرده‌اند چه کسى کسى که اطلاعاتش فقط در امور مالى و بانکى است آقایان این را اسمش را چه می‌خواهید بگذارید در یک مملکتى بعد از این همه زحمت بعد از این همه مرارت بعد از این همه فدیه دادن بعد از این همه قربانى دادن بعد از مراعات هزارها مصلحت یک عایدى از طریق نفت بدست می‌آید عایدى را هم بدهند به یک چنین شخصى که 90، 80، 60 درصد این عایدى را خرج پرسنل می‌کند و بعد هم با یک همچو یار غارهاى بین‌المللی و خارجى این‌گونه عمل کند که بدون داشتن صلاحیت فنى او را بیاورند و رئیس دفتر فنى‌اش بکنند و باز دولت سرپا بایسیتد بگوید که من دولت مبارزه با فساد هستم.

رئیس- آقاى قنات‌آبادى وقت شما تمام شد.

طباطبایی- قربان بنده عرضم تمام نشده است پنج دقیقه دیگر هم اجازه بفرمایید.

رئیس- باز باید تقاضا کنید.

قنات‌آبادى- تقاضا می‌کنم.

رئیس- بگذارید براى بعد.

قنات‌آبادى- بنده به عریضم خاتمه می‌دهم انشاءالله باز هم به زودى خدمت دولت می‌رسم اما یک مطلبى را می‌خواهم عرض کنم جناب آقاى وزیر جنگ بنده شخصاً به شما ارادت دارم قبلاً هم به شما عرض کردم ارادتم هم نه از نظر این است که شما وزیر جنگ هستید من به شرافت اهمیت می‌دهم براى شرافت ارزش قائلم بنده می‌خواهم یک کتابى است به شما نشان بدهم یک مارجاى مختصرى است می‌خواهم به شما عرض کنم چهار روز پیبش در منزل پدر من رفته‌اند در زده‌اند این را با همین فرم که می‌بینید (جزوه‌ای را نشان دادند) داده‌اند به پدر من و گفته‌اند که باید رسید بدهید ایشان فرمودند که مال من نیست مال پسرم است خودش رسید می‌دهد من وقتى رفتم باز کردم این را دیدم این نشریه حزب منحله توده است تاریخش هم نزدیک است عوض این کارها با این دسته‌ای که بر علیه دین ما بر عیله ملیت ما بر‌علیه مذهب ما بر‌علیه همه چیز ما مبارزه کرده‌اند و می‌کنند در بیفتید با این حال که در صدد برافکندن رژیم ما و استقلال ما هستند عوض همه این‌ها که می‌فرمایید با یک برنامه صحیح و دقیق و عمیق با این‌ها مبارزه کنید با چهار تا روزنامه که با افرادى که از دولت انتقاد می‌کنند فحش بدهند که اثر ندارد یک فکر اساسى براى این سرطانى که ایجاد شده بکنید همه این ادعاها را ما بخشیدیم.

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى شوشترى‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى شوشترى.

شوشترى- سؤالى است او دولت کرده‌ام راجع به کارخانه تقدیم می‌کنم.

4- تقدیم یک فقره اعلام جرم علیه آقاى کفیل وزارت دارایی به وسیله آقاى مهندس شاهرخشاهى‏

مهندس شاهرخشاهى- اعلام جرمی ‌است بر‌علیه کفیل وزارت دارایی نسبت به عملیاتى که آقاى ابتهاج کرده‌اند.

رئیس- به کمیسیون عرایض فرستاده می‌شود شما اگر مدارکى هم دارید باید در عرض هفت روز به کمیسیون بفرستید.

مهندس شاهرخشاهى- قرائت بفرمایید.

رئیس- قرائت نمی‌شود به کمیسیون می‌رود شما مدارکتان را در عرض هفت روز به کمیسیون بفرستید.

مهندس شاهرخشاهى- اعلام جرم مطابق آئین‌نامه نباید قرائت شود؟

رئیس- نخیر اعلام جرم مطالب آئین‌نامه به کمیسیون عرایض فرستاده می‌شود در ظرف یک هفته وکیلى که این اعلام جرم را کرده است بایستى مدارک خودش را به کمیسیون عرایض بفرستد.

5- بیانات آقاى خلعتبرى طبق ماده 87 آئین‌نامه.

رئیس- آقاى خلعتبرى بفرمایید.

ارسلان خلعتبرى- عرض کنم آقایان بنده اظهارات آقاى درخشش را شنیدم که هم به بنده لفظاً نوهین کرده بودند و هیمن که اظهارات بنده را تحریف کرده‌اند ولى می‌دانم که خودشان همچو نیتى ندارند (احسنت) (بلندتر) آقایان مثل خسن و خسین سه دختران معاویه‌اند را شنیده‌اید و بنده تکرار نمی‌کنم اما جناب آقاى درخشش در تمام این دو روز اظهاراتى کرده‌اند که بنده با لایحه مالیات بر درآمد مخالف هستم در صورتى که اگر زحمت می‌دادند به خودشان و صورت رسمی‌ مجلس را می‌خواندند شاید این ادعا را نمی‌کردند براى این‌که بنده در صورت‌مجلس رسمی ‌مجلس گفته‌ام که هیچ‌کس با اخذ مالیات عادله و متناسب نمی‌تواند مخالف باشد و همه حمایت خواهند کرد بنابراین این مطلب که به بنده همچو نسبتى دارند این سرتاپایش خلاف است (میراشرافى- می‌خواستند سفسطه کنند) وقت بنده را خواهش می‌کنم نگیرید مسئله دوم تفاوت حرف و عمل است مقایسه بفرمایید آقایان ایشان در‌ این مدت 15، 16 ماهى که این‌جا هستیم یک کلام صحبت راجع به کشاورز نکردند ولى بنده به شهادت همه آقایان تا حالا بیست نطق راجع به کشاورزان مملکت کرده‌ام و هیچ وقت راجع به مالکین حمایتى نکردم فقط یک مسئله است که آن را در آخر بیاناتم عرض می‌کنم که من از مالکین صحبتى به میان نمی‌آورم براى چیست نطق گذشته بنده سه جنبه داشت یکى راجع به این بود که وزیر دارایی رعایت قانون اساسى را نکرده یکى هم این‌که رعایت مصلحت مملکت را نکرده است که به جاى این‌که کمک بگیریم از خارجی‌ها و صرف امر عمرانى بکنیم صد میلیون دلار باید خرج فرودگاه بکنبم و فرودگاه بسازیم از پول خودمان من وکیل حق داشتم به ایشان این اعتراض را بکنم من جایی اسم قرض از آمریکا را نیاورده‌ام گقتم باید کمک گرفت و اسپانیا را هم مثل آورده‌ام که 700 میلیون دلار کمک گرفت مسئله سوم به وزیر اعتراض کردم گفتم در دوره چهارده وکلاى حزب توده در پشت این تریبون چه می‌گفتند اول جرأت نمی‌کردند به شاه بد بگویند ولى در خارج می‌گفتند آنچه که در این‌جا علنى می‌گفتند تمام حرفشان را شما بگردید فحش به سرمایه‌دار مالک بود می‌گفتند ژاندارم عامل ارتجاع پاسبان عامل بى‌مغز ارتجاع تمام براى تحریک مردم بود به وزیر دارایی گفتند شما مردم را تحریک نکنید در عوض کار کنید اما چیزى که محرک حرف من شد همین نشریه‌ای است که آقاى شمس قنات‌آبادى گفتند این را سه هفته پیش براى بنده آوردند نشریه حزب توده است که عیناً همان اظهاراتى است که وزیر دارایی می‌کند (میراشرافى- نه آقاى وزیر دولت نمی‌کند کمیته حزب توده می‌کند) اجازه بفرمایید شما می‌خواهید کمک بکنید بنده وقت خودم را از دست می‌دهم من معتقدم لاس سیاسى در این مملکت نمی‌شود زد دنیا صفوفش مشخص و معین است فقطط اشتباهى که دکتر مصدق کرد این بود که لاس سیاسى زد من معتقدم که مسائل مملکتى را باید با کمال سراحت گفت و هر کس عقیده‌ای دارد صفوفش از هم جدا شود قبل از این‌که وارد مسئله دیگر شوم یک مطلبى را براى این‌که فراموش نکنم اصلاح می‌کنم که در جلسه سابق گفتم که احزاب سوسیالیست غالباً همان راهى را می‌روند که کمونیست‌ها می‌خواهند مثل‌هایی از تاریخ آوردم ولى دوستان به من تذکر دادند و من هم این تذکر را قبول کردم که در کشور ما جوان‌هاى وطن‌پرست اصلاح‌طلب ناسیونالیستى بودند که متمایل به چپ هم بودند که من دو تایش را می‌شناسم که در وقایع جمهورى و رفراندم کمک کردند و مبارزه با حزب‌توده کردند من براى اصلاح این مطلب را که رفع سوءتفاهم بشود این دو حزب را اسم می‌برم یکى حزب آریاست یکى حزب سومکا که این‌ها جوانانى بودند که حقیقت شاه دوست بودند (صحیح است). اما مطلبى که در ظرف دو روز همکار محترم من گفتند بنده فقط می‌خواهم از همکاران عزیزم تقاضا کنم که وجداناً به شرافتاً این لایحه مالیات بر درآمد را خوانید مطالعه کردید یا خیر؟ (درخشش- جهار مرتبه) عرض کنم همانطورى که بنده مسائل فرهنگى را اگر چهل دفعه بخوانم درک نمی‌کنم مسائل حقوقى را هم جناب آقاى درخشش درک نخواهد کرد (میراشرافى- آقاى درخشش مسائل فرهنگى را هم درک نمی‌کنند) من گفتم در نطقم هم هست که این لایحه منظورى را که شاه و دولت دارد تأمین نمی‌کند حالا جهتش را می‌گویم در این مملکت چند صد نفر هستند که منافع زیاد و هنگفتى دارند و این چند صد نفر عده زیادشان عده‌ای هستند که بنگاه‌هاى معاملات و بازرگانى دارند و یک عده از این‌ها خارجى هستند که به اندازه تمام مالکین‌

+++

 این دو سه نفرشان درآمد دارند حال من نمی‌گویم از مالک نباید زیاد مالیات گرفت این قانون درست نقض قرض است و نقض غرض خود جناب آقاى درخشش است (درخشش- جنابعالى که گفتید موافقم) بنده توى نطق شما صحبت نکردم این را رعایت بفرمایید (درخشش- واى به من اجازه نطق نمی‌دهند به شما می‌دهند) چرا براى این‌که در این قانون نوشته شده مأخذ مالیات بازرگانان دفاتر مالیاتى است بنابراین تاکنون هم این دفاتر مأخذ مالیات بوده است و همه آقایان می‌دانند که این‌ها دفاتر صحیح نبوده و مالیات‌ها عمده دولت وصول نشده است (صحیح است) بنابراین همین عمل را دو مرتبه به این صورت درآوردن و حتى حق دولت را براى مراجعه به محکمه گرفتن خلاف مصلحت دولت است (صحیح است) حالا در این قانون می‌گویید اگر تاجر دفترش مورد قبول نبود باید مالیاتش روى ده درصد ضریب کل معاملاتش باشد دفاتر هم که همیشه اصلاً معاملات را ده یک نشان می‌دهد یا کمتر از واقع نشان می‌دهد آقایان می‌دانند اجناسى که در این مملکت ایت که صد در صد و دویست درصد منفعت دارد بنابراین اگر مأ‌خذ مالیات دفاتر مالیاتى و این ضریب باشد این بزرگ‌ترین و بهترین مساعدتى است که ثروتمند می‌شود و بزرگ‌ترین ضررى است که به دولت زده می‌شود و این ماده با کمال سرعت در کمیسیون مجلسین می‌آمد در مجلس من جلوى این ماده را می‌گرفتم (مشایخى- یک توضیحى این‌جا لازم است) اجازه بفرمایید این است که گفتم این مسئله باید بیاید در مجلس حل بشود من فرصت زیادى ندارم این را براى نمونه عرض کردم این قانون نواقص زیادى دارد که فشار را براداشته است از روى ثروتمندان و روى مردم روشن فکر و زحمت کشت گذاشت و مالیات عمه خانم و خاله خانم تعیین کرده بنابراین من از این بحث خارج می‌شوم خواهش می‌کنم که ایشان این لایحه را به دقت مطالعه بکند و هر کس که موافق است بیاید با من صحبت کند که من بگویم ضررش چیست اما مسئله دوم آقایان می‌دانند در این‌جا مسائلى از لحاظ وضع سیاسى مملکت گفتم و گفتم که براى اصلاحات نباید آن رژیم اصلاح‌طلبانه‌ای که سوسیالیست‌ها در نظر دارند در مملکت اجرا شود من به هیچ‌وجه به سوسیالیسم کوچک‌ترین توهینى نکردم یک مرامی‌که عده زیادى در دنیا طرفدار دارد حق نیست که کسى به این مرام توهین کند منتهى تفاوت در عقیده باید در این‌جا و در همه جاى دنیا آزاد باشد بنده این حرفم را از روز اولى که به مجلس آمدم گفتم اصلاً اوضاع اقتصادى مملکت منوط است بر این‌که افراد فعالیت بکنند و دستگاه دولت ما تا بیست سال دیگر آماده فعالیت نیست بنابراین اگر می‌خواهید وضع کشاورزان و وضع اقتصادى مملکت ادراه و اصلاح بشود از فعالیت‌هاى فردى در مقابل اتواتیزم و دخالت‌های دولت استفاده کنید (صحیح است) دوم از ده سال پیش آن موقعى که حزب توده در تهران در اوج قدرت بود و نفس از کسى در نیامد من و این آقاى دکتر جزایرى و این آقاى دکتر افشار که در این‌جا نشسته‌اند از حزب توده بردیم (دکتر جزایرى- از حزب ایران) ببخشید از حزب ایران بردیم و همان موقع حزب وحدت ایران را تشکیل دادیم براى این‌که از همان وقت معتقد بودیم که در ایران از این حرف‌هاى استثمار و این قبیل مسائل که گفته می‌شود آن حرف‌ها جوان‌هاى ما را اغفال می‌کند و این جوان‌هایی که با آن‌ها همکارى می‌کردیم آن‌ها هم روى همین حرف‌ها اغفال شدند و منحرف شدند و با حزب توده همکارى کردند ما از همان موقع مخالف با جنگ طبقاتى با مملکت بودیمد براى این‌که کمونیست‌ها اولین برنامه مرام‌شان از بین بردن طبقات مختلف مملکت است معتقدند باید تمام طبقات مختلف مملکت را از بین برد (صحیح است) و رژیم دیکتاتورى پرولتالیا درست کرد من از آقایانى که با بیانات من مخالفند یا صحیح نمی‌دانند خواهش می‌کنم براى این‌که مدرک علمی ‌به شما نشان بدهم استدعا می‌کنم بروند یک کتاب علمی ‌مطالعه کنند یعنى آنسیکلوپدى فرانسه یا انگلستان را ببینند که راجع به کمونیسم و سوسیالیست چه می‌گویند سوسیالیزم منظورش برانداختن طبقات و بعد القای مالکیت خصوصى در تمام وسایل تولید از زمین و کارخانه و صنعت و بعد کنترل توزیع است آقایان اسم دولت جماهیر شورى دولت اتحاد جماهیر شورى سوسیالیستى است (درخشش- غصب کرده است لغت است) شما قبول دارید هر چه من بگویم این‌ها تا دوسال پیش خودشان را کمونیست اعلام نکردند (درخشش- سوئد را بفرمایید انگلستان را بفرمایید) اتحاد جماهیر شورى سوسیالیستى این رژیمی ‌است که غصب کردند مقصودشان برانداختن تمام طبقات است یعنى اگر این رژیم غلبه کردند مالک بازرگانان تاجر طبق متوسط پیشه‌ور صنعت‌گر تمام این‌ها باید از بین بروند حتى دهقان‌ها هم باید از میان بروند وقتى در سال 1928 استالین رژیم سوسیالیستى را اجرا کرد حتى زاعین متوسط را که اسم‌شان کولاک بود آن‌ها را گرفتند و تبعید کردند و به اوردگاه‌ها فرستادند و زمین را از دهقان‌ها و کشاورزان گرفتند این رژیم سوسیالیستى شورى است آقا به دایره‌المعارف نگاه کنید ببینید که تفاوتى بین رژیم سوسیالیستى مطالق و کمونیزم هست یا نه من همین دو روز پیش به کتابخانه کانون وکلا مراجعه کردم و آنسیکلوپدى بریتانیا

رئیس- آقاى خلعتبرى از حدود آئین‌نامه خارج است و از موضوع خارج شده‌اید و رفته‌اید روى موضوعات دیگر یک دقیقه بیشتر از وقت‌تان باقى نمانده است.

درخشش- سوئد و انگلستان را بفرمایید ما با شوروى کارى نداریم.

خلعتبرى- اشتباه می‌کنید انگلستان یک رژیم سوسیالیستى ندارد حزب کارگر انگلستان به تمام معنى سوسیالیستى نبوده و فقط 20 درصد از صنایع‌اش را ملى کرد ولى ملت انگلستان در دو انتخابات اخیر توى دهن آن‌ها زد و دو مرتبه رژیم آزادى را بر قرار کرد توجه فرمودید بنابراین دیدى انگلستان‌ها هم قبول ندارند بنده‌یم خواهم بگویم رژیم سوسیالیستى یعنى رژیمی‌که از لحاظ اقتصاد با کمونیست‌ها فقط یک تفاوت دارد و آن تفاوت این است کمونیست‌ها می‌گویند اجراى برنامه سوسیالیستى یعنى محو کردند تمام طبقات مملکت به استثناى آن‌هایی که مزد می‌گریند محو کردند تمام این‌ها جزو برنامه است بنابراین همین رژیم را روس‌ها اجرا کردند تمام طبقات متوسط را با زور و خشونت از بین بوده‌اند ولى سوسیالیست‌ها می‌گویند این برنامه را نباید با خشونت اجرا کرد (عبدالصاحب صفایی- با پنبه باید سرشان را برید) باید رژیم پارلمانى و اصول رژیم پارلمانى را اجرا کرد پس بنابراین تفاوتى از لحاظ اصول اقتصاد با یکدیگر ندارند فقط تفاوت‌شان از لحاظ تاکتیک و استراتژیک و اقتضا‌ و مصلحت است و این‌که عرض کردم که این حرف‌ها اغفال می‌کنند اشخاصى را که جنبه‌هاى تمایل به چپ دارند این براى این است که در همین کتابخانه کانون وکلاایشان تشریف ببرند ببینند راجع به فرانسه که من استخراج کردم نوشته اتس که در فرانسه اکثر سوسیالیست‌ها وارد به حزب کمونیست شده‌اند صفحه 893 پس تمایل به این رژیم نتیجه‌اش این است من به دولت تذکر دادم و اشخاصى که جوآن‌ها را گمراه و اغفال می‌کنند و خواستم این تذکر را به و سیالیست‌هاى ملى و کسانى که لاقه مند به وطن خودشان هستند داده باشم در مواقع مقتضى فریب نخورند و یک نمونه زنده در موقع رفراندم و در موقع اعلام جمهورى آن‌هایی را که در این‌جا تمایل به چپ داشتند به استثناى این دو دسته بقیه هم در روزنامه‌شان رژیم جمهورى را اعلام کردند هم با حزب توده همکارى کردند (درخشش- رؤساى رفرندم رؤساى سابق بودند الان هم موجودند) براى برقرارى جمهورى همکارى کردند در میان این‌ها عده زیادى بودند.

رئیس- آقاى خلعتبرى وقت شما تمام شد.

خلعتبرى- و در میان این‌ها عده زیادى بودند که از این‌ها جدا شدند نمی‌گویم همه‌شان بودند توى همان‌ها هم عده‌ای مرد شریف بودند اما این افکار و تمایلات موجب گمراهى شد حالا همانطور که جناب آقاى درخشش عقیده دارند که باید با این رژیم سوسیالیستى در مملکت بر قرار شود بنده نه براى این‌که از مالیکن دفاع بکند به مناسبت فکر سوسیالیستى خودم می‌گویم این رژیم چون مخالف قانون اساسى است مخالف آزادى‌هاى فردى است مخالف آزادی‌هایی است که قانون اساسى داده من شخصاً با این رژیم موافق نیستم براى این‌که نتیجه آن بر‌انداختن طبقات می‌شود و وقتى که طبقات از بین رفت دیگر کمونیست‌ها به آسانى می‌توانند تسلط پیدا کنند (درخشش- مالیکن و ثروتمندان موافق نیستند جنابعالى و مالکین و ثروتمندان) من در هیچ کجاى نطقم حمایت از مالیکن نکردم منتهى تفاوت عقیده من یک مسئله است که مالکین و طبقات و این‌ها را من معتقد نیستم باید بر‌انداخت به آن کیفیت باید اصلاح کرد همان طورى که مملکت دیگر اصلاح می‌کنند لازمه اصلاح کشاورزى بانک کشاورزى مؤسسات کشاورزى و تهیه وسایل کشاورزى است (درخشش- تقسیم اراضى است) این وسایل را باید محیا کرد فراهم کرد به حد تهدید مالکیت را اجرا کرد نه این‌که اگر قبل از این کارها عمل تهدید مالکیت مالکین بزرگ اجرا بشود من می‌گویم این از لحاظ اقتصادى به ضرر مملکت است (صحیح است) و بعد هم از لحاظ این‌که من مخالف یا موافق باشم با اشخاص یا اشخاصى صحبت دیگرى هم ندارم همانطور که آقا به این رژیم علاقه دارند من علاقه ندارم بنابراین سوسیالیست‌ها را تحقیر و توهین نکردم این رژیمی ‌است که در دنیا است در مقابلش هم رژیم‌هاى دیگر هست (قنات‌آبادى- بالاخره تکلیف گرسنه‌ها و بیچاره‌ها معلوم نشد) و در مقابلش هم رژیم دیگر هم هست که تمام این چیزها که وعده می‌دهند به طرز خیلى بهتر اجرا کرده است یعنى رژیم آزادى رژیم دموکراسى و آزادى فردى که هیچ کدام از این‌ها رژیم سوسیالیستى نداشتند وضع زندگى خودشان را به جایی رسانیده‌اند که امروز کارگرهاى آن‌ها بهترین زندگى‌ها را دارند در صورتى که در ممالکى که رژیم سوسیالیستى اقتصادى اجرا شده وضع زندگی‌شان به آن‌ها نمی‌رسند تا 50 سال دیگر هم نمی‌رسد پس اصلاح‌طلبى از راه رژیم آزادى‌ها فردى امکان دارد و اجرایش هم ممکن است و عملاً هم ثابت شده حالا از این راه نمی‌خواهید به مقصود برسیم خیلى خوب مانعى ندارد دیگر هم عرضى ندارم.

درخشش- ماده 87.

رئیس- دور و تسلسل که نمی‌شود بفرمایید بنشینید اجازه شما محفوظ است براى عده طرحى به امضای عده زیادى از نمایندگان رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى نظر به این‌ که تعطیلات تابستانى مجلس شوراى ملى در شرف آغاز می‌باشد و بعضى‌

+++

لوایح قانونى در مجلس هست که تصویب آن ضرورى و بر وقف مصحلت کشور و مردم می‌باشد لذا امضا‌کنندگان افراد فراکسیونهاى جبهه مؤتلفه مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نماید که براى تصویب دو لایحه تقسیم و فروش خالجات و اراضى موات ضمناً هفته آینده دو جلسه به طور فوق‌العاده تشکیل گردد.

اردلان. دولت آبادى. امیر احتشامى. محمود افشار. مسعودى. معین‌زاده. استخر. فرامرزى. صارمى. سالار بهزادى. صفارى. ایلخانى‌زاده. شفیعى. بزرگ ابراهیمى. تجدد.

 (عده‌ای از نمایندگان- کافی است)

مسعودى- خلاصه 53 امضا دارد

رئیس- این دو گزارش هنوز به مجلس نیامده کمیسیون دارایی باید هر روز تشکیل بشود و این گزارش‌ها را به مجلس بدهد وقتى گزارش‌ها رسید البته جلسه فوق‌العاده تعیین خواهد شد

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت دارایی‏

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی‏

معاون وزارت دارایی- (انوارى) به طوری که خاطر آقایان مستحضر است اعتبار دولت در سال 1332 و 33- 75 میلیون ریال بود در سال 1334 تنزل دادیم و تقلیل دادیم به 40 میلیون ریال در ضمن عملیات در آمد‌هایی شده است که این اعتبار کافى نیست از جمله براى رفع اختلاف مرزهاى شمالى که بایستى هیئتى اعزام بشود و پذیرایی از کسانى که دعوت به ایران شده‌اند و می‌آیند و خواهند آمد این است که ماده واحده‌ای براى بیست میلیون ریال اضافه اعتبار دولت به قید فوریت تقدیم می‌شود.

7- طرح و خاتمه شور لایحه اعتبار ترمیم حقوق کمک آموزگاران‏

رئیس- لایحه ترمیم حقوق کمک آموزگاران چاپ شده مطرح است بعد رأى به فوریت این لایحه می‌گیریم. قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- به وازرت دارایی اجازه داده می‌شود ترمی‌ حقوق کمک آموزگاران را با توجه به تبصره 13 قانون ترمیم حقوق فرهنگیان مصوب یازدهم آذر ماه 33 تا میزان ماهى 2 میلیوون ریال از اول مرداد ماه 34 از محل در آمد عمومی ‌کشور پرداخت نماید ترمیم حقوق مربوط به سال 1333 و چهار ماه اول 1334 این طبقه و همچنین ترمیم حقوق سایر طبقات معلمین طبق قانون مزبور با پیدا شدن اعتبار پرداخت خواهد شد

تبصره- وزارت فرهنگ می‌تواند از مازاد اعتبار فوق حقوق دبیران و آموزگارانى را که طبق تبصره 20 قانون بودجه سال 1334 بازنشسته می‌شنود بدون رعایت تبصره 12 قانون ترمیم حقوق فرهنگیان طبق اشل جدید ترمیم نموده و آنان را بازنشسته نماید و در صورتى که اعتبار فوق کافى نباشد در حقوق بازنشستگى ایشان بعد از تأمین و پرداخت ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران و بر بناى اشل جدید تجدیدنظر به عمل خواهد آمد.

رئیس- این لایحه در جلسه پیش فوریتش تصویب شد آقاى قنات‌آبادى مخالفید؟

قنات‌آبادى- بند همین باب احتیاج اسم نوشتم که اگر اجازه نطق قبل از دستور ندادند استفاده کنم والا بنده مخالفتى ندارم (احسنت)

رئیس- بسیار خوب پس موافق هم که آقاى صدرزاده هستند صحبتى نباید بکنند یک پیشنهاد هست خوانده می‌شود و رأى گرفته می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم قسمت آخر تبصره ترمیم حقوق فرهنگیان از جمله (در صورتى که) به ترتیب ذیل اصلاح شود در صورتى که اعتبار فوق کافى نباشد دبیران و آموزگاران مزبور در مبانى اشل جدید خواهند شد و تفاوت حقوق بازنشستگى ایشان بر مبناى اشل جدید پرداخت خواهدد شد. دکتر بینا

رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- وقتى که قانونى می‌گذارنند قانونگذار باید توجه داشته باشد که آن قانون صراحت داشته باشد و در قسمت تبصره این ماده واحده طورى نوشته‌اند که فردا وقتى اشل قبول شد و معلمین را بزنشسته نمودند نوشته‌اند در آتیه در اشل حقوق آن‌ها تجدیدنظر به عمل خواهد آمد این تجدیدنظر به عمل خواهد آمد باعث این می‌شود که فردا وزیر فرهنگ دچار اعمال نظر اشخاصى شود بعضى‌ها را تجدیدنظر بکنند بعضى‌ها را تجدیدنظر نکنند یعنى عده‌ای با اشل قدیم حقوق بگیرند عده‌ای با اشل جدید براى این‌که قانون صریح باشد و هیچ وقت تبعیضى بین معلمین ایجاد نشود بنده قسمت آخر این تبصره را اصلاح کردم و پیشنهاد دادم به این صورت در آید‌ در صورتى که اعتبار فوق کافى نباشد دبیران و آموزگاران مزبور بر مبناى اشل جدید بازنشسته خواهند شد و تفاوقت حقوق بازنشستگى ایشان بر‌مبناى اشل جدید پرداخت خواهد شد‌ در صورتى که این‌جا نوشته در صورتى که اعتبار کافى نباشد در حقوق بازنشستگى ایشان بعد از تعمین و پرداخت ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران بر مبناى اشل جدید تجدیدنظر به عمل خواهد آمد این تجدیدنظر به عمل خواهد آمد خیلى کش‌دار است و در قانون صراحت را رعایت نکرده‌اند با این پیشنهادى که بنده داده‌ام هیچ‌وقت نمی‌توانند در وزارت فرهنگ بین افراد دبیران یا آموزگاران تبعیضى قائل بشوند بنابراین از آقاى وزیر فرهنگ استدعا می‌کنم با این پیشنهاد بنده موافقت بکنند، این تبعیض از بین برود (صحیح است).

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ- عرض کنم مقصود از این تبصره این بود که دبیران و آموزگاران که باید به موجب قانون بودجه سال 334 به سن 68 سال رسیده‌اند باید بازنشسته شوند فعلاً که این قانون به تصویب رسیده است بتواند از تغییر این اشل بازنشستگى‌شان استفاده بکنند البته پیشنهادى فرمودند که این را تصریح می‌کنند و ما هم با بازنشستگى مذاکره کردیم که در مقابل پرداخت این حق بازنشستگى که خواهند داد بتوانند از این اشل استفاده بکنند به این جهت من پیشنهاد آقاى بینا موافقت می‌کنم (احسنت).

رئیس- باید رأى گرفت یک پیشنهاد دیگر هم هست قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد).

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه بشود.

تبصره- کلیه صرفه‌جویی‌هاى وزارت فرهنگ در سال‌هاى 33 و 34 اعم از حقوق و هزینه به مصرف ترمیم حقوق فرهنگیان خواهد رسید درخشش.

رئیس- تأمل بفرمایید این پیشنهاد که دادید پیشنهاد خرج است در صورتى که آقاى معاون وزارت دارایی و وزیر فرهنگ قبول بکنند ممکن است مطرح بشود چون این پیشنهاد پیشنهادى است که مستلزم خرج است مجداد قرائت می‌شود.

 (مجداد به شرح سابق قرائت شد).

درخشش- بنده صحبت کرده‌ام موافقند.

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی.

معاون وزارت دارایی- پرداخت این تفاوت محل حرف نیست ولى صرفه‌جویی که آقایان می‌فرمایند آخر سال معلوم می‌شود و با این وضع بودجه‌ای که حالا داریم نمی‌توانم بگویم که صرفه‌جویی هست یا نیست یا چقدر هست به نظر بنده باید بگذارند همین طور که براى این مبلغ وزارت دارایی راهى پیدا کرد براى بقیه‌اش هم راهى پیدا بکنند.

رئیس- اول سال یا آخر سال فرقى نمی‌کند ایشان نمی‌توانند پیشنهاد خرج بکنند موافق هستید یا نه؟

معاون وزارت دارایی- نه قربان فعلاً با وضعیت خزانه نمی‌توانم موافقت کنم.

درخشش- خوب همان‌جا می‌فرمودى دیگر توضیح نمی‌خواست.

رئیس- پیشنهاد اولیه قرائت می‌شود و رأى می‌گیریم آقایان توجه کنند

 (پیشنهاد آقاى دکتر بینا مجداد به همان شرح قرائت شد).

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ هم موافقت کرده‌اند رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند اکثر برخاستند تصویب شد بنابراین براى نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

8-  مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اجازه خرید اتومبیل جهت وزارت بهدارى و پست و تلگراف.

رئیس- گزارشى از کمیسیون بودجه رسیده است قرائت می‌شود.

به شرح ذیل خوانده شد.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى.

به موجب تبصره 8 قانون بودجه 1334 که مقرر شده.

 (تبصره- خیر اتومبیل جدید در سال 1334 مطلقاً ممنوع است وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى و مؤسساتى که با سرمایه دولت تشکیل شده و همچنین کلیه سازمان‌ها به استثناى سازمان‌های انتظامی‌ و دادسراها که خرید اتومبیل براى آن‌ها منوط به تصویب کمیسیون بودجه است) مکلفند تا آخر فروردین ماه 1334 صورت اتومبیل‌هاى موجود خودشان را به وزارت دارایی تسلیم نماید وزارت دارایی با در نظر گرفتن احتیاجات هر قسمت اتومبیل‌هاى موجود را بین آن‌ها تقسیم خواهد نمود) وزارتخانه‌ها حق خرید هیچ‌گونه اتومبیل را ندارند در صورتى که طبق تقاضاى مکرر بعضى وزارتخانه‌ها من جمله وزارتخانه‌ها وزارت پست و تلگراف وزارت بهدارى براى کادرهاى فنى و سایر احتیاجات ضرورى خود جهت خرید اتومبیل از مجلس شوراى ملى و کمیسیون بودجه تقاضاى مجوز می‌نمایند چون کمیسیون بودجه طبق قانون فوق اختیار اعطاى اجازه آن را نداشت و با این‌که پاره‌ای از تقاضاها را ضرورى تشخیص می‌نمود بنابراین تقاضا دارم مجلس شوراى ملى نظر کمیسیون بودجه را در اعطاى اجازه برای مواردى که کمیسیون ضرورى تشخیص می‌نماید تأیید فرمایند

مخبر کمیسیون بودجه- مسعودى.

رئیس- آقاى صدرزاده موافقید؟

صدرزاده- موافق هستم مخصوصاً در قسمت بهدارى.

رئیس- آقای مهدى اراباب موافقید؟‌

+++

ارباب- بنده موافقم‏

رئیس- آقاى سطلانمراد بختیار موافقید؟

بختیار- بنده موافقم‏

عده‌ای از نمایندگان- همه موافقند آقا

رئیس- آقاى کریمی ‌موافقید

ناد على کریمى- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

مصطفى کاشانى- با کارهاى اساسى که نمی‌شود مخالفت کرد

کریمى- بنده این گزارشى که آقاى مسعودى خواندند با قانونى که در مجلس تصویب شده با عملى کعه فعلاً دولت می‌کنند و مشهود است از طرف دولت تطیبق می‌کنم می‌بینم که با هم مطابق نیست یعنى مجلس تصویب کرده که دولت اتومبیل نخرد من می‌بینم که اتومبیل‌هاى سیتم 54 الان زیر پاى مدیر‌کل‌ها و رؤساى ادارات است این‌جا در شمیران و قلهک در این رو و در آن رو است‏. (سلطانمراد بختیار- این‌ها مال دولت سابق است) مقصود اگر از این گزارش خریدن آمبولانس باشد بنده موافق هستم ولى می‌خواستم ببینم این اتومبیل‌هاى آخرین سیستم که زیر پاى رؤساى ادارات با مارک دولتى است مال کیست.

سلطانمراد بختیار- این اتومبیل‌ها را قبلاً خوانده‌ام الان ارزش استفاده می‌کنند آقاى بختیار شما تشریف ببرید ببینید این اتومبیل‌هاى دولتى در کارهاى خصوصى خانوادگى آقایان چه خدماتى را انجام می‌دهند چرا دولت جلوگیرى نمی‌کند مقصود بنده این بود.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى- بنده منکر این مطلب نیستم که جناب آقاى کریمی ‌فرمودند که اتومبیل دولتى بایستى واقعاً به مصرف کارهاى دولتى برسد ولى یک مطلبى الان مبتلا به همه است و آن این است که در اغلب ولایات وسیله ارتباط خیلى کم است (صحیح است) و ما براى این‌که بتوانیم دکتر وپزشک به دهات بفرستیم و به بیمارستان رسیدگى بکنند احتیاج مخصوص به جیپ آمبولانس و آمبولانس داریم بنده صورتى الان در جیبم هست الان نمی‌خواهم اسم ببرم چندین یادداشت هست این‌ها تمام راجع به‌ آمبولانس و جیپ است ما که نگفتیم که شما اتومبیل‌سوارى براى بنده یا اعضاى وزارتخانه به خرید صحبت در این است که این قانونى در وضع فرمودید با وجودى که ما در بودجه‌مان پیش‌بینی کردیم اعتبار داریم که براى ولایات شما جیپ و جیپ آمبولانس بخریم محروم شدیم از طرف دیگر با آقاى وزیر پست و تلگراف هم صحبت کردم تقاضاى ایشان هم بزاى این است که مراسلاتان زودتر برسد وسایل ارتباطیتان درست بشود بنابراین آقایان می‌خواهند با اتومبیل‌هاى سوارى لوکس مخالفت بکنند ولى تو را به خدا با آمبولانس و جیپ ما مخالفت نکنیم.‏

میراشرفی- آقاى دکتر صالح این جیپ مشکین شهر را هم بدهید خواهش می‌کنم.

رئیس- آقاى مسعودى‏

محمدعلى مسعودى- (مخبر کمیسیون بودجه) عرض کنم که موضوع اتومبیل‌ها این تبصره‌ای که ضمن قانون بودجه 1334 تصویب شد که حق خرید اتومبیل را سلب کرد از وزارتخانه‌ها این بسیار کار خوبى براى همان مواردى که آقاى کریمی ‌می‌فرمایند اما این‌جا مجلس شوراى ملى کمیسیون بودجه را ملزم کرده است که وزارتخانه‌ها و بنگاه‌هاى مستقل و تمام مؤسساتى که با سرمایه دولت اداره می‌شود صورت اتومبیل‌هایشان را به ما بدهند (صدرزاده- که اگر زیادى است حذف کنیم) که اگر زیادى است ما بگیریم و بدهیم به سایر جاهایی که لازم است (میراشرفی- کار مجلس نیست آقاى مسعودى کار ما نیست) شما به ما اجازه دادى که این کار را بکنیم (بزرگ ابراهیمى- اشتباه کردیم اجازه بفرمایید شما اجازه دادید به کمیسیون بودجه حالا برگردانید اشکال ندارد چون اجازه داده‌اید ما آن صورت‌ها را خواسته‌ایم مکرر جناب آقاى بهبهانى رئیس کمیسیون بودجه این مطلب را تذکر دادند ولى هنوز این صورت‌ها را نیاورند بدهند به ما و از طرف دیگر ما دیدیدم که (سلطانمراد بختیار- دو ماشین هم در نخست‌وزیرى دزدیده شد آقا) ولى ما دیدیم که یک موارد ضرورى است مثل آمبولانس جیپ آمبولانس و خرید موتورسیکلت براى نامه‌رسان کامیونت وانت اتومبیل براى وزارت پست و تلگراف براى قسمت‌هاى ضرورى و فنى این بود که مجبور شدیم این‌جا تصمیم بگریم و گزارشى بفرستیم به مجلس که قرائت شد و خواهش ما هم این است گزارش را آقایان تأیید بفرمایند ما بتوانیم احتیاجات ضرورى آقایان را اجازه بدهیم که خرید بشود

(صدقى- اگر محدود به همین‌ها باشد موافقیم)

(کریمى- آمبولانس و موتور سیلکت موافقیم)

رئیس- یک پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود

عبدالصاحب صفایی- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید

عبدالصاحب صفایی- طرح هر موضوعى در مجلس باید یا به صورت طرح باشد یا لایحه در هر دو صورت طرح آن مقرراتى دارد باید به صورت نوشته باشد و اگر فوریت دارد فوریت آن مطرح شود و رأى بگیرید اگر صرف اعلم به مجلس است ما شنیدیم ولى می‌خواهید رأى بدهیم باید مقرارات طرح در آن رعایت شود.

رئیس- پس از آئین‌نامه بى‌اطلاعید هر کمیسیونى موظف است در ظرف یک ماه مسائلى که لازم می‌داند به عرض مجلس برساند و گزارش بدهند مجلس مختار است که تصویب بکند یا نکند پس این از وظایف کمیسیون‌ها است.

عبدالصاحب صفایی- گزارش عیب ندارد ولى اگر بخواهید رأى بگیرید طبق آئین‌نامه مقرارت طرح باید رعایت شود.

رئیس- این از وظایف کمیسیون‌هاست و کمیسیون بودجه یک همچو گزارشى داده مورد بحث است پیشنهادى رسیده قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى دکتر مشیرى فاطمی‌ به شرح زیر قرائت شد).

ریاست محترم مجلس شوراى ملى: بنده پیشنهاد می‌نمایم کمیسیون بودجه مجاز باشد در حدود بودجه و اعتبارات موجود احتیاجات وزارت بهدارى و پست و تلگراف را از جهت جیپ و کامیون و آمبولانس در نظر گرفته اجازه خرید بدهید و ضمناً براى سفارتخانه‌هاى ایران در خارجه در حدود سه دستگاه اتوبوس‌ سوارى اجازه خرید بدهد- دکتر مشیر فاطمى.

رئیس- آقاى دکتر میشر فاطمى.

دکتر مشیر فاطمى- عرض کنم این پیشنهاد بنده بود که اختیار به کمیسیون داده شود اول برای وزارت پست و تلگراف که آقاى وزیر این‌جا تشریف دارند (یکى از نمایندگان- این سه دستگاه را حذف کنید) اجازه بدهید اگر آقایان قبول نفرمودند حذف می‌شود ولى اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم.

امسال سه سفارتخانه جدید ما تأسیس کردیم سفیرش رفته است یکى در اندونزى و یکى در آرژانتین است این سفیر را اگر می‌فرمایید که پیاده راه برود بنده عرضى ندارم و پس می‌گیرم این سازمان برنامه دو هزار دستگاه اتومبیل دارد و وزارتخانه دارایی دویست دستگاه اتومیبل دارد آن وقت که سه دستگاه که آبروى ایران است آقایان نمی‌دانم چرا موافقت نمی‌فرمایند بنده نه سفیرم نه قوم و خویش دارم در خارجه این اجازه را به کمیسیون بودجه مرحمت بفرمایید که خریدارى بشود.

رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى با این پیشنهاد مخالفید؟ (مرآت اسفندیارى- بله) (عده‌ای از نمایندگان- پس گرفتند آقا) این پیشنهاد را اساساً نمی‌شود قبول کرد.

عبدالصاحب صفایی- بنده ایراد آئین‌نامه‌ای دارم اجازه بفرمایید توضیح به هم.

رئیس- بفرمایید.

عبدالصاحب صفایی- قانونى گذشته است در بودجه که خرید اتومبیل را منع کرده است در امسال الان با یک گزارش ما می‌خواهیم دو کار بکنیم یکى این قانون را لغو بکنیم و دیگر به کمیسیون بودجه اختیار بدهیم این عمل را بکنید (پناهى- ابداً این طور نیست)

این عمل با آئین‌نامه طبق نمی‌کند از کمیسیون‌ها در ظرف هر ماه اگر مطلبى هست به عنوان گزارش می‌آید به مجلس معروض می‌دارند مثبت یا منفى آن گزارش را قبول می‌کند یا رد این کاملاً صحیح است ولى در مورد حاضر ایین طور نیست قانون می‌خواهید لغو کنید آقاى پناهى بنده معترضم که این قانون براى بهداشت لازم داریم آقاى دکتر صالح کمک را به بهداشت می‌کنند اتومبیل جیپ باید برایشان خرید آقاى مهندس اشراقى را هم همین طور باید کمک کرد ولى این منافات با نقض آئین‌نامه و قانون دارد بنده عرض مسى کنم قانون گذشته منع کرده الا اگر ما احتیاج داریم اتومبیلى بخریم باید طرحى تهیه کنیم که این قانون را لغو بکنیم (مرآت اسفندیارى- نیست این طور)

من تعجب می‌کنم که آقاى مرات اسفندیارى به عنوان مخالف می‌خواستند صحبت کنند حالا یک مرتبه آن ور مخالف افتادید اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بنده در اصل موضوع عرضى ندارم عرض بنده از نظر آئین‌نامه است اگر ما محتاجیم قانون را لغو بکنیم باید به تشریفاتش لغو بکینم یعنى طرحى تهیه بکنیم که آن لغو و به کمیسیون بودجه اجازه بدهیم که در موارد خاص استثنایی به دولت احازه خرید بدهد وگرنه به این صورت به عقیده بنده صحیح نیست و بنده مخالفم.

رئیس- اصلاً صحبت‌هاى آقایان بى‌اساس است باید من این‌جا تشخیص بدهم و نظرم را هم بگویم این گزارش کمیسیون بودجه رسیده همان طور که ایشان گفتند یک قانونى از مجلس گذشته و حالا صحبت در این است که می‌گویند که این من شامل اتومبیل سوارى تنها می‌شود شامل اتومبیل براى حمل و نقل پست براى آمبولانس وزارت بهدارى نیست ولى خود دولت ممکن است این کار را بکند یک تقاضایی بکند و قیومت دولت تقاضا کرد در جلسه آینده روى آن تقاضا مذاکره می‌شود و رأى می‌گیریم و تصویب می‌کنیم وزارت بهدارى تقاضا الان شفاهاً شد یا باید تقاضا کتبى باشد تقاضاى کتبى بکنید و روى این گزارش رأى می‌گیریم.

 اگر تعداد در این تقاضانامه قید گردد بهتر است اگر نشد به طور کلى تقاضا بکنید اختیار را به کمیسیون بودجه خواهیم داد.

وزارت بهدارى- مطابق بودجه خودمان هم اعتبارمان پیش‌بینی شده خود دولت هم در بودجه گذاشته.

رئیس- خود دولت در بودجه این تبصره را گذاشته خود دولت هم باید تقاضا کند‌.

+++

9- طرح لایحه اضافه اعتبار 1334 وزارت فرهنگ‏

رئیس- لایحه اضافه اعتبار وزارت فرهنگ مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ یکصد و هشتاد میلیون ریال از محل در آمد عمومی‌ کشور بودجه سال 1334 وزارت فرهنگ علاوه نماید که بر طبق صورت جزیی که وزارت فرهنگ تهیه و به کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى ارسلال می‌نماید با رعیات یک دوازدهم ماهیانه به مصرف برسد

تبصره یک- استفاده از این اعتبار منحصراً براى تأسیس مدارس جدید و کلاس‌هاى اضافى در مدارس موجود و تکمیل اعتبارات مربوط به هزینه‌هاى مدارس و تهیه وسایل آموزشى و تربیتى خواهد بود

تبصره 2- تقسیم کلاس‌ها و مدارس جدید در کلیه شهرستان‌ها با رعایت جمعیت هر حوزه خواهد بود و ضمن تقسیم اعتبار باید به نقاطى که از حیث عده مدارس در گذشته عقب مانده‌اند توجه بیشترى به عمل آید.

تبصره 3- به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود براى تعلیم در مدارس حرف‌های و کشاورزى فارغ‌التحصیلان دوره کامل هنرستان صنعتى و مدارس کشاورزى را با رتبه یک آموزگارى و مهندسین رشته‌هاى صنعتى و کشاورزى را که تحصیلاتش براساس لیسانس می‌باشد با رتبه یک دبیرى استخدام نموده و آن‌ها را تابع قوانین مربوط به استخدام و آموزگاران و دبیران نماید به معلمین مدارس حرف‌های و کشاورزى که تمام وقت آن‌ها در اختیار آموزشگاه‌ها می‌باشد و در مزارع یا کارگاه‌ها به عملیات مشغول می‌باشند و همچنین به رئیسان و ناظمان مدارس حرف‌های و کشاورزى علاوه بر مزایاى قانونى فوق‌العاده فنى پرداخت خواهد شد و وزارت فرهنگى می‌تواند در صورت احتیاج از وجود مهندسین و متخصصین و استادان کار با پرداخت حق‌الزحمه متناسب استفاده نماید آئین‌نامه مزایا و حق‌الزحمه فوق پس از تصویب هیئت‌وزیران به موقع اجرا گذاشته می‌شود.

تبصره 4- وجوهى که از فروش محصولات مدارس کشاورزى و حرف‌های به دست می‌آید پس از وضع قیمت مواد اولیه که به حساب در آمد دولت منظور می‌گردد طریق مقرراتى که به تصویب وزارت فرهنگ خواهد رسید قسمتى به مصرف پاداش دانش‌آموزان و قسمت دیگر به مصرف تهیه وسایل و تجهیزات آموزشگاه می‌رسد و این ترتیب نسبت به محصولاتى که در گذشته به دست آمده نیز قابل اجرا می‌باشد.

رئیس- آقاى اردلان مخالفید (اردلان- بله) بفرمایید

اردلان- بنده با جواب آقاى وزیر فرهنگ هم صحبت کردم که مخالفت من مربوط به مخالفت با فرهنگ نیست بلکه روى یک اصلى است و آن اصل عبارت از این است که مجلس شوراى ملى یک بودجه دربستى در اختیار دولت گذاشته و تبصره‌ای در او گنجانده که در سال 1334 دولت در حدود آن بودجه اختیار دارد هر نوع خرجى را بکند ولى اضافه بر آن براى امور پرسنلى و اداراى هیچ‌گونه اضافه اعتبار پیشنهاد نکند در تبصره صریحاً ممنوع است و این یک کار اساسى بود که اقلاً ما بفهمیم در سال 1334 چه مبلغ پول به اختیار دولت گذاشتیم.

 حالا وقتى که عادت شد به هر وزارتخانه براى احتیاج خودش یک اعتبار اضافى در تقاضا بکند به کلى آن موازنه بودجه از دست می‌رود البته وقتى که صحبت از فرهنگ می‌شود می‌گویند می‌شودکه پول به معلم نداد؟ کسیت که همچو حرفى بزند؟ خود من تصدیق می‌کنم که باید تشکیلات فرهنگى ما کامل بشود هر جا کلاسى لازم است کلاس اضافى بایستى تأسیس بشود مدارس فنى داشته باشیم پول به قدرى کافى به استاد و دبیر و اموزگار بدهیم همه این‌ها صحیح ولى بلافاصله همین وضعیت براى دادگسترى پیش می‌آید (صارمى- قبول نمی‌کنیم) قبول نمی‌کنیم یک آقا دیگر حامیش اسمی ‌گوید می‌شود قاضى را پول درستد بهش نداد؟ استغفرالله آقا تمام تشکیلات ما مربوط به این است که قوه قضاییه ما یک قوه صالحه‌ای باشد و این قوه موقعى درست طرف اطمینان می‌شود که قاضى به قدر کفایت پول بگیرد و زندگانیش تأمین بشود بتواند با خیال راحت رأى بدهد یک محسناتى وزیر دادگسترى می‌گوید چهار نفر هم حامیش هست مجبوریم رأى بدهیم پشت سرش بهدارى است وزیر بهدارى می‌گوید طبیب را سازمان خدمات شاهنشاهاى اجتماعى هزار تومان حقوق می‌دهد (وزیر بهدارى- دو هزار تومان) یا دو هزار تومان بهش می‌د‌هند آن وقت چطور می‌شود که ما 180 تومان طبیب استخدام کنیم و این طبیب هم براى ما کار بکند اگر وزیر بهدارى همچو لایحه‌ای آورد می‌توانیم با آن مخالفت کنیم منطق اجازه نمی‌دهد اما اگر اصولاً دولت آمد گفت آقا ما یک در‌آمدى داریم حالا از نفت است هر چیز است من نمی‌دانم یک در‌آمدى داریم این در آمد را مطابق احتیاج وزارتخانه‌ها می‌خواهیم تقسیم کنیم بنده مخالفت نخواهم کرد این لایحه را آقایان رأى بدهند یا ندهند در عقیده شخصى بنده تغییرى حاصل نمی‌شود و چون من معتقد به این اصل هستم که وظیفه مجلس شوراى ملى این است که تعادل بودجه را حفظ کند اگر می‌داند کسر است با مالیات تأمین کند و مالیات وضع کند مالیات بر در‌آمد را هم بنده موافقم منتهى اگر یک ماده‌اش غلط است آن ماده را باید اصلاح کرد مگر آقاى ارسلان خلعتبرى با مالیات بر در‌آمد مخالف است محال است ابداً هیچ چنین چیزى نیست بهترین مالیات در مملکت مالیات بر درآمد است اما روى اصل صحیح بنده هم معتقدم که اگر میزان مالیات را زیاد گرفتید این وصولش کم می‌شود ولى اگر متناسب گرفتید دولت نسبت به عایدات مردم یک احاطه‌ای پیدا می‌کند که بعد از این مردم نتوانند فرار کنند از بنده اگر شش درصد یا پنج درصد گرفتند چون می‌بینیم تأثیرى ندارد می‌دهم و اگر سال دیگر کردید شش درصد دیگر نمی‌توانم بگویم که این مقدارى است نداشته‌ام ولى اگر از ابتدا شما زیاد گرفتید با حقه‌بازى و معامله با مأمورین دولت مؤدین کارى خواهند کرد که آن قدرى که تصور می‌کنید نمی‌شود وصل کرد.

 بنابراین براى توازن بودجه باید راه‌های پیدا کرد که درست بشود و نبایستى تقاضاى خرج کرد والا هر روز یک لایحه جدید می‌آورند آن لایحه به خصوص محاسناتى دارد هر کس هم مخالفت بکنند و حرفى بزند عده‌ای می‌آیند خانه‌اش و می‌گویند آقا ما می‌خواهیم اضافه‌حقوق بگیریم گرسنه‌ایم چرا این حرف را زدید ما می‌خواستیم ترفیع بگیریم راست هم می‌گویند بنده معتقدم که یک نفر کارمند دولت از بالا تا پایین نمی‌تواند حقوق دولت به راحت زندگى کند از آن بالا تا پایین تبعیض هم هست یک جا دو هزار تومان می‌گیرند و در جاى دیگر 200 یا 300 تومان مى‏‌گیرند این‌ها را اصلاح کردید و بودجه موازنه داده‌اید مجلس هم موافق است که هر پولى خرج بشود ولى موقعى که موازنه نیست این رأى دادن غیر از آن‌که یک حواله بى‌محلى به دست آقاى وزیر فرهنگ می‌دهیم چه نتیجه‌ای دارد جز‌ این‌که پولش را بخواهند و هى اسباب حرف شود نتیجه‌ای ندارد.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ (دکتر مهران)- با اصل توازن خرج و دخل مملکت یک اصل مهم و قابل توجهى است که باید رعایت بشود اما یک مطلبى است و آن این است که بودجه وزارت فرهنگ به تصویب رسیده است و این بودجه براى تأسیسات موجود است و منظور از این اضافه براى این است که مدارس جدید و کلاس‌هاى جدید تأسیس بشود براى این اطفالى که بایستى به مدرسه بروند هیچ منظور اضافه حقوق دادن به کسى یا حقوق کسى را بالا بردن نیست که جناب آقاى اردلان فرمودند که مدارسى هست که کلاس‌هایی دارد کلاس‌هاى اول دارد بچه‌ها امسال تحصیلات‌شان تمام می‌شود باید بروند سال دوم کلاس دوم تأسیس کرد یا در جاهایی دبستان‌هایی هست که دوره‌اش تکمیل شده حالا دبیرستان می‌خواهد مدرسه حرف‌های می‌خواهد باید تأسیس شود از این گذشته قوانین به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده راجع به تأسیس دانشسراها و در این‌جاها معلم تربیت می‌شود و وزارت فرهنگ مکلف است فارغ‌التحصیل‌هاى آن‌ها را استخدام بکند و در مدارس و کلاس‌هاى جدید مشغول کند ما براى این قانون محتاج به اعتبار هستیم این اعتبارى هم که تقاضا شده حداقل اعتبار هست که واقعاً احتیاجات فعلى ما را ممکن است با آن تأمین کند و براى تمام نقاط مختلف کشور است و من استدعا می‌کنم اگر آقایان نظرشان این است که تأسیسات وزارت فرهنگ در سال تحصیلى آینده عیناً باشد که در سال گذشته بوده است که این لایحه را نمی‌خواهند و اگر منظور این است که این بچه‌ها مدرسه بروند و این مدارس تکمیل بشود و مدارس جدیدى تأسیس بشود و جواب بچه‌هاى مردم را بشود داد رأى خواهید داد. (عده‌ای از نمایندگان- رأى می‌دهیم) دانشگاه‌ها هم هست.  

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی‏

معاون وزارت دارایی (انوارى)- عرض کنم که راجع به اتومبیل‌ها هر چند که لایحه فرهنگ مورد بحث است ولى بنده خواستم عرض کنم که در کمیسیون بودجه تبصره‌ای پیشنهاد شد که در سال جدید خرید اتومبیل به طور کلى ممنوع باشد و این تبصره مورد تأیید و موافقت دولت واقع شد که به طور کلى خرید اتومبیل جدید در سال 34 ممنوع است این اتومبیل به معناى اعم است یعنى چون تبصره به این عنوان نوشته شده در نتیجه مراجعه وزارتخانه‌ها بهدارى و پست و تلگراف و سایر جاهاى دیگر خرید جیپ یا آمبولانس یا کامیون وزارت دارایی نتوانست موافقت کند با خرید براى این‌که منع قانون تصور می‌کرد داشته باشد بعد از این‌که بحث کردیم سؤال کردیم از کمیسیون بودجه که منظور از این خرید اتومبیل، اتومبیل سوارى بوده یا جیپ و کامیون و این‌ها هم مشمولش می‌شود این سؤال که جناب آقاى رئیس فرمودند بشود دولت کرده است از کمیسیون بودجه ما سؤال کردیم و کمیسیون بودجه هم حالا به موجب این گزارش جواب می‌دهد که این سؤال مربوط به اتومبیل‌هاى سوراى بوده است که ما نخریم ولى جیپ و آمبولانس براى قسمت‌هاى بهدارى و پست و تلگراف که لازم است از نظر ارتباط شهرستان‌هاست اشکالى ندارد این را تقاضا می‌کنم تأیید بفرمایید. (سلطان مراد بختیار- راه‌حل خوبى است)

رئیس- الان براى این‌که این اتومبیل‌ها را به خرید محتاج براى مجلس هستید باید مجلس موافقت کند.

معاون وزارت دارایی- نمی‌خریم‏

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- چند پیشنهاد در لایحه فرهنگ رسیده است. فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود دستور دنباله همین لایحه و همین قسمت اتومبیل‏

 (مجلس سه ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‌

+++

سؤالات نمایندگان:

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

متمنى است سؤال زیر را به وزارت دادگسترى ابلاغ فرمایند.

در لایحه تقدیمی ‌از طرف وزیر دادکگسترى به مجلس سنا در 31 خرداد ماه 1334 این جمله ذکر شده است (لوایح قانونى دکتر مصدق) چون در قانون مصوبه مجلسین که به صحه ملوکانه موشح گردیده لوایح ناشیه از قانون اختیارات مصدق‌السلطنه برخلاف قانون اساسى تصریح کردیم که کلیه آن لوایح لغو شده است بنابراین خواهشمند است جواب در مجلس شوارى ملى اعلام فرمایند که آیا این جمله خلاف قانون را عمداً در لایحه پیشنهادى به مجلس سنا ذکر نموده‌اند و با توجه به لغو لوایح قانون اختیارات نشده است. امان‌الله اردلان‏

مقام مقدس مجلس شوراى ملى‏

تقاضا دارم مقرر فرمایید. آقاى وزیر فرهنگ در مجلس شوراى ملى حاضر شده و به پرسش ذیل پاسخ دهند.

با این‌که قانون تعلیمات اجبارى متجاوز از ده سال پیش تصویب گردیده و مهلت ده ساله اجراى آن هم در سراسر کشور منقضى شده پاسخ دهید در کدام قسمت از کشور این قانون اجرا شده و چرا اجراى آن مورد عمل قرار نگرفته است و چه تصمیم براى اجراى کامل ان اتخاذ می‌شود. عمیدى نورى‏

مقام مقدس مجلس شوراى ملى‏

تقاضا دارم مقرر فرمایید آقاى وزیر راه در مجلس شوراى ملى حاضر شده و به پرسش ذیل پاسخ دهند.

وزارت راه براى تکمیل راه‌های موجود و احداث راه‌های ضرورى کشور در سال 1334 که فعلاً سه ماه از بهترین اوقات ساختمان سالى می‌گذرد چه فکرى کرده و چه راه‌هایی احداث نموده و اشکال کار چیست؟ عمیدى نورى‏

مقام مقدس شوراى ملى‏

تقاضا دارم امر فرمایید آقاى کفیل وزارت دارایی حاضر شده به پرسش‌هاى ذیل پاسخ دهند.

1- چه تصمیم براى حمایت از صنف حمل و نقل چى که از راه‌انداختن ارتزاق می‌نمایند گرفته‌اید زیرا طبق اعلامیه‌ها و گفته‌هاى هیئت مدیره سندیکاى دارندگان کامیون این صنف در حال ورشکستگى است‏.

2- آیا تناسبى را بین کامیون‌هاى موجود در کشور با نرخ کرایه و میزان کامیون‌هاى مستعمل که اجازه ورد داده‌اند در امر حمل و نقل کشور باید رعایت شود یا خیر؟

3- چه کنترلى براى متناسب بودن قیمت فروش اتومبیل و کامیون مخصوصاً اثاثیه و یدکى اتومبیل و کامیون و لاستیک به عمل می‌آید که بتوان امیدوار بود امر حمل و نقل منظم و صحیح ادراه شود؟ عمیدى نورى‏

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

به موجب تبصره 11 قانون بودجه سال 1334 وزارت دارایی مکلف گردیده که در ظرف سه ما براى ایجاد تناسب بین حقوق کارکنان سازمان‌ها و بنگاه‌ها و شرکت‌ها دولتى یا حقوق مستخدمین وزارتخانه‌ها اقدام لازم به عمل آورد متولى است مقرر فرمایند به وزارت دارایی ابلاغ شود که جناب آقاى وزیر در مجلس حاضر و علت عدم اجراى مفاد تبصره فوق را توضیح و به این سؤال پاسخ دهند. غلامحسین صارمى‏

مقام ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

متمنى است به وزارت دارایی ابلاغ گردد که در ظرف مدت مقرره براى پاسخ به سؤال ذیل جناب آقاى وزیر دارایی در مجلس حضور به هم رسانند.

با آن‌که طبق تبصره 15 قانون بودجه سال 1334 وزارت دارایی مکلف بوده که در ظرف سه ماه نسبت به تحدید نظر در میزان حقوق بازنشستگى کارمندان بازنشسته قبل از اجراى قانون مصوب سال 28 اقدام نماید به چه مناسبت تا حالا در اجراى این وظیفه قانونى تأخیر نموده‌اند و مناسب خواهد بود از اقداماتى که تا به حال در اجراى مفاد تبصره فوق‌الشعار به عمل آورده‌اند مجلس شوراى ملى را مستحضر سازند. غلامحسین صارمى‏

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

متنمی ‌است مقرر فرمایند جناب آقاى وزیر دارایی در ظرف مدت مقرره براى بیان پاسخ به سؤال ذیل در مجلس حضور به هم رسانند.

به قرار اطلاع حاصله وزارت دارایی در اجراى تبصره بیست قانون بودجه سال 13334 راجع به اقدام در بازنشسته نمودن کارمندان واجد الشرایط مقرر در تبصره مربوط قائل تبعیض گردیده‌اند خواهشمند است تعیین فرمایند که این موضوع آیا مقرون به واقع حقیقت می‌باشد یا خیر و صورتى از کارمندان واجد‌الشرایط مزبور که تا حالا بازنشسته نشده‌اند با توضیح علت براى اطلاع تهیه و حاضر نمایند. غلامحسین صارمى.

مقام ریاست معظم مجلس شوراى ملى.

محترماً استدعا دارم مقرر فرمایید وزیر مسئول در مجلس حاضر شده نتیجه اقداماتى که جهت جبران خسارت و کمک به زائرینى که در کرمانشاه محصول‌شان دچار آفت تگرگ نموده‌اند به عرض مجلس برساند با تقدیم احترام- نادعلى کریمى.

مقام ریاست معظم مجلس شوراى ملى.

متمنى است مقرر فرمایند جناب آقاى کفیل محترم وزارت دارایی در مجلس شوراى ملى به سؤال ذیل پاسخ دهند.

مجموع وصول 5 درصد به نام آسفالت از واردات اتومبیل و لاستیک تا حال چه مبلغ است و به چه مصرف رسیده و مجوز قانونى وصول آن چیست؟ مهدى ارباب.

مقام ریاست معظم مجلس شوراى ملى. متمنى است مقرر فرمایند جناب آقاى وزیر راه در مجلس شوراى ملى به سؤال ذیل پاسخ دهند از محل وصل 5 درصد از واردات اتومبیل و لاستیک به نام آسفالت راه‌ها به وسیله دارایی چه مبلغ به آن وزارت عاید شده و به مصرف رسیده است. مهدى ارباب.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى. خواهشمند است به وزارت دارایی اطلاع فرمایند کفیل آن وزارتخانه در مجلس شوراى ملى حاضر شده و توضیح دهند تاکنون از قانون قرضه مصوب 19 اسفندماه 33 که به موجب آن تصویب گردیده یکصد و پنجاه میلیون دلار از دولت آمریکا و ده میلیون لیره از دولت انگلستان وام اخذ نمایند تاکنون چه مبلغ گرفته شده و به چه مصارفى رسیده است. محمد رضا خرازى‏

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى. شهردارى تهران اخیراً نسبت به اصناف و پیشه‌وران تهران بناى بدرفتارى و سختگیرى و حتى بهانه‌جویی را گذارده و بدون جهت و بدون اخطار قبلى دایر بر رعایت نظامات جدیدى آن‌ها به دادگاه تسلیم و جرایمی ‌از آن‌ها دریافت می‌کردند حتى ترتیب صدور پروانه را هم در سابق بعد از جلب نظر اتحادیه مربوط انجام می‌گرفت به هم زده و مستقلاً پروانه صادر می‌نماید از طرف دیگر در وزارت دارایی معلوم بود در موارد بروز اختلاف بین پیشه‌وران و اصناف از یک طرف وزارت داریی از طرف دیگر توافق‌هایی حاصل می‌گردد و وزارت دارایی هم این ترتیب را که به نفع دولت و مردم بوده از بین برده و به طور کلى استنباط این جانب بر این است که بدون جهت و دلیل موجبات ناراحتى و عدم رضایت مردم فراهم شده و اصناف و پیشه‌وران که مردمی ‌قانع و شریف هستند دچار زحمت و دردسر شده‌اند بدون آن‌که لااقل مردم یعنى اهالى محترم تهران از آنچه می‌شود نفعى ببرد و نتیجه بگیرند بنا بر مراتب معرضه تقاضا دارم به جناب آقاى وزیر کشور اطلاع داده شود به مجلس بیایند و به این سؤالات بنده جواب دهند که مقصود شهردارى از آنچه می‌کند چیست و نتیجه‌ى که تا حال از آنچه کرده‌اند و گرفته‌اند چه بوده و چه نتیجه‌ای در نظر دارند گرفته شود. فرود

مقام مقدس مجلس شوراى ملى.

تقاضا دارم مقرر فرمایید جناب آقاى وزیر فرهنگ براى پاسخ پرسش ذیل در مجلس حاضر شوند اخیراً شنیده شده که کتاب‌هاى کلاسیک مدارس را با این‌که هزارها نسخه از آن نزد مردم و کتاب فروشى‌ها موجود است دستور داده شده که با همان سبک و همان مطالب در چاپخانه بانک ملى چاپ شود و دانش‌آموزان نیز مکلفند از آن نسخه گران‌تر از کتاب‌هاى چاپ شده موجب خریدارى نمایند دلیل این کار چیست؟ تکلیف هزارها کتاب موجود کتاب فروشی‌ها که یک صنف مهمی ‌در مملکت هستند همچنین خانوادهایی که از همین کتاب‌ها براى دانش‌آموزان خود دارند چیست؟ چه فکرى براى خسارت صاحبان کتاب‌ها کرده‌اید؟ عمیدى نورى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294968!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)