کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 139 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 20 اسفند ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- تصویب گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى مربوط به عدم تعقیب گلشائیان‏

3- شور و تصویب لایحه تکمیل ساختمان بیمارستان فارابى‏

4- تقدیم و تصویب لایحه اعتبار جهت تهیه غذاى بیمارستان‌ها

5- شور و تصویب لایحه تقاضاى دویست و پنجاه میلیون ریال اعتبار جهت خرید خواروبار

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 139

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 20 اسفند ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- تصویب گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى مربوط به عدم تعقیب گلشائیان‏

3- شور و تصویب لایحه تکمیل ساختمان بیمارستان فارابى‏

4- تقدیم و تصویب لایحه اعتبار جهت تهیه غذاى بیمارستان‌ها

5- شور و تصویب لایحه تقاضاى دویست و پنجاه میلیون ریال اعتبار جهت خرید خواروبار

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز سه‌شنبه 18 اسفند ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: اقبال، شجاع، اکبر، جلایی، فاطمی

غایبین بی­اجازه- آقایان: مسعودی خراسانی، تولیت، شهدوست، نواب یزدی، اورنگ، شاهرودی، مشیردوانی، چایچی، ابراهیمی، نیک­پور، دبستانی، آصف، صادق وزیری، شباهنگ، کامل ماکو، نصرتیان، بوداغیان، ارگانی

دیرآمدگان بی­اجازه- آقایان: فیاض، صفاری، ناصری، اعتبار، جلیلی، ذوالقدر، منشور، مؤید قوامی، نقابت، هدایت­الله پالیزی، منصف، حمزه­تاش، نمازی)

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- بنده بعد از تصویب صورت مجلس عرض دارم.‏

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد. آقاى اعتبار

اعتبار- عرض بنده مختصر است و مربوط به سؤالى است که از وزارت دارایى و وزارت راه کرده‌ام با این که تذکر هم داده شده مع ذلک هنوز براى جواب نیامده‌اند و حاضر نشده‌اند خواستم استدعا کنم مقرر بفرمایید براى جلسه آینده حاضر شوند.

رئیس- بسیار خوب تذکر داده می‌شود. آقاى روحى‏

روحى- بنده در صورت جلسه عرض داشتم چون به موقع اجازه ندادید عرضى ندارم.‏

طباطبایى- بنده قبل از دستور عرض دارم.‏

رئیس- آقاى تهرانچى قبل از شما اجازه خواسته‌اند.

جمعى از نمایندگان- دستور

+++

2- تصویب گزارش کمیسیون دادگسترى مربوط به عدم تعقیب گلشاییان‏

رئیس- اگر تصویب بفرمایید گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به گلشاییان مطرح شود (صحیح است) گزارش کمیسیون خوانده می‌شود:

بر اثر طرح گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به اعلام بى‌تقصیرى آقاى عباسقلى گلشاییان وزیر سابق بازرگانى و پیشه و هنر در مجلس شوراى ملى و تقاضاى آقاى نقابت مخبر کمیسیون به این که با تجدید انتخاب کمیسیون دادگسترى تجدید مطالعه نسبت به اعتراضات به عمل آید قضیه در کمیسیون دادگسترى طرح و تحقیقات لازمه به عمل آمد- به این ترتیب که با انتخاب سو کمیسیون و مراجعه به دفاتر بازرگانى تجارتخانه اریه و ملاحظه پرونده کار نظریه سو کمیسیون به طور مشروح و مفصل در جلسه 8/ 12/ 1321 مورد مذاکره و بحث واقع شده و در نتیجه رأى کمیسیون دادگسترى به شرح زیر صادر و گزارش آن تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد.

در خصوص اجازه صدور 55 تن کتیرا از طرف وزارت بازرگانى به آقاى مراد اریه در تاریخ 1320/ 10/ 15 بر اثر وصول نامه آقاى گلشاییان به مجلس شوراى ملى و مراجعه به کمیسیون عرایض و مرخصى و صدور گزارش بر لزوم تحقیق و مذاکراتى که از طرف چند نفر آقایان نمایندگان در جلسه علنى مجلس شده است موضوع اتهام چنین به نظر رسیده که چون با وجود برگزارى حق انحصار صدور کتیرا به شرکت کل کتیرا و با عدم الغا حق انحصارى مزبور دادن اجازه صدور به مراد اریه به طور استثنایى ممکن است مبنى بر سو نظر و جلب نفع شخصى بوده باشد- کمیسیون دادگسترى پس از تحقیقات کافى چنین رأى می‌دهد.

اولاً- مذاکرات و مسموعات مختلف به عنوان این که ممکن است این دستور استثنایى در نتیجه سو نظر یا جلب استفاده شخصى بوده باشد مقرون به دلیل نیست زیرا علاوه بر این که تاکنون با طرح متمادى قضیه و دعوت کمیسیون از آقایان نمایندگانى که در اعتراضات وارده ذی‌دخل بوده‌اند دلیلى بر این مطلب اقامه نشده تحقیقات کمیسیون اعم از استنطاق آقاى مراد اریه و ملاحظه دفاتر تجارتخانه مزبور نیز چیزى که مفید این معنى و مثبت این اتهام باشد به نظر نرسید.

ثانیاً- مطابق قانون انحصار تجارت مصوبه تیر ماه 1311 حق انحصار صدور محصولات و تعیین میزان و شرایط صدور آنها به دولت برگزار شده و هیئت دولت عمل به این حق را به عهده وزارت بازرگانى برگذار کرده و وزارت بازرگانى با موافقت و رضایت شرکت کل کتیرا پیشنهاد الغا انحصار مزبور را به هیئت دولت تقدیم داشته که در نتیجه الغا حق مزبور نیز شده است و به علاوه مدعى خصوصى که متضرر شده باشد وجود ندارد و ضررى از این اجازه متوجه دولت نشده و تعهدنامه از صادر کننده جهت تأمین هر نوع حقى دریافت گردیده و لهذا نمی‌توان دستور وزیر بازرگانى را به مفهوم ماده 14 قانون محاکمات وزرا به عنوان تخلف ادارى مورد نظر قرار داد.

لهذا کمیسیون قرار منع تعقیب آقاى گلشاییان را در خصوص مورد صادر و اعلام می‌دارد.

رئیس- آقاى طوسى‏

طوسى- اگر مجلس شوراى ملى که مربعى حقیقى بنده است و کمیسیون دادگسترى با نظر عنایت به سوابق زندگانى و سلوک اجتماعى بنده توجهى بفرمایند تصدیق خواهید فرمود با احدى غرض و خصومت شخصى نداشته و جز به سعادت کشور خوشبختانه به هیچ چیز دلبستگى پیدا نکرده‌ام همیشه خادمین کشور را صمیمانه ستایش کرده و آنجا که عمل خلاف مقررات و کردار مخالف قانون دیده‌ام به احترام قسمى‌ که خورده و وظیفه که براى خود قائل هستم خودم را مکلف دانسته‌ام به آن عمل اعتراض کنم داستان صدور این کتیرا را از آن قبیل تشخیص دادم و با شخص آقاى گلشاییان ابداً تماس و مخالفتى نداشته‌ام و چون در زمان وزارت ایشان این جریان پیدا شده در جراید نوشتند و بعضى از تجار هم تصدیق کرده بودند آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى وقت هم در جواب سؤال بنده وقوع این عمل

+++

را که به عقیده بنده برخلاف قانون و مقررات بوده تردید نکردند دیگر جا نداشت خودم را ملوم وجدانم قرار بدهم تا آنجا که در کمیسیون عرایض و مرخصى با حضور جناب آقاى سهیلى نخست وزیر آن روز و امروز مذاکراتى شد و در سو کمیسیون و بالاخره در کمیسیون دادگسترى سؤالاتى شد و جواب‌هایى عرض کردم حالا هم تشخیص بنده این است که عمل مشمول مقررات ماده 14 قانون محاکمه وزرا و مواد 129- 157 و 280 قانون مجازات عمومى است مع هذا کمیسیون محترم دادگسترى این خبر را تقدیم مجلس فرموده‌اند خوب ملتفت هستم که این کمیسیون از 18 نفر افراد مبرز بزرگوار و مورد اعتماد مجلس شوراى ملى و همه کشور تشکیل می‌شود بنده هم افتخار ارادت به همه آقایان دارم و مأیوس نیستم مورد لطف‌شان هم باشم لیکن چون این موضوع یک امر نظرى است اگر نظر بنده موافق با این خبر نباشد گناهکار نخواهم بود مطالب و مخالفت نظر بنده زیاد است که از توضیح آنها می‌گذرم فقط اجازه می‌خواهم یادآورى کنم در سو کمیسیون دادگسترى عرایض بنده با حضور آقاى آهى وزیر دادگسترى وقت چه بود؟ چه ترتیب اثرى با آن عرایض بنده داده شده نسبت به درخواست کتبى بنده که در آن پرونده عمل حاضر است چه اقدامى فرمودند بعد از این مدت تازه صحت عمل را به رسیدگى دفاتر اریه و پیشنهادى که در القا انحصار کتیرا به هیئت دولت شده بود تکیه می‌دهند بلکه رسیدگى به دفاتر اریه در آن روز که بنده شفاهاً و کتباً استدعا کردم لازم بود نه بعد از این مدت مدید حالا دیگر حاجت به این رسیدگى نبود همچنین وقت کار صدور این کتیرا را بدون غل و غش سهل و ساده طبق مقررات تصور می‌کردند آن ناسخ و منسوخ‌هاى فورى به گمرک که کتیرا را صادر بکنید و یا صادر نکید براى چه بوده در عمل صاف و بى‌آلایش آن همه تعجیل مورد نداشت خوب بود تأمل می‌کردند تا جواب پیشنهاد الغا انحصار از هیئت دولت می‌رسید اگر با آن پیشنهاد موافقت شده بود اشکالى نداشت در هر صورت چنان که عرض کردم بنده پیرو عقیده و ایمان خود هستم هر کس خود داند و عقیده‌اش فعلاً همین طور که عرض کردم صرف‌نظر مى‌کنم از نظر خودم.

نقابت (مخبر کمیسیون دادگسترى)- عرض کنم دفعه گذشته که این گزارش اینجا مطرح بود بعضى از آقایانی که موافق بودند با آن بودند با آن گزارش از رجعت ثانوى آن گزارش به کمیسیون دادگسترى یک قدرى گله‌مند شدند یعنى از بنده گله‌مند شدند که به نام کمیسیون دادگسترى ارجاع گزارش را به کمیسیون قبول کردم بنده آن دفعه هم خواستم که بی­طرف و بی‌نظر بوده باشم حالا هم اگر توضیحى عرض می‌کنم باز بى‌نظر و بی‌طرف هستم و این توضیحات صرفاً جنبه‏ قضایى دارد و استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایند آقاى طوسى فرمودند وقوع عمل یعنى دادن اجازه صدور کتیرا برخلاف مقررات است ولى نفرمودند که آن مقررات کجا است (طوسى- صدور کتیرا عرض کردم) بلى فرمودند صدور این کتیرا برخلاف مقررات است ولى اشاره به ان مقررات نکردند آن مقررات قانون یکم تیر ماه 1311 است که حق صدور کلیه کالاهاى طبیعى کشور را به دولت واگذار کرده و دولت هم این حق انحصارى خودش را ممکن است به شرکت‌ها یا به اشخاص در مقابل یک حق‌العملى برگذار کند گاهى هم از لحاظ تشویق تجارت این حق را دولت به اشخاص برگذار کرده بدون این که حقى بگیرد گاهى هم برگذار کرده و صدى ده صدى پنج حق گرفته است در مورد کتیرا چون بازار خریدى در خارج نداشته آمدند یک شرکتى به عنوان انحصار کل کتیرا تشکیل داده‌اند که آنها از روى نمونه بسته‌بندى کنند و صادر کنند و بازارهایى در خارج تهیه کنند ولى چون کتیرا را کالاى نمره یک تشخیص دادند مطابق مقررات اسعار حاصله از فروش کتیرا تماماً باید به دولت می‌فروختند و البته با نرخ رسمى هم می‌فروختند یعنى با همان نرخ هشت تومان و چند ریالى که آن تاریخ قیمت بورس سفید ارز بود و اگر کسى ارزى را به بانک می‌فروخت مثلاً راجع به کالاى درجه سوم بانک یک تصدیق فروش ارز می‌داد و این فروشنده ارز آن تصدیق را در بازار می‌برد و هر لیره هشت تومان نه تومان

+++

به تفاوت زمان می‌فروخت و بالنتیجه قیمت بورس سیاه براى یک لیره می‌شد 18 تومان، نوزده تومان ولى اشخاصى که کتیرا صادر می‌کردند کلیه ارز حاصله از کتیرا را با بورس سفید می‌فروختند یعنى با همان 8 تومان و شش ریال یا هر چه که دولت قیمت می‌گذاشت از پارسال که یک قدرى وضعیت عوض شد یعنى قضیه بورس سیاه از بین رفت و آمدند لیره را به چهارده تومان تثبیت کردند و کسى اگر کتیرا صادر می‌کرد باید ارزش را هر لیره چهارده تومان بفروشد پس آن تفاوت بورس سیاه آمده بود جز بورس سفید شده بود و نفع بیشترى کسى که کتیرا صادر می‌کرد می‌برد این بود که تلگرافات خیلى زیادى از همدان و شیراز و سایر جاها رسیده بود که چرا باید انحصار صدور کتیرا منحصر به یک شرکتى باشد بگذارید همه ماها صادر کنیم و همه از این ترقى قیمت لیره استفاده کنیم از این تلگرافات خیلى زیاد شده است که در دوسیه هست به دربار شده است به هیئت وزرا شده است به وزارت دارایى شده است و این قضیه مطرح شده است و در هیئت وزرا مذاکره شده که این انحصار را برداریم که همه مردم بتوانند صادر کنند بعد وزارت بازرگانى خودش معتقد شده بود که این انحصار ملغى شود و گزارش هم تهیه کرده است و آورده است در هیئت وزرا که این انحصار ملغى شود حتى هیئت وزرا هم مخالفت نکرده است و صورت مجلس هم براى این امر تنظیم شده است پس آن قانونى که این حق را به دولت مى‌دهد در اینجا یک بحث اصولى پیدا می‌شود که آیا دولت کیست؟ به همه جامعه هیئت وزرا دولت باید گفت یا به یک وزیرى هم می‌توان دولت گفت؟ و باز به تعبیر علمى‌تر دولت یعنى هیئت مدیره یک مملکتى که مجلس شوراى ملى هم می‌تواند دولت باشد و بالاخره آن جامعه‌اى که امور ادارى کشور را اداره می‌کند عنوان دولت به او اتلاق می‌شود این تعریف از لحاظ اصول قانون اساسى و حقوق اساسى (در وآکنستیوسیونلDrois Constitutionnels ) است که این را وضع کرده است (طباطبایى- قانون اساسى ما چه می‌گوید؟) قانون اساسى ما آمده است یک تفکیکى قائل شده است ولى مجموع این قوا دولت است ولى یک تفکیکى قائل شده است بین قوا که با هم مزاحمتى نداشته باشد و تفکیک قانون اساسى همین طورى نیست که بشود یک حد فاصل خیلى صحیح برایش پیدا کرد و حد اشتراکى‏ دارد به هر صورت وزرا بازرگانى که یک عضوى از دولت و مدیر این حق انحصارى بوده است بنا به تصویب دولت القا کرده است گفته‌اند که مثلاً قسمت پنبه را وزارت کشاورزى عمل می‌کند قسمت کتیرا را وزارت بازرگانى عمل می‌کند قسمت قند شکر و قماش را وزارت دارایى عمل می‌کند این انحصارها به این ترتیب تقسیم شده است بین وزارتخانه‌ها و هر کدام مدیر یک قسمتى بوده‌اند پس می‌شود گفت با این ترتیب وزیر بازرگانى بنا به تصویب دولت حق دارد این حق را اعمال کند و به من، به آقا به یک شرکتى اجازه بدهد که از این انحصار استفاده کنیم حالا آمد و اجازه داد که از این انحصار استفاده کنیم حالا آمد و اجازه داد باید ببینیم از این اجازه ضررى متوجه دولت شد؟ یا ضررى متوجه مدعى خصوصى شد یا نشد؟ چون می‌رود قضیه روى ماده 14 محاکمه هیئت وزرا که آقاى طوسى فرمودند از این عمل به دولت ضررى نخورده است براى این که دولت از شرکت کل کتیرا حق انحصارى نمی‌گرفت تا این که وقتى به اریه این اجازه را داد حقى نگرفته باشد مع هذا از اریه یک تعهدى گرفته‌اند که هرگاه دولت مقرر کرد که از کتیرا حق انحصارى یا عوارض دیگرى بگیرد او هم بپردازد و او هم تعهد کرده است که بپردازد این تعهد‌نامه را هم به عنوان تأمین ضرر احتمالى دریافت کرده‌اند به مدعى خصوصى هم ضررى نخورد و اگر ضررى هم پیش آمد کرد مدعى خصوصى از این حق صرف‌نظر کرد

به مجلس هم نوشت و در جراید هم اعلان کرد که این اجازه را به دیگرى بدهید زیرا این یک درخت جواهرى نیست که من تنها بخواهم از آن استفاده کرده باشم و این مراسلات در دوسیه هم هست و حاضر است پس از لحاظ حق عمومى و حق خصوصى و از لحاظ اجراى قانون هیچ تخلفى نشده و نمی‌شود این

+++

مطلب را به عنوان تخلف ادارى رویش بحث کرد آمدیم سر تخلف جزایى و تطبیق مورد با قانون مجازات عمومى، آقاى طوسى فرمودند این کار با ماده 129 قانون مجازات عمومى مطابق است ماده 129 براى مجازات اعمال قدرت است از مقامات و مستخدمین براى عدم اجراى قانون و مجازاتش هم انفصال است اینجا اعمال قدرتى براى عدم اجراى قانون نشده است بلکه استفاده از قدرت قانونى براى دادن اجازه شده است این است که قضیه منطبق با ماده 129 قانون مجازات عمومى نمی‌شود اشاره به ماده 157 فرمودند ماده 157 می‌گوید که هر یک از مستخدمین و مأمورین دولتى که بالمباشر یا به توسط وسایط در معاملات و مزایده‌ها و مناقصه‌ها و تخصیصات و امتیازات دولتى که در تحت مدیرین یا نظارت او به عمل آمده نفعى براى خود منظور دارد اینجا هم دلیلى براى این که آقاى گلشاییان نفعى براى خود ملحوظ داشته است و شرکتى با اریه داشته است یا حق‌العملى گرفته است وجود ندارد و نظر به این که اصل برائت است و بایستى در مورد اتهام دلیل مثبتى وجود داشته باشد و صرف سوء‌ظن نمى‌تواند ملاک رأى قضایى واقع شود به این مناسبات بود که از آقایانى که ذى نظر بودند کمیسیون خواهش کرد چه دلیلى در این خصوص دارند این دلیل را تذکر داد‌اند که اگر به دفاتر تجارتخانه اریه مراجعه بفرمایید ممکن است پیدا شود على‌الاحتیاج یک سو کمیسیونى تشکیل شد آقاى همراز بودند بنده بودم، آقاى لاریجانى، چهار نفر بودیم یکى دیگر هم آقاى دکتر قزل ایاغ بودند دفاتر تجارتخانه را خواستیم البته آقایانى که در دفاتر تجارتى وارد بوده‌اند مى‌دانند که دفتر تجارتى اول سال پلمپ می‌خورد و ثبت اسناد آن را مهر و تصدیق می‌کند و بعد منظماً نوشته مى‌شود و این دفاتر یک روزنامه است و تطبیق باید بکند با دفتر کل و ارقام و جمع و خرج‌ها طورى است که اگر در خلالش بعداً دست ببرند کشف می‌شود یا قلم خوردگى بشود یا برداشت پولى که مصرفش معین نباشد و مورد سوء‌ظن باشد کشف مى‌شود و جلب توجه می‌کند. اینها را آقاى لاریجانى که مطلع از دفاتر تجارتى هستند با دقت ملاحظه کردند و بنده هم که یک قدرى بى‌اطلاع نبودم رسیدگى کردم ولى چیزى در دفاتر پیدا نشد می‌ماند یک اشکال آقاى طوسى که خوب بود در آن تاریخى که من تذکر دادم این عمل می‌شد این یک ایرادى است اگر امروز یک عملى را به محکمه اطلاع بدهند با رعایت این که مرور زمان جنایات ده سال است بلکه امروز هم باید برود بپرسد دلایلش را توجه کنند آن تاریخ هم به طور منجز بیان نشد که حتماً دلیلى وجود دارد گفتند اگر ببینید ممکن است وجود داشته باشد ما هم به آن دفاتر مراجعه کردیم دیدیم دلیلى وجود نداشت این بود مجموع تحقیقاتى که در کمیسیون به عمل آمد چه از لحاظ قانونى و چه از لحاظ تحقیق و چیزى که بتواند اتهام را جزائاً یا از لحاظ ادارى به ایشان توجه بدهد پیدا نشد و کمیسیون مثل یک نفر قاضى تحقیق کرد و نظر خودش را گزارش داد البته این گزارش یک نظر مقدماتى است و نظر قطعى با مجلس شوراى ملى است و به مرقبات و حاشیه کار و این که آقاى گلشاییان خدماتى به این مملکت کرده یا نکرده بنده کار ندارم قدر متقین این است که به حساب یک کسى که وارد شویم این اندازه وقتى که رعایت اصول شده باشد قابل تقدیر است به این جهت نظریه کمیسیون و تحقیقاتى که شد بنده به عرض آقایان رساندم و حالا دیگر بسته است به نظر مجلس.

جمعى از نمایندگان- کافى است مذاکرات.

رئیس- آقایانی که با این گزارش کمیسیون موافقت دارند برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

3- شور و تصویب لایحه تکمیل ساختمان بیمارستان فارابى‏

رئیس- آقاى تهرانچى‏

تهرانچى- بنده براى مذاکره قبل از دستور اجازه خواسته بودم و عرایضى داشتم و چون وارد دستور شدیم اجازه می‌فرمایید اجازه بنده محفوظ بماند که در جلسه بعد عرایض خودم را عرض کنم و حالا اگر آقایان موافقت می‌فرمایند لایحه مربوط به نظام وظیفه مطرح شود.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ

+++

وزیر فرهنگ- بنده تقاضا دارم لایحه مربوط به مریضخانه فارابى را مطرح بفرمایند.

رئیس- پیشنهادى رسیده است از آقاى روحى و آقاى انوار خوانده می‌شود.

پیشنهاد می‌کنیم لایحه نظام وظیفه جز دستور شود.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- این لایحه را که آقاى وزیر فرهنگ تقاضا فرمودند مطرح شود یک لایحه کوچکى است و چند دقیقه بیشتر وقت مجلس را نمى‌گیرد اگر آقایان موافقت بفرمایند این لایحه مقدم باشد. (صحیح است)

رئیس- گزارش کمیسیون بودجه راجع به نقل و انتقال اعتبار وزارت فرهنگ جهت مریضخانه فارابى مطرح است گزارش کمیسیون خوانده می‌شود.

کمیسیون بودجه با حضور نماینده دولت لایحه شماره 38686 وزارت فرهنگ راجع به نقل و انتقال مبلغ یک میلیون هشت صد هزار ریال اعتبار خرید و تکمیل لوازم آزمایشگاه‌هاى بیمارستان‌ها و غیره را براى تکمیل بیمارستان فارابى مطرح نموده در نتیجه با ماده واحده پیشنهادى موافقت و اینک گزارش آن را که عین لایحه دولت است تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌نماید.

رئیس- ماده واحده پیشنهادى دولت خوانده مى‌شود.

ماده واحده- مجلس شوراى ملى به وزارت دارایى اجازه مى‌دهد که مبلغ یک میلیون هشتصد هزار ریال (1800000) صرفه‌جویى اعتبار خرید و تکمیل لوازم آزمایشگاه‌هاى بیمارستان‌ها و دانشکده پزشکى و هزینه حمل گمرک و سایر هزینه‌هاى مربوطه به آن و هزینه ایجاد آزمایشگاه داروسازى و تهیه لوازم مربوط به آن و هزینه حمل گمرکى داروهاى خریدارى از خارجه را به مصرف تکمیل ساختمان بیمارستان فارابى برساند.

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- موافقم‏.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- عرض کنم بنده استفاده می‌کنم از طرح این لایحه و می‌خواستم یک تذکرى به آقاى وزیر فرهنگ عرض کرده باشم این اداره بیمارستان‌ها یک اداره مخصوصى است در وزارت فرهنگ و چندین بیمارستان مطابق قانونى که از مجلس گذشت جز وزارت فرهنگ شده است چندى قبل یکى از اقوام بنده مریض شد و بنده او را به بیمارستان فرستادم و یک اطلاعاتى در این ضمن پیدا کردم که لازم است حالا به عرض‌تان برسانم که بیشتر مورد دقت وارد شود قسمت جراحى مریضخانه‌ها به نظر بنده خیلى خوب است و سرویس جراحی‌شان کاملاً وظایف خودشان را عمل می‌کنند خیلى هم رضایت بخش است ولى قسمت نظافت و پاکیزگى و عمل داخلى بیمارستان‌ها و تختخواب‌ها و غذا و رسیدگى به حال مریض به نظر بنده رضایت بخش نیست بنده چون می‌دانم که آقاى وزیر فرهنگ حسن نیت دارند و توجه دارند که در هر سازمانى اگر نواقصى هست تذکر داده شود که رفع آن نواقص بشود به این جهت اینجا عرض مى‌کنم که همان آقایان هم بدانند که اگر یک بیمارى به مریضخانه فرستاده شد و وضعیت آن خوب نبود اینجا گفته می‌شود و مطلب مورد دقت واقع می‌شود و هم این که آقاى وزیر فرهنگ توجه کنند که این بیمارستان‌هایى که باید مورد استفاده اشخاص بى‌بضاعت واقع شود به تمام معنى مفید باشد نه این که هیچ توجهى از حیث نظافت و سایر جهاتى که حتماً لازم است رعایت شود به عمل نیاید باور بفرمایید مطلبى را که عرض مى‌کنم خودم دیده‌ام یک مریضى بود که بنده علاقه داشتم به آن و کاملاً دقت مى‌کردم ملافه تختخواب‌ها کاملاً کثیف بود و حالا نمی‌خواهم بنده اسم آن بیمارستان را ببرم و نظرى به جاى معینى ندارم ولى اطلاع دارم که سایر جاها هم همین طور بوده است چندین روز بنده رفتم آنجا ولى ملافه لحاف این مریض عوض نشده بود و کثیف بود و البته تصدیق می‌فرمایید براى یک مریضى که عمل جراحى شده است در درجه اول نظافت لازم است و غذاى مریضخانه‌ها

+++

هم تمیز و مرتب نیست و باید این مطالب مورد توجه واقع شود و بنده خواهش می‌کنم آقاى وزیر فرهنگ همیشه هفته‌اى دو روز سه روز یک نفر از رؤساى وزارت فرهنگ را که آنجا نشسته‌اند بفرستند به این مریضخانه‌ها بازرسى کنند و ببینند چه خبر است یک نفرى که رفته است آنجا جراحى شده است یا عمله است یا کارگر است یا کارمند جز دولت است که در نتیجه نداشتن وسایل به این بیمارستان‌ها رفته است آن را ببینند که وضعش خوب است یا بد است به عقیده بنده این یک کار خیلى آسانى است و امیدوارم آقاى وزیر فرهنگ این قسمت اساسى را که به عقیده بنده باید توجه شود و براى عامه و طبقات پایین مورد استفاده است درش دقت کنید که نواقصى که دارد مرتفع شود.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- موافقم‏.

رئیس- آقاى انوار

انوار- عرض کنم بنده دیگر به یک چیزهایى که درش مخارج بشود قائل نیستم و موافق نیستم آقا ما سى مریضخانه داریم ولى مریض تویش نیست چهل مدرسه داریم اما شاگرد ندارد (بعضى از نمایندگان- چطور ندارد؟) آقا صبر کنید هر کس برود مى‌بیند خدا شاهد است مریض‌هاى ما توى بیابان‌ها و دهات افتاده‌اند چرا آقا یک چیزى را که حقیقتش را می‌دانیم به تظاهر برگذار می‌کنید؟ چرا به حقیقت توجه نمی‌کنید؟ ما مریضخانه پانصد تختخوابى داریم ولى یک تختخوابش مریض ندارد فقط براى نمایش دادن خوب است خواستم توجه بدهم مجلس و و وزیر و دولت را که این چیزها وجود خارجى پیدا کند چهار تا مریضخانه که به درد این بینوایان بخورد نه این که ما یک مخارجى بکنیم و اسمش را بگذاریم مریضخانه فارابى ما هم ناچاریم رأى بدهیم چرا؟

براى این که محمد ابونصر فارابى یکى از علماى درجه اول ما بوده است و ما هم ناچاریم به اسم او مریضخانه داشته باشیم بنده مخالفتم در این خصوص است که اینها نمایش صورى و تظاهر است و الا نظرم به مخالفت نیست مثلاً بنده مى‌خواهم مدارس ما واقعاً خوب باشد و سؤال کردم از آقاى وزیر معارف که آقا قانون اساسى ما مدارش بر اسلام است و شما در مدارس خودتان اسلام را زیر پا گذاشته‌اید به چه مناسبت در مدارس‌تان شما نماز را به کلى کنار گذاشته‌اید؟ به چه مناسبت در مدارس شما مسائل دینى بحث نمى‌شود؟ همین قدر ما بگوییم که مدرسه داریم پرورش افکار داریم چه پرورش افکارى؟ چه افکارى بالاتر از این که شما عقاید اسلامى و اخلاق حسنه را پرورش بدهید؟ پرورش بدهید اخلاق خوب را در مردم؟ ولى کجا این قدم را برداشته‌اید بلافاصله هر وقت که در این قسمت‌ها صحبت می‌کنیم فوراً جواب مى‌دهند که دانشکده‌ها ساختیم دانشگاه ساختیم اینها معنى ندارد ولى بنده مى‌بینم که عمل در اینها نیست به آقاى وزیر معارف هم گفتم که عمل کنید و حرف نباشد معنى ندارد که ما این مدارس را داشته باشیم ولى بعد از چند سال دیگر یک متخصص بیاوریم که بدانیم نماز صبح چند رکعت است و چه جور باید خواند و آن متخصص هم بعد از مطالعه در جواب بگوید از قرارى که فلان مورخ نوشته است دو رکعت بوده است و آن وقت در رکعت اول هم تسبیحات اربعه بخوانید فوراً این را هم قبول مى‌کنند آقا دیگر آن دوره گذشت که مى‌خواستند به این چیزها توجه نشود اول قدمى که برداشت تصدیق اعلم بود بعد آقاى تدین همین قدر که این دو نفر رفتند دیگر هیچ عنوانى نیست و تمام را گذاشتند کنار آقاى وزیر فرهنگ از خدا شرم کنید توجه کنید به یک مملکتى که هزار و سیصد سال داراى یک عقاید حسنه بوده است و روى آن اخلاق حسنه سعادت دارین داشته است این را در نظر بگیرید که ما قانون اساسى داریم.‏

با این قانون اساسى مطابق قانون اساسى ما پادشاه ما مروج مذهب ما است ما در ماده 129 نداریم که عقیده خودمان توى شکم‌مان باشد تا بمیریم! نه عقاید ما بر تبلیغ است که مردم را دعوت به دیانت کنیم، مردم را به اخلاق حسنه جلب کنیم، این عقاید بنده است که عرض کردم.

+++

رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- فرمایشات آقاى انوار همان است که در کمیسیون بودجه هم فرمودند آن موضوع که راجع به ترویج دیانت است و رعایت اصول مذهب تمام مجلس و همه اهالى و اعضا کمیسیون هم همه موافق و متفق هستیم (صحیح است) اما تصدیق می‌فرمایید که ربطى به این قسمت نداشت یعنى موضوعى که مطرح است این است که اعتباراتى هست در بودجه وزارت فرهنگ براى ورود اشیایى از اروپا براى لابراتورها و به واسطه مسدود شدن راه‌ها وزارت فرهنگ موفق نشده از این اعتبار استفاده کند، سال هم دارد تمام می‌شود، یک بیمارستانى ساخته‌اند بیمارستان فارابى (و همین طور که گفتند بسیار هم نام خوبى است براى این که فارابى یکى از اشخاصى است که اسباب افتخار ایران است) و اینجا که ساخته شده است براى این است که مریض و اشخاص دردمند در آنجا معالجه می‌شوند اعتبارى دارد کسر آمده است و اینجا ناتمام است اگر تمام نشود خراب می‌شود آن اعتبار هم صرفه‌جویى می‌شود.

موضوع این لایحه این است که از این اعتبارى که به مصرف رسیده است تخصیص بدهند براى اتمام ساختمان این بیمارستان و تمام مجلس موافق هستند و خود آقاى انوار هم در کمیسیون بودجه موافق بودند و مطالبى را که اینجا اظهار فرمودند مقصودشان این بود که این تذکرات را بفرمایند و الا با لایحه موافق بودند.

وزیر فرهنگ- بنده تصور نمى‌کردم راجع به این لایحه بحثى شود براى این که یک لایحه راست و ساده‌ای است ولى چون آقاى انوار موقع را مغتنم شمردند و راجع به موضوع دیگرى که به این هیچ ارتباط نداشت صحبتى کردند البته بنده نمی‌توانم بدون جواب بگذارم آنچه که راجع به رعایت اصول دیانت فرمودند در مدارس بدبختانه این طور تصور مى‌رفت که وزارت فرهنگ مخالف عقاید ایشان است و حال این که این طور نیست، وزارت فرهنگ کاملاً تشخیص مى‌دهد رعایت اصول دیانت را و مخصوصاً اهتمام در این که جوانان و اطفال با دیانت پرورش بیابند سر لوحه مرام وزارت فرهنگ است (صحیح است) ولى آنچه راجع به نماز خواندن فرمودند اگر توجه‌شان فقط به این بود که چرا در مدارس نماز نمى‌خوانند اولاً به هیچ وجه مخالفتى با نماز خواندن در مدارس نیست بلکه در مدارس بچه‌ها و دانش آموزان تشویق مى‌شوند به این که نماز بخوانند در بعضى مدارس که وسیله بوده است یعنى تالار بزرگى هست آنجا را تخصیص داده‌اند در ساعات معینى براى نماز خواندن ولى در جاهاى دیگر که جا ندارند و آقایان هم اطلاع دارند به واسطه بدى جا و مؤذن اتاق میسر نیست که یک اتاقى را اختصاص به این کار بدهند و مخصوصاً توصیه مى‌شود از طرف اولیا مدرسه به اطفال و بچه‌ها که نمازشان را در مدرسه اگر مجال هست بخوانند و اما اصولاً بایستى توجه داشته باشند به این که ساعات مدرسه مصادف نیست با ساعات ادا فریضه براى این که صبح بچه‌ها از ساعت هشت تا ظهر مى‌آیند که البته نماز را خوانده‌اند و آن وقت تا ظهر هستند (نبیل سمیعى- قضا بخوانند) بله مگر قضا بخوانند و بعد از ظهر هم از ساعت دو مى‌آیند و نماز ظهر و عصر را یا قبل از آمدن به مدرسه یا بعد از رفتن به منزل مى‌خوانند خلاصه این که به هیچ وجه من‌الوجوه در این قسمت قصورى نیست بنده از این موقع استفاده مى‌کنم و عقیده شخصى خودم را عرض مى‌کنم آن این است که بنده همیشه معتقد بوده­ام که باید اطفال و جوانان ایرانى و هر جامعه‌اى که می‌خواهند سعادتمند باشند باید با ایمان بار بیایند و پای بند یک اصولى باشند، یک وقت دیگر هم بنده در همین جا عرض کردم که یکى از موجبات سختى و بدبختی‌هاى فعلى جامعه ما این است که با اصول اخلاقى و دیانتى یک قدرى پای بند نیست و اگر در این قسمت یک نقص و عیببى هست تصدیق می‌فرمایید که این مربوط به متصدیان فعلى فرهنگ نیست این چیزى است که سال‌هاى سال بوده و گناهى است که شاید مرتکب شده‌اند یا قصورى است که کرده‌اند نتیجه‌اش امروز ملاحظه مى‌شود بنابراین آنچه امروز هست گناهش را به گردن وزارت فرهنگ

+++

نگذارید گردن شخص بنده اگر بگذارند ممکن است ولى گردن وزارت فرهنگ نگذارید چون اگر امروز اقدامى در این خصوص بشود (که ما هم مسئول هستیم) نتیجه‌اش شاید ده سال دیگر معلوم خواهد شد بنابراین بنده در این قسمت دیگر عرضى ندارم و تمنا می‌کنم زودتر این را تصویب بفرمایند.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.‏

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده واحده آقایانی که تصویب می‌فرمایند ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و شماره آرا به عمل آمده 86 ورقه سفید نتیجه شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأى 95 به اکثریت 82 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: اعتبار- نقابت- ذوالقدر- پناهی- اصفهانی- مجد ضیایی- مستشار- سلطانی- ناهید- هدایت­الله پالیزی- نائینی- موقر- نصرتیان- دشتی- یار احمدی- طالش رحمت سمیعی- مخبر فرهمند- مسعودی- فروهر- شیرازی- معینی- مهذب- ملک­مدنی- فتوحی- یمین اسفندیاری- رهبری- موید قوامی- مکرم افشار- معدل- جلیلی- بیات- امامی- محیط- لاریجانی- عطالله پالیزی- معتصم سنگ- دادور- فریدونی- فرخ- منصف- ملایری- رفیعی- دولتشاهی- ملک­زاده آملی- صفاری- گودرزنیا- رستم گیو- طوسی- ابراهیم سمیعی- فیاض- مهدوی- عزیزی- منشور کازرونیان- صفوی- نمازی- ریگی- شباهنگ- هاشمی- دهستانی- امیرتیمور- شاهرودی- آزادی- فرشی- مرآت اسفندیاری- افشار- معتضدی- فرمانفرماییان- اصفهانیان- همراز- حمزه­تاش- موید ثابتی- روحی- هدایت- دکتر ضیا- دکتر مودب نفیسی- دکتر ملک­زاده- دکتر طاهری- دکتر ادهم- دکتر سمیعی- دکتر تاجبخش- دکتر لقمان.)

4- تقدیم و تصویب لایحه اعتبار جهت تهیه غذاى بیمارستان‌ها

رئیس- دو لایحه داریم یکى راجع به خواروبار است و یکى هم راجع به وزارت جنگ است لایحه خواروبار یک ماده بیشتر نیست اکر تصویب می‌فرمایید آن را مقدم بداریم و بعد هم لوایح وزارت جنگ را

وزیر فرهنگ- خود آقاى وزیر خواروبار هم موافقت فرمودند چون این مسأله فوریت دارد و براى مصرف غذایى بیمارستان‌ها است در بودجه براى این موضوع اعتبارى در نظر گرفته شده و تصویب شده بود نظر به این که همه چیز گران شد این اعتبار هم قریب یک ماه است که تمام شده به طوری که براى غذاى بیمارستان‌ها اعتبارى نیست از این جهت پیشنهاد شده است که از محل صرفه‌جویی‌هاى خود دانشکده پزشکى و بیمارستان‌ها مبلغ پنجاه هزار تومان براى مصرف مواد غذایى بیمارستان‌ها تصویب بفرمایند و چون این قضیه فوریت هم دارد به قید فوریت این لایحه تقدیم می‌شود و تقاضاى تصویب آن می‌شود.

رئیس- لایحه پیشنهادى وزارت فرهنگ راجع به مواد غذایى بیمارستان‌ها مطرح است: قرائت می‌شود.

مجلس شوراى ملى- چون طبق گزارش شماره 13641 به تاریخ 26 بهمن ماه 1321 اداره دانشکده پزشکى و بیمارستان‌ها در اثر ترقى فاحش و روز افزون بهاى اجناس و خواروبار مبلغ سه میلیون و چهارصد و چهل و چهار هزار و دویست (3444200) ریال اعتبارى که جهت تهیه اغذیه بیمارستان‌هاى پایتخت در ماده 23 بودجه تفضیلى 1321 اداره مزبور پیش‌بینى و به تصویب رسیده به کلى به مصرف رسیده و دینارى اعتبار باقى نمانده و بیمارستان‌ها را هم نمى‌توان بدون مواد غذایى نگاه داشت بنابراین براى تأمین اعتبار تهیه غذا و ترمیم ماده 23 مذکور ماده واحده زیر به قید فوریت جهت تصویب تقدیم می‌گردد.

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است در حدود مبلغ پانصد هزار ریال (500000) از محل صرفه‌جویى کل بودجه تفضیلى سال 1321 اداره دانشکده پزشکى و بیمارستان‌ها موضوع ماده 23 بودجه اداره مزبور اختصاص داده و بقیه بهاى اجناس و خواروبار مورد مصرف سال 1321 بیمارستان‌ها را از آ ن محل بپردازد.

رئیس- فوریت لایحه مطرح است آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است آقاى اعتبار فرمایشى دارید بفرمایید.

اعتبار- بنده موافقم.‏

+++

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده مسلم مخالفت با این لایحه ندارم لکن می‌خواستم توجه بدهم یک شیر خوارگاهى هست آن هم وارد بشود به این موضوع و آنها هم باید از همین وجوه زندگى کنند خدا شاهد است آنجا که بنده رفته‌ام رفقاى بنده طفلى را که داده بودند شیر بدهند گفتند یک تکه نان یک سبزى به دست بچه داده بودند بنده خواستم عرض کنم درست است که کار تقسیم است هر قلم بودجه یک مصرف معینى دارد ولى ما با هم یک تعاونى داریم یعنى افراد ایرانى عموماً داراى یک حس تعاونى هستند و کمک به یکدیگر می‌کنند حالا آن در عهده شهردارى است و در عهده وزارت فرهنگ نیست یا به عهده وزارت بهدارى نیست نباید کارى کرد که آن شیر خوارگاه از بین برود بنده می‌خواستم توجه دهم دولت را که آقا مستحضر بشود که اگر بودجه‌اى از براى بیمارى است نباید حتماً در همان جا صرف بشود و اگر در آنجا بیمار نباشد صرفه‌جویى بشود خیر در مسائل عمومى مثل مریضخانه‌ها این را نظر عمومیت بدهند و بایستى بگردند ببینند هر جایی که بدبخت و گرفتارى هست کمک بکنند حالا من نمی‌دانم ولى باید هم مجلس توجه داشته باشد و هم وزرا متوجه باشند به اینجاها و البته بنده عقیده‌ام این است هر جایى که بیمار است باید به مصرف او برسد و هر جایى که بیمار نداریم نباید مصارف میز و صندلى کنیم، این کار را نکنیم.‏

رئیس- مخالفى نیست؟ (خیر) رأى می‌گیریم به ماده واحده آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و شماره آرا به عمل آمده 86 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حاضر 93 به اکثریت 86 رأی تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: افخمی- شیرازی- هدایت- دکتر سمیعی- هدایت­الله پالیزی- ناهید- نائینی- دولتشاهی- فرشی- یمین اسفندیاری- شباهنگ- صفاری- فرخ- رهبری- مقدم- سلطانی- مستشار- طالش رحمت سمیعی- پناهی- انوار- رستم گیو- معدل- افشار- طوسی- بیات- ملک­مدنی- امامی- ذوالقدر- رفیعی- نمازی- ناصری- دشتی- اعتبار- گودرزنیا- نراقی- فریدونی- پارسا- روحی- کازرونیان- معتصم سنگ- حریری- ملایری- مجد ضیایی- منصف- مکرم افشار- ملک­زاده آملی- عطاالله پالیزی- صفوی- لاریجانی- منشور- نصرتیان- فتوحی- نقابت- موید ثابتی- معینی- مهدوی-محیط لاریجانی- شاهرودی- معتضدی- هاشمی- یار احمدی- ابراهیمی ریگی- عزیزی- موید قوامی- دکتر طاهری- دکتر قزل ایاغ- دکتر مودب نفیسی- دکتر ادهم- دکتر ضیا- دکتر ملک­زاده- دکتر غنی- دکتر تاجبخش- دکتر لقمان)

5- شور و تصویب لایحه تقاضاى دویست و پنجاه میلیون ریال اعتبار جهت خواروبار

رئیس- لایحه وزارت خواروبار مطرح است قرائت مى‌شود.

مجلس شوراى ملى‏

چون اعتباراتی که براى خرید و حمل مواد خواروبار ضمن قانون‌هاى 11/ 1/ 21 و 28/ 7/ 1321 تصویب گردید براساس بهاهاى سابق برآورده شده بود به این جهت اعتبارات مذکور کفایت نکرده و فعلاً وزارت خواروبار براى خرید و حمل اجناس محتاج به مبلغى اعتبار می‌باشد لذا ماده واحده زیر با قید فوریت پیشنهاد و تصویب آن تمنا می‌شود.

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است دویست و پنجاه میلیون ریال براى تأمین خواروبار از بانک ملى اعتبار دریافت داشته و مبلغ استفاده شده از این اعتبار را با بهره آن که از چهار و نیم درصد متجاوز نخواهد بود از محل درآمد فروش مستهلک نماید.

رئیس- آقاى بهبهانى‏

بهبهانى- البته آقایان تصدیق می‌فرمایند در لایحه‌اى که مطرح می‌شود مطالبى که گفته می‌شود باید به عنوان مخالف گفته شود و این مخالفت البته از نظر مخالفت با دولت نیست بلکه یک توضیحاتى هست که تصور می‌کنم این توضیحات در مجلس باید گفته شود و بحث شود تکلیفش معلوم شود (بعضى از نمایندگان- بلندتر) آقایان صحبت می‌کنند. عرض می‌کنم با این اعتبارى که خواسته شده جمعاً صد و پنج میلیون تومان اعتبار به وزارت خواروبار داده شده و می‌شود تا به حال هشتاد میلیون داده شده

+++

است و البته مجلس و دولت براى حفظ آسایش عامه مکلف بود که این مقدار اعتبار را بدهد براى این که در لایحه‌اى که قبلاً تصویب شد به همین عنوان داده شد و براى رفاهیت عامه براى خرید گندم و برنج و سایر مایحتاج زندگانى مردم و البته انتظار می‌رفت که از این کار یک رفاهیتى براى مردم حاصل بشود متأسفانه نمی‌دانم چطور شد که آن رفاهیتى که منتظر بودیم بلکه کم‌تر از آن هم براى مردم حاصل نشد چنان که الان هم هنوز حاصل نشده ولى البته امیدوارى داریم با زحمات و عملیات و شهرت مواظبت آقاى وزیر خواروبار بعد از این یک رفاهیتى حاصل بشود چون کمال اعتماد و کمال اطمینان به شخص ایشان هست ولى این مبلغ که تا به حال داده شده براى خرید و فروش است از این مبلغ‌ها که جنس خریده می‌شود دوباره فروخته می‌شود و این پول دوباره برمی‌گردد چه شده است که پول‌ها که جنس خریده شده است دیگر برنگشته است از طرف دیگر شنیده می‌شود که درآمدهاى دیگرى هم جز اعتبار وزارت خواروبار براى خرید گندم و سایر مایحتاج مردم گذاشته شده مثل درآمد قماش و غیره اولاً این راست یا نه؟ و ثانیاً اگر راست است (خیلى درآمد وزارت خواروبار دارد) با این زیادى اعتباراتى که داده شده است وضعیت مردم خوب نیست و وضعیت خواروبار هم هنوز خوب نشده است با وصف این می‌گویند پول نیست براى خرید و حالا محتاج شده‌اند. آقاى وزیر خواروبار که 25 میلیون دیگر اعتبار می‌خواهند بنده مخالف نیستم که البته اعتبارى به دولت داده شود براى رفاهیت حال مردم ولى دو مطلب است یک مطلب این است که بنده تصور می‌کنم باید حساب پول‌هایى که تا به حال تحت اختیار وزارت خواروبار گذاشته شده است براى رفاهیت مردم و براى آسایش مردم و براى تهیه آذوقه مردم رسیدگى بشود و معلوم بشود چون در اطراف این مطلب چیزهایى گفته می‌شود مسموعاتى هست که بنده نمی‌توانم آن مسموعات را اینجا عرض کنم البته باید به این حساب رسیدگى بشود یکى دیگر می‌خواهم عرض کنم که البته آقایان باید تصدیق کنند که مردم این مملکت دو سه جورند یک مردمى هستند که اینها هر چه امور زندگی‌شان گران بشود روى اجناس خودشان می‌گذارند و ضررى نمی‌کنند و یک دسته مردم هستند که عایدى بالخصوص دارند که آن عایدى باید آنها را اداره بکند بیشتر این اشخاص کارمندان دولت هستند و مخصوصاً دولت باید براى کارمندانش یک فکر آبرومندى بهترى کرده باشد (صحیح است) و تاکنون گویا درصدد نبوده‌اند و نکرده‌اند یا اگر هم کرده‌اند یک قسمت‌هایى بوده است که چندان رفاهیت‌هایى داده نشده است بنده من باب مثال عرض می‌کنم بانک ملى از قرارى که شنیدیم در موقعش آذوقه‌هایى خریده است و براى کارمندانش تهیه کرده است یعنى به یک قیمت‌هایى ارزان خریده و به آنها به همان قیمت می‌دهد چرا این کار را دولت نمی‌کند براى کارمندان؟! دولت هم خوب بود یک چنین زمینه براى کارمندان خودش تهیه می‌کرد و این بیچاره‌ها را از این بدبختى نجات می‌داد.

فرض بفرمایید که یک دسته از اینها معلمین هستند، معلمین مدارس با این که حقوق آنها دو مقابل شده باز الان معلمینى هستند که در حدود سى و پنج و چهل و چهل و پنج تومان حقوق دارند (هاشمى- کم‌تر هم هست) در هر حال تصدیق بفرمایید که اینها با این ترتیب نمی‌توانند زندگى کنند و شاید اگر شدت اعتقاد اینها به دیانت نبود کارهاى خلاف می‌کردند به هر حال بنده خواستم پیشنهاد کنم از آقاى وزیر خواروبار یک مقدارى از این وجه را تخصیص بدهند به این که براى کارمندان ادارات مخصوصاً ضعفاى آنها یک پیش‌بینى بکنند که اقلاً تا سر خرمن بتوانند اینها امرار حیات بکنند اینها زندگانى دارند بچه دارند نان بازار هم که مى‌بینید، گیر کسى نمى‌آید یا اگر بیاید هم اغلب غیر مأکول است بله این دو روزه حقیقتاً تشکر می‌کنم از آقاى وزیر خواروبار که یک اقداماتى کرده‌اند نان بهتر شده ولى کم است از آن طرف هم تصدیق می‌فرمایید که برنج هم طورى قیمتش بالا رفته که نمی‌توانند بخرند این را هم تصدیق می‌فرمایید که قوت مردم یا برنج است یا نان است پس چیز دیگرى نداریم که بدل مایتحلل قرار بدهیم از این جهت می‌خواستم از آقاى وزیر خواروبار استدعا کرده باشم که از این وجه یک

+++

مقدارى اختصاص بدهند به کارمندان ادارات مخصوصاً ضعفاى آنها بالخصوص آن معلمین بیچاره را که بنده خبر دارم یک عده‌شان خیلى بیچاره‌اند خیلى از بین رفته‌اند. البته تصدیق بفرمایید که این کارمندان ضعیف ادارات هم دو سه جور هستند یک عده هستند که شاید از یک جاهایى یک درآمدهاى نامشروعى شاید پیدا می‌کنند و یک قسمى هستند که مردم می‌دانند ندارند و به آنها می‌دهند اما مى‌شناسم من گروهى از اولیا که دهان‌شان بسته باشد از دعا اظهار حاجتى نمی‌کنند و حال آن که بیچاره‌تر از همه مردم هستند یک توجهى خوب است دولت به این دسته از مردم بکند و پیشنهادى هم کرده‌ام که براى رسیدگى به آن حساب‌هاى گذشته یعنى پول‌هایى که تا به حال در اختیار وزارت خواروبار گذاشته شده یک کمیسیونى از مجلس تشکیل بشود و به آن حساب‌ها مخصوصاً رسیدگى بکنند. (صحیح است)

وزیر خواروبار (آقاى تدین)- بیانات نماینده محترم آقاى بهبهانى مشتمل بر چند قسمت بود، قسمت اول موضوع رسیدگى به حساب گذشته و پول‌هایى است که به وزارت خواروبار داده شده و از طرف مجلس تصویب شده در جلسه گذشته عرض کردم که این موضوع البته موضوعى است که طرف توجه است و حتماً هم باید رسیدگى بشود و قضیه معلوم بشود که آیا این مسموعات صحیح است یا ناصحیح و اگر چنانچه صحیح است تا چه اندازه است و البته از این حیث گمان می‌کنم که نظریه همه آقایان تأمین بشود و اما موضوع رعایت حال مستخدمین: البته این یک موضوع اساسى و مهمى است که مورد توجه خاص دولت هم واقع شده است و مخصوصاً برحسب تذکراتى که به رئیس کل مالیه از طرف دولت داده شده است رئیس کل مالیه درصدد تنظیم یک لایحه‌ای است که حاضر هم شده است و تصور می‌کنم که همین نزدیکى تقدیم مجلس بشود اصول آن لایحه مربوط است به تثبیت نرخ و در ضمن کمک و رعایت کامل حال مستخدمین دولت این نکته را هم عرض کنم که هیئت دولت در هر موقعى که توانسته است از کمک به مستخدمین مضایقه نکرده است چنان که در همین دو روزه وزارت خواروبار این تصمیم را گرفته است که به کلیه مستخدمین دولت از هر پایه و هر درجه قراردادى یا غیر قراردادى و منتظر خدمت و غیره از آنهایی که صاحب پایه عالى هستند یا آنهایی که پیش‌خدمت و اعضا خرد هستند تمام وزارتخانه‌ها یا ادارات مربوطه‌شان و حتى مجلس شوراى ملى و شهرداری‌ها و امثال اینها این طور مقرر شده است که به هر کدام از آنها به طور سرشمارى، به خودشان و عایله‌شان به هر یک سه کیلو برنج داده شود (طباطبایى- براى یک روز یا یک ماه؟) براى یک دفعه قبل از عید (یمین اسفندیارى- به متقاعدین داده می‌شود یا نه؟) به همه داده می‌شود حالا درست به خاطرم نیست که متقاعدین هم باشند یا نباشند ولى به آنها داده خواهد شد (منشور- به وارث متقاعدین هم باید داده شود) در هر حال در آن لایحه نظرم نیست که آیا ذکرى از متقاعدین شده یا نشده ولى البته به متقاعدین داده خواهد شد نهایت در مقابل بها و می‌توانم عرض کنم که به همه وزارتخانه‌ها و ادارات و حتى به مطابعى که جراید فعلى را طبع می‌کنند به کارگران مطابع و همچنین به ادارات جراید به آنها هم دستور فرستاده شده است و آنها هم مشمول این مقررات خواهند بود و سه رقم برنج موجود است یکى معروف به دم سیاه و دیگرى صدرى نمره 1 و دیگرى نمره 2 و مطابق آن قیمتى که معمول بوده است البته بهاى آن را دریافت خواهند کرد و این مقدار برنج را براى ایام عید به همه خواهند داد (هاشمى- به شهرها هم باید داده شود) بنابراین مستخدمین دولت باید حقاً طرف توجه باشند براى این که آنها به طور کلى عایدات‌شان غیر از آنچه از دولت حقوق می‌گیرند چیز دیگرى نیست و سایر طبقات و اصناف براى آنها گرانى تأثیرى ندارد زیرا به هر قیمتى که بخرند منافع خودشان را روى جنس می‌کشند (صحیح است) پس قطعاً به طبقه‌اى که عایدات محدود دارند که فقط مستخدمین دولت هستند زحمت وارد مى‌آید و به این جهت امیدوارم در آتیه نزدیک تا آن اندازه که موجبات و وسایل ایجاب می‌کند کمک مهمى به آنها بشود و تربیتى بشود که آسایش پیدا کنند و اما این که در آخر فرمودند از این

+++

‏بودجه مقدارى تخصیص داده شود به آنها عرض می‌کنم که آن یک مورد دیگرى است و نیت و قصد آن از راه‌هاى دیگر تأمین مى‌شود و این وجه را منحصراً باید خواروبار بخریم مقدارى خواروبار خریده شده است در نقاط خارج است ولى به واسطه این که پول نداشته‌ایم مانده است بنابراین باید پول زودتر به آنجا برسد که حمل شود و شاید یک گشایشى پیدا بشود.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- عرض کنم ما براى حسن خدمتى که به عهده جناب آقاى وزیر خواروبار محول شده بهترین کمک و مساعدت را خواهیم کرد و بیاناتى که ایشان در جلسه گذشته و امروز فرمودند فوق‌العاده صاف و پاک و صریح و روشن بود و به نظر بنده هیچ ابهام نداشت و البته همیشه شایسته است که یک وزیر در پیشگاه مجلس بدون ابهام مطالب را به عرض برساند و از مشکلات خودش مجلس را آگاه بکند و درصدد چاره‌جویى برآید مطالبى که راجع به خواروبار و اعتبار وزارت خواروبار است حقیقتاً بدون تعارف باید گفت وزارت خواروبار در گذشته بسیار بد بوده است و یک کار خوب نکرده است و یک قدم هم برنداشته است تمام این مشکلات که امروزه این مملکت و خود حضرتعالى دچار شده‌اید تمام زیر سر بى‌فکرى و بى‌عقلى و طرز فکر وزارت خواروبار است بنده حاضرم مدلل بکنم و ثابت بکنم لیکن چون دیروز در کمیسیون بودجه به طور تفضیل تمام رفقا بحث کردند و مشکلات کار را بیان کردند و حتى دولت را از نظر مصلحت هدایت کردند و راهنمایى کردند و آقاى وزیر خواروبار پذیرفتند و وعده کردند مطالبى را که آقایان اظهار کردند مورد توجه قرار بدهند در حل و فصل آنها بکوشند بنده از اظهار آن مطالب دیگر خوددارى می‌کنم و تجدید آن لازم نیست موضوعى را که می‌خواهم عرض کنم راجع به پنجاه میلیون تومان پولى است که در گذشته مجلس براى خواروبار تصویب کرد و آقاى وزیر خواروبار هم در جلسه قبل بیاناتى در آن خصوص فرمودند باید عرض کنم که غیر از پنجاه میلیون تومان یک سى میلیون تومان هم که روى هم می‌شود هشتاد میلیون و غیر از این هشتاد میلیون عوایدى هم از ادارات مالى و اقتصادى دولت وزارت خواروبار برداشت کرده است که ضمیمه این مبلغ می‌شود باید دید و رسیدگى کرد که اینها چه جور مصرف شده حالا بنده به عواید مالى دولت کارى ندارم و آن سى میلیون تومان را هم به ناز شصت آقایان تقدیم می‌کنم و هیچ حرفى نمی‌زنم فقط روى همین پنجاه میلیون تومان صحبت می‌کنم.‏

فرض می‌کنم روى نرخ رسمى که دولت معین کرد اگر خروارى صد تومان جنس خریدارى کرده باشد این پول بهاى پانصد هزار خروار جنس می‌شد و اگر خروارى صد و بیست تومان خریدارى کرده باشد بهاى چهارصد هزار خروار می‌شد حساب این رقم باید معلوم بشود که این جنس که خریده شده روى این حساب چه مقدار است و چه قدر مصرف شده است البته بفرمایش آقا چون دولت نظر اشفاعى نداشته است و ضرر کرده است بنده موافق هستم که خروارى صد و بیست تومان خریده و خروارى شصت تومان به خباز داده است یا منى شش قران نانش را فروخته نصفش ضرر است و این ضرر بیست و پنج میلیون تومان می‌شود باز بیست و پنج میلیون تومان دیگرش باید موجود باشد این داد و ستد است حساب جارى است امروز نان را که می‌دهد و پول را می‌گیرد این پول باید در صندوق وزارت خواروبار موجود باشد و این که مى‌فرمایید پول نیست حقیقتاً براى بنده حیرت آور است بهت آور است بنده نمى‌توانم آن مقدار حسن ظنى که آقاى وزیر خواروبار یا سایر رفقاى دیگر بنده دارند داشته باشم ولى بنده نظرم این است که این وجوه حیف و میل شده است مظنون بنده این است که این وجوه لوطى خور شده است، مظنون بنده این است که این وجوه بین یک عده شیاد تقسیم شده است و آقاى وزیر خواروبار مسؤل شما هستید و اولین کارى که به عهده شما است این است که صمیمانه و با نهایت شدت و صداقت به این حساب رسیدگى بکنید و چشم‌تان را روى هم بگذارید و اگر کسى یک تومان، یک دینار برده است و خورده است خواب‌تان نبرد تا معلوم کنید و گوش به حرف مردم نکنید و نگذارید سرمایه یک کشورى را ببرند و لوطى خور بکنند.

+++

و بعد هم باز بیایند یک لایحه بیاورند که بیست و پنج میلیون تومان دیگر می‌خواهیم بنده در کمیسیون هم عرض کردم اگر شما به جاى بیست و پنج میلیون تومان دویست و پنجاه تومان هم بگویید من از نقطه‌نظر ارادت و حسن اعتمادى که به طرز عمل شما داشته و دارم رأى می‌دهم و مظنونم این است که انشاء‌الله شما به مصرف حقیقى خودش خواهید رسانید ولى از شما نمی‌گذریم اگر شما یک دقیقه غفلت از این کار کنید و بالاخره به این حساب رسیدگى دقیق نفرمایید و معلوم نکنید که به چه مصرف رسیده و چه شده است و اگر این کار را کردید ما می‌گوییم الحمدالله نمردیم و دیدیم که یک وزیرى به وظیفه خودش عمل کرد آقاى مؤید احمدى همیشه در مجلس صحبت مى‌کردند که چرا تفریق بودجه ده سال پیش را به مجلس نمى‌آورند بنده از تفریق بودجه ده سال پیش صرف‌نظر مى‌کنم و مى‌گویم همین حساب چهار ماهه اخیر را روشن کنید این قضیه فوق‌العاده تأسف آور است که یک مملکتى پول و سرمایه او را تفریط کنند این تقصیرها و این معایب از خودمان است سر تا پاى این وزارت خواروبار معیوب است ممکن است اشخاصى هم آنجا باشند که صالح باشند ولى به درد کار وزارت خواروبار نمی‌خورند این به طور کلى عرایضى بود که راجع به وزارت خواروبار عرض کردم و راجع به شریدن هم چون فرمودید چیزى نگو فعلاً از هر مطلبى راجع به او خوددارى می‌کنم ولى من معتقدم که این را به عرض‌تان برسانم چون این شخص تخصص در کار ندارد این را بیندازیدش بیرون و یک کار دیگرى بهش رجوع کنید (طباطبایى- عجب چیزى نگفتید) باور کنید که چیزى نگفتم صمیمانه چیزى نگفتم و نمی‌گویم چون آقاى تدین فرمودند که چیزى نگو این است که حقیقتاً به شما عرض می‌کنم اگر می‌خواهید تمام مشکلات شما بر طرف شود و وزارت خواروبار کارش پیشرفت کند و نان فراوان شود و مشکلات زیادى که در کار است بر طرف شود اولین دفعه کارى که می‌توانید بکنید و باید بکنید به آقاى شریدن کار دیگرى بدهید و اطمینان داشته باشید زحمت دولت کم می‌شود و نان فراوان می‌شود و مردم هم از گرسنگى نمی‌میرند و بعد هم براى این که در مقابل اجناس هم بهاى خیلى زیادى ندهید اولین کارى که می‌کنید جلب اعتماد مردم را بکنید که مردم بدانند پولى که شما از مردم می‌گیرید صرف خود مردم می‌شود و صرف جنس خریدن بشود نه این که به دست عده­ای بیافتد که به فکر پر کردن جیب خودشان باشند البته این طور که می‌شود ایمان از جامعه سلب می‌شود و بالاخره یک مملکت و همه مردم کارشان متشنج و فلج می‌شود موضوع دیگرى که می‌خواستم استدعا کنم آقاى وزیر خواروبار یک توضیحى بدهند راجع به آن پنجاه میلیون تومان چیزى فرمودید من نفهمیدم چون یک رقمى آقاى قوام‌السلطنه یک روز در جلسه خصوصى فرمودند که قریب پنجاه و پنج هزار تن گندم و برنج هم ایشان به دولت شوروى داده‌اند آیا پول آن از این محل است یا خود آنها داده‌اند آقا اگر اطلاعى دارید بفرمایید.

وزیر خواروبار- بنده یک قدرى متشکرم از بیانات ایشان و یک قدرى ناراضى از این که ابراز حسن ظنى به بنده فرمودند خوب فاذا حییتم بتحیه فحیوا با حسن منها البته بنده چند برابر ایشان ولى یک اصلى می‌خواهم عرض کنم که آن شامل همه موارد باید باشد و آن این است که کسى مجرم شناخته می‌شود که محکمه صالحه بگوید این مجرم است این عقیده بنده است ثقلین اگر جمع شوند و بگویند همچو بنده قبول نمی‌کنم مگر مدرک به بنده بدهید اگر مدرک دارید بدهید که در محکمه با چشم باز دیده شود و بنده آن قدر شجاعت ادبى دارم که چشمم را باز کنم و به هیچ وجه فرقى بین احدى نگذارم ولو اولادم باشد این را عرض کنم که این مملکت مملکت تهمت است مملکت افترا است مملکتى است که اولین حربه‌اش اتهام است بنده تقاضا می‌کنم از فلان اداره و تقاضاى من انجام نمى‌یابد فوراً تهمت می‌زنم که از من پول خواست. (صحیح است)

بنده این را تکذیب نمی‌کنم که همه مردم خوب هستند اما نمى‌توانم عرض کنم که همه مردم بد هستند بنده خیلى ممنون می‌شوم از آقایان حاضر و غایب که هر وقت مطلبى داشته باشند بنده حاضرم او را تعقیب کنم ولى آقا یک کسى می‌آید به شما

+++

یک چیزى را مى‌گوید حرف زیاد گفته می‌شود و یواش یواش سوء‌ظن پیدا می‌کند نمی‌شود آقا چندین هزار نفر در یک وزارتخانه همه‌شان دزد هستند؟ بنده علناً و بالصراحه عرض می‌کنم که شما یک سندى به من بدهید (افشار- آقا دزد که مدرک نمی‌دهد) اجازه بدهید آقا بنده على‌الاصول صحبت می‌کنم گفتند دزد نگرفته پادشاه است (همهمه نمایندگان، بعضى از نمایندگان- این طور نیست) بنده که از میدان در نمی‌روم بنده حرف حساب می‌زنم بعد فرمایشى دارید بفرمایید در هر حال مجرم آن کسى است که محکمه صالحه بگوید مجرم است در عین حال بنده عرض کردم و عرض می‌کنم که رسیدگى می‌کنم و دقت می‌کنم و وسایل این کار را هم کاملاً تهیه می‌کنم بدون هیچ نظر خصوصى و بدون هیچ غرض خاصى بعد از رسیدگى هر کس متخلف شناخته شد و هر کس که مجرم بود او را تسلیم مجازات قانونى می‌کنم و هر کس هم که نشد که نمی‌شود و اما راجع به شریدن که فرمودید بنده گذشته‌ها را هم نمی‌دانم که چه شکل بوده است ولى از زمانى که بنده آمده‌ام تا به الان این را بالصراحه عرض می‌کنم که شریدن یک نفر آدمى است که از وظایف مستشارى خودش خارج نشده است از وقتى که بنده آمده‌ام بنده به سابق کارى ندارم و آن موجباتی که در گذشته بود و اختلافاتى ایجاد شده است در آن وزارتخانه آن مربوط به بنده نیست حتى در اکثر قضایا او با بنده مشورت می‌کند (امیر تیمور- در همه جا باید او با شما مشورت کند) بنده عقیده‌ام این است که قضیه معکوس است آخر او مستشار است بنده باید با او مشورت کنم او می‌آید با بنده مشورت می‌کند یک آدم منظم و مطیع و کارى بنده او را یافتم البته اگر چنانچه یک وقت از حدود وظایف خودش تخطى کرد به او اعتراض خواهم کرد حالا سابق چه بوده است بنده نمی‌دانم اما جمله دیگر که فرمودید باید جلب اعتماد مردم را کرد این فرمایش صحیحى است و درست است و تصدیق می‌کنم بنده تصور می‌کنم که در دوره زندگانى خودم آن کسی که باید مرا بشناسد شناخته و آن کسى هم که نشناخته نخواهد شناخت ولى عقیده اصلى بنده این است که در هر مملکتى مخصوصاً حکومت آن مملکت اگر کارى کرده که جلب اعتماد عامه را کرده آن حکومت بسیار حکومت خوبى است و دوام خواهد داشت ولى اگر چنانچه جلب اعتماد عامه را نکرد عملاً نه از نظر حرف اگر عملاً اعتماد عامه را جلب نکرد پایدار نخواهد بود من با این که عضو دولت هستم این عمل را خواهم کرد و این عمل را هم می‌کنم حالا بنده از ساعت هفت صبح راه می‌افتم تا ساعت ده منتى به کسى ندارم براى این که وظیفه خودم این را می‌دانم بنده در مشکل‌ترین مواقع خواروبار وارد این کار شده‌ام منتى هم بر کسى ندارم آن اندازه که بتوانم عملى بکنم خالصاً لوجه لله عمل خواهم کرد بقیه دیگر بسته به مساعدت آقایان است.‏

رئیس- رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهادها قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى دکتر طاهرى‏

پیشنهاد می‌کنم کلمه درآمد در آخر ماده حذف شود.

دکتر طاهرى- اینجا در سطر اخیر ماده براى استرداد پول که از بانک استقراض می‌شود نوشته شده است که از محل فروش اجناس مستهلک گردد در صورتی که ممکن است بعضى از اجناس درآمد ندارد بلکه ضرر هم داشته باشد و گندم که بفروشند و ارزان‌تر بفروشند در صورتى که مقصود درآمد همین سود نیست مقصود این است درآمدى که حاصل از فروش است براى رفع این اشتباه بنده پیشنهادکردم که کلمه درآمد حذف شود و نوشته شود از محل خودش مستهلک شود.

مخبر- بنده قبول می‌کنم.‏

وزیر خواروبار- صحیح است‏.

تبصره آقاى معدل‏

تبصره- وزارت خواروبار نان را به طبقه سوم به وسیله کوپن به قیمت فعلى خواهد فروخت و براى طبقه اول و دوم نانوایى آزاد به نرخ آزاد دایر خواهد کرد.

معدل- آقاى وزیر خواروبار ضمن فرمایشاتی که در

+++

جلسه گذشته فرمودند این طور توضیح فرمودند که مقدارى از اعتبارات وزارت خواروبار بابت کسر و ضرر مصارف نان شهرها به مصرف رسیده و از طرفى هم جمعیت زیاد دکانین بیشتر اشخاصى هستند که باید وقت روزانه خودشان را صرف خرید نان بکنند در حالى که اعاشه آنها از محل صرف وقت و قیمت وقت خودشان است که آن مزد را باید به مصرف خرید نان برسانند معطلى آنها موجب می‌شود که از کار باز بمانند و به نظر بنده شایستگى ندارند که عواید عمومى به مصرف کسر نانى برسد که طبقه اول و دوم مصرف می‌کنند با این که براى وزارت خواروبار هم مشکل است و چون تا وقتی که جنگ هست ما این وضعیت را خواهیم داشت و هر چه زودتر دست بزنیم موفقیت را زودتر به دست آوریم فرضاً خیلى هم که بد تشخیص بدهند این است که یک عده از طبقه دوم به طبقه سوم ملحق می‌شوند ولى قطعاً طبقه اول و قسمت مهمى از دوم جز نخواهند شد در هر صورت وظیفه وزارت خواروبار سبک‌تر خواهد شد و از طرفى هم گشایش خواهد شد براى همان طبقه اول و دوم چون آنها طالب هستند که نان به دست آورند و نان خوبى به دست بیاورند و براى آنها اشکال ندارد که نان را مثلاً یک من دو تومان بخورند و بنده تصور می‌کنم اگر آقایان به این پیشنهاد بنده توجه بفرمایند و آقاى وزیر خواروبار هم موافقت بفرمایند یک اقدام مهمى و یک خدمت خوبى به طبقه اول و دوم کرده و هم از جهت کمى جمعیت و وظیفه سنگینى که براى وزارت خواروبار کرده است براى طبقه سوم و بنده باز از نقطه‌نظر روشن شدن ذهن آقایان عرض می‌کنم که نان کوپن با قیمت واقعى منحصر به طبقه سوم باشد و طبقه اول و دوم نان آزاد از بازار تهیه کنند و بنده این نکته را تذکر می‌دهم به آقاى وزیر خواروبار این وسیله را فراهم کنند عده­اى نانوا پیدا خواهند شد که از نقاطى گندم وارد کنند و مساعى به خرج دهند که نان آزاد بفروشند حالا تا چه اندازه‌اى بارى از دوش وزارت خواروبار برمی‌دارد بنده نمی‌دانم ولى به طور قطع یک صرفه‌جویى خوبى براى وزارت خواروبار خواهد بود.

وزیر خواروبار- این پیشنهاد آقاى معدل نماینده محترم از نقطه‌نظر تئورى خوب است این مسأله نظرى است و فرمول کلى است اما از حیث عمل بسیار کار مشکلى است اولاً به چه وسیله ما طبقه‌بندى کنیم این مملکت را همیشه آن ممیز و مشخص براى این که این هم جز طبقه اول است این آقایان جز طبقه دوم تشخیص این کار یک امرى است فوق‌العاده مشکل خودتان دقت بفرمایید تصدیق خواهید فرمود اما از حیث دیگر هم ما می‌خواهیم ایجاد کنیم یک امرى را که در این مملکت سابقه نداشته است و آن مسأله طبقات است این مملکت طبقات ندارد همه مردم مطابق قانون اساسى در مقابل قانون متساوى‌الحقوق هستند (صحیح است) از آن فقیر گرفته تا غنى پس بنابراین در قانون اساسى این اصل محرز شده و قوانین عادى ما هم بر روى همین اصل است اینجا طبقه ندارد به آن معانى که در سایر ممالک هست پس اگر ما بخواهیم این اصل را رعایت کنیم باید به یک تشکیلات بپردازیم که تا به حال سابقه نداشته است ولى در قسمت آخر که رعایت حال بینوایان یعنى آنهایى که محسوس هستند فقرا و ضعفا وزارت خواروبار در نظر دارد که یک وسایلى اتخاذ بکند که حتى‌الامکان رعایت اینهایى که محسوس هستند بشود و از این حیث منظور جنابعالى امیدوارم در آتیه نزدیکى تأمین شود ولى این جمله را هم عرض کنم بنده شنیدم که زمان مرحوم ناصرالدین شاه شاعرى شرفیاب شده بود و گفته بود که شعرى در مدح اعلیحضرت گفته‌ام ولى یک مصرع است و آن این است که پادشاها من ز عشقت گوسفندى مى‌خورم ناصرالدین شاه مرحوم طبع شعرى داشته است و فوراً مصرع ثانى را گفته است و خیلى مناسب با این موضوع است گفته بود گر بمیرى تو ز عشقم گاوبندى را بخور (یکى از نمایندگان- گاوبند چیست) گاوبند آن گاوى را می‌گویند که در آخور مى‌بندند می‌گویند گوسفند که اهمیت ندارد اینجا موضوع خواروبار است اگر باشد این گفتگوها فراهم نمی‌شود ولى اگر چیزى نیست چه باید کرد ولى آن نظریه آقا تأمین می‌شود.

+++

اعتبار- این نظرى که آقاى معدل پیشنهاد فرمودند این نظر را در کمیسیون هم داشتند منتهى به یک صورت دیگر و آن نظر را تحت یک پیشنهادى نوشتیم عده از آقایان هم امضا کردند و آقاى وزیر خواروبار هم اساساً موافقت داشتند و روز شنبه هم دعوتى شده است که در این موضوع مذاکراتى بشود از این جهت بنده می‌خواهم استدعا کنم آقاى معدل این پیشنهاد را مسترد کند و البته چون نظر جمعى از آقایان این است که آزادى را مفید می‌دانند از این جهت امیدواریم که این نظر هم تأمین شود بنابراین خوب است موافقت بفرمایند و استرداد بفرمایید.

معدل- با توضیحى که دادند بنده استرداد می‌کنم‏.

پیشنهاد آقاى تهرانچى‏

اینجانب پیشنهاد می‌کنم که دویست و پنجاه میلیون به دویست میلیون ریال تبدیل شود.

تهرانچى- بنده این پیشنهاد را کرده بودم که عرایض مختصرى که داشتم عرض کنم و الا این نظر را نداشتم یک قسمت آقاى وزیر خواروبار فرمودند که کاملاً سعى می‌شود و رسیدگى خواهند فرمود و خودشان هم می‌فرمودند واقعاً تقلباتى شده و باید معلوم کرد و آن این است که وقتى مواد اولیه داده شد به خبازان آنهایى که گرفته‌اند با یک تقلباتى به مصرف کنندگان داده‌اند که در حقیقت جنسى که گرفته شده است ده برابر یا بیشتر به مردم دادند براى این که یک چیزهایى داخل آن کردند و به مردم خوراندند این قسمت را بنده می‌خواستم رسیدگى شود و مرتکبین سخت مجازات شوند چون کسانى که مرتکب این عمل بوده‌اند این عمل ایشان باعث شده است که مردم را به ناخوشى‌هاى سخت مبتلا کرده‌اند و البته در درجه اول به تقلبات این عمل قبیل اشخاص باید رسیدگى شود و بنده پیشنهاد خودم را استرداد می‌کنم.‏

وزیر خواروبار- همان طور که نماینده محترم آقاى تهرانچى فرمودند آن قسمت هم مورد توجه است و چند نفر هم در اثر تفتیش شخصى که خودم کرده‌ام به محاکم صالحه جلب شده‌اند ولى یک نکته را خواستم عرض کنم این تشکیلاتى که داریم براى جلب اشخاص به مراجع مخصوص که از طرف کمیسیون‌هاى مربوطه اینها معین شده است فوق‌العاده اسباب کندى کار است و بنده در نظر دارم که در آتیه نزدیکى یک فرصتى پیدا کنم و یک فرمول کلى تهیه کنم و به عرض مجلس برسانم که پس از تصویب مجلس محترم امیدوارم هستم این مجازات‌ها سریعاً به عمل بیاید و آن مجرم فوراً مجرم مجازات شود.

پیشنهاد آقاى امیر تیمور

جمله (تا مدت یک سال) بعد از کلمه از محل فروش اجناس اضافه شود.

امیر تیمور- البته در این لایحه که آقاى وزیر خواروبار تقاضا دارند اجازه داده شود که از بانک ملى بیست و پنج میلیون تومان اسقراض شود و بعد هم با ربح چهار و نیم درصدد از محل فروش اجناس مسترد شود معلوم نکرده‌اند که تا چه مدت و بنده همان طور که عرض کردم مثلاً خرید و فروش ارزاق یک چیزى است که داد و ستد است جنس را که می‌خرند به نانوا تسلیم می‌کنند نانوا نان را می‌فروشد و پولش را می‌گیرد چون در اینجا قید شده است که بدون مدت بپردازند باید مدتش معلوم باشد این پول را شما یک ساله قرض می‌کنید دو ساله قرض خواهید کرد براى این که بانک یک سرمایه محدودى دارد غیر از سرمایه خودش یک ودایعى هم از مردم و اگر مدت معلوم نباشد به سرمایه خودش لطمه خواهد رسید بنابراین حتماً باید مدتش مشخص شود و اگر نشود نمی‌شود به این جهت خواستم عرض کنم که مدت معلوم شود یک نکته دیگرى که خواستم عرض کنم و آن این است که بنده نگفتم که تمام آنهایى که هستند بد هستند یک نکته را عرض می‌کنم از ابتداى تاریخ بشر تا به حال اگر شما یک نفر را پیدا کردید که خودش با زبان خودش بگوید من تقلب کردم شما در جلسه قبل از تقلب نانواها فرمودید تشریف بردید و مشاهده کردید اگر شما یک دزد و یک جانى را پیدا کردید که با دست خودش سند داده باشد که این کارها را کرده است آن وقت هر چه بفرمایید بنده قبول می‌کنم حضرتعالى در جلسه گذشته یک

+++

شرحى بیان کردید راجع به تقلبات نانوا بنده همین فرمایش خودتان را عرض می‌کنم تقلب این نانوا در کدام محکمه معلوم شده است این را محکمه عمل نشان داده است که در مدت چهار ماه صد و خورده میلیون تومان پول مملکت از بین رفته است این عمل است ما که نمی‌خواهیم مجادله بکنیم اگر مسأله بحث است بنده هم حاضرم اما ما که مباحثه‌اى نداریم اما ادامه این موضوع هم تصور می‌کنم یک فرصتى را ازدست بدهد.

وزیر خواروبار- بنده عرض نکردم که از دزد شما سند بگیرید دزد که خودش سند به دست نمى‌دهد یک اسناد و مدارکى باید دست آورد که از آن اسناد بشود موضوع و حقیقت را معین کرد در قسمت مدت که بیان فرمودند آقاى امیر تیمور قضیه این است که احترام قانون باید با خود قانون باشد و اگر ما بخواهیم مدت را محدود بکنیم ممکن است فرض بفرمایید تا یک سال نصف این وجه را بپردازیم نصف دیگرى باقى بماند این را خوب است موافقت بفرمایید که در همان قراردادى که ما می‌گذاریم معین کنیم.‏

امیر تیمور- بسیار خوب پس گرفتم‏.

پیشنهاد آقاى طباطبایى‏

پیشنهاد می‌کنم جمله «دویست و پنجاه میلیون ریال براى تأمین خواروبار این طور اصلاح شود دویست و پنجاه میلیون ریال منحصراً براى خرید آذوقه»

طباطبایى- عرض می‌کنم این یک مطلبى بود که خود آقاى تدین هم اشاره فرمودید که این مبلغ اعتبارى که گرفته می‌شود صرفاً براى خرید آذوقه است چون نظر این است و هیچ تردیدى باقى نمى‌ماند خوب است موافقت فرمایند که این اصلاح به عمل بیاید و حالا که بنده اینجا شرفیاب شدم یک طرحى است یک پیشنهادى است به امضا یازده نفر از آقایان نمایندگان محترم که چند نفر از آقایان از من خواستند و به من فرمودند که تقدیم مقام ریاست کنم و راجع است به اوضاع فارس که در این جلسه یا جلسه آینده هر وقت که آقاى رئیس صلاح می‌داند خوانده شود و به استحضار آقایان برسد اگر دانستن تعقیب شود.

معاون وزارت دارایى (صهبا)- براى اصلاحى که پیشنهاد فرمودید می‌خواستم توضیحى عرض کنم که تهیه خواروبار یک جمله‌ای است که مخارج حمل و خرید کیسه و انبار کردن تمام اینها جز تهیه خواروبار است و اگر این اصلاح را قبول کنیم و بنویسیم براى خرید آذوقه یا اصلاً منحصر کنیم بخرید مخارج حمل و نقل و انباردارى و خرید کیسه را نمی‌توانیم بپردازیم بهتر است یک قدرى عمومیت داشته باشد که بتوانیم تمام این کارها را انجام دهیم.‏

طباطبایى- با توضیحاتى که دادند معلوم شد که احتیاجات دیگرى هم هست از این جهت بنده مسترد می‌دارم.‏

پیشنهاد آقاى یمین اسفندیارى‏

پیشنهاد می‌کنم هر ماه تا پانزده روز از ما بعد صورت جمع و خرج وجوهى که بابت این اعتبار به مصرف می‌رسد وزارت خواروبار به اطلاع عامه برساند.

رئیس- آقاى یمین اسفندیارى‏

یمین اسفندیارى- با رعایت ماده 63 دو سه نکته را خواستم عرض کنم تمنا می‌کنم آقاى وزیر خواروبار توجه بفرمایند یکى راجع به موضوع مستخدمین است که متقاعدین را هم فرمودند در نظر گرفته می‌شود ولى با تردید فرمودند در صورتى که خودشان نظرشان این است که مستخدمین دولت جز حقوقى می‌گیرند محل دیگرى براى اعاشه ندارند پس به طریق اولى مستخدمى که عمرى را صرف خدمت دولت کرده و حالا متقاعد شده بیشتر باید مورد توجه دولت باشد و وزارت خواروبار باید توجه خاصى نسبت به آنها بنماید موضوع دیگر راجع به شرکت تلفن است خواستم توجه‌شان را جلب کنم گرچه فرمودند شرکت‌ها هم شامل این قسمت خواهند بود ولى شرکت تلفن غیر از شرکت‌هاى دیگر است و افرادى که در آنجا کار می‌کنند (به واسطه احتیاجى که هر کس به دستگاه تلفن دارد از غنى و فقیر) لذا مقتضى است توجه بیشترى به کارمندان و مستخدمین این شرکت بشود از این نظر تمنا‏

+++

می‌کنم به کارکنان آن شرکت هم توجه بفرمایند اگر چه خود شرکت هم نهایت جدیت را براى رفاه حال آنها دارد ولى فقط می‌تواند کمک مادى بکند تقاضا می‌کنم از حیث خواروبار هم آقاى وزیر خواروبار تا حدی که ممکن است کمک مؤثرى به آنها بفرمایند که آنها هم با آسایش خیال وظایف خود را انجام نمایند و اما نسبت به این موضوع یعنى حساب وزارت خواروبار آنچه از خارج هم می‌شنویم و آقاى فرخ وزیر خواروبار سابق اظهار داشته‌اند بى‌اندازه مایل هستند و افراد دیگر هم علاقه‌مند هستند که وزارت خواروبار این حساب را روشن بکند تا این نگرانى که براى اکثر مردم هست بر طرف شود تصور می‌کنم که راجع به این موضوع احتیاجى ندارد توضیحات بیشترى بدهم با بیانات مفصل آقاى امیر تیمور و جواب‌هایى که آقاى وزیر خواروبار فرمودند جاى حرفى باقى نمی‌گذارد و اما راجع به این گفت و گوهایى که درباره کارمندان دولت به طور کلى می‌شود اشخاص هم که جان خودشان را فدا مى‌کنند و با نهایت علاقه‌مندى شبانه‌روز مشغول کارند نباید آنها را مقصر فرض کنیم و حتى آنها را متهم نماییم به عقیده بنده این رویه خوبى نیست مجلس شوراى ملى همان اندازه‌اى که علاقه‌مند است یک نفر مستخدم دولت اگر مقصر باشد باید تحت تعقیب درآید نسبت به مستخدمین خدمتگذار هم باید در نظر بگیرد که تشویق شوند تا دیگران هم به آنها تأسى بکنند و پیشنهادى که بنده کردم راجع به این موضوع براى این است که در آتیه این گفت و گوها پیش نیاید حال اگر آقاى وزیر عملى بدانند و قبول بکنند با آن عقیده و علاقه که خودشان دارند که یک کارى که سپرده به ایشان است به بهترین وجهى انجام بگیرد به عقیده بنده راه انجامش هم این است که هر ماهه صورت جمع و خرج به اطلاع مجلس برسد که در آتیه هیچ سوء‌تفاهمى پیش نیاید آقایان هم تصور می‌کنم نسبت به این موضوع موافقت دارند در صورتى که این عمل بشود بنده هم خیلى متشکر خواهم شد که از سوء‌تفاهمات آتیه جلوگیرى به عمل آید اگر هم آقاى وزیر خواروبار به اشکالى موجه می‌شوند اصرارى ندارم و پیشنهاد خود را مسترد می‌دارم یک موضوعى هم که لازم است توجه توجه آقاى وزیر خواروبار را جلب کنم موضوع تشکیلات این وزارت خواروبار است چه براى بنده و چه براى رفقا و همکاران محترم بنده آقایان نمایندگان مازندران از حوزه‌هاى انتخابى خودمان شکایت‌هایى مى‌رسد که از براى نقاط ییلاقى مازندران که معمولاً از نقاط قشلاقى همه ساله جنس حمل می‌شده امسال مأمورین مانع بوده‌اند این موضوع را با آقاى فرخ وزیر خواروبار مذاکره کردم و توجه ایشان را جلب نمودم‏. آقاى فرخ یک دستورى صادر کردند و اجازه دادند مثل سابق عمل شود و براى نقاط ییلاقى جنس از نقاط قشلاقى ببرند که اهالى راحت شوند و به من هم نوشتند ما هم اطلاع دادیم ولى متأسفانه این دستوری که وزارت خواروبار صادر نمود متأسفانه عملى نشد ما هم براى این که به این موضوع خاتمه دهیم چاره‌اى جز این نداشتیم که به وزیر خواروبار این نکته را تذکر دهیم و اهالى به همین حال بدبختى باقى ماندند اخیراً که آقاى منصور به مازندران رفته‌اند در آنجا به اتفاق آقاى مجد استاندار تشریک مساعى نمودند و گویا نسبت به بعضى نقاط ارفاق کردند ولى بعضى قسمت‌ها همان طور باقى است و امیدواریم نسبت به این موضوع هم آقاى وزیر خواروبار یک توجهى بفرمایند که این قسمت هم انجام شود.

وزیر خواروبار (آقاى تدین)- پیشنهاد ایشان عملاً قابل قبول نیست براى این که در ظرف 15 روز رسیدگى به حساب و جمع و خرج یک کارى است غیر عملى و وقت بیشتر لازم دارد. البته در موردى که رسیدگى کامل بشود و معلوم بشود حقایق چیست آن نتیجه رسیدگى به تمام اوضاع و احوال وزارت خواروبار به عرض و اطلاع آقایان خواهد رسید.

یمین اسفندیارى- بنده منظورم راجع به حساب گذشته نبود براى این که بنده وزیر خواروبار فعلى را مسئول می‌دانم و ایشان همان طور که وعده فرمودند کاملاً به این قسمت رسیدگى خواهند فرمود و البته نتیجه آن رسیدگى به اطلاع ما می‌رسد ولى نسبت به این موضوع که امروز ما تعقیب مى‌کنیم در این

+++

قسمت بنده عقیده‌ام این بود که در آتیه هر ماهى که مى‌گذرد 15 روز بعد از این یک ماه این بیلان به اطلاع عامه برسد بنده منظورم این قسمت بود که اگر موافقت بفرمایید باعث تشکر است و اگر نفرمایید طورى باشد که اسباب سوء‌تفاهم پیش نیاید.

بعضى از نمایندگان- پس گرفتند.

تدین- عرض کردم که منظور جنابعالى را تأمین خواهم کرد ولى نمی‌توانم بگویم 10 روز یا 15 روز بنده انجام می‌دهم.‏

رئیس- پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند.بنده پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده بعد از کلمه بانک ملى به جاى کلمه اعتبار وام نوشته شود.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- اولاً پیشنهادى که بنده کردم چون در کلیات اجازه خواسته بودم و به بنده موقع نرسید مجبور شدم که این پیشنهاد را عرض کنم و بی‌موقع هم نیست براى این که اگر بنا شود صدى چهار و نیم فرع بدهیم این وام می‌شود و اعتبار نیست پس بایستى آن کلمه اعتبار را برداشت و وام گذاشت و آن وقت صدى چهار و نیم بهش فرع داد عرض کنم مطلبى که می‌خواستم عرض کنم یک قسمت آن همان فرمایشاتى بود که آقایان فرمودند و بنده به طور کلى تذکراتى خدمت آقاى وزیر خواروبار عرض می‌کنم که توجه بفرمایند امروز وزارتخانه‌اى که مورد توجه عامه است وزارت خواروبار است.‏

وزارت خواروبار هم البته بایستى مساعى بیشترى به کار برد و همه مردم و مجلس هم باید کمک و مساعدت بکند تا وسایل آسایش و منظورى که هست حاصل شود و الا دولت به تنهایى نمی‌تواند آسایش مردم را تأمین بکند یکى از این مساعدت‌هایی که از طرف مردم شده است تأسیس انجمن‌هاى خیریه است که تصدیق بکنید خوب کار کرده‌اند و آقایان نمایندگان هم تصدیق دارند که تشکیل انجمن‌هاى خیریه در این مدت کاملاً کمک بزرگى بوده است به حال بینوایان و دولت. این است که باید از طرف دولت هم به آنها بیشتر کمک بشود تا به حال کم‌تر کمک می‌شد و وقت‌شان زیاد گرفته می‌شد ولى به آنها کمک کاملى نمی‌شد حالا بایستى آنها را خواست که از افکارشان و سرمایه‌شان و از وقت‌شان استفاده کرد یک موضوع دیگرى را که بنده خواستم عرض کنم اداره منع احتکار که جز وزارت خواروبار است هنوز معلوم نیست که چه کرده است؟ یک اداره‌اى است که داراى یک قانون مفصل داراى چندین ماده و یک تکالیف و وظایف زیاد و بالاخره پایه اساسى وزارت خواروبار است. ولى معلوم نیست که چه کرده و چه می‌کند فقط در روزنامه‌ها نوشته می‌شود که چند پرونده است که به دادگاه و فرماندارى فرستاده شده است آن وقت وقتى که دقت می‌کنید می‌بینید که دو من زرد چوبه بوده یا چند من نخود و لوبیا و غیره است. در صورتی که باید دید که این اداره چه کار می‌کند و گزارشش چه جور است و تا به حال چه کار کرده است و آن منابعی که مفید به حال مردم است دست نخورده است این را به هر حال بایستى آقاى وزیر خواروبار در این قسمت و در این اداره یک نظرى بفرمایند که تاکنون چه کرده‌اند و یک گزارشى در این قسمت در مجلس بفرمایند که اسباب اطمینان خاطر مردم و ما بشود که بالاخره این اداره که تشکیل شد نتیجه‌اش به کجا رسید اگر مفید است باشد اگر مضر است چون بعضى‌ها عقیده‌شان این است که اصلاً بودن این اداره مضر است اگر مضر است باید منحل شود این که دیگر موضوع باربرى نیست که مکرر گفته شود که اگر نقص دارد رفعش نواقصش بشود و اگر زیاده روى می‌شود باید جلوگیرى بشود و اگر مفید نیست باید منحلش کرد موضوع دیگرى که بنده خواستم توجه آقایان را جلب کنم آن موضوع کارمندان دولت است ملاحظه بفرمایید امروز هر طبقه‌اى اگر قیمت جنس بالا برود به متاعش اضافه می‌کند ولى یک طبقه است طبقه کارمند و مزدور که اینها عایدات‌شان ثابت است و آن وقت اجناسى که به خودى خود هر روز نرخ آن فوق‌العاده زیاد بالا می‌رود باید از این درآمد

+++

ثابت تهیه کنند این موضوع را باید وزارت خواروبار در نظر گرفته و از همین اعتباری که گرفته می‌شود یک قسمتى را هم براى این کار اختصاص بدهد که جنسی که خریده می‌شود به همان قیمت به کارمندان دولت داده شود و پولش را هم البته بگیرند ولى چیزى که هست به قیمت ارزان‌تر به آنها برسد بنده اطلاع دارم که بعضى از وزارتخانه‌ها هستند که پول ازشان گرفته‌اند و جنس بهشان نداده‌اند و بعضى از وزارتخانه‌هاى دیگر هم با کارمندان‌شان معامله دیگر کرده‌اند که جنس بهشان داده‌اند و پول هم به اقساط باید بگیرند شاید خیلى هم مراعات کرده باشند خلاصه یک تبعیضاتى است در کار.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند اینها را قبلاً آقایان فرمودند باید توضیح به پیشنهاد خودتان بدهید.

مخبر فرهمند- چون ماده واحده است می‌شود تذکرات لازم را به عرض رسانید حالا اگر اجازه می‌فرمایید عرض می‌کنم به هر حال بنده عرضم این بود که در قسمت کارمندان دولت و مزدورهایی که تشکیلات معظم این مملکت را اینها باید بگردانند و ممکن است که این فشاری که به آنها وارد می‌آید اسباب زحمت فراهم بیاورد لازم است در این باب توجه بفرمایند و یک راه حلى پیدا کنند که آنها بتوانند استفاده کنند.

مخبر (آقاى اعتبار)- نظرى را که آقاى مخبر فرهمند داشتند همان بود که آقاى وزیر خواروبار مشروح‌تر و مفصل‌تر بیان کردند موضوع کارمندان دولت البته مورد توجه دولت و هم مجلس بوده و حالا هم هست و همین طور هم که وعده فرمودند یک فرمول‌ها و کمک‌هایى براى این که وضعیت آنها بهتر شود فراهم خواهند کرد و به نظر بنده آقاى فرهمند هم مقصودشان بیان مطلب بود و دیگر موضوعى ندارد که براى این موضوع ما بخواهیم در این بابت کلمه اعتبار را برداریم و وام بگذاریم‏.

مخبر فرهمند- بنده آقا با اعتبار مخالف نیستم (خنده نمایندگان) بنده پس گرفتم.

رئیس- اصلاً آقا همیشه بیشتر مذاکرات ما اسباب تعویق و تأخیر کار است به جهت این که آقایانى که اجازه می‌خواهند و مجلس کفایت مذاکرات را تصویب می‌کند بعد با یک پیشنهادى که داخل موضوع نیست وارد مذاکرات کلى می‌شوند و شروع می‌کند به مذاکراتى که مى‌خواستند بکنند در صورتی که نظامنامه این طور گفته است که باید آن را که توضیح باید بدهند توضیح بدهند این است که خواستم تقاضا کنم که به ادب بنده نگاه نکنند به قانون ملاحظه کنند و بى‌جهت کار را به تأخیر نیندازند و این را رعایت کنند که کار زودتر بگذرد. آقاى طوسى‏

طوسى- در اینجا دو موضوع صحبت شد و این دو موضوع سابقه دارد (بعضى از نمایندگان- با همهمه شما که پیشنهاد نکرده‌اید) اجازه بفرمایید بنده حرفم تمام شود هم تقدیم می‌کنم چه خبر است؟ (بعضى از نمایندگان- نمی‌شود بعد صحبت بفرمایید) این دو موضوع یکى راجع به باربرى بود و یکى هم راجع به 25 هزار تن گندم فروش است که بنده سؤال کردم و منتظر جوابش هستم و باید ذکر کنم که چون سؤالى شده است این را خواستم عرض کنم که براى جواب حاضر شوند.

رئیس- پیشنهاد آقاى نراقى

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود.

تبصره- وزارت خواروبار مکلف است خواروبار و ضروریات زندگانى کلیه کارمندان دولت را تهیه و به بهاى مناسب در دسترس آنها بگذارد.

رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى- راجع به کارمندان دولت چند دفعه مذاکره شد اما دولت قول صحیحى نداده است براى انجام آن بنده خواستم از آقاى وزیر خواروبار خواهش کنم این موضوع را که تأکیدى براى این کار باشد یک نکته دیگر را هم که خواستم به آقاى وزیر خواروبار عرض کنم این است که در گذشته رعایت تعادل در قسمت‌هاى مختلف مملکت نشده است به یک جاهایى کمک شده و به یک جاهایى ابداً کمک نشده است از جمله نسبت به شهر کاشان صد دینار دولت مساعدت نکرده‏ است

+++

دویست هزار تومان به آنها کمک کرده‌اند از 200 نفر بازرگانان آنجا و سند مختصرى گرفته‌اند که شش ماهه برگردانند این کمکى است که وزارت خواروبار کرده است یک دیگر این که مستخدمین دولت فقط منحصر به تهران نیست جاهاى دیگر هم هستند در وزارتخانه‌هاى تهران صابون و کبریت داده شد ولى در شهرستان‌ها هیچ خبرى نیست دو ماه است که در کاشان مدارس تعطیل است آن وقت شما می‌فرمایید در شهرستان کمک شده است نان که شرکت خیریه تبرئاً به مردم می‌دهد نان جو یک من 11 قران است و معلمین و کارمندان با این رتبه خجالت می‌کشند که بروند و خودشان را در ردیف فقرا قلمداد کنند و کوپن بگیرند و از آن استفاده بکنند نان یک من سه تومان هم با حقوق بیست تومان و 25 تومان نمی‌توانند بگیرند.

این است که تمام مدارس آنجا تعطیل است و شکایت هم که شده است کسى گوش نداده است یک من برنج نداده‌اند که تقسیم بکنند به آنها که از گرسنگى نمیرند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده خیلى خجالت می‌کشم بعد از این که آقاى نراقى شرح حال کاشان را گفت بنده چیزى عرض کنم و ببینیم که این بدبختى سر کاشان باشد و دیگر این که وزیر سابق وعده دادند که برنج به آنجا بفرستند (نراقى- زهر مار هم ندادند) و ما مکرر در مکرر گفتیم و آنها هم وعده کردند ولى چیزى ندادند و از طرف کاشان هم به بنده و هم به آقاى نراقى شکایت می‌کنند خیال می‌کنند که وکیل یک توپ و مسلسل دستش است و می‌تواند وزرا را به توپ ببندد اینها هم یعنى توجه وزرا این است که ایران یعنى تهران و تهران هم یعنى طرف شمال. این است که ما داد و فریاد این بیچاره‌ها را به عرض مجلس می‌رسانیم و خدا کند که این دفعه که آقاى وزیر خواروبار که جدیداً آمده‌اند و علاقه‌مند به وزارت معارف بوده‌اند و هستند یک توجهى بفرمایند که اینها وضعیت‌شان بهتر شود.

وزیر خواروبار- اجازه می‌فرمایید؟ (رئیس- بفرمایید)

نقاطى که وزارت خواروبار در سابق به آنها کمک کرده است همان‌هایى بود که در جلسه گذشته به طور مفصل به عرض آقایان رساندم البته تصدیق می‌کنم که وضعیت معلمین در ولایات و حتى در مرکز امروز چندان خوب نیست ولى یک موضوع فرمودند آقاى نراقى که آن را می‌خواهم یک تذکرى بدهم و آن این است که معلمین و آموزگاران که اولین مربیان نسل آینده هستند آنها باید اخلاقاً پیش‌قدم بشوند براى یک مسائل اخلاقى معلم خجالت می‌کشد که برود نان یک من 7 قران بخرد؟ (بعضى از نمایندگان- 11 قران) مردم اگر خجالت می‌کشند معلم نباید خجالت بکشد معلم باید عملاً ثابت کند همدردى خودش را نسبت به افراد مردم ولى در عین حال آن اندازه که ممکن می‌شود کمک می‌شود.

نراقى- پیشنهاد را پس می‌گیریم‏.

رئیس- پیشنهاد آقاى منشور: وزارت خواروبار مکلف است پست‌هاى امدادى براى رساندن خوراک به اشخاص گرسنه تشکیل دهد. (اغلب نمایندگان- پس گرفتند پس گرفتند)

رئیس- آقاى منشور

منشور- نه آقا پس نگرفتم عرض کنم خدمت‌تان بنده یک چیزى خواستم عرض کنم که پیشنهاد کردم یک عده از اشخاص این شهر ما مى‌بینیم توى این شهر که آنها از گرسنگى می‌میرند (بعضى از نمایندگان- این طور نیست) همه آقایان دیده‌اند بنده هم خودم دیده‌ام که پریروز توى خیابان یوسف آباد می‌رفتم که دیدم جوانى افتاده است و یک عده‌اى دورش جمع شده بودند بنده رسیدم بهش گفتم چه­ات (چت) است؟ گفت آقا من آجم یعنى گرسنه هستم یک نفر فرستادم از قهوه‌خانه جاى آورد و یک قدرى نان شیرینى خریدیم و به او دادیم و از او مواظبت کردیم کم‌کم حال آمد و راه افتاد. بنده استدعا می‌کنم این پولى که شما می‌گیرید براى این است که مردم از گرسنگى نمیرند 25 میلیون چیزى نیست به قول آقاى امیر تیمور که فرمودند چیزى نیست 250 میلیون هم می‌دهیم البته ولى باید یک طورى باشد که به درد مردم بخورد بنده اصولاً معتقدم به این که

+++

همان طورى که در یک مواقعى که مرض شیوع دارد در یک مملکتى یک پست‌هاى امدادى برقرار می‌گردد همان طور هم از طرف وزارت خواروبار یک وسایلى فراهم شود که اشخاصى که توى خیابان اغلب اوقات افتاده‌اند و از گرسنگى دارند جان می‌دهند به آنها خوراک فورى رسانده شود این چیز مهمى نیست این یک امر فوق‌العاده‌اى نیست و نمی‌دانم آقایان چرا همچو خسته شده‌اند و عصبانى شده‌اند و همهمه می‌کنند یک موضوع دیگر راجع به جیره‌بندى است از همدان به بنده کاغذ نوشته‌اند آقا هم مدرک می‌خواهد مدرکش هم هست می‌گویند به ما کوپن نداده‌اند در یک شهرى که آذوقه جاه‌هاى دیگر را تأمین می‌کند و به سایر ولایات می‌فرستد ما خودمان بى‌نان مانده‌ایم وقتى مراجعه می‌کنیم به آنها مى‌گویند که ما شما را با مسلسل بیرون مى‌کنیم. اینها یک مطالبى است که بالاخره نمی‌شود نگفت وقتى که آقاى تدین می‌فرمایند که مدرک لازم است که وزارت خواروبار به وظایف خودش عمل نکرده است مدرک همان چیزهایى است که در جلسه خصوصى گفته شد که مردم می‌میرند بروید ببینید چه خبر است آقا مدرکش آنجا است.‏

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- بنده خواستم عرض کنم این موضوع که آقاى منشور اظهار می‌کنند از نقطه‌نظر ملیت ما خیلى قابل تأثر است در این شهر مؤسسات خیریه تهیه شده است که افراد این مجلس هم جز آن هستند از وقتى که این پیدایش گرانی که در نتیجه اوضاع دنیا است در مملکت ما پیدا شد تمام افراد دارند کمک می‌کنند به مستمندان ما همه مسلمان هستیم (صحیح است) و قانون اسلام به ما حکم کرده است بنده که گمان نمی‌کنم هیچ یک از آقایان دیده باشند که کسى از گرسنگى مرده باشد (صحیح است) بنده تکذیب می‌کنم این فرمایش ایشان را.

منشور- عرایض بنده را بى‌جهت تکذیب می‌کنند بنده می‌گویم دیده‌ام ایشان بى‌جهت تکذیب می‌کنند.

رئیس- موافقین با پیشنهاد آقاى منشور برخیزند (عده خیلى کم قیام نمودند) تصویب نشد.

رئیس- پیشنهاد عده‌اى از آقایان:

ماده الحاقیه زیر را پیشنهاد می‌کنیم: کمیسیونى مرکب از 6 نفر به رأى مخفى از نمایندگان مجلس شوراى ملى انتخاب که به کلیه وزارت خواروبار و قسمت اقتصادى آن رسیدگى نماید وزارت خواروبار مکلف است تمام وسایل را از جهت محاسب و متخصص و غیره در دسترس کمیسیون مزبور بگذارد و کمیسیون نتیجه رسیدگى را هر چه زودتر به عرض مجلس برساند. قریب 44 امضا

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- این پیشنهاد را اغلب آقایان امضا کرده‌اند بنده قبلاً لازم است عرض کنم همین طور که آقاى امیر تیمور و سایر آقایان بیان کردند صحت عمل آقاى تدین وزیر خواروبار فعلى طورى است که به هیچ وجه محل تردید نیست و ایشان البته به حساب‌هاى گذشته هم توجه می‌کنند رسیدگى دقیقى هم خواهند کرد. دیروز در کمیسیون این موضوع خیلى مورد بحث شد که یک صحبت‌هایى در اطراف وزارت خواروبار و حیف و میل‌هایى که شده است هست و راجع به آن زیاد بحث شد بنده نمی‌خواهم عرض کنم که صد در صد راست است ولى آنچه که معلوم است یک بى‌ترتیبى و بى‌نظمى‌هایى بوده و شاید یک سوء‌استفاده‌هایى هم شده باشد به این جهت آقایان این پیشنهاد را تهیه کرده‌اند که این قضیه که طرف توجه عامه است و به علاوه پولى که براى آسایش و رفاه اشخاص بینوا و اشخاص مستمند داده شده است این مطلب را بازرسى کنیم و ببینیم که واقعاً سوء‌استفاده شده و حیف و میلى شده است یا نشده است. منظور ما که این پیشنهاد را کردیم این بود که یک کمیسیونى شش نفرى به رأى مخفى از مجلس انتخاب شود که با نظر آقاى تدین وزیر خواروبار اساساً آقا حساب‌ها را تحقیق کنیم و گزارش این مطلب را بدهیم که این 80 میلیونى که گرفته شده است که الان می‌گویند حیف و میل شده است صحت دارد یا صحت ندارد و یک همچو مطلبى که در این 4 ماهه 5 ماهه اخیر واقع شده است بتوانیم کشف کنیم براى این که گفته می‌شود ما باید حساب‌هاى گذشته را رسیدگى کنیم. گذشته را کارى نداریم این حساب را و این پولى را

+++

که مجلس اعتبار داده است ما این را کار داریم و رسیدگى بکنیم ببینیم واقعاً حیف و میل شده است یا نشده است اگر نشده است که اسباب خوشبختى است و همه خوشحالیم و اگر شده است هر کس متهم است او را تحویل دادگاه بدهیم که از این سوء‌استفاده‌ها جلوگیرى شود وزیر خواروبار (آقاى تدین) مطابق قانون اساسى مجلس اختیار دارد در هر موضوعى از موضوعات مربوطه به ادارات دولتى هر گونه تحقیق و تفتیشى به عمل بیاورد و در این امر هیچ تردیدى نیست و بنده هم می‌دانم که این پیشنهاد مبنى بر یک حسن نیت و حسن اراده‌اى است که از طرف آقایان تقدیم مجلس شده است ولى این را هم بگویم که در عمل دچار یک مشکلاتى می‌شویم این موضوع رسیدگى به محاسبات یک امرى است طبیعى و به عقیده بنده همیشه باید که وزراى وقت که مسئولند در مقابل مجلس توجه خاصى به امور مالى وزارتخانه خودشان داشته باشند ولى تصور می‌کنم این ترتیب که آقایان پیشنهاد کردند عملى نباشد و خودم هم در نظر گرفته‌ام یک ترتیبى را به طوری که به بعضى از آقایان هم عرض کرده‌ام. البته آن ترتیب را به طور خلاصه می‌توانم عرض کنم که هر گونه تفتیشى راجع به امور مالى در آنجا بشود برحسب اختیاراتى که دکتر میلسپو دارد و اعتمادى که به او هست باید از طرف او اقدام شود ولى از جنبه ادارى یک رسیدگی با متانتى بشود و کاملاً به آن اشخاصى که متصدى امور مالى بوده‌اند به کارهاى آنها رسیدگى بشود و وزارتخانه هم از جریان فعلى خودش باز نماند. به نظر بنده بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند با همین ترتیبى که بنده در نظر دارم و امیدوارم که نتیجه آن رسیدگى را که البته در تحت نظر رئیس کل دارایى خواهد بود به عرض مجلس برسانم و این عملى‌تر است و تصور می‌کنم که نظر آقایان هم تأمین شود. (صحیح است)

مخبر (آقاى اعتبار)- عرض کنم این پیشنهاد را بنده هم امضا کرده بودم و معتقد هم هستم ولى حالا که آقاى تدین به وزارت خواروبار تشریف برده‌اند و مورد اعتماد همه ماها هم هستند از این جهت بنده هم معتقدم و از رفقایى هم که این پیشنهاد را امضا کرده‌اند خواهش می‌کنم که مطلب را بگذاریم به اختیار وزارت خواروبار و البته این موضوع از مجلس فوت نشده و فوت نمی‌شود و همیشه مجلس می‌تواند در هر موردى اظهار‌نظر کند و نظارت بکند و از این جهت بنده خواستم استدعا بکنم که این پیشنهاد را موافقت بفرمایید که مسکوت بماند.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- چون آقاى وزیر خواروبار فرمودند که رسیدگى‌هایى می‌شود و به علاوه این نکته که اشاره فرمودند که رئیس کل مالیه هم بالاخره مراقبت خواهند نمود یعنى محاسبینى براى رسیدگى می‌فرستند البته نظر رفقا هم همین است که این موضوع رسیدگى بشود و نظر دیگرى هم ندارند به این جهت با این که فرمودند گزارش هم به مجلس داده می‌شود بنده هم موافق هستم که مسکوت بماند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده دولت موافقین ورقه سفید می‌دهند.

اخذ آرا به عمل آمد و 73 ورقه سفید شماره شد.

رئیس- عده حضار موقع اعلام رأى 89 به اکثریت 73 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: هدایت­الله پالیزی- نصرتیان- اردبیلی- مسعودی- همراز- طالش رحمت سمیعی- اصفهانی- فرمانفرماییان- دادور- لیقوانی- انوار- رستم گیو- یاراحمدی- مقدم- صفوی- حریری- دهستانی- نائینی- عطاالله پالیزی- مجد ضیایی- رضوی- معینی- ناصری- محیط لاریجانی- افشار- خسرو شاهی- اصفهانیان- مکرم افشار- جلیلی- ذوالقدر- مهذب- موقر- مرآت اسفندیاری- منشور- لاریجانی- نراقی- فریدونی- ملک­مدنی- کازرونیان- امامی- پناهی- شیرازی- هاشمی- مهدوی- فیاض- حمزه­تاش- معتضدی- نبیل سمیعی- پارسا- صفاری- یمین اسفندیاری- عزیزی- فرشی- رهبری- سهراب ساکینیان- شباهنگ- فتوحی- تهرانچی- رفیعی- ملک­زاده آملی- ابراهیمی ریگی- آزادی- معتصم سنگ- محمدعلی منصف- اعتبار- طوسی- دکتر قزل ایاغ- دکتر ضیا- دکتر غنی- دکتر مودب نفیسی- دکتر سنگ- دکتر طاهری- دکتر لقمان)

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- اگر تصویب بفرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)

جلسه آتیه روز یکشنبه 23 اسفند ماه سه ساعت قبل از ظهر و لوایحى هم که براى دستور داریم نظام وظیفه است و دو سه تا لوایحى هم که مربوط به وزارت جنگ می‌باشد.

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

تصمیم قانونى‏

دایر به منع تعقیب آقاى گلشاییان‏

مجلس شوراى ملى در جلسه بیستم اسفند ماه 1321 طبق ماده بیستم قانون 16 تیر ماه 1307 قرار منع تعقیب آقاى عباس‌قلى گلشاییان وزیر سابق بازرگانى و پیشه و هنر را در مورد اجازه صدور کتیرا به آقاى مراد اریه اعلام می‌دارم.‏

این تصمیم در جلسه بیستم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

قانون‏

یک میلیون و هشتصد هزار ریال اعتبار براى تکمیل ساختمان فارابى‏

ماده واحده- مجلس شوراى ملى به وزارت دارایى اجازه می‌دهد که مبلغ یک میلیون و هشتصد هزار ریال (1800000) صرفه‌جویى اعتبار خرید و تکمیل لوازم آزمایشگاه‌هاى بیمارستان‌ها و دانشکده‌هاى پزشکى و هزینه حمل و گمرکى و سایر هزینه مربوطه به آن هزینه ایجاد آزمایشگاه داروسازى و تهیه لوازم مربوطه آن و هزینه و حمل گمرکى داروهاى خریدارى از خارجه را به مصرف تکمیل ساختمان بیمارستان فارابى برساند.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیستم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

قانون‏

پانصد هزار ریال اعتبار جهت تهیه غذاى مورد مصرف سال 1321 بیمارستان‌ها

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است در حدود مبلغ پانصد هزار ریال (500000) از محل صرفه‌جویى کل بودجه تفضیلى سال 1321 اداره دانشکده پزشکى و بیمارستان‌ها جهت تهیه غذاى بیمارستان‌ها موضوع ماده 23 بودجه اداره مزبور اختصاص داده و بقیه بهاى اجناس و خواروبار مورد مصرف سال 1321 بیمارستان‌ها را از آن محل بپردازد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیستم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

قانون‏

دویست و پنجاه میلیون ریال اعتبار براى تأمین خواروبار

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است دویست و پنجاه میلیون ریال براى تأمین خواروبار از بانک ملى اعتبار دریافت داشته و مبلغ استفاده شده از این اعتبار را با بهره آن که از چهار و نیم درصد متجاوز نخواهد بود از محل فروش اجناس مستهلک نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیستم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک و به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294010!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)