کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/28]

جلسه 14 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 29 فروردین ماه 1329  

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-معرفى آقاى به‌نیا به معاونت وزارت دارایی و تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقا نخست وزیر

3-طرح و تصویب لایحه اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه اول سال‏ 1329

4-تعیین موقع و دستور جلسه آینده ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه 14

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 29 فروردین ماه 1329

 

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-معرفى آقاى به‌نیا به معاونت وزارت دارایی و تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقا نخست وزیر

3-طرح و تصویب لایحه اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه اول سال‏ 1329

4-تعیین موقع و دستور جلسه آینده ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقا ى دکتر معظمى (نایب رئیس) تشکیل گردید

1-تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس- صورت غایبین قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) صورت غیبت و دیر‌آمدگان آقایان نمایندگان در جلسه صبح یکشنبه 27 فروردین ماه 1329 غایبین با اجازه آقایان: یوسف شکرایى. حسین فرهودى، مرتضى حکمت، محمدعلى مسعودى، سید مهدى پیراسته، سلطانى، غایبین بى‌اجازه آقایان: محمود محمودى صفوى محمد‌على نصرتیان منصف، قهرمان، خسرو قشقایى، ابریشم‌کار، سالار سنندجى، معدل، سود‌آور، دیرآمدگان بى‌اجازه آقایان: حسن اکبر یک ساعت. محمد هراتى 30 دقیقه.

نایب رئیس- آقاى اردلان نسبت به صورت جلسه اعتراضى دارید؟

اردلان- با این ‌که آقایان تند‌نویسان کمال دقت را در صورت جلسه گذشته فرمودند معهذا یک ارقامى است که درش اشتباه شده است و چون لازم است این ارقام تصحیح شود از این جهت بنده آمدم اینجا عرایضم را بکنم و خواهش می‌کنم که آقایان یادداشت بفرمایند در جلسه گذشته بنده عرایضى راجع به پشتوانه کردم ابتدا نوشته شده است در قانون 22 مرداد 1327 در صورتى که 22 مرداد 1317 درست است در صفحه 13 بنده عرض کردم که پشتوانه اسکناس از ارزى است که تضمین به طلا شده اینجا نوشته است تبدیل به طلا شده این صحیح نیست در قسمت پایین‌ترش گفتم که اگر این طور نبود به پشتوانه ضرر وارد می‌آمد اینجا طور دیگر نوشته شده بنده عرض کردم از طلاهاى ما در آفریقا در بانک پروتوریا، اینجا د و نوبت اشتباه شده و نوشته شده ویکتوریا، و صحیح پروتوریا است اما در قسمت طلایى که ما در صندوق بین‌المللى پول داریم به کلى غلط نوشته شده و صحیح آن 7/ 775/ 873/ 488 گرم است در اینجا اشتباه شده باز چند سطر پایین‌تر عرض کردم سهامى که ما در بانک بین‌المللى ترمیم داریم این رقمى که اینجا نوشته شده غلط است و رقم صحیح آن این است که بنده می‌خوانم 23622480 ریال و غیر از این اشتباه دیگر نبود خیلى معذرت می‌خواهم‏

نایب رئیس- آقاى حاذقى نسبت به صورت جلسه فرمایش دارید؟

حاذقى- نسبت به صورت جلسات این جا مکرر آقایان نمایندگان محترم تذکراتى داده‌اند که در صورت جلسات مذاکرات صحیح و مرتب به طوری که آقایان ادا می‌کنند منعکس نیست و تقاضا کرده‌اند مکرر که هیئت محترم رئیسه یک تصمیمى براى اصلاح انتشار صورت جلسات مجلس اتخاذ کند و عمل کنند راهش را هم پشنهاد کردند من خواستم عرض کنم که باید علت اصلى این کار را درک کرد بعضى تصور می‌کنند که تقصیر متوجه آقایان تند‌نویس‌ها است و حال آن که آقایان این صورت جلسات را آن طورى که بنده در جریان مجلس بودم و اطلاع دارم خوب استنساخ می‌کنند و حاضر می‌کنند نقص در دستگاه چاپخانه و چاپ این صورت جلسات است که در آنجا باید غلط‌گیرى شود و تصحیح شود و این کار هم انجام نمی‌شود عرض کنم مجلس شوراى ملى مطابق نظامنامه سه نفر کار‌پرداز انتخاب می‌کند وظیفه کار پردازها در نظامنامه مجلس تعیین شده و مهم‌ترین وظیفه‌شان نظارت بر حسن جریان دستگاه‌هاى تابع مجلس است این است که از هیئت رئیسه استدعا می‌شود چون کارپردازها کار دارند، خود من در دوره چهاردهم و پانزدهم وقتى که کارپرداز بودم از اول وقت تا آخر وقت روزهایى که نوبتم بود میامدم و به مراجعات چاپخانه و کارهاى دوایر رسیدگى می‌کردم حالا باید ترتیبى داده بشود که هر یک از کارپردازان محترم تشریف داشته باشند و نظارت بر حسن جریان وسرعت جریان کارهاى مجلس داشته باشند تا این‌که این نواقص نباشد، اما اشتباهاتى که

+++

در این قسمت به خصوص صورت مجلس هست نسبت به عرایضى که من در جلسه گذشته کردم بسیار است و الان مجال توضیحش نیست براى این ‌که مجدداً آن بیانات باید تکرار شود ولى سه موضوعش که خیلى مهم است و باید تذکر داده شود موضوع اول تذکر راجع به رقم بودجه‌ای است که دولت در نظر گرفته است براى سال مالى 1329 بدهد که من عرض کردم یک میلیارد و دویست میلیون تومان یا 12 میلیارد ریال است و باید یک طورى بشود که یک قسمتى از این بودجه صرف کارهاى عمرانى و انتفاعى بشود دوم راجع به این جمله‌اى که من عرض کردم رأیى که مجلس شوراى ملى و مجلس سنا به اتفاق به دولت داده ما‌به‌ازایى نداشته از نظر مادى و هیچگونه تبانى و معامله‌اى بین مجلس دولت نبوده سواى علاقه به این که دولت بتواند با پشتیبانى مجلس شوراى ملى یک رشته اصلاحات اساسى مملکت بکند تا مجلسین هم به موافقت خودشان ادامه بدهند و خیلى هم مایل است که کار بکند و در غیر این صورت براى مجلسین خیلى مشکل خواهد بود ولى چه می‌شود کرد وقتى که وزارت دارایى اعتبارى در اختیار مؤسسات انتفاعى نمی‌گذارد و الان هم جناب آقاى به‌نیا اینجا تشریف دارند من شخصاً و از طرف یک عده‌اى از رفقا اینجا اجازه دارم از شخص ایشان گله کنم براى این‌که د روزارت دارایی نسبت به مراجعات وکلا مخصوصاً قسمت‌هایى که مربوط به اصلاحات است توجهى نمی‌کنند (صحیح است) ..... (زنگ نایب رئیس)

نایب رئیس- این مربوط به صورت مجلس نیست.

حاذقى- عرض کردم که در صورت مجلس نوشته شده است که بنگاه آبیارى وظیفه خودش را انجام نمی‌دهد من عرض کردم که دولت اعتبارات انتفاعى را نمی‌پردازد بنگاه آبیارى چه می‌کند. آقاى مهندس شریف‌امامى یک مرد شریف و لایق و شایسته ولى آخر ماه فقط حقوق اعضا را بهش می‌دهند اما اعتباراتى که براى سد‌سازى یا براى کارهاى مربوط به آبیارى است به او نمی‌دهند (صدر‌زاده - در صورت مجلس هم همین طور نوشته شده است) در حال حاضر هم از بودجه سال گذشته بهشان نمی‌دهند و خزانه‌دارى کل نمی‌پردازد این است که در صورت مجلس تقاضا می‌شود اصلاح شود.

نایب رئیس- آنچه که مربوط به صورت مجلس است اصلاح می‌شود ولى راجع به قسمت تند‌نویسى و چاپخانه اقداماتى شده است که جلوگیرى بشود از این اغلاط آقاى امینى هم یک توضیحاتى در همین قسمت دارند.

امینى بنده متأسفم که امروز آقاى حاذقى بى‌مهرى فرمودند هم نسبت به کار‌پردازان و هم نسبت به معاون وزارت دارایى (حاذقى - حساب شخصى نیست) من آنچه که اطلاع دارم کارپردازان مجلس هر کدام به سهم خودشان کارهایى که مربوط به آنها است انجام می‌دهند ولى آنچه که مربوط به الان است این است که 3 نفر از تند‌نویسان لایق ما را به نظام وظیفه بردند دستگاه تند‌نویسى چند نفر تند‌نویس تازه استخدام کرده است که آنها هنوز

کاملاً وارد نیستند و سعى خواهد شد که آنها اصلاح شوند و این قسمت مرتفع بشود منظور بنده این بود که اگر در این چند روز اخیر اشتباهاتى در صورت جلسات هست نسبت به بیانات آقایان به علت کم بودن تند‌نویسان و این قسمت به طورقطع تا چند روز دیگر حل می‌شود.

نایب رئیس- آقاى آشتیانى‌زاده نسبت به صورت جلسه نظرى دارید؟ بفرمایید.

آشتیانى زاده- در صورت جلسه در قسمت اول اظهارات جلسه گذشته بنده به جاى ملغى است نوشته شده (غلط است) یکى هم در آخر اظهارت بنده گفته شده است که تاریخ بزرگ این جریانات را اصلاح خواهد کرد و در اینجا هم اشتباه شده است نوشته است که (وخودش اصلاح خواهد کرد) این دو قسمت را در صورت جلسه خواستم استدعا کنم که اصلاح بشود یکى هم راجع به تقاضاى دانشجویان دانشکده پزشکى است که استدعا داشتم حالا که آقایان هستند این جا از طرف مقام ریاست هم تذکر داده شود که در این قسمت اقدام بکنند و راجع به .....

نایب رئیس- تمنا می‌کنم این قسمت را معمول بفرمایید در موقع صورت جلسه اعتراض باید به صورت جلسه باشد.

آشتیانى‌زاده- سؤالى هم از آقایان وزرا کرده‌ام.

نایب رئیس -بسیار خوب آقاى دهقان بفرمایید.

دهقان- در جلسه قبل که آقاى اردلان راجع به پشتوانه اسکناس صحبت می‌فرمودند اینجا یک تذکرى دادند که درج نشد در صورت جلسه و بنده یاد‌آورى کردم و چون موضوع اسکناس فوق‌العاده اهمیت دارد و مورد توجه عمومى است (صحیح است) این را بنده اینجا عرض کردم و مجدداً هم عرض می‌کنم آقاى اردلان گفتند که امروز اسکناس ما هفتاد و هفت در صد پشتوانه دارد و بنده عرض کردم که تا میزان صد در صد از محل جواهرات سلطنتى این پشتوانه تأمین است و ما یک چیزى هم اضافه داریم و این در صورت جلسه قید نشده است در صورتی که از نظر جلب توجه و اعتماد عمومى لازم بود که در صورت جلسه قید بشود (صحیح است) بعد هم یک تقاضایى راجع به تعقیب پرونده‌هاى آقاى قوام‌السطنه است که در کمیسیون دادگسترى است تقدیم مقام ریاست می‌شود که تعیین تکلیف کنند.

نایب رئیس- طبق مقررات تقدیم کمیسیون می‌شود ولى مربوط به صورت جلسه نبود آقاى فقیه‌زاده راجع به صورت جلسه فرمایشى دارید؟ بفرمایید

فقیه‌زاده- عرض کنم که تصدیق می‌فرمایید که مردم قبل از این‌ که صورت جلسه مذاکرات مجلس را ببینند به وسیله جراید از نطق نمایندگان مستحضر می‌شوند بنده درجلسه گذشته قبل از دستور اظهار کردم  (اعاشه آموزگاران ودبیران فرهنگ در کمال سختى است اکثر دبستآنها و دبیرستآنها در ولایات مزبله دآنهایى است که باعث رقت است ولى اموال بى‌صاحب موقوفات را مثل حلوا مى‌بلعند و مرکز اخلال در همین تهران است و هر شیاد و غارتگرى براى ضرورتی که گاهى دارد) در روزنامه‌ها نوشته شده در ولایات اغلب دبستآنها وضعش بسیار بد است د رعوض املاک موقوفه را مثل حلوا می‌خورند و مرکز این دزدها در تهران است بنده دزدها نگفتم این را خواستم ارباب جراید بعد از این رعایت بکنند.

نایب رئیس- آقاى غلام‌رضا فولادوند راجع به صورت جلسه است بفرمایید.

غلام‌رضا فولادوند- عرض بنده این است که راجع به نطق آقایان نمایندگان در تمام ادوار مختلف مجلس این موضوع مورد بحث بود که گاهى یک کلمه یا یک عبارتى از قلم میافتد بنده عرض می‌کنم که بر اى تند‌نویس نوشتن نطق یک وکیل که مثلاً یک ساعت حرف می‌زند که طابق‌النعل بالنعل نطق او را بگیرد این اصلاً مقدور نیست اگر نمایندگان محترم می‌خواهند که نطق‌شان صحیح چاپ شود یک کمکى بکنند و رونوشتى از نطقشان را به آقایان تندنویس‌ها بدهند که هر روز این بحث پیش نیاید و اما راجع به آقاى معاون وزات دارایى عده‌اى از نمایندگان نسبت به ایشان نهایت عدم‌اعتماد را دارند و از آقاى نخست وزیر خواهش دارند که ایشان را در رأس مالیه نگذارند (همهمه نمایندگان - زنگ ممتد نایب رئیس) ایشان مأمورین دزد را حمایت می‌کنند (عده‌اى از نمایندگان - این طور نیست) تمام عیوب وزارت مالیه از ایشان (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) ما نمی‌توانیم این جور ساکت بنشینیم (همهمه نمایندگان) اورنگ صحیح نیست.

نایب رئیس- آقاى فولادوند راجع به صورت جلسه بفرمایید این بیانات مربوط به صورت جلسه نیست‏

غلام‌رضا فولادوند -بنده ثابت می‌کنم مگر ممکن است من دروغ بگویم الان اجازه بدهید من ثابت می‌کنم.

ناصر ذوالفقارى و غضنفرى- صحیح است‏

نایب رئیس -آقاى فولادوند جنابعالى اجازه خواستید راجع به صورت جلسه و برخلاف مقررات رفتار کردید.

غلام‌رضا فولادوند- بنده برخلاف مقررات حرف نمی‌زنم این‌ها بر خلاف مقررات پدر مردم را می‌سوزانند (همهمه نمایندگان) من الان ثابت می‌کنم (زنگ نایب رئیس)

نایب رئیس- آقاى فولادوند من به جنابعالى تذکر می‌دهم آقاى نخست وزیر فرمایشى دارید بفرمایید.

2- معرفى آقاى به‌نیا به معاونت وزارت دارایى و تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى نخست وزیر

نخست وزیر- به طوری که خاطر آقایان مستحضر است وزارت دارایى فعلاً تحت نظر خود بنده است و عنقریب هم وزیر دارایى معین می‌شود (انشاء‌الله) آقاى به‌نیا فعلاً متصدى معاونت وزارت دارایى هستند و تحت نظر من کار می‌کنند تا وزیر تعیین شود. و امیدوار هستم اگر سوء‌تفاهمى در خاطر آقایان هست و

+++

اشکالاتى در کار دیده‌اند به خود بنده بگویند البته به زودى رفع می‌شود و یقین داریم هیچ نظرى نیست جز حسن‌جریان امور و تشریک مساعى براى پیشرفت کار (صحیح است) (ناصر ذوالفقارى - بنده عرضى داشتم) دو لایحه دارم که تقدیم می‌کنم براى تصویب آقایان محترم یک لایحه براى فروش خالصه‌جات دولتى به زارعین و خرده مالکین (نمایندگان احسنت) که شرط اولش اقامت در ملکى است که مالک خواهد شد (صحیح است) (اسلامى - خالصه‌اى مانده است؟) بله خالصه‌جاتى مانده است و یک ماده از مواد برنامه دولت است فقط املاک نیست، اراضى هم هست که وسایل آبادى در آنها فراهم می‌شود و به زارعین یعنى اشخاصى که در همان ملک مشغول فلاحت می‌شوند واگذار می‌شود (صحیح است) بانک کشاورزى هم اعتباراتى خواهد داد و خرده مالکین کمک‌هاى مفید و مؤثرى بکند (شوشترى - بفرمایید خاصه خرجى هم نکنند) منظور اصلاح و کار مفید است و الا این شرط همیشه درش مخلوط می‌باشد. لایحه دیگر مربوط است به انتخاب 6 نفر براى هیئت نظارت سازمان برنامه (صحیح است) چنین لایحه‌اى در دوره پانزدهم به مجلس شوراى ملى تقدیم شده بود ولى فرصت نشد که در همان دوره مطرح بشود و به تصویب برسد بنابراین لایحه تجدید شده است و حالا تقدیم می‌شود.

نمایندگان -بسیار خوب‏

کشاورز‌صدر- بفرمایید آن لایحه تقسیم خالصه‌جات را قرائت بکنند.

3 - طرح و تصویب لایحه اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه اول سال‏329

نایب رئیس -لوایح به کمیسیون‌هاى مربوطه فرستاده می‌شود آقایانى که در‌خواست نطق قبل از دستور کرده‌اند به بعد از دستور موکول می‌شود فعلاً لایحه دو دوازدهم مطرح است و قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) ماده واحده به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود حقوق و کمک و سایر مزایاى کارمندان و خدمتگزارن و هزینه‌هاى و غیر‌مستمر وزارتخانه‌ها وادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مصارف کشور را در دو ماهه اول سال 1329 درحدود دو دوازدهم اعتبارات مصوب سال 1328 با رعایت قانون بودجه سال مزبور و سایر قوانین و مقررات مالى از محل در‌آمد عمومى سال جارى کشور پرداخت نماید، براى پرداخت هزینه‌هاى مجلس سنا مبلغ سه میلیون ریال به رسم على‌الحساب تأدیه و پس از تصویب بودجه سال جارى کشور محسوب و واریخت و از اعتبار سال 1328 ساختمان و ابنیه دولتى و خرید زمین و راه‌سازى تا آخر اسفند سال 1329 تعهد و مصرف نماید.

نخست وزیر و وزیر دارایى على منصور

نایب رئیس- آقاى اسلامى.

اسلامى- مخالفت بنده با لایحه دو دوازدهم طبق دلایلى که عرض می‌کنم یک مخالفت اصولى است (امامى‌خویى - شما خودت هم اصولى هستى) بله به این معنى که اگر دولتى لایحه دو دوازدهم یا یک دوازدهم میاورد و تقدیم مجلس می‌کرد بنده مخالفت می‌کردم چنانچه به مذاکرات دوره پانزده مجلس شوراى ملى مراجعه بشود ملاحظه خواهید فرمود که بنده همیشه با لایحه دوازدهم مخالفت میکردم و می‌گفتم که میبایستى طبق اصول و مقررات بودجه کل کشور در موعد قانونى یعنى در اسفند ماه هر سال مطابق نظامنامه مجلس براى ... (فرامرزى - طبق قانون اساسى) بله بر طبق قانون اساسى به مجلس بیاید و اینجا ممکن است گفته شود که این دولت تقصیر ندارد و یا در اسفند ماه مجلس تازه افتتاح شده بود ممکن نبود که این لایحه تقدیم شود بنده این قسمت را تصدیق می‌کنم که کارى که این دولت کرده غیر از این چاره‌اى نداشته ومی‌بایستى لایحه دو دوازدهم بیاورد ولى بنده ایرادم ایراد اصولى است که چرا در اسفند ماه ما گرفتار دولت بودیم و چرا در موعد قانونى مجلس افتتاح نشد که ما امروز مواجه نشویم در آخر ماه براى پرداخت حقوق کارمندان دولت لایحه دوازدهم تصویب بکنیم علتش پر‌واضح است براى این‌که ما در این مملکت از بعد از شهریور اشخاص اصول و مقررات را زیر پا گذاشتند به هیچ‌وجه از آنها سؤال و جوابى هم نخواستیم البته آقایان تصدیق می‌کنند که از بعد از شهریور بعضى ازدولت‌ها آمدند و فترتى ایجاد کردند در ایام فترت هزار گونه عملیات خلاف قانون مرتکب شدند و کسى از آنها سؤالى نکرد (صحیح است) همه آقایان که اینجا تشریف دارند طعم بی‌عدالتى و خلاف قانون را در ایام فترت از طرف دولت‌هایى که مصدر کار بوده‌اند چشیده‌اند (صحیح است) متأسفانه هیچکس مطابق اصل هفتم متمم قانون اساسى که مشروطیت تعطیل‌پذیر نیست هیچکس در این قسمت صحبت نمی‌کند و از دولت گدشته نمی‌پرسد که آقا چرا در موعد قانونى انتخابات را شروع نکردید (حاذقى - به عرایض بنده توجه نفرمودید در دوره 15) بله شما توجه داشتید ما آن دوره گفتیم و با این‌که اکثریت نمایندگان در تهران حاضر بودند دولت گذشته و دولت سابق به مشاوره و مذاکره حتى صحبت ابطال وقت مملکت را تلف می‌کرد (حاذقى - حکومت ضعیف نتیجه‌اش همین بود) (امامى‌خویى - حالا که نکردند) ما باید براى آیندگان فکر کنیم آقاى امامى بنده ترسى ندارم بنده براى مردم مازندران کارى کرده‌ام که هیچ دولتى نمی‌تواند بر علیه بنده کارى بکند مگر دو سه نفر را در آنجا بکشد و بنده را تبعید کند و لى عرض بنده یک عرض اصولى است عرض می‌کنم که جاى تعجب است ما همه‌اش این جا می‌گوییم ادارات این طور‌اند مأمور فلان است و حال آن که ماخودمان نمایندگان مجلس و وزرا قوانین را زیر پا می‌گذاریم و از کارمندان انتظار داریم که مقررات را اجرا بکنند (دولت‌شاهى - مجلس که کارى نکرده ما که زیر پا نمی‌گذاریم) خود شما الان این جا بپرسید که مطابق اصل هفتم متمم قانون اساسى مجلس را چرا تعطیل کردند (صفایى - فعلاً هم باقیمانده انتخابات را چرا تکمیل نمی‌کنند؟) یک مثالى بنده عرض می‌کنم منتسکیو در کتاب روح‌القوانین نوشته است که در یکى از ادوار قدیم به اشخاص که نمامى و سخن‌چینى می‌کردند مدال و نشان می‌دادند .....

شهاب خسروانى- اخطار نظامنامه‌اى دارم‏

نایب رئیس - بعد از نطق ایشان بفرمایید.

اسلامى امروز هم در مملکت، ما مردم مى‌بینند که اشخاص برخلاف قانون و مقررات بیش‌تر رفتار می‌کنند بعداً به مقاماتى می‌رسند و مناسب و مقامات عالی‌ترى را حائز می‌شوند این است که اساساً خلاف قانون کردن معمول و مرسوم است در این مملکت بنده از آقایان نمایندگان تقاضا می‌کنم که این بدعت را بگذارید و براى نمونه هم شده یکى از گردن کلفت‌ها را به پاى میز محاکمه بکشید به همین جهت هم بنده با این لایحه مخالفم ولى چون این دولت تقصیرى ندارد و تازه آمده و براى پرداخت حقوق کارمندان دولت می‌بایستى لایحه دوازدهم تصویب شود و بنده هم حرف‌هاى گفتنى نسبت به تمام سازمآنهاى ادارى و غیر ادارى و رشته‌هاى مختلف بسیارى از حرف‌ها دارم ولى می‌گذارم آنها را براى موقع طرح بودجه یا یک موقع دیگرى و فقط چند نکته را این جا تذکر می‌دهم ولى قبل از این تذکر دو موضوع است این جا عرض می‌کنم و تمنا می‌کنم که توجه بکنید یک موضوع قابل توجهى که تذکر آن ضرورت دارد مسئله کمک مالى و اقتصادى آمریکا به ایران است که متأسفانه به صورت معمایى در آمده و با آن که دولت ایران در مقابل آن همه خسارات و صدمات ناشى از جنگ بیش از هر کشورى استحقاق کمک اقتصادى از دولت آمریکا را دارد و با آن که در منشور دول بزرگ و متفق ما که در تهران منعقد شده صراحتاً ذکرى از کمک‌هاى لازم جهت جبران خسارت‌هاى وارد شده مع‌الوصف هنوز خبرى از کمک و مساعدت مالى نشده در این مورد سؤال بنده متوجه شخص آقاى علاء وزیر امور خارجه است که تا چند وقت قبل و به خصوص در جریان مسافرت شاهانه به کشور آمریکا عهده‌دار نیست سفارت کبراى ایران در آمریکا بودند ایشان باید رکود و معوق ماندن این موضوع را روشن کنند که چه عواملى موجب این عدم موفقیت شده، بنده از دور و نزدیک از وطن‌پرستى آقاى علا صحبت‌هایى مى‌شنوم نمی‌توانم تکذیب کنم ولى این سؤال براى بنده پیش می‌آید که ایشان با این‌که مردم وطن‌پرستى بودند چرا به اندازه کافى در مساعد ساختن زمینه دریافت کمک‌هاى مالى از آمریکا مجاهدت لازم را ننموده‌اند و اگر واقعاً این امر مهم از عهده ایشان ساخته نبود به حکم وطن‌پرستى لازم بود این مسئولیت را به دیگرى واگذار کنند و اگر مطلب غیر از این‌ها است و محضورات و عوامل دیگرى در پشت پرده مانع انجام این مقصود شد مقتضى است دولت جهت روشن شدن ذهن مردم حقایق را بیان کند و یا در جلسه خصوصى به عرض نمایندگان مجلس برساند.

+++

نایب رئیس- آقاى اسلامى لایحه دوازدهم بودجه مطرح است.

اسلامى -در بودجه همه حرفى را می‌شود زد

نایب رئیس- نه خیر ماده 90 را قرائت بفرمایید که در آن تصریح شده ناطق نباید از موضوع خارج شود.

اسلامى -آقاى معظمى شما چون مرد اصولى هستند موافقت بفرمایید چون صحبت من بیش از نیم ساعت طول نمی‌کشد.

نایب رئیس- تشخیص خروج از موضوع از صلاحیت رئیس است.

اسلامى- بسیار خوب، ما امروز به کمک اقتصادى از دولت آمریکا بیش از مسایل دیگر احتیاج داریم و با این وضع پریشان و آشفتگى عمومى اگر از قول و وعده دولت آمریکا استفاده نکنیم به زحمت می‌توانیم چرخ‌هاى حیاتى را به حرکت دربیاوریم. نکته دیگر این‌که البته عموم آقایان نمایندگان مستحضراند که از چند ماه به این طرف وضع عمومى مملکت و اذهان عامه دچار یک نوع اضطراب ناشى از یأس و بدبینى شده و با صحنه‌هایی که مرتباً ظاهر می‌شود و جریانات نامطلوبى که تقریباً به خودى خود ولى در حقیقت با کمک دست‌هاى نامرئى پیش مى‌آید این یأس و بدبینى در افکار عامه تقویب پیدا می‌کند تاریخ سیاسى قرن اخیر ایران بروز این قبیل صحنه‌ها را مقدمه یک جریان نامطلوب و حادثه شوم می‌داند و یک مرد وارد و مطلع را به یاد دسیسه‌هاى قبل از هر نوع حوادث سیاسى که هر وقت مقاصد ونظریات پشت پرده کشور‌هاى بیگانه بروز آن را ایجاب کند میاندازد و بنده این طور نتیجه می‌گیرم که این مقدمات مشوب کردن اذهان عمومى و این تشنجات که متأسفانه به دست عناصر خائن و مزدور عملى می‌شود بستگى کامل با سیاست نفت و مسئله لایحه آن دارد زیرا فلسفه سیاست انگلیس در ممالک مورد نظر این است که در پس پرده تشنجات مقاصد خود را پرورش بدهد و از آن نتیجه بگیرد و حال دولت وقت در این موضوع حیاتى، چه تصمیمى دارد معلوم نیست. عرض کنم به طوری که قبلاً عرض کردم بنده در کلیه رشته‌هاى مختلف مملکت صحبت زیاد دارم ولى می‌گذارم براى وقت دیگر (آشتیانى‌زاده - حق دارید حرف بزنید) فقط تذکراتى را اینجا لازم می‌دانم که به عرض دولت برسانم. مسئله اول موضوع مالیات‌ها است که مربوط به بودجه است. موضوع مالیات‌ها به طوری که همه آقایان هم گفتند مالیات بایستى طورى تنظیم بشود و گرفته بشود که به طبقات پایین زیاد تحمیل نشود متأسفانه با این‌که در مملکت ما دلایل قوى و پرونده‌ها و اسنادى هست که همیشه مخصوصاً در حین جنگ اشخاص گردن کلفت استفاده‌هاى سرشارى بردند از این‌ها به هیچ‌وجه مالیات گرفته نشد و پرونده‌هاى آنها هم ماست‌مالى شد. بنده در دوره پانزدهم دوسه مرتبه این موضوع را تعقیب کردم، حتى با ارقام و شیفر در اینجا اشخاصى را که پرونده‌هاى بزرگى داشتند آنها را خوابانده‌اند و بایگانى کرده‌اند متذکر شدم. البته یک وقت دیگرى هم این اقلام را اینجا مفصلاً خواهم خواند (دکتر طبا - اصلاً آقاى نجم‌الملک سر همین موضوع رفت) یک موضوع دیگرى که می‌خواستم اینجا عرض کنم این است که وقتى یک مأمورین کوچکى یک گزارش به مقام وزارت بدهند یا به یک مرجع صلاحیت‌دارى بدهند که فلان کس کار بدى کرده است بلافاصله توقیف و تبعید و رسیدگى و محاکمه و بیچارگى است ولى وقتی که یک وزیر مسئولى میاید پشت تریبون و با مدارک و اسناد بگوید که در فلان جا تخلف شده به هیچ‌وجه توجه نمی‌شود. آقاى نجم الملک موقعی که وزیر دارایى بودند آمدند اینجا گفتند آقا یک پرونده‌هایى هست که این پرونده‌ها را درست من اطمینان دارم که سوء‌استفاده‌هایى شد، مجلس اجازه بدهد که رسیدگى بکنیم، بنده همان روز هم عقیده‌ام این بود که احتیاجى به اجازه مجلس نیست در مرداد یا در شهریور 324 بود، بنده درست تاریخش خاطرم نیست که برحسب پیشنهاد آقاى دکتر مصدق قانونى از مجلس گذشت که کمیسیون‌هاى مالیاتى بتوانند با مؤدیان توافق کنند (اردلان - آذر 24 بود) آذر 24، به هر صورت به استناد این قانون میاید کمیسیون‌ها با مؤدیان توافق کنند نه مأمورین مالیه و اتفاقاً همین موضوع را آقاى نجم‌الملک در اینجا متذکر شدند که بسیارى از پرونده‌ها هست که مأمورین مالیه در آن موقع مالیاتشان را صد میلیون تومان و پنجاه میلیون تومان نوشته بودند (بنده آن صورت را گم کردم) ولى بعد رفتند همان پرونده‌ها را با دو هزار تومان توافق کردند و این عمل اصلاً برخلاف قانون شده است یعنى قانون گفته کمیسیون توافق کند نه مأمور مالیه. متأسفانه نسبت به این موضوع رسیدگى نشد و بنده از دولت آقاى منصور تقاضا دارم که این پرونده‌ها را دستور بدهند رسیدگى کنند و همان صورت و لیستى که آورده بودند به مجلس در زمان حکومت آقاى حکیم‌الملک دوباره بیایند و البته اگر واقعاً تخلفى شده یک بار دیگر رسیدگى بشود. ما نمی‌گوییم دوباره مالیات بگیرند ولى یک مرجع رسمى قانونى که دیوان محاکمات مالیه است رسیدگى ثانوى بکند تذکر دیگر بنده راجع به خروج ارز و پول ایران به خارج است. بنده در این موضوع خیلى حرف دارم ولى مختصراً عرض می‌کنم بنده در یک جایى‏ خواندم یا از کسى شنیدم، البته یک اطلاع موثقى است که در زمان اعلیحضرت فقید یکى از وزراى فرهنگ گویا کسالت پیدا کرد ومی‌خواست برود به فرنگ معالجه تقاضاى ارز کرد به عرض اعلیحضرت همایونى که رسانیدند گفتند این ارز مال مردم است براى وارد کردن کارخانه‌جات و لوازم تولیدى نمی‌دهیم. حالا بنده از آقاى منصور‌الملک استدعا می‌کنم به رئیس کمیسیون ارز دستور بفرمایند و ممکن است همین موضوع را بنده سؤال بکنم که صورت اسامى کسانى را که در سال 1328 به عناوین مختلف ارز گرفته‌اند بیاورند این را در مجلس بخوانند که ببینند به چه عناوینى و به چه طریقى ارز مملکت، پول مملکت، ثروت مملکت خارج شده است. یا اشخاصى در خارج هستند به عنوان نماینده تجارتى یا براى مطالعه (صحیح است) این‌ها پول مملکت را مى‌برند و بنده و شما همه مى‌دانیم که آنهایى که رفته‌اند (بنده که نرفته ام) گفتند آنجا فقط مشغول مزاحمت مردم و تفریح هستند (صحیح است) در حالى که شما اینجا یک روزى تشریف ببرند و این مدرسه صدر و مدارس قدیمى تهران راملاحظه بکنید (شهاب خسروانى بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم) آقاى شهاب خسروانى اجازه بفرمایید عرض کنم این مدارس قدیمى تشریف ببرید ببینید محصلینى که از شهرستآنها مى‌آیند با چه فقر و نکبت و بیچارگى زندگى می‌کنند و شاید بیش از یک وعده نتوانند در 24 ساعت غذا بخورند و آن هم به آنها نمی‌رسد ولى از یک طرف ارز مملکت به طرق مختلف به نور چشمی‌ها داده می‌شود شاید بعضی‌ها 3 چهار تا بچه‌های‌شان در آمریکا و اروپا و سویس و فرانسه مشغول تحصیل هستند (شوشترى - براى یاد گرفتن رقص) صحیح است عرض کنم که آن وقت ما می‌گوییم چرا محصلین مملکت ما یا دانشگاه گاهى متشنج می‌شود و محصلین خارج از حدود وظیفه تحصیلى به کارهاى دیگر می‌پردازند این‌ها شکم‌شان گرسنه است آقا بروید ببینید این پول و این ارز را دولت یا باید ندهد یا باید به آنها بدهد و بنده خواهش دیگرم از آقاى نخست وزیر این است که دستور بفرمایند صورت اشخاصى که در اروپا تحصیل می‌کنند به خرج دولت و یا به عنوان مطالعه و نماینده بازرگانى هستند بیاورند و در مجلس قرائت بشود و نام گرامى ابوی‌یشان هم نوشته شود (احسنت) (صحیح است) عرض کنم که راجع به وزارت خارجه بنده در جلسه قبل که در مجلس صحبت کردم عقیده‌ام این بود و حالا هم هست که در آنجا را باید قفل کرد چون هیچ به درد ما نمى‌خورد یک نفرى از اهالى مازندران بود این از ایام کودکى رفته بود در آلمان و اخیراً مراجعت کرد و با من صحبت مى‌کرد، البته دروغ نمى‌گفت چون من اطمینان دارم اگر اطمینان نداشتم اینجا صحبت نمی‌کردم، می‌گفت که در آنجا من چند سال در زمانى که دولت آلمانى هیتلرى سر کار بود تجارت می‌کردم و زندگى خوبى داشتم الان آمدم در فرانسه بعد رفتم در سوئیس و جاى دیگر مى‌خواستم کسب بکنم مأمورین تجارتى و نمایندگان تجارتى و مأمورین سیاسى مزاحم‌اند و نمى‌گذارند یک نفر ایرانى در آنجا کسب شرافتمند‌انه خودش را تعقیب بکند درصورتی که می‌دانم در ایران نژادهاى مختلف کسب مى‌کنند شما تشریف ببرید در این خیابان چراغ گاز ببینید چند نژاد آنجا هستند و با کمال آزادى تجارت می‌کنند بلکه چپاول می‌کنند (صحیح است) و کسى مزاحم‌شان نیست اما یک ایرانى بیچاره اگر بخواهد در خارج کار بکند همین نمایندگان تجارتى و بازرگانى و سیاسى مزاحم او می‌شوند که کار نکند می‌خواست شکایت بکند دید این موضوع شکایت‌پذیر نیست، اینجا که انگلستان نیست که اگر یک وزیرى یک تخلفى کرد بروند شکایت بکنند این هم جالب توجه است جناب آقاى نخست وزیر راجع به مداخلات وزارت دارایى و در سایر وزارتخانه‌ها و آقاى نخست وزیر گویا در برنامه خودشان یا اینجا تذکر دادند (یک نفر از نمایندگان - در برنامه بود آقا) این کار را اگر بکنند بزرگ‌ترین خدمت است به این

+++

‌مملکت براى این‌که وزارت بازرگانى بنده با وزیر با معاونش کارى ندارم براى این‌که هر آن این پست تغییر می‌کند من با سازمانش کار دارم امروز آقا هر وزارتخانه‌اى بودجه‌اى دارد ولى این بودجه را که می‌خواهد صرف بکند خاصه خرجى می‌کند ولى بایستى وزیر مسئولى که مسئول وزارتخانه است اگر اورا مسئول می‌دانید در بودجه هم آزادش بگذارید که اگر یک پل آهنى در فلان جا خراب شود درست کند. بنده من‌باب نمونه عرض می‌کنم که یک پل آهنى در بابلسر بود که شاید امروز یک میلیون تومان بیش‌تر خرجش‏ است بین راه شاهى و بابلسر بود و خراب شد، البته این راه راه فرعى است وشاید آقایان ندیده باشند سیل آمد و یک پایه این پل شکست. براى تعمیر آن وزارت راه بودجه نداشت، دو سه سال پیش نوشتند به وزارت دارایى گفتند ما بودجه نداریم تا سیل آمد همه را برد. با چند هزار تومان آن روز ممکن بود این یک پایه درست بشود ولى وزارت دارایى وقتى موافقت کرد که تمام پل را آب برد و در دریاى خزر انداخت و الان باید یک میلیون خرج بکند و آن پل را بسازند و تازه نمی‌شود اگر آقاى نخست وزیر اینکار را بکنند خیلى خوب است حالا وزارتخانه‌ها کار‌هاى فورى رانمی‌توانند بکنند اما در وزارت دارایى هر کارى را می‌توانند بکنند بنده به عنوان نمونه عرض می‌کنم بعد از شهریور ما نه ساختمان اساسى بنا کردیم و نه می‌توانستیم ساختمآنهاى اساسى را که نیمه کاره بود تمام کنیم اما وزارت دارایى آمده و با این بى‌پولى می‌خواهد چند میلیون گویا هفت میلیون خرج کند و بناى وزارت دارایى را پشتش را سیمان بکند، خوب می‌خواهیم چه کنیم و همان طور آجرى باشد بگذار بگویند وزارت دارایى ایران بنایى دارد که آجرش پیدا است. باشد با این هفت میلیون می‌شد راه هراز را درست کنند بنده نرفته بودم، راه هراز خیلى خراب است یا راههاى دیگر را آسفالت بکنند این کار بهتر بود یا ده کارخانه وارد می‌شد، یا پشت وزارت دارایى را سیمان بکنند؟ اگر وزارت جنگ یا وزارت دادگسترى می‌خواست این کار را بکنند آیا آقاى وزیر مالیه یا سازمان مملکت ما موافقت می‌کرد؟ (فرامرزى - وزارت دادگسترى که کرده) این را بنده به عنوان نمونه عرض کردم اما وزارت دارایى دستش باز است و هر کارى را می‌تواند بکند بنابراین بنده این را عرض کردم که آقاى نخست وزیر اطمینان داشته باشند که در این مورد مجلس پشتیبان ایشان است. (زنگ رئیس).

نایب رئیس- آقاى اسلامى از وقت شما پنج دقیقه بیش‌تر نمانده است‏

اسلامى- در بودجه صحبت لایتناهى است‏

نایب رئیس- این بودجه نیست آقا.

اسلامى- یک دوازدهم هم مثل بودجه است.

نایب رئیس- عرض کنم که این یک لایحه‌ای است مثل سایر لوایح که طرح می‌شود و مدت نطق نباید از نیم ساعت زیادتر بشود بنابراین آقا هم متوجه باشید که پنج دقیقه بیش‌تر وقت ندارید. اسلامى بنده صحبت خیلى دارم ولى حرف‌هایم را نمی‌زنم فقط از آقایان اجازه می‌خواهم که پنج دقیقه وقت بنده را تمدید بکنند 5 دقیقه فعلاً وقت دارم اگر تمام نشد پنج دقیقه دیگر هم تمدید بکنند. عرض کنم که راجع به برنامه هفت ساله بنده خیلى حرف دارم ولى خواستم یک نکته را تذکر بدهم بنده در دوره پانزدهم پیشنهاد کردم که یک لایحه بود راجع به برنامه که آن لایحه دستور قرار بگیرد و فعالیت زیادى براى برنامه کردیم و بنده تذکراتم را قبل از این‌که آقاى منصور‌الملک نخست وزیر بشوند به ایشان عرض کردم و حالا هم شفاهاً و حضوراً به ایشان خواهم گفت و اگر خداى نخواسته توجه نشد اینجا عرض می‌کنم، فقط این نکته را ناگزیرم عرض کنم که بعضى شرکت‌هایى درست شده است که اموالى دارد این شرکت که به درد آن شرکت می‌خورد ولى این شرکت دولتى از آن شرکت می‌خورد ولى این شرکت دولتى از ان شرکت جنس نمی‌خرد و حال آن که جنس این دارد از بین می‌رود و می‌رود از مردم می‌خرد. بنده این تذکرات راعرض می‌کنم که توجه بشود چون کارخانه‌جات شمال و مازندران اثر این شرکت‌ها دارد از بین می‌رود. راجع به بنگاه جنگل‌ها یک عوارض سنگینى به مردم تحمیل کردند که این پول را بگیرند جنگل تازه احداث بکنند این پول شده است اتومبیل‌هاى جیپ وحقوق پرسنلى، مثل جاهاى دیگر الان در مازندران بنده یک وقتى از مازندران مراجعت می‌کردیم یک مأمور بنگاه جنگل آمده بود وچهار تا جیپ همراهش بود بنده تعجب کردم. بنده عقیده‌ام این است که باید منحلش کرد واصلاً همان وزارت کشاورزى علیه ما علیه رسیدگى بکنند (ارباب - کجایش علیه ما علیه است) بنده با وزیرش کار ندارم عرض کنم یک موضوع دیگر تصویب‌نامه اى گذشته بود که یک مقدارى بر قیمت بنزین افزودند گویا در زمان آقاى قوام‌السطنه بود، براى این‌که این عوارض صرف آسفالت‌کارى همان محل بشود ولى عملاً دیدیم که این طور نشده و سالى 12 میلیون از این بابت در‌آمد حاصل می‌شود ولى در‌آمد مازندران یا شیراز میاید در تهران آسفالت می‌شود چهار میلیون تومان از پول شهرستآنها را دادند تهران، یک دفعه این پول را گرفتند دادند به کارگران بنده از آقاى وزیر راه تقاضا می‌کنم یا این عوارض راحذف کنیدیا این‌که بایستى صرف همان محلى بشود که گرفته می‌شود باید در همان محل باشد آقایان اطلاع دارند که رفتند به مازندران از سارى به بابل و بابلسر را نقشه‌بردارى کردند ولى پولش همین طور مانده است عرض کنم یک مطلب دیگر راجع به رادیو است. گرچه آقاى شاهرخ آمدند یک سر وصورتى به رادیو دادند ولى باز خاصه خرجى‌هایى در نطق نمایندگان می‌شود بنده دیده‌ام که گاهى نطق نمایندگان را از اول تا آخر می‌خوانند ولى بعضى را هم تخریب می‌کنند بنده خواهش می‌کنم اگر آقاى مخبر رادیو اینجا است اگر آن طورى که ایشان می‌خواهند نطق نماینده را پشت میکروفون بخوانند یا اصلاً نخوانند بگویند فلان کس صحبت کرد بهتر است و مال آن کسانى را که می‌خواهند بخوانند (شوشترى -دست مرموز را پیدا کنید) اما راجع به خود این لایحه در اینجا حقوق سناتورها را براى اعتبار دو ماهه سه میلیون ریال پیش‌بینى کرده‌اند اولاً این بودجه باید بیاید به مجلس، آقا این سناتورها کسانى هستند که بنده تا آنجایی که اطلاع دارم تا حالا آنها این مملکت را اداره کرده‌اند و بنده کمال ارادت را به آنها دارم خودشان را یک مردم اصولى می‌دانند چرا اصول را رعایت نمی‌کنند آقاى وزیر مالیه و آقاى نخست وزیر این‌ها شصت نفر‌اند، یکى هزار تومان می‌گیرند نه می‌شود شصت هزار تومان دو ماه بگیرند می‌شود صد و بیست هزار تومان 10 هزارتومان هم اضافه بگیرند می‌شود 130 هزار تومان سیصد هزارتومان چرا ما بدهیم این اعتبار ساختمانى را هم نفهمیدم که از بودجه ساختمانى مملکت است یا یک بودجه علیحده است بنده که چیزى نفهمیدم به عقیده بنده دولت براى این‌ که کارش بهتر پیش برود و آقایان نمایندگان موافقت بکنند همین الان این کار انجام بشود وحقوق کارمندان پرداخت بشود، اولاً باید این موضوع را اصلاح بکنید یعنى سه میلیون را بکنید یک میلیون و سی‌صد هزار تومان ثانیاً دو دوازدهم را بکنید یک دوازدهم که زودتر این کار را انجام بشود. یکى هم راجع به این محصلین طب است که یک حرف‌هایى خیلى اساسى و حسابى دارند و گرو هم کردند ما از دولت تقاضا می‌کنیم که زودتر به این موضوع توجه بشود و این‌ها دلگرم باشند (صحیح است) و بدرد ممکلت بخورند (صحیح است) یک نکته دیگر که بعد از آن بخورند (صحیح است) یک نکته دیگر که بعد از آن به عرایضم خاتمه می‌دهم همه آقایان صحبت از این می‌کنند یا در روزنامه‌ها خوانده می‌شود که در بعضى شهرستآنها قحطى و غلا و گرفتارى است مخصوصاً بنده شنیدم و این دفعه هم گفته شد که در کرمان گرسنه‌ها و بیچاره‌ها کاسه می‌برند در سلاخ‌خانه‌ها خون می‌گیرند و وقتى این خون منجمد می‌شود مب‌خورند الان آقاى زند اینجا هستند آیاصحیح است یا نه؟ (زند -بلى) بسیار خوب (قاسم فولادوند - الان این خبر از الیگودرز رسیده که عیناً این طور شده نوشته‌اند چند نفر تلف شده‌اند) عرض کنم آقاى استاندار سابق آنجا که مرد شریفى هستند تصدیق می‌کنند آذربایجان هم که چیزى پیدا نمی‌شود بنده از مجلس شوراى ملى تقاضا می‌کنم دو نفر معین کنند بنده با ماشین خودم و با خرج خودم می‌برم به مازندران ببینید آنجا چقدر برنج ریخته، دولت خودش چقدر برنج دارد و چقدر برنج پارسال است که پوسیده و در دریا ریخته‌اند این برنج‌ها سابقاً حمل می‌شد به روسیه و حالا نمی‌دانم چرا حمل نمی‌شود نمی‌دانم دولت چر این کار را نمی‌کند چرا قرارداد تجارى منعقد نمی‌کند، بنده نمی‌دانم چرا؟ این برنج مازندران از هر چیزى ارزان‌تر است، کیلویى سه ریال آقا، این را دولت اجازه بدهد ببرند در آنجا بفروشند و یک مقررات یک شرایط مخصوصى قایل بشود یا خودش ببرد عوض این خریدن گندم برنج بخرد که زارعین از بین نروند. یک چیزى که برا ى دولت‌ها و بعضى از آقایان نمایندگان شاید اشتباه شده است که خیلى می‌کنند فرضاً مازندران این طور است که در مازندران تما م در‌آمد ملک مال مالک است، نه آقا این طور نیست در مازندران این طورى است که هر جریبى که ده هزار مترمربع است، هر هکتار آنجا اگر سى بار، سى بار سى و یکمین آنجا محصول برداشت

+++

‌می‌شود یا چهل بار، حداقلش 20 بار است درآنجا 5 بار مال مالک است و بقیه مال زارع است بنده این حرف را که می‌زنم براى زارع می‌گویم، آن زارع از سى بار پنج بار می‌دهد به مالک و 25 بارش را می‌برد بازار می‌فروشد و قماش و شکر می‌خرد و البته اگر توجهى نشود آنجا هم مثل آذربایجان می‌شود می‌روند در کارخانه روى 35 ریال مزد می‌گیرند در اینجا ما مراجعین زیادى داریم که همه مى‌آیند از ما کار می‌خواهند آقایان نمایندگان هم همه می‌دانند ما این‌ها را به طرق مختلف قانع می‌کنیم که بروند در آنجا کار خودشان را بکنند بنده دیگر عرضى ندارم یعنى عرض که دارم صحبت من زیاد است ولى می‌گذارم براى بعد.

 نایب رئیس- آقاى شهاب خسروانى اخطار نظامنامه‌اى داده‌اید به موجب چه ماده؟

شهاب خسروانى- اخطار نظامنامه‌اى را که در موقعش اجازه نفرمودید.

نایب رئیس- وسط نطق که نمی‌شود اخطار نظامنامه‌اى کرد.

شهاب خسروانى- آخر راجع به همین موضوع بود.

ماده 138 را ملاحظه بفرمایید می‌گوید هیچ‌گونه پیشنهاد یا به تبصره یا ماده‌الحاقیه چه د رحین تقدیم از طرف دولت و چه در موقع مذاکرات از طرف نمایندگان راجع به دوازدهم بودجه مجاز نخواهد بود و در موقع طرح آن هم بعد از توضیحات مختصر پیشنهاد کنند و جواب مختصر یک نفر مخالف اخذ راى به عمل مى‌آید، این براى دوازدهم است ولى در مواقع طرح بودجه البته می توانند حرف بزنند اگر در هر موردى بخواهند این قدر حرف بزنند که دولت باید تمام وقتش را تلف کند براى شنیدن حرف‌ها

اسلامى- اینجا جاى حرف است.

نایب رئیس- در آن قسمت از ماده که قرائت فرمودید با جنابعالى اختلافى ندارم ولى این در قسمت پیشنهاد است ولى چون این اصلاً یک لایحه‌اى بود که تقدیم شده بود باید مذاکره بشود و حالا مجلس موافق کفایت مذاکرات و البته وقتى که پیشنهادات مطرح شد این قسمت مراعات خواهد شد.

دکتر مصباح‌زاده- بنده هم اخطار نظامنامه‌اى دارم، اصلاً پیشنهاد مورد ندارد.

نایب رئیس- آقاى ناصر ذوالفقارى‏

ناصر ذوالفقارى -بنده در اثر حیف و میل‌هایى که اخیراً در وزارت دارایى شده است عرایضى دارم و می‌خواستم عرض بکنم ولى چون هنوز پرونده‌هایى که اطلاع دارم رسیدگى نشده است .. (همهمه نمایندگان) (دکتر کیان - این‌که موافقت نیست) اجازه بفرمایید که بنده عرایضم را بکنم بعد آقاى تشریف میاورند و جوا ب بدهند. (غلامرضا فولادوند - والله راجع به به‌نیا حرف نمی‌زنند) اجازه بفرمایید بنده عرایضم را بکنم همان طورى که بنده را تهدید کردند که عرایضم که حق مسلم ملت است اگر من در اینجا بکنم براى بنده پیش‌آگهى می‌فرستند همان طور آقایان دیگر هم مى‌توانند فرمایشات‌شان را اینجا بکنند اجازه بدهید بنده عرایضم را بکنم. بنده جسارتى نمی‌کنم. بنده شنیدم که حیف و میل‌هایى در وزارت دارایى شده است، براى این‌که رسیدگى به این موضوع تمام نشده بنده از جناب آقاى هیئت استدعا دارم با این‌که دادستان دیوان کیفر یک مرد بسیار شریف و پاکدامنى است. ایشان هم دستور بفرمایند که به این چند پرونده‌اى که در اینجا عرض می‌کنم فوراً رسیدگى شود. یکى موضوع مالیات بر در آمد مایر عبدالله است که در دیوان کیفر است در جریان است، دوم راجع به شرکت میشى صعب و خرید قماش از هندوستان است (آشتیانى‌زاده - و کشتى که در بنادر خلیج فارس است) سوم راجع به معامله چوب صنعتى است که گویا با چیت‌ساز نامى باشد (آشتیانى‌زاده - الى غیر النهایه) بلى بسیار است البته بنده د‌ر موقعش عرض می‌کنم بنده عرض می‌کنم که این‌ها رسیدگى بشود و سوءادب هم نسبت به کسى نکرده‌ام. اما راجع به بودجه انتظار داشتم که وقتى بودجه کل کشور مطرح می‌شود بعضى مطالب لازم را به عرض برسانم. ولى متأسفانه به علت نظر اصلاحى که دولت فعلى در بودجه دارد و این موضوع هم مستلزم دقت و رسیدگى بیشترى بود ناچار دو دوازدهم بودجه مطرح شده است معهذا در کمال اختصار مطالب ضرورى خود را به عرض می‌رسانم. البته همه ما این تذکرات را داده و تردیدى نداریم که بار بودجه کشور سنگین و دوش ملت ایران قادر بر تحمل آن نیست ارقام سرسام‌آور این بودجه از طبقه مفلوک و محروم وصول می‌گردد با ادامه این ترتیب نسل ایرانى هر روز رو به تقلیل و انقراض می‌رود و باید سرانجام بار بودجه سبک‌تر گردد ارقام اضافى و غیر ضرورى آن حذف و مالیات‌ها طورى تنظیم و مقرر شود که سنگینى آن بیش‌تر متوجه توانگران و سرمایه‌داران گردد. در این تذکرات هیچ‌کدام اختلاف نظر نداریم ولى در نشان دادن راه‌هاى مختلف و کمک به دولت اختلاف سلیقه‌هایى پیدا می‌شود. باید این بودجه با این کیفیات که عرض کردم مصروف امور عام‌المنفعه و تولیدى شود و فرهنگ و بهداشت اهالى ایران را قبل از هر چیز تأمین نماید و در طرفى مصرف شود که صاحب آن یعنى ملت انتظار دارد. من به سهم خود از این‌که شنیده‌ام جناب آقاى منصور می‌خواهد در راه سبک کردن بار بودجه قدم‌هایى بردارد خرسند هستم و انتظار دارم که جناب آقاى منصور تا مقدور است گام‌هاى خود را در این طریق بلندتر بردارند. ملتى که این همه مالیات مى‌پردازد. ملتى که این همه وطن‌پرست و بردبار است حقاً و جداً شایسته اینهمه بى‌مرحمتى طبقه حاکمه نیست. کشور ایران به اندازه شش کشور مهم اروپایى وسعت دارد و قادر است که نان و آذوقه سالیانه افراد را به قدر کافى تهیه کند. باید خرج‌هاى اضافى را از اقلام بودجه زد و مخارج تجملى و غیر ضرورى را به حداقل ممکن رساند و وسایل دوا و بهداشت به حد‌اکثر تهیه کرد مالاریا تراخم سل امراض مقاربتى دارد بنیان یک ملت کهن سال شش هزار ساله را به سختى می‌لرزاند باید با بناى بیمارستآنها و تهیه دوا و توسعه بهداشت از سرنگون شدن آن جلوگیرى کرد باید دولت از روى کمال حمیت و مردانگى براى روشن کردن مغزهاى تاریک این کشور قدم بردارد علاقمندى به تحصیل در بین کلیه طبقات فقیر زیاد ولى بدبختانه مدرسه و معلم کم است. در بازار فرهنگ ما تقاضا بر عرضه مى‌چربد باید کارى کرد که هم علم وهم معلم مقام و منزلت عظیم پیدا کنند. من از موقع استفاده کرده موضوع کودکستآنها را مخصوصاً یاد‌آور جناب آقاى وزیر فرهنگ می‌سازم مردم ایران چند سالى است پى به محاسن این بنگاه‌ها برده‌اند ولى متأسفانه هزینه اعزام اطفال به کودکستآنها براى هریک نفر گاهى از هزار ریال در ماه هم تجاوز می‌کند یا دولت باید خود به تأسیس کودکستآنها درهمه شهرستآنها بپردازد و یا با پرداخت کمک و تشریک کمک و تشریک مساعى با مؤسسات ملى استفاده از این قبیل بنگاه‌ها را براى کلیه کودکان و نونهالان کشور مجانى سازد. نقش آینده ایران را باید از حالا در مغز کودکان ریخت و این منظور در شرایط رقت‌بار خانواده‌هاى فقیر ایرانى جز در کودکستآنها انجام‌پذیر نیست. در شرایط امروزى واقعاً شمار دولت‌هاى ما باید و نانوا و دوا و معلم باشد بودجه مملکتى نیز باید قبل از هر چیز مصروف این ضروریات گردد تا ملتى بماند که لااقل بار بودجه‌ها را بر‌دوش بگیرد. راجع به تجارت خارجى و مخصوصاً تشویق صادرات دولت باید جداً مراقبت نماید و از راه دلسوزى اقدام کند امیدوارم که قانون تجارت خارجی‌ها در ایران که از تصویب مجلس شورای‌ ملى گذشته با شدت هر چه تمامتر اجرا گردد و به بعضى نگرانی‌ها خاتمه بخشد وضع روابط بازرگانى ما با خارج بسیار بد است با اغلب ممالک قرارداد تجارتى نداریم باید در تمام ممالک مهم وابسته‌هاى تجارتى داشته باشیم که با نظر وزارت امور خارجه بروند و تجارى که به علت منافع بى‌شمار در کشور مربوطه و مناسبات مخصوصى با آقاى سفیر کبیر این مقام را ولو افتخارا غصب کرده‌اند باید فوراً تغییر نماید. امیدوارم دولت تا وقتى که می‌تواند از وجود مأمورین وزارت امور خارجه براى انجام بعضى امور در خارج استفاده کند من بعد از اعزام مأمورین دیگر خوددارى نماید در اینجا لازم است از آقاى دکتر شهید نورایى که در بسط روابط بازرگانى و اقداماتى که در دوران تصدى خود به نفع مملکت ایران انجام داده تشکر نمایم (صحیح است) باید ضمن این‌که اعزام مأمورین افتخارى را براى همیشه قدغن نمود به وزارت امور خارجه نیز اجازه و اختیار داد که رفتار و کردار مأمورین اعزامى دولت را در همه جا مراقبت نماید و به مأموریت کسانى که بر خلاف وظیفه و شئون کشور اقدام می‌کنند خاتمه دهد. درموضوع اصلاح وزارتخانه‌ها انتظار مردم این است که بالأخره بعد از این همه تذکر و وعده و وعید به این اوضاع مغشوش و رقت‌بار

+++

‌خاتمه داده می‌شود تهیه یک قانون استخدامى جدید با دقت کامل و در اسرع اوقات ضرورت بسیار دارد. مخصوصاً که تصویب نامه‌هاى اخیر به عوض این‌که وضع را بهتر کند بدتر و نارضایتى‌ها را بیش‌تر ساخته است اصلاح بعضى از وزارتخانه‌ها شاید قدرى مشکل به نظر بیاید ولى چه خوب بود دولت جناب آقاى منصور براى نمونه هم شده است قبلاً به وزارت دارایى متوجه می‌شوند و خیلى متأسفم که در دولت ایشان این وزارتخانه مهم آن هم در چنین موقع حساسى وزیر و حتى معاونى که وارد و بى‌نظر و طرف اطمینان اکثریت نمایندگان ملت و مردم باشد وجود ندارد (بعضى از نمایندگان - صحیح است) (فولادوند - چرا هست) (ناصر ذوالفقارى - بنده اکثریت عرض کردم) (فولادوند - چند نفرى توقعى دارند) اگر دولت نتواند نگرانى مردم را که از وضعیت بد این وزارتخانه‌ها و سوء‌استفادهایی که در آنجا می‌شود بر‌طرف سازد و به طور قطع از اصلاح سایر وزارتخانه‌ها عاجز خواهد بود (صحیح است) و هر وعده که در این باره بدهد باور کردنى نیست موضوع مأموریت‌هاى خارج و انتخاب رؤساى مأموریت‌ها و رسیدگى و نظارت در کیفیت خدمت مأمورین و شایعاتى که گاهى درباره بعضى از آنان منتشر می‌شود از جمله مسائلى است که هم باید در آن تجدید نظر بی‌طرفانه‌اى به عمل آید و هم با مقررات خاص و حتى قانون خاصى چنان تنظیم و تثبیت گردد. که براى همیشه از آفت اغراض و مطا مصون بماند. این جا جناب آقاى نخست وزیر اگر اجازه بفرمایید یک موضوعى چون راجع به وزارت خارجه است حضورشان عرض کنم آن هم بنده قول می‌دهم که هیچ نظر خاصى روى این جریانى که شنیده‌ام ندارم، چون خودم افتخار عضویت وزارت امور خارجه را داشتم این است که شاید اشخاص را کم و بیش بشناسم و آن راجع به آقاى شایسته وزیر مختار ایران در بغداد است البته نسبت به ایشان نظرها خوب نیست و شاید یک چیزهایى در پرونده‌هاى بایگانى وزارت خارجه نسبت به ایشان هست. اخیراً شنیده‌ام که گویا علاوه بر این‌که به جاى این‌که ایشان را احضار کند سمت سفیر کبیرى هم به ایشان داده شده بنده استدعا می‌کنم از جناب آقاى نخست وزیر دستور بفرمایند دقت بیش‌تر و مطالعه بیش‌ترى را هر طور صلاح می‌دانند امر بفرمایند باید در اعزام کارمندان وزارت خارجه به خارج اصل لیاقت و تحصیلات و سوابق مراعات گردد و در انتخاب رؤساى مأموریت‌ها مخصوصاً دقت‏ کامل به عمل آید متأسفانه عادت بر این جارى شده است که از خارج اشخاصى را بر وزارت خارجه تحمیل می‌کنند و مقامات حساس و مهمى مانند سفارت و وزارت مختارى را به ایشان می‌دهند و چون اغلب فاقد کاریر واطلاعات و سوابق کار وزارت خارجه می‌باشند منظورى را که دولت و ملت دارد بر نمى‌آورد و کارمندان شایسته خود وزارت خارجه را نیز مأیوس می‌سازند. اصل بیم و امیدوار در هر وزارتخانه‌اى مستقر ساخت لیاقت و پاکدامنى را تشویق و خیانت و بى‌علاقگى را مجازات نمود. در وزارت خارجه اغلب سعى شده است که جلوى ترقى تحصیل کرده‌ها را بگیرند و حس ابتکار و استعداد و حاضر خدمتى راخفه سازند باید حقوق مأمورین وزارت خارجه د رخارج طورى تعیین شود که در محل مأموریت خود رفته و آبرومند زندگى کنند و بر آبروى دولت و ملت خود بی‌افزایند و در عوض هر وقت کوچک‌ترین اعمال با تقصیرى از جانب آنان مشهود گشت و مورد مؤاخذه شدید قرار گیرند کارمندان تحصیل کرده و جوان وزارت امور خارجه همگى آماده همکارى وتشریک مساعى در راه انجام چنین اصلاحاتى هستند و اطمینان می‌دهند که در راه عظمت و بهبود وزارتخانه خود با هر وزیرى که چنین منظور مقدسى را دنبال نماید از صمیم قلب کمک نمایند (احسنت) (اردلان - در بسیارى از جاها ما وزیر مختار لازم نداریم) برعکس عده‌اى بنده معتقدم که همه جا وزیر مختار باید داشته باشیم، عرض کنم امور سیاسى یک چیزى است که باید همه جا وزیر مختار داشته باشیم با این وضع سیاسى و روابطى که امروز در دنیا معمول است با این طیارى که 24 ساعته مى‌توانید همه جا بروید لازم است که در همه جا نماینده داشته باشید.

نایب رئیس -پیشنهادى از طرف آقاى نبوى دایر به کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود. مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى راجع به لایحه 2 دوازدهم پیشنهاد می‌کنم پس از بیان یک موافق و یک مخالف راى به کفایت مذاکرات گرفته شود، صدر‌زاده- و در همین زمینه هم پیشنهادى از طرف آقاى کشاور‌صدر و آقاى مهدى ارباب رسیده است‏

نایب رئیس- آقاى نبوى بفرمایید.

نبوى- بنده توضیح زیادى در این باب نمی‌خواهم عرض کنم لایحه 2 دوازدهم اساساً یک امر استثنایى بوده همه آقایان هم موافق‌اند که این عمل تکرار نباید بشود و بایستى هر چه زودتر بودجه مملکتى بیاید به کمیسیون بودجه آقایان محترم هم اگر بحثى دارند در اطراف بودجه موقعى که مى‌آید به مجلس بفرمایند در اطراف آن نظریات خودشان را بگویند زیرا در موقعى که باید بودجه مجلس داده می‌شد متأسفانه مجلس تعطیل بود و تشکیل نشده بود و دولت هم متأسفانه نتوانسته است دولت گذشته، بودجه را به مجلس تقدیم کند و آن مرادى که بنده و سایر آقایان نسبت به تقدیم بودجه داریم که قبل از سال بودجه تقدیم شود به عمل نیامد دولت سابق بودجه را تأیید کرده بود و در راه تقدیم به مجلس بود متأسفانه نشد حالا هم آقاى منصور چاره‌اى جز این ندارند که بودجه را به صورت دو دوازدهم بیاورند به مجلس براى این‌که یک ماه و نیم گذشته است مستخدمین دولت هم امروز طورى نیستند که حقوق بگیرند و دو ماه بدون حقوق زندگى کنند وضع ادارات و سایر مخارج ضرورى مملکت هم طورى است که باید حتماً داده شود به این جهت جناب آقاى نخست وزیر هم چاره‌اى نداشتند جز این‌ که لایحه‌اى به صورت دو دوازدهم بیاورند و روى این قسمت هم مذاکرات مفیدى شد البته لایحه بودجه هم در آینده خواهد آمد با آقایان هر تذکرى که دارند خواهند فرمود بنابراین بنده استدعا می‌کنم آقایان اجازه بدهند امروز این موضوع تمام شود چون به قدر کافى هم در اطرافش صحبت شده است و مطابق آیین‌نامه داخلى مجلس هم پیشنهادى نمی‌شود در این مورد داد آقا پس تغییرى در وضع این لایحه به هیچ‌وجه میسر نیست و هر چه بیش‌تر از این صحبت شود وقت مجلس گرفته خواهد شد این است که اجازه بفرمایید به کفایت مذاکرات راى گرفته شود و به این موضوع امروز خاتمه داده شود.

دکتر مصباح‌زاده -بنده اخطار دارم.

نایب رئیس -بفرمایید.

دکتر مصباح‌زاده- بنده می‌خواستم عرض کنم که در مورد 1 دوازدهم یا دو دوازدهم آیین‌نامه قیدکرده که هیچ گونه پیشنهادى قابل قبول نیست چه از طر ف دولت و چه از طرف نمایندگان و همچنین پیشنهاد آقاى نبوى هم قابل طرح نبود باید پس از این ‌که یک موافق و یک مخالف صحبت کرد به آن یک دوازدهم باید راى گرفته شود و اگر غیر از این باشد کاملاً بر خلاف ماده 138 آیین‌نامه است (صحیح است).

نایب رئیس- اجازه بفرمایید جواب با رئیس مجلس است، پیشنهادى که اینجا نوشته شده است داده نخواهد شد مقصود این است که لایحه یک دوازدهم فقط باشد (صحیح است) چون سابقاً معمول بود که وکلا پیشنهادات مختلف می‌گردند فرض بفرمایید اضافاتى با این‌که پیشنهاد راه‌سازى و امثال آن می‌کردند و حالا براى این‌که 1 دوازدهم عارى از این‌ها باشد این قید در نظامنامه شده است ولى دلیل بر این نمی‌شود که اصول وضع قوانین که عبارت باشد از مذاکره در کفایت مذاکرات و این تشریفات از بین برود و این اخطار وارد نیست و چون ماده هم روشن نیست بنابراین ماده 220 براى آقایان قرائت می‌شود که آقایان ملتفت باشند و رفع اشکال بشود و چون روشن نیست این موضوع با نظر رئیس است. (ماده 220 به شرح زیر قرائت شد) ماده 220 در مواردى که در مفاد این آیین‌نامه اختلافى حاصل شود حل اختلاف با هیئت رئیسه است و در حین انتقاد جلسه نظر رئیس قاطع خواهد بود.

نایب رئیس - بنابراین نظر بنده این است که عمل شود که اینجا آقاى امامى مخالف بودند،

نورالدین امامى - خیر.

نایب رئیس- آقاى شوشترى مخالف‌اید با کفایت مذاکرات؟

اردلان- بنده مخالفم.

نایب رئیس- آقاى مهدى ارباب مخالف‌اید؟

مهدى ارباب- خیر، شوشترى بنده مخالفم.

نایب رئیس -بنده از شما پرسیدم چرا جواب ندادید بفرمایید.

شوشترى -عرض کردم که بنده مخالفم ولى ملتفت نشدید. بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. بنده اصولاً با این نوع از حرف‌هایى که یک قدرى بوى کدورت ازش میاید و ممکن است بین نمایندگان محترم ایجاد کدورت کند دورى می‌جویم (احسنت) و مناسب‌شان مجلس و نمایندگان نمی‌دانم در مطالب اساسى و نظریاتى که با نفع جامعه و وظیفه و ودیعه‌اى که ملت به آنها سپرده یابد طورى رفتار کنند که خداى ناخواسته در خارج همان دست‌هاى مرموز هم به صورت دیگر جلوه ندهند، شایسته نمی‌دانم، از این جهت وارد فروع نمی‌شوم، نمی‌گویم فلان آقا بد است یا خوب است آقایان نمایندگان یا هیئت

+++

 محترم دولت (به جناب آقاى منصور با این‌که راى موافق ندارم و از جلسه رفتم بیرون) ولى ممکن نیست از ادب خارج شوم، عرض کردم تذکر می‌دهم اینجا این عیب را دارد آنجا آن عیب را دارد (نایب رئیس آقا راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید) اجازه بفرمایید و این موضوع 2 دوازدهم یک موضوعى است که آقایان یک شبهه‌اى برایشان پیدا شده بعقیده من باید نظامنامه هم اصلاح شود ما نمی‌توانیم بودجه را، چه یک جزیش را چه یک روزش را، چه سیصد و شصت روزش را بگوییم فرق دارد در سیصد و شصت روز می‌شود به طور تفصیل صحبت کرد ولى در یک روز نمی‌توان صحبت کرد، نه این از نظر قضایى آقایان قضات دور است (کل الصید فى جوف الفرى ) تمام بودجه است مال 360 روز بودجه است و مال 2 دوازدهم هم بودجه است من مخالف نیستم باپرداخت این موضوع ولى باید حل بشود، باید روشن بشود، با این‌که یک مخالف و یک موافق صحبت کرد کافى باشد ممکن است دولت‌هایى بیایند هى دو دوازدهم، هى دو دوازدهم بیاورند و بعضى از آقایان توجه نکرده یک موافق صحبت کند و بعد مخالف صحبت کند بودجه همین طور سربسته برود بنده که با کفایت مذاکرات مخالفم، براى این است که یک شبهه پیدا شده این معنى باید تشریح و روشن بشود تکلیفش از این جهت بنده عرض می‌کنم در مسئله 2 دوازدهم همینطورى که آقاى نبوى فرمودند براى یکدفعه است و ممکن نیست مجلس موافقت کند براى این‌که دیگر تجدید شود چون اصلاحات اساسى مملکت اگر این طور در بست 2 دوازدهم .... (کشاورز صدر - این‌که مربوط به 2 دوازدهم نیست عرض کردم راجع به کفایت مذاکرات است چه بکنم، اگر بنا بشود بیک دوازدهم تمام بشود آن موضوعات مثلاً ساختمآنهاى مملکت، راهسازى که آن کارخانه درست بشود آن بنگاه درست بشود. آبیارى درست بشود. هى این طور بگذرد و بعد هم بگویند سال مالى دارد منقضى می‌شود، فصل منقضى می‌شود منظور آقایان نمایندگان انجام نمی‌شود پرداخت دیون مردم نمی‌شود همه را ناراضى می‌کند یک صورت دیگر هم این است که بنده میخواستم استدعا کنم از جناب آقاى منصور، هیئت محترم دولت، از تمام نمایندگان محترم که نسبت بهمه آنها ارادت دارم همشان را مصروف کنند بیست روز بیست و پنج روز دیگر، یکماه بیایند بنشینند توى کمیسیون بودجه تمام امور را تعطیل کنند این امر را انجام دهند مردم منتظرند این مجلس قدم‌هاى اساسى بردارد (حاذقى - نظامنامه هم همین را می‌گوید) بلى نظامنامه هم همین را می‌گوید ببخشید آقاى حاذقى بنده تازه آمده‌ام. بلد نیستم بچه آخوند هستم بچه ملایم خرد خرد انشاء‌الله یاد می‌گیرم، نظر کلى من این است که مجلس شورا‌ی ملى کا‌ر اساسى بکند وبتمام معنى دولت را هم قبضه بکند در بغل بگیرد و یا بیشتر بفشار بگذارد، ولى ما آنها را نصیحت کنیم اما خودمان خرما بخوریم نمی‌شود، کمیسیون بودجه هم باید بنشیند این کار را تمام کند و به این سروصد هى بیاییم عمر مجلس و مملکت را بحرفهاى خارج از فکرمان و وظیفه مان اشغال کنیم بعقیده بنده اجازه بفرمایید بعد از این صحبت نشود اگر آقایان قانع شدند و این مسلم شد که دیگر این موضوع 1 دوازدهم و یا 2 دوازدهم تجدید نمی‌شود. مانعى ندارد و اگر بنا شود این طور، بنده صاف می‌گویم تمام مستخدمین فقیر مملکت با این‌ که بعد از ایام عید مقروضند مایل نیستند پولى بگیرند که به صورت دیگر مملکت در بیاید بنفع مملکت مصرف نشود.

نایب رئیس - مدت صحبت ایشان تمام شد راى مى گیریم بکفایت مذاکرات آقایانى که ...

حاج آقا رضا رفیع - بنده تذکرى دارم. باید در موقع خودش عرض می‌شد.

نایب رئیس - بفرمایید.

حاج آقا رضا رفیع - من مخالف بودم و میخواستم گفته شود که دولت بداند امروز که به دودوازدهم راى دادند باید در نشر داشته باشید که این طور در تمام دوازده ماه به همین صورت خرج نشود من می‌خواهم دولت بداند یک اعتبارى است اصلاحاتى را که می‌خواهد بکند کارهایى را که می‌خواهد بکند راهسازى شروع بکند، ادارت زیادى را که باید حذف بکند بداند که این سندیت براى دولت ندارد و بفهمد که این اصلاحات را براى ماه‌هاى دیگر باید بیاورد (صحیح است)

نایب رئیس - راى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گنجه‌اى - بنده یک تذکر نظامنامه اى دارم.

نایب رئیس - بفرمایید.

گنجه‌اى - آقایان همه شان یک یک ناظر اجرا آیین‌نامه هستند، یعنى هر موقعى که از این مقررات آیین‌نامه تخلفى شد همه آقایان حق دارند که این تذکر را بدهند حالا که کفایت مذاکرات تمام شد و راى دادیم باید عرض کنم که این ماده واحده مطابق آیین‌نامه تنظیم نشده و البته دولت هم در اینجا نمی‌شود گفت تعمدى داشته نه شاید توجهى نداشته و الان بنده توضیح میدهم نظامنامه می‌گوید و تصریح دارد که هیچگونه پیشنهاد یا تبصره‌اى یا ماده الحاقیه چه در حین تقدیم از طرف دولت و چه د‌ر موقع مذاکرات از طرف نمایندگان مجاز نخواهد بود یعنى دولت هم در ضمن تقدیم این ماده واحده نمی‌تواند پشنهاد دیگرى اینجا بکنند ولى متأسفانه بنده می‌بینم که اینجا نوشته است براى پرداخت هزینه‌هاى مجلس سنا مبلغ سه میلیون ریال به رسم على الحساب تادیه و پس از تصویب بودجه سال جارى کشور محسوب و واریخت .. (بعضى از نمایندگان - پشنهاد تجزیه شده است) و از اعتبار سال 1328 ساختمان ابنیه دولتى و خرید زمین و بنا و راهسازى تا آخر اسفند سال 1329 تعهدو مصرف نماید، معنى این را من این طور فهمیدم اگر چه جمله هم کاملاً رسا نیست ولى این طور مستنبط است که بقیه اعتبارات سال 28 را دولت مجاز است تا آخر 29 مصرف بکند (صحیح است) درصورتى که این یک پشنهاد دیگرى است و مربوط به یک دوازدهم نیست، مقصود از دوازدهم این است که در موقع تنظیم آیین نامه رعایت کردند مواقع ضرورى را مثل حالا که پیش آمده است ولى چون لازم است هزینه‌هاى مستمر و ضرورى داده شود دولت لازم است هزینه‌هاى مستمر وضرورى داده شود دولت هم دستش بسته نباشد یک ماده واحده اى میاورند و اینجا مخصوصا تصریح دارد لایحه دوازدهم گفتند چند دوازدهم این ناظر بر این است که یک دوازدهم حالا اگر بنده عرضى ندارم ولى منظور من این است که این مطلبى که برخلاف آیین نامه است تجزیه شود و بعد از تجزیه و روى آن راى بدهیم.

نایب رئیس - اخطار آقاى گنجه که فرمودند کاملاً وارد است براى این‌که این قسمت ذیل ماده دو دوازدهم اصلا تطبیق با آیین‌نامه نمی‌کند و بنده با این اخطار گمان نمی‌کنم که قابل راى باشد ولى یک تذکرى دارم که این قسمت اصلاح می‌شود چون می‌گوید دو دوازدهم بودجه کل کشور بنابراین هم شامل قسمت مجلس شورا‌ی ملى و هم مجلس سنا خواهد بود با این توجه که البته طبق مقررات قانون اساسى باید قبلاً بودجه‌هاى مجلس سنا و این قسمت‌ها تشریفاتش به عمل بیاید و لى براى این‌که بتوانیم با قسمت اول راى بگیریم که هم مال مجلس شورى و هم مال مجلس سنا است بنده خواستم پشنهاد کنم که آخر این ماده اصولاً حذف بشود چون اصولاً قابل راى نیست‏.

نخست وزیر - اجازه می‌فرمایید.

نایب رئیس - بفرمایید.

صفایى - این ماده 138 بدجورى تفسیر شده این طور نیست؟

نخست وزیر - البته آنچه که مربوط به آیین نامه است تشخیص آن با آقایان محترم است بنده عرضى ندارم ولى یک توضیح می‌خواستم عرض کنم راجع بقسمت اخیر این ماده واحده صحبت سنا را که فرمودند و راه‌‌حلش را، همان طور مخارج دو ماهه سنا گمان می‌کنم تأمین می‌شود اما راجع به قسمت بعد از آن به نظرم تصور شده است که یک اعتبارى است که براى امسال خواسته می‌شود براى کار ساختمان ابنیه و راهسازى در صورتی که این از اعتبارات سال 28 است براى این‌که کارهاى ساختمانى هیچوقت نمی‌شود متوقف بشود یک اعتبارى براى یک ساختمانى تصویب می‌شود این قاعدتاً هم نباید محدود بسال بشود بایدعمل بشود تا این بنا، تا این راه تمام شود عادتا این جور شده که این اعتبارات ساختمانى هم مثل اعتبار حقوق اجزاء آنهم آخر سال بند میاید در صورتی که هنوز اعتبار تمام نشده هنوز آن بنا هم ناقص است این اصلاً مخالف ماهیت موضوع است که همیشه هم ما در جریان کارها سعى کرده‌ایم یک اجازه‌هایى تحصیل کرده‌ایم خوب اعتبارى تصویب شده براى راه براى بنا خوب این اعتبار باید جریان داشته باشد و به مصرف برسد تا این بنا و راه با تمام برسد حالا این جمله آخر ماده واحده ناظر بر این موضوع است اعتبارى نیست که حالا ما بخواهیم براى سال 29 این از اعتبارات باقى مانده سال 28 است که بودجه آن هم تصویب شده است منتهى براى این که این ساختمانى و ابنیه به اتمام برسد و اشکالى در جریان دارایى نداشته باشد اینجا اشاره شد ه و گمان می‌کنم سابقاً هم مجلس محترم شوراى ملى تایید و تصویب کرده‌اند در دو دوازدهم‌هاى سابق تایید و تصویب کرده‌اند در دو دوازدهم‌هاى سال پیش هم مال وزارت راه را یک جا تصویب کردند، این سابقه هم هست و کاملاً هم منطقى است و من تمنى دارم که در این قسمت آقایان توجه بفرمایند

+++

به جهت این‌که هم یک کارهایى را می‌کند امور ناقص می‌ماند و هم منظور اصلى ما که به کار واداشتن بیکاران است عملى می‌شود و تسهیل این کارها است که بیشتر در ساختمآنها مورد پیدا می‌کند. بنده در موضوع فرمایشاتى که آقایان کردند اگر چه مذاکرات کافى شده بین آقایان ولى تصور کردم که من مجاز باشم نسبت به بعضى موضوعاتى که اظهار فرمودند براى روشن شدن موضوع و افکار و اذهان یک چند کلمه‌اى عرض کنم اولاً تاخیر تقدیم بودجه را چنانکه آقایان خودشان هم مسبوق هستند تصور نمی‌کنم بنده باید توضیحاتى عرض کنم همینقدر خاطر آقایان مسبوق باشد که از نقطه نظر اهمیت این کار و مسئولیتى که داریم ناچار هستیم دقت‌هاى زیاددر امر بودجه بکنیم بودجه که تا تشکیل این دولت سابقا تمام نشده بود و بتصویب نرسیده بود ما وارد شدیم به امر بودجه و یکى از اولین کارهاى مهم ما این است که تأثیر دارد در تمام قضایا و خیلى مهم است بنده اجمالاً می‌توانم عرض کنم که وضع مالى ما چندان آسان نیست همین قدر به طور اجمال عرض می‌کنم و مستلزم یک امعان نظر و دقت مخصوصى است براى این‌ که اساس بودجه ما بایستى محکم باشد (صحیح است) مخارج و عایداتمان باید توازن داشته باشد و توازن واقعى داشته باشد که بتوانیم بالاخره تکیه کنیم به این عمل بودجه و بعلاوه مصارفى که در بودجه گذاشته می‌شود حتى الامکان بایستى که از افراط تفریط دور باشد یعنى بیک مصارفى برسانیم پولمان را که ضرورت دارد و از مصارف زاید صرف‌نظر کنیم احتیاجات را در نظر بگیریم به طور واقعى مطابق برنامه‌اى که داریم بنابراین تصدیق میفرمایید که در دو سه هفته اول تشکیل یک دولتى با وجود این‌که موقع هم موقع تعطیل بوده است و گرفتاری‌هاى دیگر هم بود ما نمى‌توانستیم یک بودجه‌اى را آن طور که عرض می‌کنم تقدیم می‌کنیم و نخواستیم یک چیز سطحى و ظاهرى باشد بنابراین ناچار بودیم که دقت کنیم مراقب اینکار بودم و مقدمات بررسى د‌ر امر بودجه شروع شده که الان هم در جریان است و انشاء‌الله سعى می‌کنم که هر چه زودتر ولى دیگر از اواسط اردبیهشت زودتر نخواهد بود این را هم با تردید عرض کردم براى این‌که خیلى دقت و بررسى لازم دارد در هر حال در اردیبهشت ماه بودجه را تقدیم خواهیم کرد. اظهاراتى شد راجع بکمک اقتصادى آمریکا که بنده لازم می‌دانم خاطر آقایان مستحضر باشد که ما از این کمک مایوس نیستیم ولى البته طول کشیده است می‌خواستم علت این طول مدت را عرض کنم براى این‌که موضوع تحصیل کمک اقتصادى موکول به یک مقدماتى است که بایدآن مقدمات دقیقاً تهیه شود چند سال اخیر که همیشه این صحبت بوده است هنوز وارد اصل مقدمات نشده بودند از وقتى که سازمان برنامه تشکیل شد مبانى تهیه این مقدمات تاحدى فراهم شده است بجهه این‌که این مقدمات مربوط می‌شود به تهیه یک طرح‌ها و یک نقشه‌ها و یک حساب‌هاى فنى دقیقى که باید دستگاه ما داشته باشد و دستگاره این کار موجود نبود تا سازمان برنامه تاسیس شد و به تدریج این قسمت‌هاى فنى آماده شد براى کار و به محض این‌که آماده شد شروع کردند به تهیه این طرح‌ها براى توضیح عرض می‌کنم این طرح عبارت است از آن کارهایى که در رشته‌هاى مختلف بایستى که به انجام برسد یعنى باید آماده عمل باشد فرض بفرمایید در رشته کشاورزى، در رشته آبیارى، در رشته‌هاى صنعتى و معدنى، در رشته‌هاى سدبندى و جنگلبانى همه این رشته‌ها مستلزم تهیه یک طرح‌هاى اساسى است این طرح‌ها بایستى تهیه بشود تا به آن مقامات اقتصادى ارایه بشود و آنها هم بررسى بکنند چون وام وام اقتصادى است بالاخره باید مبناى اقتصادى باشد مبناى اقتصادى هم طرح‌ها و نقشه‌هاى مطالعه شده و فنى است مثلاً فرض بفرمایید یک طرحى براى سد بندى و آبیارى تهیه شده است این تهیه نقشه ابتداى مقدماتش یک سال طول دارد تا برود آنجایى که باید آب جمع شود (صحیح است) ببخشید من یک قدرى مفصل عرض می‌کنم (بفرمایید) براى این‌که مکرر دیده‌ام یک اشتباه هست در اذهان، میخواهم براى یکمرتبه براى آقایان روشن بشود و مستحضر شوند که درست دقیق بشوند به جنبه‌هاى فنى آن یک سدى می‌خواهند بسازند این سد یک سال طول دارد تا این که آن محل را دقیقاً مطالعه بکنند ببینند این جا براى سد سازى مناسب هست یا نه، یک رودخانه ایست می‌خواهند جلویش را به بندند یک سال باید آب این رودخانه را در نظر بگیرند در فصول مختلف ببینند و ضعف فشار این آب چقدر است براى چه؟ براى این‌که وقتى آن دیوار را جلوى آن میگذارند سد را آب نباید و ببرد و آن وقت براى گذاشتن این دیوار مطالعات طبقات الارضى می‌شود می‌آورند و آنها را تجزیه می‌کنند براى این‌که استقامتش را بدانند استقامتش را که فهمیدند براى آب هم که اندازه‌گیرى شد آن وقت نقشه می‌کشند که این دیوار عرضش چند متربایدباشد ارتفاع و طولش چند متر باید باشد چند متر آب باید جمع بشود و کجا باید جمع بشود و با این اب چکار باید کرد و چه استفاده‌اى می‌دهد یک همچو نقشه‌هایى لازم است براى این‌که روى این نقشه‌ها باید وام خواست به حرف کسى وام نمی‌دهند این نقشه‌ها را باید مطالعه بکنند و آن طرف وام دهنده هم بسنجد حساب عمل و خرجش را، حساب استفاده و در آمد و بهره‌برداریش را، و در نتیجه سنجش کند این وامى که گرفته شد چه جور بر می‌گردد یعنى این عملى که می‌شود عمل مفید باشد و این بمرور چند ساله، اصل و فرع این خرج را استهلاک بکند ملاحظه بفرمایید مدارکى که ما طبق آن مدارک وام میخواهیم باید از این قرار باشد باید این‌ها تهیه بشود حالا به آقایان عرض کنم چند فقره از این مدارک تهیه شده است در سازمان برنامه در قسمت آبیارى و تاسیسات صنعتى است تهیه ماشین آلات و غیره چند فقره است شاید پنج شش فقره این طرح‌ها تهیه شده و این‌ها حالا مدارکى است، مدارکى است که می‌توانیم به موجب آنها وام بگیریم. تلگراف شد به آمریکا نمایندگان بانک بین‌المللى بیایند زیرا که آنها هم باید در این طرح‌ها نظر بدهند ادارات فنى و مشاورین فنى هستند آنها هم بیایند این مدارک و این نقشه‌ها و طرح‌ها را وقتی که دیدند و تصدیق کردند آنوقت وام داده شود حالا ملاحظه بفرمایید اظهار یاس نباید کرد این کارها یک حسابى دارد یک مراحلى دارد که باید طى شود این مرحله اولش بود مثلاً سد کرج (ابتهاج - جریانى که مطالعه شه مهم نیست) مهم است آقا مهم و غیره مهم ندارد، تصور می‌کنم مهم است سد کرج یک مطالعه‌ای است که دو سال طول می‌کشد یکى یک سال طول می‌کشد یکى سه سال طول می‌کشد الان در مغان دارند مطالعه آبیارى از پارسال تا حالا می‌کنند این نقشه قطعى نیست این چند نقشه دارد و این نقشه‌بردارى‌ها آن اندازه هم که خودمان قانع شویم کافى نیست باید فرستاد به بنگاه‌هاى خیلى مهم اروپایى و خارجى براى این‌که آنها هم نظر بدهند براى این که این کارها‌ى ابدى است کارهاى اساسى است آنها هم باید درش نظر بدهند. این که گفته شد مهم نیست به عقیده من مهم است بجهه این که این اه باز بشود ولو این که 5 و 6 فقره پشنهاد هست ولى این دنبالش خواهد آمد اینجا که آمدند واین قسمت اول به جریان صحیح افتاد دنبالش هم دارند تهیه می‌کنند و در رشته‌هاى مختلف طرح‌ها و نقشه‌هاى فنى تهیه می‌شود این دنبالش می‌آید دیگر این جریان در واقع تأمین شده است باب این معاملات باز شده این شرحى که بنده دادم براى جلب توجه آقایان بود که بدانند قضیه ما ازچه قرار است زود نبایداظهاریاس کرد و ما امیدوار هستیم که در این قضیه وام از بانک بین‌المللى و کمک اقتصادى استفاده کنیم (انشاءالله) بیاناتى هم فرمودند راجع به وضع مالیات‌ها و ترتیب وصول مالیات‌ها که این‌ها را می‌خواهم عرض کنم که موضوعاتى است که در برنامه ما قید شده و برنامه ما هم امیدوارم که یک برنامه باشد که رویش عمل کنیم چنانکه بنده الان که حضور آقایان هستم یک مقدار از این کارها به جریان افتاده یعنى تهیه لوایح شده یکى از آنها همین لایحه اى بود که امروز تقدیم کردم خوب، این‌ها علایم اجراى برنامه است بنده بیک کلمه نمی‌خواهم به طور کلى و مطلق بگویم که برنامه را داریم اجرا می‌کنیم ما براى اجراى برنامه این مراحل را باید طى کنیم (انشاء‌الله) مطالعه بکنیم لوایح قانونیش هم به نظر آقایان برسد و تصویب شود و باجرا برسد البته در وصول مالیات‌ها هم دقت کامل خواهیم کرد و مراقبت داریم که مطابق قانون وصول شود بدون تبعیض البته همه باید به قدر مراتب خودشان حقوق دولت را بدهند حقوق دولت هم آن حقوقى است که به مصرف احتیاجات ملت میرسد بنابراین، این دینى است که به ملت دارند به جامعه خودشان دارد البته بدون حرف باید بدهند بدیهى است که رسیدگى و تحقیق و تشخیص هم باید به موازین عادلانه و قانونى باشد نه افراط بشود نه تفریط راجع به مأمورین فوق‌العاده‌اى که رفته‌اند براى مطالعات و تحصیل این‌ها، خوب یک عده‌اى قبلاً رفته‌اند و باید هم البته دقت شود دولت نظر ندارد که پول بیخود خرج بکند امیدوارم دقت‌هایى بشود که آنچه در هر قسمتى زاید و در واقع به مصرف حقیقى نمی‌رسد جلوگیرى شود صرفه جویى بشود براى

+++

کارهاى مفید و براى کارهاى تولیدى و نافع (اسلامى - صورت اسامى آنها را بیاورید به مجلس) حالا در این باب دقت می‌کنم و با آقا هم علیحده صحبت می‌کنم. راجع به اصلاحات وزارت امورخارجه اظهاراتى کردند البته بنده نمی‌گویم که این قسمت مبرا از عیب و نقص است البته همه وزارتخانه‌هاى ما محتاج باصلاح و امیدواریم که در وزارت خارجه هم که کمال اهمیت را براى حفظ حقوق مملکت دارد دقت کافى شود براى رفع نواقص و اصلاح تشکیلاتى و از این جهه چون در برنامه ما هم هست اصلاح سازمان ادارى کشور شامل همه این مراحل می‌شود بنده لازم نمی‌دانم که به طور تفصیل عرض کنم. موضوع عدم دخالت وزارت دارایى در سایر وزارتخانه هم در برنامه ذکر شده همان عقیده را داریم و همان عمل را هم می‌کنیم البته براى اینکار همان طور که عرض کردم بایستى در یک مقدار از قوانین و مقررات تجدید نظر کرد و آن را هم الان در وزارت دارایى مشغول هستند و مراقب هستیم که انشاء‌الله به میزان و اساس صحیح این کار را درست کنیم به طورى که اسباب تسهیل و پیشرفت کار همه وزارتخانه‌ها بشود و خود وزارت دارایى هم از این سنگینى بار کارش خلاص بشود و به کارهاى اصلى خودش برسد، در باب برنامه 7 ساله و شرکت‌ها هم ملاحظه می‌فرمایید این شرکت‌هایى که سازمان برنامه تاسیس کرد، با پول خود برنامه است این‌ها یک شعبى هستند از کار برنامه منتهى صورت شرکتى دارند براى این‌که د‌ر امورشان تسریع بشود بیلان مرتب بدهند هرسال و عمل تجارتى بکنند که بهره‌برداریشان به صرفه تمام بشود و یک مقدار هم به این نتیجه رسیده‌ایم، الان کارخانه‌هایى که در حال ورشکست بوده‌اند بیک درجه‌اى کارشان پیشرفت کرده که دارند دخل و خرج می‌کنند بعضى‌هاشان هم منفعت می‌دهند و البته این کار باید تکمیل شود. حالا این‌ها بین خودشان معاملات دارند چون اداره دولتى که نیست هر شرکتى یک حسابى دارد یک دخل و خرجى دارد، هر چند که همه متعلق به سازمان برنامه هستند و‌لى حساب‌هاى این‌ها جداست و اگر یک چیزى احتیاج دارند از همدیگر مى‌خرند، (اسلامى - توجه نفرمودید بنده چه عرض کردم) (اقبال - گفتند ازخارج می‌خرند) اشیایى را که خودشان دارند از خارج می‌خرند خوب این را من باید تحقیق کنم (اسلامى - بنده عرض کردم که رسیدگى بشود) که به بینیم آیا لزومى داشته یا نداشته این را روشن می‌کنم بنده معکوس فهمیدم. راجع به بنگاه جنگل‌ها یک اظهارى فرمودند که اگر اجازه بفرمایید خیلى اشتباه است می‌دانید جنگل‌ها یک منبع ثروت کشور ما است، و متأسفانه هیچ درش دقت نشده توجه هم نشده (صحیح است) و قسمت عمده‌اش از بین رفته و کار جنگل هم با این وسایل درست نمی‌شود که مثلاً در طهران ما یک بنگاه جنگلبانى درست کرده‌ایم، این از آن حرف‌ها است کار جنگل یک کارى است خیلى فنى و خیلى باید درش دقت کرد. سازمان برنامه تشکیلات این کار را داده است در مرحله اول آنجایى که جنگل‌هاى مهمى داشته نواحى شمال، نواحى جنوبى دریاى خزر آنجا در نظر گرفته شده براى جنگلبانى، این یک دسته‌جات متحرکى لازم دارد و این‌ها وسایط نقلیه می‌خواهند این‌ها را اگر دیده‌اند که چند عدد جیب داشته‌اند شاید همه‌اش را هم ندیده‌اند براى کارشان است جنگل‌ها قسمت بندى شده است. یک نواحى دارد هر ناحیه‌اى مسیولیتى دارد یک نگاهبان‌هایى دارد باید به این سرکشى بشود به کارهاشان رسیدگى بشود و غالباً هم متحرک هستند و این جیب‌ها بیخود تهیه نشده براى احتیاجات ضرورى است و خیلى هم دقت شده است. آقا فرمودند وزارت کشاورزى مقصود من این بود که توجه داشته باشند این پول از وزارت کشاورزى نیست منتهى سازمان برنامه پولش را طورى خرج می‌کند که وزارتخانه‌هاى دیگر هم بکار بیفتد، یعنى در واقع تشریک مساعى بشود قوه فنى و مالى درسازمان است قوه اجرایى در وزارتخانه‌ها است ما همچو ترتیب کردیم که بعد ها هم تشریک مساعى بکنند براى این‌که بعداز هفت سال این سازمان برنامه مدتش خاتمه پیدا می‌کند و بایستى بعد از آن وزارتخانه‌هاى ما آماده باشند براى این طرز عمل و مجهز باشند و آموخته باشند بنظر بنده هم این ترتیب خوبى است که داده ایم براى این‌که ما نمیخواستیم که یک دستگاه اجرایى و یک ادارات زیادى در سازمان برنامه درست بشود و همین هایى که در سازمان برنامه هست حالا به تدریج توسعه پیدا کند بآن اندازه احتیاجات فنى که دارد قسمت ادارى ندارد قسمتها تمام قسمت هاى فنى است قسمت اداراى ندارد نمی‌شود گفت ندارد ولى خیلى کم دارد، بقدرى است که آن قسمت فنى را راه ببرد اما راجع بعوارض نفت و بنزین و اعتبارات راهسازى عوارض نفت و بنزین درست است که براى آسفالت است، آسفالتکارى بایستى بشود ولى باید توام باشد با راهسازى به جهت این‌که تا راهى اساسى ساخته نشود وزیر سازى نداشته باشد رویش را آسفالت کردن مثل بعضى راه‌ها می‌شود که درست کرده اند، بنابراین این آسفالتکارى و راهسازى را با یکدیگر توام کردیم و از مجموع این‌ها یک برنامه راهسازى دارد تهیه می‌شود هنوز تمام تمام نیست و این اعتباراتش بایستى قطعى بشود (اسلامى - راه هراز رادر نظر بگیرید) همه منظور شده اشت، یک نقشه راهسازى کامل است با دقت تمام راه‌هاى لازم مملکت در آن معین شده و در ظرف 6 سال بایستى ساخته بشود اعتبارش هم به 6 سال تقسیم می‌شود و در مقابلش یک دستگاه حسابى فنى مجهزى سر این کار خواهد بود که دیگر مثل ماشین این کار پیش می‌رود انشاء‌الله بعد از 6 سال یک راه‌هاى خوبى داریم و همه راه‌هاى لازم جزو آن خواهد بود (دکتر جلالى - بعضى راه‌ها را مثل راه هراز براى سال‌هاى بعد می‌گذارند خواهش می‌کنم جلو بگذارید) این راه عقب هم نیست دقت هم شده حالا می‌خواستم عرض کنم که این اعتبار آسفالتکارى را الان نمی‌توانیم تفکیک کنیم از اعتبار راهسازى زیرا باهم است چرا؟ براى این‌که باید راه‌هاى اساسى ساخته شود و رویش آسفالت بشود و آن وقت براى این‌که یک عمل آسفالتکارى هم شده باشد در نظر است که در شهر‌ها آنجاهایى که راه به شهر می‌رسد یک مقدار مسافتى قبل از ورود به شهرها آسفالت بشود که بعد هم به تدریج برسیم دنباله‌اش را بگیریم که تمام راه‌ها آسفالت بشود غیر از این نمی‌توانستیم کا‌ر دیگرى بکنیم براى این‌که آسفالت کارى خرج زیادى دارد و اگر بخواهیم این پول را بگذاریم در یک راه سایر جاها محروم می‌مانند و فایده‌اى هم ندارد یک کلیاتى هم هست که چون بنده نمی‌خواهم تصدیع بدهم عرض نمی‌کنم راجع به عمل ارزاق، عمل بهداشت، عمل فرهنگ، بالاخره تمام امورى که مورد احتیاج جامعه و ملت است آقایان مطمئن باشند که در ضمن تهیه بودجه منظور می‌شود (احسنت) و محتاج نیست که بنده اینجا شرح بدهم و به علاوه این دو دوازدهم است برحسب ضرورت و احتیاج که شرح دادم و یک فرصتى است براى این‌که ما بتوانیم بیشتر دقت کنیم د رآن بودجه‌اى که منظور آقایان است مطابق احتیاج و یک قسمت از در آمد کشور هم صرف همین کارها می‌شود در سازمان برنامه این قسمت‌ها هست عمران هست، تولید هست، فرهنگ هم دارد منتهى فرهنگش مربوط است به امور روستایى به زندگى روستایى، به جهت این‌ که فرهنگ عمومى مربوط به وزارت فرهنگ است ولى در سازمان برنامه ما قسمت فرهنگ داریم مخصوصاً مربوط است به قسمت‌هاى روستایى به مدارس ابتدایى روستایى که بچه کشاورزها باید در آنجا درس بخوانند هم سواد پیدا کنند و هم عمل کشاورزى را در آن مدارس ابتدایى یاد بگیرند این یکى از برنامه‌هاى بسیار مفید سازمان برنامه است براى اینکار پول هم گذاشته‌اند وسایل هم فراهم کرده‌اند کمک می‌کنیم به وزارت فرهنگ راجع به قسمت بهداشت اکنون سازمان برنامه البته وزارت بهدارى هم کار می‌کند اقدام می‌کند ولى سازمان برنامه هم عملیات بسیا رمفیدى را شروع کرده است اکنون مبارزه بامالاریا در بعضى از قسمت‌ها شروع شده است با تشکیلات مرتب و وسایل مجهز خوب این‌ها نشان می‌دهد که دولت می‌خواهد کار کند و منظور آقایان را انشاءالله تامین کند و بخواست خداوند و توجهات اعلیحضرت همایونى احتیاجات مبرم و ضروى جامعه را کاملاً بودجه اتم و اکملى تامین بکند البته بعد از مدتى حالا شروع می‌کنیم ما نباید وقت را تلف کنیم ولى این کارها یک حداقل مدتى لازم دارد که این را آقایان باید در نظر داشته باشند (صحیح است، احسنت)

جمعى از نمایندگان - راى، راى

نایب رئیس - بیاناتى را که آقاى نخست وزیر فرمودند راجع به ضرورت آن قسمت اعتبارات ساختمانى کاملاً صحیح است و مورد احتیاج است ولى از نظر نظامنامه یک اشکالى دارد و آن این است که یک ماده الحاقیه است به بودجه و دولت هم باید زودتر کارش نسبت به این قسمت معین بشود خواستم استدعا کنم که این قسمت به طور جداگانه به کمیسیون بودجه ارجاع بشود تا ضمن قوانین دیگر بیاید و تصویب بشود و به عقیده بنده تاحدود دو دوازدهم که می‌توانند براى این قسمت خرج بکنند (امینى -بودجه مجلس هم جزو این دو دوازدهم هست) بنده هم تذکر دادم که بودجه مجلس شوراى ملى و سنا در حدود این دو دوازدهم +++

پرداخت خواهد شد.

نخست وزیر - بنده عرض کردم که البته ما تابع آیین نامه مجلس هستیم و بنده اصرارى ندارم همین قدر خواستم توضیح عرض کنم که کیفیت قضیه از چه قرار است حالا اگر این طور که می‌فرمایید با آیین‌نامه منافات دارد ما اصرارى نداریم و این را می‌گذاریم در قانون متمم بودجه.

نایب رئیس - بنابراین اشکالى نیست ماده واحده قرائت می‌شود وراى گرفته می‌شود (ماده واحده - به شرح زیر قرائت شد). ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود حقوق وک مک سایر مزایاى کارمندان و خدمتگزاران و هزینه‌هاى مستمر و غیر مستمر ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مصارف کشور را در دو ماهه اول سال 29 در حدود دو دوازدهم اعتبارات مصوب سال 1328 با رعایت قانون بودجه‌هاى سال مزبور و سایر قوانین و مقررات مالى از محل درآمد عمومى سال جارى کشور پرداخت نماید (صحیح است)

نایب رئیس - راى گرفته می‌شود با ورقه عده حاضر 87 نفر است. (اخذ آراء به عمل آمده و نتیجه به قرار ذیل حاصل گردید) اسامى راى دهندگان - آقایان:

آشتیانى‌زاده – مهدوى – صدرى - کشاورز صدر– اردلان– مجتهدى- دکتر مجتهدى- رضوى- بهادرى- دکتر هدایتى- دولت آبادى- گنجه- امامى‌خویى- حکیمى- اورنگ- اکبر- مصباح‌زاده- پالیزى- امینى- افشار- امامى اهرى- دولتشاهى- فرامرزى- شوشترى- عرب شیبانى- ذوالفقارى- دکتر علوى- حمیدیه- ملک مدنى- دکتر على جلالى- گودرزى- امیر نصرت اسکندرى- ابتهاج- عزیز زنگنه- فقیه‌زاده- سلطان‌العلماء- نبوى- گنابادى- ارباب- افشار- صادقى- بوداغیان- عماد تربتى- حاذقى- دکتر نبوى- بزرگ‌نیا- فولادوند- ناظر‌زاده- محسن طاهرى- عباس آصف- تیمورتاش- صاحب‌جمع- قرشى- قبادیان- عبدالصاحب صفایى- دکتر کاسمى- ظفرى- ثقة‌الاسلامى- خاکباز- جرجانى- جبیب پناهى- شهاب خسروانى- دکتر راجى- شکرایى- غضنفرى- امیرى- سالار بهزادى- دکتر طاهرى- دکتر کیان- مخبر فرهمند- موقر- عامرى- کهبد- دهقان- هراتى- آقاى کراوغلى- صدر‌زاده- دکتر سید امامى- محمد على مسعودى- احمد دهقان- رفیع.

اسامى آقایان موافقین - آقایان: دکتر کیان، کشاورز صدر، فتحعلى افشار، ابوالحسن رضوى، ابوالحسن حکیمى، حسن اکبر، سعید مهدوى، سید محمدعلى شوشترى، فولادوند، صدرزاده، ابوالقاسم امینى، نورالدین امامى، پالیزى، عبدالوهاب اقبال، دکتر سید امامى، دکتر على جلالى، دکتر هدایتى، عبدالحسین مجتهدى، موسى گودرزى، دولت آبادى، امیر نصرت اسکندرى، صفایى، مهدى ارباب، دکتر مجتهدى، عزیز، اعظم زنگنه، عرب شیبانى، آرام بواغیان، ناصر صدرى، عماد تربتى، بهادرى، محمد على مسعودى، حبیب پناهى، ابتهاج، حسن علوى، احمد حمیدیه، گرگانى، قراگزلو، امامى اهرى، دکتر راجى، مجید موقر جواد عامرى یوسف شکرایى ابوالفتح دولتشاهى ناصر ذوالفقارى فقیه زاده، محسن گنابادى، محمد عباسى، حسن نبوى، ابوالفضل حاذقى احمد دهقان، دکتر احمد نبوى، محسن طاهرى محمد رضا آصف، بهاء‌الدین کهبد، شهاب خسروانى، طاهرى، دکتر کاسمى، عبدالرحمن فرامرزى، ناصر قلى اردلان، ملک مدنى، امیر قاسم فولادوند، محسن افشار، صادقى، على بزرگ‌نیا، غضنفرى، عسگر صاحب جمع، ناظرزاده، اورنگ، تیمور تاش، موسى ثقة‌الاسلامی، دکتر طاهرى، محمد قرشى، حسین خاکباز، سالار بهزادى، مخبر فرهمند، علی محمد دهقان، هراتى حسین کوراوغلى

مخالف: آقاى آشتیانى زاده سفید بدون اسم دو ورقه.

نایب رئیس - عده حاضر 87 نفر لایحه دولت به اکثریت 81 راى تصویب شد (مبارک است)

4  - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

نایب رئیس - حالا اگر آقایان اجازه می‌فرمایند جلسه آتیه روز 5 شنبه، دستور انتخاب دو نفر نظار بانک و انتخاب اعضاى دیوان محاسبات ولى من قبلاً می‌خواستم اگر آقایان موافق باشند چون گزارش کمیسیون‌هاى هنوز نرسیده است جلسه را یکشنبه تعیین کنیم (صحیح است) بنابراین جلسه روز یکشنبه نوبت آقایان هم براى نطق قبل از دستور محفوظ خواهد بود. (جلسه مقارن ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - دکتر معظمى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294532!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)