کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 141 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 24 آذر ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقایان، نایب رئیس. دولتشاهى. علامه وحیدى (اجراى یک دقیقه سکوت) پرفسور اعلم به مناسبت زلزله غرب

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأسف از فوت مرحوم دکتر حسینقلى قزل‌ایاغ

4- سؤال آقاى دکتر امین راجع به اجراى تعلیمات اجبارى و جواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

5- سؤال آقاى دکتر بینا راجع به مسمومیت اطفال در بنگاه خیریه و جواب آقاى معاون وزارت کشور

6- معرفى آقاى نیسارى به وزارت بازرگانى به وسیله آقاى نخست‌وزیر

7- بیانات آقایان نخست‌وزیر و نایب رئیس به مناسبت زلزله اخیر غرب

8- شور اول گزارش فرهنگ راجع به موافقت‌نامه فرهنگى بین ایران و یونان

9) طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به اصلاح قسمت اخیر مواد 2 و 10 قانون ورود اقامت اتباع خارجه

10- شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به موافقت‌نامه هوایى بین دولتین ایران و سوییس

11- شور اول گزارش کمیسیون راه دایر به موافقت‌نامه هوایى بین ایران و کشورهاى متحده امریکاى شمالى

12- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 141

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 24 آذر ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقایان، نایب رئیس. دولتشاهى. علامه وحیدى (اجراى یک دقیقه سکوت) پرفسور اعلم به مناسبت زلزله غرب

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأسف از فوت مرحوم دکتر حسینقلى قزل‌ایاغ

4- سؤال آقاى دکتر امین راجع به اجراى تعلیمات اجبارى و جواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

5- سؤال آقاى دکتر بینا راجع به مسمومیت اطفال در بنگاه خیریه و جواب آقاى معاون وزارت کشور

6- معرفى آقاى نیسارى به وزارت بازرگانى به وسیله آقاى نخست‌وزیر

7- بیانات آقایان نخست‌وزیر و نایب رئیس به مناسبت زلزله اخیر غرب

8- شور اول گزارش فرهنگ راجع به موافقت‌نامه فرهنگى بین ایران و یونان

9) طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به اصلاح قسمت اخیر مواد 2 و 10 قانون ورود اقامت اتباع خارجه

10- شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به موافقت‌نامه هوایى بین دولتین ایران و سوییس

11- شور اول گزارش کمیسیون راه دایر به موافقت‌نامه هوایى بین ایران و کشورهاى متحده امریکاى شمالى

12- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و پنجاه دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس

نایب رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه آقایان: یارافشار- دکتر اصلان افشار- سنندجى- دکتر اسدى- سعیدى- مجید ابراهیمى- مرتضى حکمت‌اکبر- محمودى- فضایلى- مهندس فیروز- کاظم شیبانى- مهندس فروغى- مهندس بهبودى- اورنک- اعظم زنگنه- صراف‌زاده- دکتر هدایتى- دولتشاهى- فولادوند- مهندس جفرودى- دکتر عمید- صدرزاده- توماج- دکتر دادفر.

غائبین بى‌اجازه آقایان: دکتر جهانشاهى- دکتر طاهرى- اریه- مشار- اخوان- شادمان- قبادیان.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: خزیمه‌علم- بوربور- دکتر پیرنیا- تیمورتاش- دکتر مشیرفاطمى- عرب‌شیبانى- موسوى- رامبد.

نایب رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟

دشتى- اصلاحى است تقدیم می‌کنم.

نایب رئیس- دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس جلسه پیش تصویب شد.

2- یانات آقایان: نایب رئیس دولتشاهى علامه وحیدى (اجراى یک دقیقه سکوت) پرفسور اعلم به مناسبت زلزله غرب

نایب رئیس- آقایان نمایندگان محترم مسبوق هستند زلزله‌اى در کرمانشاهان و یک قسمت از کردستان واقع شده که باعث تلفات و خسارات زیاد و اسباب تأثر عموم نمایندگان محترم مجلس شورای ملى گردیده (صحیح است) آقایان نمایندگان محترم خواستند که چند دقیقه‌اى در این موضوع صحبت کنند اگر آقایان موافقت می‌‌کنید که صحبت کنند (عده‌اى از نمایندگان بفرمایند) آقاى دولتشاهى بفرمایید.

دولتشاهى- با این که اطمینان دارم قلب عموم نمایندگان محترم متألم و متأثر است مع‌هذا متأسف هستم که یکبار دیگر تأسفات و تکدرات خاطر محترم آقایان را تجدید می‌‌کنم. کرمانشاه اخیراً دچار یک بلیه وحشتناکى شده است. گرچه کرمانشاه همیشه عادت داشته است دچار این وضعیات باشد. کرمانشاه در ابتداى مشروطیت دچار قتل و غارت سالارالدوله شد هنوز زخم‌هاى سالارالدوله التیام پیدا نکرده بود دچار جنگ بین‌المللى اول شد و می‌دان جنگ شد و شاید عده‌اى از آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند که قتل و غارت‌هاى قشون تزارى حیات و زندگى مردم را کاملاً از بین برد با این تفاوت اگر این دفعه براى آنها یک حادثه ناگوارى اتفاق افتاده است یک پادشاه بزرگوارى مثل اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوى دارند دیروز که به اتفاق جنابان آقایان عزیز اعظم زنگنه و علامه خدمت جناب آقاى نخست‌وزیر شرفیاب شدیم وقتى ما به آنجا رسیدیم دیدیم آنچه را که ما تصور می‌‌کردیم بخواهیم انجام شده است براى آنجا و دیگر جایى براى استدعا و تقاضاى ما باقى نمانده. البته دو مسأله هست که باید عرض کنم.

نایب رئیس- بلندتر بفرمایید.

دولتشاهى- عرض کنم که آنچه را ما توقع داشتیم دیدیم شده است و دیگر چیزى براى ما نمانده است که عرض کنیم جز این که بگوییم آقایان کرمانشاهى‌ها انباردارهاى این مملکت هستند اگر از خاطر آقایان محترم محو نشده باشد خصوصا آقایانى که سابقه داشته‌اند مثل آقاى ابتهاج و آقاى صفارى می‌‌دانند که در تهران همین نان که مصرف مى‌نمایند قسمت عمده آن از گندم کرمانشاه است.

خصوصاً قسمت کلیایى- کلیایى یکى از مخازن غله کرمانشاه است. در ابتداى سال به مناسبت تغییرات و سرماى اول

+++

سال و بارندگى از حیث کاشت محصول کاملاً عقب ماندند و دچار خسارت فوق‌العاده شدند آخر سال هم دچار این قضیه شده است اینک استدعا می‌‌کنم همان طورى که آقایان محترم همیشه نسبت به این قبیل امور سخاوتمند و بزرگوار و داراى قلب رئوف و مهربانى بوده‌اند در این موقع هم به ما کمک کنند گرچه ما کمکى را انتظار نداریم جز از شخص شاه که به هیچ‌وجه ممکن نیست دقیقه‌اى از کمک به این نوع امور فروگذار بکنند و الحق والانصاف دیروز که ما آقاى نخست‌وزیر را زیارت کردیم دیدیم که ایشان از ما به مراتب نگران‌تر و به مراتب دلسوزتر بوده‌اند و همان طوری که اطلاع دارید خودشان هم روز چهارشنبه به کرمانشاه تشریف‌فرما می‌‌شوند اگر آقایان اجازه بفرمایند فردا صبح هم من به اتفاق آقاى علامه به کرمانشاه خواهم رفت، آقاى عزیز اعظم زنگنه چون تازه از مریضخانه بیرون آمده‌اند نمی‌توانند بیایند و الا خودشان میل داشتند بیایند و امیدوارم همان طوری که همیشه نسبت به همه جا اظهار محبت و لطف فرموده‌اند اینجا را هم فروگذار نفرمایند (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى علامه

علامه- گرچه جناب آقاى دولتشاهى نماینده محترم کرمانشاهان گزارش جامعى از پیش آمد نا به هنگام و دلخراش مناطق زلزله‌زده غرب کشور بیان و استرحام فرمودند و نمی‌توان از هر لحاظ چیزى از آن کاست یا بر آن افزود ولى چون توجه به مصائب و همدردى نمایندگان ملت موجب تسکین آلام بازماندگان برادران و خواهران آسیب‌دیده است گزارش را با بیانى دیگر تکرار می‌‌نمایم.

آقایان محترم- چنانچه به استحضار رسید ساعت پنج و سى دقیقه از نیمه شب جمعه گذشته زلزله‌اى شدید در همدان و قروه و شمال شرفى کرمانشاه حادث و موجب ویرانى خانه‌هاى زیادى در کنگاور و صحنه و سنقر کلیایى گردید و عده‌اى را مقتول و مجروح و بى‌خانمان ساخت - به تنهایى مقتولین دهکده پارسینج بالغ بر پانصد نفر است و هنوز عده سایر کشتگان معلوم نیست.

نمایندگان محترم توجه دارند که جمعى از هم‌میهنان زحمتکش ما ساعتى که در بستر استراحت آرمیده بودند دچار خطر ناگهانى زلزله گردیده جمعى مقتول و عده‌اى مجروح و دسته‌اى بى‌خانمان شده‌اند و بازماندگان بى‌پناه از بیم مرگ سر در بیابان نهاده و ناچار خودشان را تسلیم خطر برف و سرماى شدید نموده‌اند همکاران عزیزم می‌‌دانید که این منطقه آسیب‌دیده از مناطق سردسیر کشور است اینجا است که وضع رقت‌بار پیرمردان و پیرزنان و کودکان معصوم زلزله‌زده صورت دیگرى به خود مى‌گیرد و براى هر فرد ایرانى بلکه هر بشرى مسئولیت بیشترى ایجاد می‌‌نماید اما چیزی که موجب سپاسگذارى و شکرانه عموم ملت ایران است اوامر مؤکد شاهنشاه محبوب مى‌باشد که به مجرد وصول این خبر جانگداز فرمان اکیدى را به دولت و جمعیت شیر و خورشید صادر فرمودند و جناب آقاى نخست‌وزیر و دولت ایشان و جمعیت هم با کمال اخلاص و علاقه به فوریت اقدامات لازم را براى بیرون آوردن اجساد و مداواى مجروحین و نگاهدارى موقت بازماندگان معمول داشت همین است «‏شکرانه بازوى توانا به گرفتن دست ناتوان است» ولى دولت می‌‌داند که خسارات وارده نه به حدى است که بتوان با کمک‌هاى مختصر جبران نمود این است که فرمان جهان مطاع شاهنشاه ملت‌نواز براى بازدید مناطق آسیب‌دیده به دولت صادر شد و مسلم است که دولت مهربان جناب آقاى دکتر اقبال هم پس از بازدید تصمیمى اساسى در این باره اتخاذ خواهند فرمود و ناگفته نماند که به گفته جناب عزیز اعظم نماینده محترم کرمانشاه که ملت و نمایندگان ملت هم از این مسئولیت مهم برکنار نبود و حتمى است که پاسخ نداى وجدان خودشان را خواهند داد.

در خاتمه از مقام محترم ریاست استدعا دارم که به احترام روح شهداى زلزله یک دقیقه سکوت اعلام فرمایند.

نایب رئیس- آن بسته است برأى مجلس (عده‌اى از نمایندگان- موافق هستیم) به احترام روح شهداى زلزله یک دقیقه سکوت اعلام می‌‌شود.

(در این موقع با احترامات لازمه عموم حضار به پا ایستاده و یک دقیقه سکوت کامل برقرار بود)

نایب رئیس- آقاى پرفسور اعلم

پرفسور اعلم- این براى بار دوم است که در مدت بسیار کوتاهى فاجعه بسیار عظیمى در مملکت واقع می‌‌شود و جاى بسیار تأسف است که یک مشت از مردمان و هموطنان عزیر، به یک بدبختى بزرگى گرفتار شدند باز هم اولین دستگاهى که در این مملکت به کمک این عده رفت باید عرض کنم که شیر و خورشید سرخ بود و حقیقتاً این دستگاه با نهایت دلسوزى و با نهایت دقت در این مواقع به داد مردم می‌‌رسد بنده اینجا مأموریت دارم آقایان پزشکان تهران و جامعه پزشکى تهران از من خواسته‌اند که به عرض نمایندگان محترم برسانم که همان طوری که در هر موقع خطر اطبا براى فداکارى حاضر هستند الساعه هم حاضر هستند همین که وزارت بهدارى به هر کدام که ابلاغ بکند فوراً به محل مأموریت و براى خدمت به بیچارگان عزیمت نماید (صحیح است) خود بنده هم حاضر هستم تمام نمایندگان مجلس هم که پزشک هستند حاضر هستند در خاتمه عرایضم با عرض تسلیت به ملت ایران ناگزیر هستم عرض کنم که یکى از بزرگان علم پزشکى که در کشور خدمت کرده و از او باید یاد کنم مرحوم دکتر قزل‌ایاغ از بزرگان جامعه پزشکى و پیشکسوتان ما بوده است و فوتش براى طبقه پزشکان نهایت تأسف است (عمیدى‌نورى- مدتى هم نماینده مجلس بوده‌اند)

3- بیانات آقاى نایب رئیس دایر به ابراز تأثر از فوت مرحوم دکتر قزل‌ایاغ‏

نایب رئیس- البته احساسات آقایان نمایندگان محترم به بنده اجازه می‌‌دهد که نسبت به فوت دکتر قزل‌ایاغ مراتب تألم خاطر نمایندگان محترم را به بازماندگان آن مرحوم ابلاغ نمایم (صحیح است) (مشایخى آقاى صادقى هم که قوت کرده‌اند نماینده مجلس بود)

4- سؤال آقاى دکتر امین راجع به اجراى تعلیمات اجبارى و جواب آقاى معاون وزارت فرهنگ

نایب رئیس- وارد دستور می‌‌شویم سؤال آقاى دکتر امین مطرح است.

دکتر امین- بنده در چند ماه قبل سؤالى راجع به تعلیمات اجبارى در آذربایجان از وزارت فرهنگ نمودم حالا جناب آقاى معاون وزارت فرهنگ براى جواب تشریف آورده‌اند خواستم بدانم راجع به تعلیمات اجبارى در تمام مملکت و مخصوصاً در خوزستان و آذربایجان که مخصوصاً همیشه آقایان محترم هم در کمیسیون فرهنگ هم تأیید فرمودند و همیشه مورد علاقه ذات شاهانه می‌‌باشد براى این تعلیمات اجبارى در آذربایجان چه اقدامى به عمل آورده‌اند؟

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت فرهنگ

معاون وزارت فرهنگ (مزینى)- در جواب سؤال جناب آقاى دکتر امین استاد دانشگاه و نماینده محترم مجلس بایستى عرض کنم که وزارت فرهنگ در اجراى منویات ملوکانه نسبت به اجراى قانون تعلیمات اجبارى نهایت کوشش را به خرج داده و خواهد داد قانون تعلیمات اجبارى در ششم مرداد 1322 از تصویب مجلس شوراى ملى گذشته و به موجب آن دولت مکلف گردیده از همان تاریخ تا مدت ده سال متدرجاً تعلیمات ابتدایى را در سراسر کشور اجبارى سازد و بنابراین اگر موجبات اجراى این قانون فراهم می‌‌بود بایستى چهار سال پیش کلیه نقاط کشور مشمول آن واقع شده و جایى باقى نمانده باشد که تعلیمات ابتدایى اجبارى نشده باشد ولى متأسفانه سال‌هاى مصادف با جنگ جهانى دوم و سنواتى چه بعد از آن که گرفتاری‌ها و مشکلات گوناگون ناشى از جنگ بسیارى از امکانات را سلب ساخته و مخصوصاً براى دولت مضایق مالى ایجاد کرده بود انجام این امر را به عهده تعویق انداخت و باید توضیح داده شود که براى اجراى این قانون قبل از همه چیز تأمین دو عامل اساسى لازم بود که عبارت است از:

1- ساختمان کافى براى افتتاح دبستان‌هاى لازم.

2- معلمین لازم براى تدریس در این دبستان‌ها - تأمین این دو وسیله به هیچ‌وجه براى وزارت فرهنگ در شرایط و مقتضیات موجود در تاریخى که ضرب‌الاجل قانونى معین شده امکان نداشت زیرا طبق محاسبه‌ای که در همان تاریخ به عمل آمد تنها براى ساختن مدارس مورد احتیاج معادل سه هزار می‌لیون ریال اعتبار لازم می‌‌بود که با ترقى هزینه زندگى و گرانى زمین و مصالح در حال حاضر این مبلغ دو سه برابر شده و چون تأمین آن ولو در ظرف ده دوازده سال به‌تدریج می‌سر نبود بنابراین وزارت فرهنگ درصدد برآمد که علاوه بر اعتبار سنواتى ساختمانى طرق دیگرى هم فراهم سازد تا مندرجاً ساختمان مدارس تأمین و موجبات اجراى قانون تعلیمات اجبارى فراهم گردد و در این راه چاره جز آن نداشت که از مساعدت‌هاى شهردارى‌ها و کمک نیکوکاران و مالکین و اراضى خالصه و اوقاف استفاده نماید و به همین جهت دو چیز را براى مساعد ساختن زمینه اجراى این قانون مدنظر قرار داد.

یکى ایجاد تدریجى مدارس از محل اعتبارات دولتى و کمک شهردارى‌ها و مردم نیکوکار و عواید بلامانع وقفى و اخیراً کمک زمان برنامه و دیگرى تکثیر عده معلمین از طریق استخدام تدریجى سالانه و همچنین افزایش ساعات درس معلمین شاغل و انتقال جمعى آنان از کادر ادارى به کادر آموزشى و خوشبختانه در هر یک از این دو هدف توفیق‌هاى شایان توجهى حاصل شده به طوری که می‌‌توان گفت در ظرف چند سالى که از تاریخ تصویب قانون می‌‌گذرد قریب ثلث احتیاجات آن از حیث معلم تأمین گردیده ولى ناگفته نباید گذاشت که جلب اطفال لازم‌التعلیم بى‌بضاعت مخصوصاً در دهات و قصبات که به انجام کارهاى کوچک و گرفتن دستمزدى ناچیز کمک به معیشت پدر و مادر خود می‌‌نماید مستلزم وجود اعتبار سرشارى به عنوان کمک به آنها است که تاکنون فکرى براى آن نشده و به طوری که اطلاع دارند از سال تحصیلى آینده با کمک سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى فقط کتاب مجانى به شاگردان چهار کلاس اول ابتدایى اعطا می‌‌شود ولى این کمک براى کسانی که واقعاً بی‌بضاعت هستند تأثیرى ندارد و باید حتى به آنان خوراک و پوشاک اعطا کرد. این بود اساس برنامه اجراى تعلیمات اجبارى در تمام کشور که مدت‌ها است نصب‌العین وزارت فرهنگ قرار گرفته ولى در ضمن تعقیب این هدف مطالعاتى هم به عمل آمده که اگر

+++

نقاطى نسبت به سایر نقاط آمادگى بیشترى براى اجراى این قانون داشته باشد تعلیمات ابتدایى در آن اجبارى اعلام شود و رفع احتیاجات آن را بر سایر نقاط مقدم بدارد و از سال 1328 تاکنون فرمان اجراى قانون تعلیمات اجبارى براى 69 نقطه به شرح زیر شرف صدور یاقته است.

قزوین. آستارا. اراک. بروجرد. بهبهان. بیرجند. تفت. نایین. نیشابور. رضاییه. شهرضا. ماکو. شبستر. ارونق. خامنه. بنیس. فردوس. طبس. فریمان. بیجار. بندر. شاهپور. جهرم. سیرجان. بابلسر. شهسوار. نوشهر. چالوس. سراب. حومه بیرجند. صومعه‌سرا. می‌اندوآب. اهر. مشکین‌شهر. دزفول. می‌مه. آباده. فیروزآباد. درگز. رفسنجان. الیگودرز. دماوند. فیروزکوه. قلهک. شهریار. ورامین. گرمسار. ملایر. سمنان. بیابانک. شهمیرزاد. خاش. زاهدان. می‌رجاوه. سراوان. بم. بافت. سربیشه. بیرجند. شادگان. شوشتر. اندیمشک. رامهرمز. کوزه‌کنان. ایلام. بانه. سلدوز. اشنویه. سقز. بندر معشور.

اما در مورد تعلیمات اجبارى در آذربایجان وزارت فرهنگ در مطالعات خود همیشه متوجه اهمیت موقع حساس این استان بوده و مخصوصاً از جهت بسط و تعمیم زبان فارسى در بین آن عده از هموطنان ما که به لهجه آذربایجانى مأنوس‌تر هستند اجراى این قانون را در آذربایجان و سایر نقاط مقدم مى‌شمارد و على‌الاصول همه ساله در انتخاب نقاط آماده و مستعد صرف‌نظر از رعایت احتیاجات فرهنگى مصالح و مقتضیات عمومى را نیز مورد توجه قرار مى‌دهد کما این که در سال 1328 که براى اولین واقعه فرمان اجراى تعلیمات اجبارى شرف صدور می‌‌یافت از نظر حساسیت وضع ناحیه شمالى کشور دو نقطه آستارا و قزوین را انتخاب کرد و شاهد وجود این توجه نامه شماره 323/ 148 مورخ 11/ 1/ 28 وزارت فرهنگ به جناب آقاى نخست‌وزیر است که در پایان آن این طور نوشته شده:

«وزارت فرهنگ آمادگى این دو شهر که به واسطه وقوع در ناحیه شمال در حال حاضر بیش از همه جا مورد توجهات خاصه شاهنشاه فرهنگ‌پرور و عموم ایرانیان است به فال نیک گرفته امیدوار است در مدت کوتاهى سایر نقاط کشور را هم از مزایاى تعلیمات عمومى ابتدایى برخوردار و به این ترتیب وسایل رضایت خاطر خطیر شاهانه و هموطنان فرهنگ دوست را فراهم سازد.

وزیر فرهنگ»

«و همچنین به طوری که ملاحظه می‌‌فرمایید از بین 69 نقطه که تاکنون مشمول این قانون قرار گرفته 15 نقطه آن به این شرح:

آستارا، ماکو، شبستر، ارونق، خامنه، بنیس، سراب، صومعه‌سرا، می‌اندوآب، اهر، مشکین‌شهر، رضاییه، کوزه‌کنان، سلدوز، اشنویه، از توابع آذربایجان شرقى و غربى انتخاب شده و سهم آذربایجان از این حیث نسبت به سهم سایر نقاط کشور بیش از 21 ر بوده است و از این پس نیز این نسبت رعایت خواهد شد.

نایب رئیس- آقاى دکتر امین.

دکتر شفیع امین- با تشکر از توضیحاتى که جناب آقاى مزینى معاون وزارت فرهنگ دادند، ایشان البته سوابق فرهنگى دارند و بهتر نسبت به وضعیت استان‌ها وارد هستند و در آذربایجان هم چندین بار مسافرت کرده‌اند و با وضع فرهنگى آنجا هم آشنایى دارند بنده می‌‌خواهم چند تذکرى حضور آقایان نمایندگان محترم وآقاى معاون وزارت‏ فرهنگ عرض کنم و استدعا کنم که توجه به این نکات بفرمایند. فرهنگ اساس تمدن اساس اعتماد عمومى است متأسفانه روى علل سیاسى و عمومى زبان آذربایجان که زبان محلى آنجا است همیشه اسباب زحمت و اسباب اشکال بوده است (صحیح است) خوشبختانه یا متأسفانه همکاران محترم وارد هستند که جوانان آذربایجان چه ناراحتى‌ها و چه اشکالاتى از حیث زبان دارند، یک طفل آذربایجانى که از 7 سالگى مى‌رود به مدرسه زبان فارسى را مثل یک زبان فرانسه و انگلیسى یاد می‌‌گیرد یعنى زبانى که مادرش به آن تکلم مى‌کرده و صحبت مى‌کرده متأسفانه زبان آذربایجانى است همین طور جوان‌هایى که می‌‌آیند به تهران براى تحصیل و یا به ادارات وارد می‌‌شوند و یا به کارخانه‌جات وارد می‌‌شوند در تمام قسمت‌ها ناراضى هستند عصبانى هستد این عصبانیت در آنها اثر می‌‌کند و از لحاظ روحى یک ناراحتى‌هاى زیادى ایجاد می‌‌کند آقایان نمایندگان محترم همیشه راجع به فرهنگ توجه فرموده‌اند از آقایان اعضا کمیسیون هم تشکر می‌‌کنم همه آقایان اعضا کمیسیون رأى داده‌اند که باید تعلیمات اجبارى حتماً در آذربایجان و کردستان و خوزستان فورى شروع بشود در شرفیابى که چند روز پیش افتخار حضور اعلیحضرت همایونى داشتیم بنده حضوراً عرض کردم امر فرمودند که هرچه زودتر تعلیمات اجبارى در آذربایجان و کردستان شروع بشود بنده تصدیق می‌‌کنم که براى تمام کشور فرهنگ لازم است یعنى از کودکستان و دبستان باید شروع کرد که زبان ملى فارسى را یاد بگیرند با اذعان به این که هر فرد آذربایجانى اعم از این که فارسى بداند یا به زبان محلى صحبت بکند علاقه و ایمانى که به شاهنشاه معظم و میهن عزیزش دارد می‌‌خواهم عرض کنم که بیش از سایر قسمت‌ها است و عملاً هم با جانبازى و فداکارى نشان داده‌اند ولى آقایان تصدیق مى‌فرمایید که وقایعى که در سال‌هاى قبل در دوره جنگ، مخصوصاً اوضاعى که در آذر 24 پیش آوردند یکى از علل آن همان زبان بود، همان زبان بود که از نظریات یک عده ساده عوام و دهاتى آنجا استفاده مى‌کردند و از زبان محلى به نفع خودشان استفاده مى‌کردند و خوشبختانه روح وطن‌پرستى و شاه‌پرستى ایرانى در آذربایجان به اراده شاهنشاه نگذاشت که نظریات آنها نمو بکند و در سال 25 به کلى منهدم شد و از بین رفت ولى باید از گذشته سرمشق بگیریم از گذشته نتیجه بگیریم علت این که اینها پیش می‌‌آید و سوءاستفاده می‌‌کنند جلویش را بگیریم فرهنگ به عقیده بنده مخصوصاً در آذربایجان و کردستان باید روى یک برنامه و روى یک اصول پیش برود بنده با احترامى که به آقایان وزرا فرهنگیان گذشته و حال دارم، با تصدیق آقایان نمایندگان محترم آذربایجان می‌‌خواهم عرض کنم که در آذربایجان نسبت به فرهنگ تا به حال اقدام اساسى آن طوری که باید و شاید نشده است.

در سابق در 20 سال 30، سال پیش جز یک ساختمان دانشسرایى که به امر شاهنشاه فقید در زمان وزارت فرهنگ جناب آقاى حکمت بنا شده است توجهى براى ساختمان مدارس نشده است در سال‌هاى اخیر مدیر کل فرهنگ آذربایجان، رئیس فرهنگ آذربایجان خودش شخصاً آنجا را از بودجه شهردارى یا از جاهاى دیگر با هزار جور خواهش و تمنا درست کرده است البته وزراى فرهنگ هم کمک کرده‌اند ولى کافى نیست تصدیق بفرمایید باید فرهنگ در آذربایجان خیلى بیش از اینها پیشرفت کند از کودکستان شروع شود، بلکه مادر باید سر گهواره با بچه‌اش با زبان شیرین فارسى صحبت کند تا براى نسل‌هاى بعد که مى‌آیند به مدرسه مجبور نباشند زبان فارسى را مثل انگلیسى یاد بگیرند ولى مادامى که مادر بچه‌اش در گهواره با زبان محلى و زبان آذرى صحبت کرده است این طفل لهجه‌اش طورى است که اگر فارسى هم یاد بگیرد فارسى نخواهد بود و در زندگى همیشه ناراحت خواهد بود از این نقطه‌نظر است که بنده اطمینان دارم که دولت اگر بخواهد خدمتى به فرهنگ و یک خدمتى به آذربایجان بکند خواست اهمیتى به فرهنگ کشور بدهد اگر دولتى، وزارتخانه‌اى خواست حقیقتاً به این مملکت خدمت بکند آذربایجانى که آقایان در چند روز قبل تصدیق فرمودید همیشه مورد مراحم و الطاف مخصوصه اعلیحضرت همایون شاهنشاه می‌‌باشد و در فداکارى و جانبازى همیشه در حقیقت پرچمدار است از نظر سیاسى علل زیادى دارد که باید به آنجا اهمیت داده شود و زبان فارسى مخصوصاً از کودکستان و دبستان و دبیرستان و دانشگاه مورد توجه قرار بگیرد بنده چون افتخار عضویت دانشگاه تبریز را دارم باید عرض کنم دانشگاه تبریز خدمت بزرگى از نقطه‌نظر ادبیات شیرین فارسى کرده است که از تمام نقاط کشور از خوزستان کرمان، اصفهان، خراسان، گیلان و مازندران ما در آذربایجان دانشجو داریم مى‌آیند مى‌بینند همه برادرند امیدوارم دولت و وزارت فرهنگ توجه بیشترى بکند که این زبان در کودکستان و دبستان و دبیرستان دانشگاه بیشتر اهمیت داده بشود و بودجه بیشترى براى این کار در نظر گرفته شود.

نایب رئیس- آقایان توجه بفرمایند اهمیت فرهنگ بر تمام آقایان نمایندگان محترم مسلم است (صحیح است) و یک چیزى است که همه معتقد هستیم ولى این نکته را خواستم به آقاى دکتر امین تذکر بدهم که زبان اصلى آذربایجان و کردستان همان زبان فارسى است (صحیح است) (صحیح است) البته کمک وزارت فرهنگ در تعمیم فرهنگ نهایت لزوم را دارد ولى ایشان یک قدرى مبالغه کردند (صحیح است)

دکتر امین- یک دیالکت است که باید در آذربایجان توجه بشود.

 

5- سؤال آقاى دکتر بینا راجع به مسمومیت اطفال در بنگاه خیریه و جواب آقاى معاون وزارت کشور

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- بنده راجع به مسمومیت اطفال بنگاه خیریه سؤالى از وزارت کشور کرده بودم آقاى وزیر کشور جواب بدهد که چه اقداماتى در این خصوص کرده‌اند و چرا این اتفاق افتاده است تا اطفالى که مملکت ما به آنها در آتیه بى‌نهایت احتیاج دارد این طور تلف شده‌اند وزارت کشور چه اقداماتى کرده ایشان جواب بفرمایند تا بعداً عرایض خودم را عرض مى‌کنم.

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت کشور.

معاون وزارت کشور (دکتر صدر)- بنده در این خصوص توضیح زیادى ندارم که خدمت‌تان عرض کنم در روزى که این اتفاق رخ داد مأمورین انتظامى اقداماتى کردند نماینده دادسرا هم تحقیقاتى از مسئولین همین بنگاه خیریه به عمل آورده یک عده‌اى از این اطفال را که مسموم شده بودند ببیمارستان شهربانى یک عده‌اى را هم خود بنگاه ببیمارستان‌هاى مختلف فرستاد از آن تاریخ به بعد یک پرونده‌اى هم در دادگسترى تهران مورد رسیدگى است شهردارى تهران در این خصوص مسئولیتى ندارد (دکتر بینا- چطور شهردارى

+++

مسئولیت ندارد؟) براى این که این اتفاق در یک مؤسسه خصوصى رخ داد و هنوز تا وقتى که دادسرا تعیین بکند علت مسمومیت چه بوده و یا به علت فساد مواد غذایى بود و این فساد مواد غذایى هم در کجا بوده شهردارى وظیفه‌اى نخواهد داشت دادسرا هر وقت اعلام کرد نتیجه اقداماتش را آن وقت به عرض می‌‌رسانم‏ (مهران- چطور شهردارى مسئولیت ندارد؟) براى این که شهردارى تهران مسئول بهداشت مواد غذایى در مغازه‌ها و شهر است در خانه اشخاص و یا مؤسسات خصوصى اگر این اتفاق بیفتد باید قبلاً این علت معلوم بشود که فساد مواد غذایى کجا پیدا شده و مسمومیت از چه بوده عرض کردم که هر وقت دادسرا رسماً اعلام کرد مسمومیت از چه بوده است آن وقت وزارت کشور اقدام می‌‌کند (پرفسور اعلم- هنوز پیدا نکرده‌اند؟) عرض کردم باید دادسراى تهران نتیجه تحقیقاتش را معلوم بکند بعد مراتب را به عرض برسانم.

مهران- اگر دویست تا دویست تا هم تلف شوند مسئولیت ندارد شهردارى‏

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- جاى بسیار تأسف است از آقاى معاون وزارت کشور که پس از یک ماه و نیم که شش هفت طفل معصوم در یک بنگاهى از بین رفته‌اند پشت تریبون تشریف آورده‌اند و مطالبى را می‌گویند که معلوم می‌‌شود اطلاعات ایشان کمتر از بنده است خیلى جاى تأسف است مملکتى که به یک فرد احتیاج دارد و امروز مملکت ما دچار کمى جمعیت است یک ماه و نیم از این جریان خیلى خیلى مهم می‌‌گذرد و ایشان به من می‌‌گویند پرونده در مراحل اول دادگسترى است آقا به دادگسترى چه مربوط است؟ شما چرا می‌‌فرمایید که ما در خانه اشخاص نمی‌توانیم برویم ببینیم؟ این خانه اشخاص نیست اینها سیصد، چهارصد طفل معصوم در یک شیرخوارگاهى هستند که شما بعد از یک ماه و نیم نمی‌دانید اینها با چه سمى کشته‌اند واقعاً جاى نهایت تأسف و تأثر است و بنده از این جواب وزارت کشور فوق‌العاده متأثر هستم و نمی‌توانم بگویم که موضوع برود به کمیسیون تحقیق ولى بدانید که واقعاً این قضیه اسباب ناراحتى براى تمام مردم این مملکت است چطور بچه‌هاى مردم می‌‌میرند و شما بعد از یک ماه و نیم مى‌گویید ما هنوز در مراحل اولیه هستیم و پرونده داریم درست می‌‌کنیم و هنوز درست نشده است که به مرگ اطفال مردم رسیدگى بکند شما حقش بوده می‌‌فرستادید مسئولش را پیدا می‌‌کردند مگر هر کس یک خیریه‌اى درست کرد چهارصد نفر را جمع کرد دیگر نه وزارت بهدارى نه وزارت کشور نه شهردارى هیچ کس نباید از وضع آن خبر داشته باشد آقایان ما باید اساس مملکت را با مردان آتیه بگذاریم اگر شما امروز به اطفال مردم اهمیت ندهید چطور به مردم این کشور علاقمند خواهید بود بنده از این جواب وزارت کشور در این موضوع بسیار بسیار ناراضى هستم و براى بنده قانع کننده نبود و دوباره تکرار خواهم کرد (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى بهبهانى

بهبهانى- شکایتى است که تقدیم می‌‌کنم.

6- معرفى آقاى نیسارى به وزارت بازرگانى به وسیله آقاى نخست‌وزیر

نایب رئیس- آقاى نخست‌وزیر

نخست‌وزیر (دکتر اقبال)- بنده قبلاً می‌‌خواستم آقاى نیسارى که به فرمان مطاع اعلیحضرت همایون شاهنشاه به وزارت بازرگانى منصوب شده‌اند به مجلس شوراى ملى معرفى کنم (نمایندگان- مبارک است) بنده موقعى رسیدم که سؤال جناب آقاى دکتر بینا مطرح بود معلوم شد معاون وزارت کشور جوابى داده است که قانع کننده براى آقاى دکتر نبوده است البته خیلى جاى تأسف است که یک عده از افراد این مملکت به واسطه عدم توجه مؤسسه‌اى که در آنجا بوده‌اند به علت مسمومیت تلف شده‌اند و از این ابراز احساسات آقاى دکتر بینا دوست عزیزم که خیلى خیلى حساس هستند تشکر می‌‌کنم ولى آقا اطلاع دارید یک اتفاقى می‌‌افتد مقامات معینى هستند که باید این کار رسیدگى کنند و جنابعالى اطمینان داشته باشید که وزارت دادگسترى در مرحله اول بایستى به اینکار رسیدگى کند و تحقیق بکند و مجرم را تعقیب کند در این کار هم کوتاهى نکرده و در آتیه امیدوارم که جواب قطعى یعنى نتیجه امر را به استحضار جنابعالى برسانند.

7- بیانات آقایان نخست‌وزیر و نایب رئیس به مناسبت زلزله غرب

نخست‌وزیر- موضوعى که بنده امروز می‌‌خواستم به اطلاع آقایان نمایندگان محترم برسانم و همه آقایان کم و بیش از جریانش اطلاع دارند موضوع زلزله‌اى است که در قسمت غرب مملکت اتفاق افتاده است و متأسفانه یک عده زیادى از هموطنان عزیز ما دچار قهر طبیعت شده‌اند و یک عده‌شان هم تلف شده‌اند البته این پیشامد همان طور که آقایان اطلاع دارند در روز جمعه ساعت پنج صبح اتفاق افتاد و در ساعت هفت و نیم صبح آقاى وزیر پست و تلگراف به اطلاع من رسانید و بلافاصله با جمعیت شیر و خورشید سرخ تماس گرفتم معلوم شد فوراً اقداماتى شده بنده وظیفه خودم می‌‌دانم از تمام کارکنان جمعیت شیر و خورشید سرخ در این محل سپاسگزارى کنم و مخصوصاً از دو نفر که اینها دائماً سر خدمت هستند و اولین قدم مثبت را آنها برداشته‌اند یکى دوست عزیزم آقاى دکتر عباس نفیسى نماینده محترم که اینجا تشریف دارند (صحیح است) و یکى هم آقاى دکتر خطیبى است (صحیح است) که این آقایان حقیقتاً بی‌درنگ اقدامات‌شان را کردند به طوری که بنده ساعت ده صبح که تلفن کردم گزارش دادند که تا به حال دویست دستگاه چادر و ششصد عدد پتو فوراً ارسال داشته‌اند و من وظیفه خودم می‌‌دانم از جمعیت شیر و خورشید سرخ و تمام کارمندانش و کارکنانش و مخصوصاً از این دو نفر آقایان که در رأس این کار قرار گرفته‌اند از این محل سپاسگزارى بکنم گزارشاتى که تا به حال رسیده است البته بنده به طور دقیق آمار تلفات را نمی‌توانم به اطلاع آقایان برسانم براى این که هنوز دقیقاً گزارش آن نرسیده است ولى از این وقایعى که اتفاق می‌‌افتد البته جاى نهایت تأسف و تأثر است ولى این اتفاقات یک چیزى را در این اواخر به ما نشان داد و آن هماهنگى دستگاه‌هاى مختلف است در این قبیل مواقع به طوری که تمام مأمورین از استاندار غرب گرفته و فرماندار همدان، مأمورین ارتش شیر و خورشید سرخ و بهدارى همه با همدیگر هماهنگى خیلى خیلى نزدیک داشته‌اند و این باعث خوشوقتى و امیدارى است باز هم بنده وظیفه خودم می‌‌دانم از تمام این مأمورین چه استاندار و چه فرماندار و سایرین که با کمال جدیت و فوریت به کمک هموطنان خود شتافتند در این مجلس سپاسگذارى کنم مرکزى که بیش از همه در آنجا تلفات وارد آمده قریه نارسنج در سنقر است طبق اطلاعاتى که تا دیروز داشته‌ایم شاید در حدود ششصد هفتصد نفر آنجا تلفات داشته است و قریه‌اى است که بکلى از بین رفته است البته همان روز جمعه گزارش امر به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه رسید و اوامر مؤکدى صادر فرمودند و برحسب امر و فرمان مطاع ملوکانه خود بنده به اتفاق وزراى بهدارى و کشور روز چهارشنبه عازم آن نقاط هستیم براى این که از نزدیک هم ببینیم چه اتفاقى افتاده است و وضع این بیچاره‌ها را ببینیم که چه باید کرد و فعلاً مى‌توانم به نمایندگان محترم اطمینان بدهم که آن اقدامات و کمک‌هاى اولیه‌اى که لازم باشد و لازم بوده به وسیله جمعیت شیر و خورشید سرخ و بهدارى و مقامات لشگرى و کشورى انجام شده است و تا دیروز غروب اقداماتى که شده و گزارشى را که از طرف شیر و خورشید سرخ فرستاده‌اند به عرض آقایان می‌‌رسانم این متن گزارش روز جمعه است. خطاب به بنده «در تعقیب امریه تلفنى بلافاصله از طرف شیر و خورشید سرخ اقدامات ذیل انجام پذیرفت 1- با استاندار استان پنجم و فرماندار همدان تلفنى مذاکره شد معلوم گشت هنوز در این باب اطلاعات جامعى نرسیده و اقدامات مقدماتى به این شرح به عمل آمده است جلسه فوق‌العاده شیر و خورشید سرخ کرمانشاه و همدان تشکیل شده نمایندگان این دو شعبه با وسایل امدادى به محل حرکت کردند. مرکز امدادى در صحنه تعیین شده که به قرار اطلاع مرکز حادثه بوده است.

قرار شده است که هر دو شیر و خورشید سرخ با هم اشتراک مساعى نمایند.

2- از طرف جمعیت مرکزى بلافاصله دویست دستگاه چادر بزرگ فرنگى و ششصد عدد پتو با مقدارى خواربار به صحنه فرستاده شد. 3- به شیر و خورشید سرخ همدان و کرمانشاه اختیار داده شد از اعتبارات خود وسایل کمک‌هاى اولیه را تهیه کنند تا فردا براى آنها اعتبارات نقدى کافى حواله شود.

4- یک نماینده از طرف شیر و خورشید سرخ مرکزى نیز براى همکارى مأمورین یافت.

5- به محض وصول اطلاعات دقیق آنچه باز هم لازم باشد بی‌درنگ حواله می‌شود. ضمن گزارش‌هاى بعدى جریان کار به عرض می‌رسد آنچه تاکنون اطلاع رسیده مبنى بر تحقیق کامل نبوده است واقعه در ساعت پنج و ربع صبح اتفاق افتاده و این گزارش اولى بوده که در ساعت ده روز جمعه از شیر و خورشید سرخ دریافت شد.

این هم گزارشى است که ساعت 1 دیشب فرستاده‌اند.

«در تعقیب گزارش شماره 38336 مورخ 22/ 9/ 1336 با کمال احترام به استحضار خاطر شریف می‌رساند. طبق گزارش‌هاى مفصلى که از طریق شعب جمعیت شیر و خورشید سرخ در کرمانشاه و همدان و مراجع دیگر رسیده زلزله در نقاط بین سه شهر همدان کرمانشاه و سنندج عده زیادى از قرا و قصبات ویران ساخته و تلفات قابل توجهى وارد آورده و عده زیادى را مجروح ساخته است.

مراکز مهم‏ زلزله عبارت است از قروه که مرکز اصلى بوده است خوشبختانه مصون مانده است ولى در دهات اطراف خسارات و تلفات وارد آمده است. اسدآباد - دهکده‌هاى دولت‌آباد - پیریوسف - سرابند - حسام‌آباد - اجین سیف‌آباد.

سراب صحنه که 44 نفر در آن تلف شده‌اند.

سنقر و توابع آن به‌خصوص دهکده فارسینج که به قرار اطلاع از همه نقاط دیگر بیشتر تلفات داشته است و مرکز

+++

این زلزله بوده است.

کنگاور شامل قرا فشن - رشتیان- قراگزلو- حقاب لاى سفلى- ده آسیات- سلطان طاهر

خوشبختانه در شهرهاى همدان و سنندج و کرمانشاه و تویسرکان و بیجار و اراک و آوج و کامیاران نیز هر چند زلزله حادث شد ولى تلفات و خساراتى نداشت.

درباره میزان تلفات گزارش‌هاى مختلفى که تاکنون رسیده تعداد را نزدیک به 600 نفر نشان می‌دهد ولى هنوز آمار قطعى و صحیح که بتوان با اطمینان آن را به عرض رسانید در دست نیست فقط می‌توان گفت که تعداد تلفات قابل توجه و زیاد بوده و متأسفانه عده بسیار زیادترى نیز مجروح شده‌اند که می‌بایست در این سرماى زمستان هر چه زودتر تحت مراقبت و مداوا و معالجه قرار گیرند در این باب فورى از طرف بهدارى‌هاى کرمانشاه و همدان اقداماتى به عمل آمده و داروهایى که کسر داشته‌اند در اختیار آنها قرار گرفته و فرستاده شده امروز تلفنى اطلاع دادند و به علاوه امروز طبق تقاضاى شیر و خورشید سرخ از طرف وزارت بهدارى آمبولانس با پزشک به اختیار این جمعیت قرار گرفت و داروهاى لازم از طرف شیر و خورشید سرخ تهیه شد و یکى به خط همدان- قروه- سنندج‏- و دیگرى به خط همدان اسدآباد- صحنه- کنگاور اعزام گشت تا نسبت به معالجه و مداوى مجروحین و بیماران اقدام نمایند اگر ضرورت اقتضا کرد جمعیت و وزارت بهدارى مشترکاً با همکارى یکدیگر عمل خواهند کرد.

تاکنون از طرف شیر و خورشید سرخ لوازم ذیل به مراکز همدان و کرمانشاه فرستاده شد:

یک هزار دستگاه چادر فرنگى

یک هزار و پانصد تخته پتو

یک میلیون ریال نقد براى مخارج ضرورى به علاوه شعب شیر و خورشید سرخ هر یک خواربار و لوازم امدادى اولیه از محل اعتبارات خود تهیه و تقسیم کرده و باز هم مشغول تقسیم هستند.

طبق تقاضاى جمعیت شیر و خورشید سرخ از طرف ستاد محترم نیروى هوایى یک هواپیماى داکو تا امروز به اختیار این جمعیت گذاشته شد که 50 چادر بزرگ به کرمانشاه حمل کرد و قرار است فردا صبح نیز یک هواپیماى دیگر به اختیار گذاشته شود که باز هم پنجاه چادر بزرگ حمل نمایند.

از اداره مخابرات ارتش تقاضا شده است دو دستگاه بى‌سیم یکى براى منطقه کرمانشاه و یکى براى منطقه همدان به اختیار جمعیت شیر و خورشید سرخ بگذارند و یک دستگاه تایپ نیز به جمعیت اختصاص دهند تا مخابرات فورى و مستقیم باشد.

7- از طرف لشگر کرمانشاه نهایت مساعدت نسبت به کمک مجروحین و دفن اجساد و همکارى با مأمورین امدادى به عمل آمده است که موجب کمال سپاسگزارى است.

جمعیت مرکزى مرتباً با جناب آقاى عماد ممتاز استاندار استان پنجم و جناب آقاى ملکى فرماندار همدان تماس تلفنى دارد و تصمیمات متخذه با جلب نظر و همکارى آقایان محترم و شیر و خورشید سرخ همدان و کرمانشاه به موقع اجرا گذاشته می‌شود خدمات صمیمانه استاندار محترم استان پنجم و فرماندار محترم همدان موجب قدردانى و سپاسگزارى است.

چون باید براى تجدید ساختمان نقاط آسیب‌دیده به فوریت اقدام کرد و مردم را هر چه زودتر ممکن باشد از زیر چادر در این سرماى سخت نجات داد از طرف جمعیت شیر و خورشید سرخ و هیئت کمک به آسیب‌دیدگان ترتیب کار به صورتى داده شده است که بلافاصله پس از خاتمه دوره کمک‌های اولیه که بیش از یک هفته نخواهد کشید کار ساختمان‌ها با تجربه‌ای که اکنون در دست است شروع گردد گزارش این کار جداگانه تقدیم خواهد شد.

این هم یک گزارشى است که از همدان فرستاده اند «امروز که معاون فرماندارى همدان به سنقر رفته است و گزارشى که داده است دیده است که قریه خارسنج، بکلى از بین رفته است و عده زیادى در زیر آوار مانده‌اند و تا حال در حدود 300 نفر را از زیر آوار بیرون آورده‌اند و در قرا سلطان طاهر و دو سه محل دیگر تلفاتى وارد آمده و مردم در این سرما سرگردان و محل سکونت و پناهى ندارند و عده کافى سرباز و اشخاص دیگر با بیل و کلنگ مشغول بیرون آوردن اجساد از زیر خاک هستند و مقدارى بیل و کلنگ مورد احتیاج بوده است که فرستاده شده است از حیث خواربار در زحمت هستند و از طرف فرماندار همدان و گروهان ژاندارمرى هفت دستگاه ماشین و پرستار و مقدارى دارو و وسایل پانسمان به سنقر فرستاده شده است این هم اقداماتى است که شده است» نهایت تأسف است که یکبار دیگر هم یک قسمت از مملکت ما دچار قهر طبیعت می‌شود ولى همان طور که اعلیحضرت همایون شاهنشاه فرمودند این اتفاقات به هیج‌وجه من‌الوجوه نبایستى خللى در روحیه ما وارد بشود و همه با جدیت و صداقت بایستى دست به دست همدیگر بدهیم و امیدواریم که نظیر پیدا نکند و تکرار نشود و در این اتفاقى هم که افتاده است به بهترین وجهى وسایل راحتى آنها را فراهم کنیم و تا یک حدى جبران بکنیم. بنده از اینجا به تمام فامیل و خانواده اشخاصى که برای‌شان این واقعه اسفناک روى داده است از طرف دولت تسلیت می‌گویم و امیدوار هستم خداوند بازماندگان را خوش و خرم نگاه دارد (انشاء‌الله)

نایب رئیس- بیانات جناب آقاى نخست‌وزیر نسبت به زلزله‌اى که در یک قسمت از کشور واقع شده مسلماً موجب نهایت تأسف و تأثر عموم نمایندگان محترم است (صحیح است) امیدواریم بنابر امر مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهى دولت یک اقدامات سریعى در دنباله اقداماتى که تا به حال نموده‌اند بنمایند که واقعاً آسیب‌دیدگان و کسانى که الان بى‌خانمان مانده‌اند بتوانند به راحتى زندگى خودشان را ادامه بدهند (انشاءالله) و تأثر عموم نمایندگان محترم را نسبت به این واقعه و اظهار تسلیت به بازماندگان آن بیچارگانى که الان بى‌خانمان هستند از طرف نمایندگان محترم اظهار می‌دارم (صحیح است)

8- شور اول گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به موافقت‌نامه فرهنگى بین ایران و یونان‏

نایب رئیس- گزارش موافقت‌نامه فرهنگى بین دولت ایران و یونان مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش ازکمیسیون فرهنگ

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون فرهنگ در جلسه مورخه 6 آذر 1336 با حضور آقاى وزیر فرهنگ لایحه شماره 5645 ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه فرهنگى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت یونان مشتمل بر ماده واحده حاوى یک مقدمه و هفت ماده را مطرح و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- موافقت‌نامه فرهنگى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت پادشاهى یونان را که مشتمل بر یک مقدمه و هفت ماده می‌باشد و در 29 آبان ماه 1335 در آنکارا به امضا نمایندگان مختار دولتین رسیده است تصویب می‌نماید.

مخبر کمیسیون فرهنگ- دیهیم

گزارش از کمیسیون امور خارجه

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه در جلسه مورخه 11 آذر ماه 1336 با حضور آقاى وزیر امور خارجه لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه فرهنگى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت یونان را مطرح و گزارش کمیسیون فرهنگ را تأیید و تصویب نمود اینک خبر آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور خارجه- مرآت اسفندیارى

نایب رئیس- کلیات مطرح است کسى اجازه نخواسته است بنابراین اعلام رأى می‌کنیم براى ورود در مواد آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده واحده مطرح است مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

9- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به اصلاح قسمت اخیر مواد 2 و 10 قانون ورود و اقامت اتباع خارجه‏

نایب رئیس- اصلاح قسمت اخیر ماده 2 و 10 قانون ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران مطرح است گزارش آن قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از کمیسیون امور خارجه

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه در تاریخ 5 آذر ماه 1336 با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه لایحه شماره 54867 دولت راجع به اصلاح قسمت اخیر ماده 2 و ماده 10 قانون ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران را مورد شور و رسیدگى قرار داده پس از مذاکراتى با اصلاحاتى به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- قسمت اخیر ماده 2 و ماده 10 قانون ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران مصوب اردیبهشت ماه 1310 به طریق ذیل اصلاح می‌شود:

الف- قسمت اخیر ماده 2 به شرح زیر اصلاح می‌شود:

روادیدی که مأمورین ایران در خارجه به بیگانگان می‌دهند علاوه بر حق ورود با مراعات ماده سوم قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه حق نود روز اقامت در ایران را نیز به دارنده می‌دهد.

تبصره- دولت می‌تواند در موارد استثنایى ترتیب خاصى بدهد.

ب- ماده 10 به شرح زیر اصلاح می‌شود:

ماده 10- اجازه خروج از ایران به بیگانگان از طرف مأمورین شهربانى محل اقامت دایمى یا موقتى آنها داده خواهد شد.

تبصره- بیگانگانى که به ایران وارد می‌شوند و مدت توقف آنها از نود روز تجاوز نکند احتیاج به روادید خروج ندارند لیکن مؤظف می‌باشند براى خروج از ایران اعلامیه خروجى را تکمیل و به مأمورین گمرکى مرز خروجى تسلیم نمایند. مخبر کمیسیون امور خارجه- محسن مرآت اسفندیارى

گزارش از کمیسیون کشور

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشور در جلسه مورخه 11 آذر ماه 1336 با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه لایحه دولت راجع به اصلاح قسمت اخیر ماده 2 و ماده 10 قانون ورود و

+++

اقامت اتباع خارجه در ایران مطرح و گزارش کمیسیون امور خارجه را عیناً تصویب نمود و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- سعید مهدوى

نایب رئیس- چون نسبت به این گزارش تقاضاى فوریت شده است پیشنهاد قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى اینجنابان پیشنهاد می‌نماییم طرح پیشنهادى دولت راجع به اصلاح بعضى از مواد قانون ورود و اقامت اتباع خارجه به قید یک فوریت مطح بشود ابتهاج. امیرحکمت. صادق بوشهرى. توماج. موسوى. بزرگ‌نیا. بوربور. کیکاوسى. شیبانى و چند امضاى دیگر

نایب رئیس- نسبت به پیشنهاد یک فوریت مخالفى نیست؟ (مسعودى- کسى مخالف نیست) رأى می‌گیریم به پیشنهاد یک فوریت این لایحه آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. کلیات اصل گزارش مطرح است مخالفى نیست؟ آقاى دکتر مشیر فاطمى بفرمائید.

دکتر مشیر فاطمى- بنده فکر کرده بودم اینجا تبصره‌اى پیشنهاد کنم که اضافه به این مواد اصلاحى بشود ولى خواستم قبل از این که بنده این تبصره را پیشنهاد کرده باشم نظر دولت را جلب کنم.

آقایان اطلاع دارید و اغلب به خارجه مسافرت فرموده‌اید ملاحظه فرمودید ایرانى‌هایى که می‌خواهند به ایران برگردند باید بروند در قنسولگری‌هاى ایران روادید بگیرند در صورتی که موردى ندارد و نباید مجبور بشوند که بروند در سفارت ایران در آن محل و روادید بگیرند.

ابتهاج- این قسمت هم اصلاح شده.

معاون وزارت امور خارجه- این قسمت اصلاح شده.

دکتر مشیر فاطمى- بنابراین چون اصلاح شده بنده دیگر عرضى ندارم (احسنت)

نایب رئیس- دیگر کسى اجازه نخواسته اعلام رأى می‌کنیم به ورود در ماده آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد مادة واحده مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به اصل ماده واحده آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایید (اکثر قیام نمودند) تصویب شد به مجلس سنا براى تصویب ابلاغ می‌شود.

 

10- شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به موافقت‌نامه هوایى بین ایران و سوییس

نایب رئیس- موضوع دیگر موافقت‌نامه حمل و نقل هوایى بین دولت ایران و سوییس است که گزارش آن قرائت مى‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون راه در جلسه 5 آذر ماه 1336 با حضور آقاى وزیر راه لایحه شماره 2990 ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى سویس درباره سرویس‌هاى هوایى براى حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستى ما بین دو کشور و ماورا آنها مشتمل بر ماده واحده متضمن یک مقدمه و 16 ماده و یک ضمیمه و دو نامه را مطرح و عیناً تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد:

ماده واحده موافقت‌نامة هوایى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى سوییس راجع به سرویس‌هاى هوایى براى حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستى مابین دو کشور و ماورا آنها که مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک ضمیمه و دو نامه می‌باشد و در تاریخ ششم خرداد ماده یک هزار و سیصد و سى و سه خورشیدى در تهران به امضا رسیده است تصویب می‌نماید و به دولت اجازه مبادله اسناد تصویبى آن را می‌دهد.

مخبر کمیسیون راه- مهندس فروهر

نایب رئیس- گزارش کمیسیون خارجه هم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون امور خارجه

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه در جلسه 11 آذر ماه 1336 با حضور آقاى وزیر امور خارجه لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى سوییس را مطرح و گزارش کمیسیون راه را تأیید نمود اینک خبر آن به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد.

مخبر کمیسیون امور خارجه- مرآت اسفندیارى‏

نایب رئیس- شور در کلیات است کسى در ورقه هم اجازه نخواسته است مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) اعلام رأى می‌کنیم آقایانى که موافق با ورود در مواد هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد، شور در خود ماده است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

11- شور اول گزارش کمیسیون راه دایر به موافقت‌نامه حمل و نقل هوایى بین دولتین ایران و کشورهاى متحده امریکاى شمالى‏

نایب رئیس- موافقت‌نامه هوایى بین ایران و امریکا مطرح است گزارش کمیسیون راه قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت می‌شود)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون راه در جلسه مورخه 5 آذر ماه 1336 با حضور آقاى وزیر راه لایحه شماره 6025 ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه حمل و نقل هوایى بین ایران و امریکا مشتمل بر ماده واحده حاوى متن موافقت‌نامه را مطرح و عیناً تصویب نمود اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- موافقت‌نامه حمل و نقل هوایى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت کشورهاى متحده امریکا مشتمل بر یک مقدمه و بیست ماده و یک ضمیمه که در تاریخ ششم دی ماه یک هزار و سیصد و سى و پنج خورشیدى در تهران به امضا رسیده تصویب می‌نماید.

مخبر کمیسیون راه- مهندس فروهر

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه در جلسه 11 آذر 1336 با حضور آقاى وزیر امور خارجه لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه حمل و نقل هوایى بین ایران و امریکا را مطرح و خبر کمیسیون راه را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور خارجه- مرآت اسفندیارى

نایب رئیس- کلیات مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به ورود در مواد آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد، شور در خود ماده است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

12- موقع و تعیین دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نایب رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه ساعت 9 صبح خواهد بود. دستور هم بودجه مجلس است.

(مجلس 45 دقیقه پیش از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295205!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)