کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 138 صورت مشروح مجلس روز شنبه 18 اسفند ماه 1321  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - معرفى آقاى هاشم صهبا به معاونت وزارت دارایى

3 - سؤال آقاى امیر تیمور و جواب آقاى نخست وزیر

‏4 - تقدیم لایحه اعتبار جهت خواروبار

5 - طرح و تصویب لایحه تأسیس بنگاه دارویى

6 - طرح لایحه واگذارى دوازده هواپیما به وزارت پست و تلگراف و تصویب آن

7 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 138

صورت مشروح مجلس روز شنبه 18 اسفند ماه 1321

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - معرفى آقاى هاشم صهبا به معاونت وزارت دارایى

3 - سؤال آقاى امیر تیمور و جواب آقاى نخست وزیر

‏4 - تقدیم لایحه اعتبار جهت خواروبار

5 - طرح و تصویب لایحه تأسیس بنگاه دارویى

6 - طرح لایحه واگذارى دوازده هواپیما به وزارت پست و تلگراف و تصویب آن

7 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز پنجشنبه 13 اسفند ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است

غایبین با اجازه - آقایان: شجاع، اکبر، جلایی، فاطمی

غایبین بی­اجازه - آقایان: مسعود خراسانی، اقبال، مرآت اسفندیاری، تولیت، دکتر غنی، سزاوار، دکتر ضیا، شهدوست، نواب یزدی، ارگانی، مشار، مشیردوانی، چایچی، امیر ابراهیمی، عطاالله پالیزی، هدایت­الله پالیزی، نیک­پور، دبستانی، آصف، صادق وزیری، مستشار، کامل ماکو، نصرتیان، بوداغیان)

1 - تصویب صورت مجلس‏

رئیس - در صورت مجلس نظرى نیست؟

منشور - بنده یک عرض کوچکى دارم.

رئیس - بفرمایید.

منشور - موقعى که قانون پشتوانه اسکناس مطرح بود آقاى اعتبار یک توضیح خیلى مفیدى دادند راجع به آن صد هزار لیره که در بانک هست و قرار است که با متفقین مبادله شود و فرمودند که صد هزار لیره قرار است نصفش به وسیله بانک شاهنشاهى و نصف آن به وسیله بانک ملى در ایران مصرف شود خیلى از جراید هم این موضوع را نوشتند و در خارج هم خیلى از اشخاص از ما سؤال کردند. راجع به این موضوع بنده خواستم این را تکرار کرده باشم باز نوشته شود که رفع سوء‌تفاهم از عده­ای از تجار و بالاخره در بورس ایران شده باشد.

رئیس - در صورت مشروح مجلس ذکر شده است صورت مجلس تصویب شد. آقاى فریدونى

+++

فریدونى - لایحه تفریغ بودجه سال 1320 مجلس شوراى ملى است که از طرف کارپردازى تهیه شده و تقدیم می‌شود که به کمیسیون محاسبات رجوع شود.

2 - معرفى آقاى هاشم صهبا به معاونت وزارت دارایى‏

رئیس - به کمیسیون رجوع می‌شود آقاى وزیر دارایى فرمایشى دارید؟

وزیر دارایى (آقاى صالحى) - بنده می‌خواستم آقاى هاشم صهبا را به سمت معاونت وزارت دارایى به مجلس شوراى ملى معرفى کرده باشم. (صحیح است. صحیح است)

3 - سؤال آقاى امیر تیمور و جواب آقاى نخست وزیر

امیر تیمور - بنده براى سؤالى که در جلسه قبل کرده بودم آقاى نخست وزیر حاضرند اگر موافقت به عمل بیاید بنده سؤال بکنم و جواب بدهند.

اوحدى - بنده عرضى دارم یک تلگراف به توسط من به مجلس رسیده است.

رئیس - تأمل بکنید. آقا

امیر تیمور - متأسفانه گرچه مذاکرات و مشاوراتى که در این جلسه صورت گرفت غیر مترقب بود و براى بنده ایجاد یک تأثر و تأسف شدیدى کرد هیچ یک از این مذاکرات نه مصلحت دولت بود نه مصلحت مجلس بیانات آقاى نوبخت هم خوب نبود فرمایشات دولت هم به عقیده بنده خیلى پخته نبود (بعضى از نمایندگان - چرا آقا) البته هر کس از نظر خودش صحبت می‌کند تصور نفرمایید که بنده نقض غرض می‌کنم من نمی‌خواهم فعلاً در این بابت وارد شوم.‏

رئیس - سؤال خودتان را بفرمایید.

امیر تیمور - چشم. موضوع سؤالم این بود مدتى است شنیده می‌شود از موقعى که قواى نظامى آمریکا در تهران هستند و مخصوصاً قسمتى از آنها که در راه آهن عبور و مرور می‌کنند به طرف اشخاص عابر و بی‌گناه شلیک می‌کنند و عده­ای هم تا به حال تلف شده‌اند و از بین رفته‌اند این استماع و این انتشار اسباب نگرانى براى همه و تأسف براى بنده شده به همین جهت هم در جلسه قبل از جناب آقاى نخست وزیر سؤال کردم که اگر قضیه حقیقت ندارد چون خودم از حقیقت قضیه به هیچ وجه من‌الوجه اطلاع ندارم و امیدوارم که این قضیه دروغ محض باشد و اساسى نداشته باشد و خوشوقتم که صحت نداشته باشد تکذیب بفرمایند و اگر هم صحت دارد معلوم بفرمایند که تفضیل قضیه چه بوده و عده مقتولین چند نفر است و دولت براى مجازات مرتکبین چه اقدامى کرده و براى این که در آتیه انشاء‌الله این نظایر پیدا نشود چه اقدامى کرده‌اند استدعا می‌کنم آقاى نخست وزیر توضیح بفرمایند.

نخست وزیر - سؤال آقاى نماینده محترم را بنده در روزنامه اجمالاً دیدم و کتباً هم به بنده چیزى نرسیده بود این که اظهار داشته‌اند نیروى نظامى آمریکا به طرف عابرین شلیک کرده‌اند بنده تصور نمی‌کنم که حقیقت داشته باشد اصلاً دلیلى هم ندارد که دایماً به طرف عابرین شلیک شود فقط یک موردى پیدا کرده است که آن را لازم می‌دانم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم و این مورد هم از آن تصادفاتى است که واقع شده است. اطلاعى که بنده دارم در این زمینه این است که روز نهم اسفند ماه از وزارت خارجه به بنده گزارشى رسید که وزیر مختار به وزارت امور خارجه مراجعه کرده است و نامه تسلیم کرده است که تصادفى شده است که منجر به فوت محمد‌على اژدر شده است و فوق‌العاده اظهار تأسف نموده و اظهار کرده است که سفارت آمریکا از این واقعه که به طور غیر عمد رخ داده بسیار متأثر است و به دولت شاهنشاهى هم اطمینان داده است که مرتکب مورد تعقیب و مجازات واقع خواهد شد همین طور هم وعده داده‌اند که رضایت خاطر کسان مقتول را به عمل بیاورند از مراجعه هم که بنده به پرونده ‌امر کردم معلوم شد که قضیه این طور است که در چهارم اسفند محمد‌على اژدر در حدود راه آهن و ایستگاه دیده شده است از طرف پاسدار. از یک فاصله به طرف او پس از این که سؤال کرده است که تو اینجا چه می‌کنى و جواب نداده است تیرى براى اخطار خالى می‌شود این تیر تصادفاً

+++

آن طوری که پرونده نشان می‌دهد به سنگى خورده و کمانه کرده به پاى او خورده وقتى که به پاى او خورده مجروح شده است با اقداماتى که از طرف پزشکان امریکایى شده مفید واقع نشده و مرتکب را هم توقیف کرده‌اند و به دادگاه نظامى داده‌اند.

تهرانچى - دادگاه نظامى ایران، کجا؟

دادگاه نظامى آن را ممکن است که بنده تحقیق کنم و عرض بکنم (تهرانچى - تحقیق بفرمایید) و با این ترتیب البته تصدیق می‌فرمایید که این قبیل قضایا که ممکن است اتفاق بیفتد اتفاق افتاده است و دولت آمریکا یعنى سفارت آمریکا هم به ما وعده داده است که جبران کند یعنى رضایت خاطر ورثه مقتول را به عمل بیاورد و اگر حقیقتاً تعمدى از طرف مرتکب به نظر می‌آید در صورتی که آنچه از پرونده برمى‌آید تعمدى نبوده و صرفاً از لحاظ اجراى قضایاى نظامى‌شده است اگر تعمدى هم واقع شده است. البته باید تعقیب شود ولى باید عرض کنم این قبیل شایعات و انتشارات زیاد داده می‌شود و و نباید توجه کرد و اگر به اطلاع آقا و سایر آقایان نمایندگان مى‌رسد مراجعه بفرمایند ما با نهایت دقت تعقیب می‌کنیم و نتیجه آن به اطلاع آقایان خواهد رسید.

رئیس - آقاى امیر تیمور

امیر تیمور - از بیانات آقاى نخست وزیر بنده خیلى متشکرم و اسباب خوش‌وقتى است که قضیه مورد توجه دولت هم قرار گرفته و مرتکب هم توقیف است و مورد رسیدگى و بازجویى واقع خواهد شد و امیدوارم با مراقبت‌هایى که دولت در مسائل اساسى دارند توجه بیشترى شود که در آتیه انشاء‌الله این قضایا نظایر پیدا نکند و اسباب تأثر و تأثر ما فراهم نگردد.

4 - تقدیم لایحه اعتبار جهت خواروبار

وزیر خواروبار (آقاى تدین) - یک لایحه‌ای است از طرف وزارت خواروبار تقدیم مجلس می‌شود براى تقاضاى اعتبار مالى در حدود دویست و پنجاه میلیون ریال. قبل از این که وارد در مذاکره ماده واحده که تقاضاى تصویب کرده‌ام بشوم لازم می‌دانم یک توضیحاتى به طور کلى راجع به اوضاع خواروبار و جریان وزارت خواروبار و پولى که در سابق اعتبار گرفته شده بود و به مصارفى که رسیده است به طور اجمال خاطر آقایان نمایندگان محترم را مسبوق کنم و بعد موجب این که این لایحه را تقدیم کرده‌ام به عرض آقایان برسانم. خاطر نمایندگان محترم مسبوق است که یک اعتبارى چندى قبل در حدود پنجاه میلیون تومان براى تأمین خواروبار و مصارفى که وزارت خواروبار دارد از آن محل تقاضاى اعتبار شده بود و مجلس هم تصویب کرد. از این پنجاه میلیون به طور کلى تقریباً سى میلیون ضرر تفاوت خرید جنسى است که این وزارتخانه خریدارى کرده است و مصرف کرده به این معنى که جنسى را از خارج با یک قیمتى خریده است و به نانواها و به آن محل‌هایى که مصرف کرده‌اند کم‌تر از آن قیمت فروخته است و زیانى که از این راه برده است در حدود سى میلیون تومان است که از تفاوت خرید جنس این وزارتخانه ضرر کرده است و در حدود ده میلیون تومان هم جنس خریدارى کرده است و مورد فروش قرار داده است و هنوز پولش برنگشته است و تقریباً بقیه آن هم اجناس موجود است که باید اینها را بفروشد و پول برگردد. حالا براى توضیح این مطلب که بیشتر خاطر آقایان مسبوق و مستحضر شود اولاً اجناسى را که وزارت خواروبار خریدارى کرده است عرض می‌کنم و بعد مصرفش را. اشیایى را که وزارت خواروبار براى مصرف خواروبار عمومى خریدارى کرده است: گندم، آرد گندم، جو، سیب زمینى در مواقعى که به جاى آرد داده است، ذرت، حبوبات، یک قسمت از اینها در مواردى است که ضمیمه آرد گندم می‌کنند و مخلوط با آن کرده مصرف کرده‌اند، دیگر برنج آن هم یک قسمت است که به مصرف خواروبار و این چیزها رسیده است. محل‌هایى که مورد توجه وزارت خواروبار قرار گرفته است و به همه آنها کمک کرده و کمک می‌کند و این زیان سى میلیون تومان توجه همه آنها است و تقریباً در حدود هشتاد و هشت محل است که اینها را به طور اجمال می‌خوانم و بعد تفاوت قیمت‌ها و ارزش‌ها را به طور اجمال عرض می‌کنم اگر بخواهم تمامش را

+++

بخوانم مفصل است ولى این صورت را بنده به کمیسیون مربوطه خواهم داد که مفصلاً مراجه بفرمایند و بعد هر توضیحى را هم که لازم داشته باشد بنده خودم عرض می‌کنم و این صورت‌ها حاضر است و بعداً رسیدگى خواهد شد و هر صورتى که برخلاف واقع باشد و هر کس که مرتکب این خلاف شده باشد حتماً مجازات خواهد شد و از این حیث یعنى از حیث رسیدگى و تحقیق در مصرف این پول بنده آنچه که توانایى داشته باشم به تمام وسایل توسل خواهم شد و تحقیق کامل خواهم کرد که از این حیث ضرر و زیانى متوجه نشده باشد یعنى یک تقلبات و تخلفاتى نشده باشد و هر کس کرده باشد البته مجازات خواهد شد. بنابراین اگر توجه بفرمایید بنده لازم می‌دانم که این توضیحات را بدهم که یک قدرى مطلب روشن‌تر شود. نقاطى که مورد توجه بوده است: اراک - گرگان - سمنان - دامغان - شاهرود - تهران - قم - ساوه - تبریز - ارسباران - مرند - اردبیل - خلخال - آستارا - سراب - خوى - شاهپور - ماکو - رضاییه - مراغه - میاندوآب - تکاب - همدان - اسد‌آباد - سقز - رزن - کروس - سنندج - دیوان دره - کرمانشاه - صحنه - کنگاور - هرسین - ملایر - نهاوند - تویسرکان - اهواز - دزفول - خرمشهر - بروجرد - دورود - خرم آباد - گلپایگان - خمین - الیگودرز - خوانسار - مرزبان - شیراز - آباده - فسا - داراب - کازرون - لار - بوشهر - لنگه - عباس - جاسک - چاه بهار - ریگ و ضمیمه‌اش - برازجان - کرمان - زرند کرمان - بم - رفسنجان - سیرجان - جیرفت - زاهدان - خاش - ایرانشهر - زابل - مشهد - جام - نیشابور - سبزوار - قوچان - درجز - بجنورد - تربت حیدرى - کاشمر - بیرجند - اصفهان - شهرکرد - شهرضا - یزد.

به طوری که به عرض رسید در حدود هشتاد و چند محل است وجه همه این محل‌ها در حدود توانایى وزارت خواروبار کمک کرده و خواروبار رسانده است و در همه این موارد هم اجناس را وزارت خواروبار به یک قیمتى خریده است و کم‌تر از آنچه خریده است فروخته است من باب مثال عرض می‌کنم حد متوسط یک ماه قزوین صد و پنجاه تن است که از قرار هر تن سیصد تومان خریده شده و دویست و ده تومان فروخته شده هکذا سایر جاها. درشت‌تر قلمى که در این حساب هست یعنى آن محلى که از همه جا بیشتر مورد توجه بوده و زیان بیشتر بوده یعنى کمک دولت به آنجا بیشتر بوده است تهران است تهران در ماه به طور متوسط هفت هزار و پانصد تن (یعنى مورد احتیاجش بیش از این است) ولى این مقدار داده شده از قرار تنى سیصد و پنجاه تومان خریده شده ولى یکصد و هفتاد و پنج تومان که نصف آن است فروخته شده. ملاحظه بفرمایید این از روى صورتى است که پیش بنده است و البته براى رسیدگى به هر یک از این اقلام یک دقت بیشترى لازم است و اداره مسئول به بنده داده است بنابراین ملاحظه می‌فرمایید که تهران نسبت به سایر جاها از همه جا بیشتر مصرف دارد بنابراین ضرر در تهران از همه جا بیشتر است مصرف کل هر ماهى که به تمام این نقاط خواروبار داده شده است بیست و یک هزار و نهصد و هفتاد تن است که از این مقدار هفت هزار و پانصد تن آن مال تهران است و این زیان که در حدود سى میلیون تومان است غیر از مخارج باربرى و حمل و نقل و کرایه و امثال اینها است. این خلاصه راجع به این عملیات بود که به عرض رسید و براى اطمینان خاطر آقایان عرض مى‌کنم که منتهاى دقت و رسیدگى خواهد شد و هر کس تخلفى کرده باشد و از این وجوه حیف و میل کرده باشد البته مجازات خواهد شد. اما علت این که این ماده واحده را بنده پیشنهاد کردم این است که این مقدارى جنس با یک زحمتى در نقاط داخلى تهیه شده است و به واسطه نداشتن پول که بتوانیم به صاحبانش پول آن اجناس را تأدیه کنیم در محل مانده است و در محل ماندن و نبودن پول و نرسانیدن پول یک سکته بزرگى به خواروبار تهران و این محل‌ها می‌رساند وضع خواروبار تهران البته این را لازم می‌دانم که عرض کنم (بعضى از نمایندگان - بهتر شده است) با حسن توجهى که هیئت محترم به این کار دارند و علاقه‌مندى

+++

و حسن توجهى که مخصوصاً آقایان نمایندگان محترم بلکه همه صلحاى این مملکت دارند (من با صلحاى این مملکت طرف هستم یعنى آنهایى که میل دارند با غم و غصه این ملت شریک باشند نه این که از غم و غصه مردم استفاده کنند و تجارت کنند و با منابفع غیر مشروع مالى به دست بیاورند بنده به آنها کارى ندارم و آنها را طبیعت مجازات خواهد داد و اگر طبیعت تأخیر کرد بنده امیدوار هستم که دولت حاضر آنها را مجازات خواهد کرد و بنده حاضر به مجازات آنها هستم به هر ترتیبى که باشد) علت این که می‌توانم عرض کنم امید بهبودى می‌رود این است که در اثر اقداماتى که شده است و یک نظم و ترتیب مختصرى که بر قرار شده است امیدوارم که انشاء‌الله اصلاح شود. امروز روز سومى است که بنده شروع کرده‌ام و امیدوار هستم که روز به روز بتوانم یک قدرى گشایش براى خواروبار تهران و سایر نقاط فراهم کنم و سعى می‌کنم که آن مقدارى که وارد می‌شود حقیقتاً مصرف مردم بشود با یک وضع مطلوبى و آن نیرنگ‌هایى که در این کار هست از میان برداشته شود (انشاء‌الله) بنده رفتم به سیلو تحقیقاتى کردم گندمى که در سیلو تهیه می‌شود و آردى که به عبارت آخرى در آنجا تهیه می‌شود عبارت است از آرد گندم و چون کفاف نمی‌کند آرد زرت و چون کفاف نمی‌کند نخود و همچنین جو و گاهى از اوقات برنج هم به آن اضافه می‌شود در هر صورت اینها موادى است که اگر مواد خارجى دیگر ضمیمه‌اش نشود خوراکى است و در این قسمت هم اجازه بفرمایید بنده یک توضیحاتى بدهم و امیدوارم که رفع یک نگرانی‌هایى بشود و آن اشکالاتى که هست رفع شود. سیلو یعنى آسیا این آسیایى که آرد تهیه می‌کند فقط گندم را می‌تواند آرد کند و جو را نمی‌تواند آرد کند و جو را در آسیاهایى که در انبار غله هست آرد می‌شود و این آردى که در آنجا تهیه می‌شود البته مخلوط است‏.

ولى نسبت این مخلوط محفوظ نیست چرا؟ براى این که مى‌بیند یک روز این مخلوط صدى چهل است یک روز صدى پنجاه و یک روز صدى شصت است از اجناس دیگر و بقیه آرد گندم است و چون مقدار آرد گندم ما ثابت نیست نسبت اختلاف هم تابت نخواهد بود و این که ملاحظه می‌فرمایید نان سیلو یک قدرى درست نپخته است علتش این است که به نسبت ثابتى ترکیب نشده است این موارد هر کدام یک مقدار مخصوصى حرارت لازم دارند براى پختن آرد گندم یک مقدار جو یک مقدار زرت یک مقدار نخود یک مقدار و چون ما گندم به قدر کافى نداریم نسبت ثابت نیست و از نظر همان اختلاف لزوم مقدار حرارت یک قسمت آن کم‌تر می‌پزد و یک قسمت بیشتر و وقتى این اشکال رفع خواهد شد که ما موفق شویم گندم به قدر کفایت پیدا کنیم و از این اختلاط که صرف‌نظر کردیم این اشکال رفع خواهد شد در هر حال آردى که از سیلو به این نسبت خارج می‌شود و داده می‌شود مواد خارجى ندارد ولى وقتى که به دست نانوا داده می‌شود آنجا چه می‌شود نانوا در اینجا به عنوان این که می‌خواهد الک کند آن آرد نرم و ریز می‌رود پایین آن را یواشکى کنار می‌گذارد و آن آرد باقی مانده سبوس بیشترى دارد این مال کسى است که خیلى عادل باشد این را به خورد مردم می‌دهند ولى بعضى به این هم اکتفا نمی‌کنند (البته از وقتی که بنده متصدى شده‌ام ندیده‌ام این مال پیش بود) یک مواد خارجى دیگر از قبیل خاک اره و شن و از این قبیل چیزها ضمیمه می‌کنند البته علت این نان‌هاى عجیب و غریب این است و امیدوار هستم من بعد نانواها به وظایف خودشان عمل کنند و دیگر تولید اشکالى براى ما نشود.

اما این که اشخاص زیادى در دکان‌هاى نانوایى هستند این چند علت دارد یکى این است که وزارت خواروبار نتوانسته است آن اندازه که لازم است که حقیقتاً رفع احتیاج همه را بکند گندم و آرد و اینها تهیه کند این یک قسمت علت این موضوع است که اگر توانستیم اشکال از این حیث رفع می‌شود اما علت دیگر این اجتماعات این است که تقسیم نان به وسیله کوپن می‌شود بنده خودم شخصاً ملاحظه کردم یک دسته کوپن را این شخص می‌برد می‌دهد به دست یک نفر او نگاه می‌کند ببیند که این کوپن مال امروز است یا نه بلکه مال این ماه است یا ماه گذشته و این کار بالطبع خودش

+++

وقت می‌خواهد بعد هم مدتى صرف وقت می‌شود که این را پاره کنید بعد نان را به مشترى می‌دهد و پولى که مشترى می‌دهد غالباً زائد بر قیمت نان است یعنى اسکناس است و مدتى وقت می‌خواهد که بقیه پول خردش را بدهد و دکان‌هاى نانوایى ما وضع ساختمانشان متناسب با تقسم نان به وسیله کوپن نیست براى این که دکان کوچک است و محل کشیدن نان و پختن و گرفتن پول در یک جا است و این دکان‌هاى غریب و عجیب طبعاً تولید ازدحام مى‌کند و ازدحام مردم بیشتر از این جهات است که نه از نبودن جنس به قدر کفایت امروز من خودم رفتم در یک دکان نانوایى بنده صبح از ساعت هفت راه مى‌افتم و یک ساعت وقت صرف مى‌کنم که در دکان‌هاى نانوایى جریان عمل را با چشم خودم ببینم و محتاج به این نباشد که کس دیگرى برود و راپورت و بعد ماشین کند خودم می‌روم که اشکالات را خودم از نزدیک با چشم ببینم. امروز رفتم در یک دکان نانوایى وقتى وارد شدم آنجا دیدم یک مقدارى از این نان‌ها را پخته است و عده زیادى هم مشترى هست و آن نان‌هاى پخته شده را ریخته است توى یک چاله بالاخره در آوردیم و معلوم نشد که براى چیست و براى کیست از این قبیل چیزها هم هست و بنده امیدوارم که به زودى یک لایحه تقدیم مجلس بکنم که یک تکلیفى براى این اوضاع و احوال معلوم شود به طور کلى عقیده بنده این است که در امر خواروبار و امنیت مملکت باید وسایل تسریع کار فراهم شود اینها علل است بنده امیدوار هستم تا حدى ممکن است و نمی‌توانم اطمینان بدهم که در این اوضاع غیر عادى دنیا که ما هم متأسفانه در تحت تأثیرش هستیم توقع داشته باشیم که مثل سال‌هایى که فراوانى است سیر و خوشحال باشیم ولى بنده سعى مى‌کنم به این که در درجه اول وضعیتى که داریم از این بدتر نشود و بعد هر قدر جلو رفتیم منفعت ما ضمناً مطلبى که دارم این است که بنده حتى‌الامکان میل ندارم وارد دعوا بشوم یا حتى‌الامکان مجازات را اجرا کنم فقط دوستانه و از روى وجدان از تمام افراد خواهش دارم که خودشان وظایف خودشان را اجرا کنند که مجبور نشوم دست به ترکیب کار بزنم خواهشى که دارم این است که امروز همه ماها باید نسبت به آن طبقه ضعیف و ناتوان هم درد باشیم امروز بنده از خودم مى‌گویم و سایر آقایانى که مثل بنده هستند و بالاتر هستند ما باید آقا خودمان از خودمان شروع کنیم خودمان تقلیل در خوراک‌مان بدهیم (صحیح است) خودمان باید در لباس‌مان تقلیل بدهیم لباس‌مان اگر کهنه باشد عیب ندارد کفش اگر وصله بخورد عیب ندارد اما مقتضى است نسبت به این مردم بیچاره به هر اندازه که ممکن است از خودمان کسر کنیم و زحمت به خودمان بدهیم و به آنها کمک بکنیم این از نظر وجدان است علاوه بر این آن آقایانى که جنس تهیه کرده‌اند (البته به عنوان ترس که مبادا بدتر شود) بنده به آنها اطمینان می‌دهم و اطمینان می‌دهم و امیدوار هستم که روى بدى نبینیم مخصوصاً در این دو ماهه آخر سال. با این که مسبوق هستند که وضع ایران همیشه این طور بوده است که در این دو ماهه آخر سال یک سختى پیدا می‌شده حالا البته اوضاع جنگ هم مزید شده است و حالا هر کدام از اشخاصی که گندم دارند بنده نمی‌خواهم اسم محتکر روى آنها بگذارم و به عنوان محتکر با آنها معامله کنم بهتر این است که گندم‌هایشان را بیایند بگویند و دولت با همان قیمت‌هاى معمولى از آنها می‌خرد و از مجازات آنها هم صرف‌نظر می‌شود ولى اگر تا یک مدتى نیاوردند بنده مجبورم که براى حفظ نفوس‏ مردم و براى این که مردم از گرسنگى نمیرند آن اقدامات قانونى را به عمل بیاورم. در این باب بیشتر از این عرضى ندارم و توضیحات مقدماتى که لازم بود عرض کردم و این لایحه هم مالى است و یک شورى است و علت اصلى تقدیم آن هم گرفتارى است که از جهت تهیه جنس ما داریم و ممکن است اگر تأخیر شود اسباب زحمت شود ولى در عین حال بنده حرفى ندارم اگر آقایان میل داشته باشند برود به کمیسیون و از فوریت آن صرف‌نظر می‌شود ولى خواهش می‌کنم که کمیسیون زودتر تشکیل شود و جلسه آتیه را هم پنجشنبه قرار بدهند که این لایحه تصویب شود. (صحیح است)

5 - طرح و تصویب لایحه تأسیس بنگاه دارویى

رئیس - پیشنهادى از آقاى اعتبار رسیده است قرائت می‌شود

+++

پیشنهاد می‌کنم گزارش لایحه وزارت بهدارى مقدم بر دستور مطرح شود. (صحیح است)

رئیس - گزارش کمیسیون بودجه خوانده می‌شود.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون بودجه ماده پیشنهادى آقاى نقابت راجع به لایحه تأسیس بنگاه دارویى را با حضور آقاى وزیر بهدارى تحت شور و مداقه قرار داده بالنتیجه ماده زیر به عنوان ماده سوم لایحه مزبور تصویب رسیده اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده سوم - منافع فروش دارو با مخارج ادارى بنگاه دارویى در هیچ مورد نباید از صدى بیست تجاوز کند.

رئیس - آقاى تهرانچى

تهرانچى - بنده در این قسمت عرضى ندارم می‌خواستم استدعا کنم که لایحه نظام وظیفه مطرح شود حالا که نشد.

رئیس - آقاى طباطبایى

طباطبایى - عرضى ندارم.

رئیس - آقاى افشار

افشار - استدعا دارم توجه بفرمایید. بنده با این لایحه کاملاً موافقم ولى یک سؤالى می‌خواستم بکنم و آن این است.

عرض کنم وزارت پیشه و هنر و تجارت یک مقدار پارچه ابریشمى در کارخانه‌ها تهیه می‌کند و می‌آورد اینجا البته به بعضى اشخاص می‌دهد و می‌فروشند ولى این پارچه‌ها را آن اشخاص به سه برابر قیمتى که از وزارت پیشه و هنر خریده‌اند این اشخاص غیر مسلمان یعنى محتکرین می‌فروشند و این اشخاص این اجناس را احتکار می‌کنند و یک جنسى را که مترى پنج تومان مثلاً خریده‌اند امروز مترى پانزده تومان یعنى صد و پنجاه ریال کم‌تر نمی‌دهند و استفاده‌هاى نامشروع می‌برند و این استفاده‌ها توى جیب مردم غیر مستحق می‌رود و بنده خواستم از موقع استفاده کنم و به جناب آقاى رئیس‌الوزرا که اینجا تشریف دارند و سایر آقایان این مطلب را تذکر بدهم که چیزهایى که در انحصار دولت است این را به وسایلى بفروشند و شرایطى در فروش قرار بدهند که خریداران نتوانند استفاده بی‌مورد بکنند و استفاده حقیقى توى حبیب این تجار بى‌انصاف و اشخاصى که خون این ملت را مى‌مکند بروند و استدعا می‌کنم آقاى نخست وزیر در قسمت پارچه‌هاى چالوس و چیزهاى دیگرى که در کارخانه‌جات دولتى تهیه می‌شود و این توجه را بفرمایند و در قسمت دارو هم می‌خواستم عرض کنم که این داروها را طورى توزیع کنند و به وسایلى در دسترس مصرف کنندگان بگذارند که در این مورد هم محتکرین از این داروها استفاده نامشروع نبرند مثل انسولین و دواهاى دیگر نشود که صدى صد و صدى دویست ترقى داده‌اند و نمی‌دانم آقاى وزیر بهدارى در این قسمت چه جوابى خواهند داد و چه نقشه‌اى براى فروش این داروها در نظر دارند که موجب تأمین نظر بنده بشود. بنده را از آن نظر خودشان مستحضر فرمایند.

وزیر بهدارى (آقاى اردلان) - در قسمت اصل لایحه که تصویب شده بنده دیگر توضیحات زیادى درش نمی‌دهم فقط جواب آقا را عرض بکنم. نظر دولت این است که ابتدا مقدار زیادى دارو وارد کشور بشود و ورود آن داروى زیاد خودش موجب یک تسهیلاتى در قسمت دارو خواهد شد که اگر الان یک کسى احتکارى کرده باشد و ما دسترس به آن نداریم (اگر به آنها دسترس داشته باشیم که آنها را می‌گیریم و مجازات هم می‌کنیم) ولى چون مملکت وسیع است نمی‌شود کاملاً اطلاع پیدا کرد ولى این سوء‌ظن را داریم که احتکاراتى در بین هست ولى وقتى که ما یک مقدار زیادى دوا وارد کردیم دیگر براى کسى مورد استفاده نخواهد بود که دواهاى موجودى خودش را قایم کند براى این که مى‌بیند از همان نوع دوا موجود است و ناچار است که دواهاى خود را بفروشد و وقتى که ما مقدار زیادى دوا داشتیم طبعاً این محظور رفع خواهد بود و در قسمت تقسیم و فروش آن هم که فرمودند البته طورى در نظر گرفته مى‌شود که اعمال نظرى آن را طورى تقسیم خواهیم کرد که به وسایل زیاد در دسترس مردم واقع شود و قیمت را هم ثابت می‌کنیم

+++

و فقط صدى چند براى دکان‌دار و فروشنده می‌گذاریم و حالا بنده البته جزئیاتش را عرض نمی‌کنم و ذهن بنده حاضر نیست که جزئیات را عرض کنم و آقایان هم البته هر نظرى به ما می‌گویند و عمل می‌کنیم.

رئیس - آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى - موافقم. مخالفى نیست.

رئیس - آقاى نقابت

نقابت - بنده یک سؤالى از آقاى وزیر بهدارى داشتم (آقاى صفوى اجازه بدهید بنده سؤالى از آقاى وزیر داشتم توجه بفرمایند) عرض کنم عبارتى که اصلاح شده این است که نوشته است منافع فروش دارو و مخارج آن در هیچ مورد زائد بر صدى بیست نخواهد بود. عبارتی که بنده پیشنهاد کردم صدی ده بود حالا صدى بیست کرده‌اند آن اشکالى ندارد چون دوا فروختن البته یک خرج زیادترى دارد ولى عبارت پیشنهاد بنده این بود که بنگاه دارویى کشور حق ندارد زائد بر صدى ده (که حالا صدى بیست شده) از فروش استفاده نماید و هزینه ادارى هم زیاده بر صدى ده منافع نخواهد بود و به نظر بنده آن عبارت جامع‌تر بود حالا اگر توضیحى بدهند که معلوم شود علت علاقه به این عبارت دومى‌که نوشته‌اند منافع فروش و مخارج زائد بر صدى بیست در هیچ مورد نخواهد بود چیست و مقصود چه بوده است؟

وزیر بهدارى - این ترتیبى که نوشته شده است براى این است که یک قدرى دست آن بنگاه باز شد و در کمیسیون هم در این خصوص توضیح داده شد باز هم عرض می‌کنم که اگر ما یک محدودیت‌هایى قائل شویم دچار اشکال خواهیم شد من باب مثال عرض می‌کنم توجه بفرمایند.

سفارش داده می‌شود و پولى فرستاده می‌شود براى خرید دارو و یک دارویى خریده می‌شود و وارد می‌شود البته یک مخارجى هم از نظر حمل و نقل و غیره به آن تعلق می‌گیرد و احتیاج داریم که این دارو را فوراً مصرف کنیم هنوز هم اطلاع کافى نکرده‌ایم که خرج خرید و کرایه و کرایه کشتى و مخارج کمیسیون نسبت به این دارو چه مبلغى است اگر می‌خواستیم منافع را محدود کنیم به یک حد معینى آن وقت مجبور بودیم که این دارو را نگاه داریم تا تمام این مخارج صورت قطعیش برسد و خلاف قانون هم که نمی‌توانستیم رفتار کنیم آن وقت همان قضیه نوشداروى بعد از مرگ است این بود که به این ترتیب در نظر گرفته شد که از صدى بیست تجاوز کند آن وقت اداره دارویى خودش در نظر می‌گیرد هر طور که مقتضى باشد صدى ده صدى پانزده منافعش بیشتر نباشد و این مقدار هم از راه احتیاط است و شاید هیچ وقت به صدى بیست نرسد در خاتمه عرایضم باز هم استدعا می‌کنم آقایان موافقت کنند رأى گرفته شود.

بعضى از نمایندگان - رأى رأى.

رئیس - آقاى امیر تیمور

امیر تیمور - وقتى که این ماده در کمیسیون مطرح بود آقاى نقابت تشریف نداشتند و اجازه بفرمایید که بنده یک توضیح بیشترى خدمت‌شان عرض کنم. به طوری که آقاى وزیر بهدارى توضیح فرمودند و در کمیسیون هم توضیح دادند دولت به هیچ وجه من‌الوجوه از این وارد کردن دارو و فروش آن قصد انتقاع و استفاده ندارد و مقصود دولت این است که این دارو به هر قیمتى که براى او تمام می‌شود براى استفاده عموم و در دسترس عامه بگذارد و البته این دارو براى مخارج بیمه و براى حق‌العمل و کمیسیون یک مخارجى برمی‌دارد که دولت نمی‌تواند قبلاً آنها را تعیین کند و براى این که دست دولت باز باشد به این ترتیب این ماده سوم تنظیم شد ممکن است این خرج صدى پنج باشد صدى ده باشد در نظر گرفته شد که تا صدى بیست حق دارند علاوه بر قیمت دارو به فروش برسانند که منافع آن از صدى بیست با مخارج حمل و چیزهاى دیگر تجاوز نکند و این مانع از این نخواهد بود که فرضاً صدى یک هم باشد و دولت به ما اطمینان داد که هیچ قصد انتفاع در این کار ندارد و منافع هم انشاء‌الله از صدى یک و صدى دو تجاوز نکند.

+++

جمعى از نمایندگان - مذاکرات کافى است.

رئیس - موافقین با ماده سوم برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. رأى گرفته می‌شود به مجموع مواد لایحه آقایانی که موافقت دارند ورقه سفید می‌دهند.

(اخذ آرا به عمل آمده هشتاد و پنج ورقه سفید شماره شد)

رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأى 89 به اکثریت 85 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان - آقایان: آزادی - گودرزنیا - مسعودی - دکتر ادهم - دکتر سمیعی - دکتر قزل ایاغ - نائینی - معینی - گرگانی - نمازی - مخبر فرهمند - نراقی - مکرم افشار - دشتی - طوسی - طباطبایی - افشار - دکتر ملک­زاده - معدل - لاریجانی - گیو - محیط لاریجانی - فرمانفرماییان - موید احمدی - دکتر سنگ - رهبری - اوحدی - مجد ضیایی - مرآت اسفندیاری - فریدونی - موید قوامی - موید ثابتی - امامی - دکتر لقمان - دکتر نفیسی - هدایت - شیرازی - ساکینیان - خسروشاهی - صفاری - دهستانی - روحی - ذوالقدر - فروهر - ناصری - کازرونیان - ملک­مدنی - نقابت - فرخ - رفیعی - فرشی - ملایری - یمین اسفندیاری - ریگی - ملک­زاده آملی - دکتر ضیا - امیر تیمور - عزیزی - دکتر غنی - اعتبار - صفوی - دکتر تاجبخش - رضوی - ثقة­الاسلامی - سلطانی - موقر - هدایت­الله پالیزی - لیقوانی - دکتر طاهری - معتصم سنگ - مهدوی - عطاالله پالیزی - طالش - حریری - پناهی - همراز - یاراحمدی - دادور - هاشمی - اصفهانی - اردبیلی - فتوحی - اصفهانیان - نبیل سمیعی - انوار. )

6 - طرح لایحه واگذارى دوازده هواپیما به وزارت پست و تلگراف و تصویب آن

وزیر پست و تلگراف - بنده می‌خواستم استدعا کنم لایحه راجع به خرید طیارات که در جلسه قبل مطرح بود بقیه آن حالا مطرح شود (صحیح است) و اگر آقایان اجازه می‌فرمایند بنده می‌خواهم قبلاً راجع به خرید این طیارات و باشگاه هواپیمایى توضیحاتى بدهم و شاید این توضیحات موجب شود که این دو موضوع که با هم متمایز است حل شود در جلسه گذشته آقاى معدل بیاناتى فرمودند و ضمناً اظهار داشتند که ممکن است وزارت پست و تلگراف بدون پرداخت بها این طیارات را از باشگاه هواپیمایى بگیرد و بنده عرض کردم تا باشگاهى وجود دارد ما نمی‌توانیم بدون عنوان خرید این طیارات را بگیریم ممکن است باشگاه ترتیبى بدهد که طیارات خودش را بدون قیمت تحویل وزارت پست و تلگراف بدهد و نسبت به بقیه طیارات هم تصمیمى بگیرد بنده شخصاً در این موضوع نمی‌توانم وارد شوم براى این که از صلاحبت بنده خارج است ولى می‌توانم عرض کنم اگر این لایحه به همین ترتیب که پیشنهاد شده است بگذرد چه براى آقایانی که طرفدار ابقا باشگاه هستند و چه آقایانی که طرفدار انحلال باشگاه هستند فرقى نمی‌کند براى این که ما فعلاً قیمت این طیارات را نمی‌پردازیم تعهد می‌کنیم که در بودجه 1322 خودمان قیمت این طیارات منظور و پیش‌بینى کنیم که پس از تصویب بودجه بپردازیم و بودجه 1322 را هم می‌دانیم که قبل از سه چهار ماه دیگر نخواهد گذشت و در این فاصله و مدت ما وقت داریم که راجع به امر باشگاه یک مطالعاتى بکنیم و تصمیم قطعى در این مورد گرفته شود. فعلاً آقایانی که مخالف هستند با بودن باشگاه اطمینان دارند که ما حالا پول نمی‌دهیم و آنهایی که موافقند با بودن باشگاه می‌دانند که ما نمی‌توانیم به زور دارایى باشگاه را ضبط کنیم و تا هیئت مدیره و مجمع عمومى موافقت نکند البته ما نمی‌توانیم این طیارات را بدون قیمت ببریم ممکن است بعد از آن که مجمع عمومى تشکیل شد و هیئت مدیره باشگاه رأى بدهند که این طیارات بدون قیمت داده شود و فعلاً تا این کار نشده است بنده می‌خواستم تقاضاى جلسه گذشته خودم را تجدید کنم و استدعا کنم از آقایان موضوع باشگاه را داخل این کار نفرمایند و ضمناً اگر راجع به باشگاه نظریاتى باشد ممکن است که دولت را مأمور کنند در اطراف این موضوع با باشگاه و وزارت پست و تلگراف مطالعاتى کنند و بعد نتیجه را به عرض مجلس شوراى ملى برسانند.

رئیس - آقاى طباطبایى

طباطبایى - عرض کنم که این لایحه اگر تصویب شود دیگر مجالى براى مجلس نیست که دوباره موضوع باشگاه در اینجا مطرح شود (بعضی از نمایندگان - حالا هم مطرح نیست) اجازه بدهید من حرفم را بزنم. عرض کنم موضوع باشگاه یکى دو مرتبه اینجا مورد مذاکره و توجه قرار گرفت و همان طور که خود آقا هم اشاره کردند یک عده‌اى هستند که اصلاً منکر بقاى این نوع مؤسسات هستند یک باشگاهى

+++

زمان سابق تشکیل شد به صرف زور از مردم یک پول‌هایى را گرفتند مطلب به نظر بنده ساده و فارسى است که کسى اولاً از روى میل به آنجا پولى نپرداخته است و به علاوه این پول همه‌اش مال مردم است و چون حالا کسى به آنجا چیزى نمی‌پردازد خود باشگاه این پول‌ها را تحلیل می‌برد و این خودش بهترین دلیل ضرر و ماندن یک همچو مؤسسه و باشگاهى است و اگر بخواهیم از لحاظ عدالت و انصاف هم وارد شویم اولاً این باشگاه باید پول مردم را پس بدهد و عاملین این باشگاه را هم باید تحویل مدعى‌العموم بدهند که برخلاف حق و برخلاف قانون یک پول‌هایى از مردم گرفته شده فعلاً از این یکى چون عملى نیست صرف‌نظر می‌کنیم ولى پول مردم را باید پس بدهند و خود دولت باید متوجه این امر باشد که این پولى را که باشگاه گرفته باقی مانده‌اش را صرف سازمان ادارى خودش نکند آقا هر ماهى که به آخر می‌رسد این باشگاه مبالغى از این پول موجود صرف مخارج ادارى خودش می‌کند و بودجه هم که ندارد محل عایدى هم که ندارد براى این که کسى پولى به آنجا نمی‌دهد و این عمل موجب می‌شود که خودش خودش را تحلیل می‌برد بنده از قرارى که شنیده‌ام بیست و چهار طیاره در آنجا هست و این 24 طیاره براى تحریک غرور ملى ما به درد نمی‌خورد (روحى - آقا بنده اخطار دارم) آقا بگذار من صحبت کنم بنشین سر جاى خودت این 24 طیاره کاغذى غرور ملى ما را تحریک نمی‌کند و دیگر کسى پول نمی‌دهد که این باشگاه باقى بماند و خرج خود کند این بیست و پنج طیاره را وزارت پست و تلگراف بگیرد و صرفاً به مصرف مواصلات عمومى یعنى پست این را مصرف کنند اگر پولى هم در آنجا صرف همین طیارات و نگاه دارى این طیارات بکنند شما باید یک لایحه بیاورید به مجلس شوراى ملى و یک مبلغى اعتبار بخواهید براى نگاه دارى این سرویس هوایى و ما نمی‌توانیم ضمن تصویب این لایحه صورت قانونى به یک مؤسسه زورگوى آثار سابق بدهیم و ضمناً تصدیق کنیم که این یک عمل مشروعى بوده است یعنى یک عمل قانونى است ما که نمی‌توانیم این کار را بکنیم.

وزیر پست و تلگراف - این فرمایشاتى که آقایان فرمودند باید متوجه باشند که فعلاً یک باشگاهى وجود دارد و وزارت پست و تلگراف هم نمی‌تواند بدون موافقت هیئت مدیره باشگاه این طیاره‌ها را بگیرد و رأى مجلس هم نمی‌تواند به صرف اظهار نظر در این موضوع این باشگاه را منحل کند و این طیارات را بگیرد این یک لایحه قانونى می‌خواهد که به مجلس بیاید و راه قانونیش این است که خود مجمع تشکیل شود و تکلیف این باشگاه را معین کند و البته وزارت پست و تلگراف هم نمی‌تواند به زور این طیاره‌ها را صاحب شوند اگر به زور باشد البته مال بنده را هم می‌شود صاحب شد ولى این قانونى نیست به همین جهت بود که عرض کردم مجلس عجالتاً این موضوع را تصویب بفرمایند تا بعد براى باشگاه هم یک راه حلى پیدا شود بنابراین استدعا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند و رأى بدهند.

رئیس - آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند - بنده راجع به باشگاه هواپیمایى عرض نمى‌کنم که این پولى که گرفته شده به زور گرفته‌اند البته همه به رضا و رغبت داده‌اند حتى زن‌ها و بچه‌ها و دانش آموزان و رعیت و کارگر خدا کند که این طور باشد این که آقاى وزیر پست و تلگراف فرمودند این مذاکرات تأثیرى در این لایحه ندارد در این طور موارد است که یک راه نمایی‌هایى نمایندگان به دولت می‌توانند بکنند این از نظر راهنمایى است بنده عرض می‌کنم اگر باشگاه هواپیمایى را به آن نیت و صورتى که در نظر گرفته بودند توسعه بدهند موفق می‌شدند و منظور حاصل می‌شد دیگر محتاج به مذاکره نبود اما چون منظور حاصل نشد دیگر چه نتیجه دارد جز این که یک اسم بى‌مسمایى و یک سرمایه گزافى مال افراد جمع شده است آنجا نتیجه و حاصل او چیست؟ بالاخره اسم او را هر چه بگذارید بنگاه اسمش را بگذارید یا شرکت هر چه می‌خواهید اسمش را بگذارید و باید دید نتیجه و حاصلش چیست فایده‌اش چیست (بعضى از نمایندگان - هیچ) بنده که یکى از افراد این کشور هستم و کمک کردم و به رغبت هم

+++

کمک کردم تا به حال یک بیلان و یک گزارش جامعى از این بنگاه ندیدم (یکى از نمایندگان - هر ساله صورت می‌دهند)

بسیار خوب فرضاً در یک روزنامه یک رقم خرج و دخلى نوشته شد این که کافى نیست باید نتیجه را در نظر گرفت از وقتى که عملیات خرید طیاره متوقف شد آن سرمایه را به چه کارى انداخته‌اند آیا به کارهاى دیگر زده‌اند در یک بانکى هست و منفعت می‌دهد؟ به هر حال بنده عقیده‌ام این است که در یک همچو موقعی که کارمندان دولت مستحق کمک و مساعدت هستند و دولت هم پى محل می‌گردد که از چه محلى کمک به اینها بکند این پولى را که از سایر مردم یک مرتبه گرفته‌اند و از مستخدمین دولت به طور ماهیانه گرفته‌اند و هنوز هم شاید بگیرند این را برگردانند به خود آنها یعنى یا به عنوان کمک به آنها بدهند یا این که با سرمایه نقدى و موجودى شرکت خواروبارى تأسیس کنند که جنس ارزان بخرند و به کارمندان دولت به قیمت ارزان بفروشند (صحیح) بنده نمی‌دانم که سرمایه چقدر است هر قدر هست خواروبار بخرند و به قیمت خرید به مستخدمین دولت بفروشند تا ببینیم بعد چه می‌شود از این عمل هم خدا راضى است و هم بندگان خدا و هم کار خوب کرده‌اند این یک موضوع و موضوع دیگرى که بنده می‌خواستم عرض کنم و توجه آقاى وزیر پست و تلگراف را جلب کنم موضوع کارمندان وزارت پست و تلگراف است البته آقاى وزیر پست و تلگراف چون تازه تشریف آورده‌اند به این وزارتخانه از وضعیت معیشت آنها شاید کاملاً مستحضر نباشند بنده می‌خواستم تمنا کنم که توجه بیشترى بفرمایند چون این وزارتخانه‌ای است که وزارت ارتباط است که در هر کشور یکى از قواى مهم آن قوه ارتباط است یعنى پست و تلگراف و تلفن و حمل و نقل که اگر قوه ارتباط نباشد آن کشور روح ندارد الان در این کشور حتى شب‌ها که ما در بستر استراحت خوابیده‌ایم کارمند تلگراف و پست تا صبح باید بیدارى کشیده و کار بکند آن وقت به پرونده آنها که نگاه می‌کنید و سابقه خدمت‌شان را نگاه می‌کنید سى سال چهل سال پنجاه سال سابقه خدمت دارند که اغلب رقم‌شان مساوى با سنوات خدمت‌شان است با افزایش اخیر حد وسط حقوق در حدود صد تومان یا صد و پنجاه تومان شده است در صورتی که حقوق یک نفر شوفر دویست سیصد تومان است و یک دسته هم هستند از این کارمندان فنى به عنوان کنتراتى و اینها چندین سال سابقه خدمت دارند و از همان اشخاصى هستند که تا صبح کار می‌کنند اینها از حقوق و قانون استخدام محروم مانده‌اند یعنى یک حقوق کمى به طور کنترات می‌گیرند یک قانونى به مجلس آمد که می‌توانند اینها تا رتبه چهار ترقى کنند یعنى از مزایاى آن قانون فقط تا رتبه چهار می‌توانند استفاده کنند و حال آن که یک نفر شوفر هر ماهى سیصد تومان چهارصد تومان حقوق می‌گیرد آن وقت یک تلگرافچى ماهى صد تومان الى صد و پنجاه تومان حقوق می‌گیرد چون با کنتراتى است یا از آن قانون استفاده می‌کند در هر حال حقوقش در همین حدود است بنده می‌خواستم تمنا کنم در این قسمت هم توجهى بفرمایند و قبلاً هم گویا یک لایحه تهیه شده است براى این عده از آقایان که به مجلس بیاید و اینها هم از قانون استخدام بهره‌مند شوند و همین طور بعضى تذکرات دیگر هست که براى این که وقت مجلس را نگیرم در خارج به آقاى وزیر توضیح می‌دهم و وقت مجلس را نمی‌گیرم.

وزیر پست و تلگراف - عرض بنده مختصر است مطلبى که راجع به مستخدمین پست و تلگراف فرمودید گمان می‌کنم که یک نکته‌ای است که محل توجه دولت بوده و هست که این یگانه وزارتخانه‌ای است که حقوق‌شان از همه جا کم‌تر است اغلب این آقایان مستخدمینى هستند که در سى سال قبل که تمرکز عایدات نبود تنها وزارتخانه بود که عواید داشت و اعضاى آن وزارتخانه حقوق نقد می‌گرفتند و چون حقوق‌شان نقد بود به حقوق جزئى قناعت مى‌کردند براى این که در سر موقع حقوق بگیرند آن ترتیب سابق از بین رفت و حقوق مستخدمین این وزارتخانه به همین وضعیت باقى مانده است در صورتی که همه زحمت‌کش هستند و اما

+++

راجع به آن قسمت کنتراتى لایحه اینها تهیه شده است و انشاء‌الله تا چند روز دیگر تقدیم شود.

رئیس - پیشنهادات قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى معدل‏

دولت مکلف است باشگاه هواپیمایى را زیر نظر گرفته نظریه خود را نسبت به آتیه آن قبل از تمام شدن فروردین ماه آتیه به مجلس شوراى ملى تقدیم نماید.

معدل - به طوری که آقاى وزیر پست و تلگراف فرمودند اگر چنانچه به این لایحه ما رأى ندهیم کار وزارت پست و تلگراف لنگ می‌ماند و توجهى هم که خود آقایان راجع به وضعیت پست و تلگراف دارند به تعویق مى‌افتد و از طرفى هم دیده می‌شود که آقایان میل دارند که تکلیف باشگاه هوایى معلوم شود براى رفع نگرانى این عده بنده این پیشنهاد را کردم که الان ما این را رأى بدهیم که هم این طیاره­ها را تحویل پست و تلگراف بدهند و هم دولت مکلف باشد که باشگاه هوایى را زیر نظر بگیرد و استحضار از وضعیت آنجا حاصل کند و با نظر هیئت مدیره آنجا آن نظریه را به صورت یک لایحه قانونى به مجلس پیشنهاد کند و تکلیف این کار را معلوم کند.

اعتبار مخبر کمیسیون - عرض مى‌کنم اصل قضیه این است معامله وزارت پست و تلگراف می‌خواهد با باشگاه هواپیمایى بکند از این جهت وزارت پست و تلگراف این اعتبار را تقاضا می‌کند اگر باشگاه بدون این تصویب قبول می‌کرد اصلاً محتاج نبود که به مجلس بیاید این است که وزارت پست و تلگراف تقاضا کرده است که در بودجه سال 1322 پول این هواپیماها را پیش‌بینى کند که بتواند این معامله را بکند و ممکن بود دولت خودش این مبلغ را براى پول آن هواپیماها در بودجه بگذارد و این معامله را بکند و ممکن بود که با یک کمپانى دیگرى بکند و این صحبت‌ها هم اینجا پیدا نمی‌شد ولى البته باشگاه هواپیمایى یک بنگاهى است که داراى یک اساسنامه‌ای است بالاخره یک مجمع عمومى دارد که مجلس شوراى ملى قبل از این که کسب نظر از آنها بکند و بفهمد که فکر مجمع عمومى چه است (چون غالب آقایان در آنجا شرکت دارند) این طور تصمیم گرفتن به نظر بنده صلاح نیست مجمع عمومى مطابق اساسنامه در بیستم فروردین تشکیل می‌شود و دولت هم از نظریات آقایان مسبوق است و بنده هم قطع دارم که نظر آقایان تأمین خواهد شد و باشگاه هم که واقعاً آثارى ندارد و نمی‌تواند بالاخره یک زمینه براى وسعت و توسعه خود فراهم کند نگاهدارى آن به نظر بنده هم لزومى ندارد و خود مجمع عمومى هم بنده یقین دارم که این نظریه را اتخاذ خواهد کرد بنده معتقدم که یک کارى را خارج از رویه خودش نکنیم و بگذاریم سى چهل روز دیگر بیشتر باقى نیست مجمع عمومى این کار تشکیل می‌شود و تکلیف معلوم می‌شود بنابراین خوب است این پیشنهاد را پس بگیرید (روحى - ایراد هم وارد نیست بنده اخطار دارم. بعضى از نمایندگان - ایشان مخبر هستند) صداى زنگ رئیس - آقا بدون اجازه حرف نزنید)

ملک مدنى - اجازه بفرمایید بنده عضو کمیسیون بودجه هستم به نام مخالف باید جوابش را بدهم.‏

رئیس - بفرمایید.

ملک­مدنى - عرض می‌کنم در موضوع باشگاه هواپیمایى یک مذاکراتى شد چون ما چند نفر هستیم که در این باشگاه عضویت داریم یکى آقاى بیات هستند و یکى آقاى مسعودى مدیر روزنامه اطلاعات است و یکى آقاى افخمى است و یکى هم بنده هستم این است که براى رفع این سوء‌تفاهمات می‌خواستم که یک توضیحاتى اینجا بدهم و دو دفعه هم اجازه خواستم که اجازه ندادند آقاى رئیس به هر حال این باشگاه یکى از کارهاى خوب دوره گذشته بوده که شده است بنده چون آقاى طباطبایى را به افکارشان معتقد هستم که مرد روشن فکرى هستند مى‌خواستم این توضیحات را براى ایشان بدهم که اگر یک آثار خوبى هم از دوره گذشته براى کشور واقع شده است ما نباید اینها را محو و نابود

+++

کنیم مصلحت کشور یک چیزى است که هم جنابعالى و هم بنده و هم آقاى روحى موافقیم که مصلحت کشور مقدم بر همه چیز است آقا پول این باشگاه هواپیمایى مال آحاد و افراد این کشور است به هیچ وجه من‌الوجوه مجلس شوراى ملى صلاحیت این که یعنى تکلیف براى پول مردم معین کند ندارد این یک مطلب مسلمى است (همهمه نمایندگان - انوار این طور نیست آقا یعنى چه) آقا ما همه پول داده‌ایم یک باشگاهى در نتیجه پول یک جماعتى از ضعیف و قوى به وجود آمده است یک اساسنامه نوشته شده است و اساسنامه آن را به ثبت داده‌اند و شخصیت حقوقى براى او قائل شده‌اند چندین دفعه هم مجمع عمومى این باشگاه تشکیل شده و گزارش و بیلانش را داده است این یک مطلبى است در جاى خودش اگر هم باید باشگاه هواپیمایى منحل شود مجمع عمومى که تشکیل می‌شود آنجا باید اعلام انحلال او را بدهند و بعد بروند دنبال دارایى که باشگاه دارد و پولى که متعلق به آحاد و افراد مردم است این را باید به چه مصرف رساند این مطلب واضح و مسلم اما آمدیم در اصل وجود باشگاه که بنده می‌خواستم عرض کنم آقایان شاید فراموش فرموده باشند که در اول جنگ گذشته ما اشخاصى بودیم که در آن روزها دیدیم که اتومبیل در مملکت ما کم بود و شوفر اساساً کم بود وقتى که جنگ تمام شد یک دفعه اتومبیل وارد مملکت ما شد و شوفرهاى بى‌اطلاع میلیون‌ها ضرر به اتومبیل‌ها از نظر عدم اطلاع وارد کردند مسأله هواپیمایى هم بعد از جنگ حالت همین اتومبیل‌ها را پیدا خواهد کرد ما خوشبختانه مملکت ما هم مملکتى بوده است که همیشه زنده بوده و همیشه در امور دنیا شرکت داشته و خواهد داشت باشگاه هواپیمایى آمده است مدرسه خلبانى تشکیل داده است و الان هم مدرسه تشکیل است و شاگردانى مشغول تحصیل هستند اگر در اثر جنگ و پیشامدهاى اخیر امروزه متوقف شده دلیل این نیست که ما این مؤسسه را خراب کنیم و از بین ببریم این یک مطلبى است که به نظر بنده قابل توجه و قابل رسیدگى است (صحیح است) اما این که آقاى مخبر فرهمند فرمودند که دارایى اینجا را چه کار کرده‌اند الان یک میلیون پول این باشگاه توى بانک ملى گذارده شده است و صدى چهار منافعش را دارند می‌گیرند مگر هیئت مدیره باشگاه مردمانى بوده‌اند که علاقه نداشته‌اند؟! اینها یک اشخاصى بوده‌اند که بدون حقوق صرف وقت کرده‌اند و یک مؤسسه را به وجود آورده‌اند و مخارج ادارى این باشگاه هم فوق‌العاده کم است و الان هم اشخاصى هستند که در سال جارى هم پرداخته‌اند یک مؤسسه را نباید در نتیجه توجه نکردن منحل کرد و از بین برد که اگر دو ماه دیگر شش ماه دیگر جنگ تمام شد و ما احتیاج به یک مؤسسه داشته باشیم دوباره بیاییم و صرف وقت کنیم و یک زیان و ضررى هم متوجه شویم بنده اعتقادم این است همین طور که فرمودند این لایحه را ما تصویب کنیم باشگاه هوایى سرمایه‌اش و همه چیزش به جاى خودش محفوظ است و مجمع عمومى این باشگاه در فروردین تشکیل می‌شود افراد آقایان نمایندگان که پول داده‌اند و علاقه‌مند هستند تشریف بیاورند در آنجا آن وقت مجمع عمومى تکلیف اینجا را معلوم بکند ولى حالا به عقیده بنده صلاح نیست که ما یک مؤسسه را متزلزل کنیم و از بین ببریم‏.

معدل - آقا پیشنهاد مال بنده است و باید توضیح بدهم.‏

همهمه نمایندگان - رأى رأى‏

رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى معدل موافقین برخیزند (چند نفرى برخاستند) تصویب نشد.

پیشنهاد آقاى دشتى‏

من پیشنهاد می‌کنم کلمه بها مبدل به بهاى شود.

دشتى - من از این اصلاح عبارتى که پیشنهاد کردم می‌خواستم استفاده کنم و دو کلمه راجع به باشگاه هواپیمایى عرض کنم اولاً برخلاف نظر دوست و رفیق محترم خودم آقاى ملک مدنى باید عرض کنم که مجلس شوراى ملى کاملاً حق دارد که اعمال نظر در این باشگاه بکند براى این که پول این باشگاه از پول اهالى این مملکت جمع شده است و مجلس شوراى ملى حق دارد به این که دیرکسیون بدهد و تکلیف آن را معین کند البته اگر مؤسسه تجارتى بود مجلس شوراى

+++

ملى مداخله در آن نمی‌کرد ولیکن یک مؤسسه تجارتى که نیست و همه ماها می‌دانیم که به چه ترتیبى این پول از مردم گرفته شده و مال عموم است و مجلس شوراى ملى هم یگانه مرکز صلاحیت‌دارى است که مى‌تواند تکلیف او را معلوم کند و اما خود باشگاه ما نباید یک مسائل بدیهى و مسلمى را با یک مسائل قطعى داخل کنیم براى این که آن نیتى که در اول براى این باشگاه بود بسیار نیت خوبى بود و آن این بود که وجود هواپیمایى را ملى بکند و این کار بسیار خوبى بود که با آن زور و آن دولتى که آن وقت بر سر کار بود و پولى که از مردم مى‌گرفتند با آن ترتیب معمول آن هم عیب نداشت یک پولى به زور از مردم مى‌گرفتند که براى مملکت و براى مردم یک هواپیمایى ملى درست کنند و در ظرف هفت هشت ده سال پانصد ششصد نفر هواپیما براى امور تجارتى و سایر احتیاجات این مملکت تهیه کنند و بسیار نیت خوبى بود این نیت هم مثل سایر نیت‌ها که در عصر گذشته بود ابتدا خیلى خوب بود ولى بعد یک چیز مزخرفى از توى آن در آمد و این باشگاه هواپیمایى که اصلاً به مرحله عمل نرسید یک چیزهایى هست اساساً که یک دولتى که واقعاً مصلح است و یک فکرهایى که در نظر دارد و می‌خواهد آن اصلاحاتى را که می‌کند آنها را بماساند و مردم را به فکر جدید خودش آشنا بکند همه آقایان ملاحظه فرمودید که این دستگاه پرورش افکار که یک فکر خوبى بود مبدل شده بود به یک چیز مضحکى که در هر روز پنجشنبه یک عده از ماها را دعوت می‌کرد یا در تجریش یا در سالن دارالفنون و بالاخره یکى از وزرا یک مطالب خیلى بى‌اثر و بى‌خاصیتى را می‌گفت که به درد همان دوره هم نمی‌خورد و یک مشت تملق راجع به یک نفر بود حالا باشگاه هواپیمایى هم یک همچو چیزى بود چون این طور بوده است یعنى ناشى از روح و اراده ملت نبوده است عموماً نسبت به این قسمت نظر خوبى ندارند حالا هر چه بگوییم که مال مردم است و شخصیت حقوقى دارد و چه است تأثیر ندارد اینجا یک جایى است که پولى از مردم به زور گرفته‌اند حالا ما نمى‌گوییم که این پول‌ها را بگیرید پس بدهید ولى این را خوب است که دولت تکلیفش را معین کند این پیشنهادى که آقاى معدل کردند و آقایان رأى ندادند خوب لازم نیست که الان جز ماده بشود ولى خوب است که دولت این پول و این باشگاه را تحت نظر بگیرد و بهترین راه این است که تا اوایل فروردین یک راپورتى تهیه بکند که در سال 1321 چقدر مردم پول داده‌اند به باشگاه و چقدر خرج باشگاه شده است همین را نشان بدهند معلوم می‌شود که در تمام سال من اطمینان می‌دهم که به اندازه پنج هزار تومان هم مردم پول نداده‌اند و شاید بیست هزار تومان هم خرج باشگاه شده باشد و بهتر این است که خود وزارت پست و تلگراف که یک دستگاه پراتیک و عملى است و واقعاً محل احتیاج است سعى بکند که یک وسایل هواپیمایى در تمام مملکت دایر بکند و بهترین چیزها همین پست هوایى است که خیلى آسوده و راحت و پست‌ها را هم با نهایت خوبى برسانند و خیلى وسیله خوبى است و این باشگاه هواپیمایى را هم منحلش بکنند حالا یا دولت بیاید از مجلس شوراى ملى اجازه بگیرد این کار را بکند یا الان بکند مقصود این نیست که مجلس شوراى ملى رأى بدهد و باشگاه از بین برود مقصود این است که دولت متوجه باشد و در نظر بگیرد یک چیزهایى که براى یک مقصودى درست شده است و از اول عملى نشده است این را نگاه ندارند (صحیح است) بالاخره دولت یک مطالعه بکند که این باشگاه‏ در سال جارى عمل کرد چقدر داشته است خرجش چقدر بوده است و چه اثرى داشته است یعنى چقدر آدم تربیت کرده اینها را همه معین کنند و یک راپورتى به مجلس شوراى ملى بدهند که تکلیفش معین شود و اما راجع به کلمه بها که بنده بهاى نوشته‌ام بها با حمزه عربى به معنى روشنایى است و بها بدون حمزه فارسى است که به معنى قیمت است این بها با حمزه را به بهاى مبدل کنید مثل لغت در که باب می‌نویسند و درب می‌نویسند و معلوم نیست که این ب از روى چه مأخذى است به هر حال به جاى بها بهاى بنویسید (صحیح است)

+++

نخست وزیر - بنده وعده می‌دهم که این قضیه را مورد توجه مخصوص قرار بدهم و یک گزارش مفصلى هم تهیه شود در حقیقت این قضیه روشن شود و در ضمن هم ما البته مطالعات خودمان را می‌کنیم که اساس مطلب چه باید بشود که به مجلس شوراى ملى مراجعه کنیم و این قضیه مورد شور قرار گیرد و تکلیف قطعیش معلوم شود. پیشنهاد آقاى رضوى‏

بنده پیشنهاد می‌کنم به جاى 12 طیاره 18 طیاره در اختیار وزارت پست و تلگراف گذاشته شود.

رضوى - عرض می‌کنم اگر دوران امر بین یک امر لازمى باشد و امر مطبوعى البته امر لازم مقدم است تمام محاسن که راجع به هواپیماى کشورى و محسنات آن گفته شد ممکن است هم باشد و صحیح هم باشد ولى براى یک مملکتى که احتیاجات اولیه‌اش را ندارد بنده تصور می‌کنم که از تمام جاها باید کسر شود و آن احتیاجات اولیه را درست کرد وضعیت پست که عرض کردم یکى از نمایندگان ما در سى سال قبل افتخار کرده است که ما استفاده­ای که از مشروطه خودمان کرده‌ایم توانسته‌ایم که یک پست آبرومندى براى خودمان تهیه کنیم در آن وقت براى ایران بوده است و امروز با وجود این که تمام دنیا داراى وسایل سریع‌السیرى هستند براى مملکت ما خیلى مضحک است که از شیراز تا تهران بیست و شش روز طول بکشد تا یک کاغذ پستى برسد و براى این قسمت دایماً باید از تمام کارها کسر کرد و صرفه‌جویى کرد و به مصرف این محل رسانید و از همین جهت بود که صحبت شد که در این باب تسهیل کامل به عمل آید و فوراً تصویب شود و وضعیت پست مرتب شود و چون بنده مقصودم این بود که لایحه زودتر تصویب شود این پیشنهاد را کردم و حالا مسترد می‌دارم. پیشنهاد آقاى منشور

بنده پیشنهاد می‌کنم امور باشگاه هوایى به هیئت تصفیه محول شود.

منشور - عرض می‌کنم آقاى طباطبایى یک بیاناتى فرمودند و نظرشان این بود که موضوع واگذار شود به مدعى‌العموم براى رسیدگى آقایان مستحضر هستند در قانون تجارت موادى است براى انحلال شرکت‌ها که اگر یک شرکتى تشکیل شود و نتواند مقاصد خودش را انجام دهد براى این موارد یک هیئت تصفیه در وزارت دادگسترى تعیین شده است که به این کار رسیدگى می‌کنند (مجد ضیایى - ورشکسته که نیست) به نظر بنده اگر آقایان موافقت می‌فرمایید و اگر می‌خواهید از مخارج کاسته شود و عوایدى که جمع شده است از بین نرود بهتر این است که این موضوع را به نظر هیئت تصفیه بگذارید براى این که در این هیئت هم محاسب هست و هم منشى و تمام لوازم کارش مهیا است و خرجى ندارد و این پول هم که تحت نظر آن هیئت قرار خواهد گرفت و موضوع دیگرى را که بنده می‌خواستم عرض کنم در تعقیب بیانات آقاى وزیر پست و تلگراف بود که فرمودند اعم از این که این پول از طرف مجلس شوراى ملى تصویب بشود یا خیر ما وجه نخواهیم پرداخت بنده این قسمت را خیلى قبول ندارم.

وزیر پست و تلگراف - بنده همچو عرضى نکردم. بنده همچو اظهارى نکردم. این موضوع سوء‌تفاهم شده...

یکى از نمایندگان - بعد از خاتمه اظهارات ناطق بفرمایید.

وزیر پست و تلگراف - در روزنامه‌ها هم نوشته شده ولى بنده همچو اظهارى نکرده‌ام. چون یک نسبتى داده شده است به بنده باید تکذیب کنم.

منشور - خوب بعد بفرمایید.

وزیر پست و تلگراف - بنده همچو اظهارى نکرده‌ام و مطابق نظامنامه حق دارم توضیح بدهم و تکذیب کنم...

منشور - خوب بعد بفرمایید بگذارید عرایض بنده تمام شود آن وقت...

رئیس - خوب. آقا منشور کوتاه کنید.

جمعی از نمایندگان - ماده 63

منشور - چشم تمام شد. البته براى حفظ آبروى دولت و براى اطمینان اشخاص بایستى البته این پول پرداخته شود و بعد از آن هم البته باید تکلیف این باشگاه معلوم بشود.

+++

نبیل سمیعى - آقا ماده 63

وزیر پست و تلگراف - اجازه می‌فرمایید؟ چون مکرر صحبت شد در این باب در جراید هم دیدم نوشته‌اند خواستم توضیح بدهم امروز هم توضیح دادم علت این که به آقایان عرض کردم نگران نباشند این بود که چون بودجه سال 1322 زودتر از سه چهار ماه نمی‌گذرد و طول می‌کشد تا بگذرد و و فعلاً هم ما پولى نداریم که به باشگاه بدهیم تا بودجه تصویب شود و شما وقت دارید که در ظرف این مدت تکلیف باشگاه را معلوم کنید اگر اموالش را به ما واگذار کرد ما پول نمی‌دهیم اگر این طور نشد خوب البته طبق رأى مجلس شوراى ملى از بودجه سال 1322 پرداخته خواهد شد (صحیح است) و این قدر بنده می‌دانم که امضاى دولت معتبر است و باید رعایت شود و محترم شمرده شود. (صحیح است)

رئیس - آقاى بیات‏

بیات - یک عده اشخاص از راه خدمت به مملکت در یک اموراتى شرکت می‌کنند و آن وقت در یک مواقعى واقعاً یک طورى صحبت می‌شود که اصولاً اگر هر کس هم در یک جایى بخواهد خدمت بکند دیگر رغبت نمی‌کند اینجا یک مؤسسه تشکیل شد یک بنگاهى تشکیل شد یک اساسنامه نوشته شد مجمع عمومى تشکیل شد وضعیات منظمى دارد حالا اگر آقایان در مجمع عمومى حاضر نشده‌اند و اطلاعى ندارند گناهى به این اشخاص نیست که در مجلس شوراى ملى به جاى پاداش این قبیل اظهارات بشود که البته نسبت به آن اشخاص که در آنجا خدمت می‌کنند و خدمت کرده‌اند (بدون پاداش) خیلى ناگوار است که بدون حقوق و بدون همه چیز حاضر شده‌اند یک خدمات ملى را انجام دهند حالا هم عوض حق‌الزحمه و پاداش باید فحش بشنوند این پاداشش بود. اصلاً آقاى منشور نمى‌دانم پیشنهادشان روى چه اصلى بود که می‌گویند برود به هیئت منصفه. مگر ورشکسته است که برود به هیئت منصفه؟ من از این قضایا سر در نمی‌آورم.

یکى از نمایندگان - پس گرفتند.

بیات - خوب پس گرفتند. بنده عرضى ندارم.

رئیس - پیشنهاد آقاى طباطبایى خوانده می‌شود.

روحى - پس پیشنهاد بنده چه شد؟

طوسى - پیشنهاد جنابعالى ماده الحاقیه است. بعداً باید خوانده شود.

پیشنهاد آقاى طباطبایى

دولت مکلف است باشگاه هواپیمایى را منحل و عملیات سابق او را تحت نظر دادستان تعقیب و نتیجه را به اطلاع مجلس شوراى ملى برساند.

طباطبایى - عرض کنم اگر چه قولى که آقاى رئیس‌الوزرا دادند کافى بود. فعلاً هم عرض مفصلى ندارم و این پیشنهاد را هم بنده قبلاً کرده بودم و بیشتر نظر بنده این بود که چون نظریاتى راجع به باشگاه از طرف عموم هست بنده نظرم این بود که مدعى‌العموم تمام عملیات گذشته این باشگاه را تحت نظر بگیرد و رسیدگى کند و گزارش بدهد حالا که آقاى نخست وزیر این وعده را فرمودند من پیشنهاد را مسترد می‌کنم و امیدوارم هر چه زودتر در این باب گزارشى به مجلسى شوراى ملى بدهند.

رئیس - پیشنهاد آقاى مسعودى‏

بنده پیشنهاد می‌کنم جمله اول ماده واحده به قرار ذیل اصلاح شود: ماده واحده - وزارت پست و تلگراف و تلفن مکلف است الى آخر

مسعودى - بنده اجازه خواسته بودم که قبلاً عرایضى بکنم مجال نشد حالا این پیشنهاد را کردم که توضیحاتى در این باب بدهم چون یک اطلاعاتى هم بنده در این خصوص دارم. آقایان اولاً تصور نفرمایند که باشگاه ارتباط و بستگى با دولت دارد این طور نیست و هیچ بستگى با دولت ندارد و این پولى که از روز اول در این باشگاه جمع آورى شده است مال مردم و مال ملت بوده است بالاخره هر کس پولى می‌دهد به آنجا و یا پولى داده است اگر بنا باشد تصمیمى راجع به آن گرفته شود باید با جلب نظر همان مردم و مجمع عمومى آنجا که نماینده آن مردم هستند و عضویت آنجا را

+++

دارند آن تصمیم گرفته شود، هر تصمیمى که باشد. اینجا یک مجمع عمومى دارد یک هیئت مدیره دارد یک هیئت بازرسى دارد یک کمیسیون مالى دارد همه با نهایت صمیمیت مجاناً دارند خدمت می‌کنند عرض کنم من به کسى کار ندارم بالاخره یک وجوهى در اینجا جمع آورى شده و یک ادوات و یک اسباب‌هایى دارد این باشگاه یک سازمانى دارد داراى یک فرودگاه تمام است داراى چند آشیانه است داراى 24 دستگاه هواپیما هست، آموزشگاه دارد، مشغول ساختمان بناى آموزشگاه است، داراى یک میلیون و سیصد هزار تومان پول نقد است، این پول و این باشگاه و این نقاط و این آثار را که نمی‌شود همین جورى منحل کرد که آقاى منشور می‌فرمایند برود به هیئت تصفیه اینها را باید واقعاً سنجید. بالاخر نمی‌دانم آقایان که این فرمایشات را می‌فرمایند آیا واقعاً یک اطلاعاتى در این خصوص دارند که فرمایش می‌کنند یا نه؟ بنده صورت این باشگاه و سازمان آن را دارم...

طباطبایى - نظمیه سابق هم شرکت داشت در اینجا.

مسعودى - آقاى طباطبایى من که وسط حرف شما حرف نزدم اجازه بدهید آقا عرایضم را بکنم. اعضا دفترى این باشگاه هشت نفرند که امور دفترى آنجا را اداره می‌کنند شش نفر هم مستخدم جز و راننده دارد این خرج ادارى او است که خیلى کم است و خیلى صرفه‌جویى می‌شود یک مخارج فنى هم دارد این هم 1800 تومان در ماه می‌شود (طالش‌خان با کرایه‌خانه؟) بلى با کرایه‌خانه. آن وقت خرج آموزشگاه و دستگاه فنى دارد که عبارت از 18 نفر مکانیسین و دوازده نفر خلبان است که الان کلاس دارند و درس مى‌خوانند قسمت عملى و فنى هر دو را می‌خوانند.

رئیس - آقاى مسعودى اینها که موضوع پیشنهاد نیست مربوط به پیشنهاد نیست این صحبت‌ها. آقا در پیشنهادتان حرف بزنید.

مسعودى - آقایان اجازه دادند که بنده این عرایض را بکنم.

رئیس - کى اجازه داد؟

مسعودى - به هر حال غیر از این چند قلم خرج دیگرى ندارد حالا آقایان می‌فرمایند ما باشگاه نمى‌خواهیم...

یکى از نمایندگان - آقا ماده 63

مسعودى - خلبان نمى‌خواهیم. آموزشگاه نمی‌خواهیم اینها را البته باید هیئت مدیره بنشینند و مطالعه کنند منتها این فرمایش آقایان زمینه شور و مطالعات‌شان می‌شود که فکر کنند که این افکار آقایان را می‌توانند با اساسنامه و با افکار خودشان وفق بدهند یا خیر؟ چون این پولى که گرفته شده است براى آموزشگاه و براى تربیت خلبان و براى امور فنى و هوانوردى است و بالاخره ما باید در نظر بگیریم که یک آینده هم داریم آخر ما شالوده­ای که ریخته شده است این را که نباید از بین ببریم... یک اساسى داریم این اساسى که هست این را باید قاعدتاً حفظ کنیم و در نظر داشته باشیم آقا. ما عجالاتاً یک مدرسه داریم این را منحل کنیم؟ دستگاه آن را به هم بزنیم؟ فرودگاه و آشیانه‌ها را به هم بزنیم؟ براى این که آقایان می‌فرمایند که فعلاً هواپیما نمى‌خواهیم؟ چرا آقایان هواپیما نمی‌خواهیم؟ آتیه را هم در نظر بگیرید. عرض کنم حضورتان در هر حال مقصود بنده این است که این باشگاه یک باشگاه ملى است دولت هم نمی‌تواند رسیدگى در این کار بکند خودش هیئت مدیره دارد مجمع عمومى دارد چند نفر از آقایان نمایندگان مجلس هم در آنجا تشریف دارند چند نفر هم از خارج هستند که باید اینها بنشینند و روى این کار تصمیم بگیرند حالا چرا این 12 طیاره دیگر را نمی‌دهند عرض کنم براى این است که این 12 طیاره مشقى است و براى خود باشگاه لازم است و بنده پیشنهادخودم را هم پس می‌گیرم مقصودم این توضیحات بود.

رئیس - آقایان به نظرم می‌آید وقتى می‌خواهند صحبت کنند پیشنهاد را عنوان می‌کنند و حرف می‌زنند بعد هم پس می‌گیرند (صحیح است) اگر نظر این است که اصلاً در خود موضوع صحبت کنید و الا با دادن یک پیشنهاد و

+++

چیزهاى خارج از موضوع در پیشنهاد صحبت کردن معنى ندارد و باعث اتلاف وقت می‌شود. (صحیح است) پیشنهاد آقاى یمین اسفندیارى

پیشنهاد می‌کنم عوض 12 فروند چهارده فروند وزارت پست و تلگراف خریدارى نمایند.

عده‌ای از نمایندگان - نمی‌شود آقا. نمی‌شود. این چه پیشنهادى است؟

یمین اسفندیارى - عرض کنم بنده خودم هم می‌دانم این چه پیشنهادى است و لطفى ندارد و نظیر این پیشنهادى که خودم کردم در مجلس ندیدم (صحیح است) بنده هم عرض می‌کنم واقعاً صحیح است ولى وسیله است براى این که بتوانم عرایضم را به عرض برسانم و بنده خیال نمی‌کردم شانس بنده براى صحبت طورى باشد که نوبت به من نرسد و بالاخره مأیوس بودم پیشنهادم خوانده شود بلکه بماند براى آخر چنانچه آقاى طوسى فراموش فرمودند که پیشنهاد مرا در موقع خودش بخوانند در صورتی که بنده قبلاً پیشنهاد را داده بودم...

رئیس - فراموش نشده است. پیشنهادات در موقع خودش به ترتیبى که می‌رسد مرتباً خوانده می‌شود.

یمین اسفندیارى - در هر صورت در این قسمت بنده عرضى ندارم می‌خواهم توضیح بدهم بنده هم مدتى است در کار باشگاه وارد هستم و کارى هم به کسى ندارم ولى لازم است این نکته را هم خدمت آقاى طباطبایى عرض کنم و حق می‌دهم به خودم در مجلس شوراى ملى به ایشان تذکر دهم این که فرمودند عمال این باشگاه باید مجازات شوند آقا عاملى که باید مجازات شود مربوط به این باشگاه خود جنابعالى هستید. چرا؟ چون باشگاه هواپیمایى تأسیس شد شما که نماینده مجلس شوراى ملى بودید و در اینجا تشریف داشتید چرا آن روز اعتراض نکردید! حالا چطور شده است که امروز عمال آنجا را می‌خواهید مجازات کنید؟ افرادى که در آنجا خدمت کردند یک عده‌شان از نمایندگان مجلس بودند بدون این که دینارى به آنان حق‌الزحمه داده شود زحمت کشیدند تمام قسمت‌هاى مخارج را تحت نظر گرفتند. اگر آقاى مخبر فرهمند بیلان همه ساله را که چاپ می‌شد به اطلاع عموم می‌رسید ملاحظه نفرموده باشند این گناه باشگاه نیست مدیر عاملى که باشگاه دارد بسیار شخص درست و وظیفه شناسى است شخص آقاى یاسایى است که با نهایت واقعاً دقت وظیفه خود را انجام داده است افرادى که آنجا هستند چه رئیس حسابدارى که قریب باشد چه اشخاص دیگر که بنده یکى یکى نمی‌خواهم اسم‌شان را ببرم...

همهمه نمایندگان - چه ربطى به پیشنهاد دارد آقا؟

رئیس - در پیشنهادتان صحبت بفرمایید. از موضوع خارج نشوید.

یمین اسفندیارى - چشم. همه با کمال درستى و صداقت وظایف خودشان را انجام داده‌اند آقاى طباطبایى کاملاً مطمئن باشند حداقلی که ممکن بوده به این اشخاص حقوق داده شود داده می‌شد و با کم‌ترین حقوق در آنجا با کمال صداقت و صمیمیت کار کرده‌اند و انجام وظیفه کرده‌اند. چرا؟...

افشار - چه مربوط به پیشنهاد است آقا این حرف‌ها؟

یمین اسفندیارى - اجازه بفرمایید. براى این که بودجه اینجا به عرض پادشاه می‌رسید. اعلیحضرت پادشاه سابق هم در قسمت مخارج خودتان خوب مطلع هستید که در مخارج چقدر امساک داشتند...

(همهمه نمایندگان... زنگ رئیس)

یمین اسفندیارى - آقاى افشار چرا نمی‌گذارید حرفم را بزنم.

افشار - آخر باید ماده 63 را مراعات کنید آقا شما پیشنهاد می‌کنید 14 طیاره خریده شود چه ربطى به این حرف‌ها دارد که می‌فرمایید؟ عجب چیز غریبى است!...

یمین اسفندیارى - آقاى رئیس ملاحظه بفرمایید. چه خبر است؟ به هر حال آنها با کم‌ترین حقوق به بهترین شکلى وظیفه خودشان را انجام داده‌اند همان طور که آقاى مسعودى گفتند که ما باید به این باشگاه که فکر مفیدى کرد علاقه داشته باشیم منظور آقاى ملک مدنى هم در این قسمت همین

+++

است که آقاى دشتى هم که بیانات ایشان را تفسیر کردند همین نظر را دارند که در اطراف این موضوع یک مطالعاتى بشود البته بنده هم عقیده ندارم که به این صورت باشد باید در آتیه به یک صورت بهترى درآید نسبت به پیشنهاد آقاى دشتى ممکن است موافقت بفرمایید که بعد یک کمیسیونى در مجلس براى این کار تعیین بکنند که تصمیم مفیدترى گرفته شود تا این که منتظر مجمع عمومى بشوید که در فروردین ماه تشکیل می‌شود خود مجمع این قضیه را حل کند و مطابق میل آقایان و مجلس رفتار کند و هیچ نظر خصوصى هم در کار نیست پیشنهاد را هم مسترد می‌دارم.

رئیس - پیشنهاد آقاى نبیل سمیعى

تبصره - مجلس شوراى ملى به وزارت پست و تلگراف اجازه می‌دهد که در مدت سه ماه از تاریخ تصویب این قانون راجع به طرز اداره آتى باشگاه هواپیمایى وزارت پست و تلگراف مطالعات کافى نموده و قانون آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم دارد.

نبیل سمیعى - بنده زیاد توضیح نمی‌دهم در این قسمت براى این که مشمول ماده 63 نشوم و در تأیید فرمایشات آقاى دشتى و پیشنهادى که فرمودند این تبصره را دادم که در ظرف این سه ماه وزارت پست و تلگراف نظر خود را راجع به وضع اداره آتیه این باشگاه بدهد قبلاً هم نظر وزارت پست و تلگراف را جلب کردم که که این اجازه از طرف مجلس به وزارت پست و تلگراف داده شود که در ظرف سه ماه نظریه خود را راجع به اداره باشگاه هوایى بدهد که منظور مجلس هم عملى شده باشد.

رئیس - رأى می‌گیریم...

جمعى از نمایندگان - پس گرفتند آقا.

رئیس - پس گرفتید؟

نبیل سمیعى - نه خیر. رأى بگیرید. بسته است به نظر مجلس. پس نمی‌گیرم.

رئیس - موافقین با پیشنهاد آقاى نبیل سمیعى برخیزند (عده کمى برخاستند) رد شد. حالا اجازه بدهید به خود ماده رأى بگیریم (صحیح است)...

دهستانى - بنده پیشنهاد دادم. استدعا می‌کنم قرائت بشود آن وقت.

رئیس - پیشنهاد آقاى دهستانى

بنده پیشنهاد می‌کنم در عوض 12 طیاره ده طیاره نوشته شود.

رئیس - یعنى چه؟ این چه پیشنهاداتى است که می‌شود؟

دهستانى - بنده بى‌اندازه متأثرم از این موضوع. یکى از آن اشخاصى که با کمال میل و با کمال رغبت پول به باشگاه هوایى داد بنده بودم آقایان. بنده پولى که دادم با کمال طیب خاطر و براى افتخار مملکتم دادم و باشگاه هوایى را هم لازم می‌دانم اگر باشگاه هوایى نبود آقایان الان شما نمی‌توانستید بفرمایید از دوازده طیاره آنجا وزارت پست و تلگراف استفاده کند اگر باشگاه هوایى نبود و الان خلبان نبود و دست پست و تلگراف بسته بود. پس در هر حال خوب باید الان مورد استفاده شما واقع شده است فراموش نفرمایید آن پست‌هاى اسبى سابق را و من استدعا می‌کنم که باشگاه را مخلوط به این موضوع نفرمایید و بنده هم پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم و امور وزارت پست و تلگراف را هم معطل نگذارید.

وزیر پست و تلگراف - تشکر می‌کنم.

رئیس - پیشنهاد دیگرى از آقاى معدل رسیده است خوانده می‌شود.

تا وصول گزارش دولت در باب باشگاه هواپیمایى پرداخت وجه به تأخیر افتد.

معدل - عده‌ای از آقایان دفاع مى‌فرمایند از این مؤسسه که در آنجا عضویت دارند و بزرگ‌ترین نظرى را که در اینجا اظهار بکند بنده عرض می‌کنم این طور نیست مطلب و هر چیز که مربوط به ملت ایران باشد مجلس شوراى ملى حق دارد که در آن موضوع اظهار نظر بکند (صحیح است) این مربوط به امور بازرگانى نیست که بعضى

+++

از آقایان مى‌فرمایند. این را آقاى دهستانى بدانید که ملت ایران شهادت می‌دهد که این پول را به زور از ملت ایران گرفته‌اند...

جمعى از نمایندگان - صحیح است.‏

عده‌ای دیگر از نمایندگان - صحیح نیست. این طور نیست.‏

هاشمى - همه جا یک جور نبوده است. آقا

دهستانى - این طور نیست. آقا

معدل - حالا شاید شما یک نفر دل‌تان خواسته است به میل بدهید. حالا ما چه می‌گوییم؟ آقایان می‌گویند که دولت برود یک بازرسى بکند یک گزارشى تهیه بکند بدهد به مجلس شوراى ملى رئیس دولت هم که این وعده را داد حالا چرا شما آقایان این طور دفاع می‌کنید و فشار مى‌آورید که حقایق را از بین ببرید و مى‌خواهید عملیات سابق را که همه‌اش برخلاف و ناروا بوده خوب جلوه بدهید؟ آقا ما از باشگاه هواپیمایى ناراضى هستیم اگر باشگاهى باید تشکیل شود شکل آن و طرز آن و اصول آن جور دیگر باید بشود و در هر حال به قول آقاى رئیس دولت هم اگر اطمینان کنیم ممکن است به این لایحه رأى بدهیم نه به این اظهارات دیگرى که شد. (صحیح است)

(همهمه بعضى از نمایندگان - صداى زنگ رئیس)

یکى از نمایندگان - همه به فشار نداده‌اند با طیب خاطر هم عده­ای داده‌اند.

فیاض - صحیح است.‏

مستشار - صحیح است. همه به میل دادند.

جمعى از نمایندگان - پیشنهادشان را آقاى معدل مسترد داشتند.

رئیس - آقا با استردادى که کردند باید بدانند که آقایانی که پول داده‌اند براى باشگاه هواپیمایى همه به رغبت دادند (صحیح است) خود آقاى معدل هم به رغبت دادند.

معدل - آقاى رئیس طرز عمل‌شان همیشه طرفدارى از نظر و لوایح دولت است و الا با میل و رغبت پول داده نشده است.

رئیس - پیشنهاد آقاى روحى. ماده الحاقیه‏

جمعى از نمایندگان - بس است دیگر. به ماده رأى بگیرید.

ماده الحاقیه - وزارت پست و تلگراف مکلف است که به وسیله این چند هواپیما پست فارس و کرمان حمل نموده و مسافر نیز براى این دو استان بپذیرد.

روحى - این ماده الحاقیه را از این نظر پیشنهاد کردم که پست خطوط جنوب الان چهارده روز پانزده روز بیست روز طول می‌کشد تا به تهران برسد حالا قول بدهند که یک سرویس براى این خطوط تهیه کنند که زودتر مراسلات و مسافرین برسند بنده پیشنهاد را مسترد می‌دارم.

(همهمه نمایندگان - صداى زنگ رئیس)

حمزه تاش - در خصوصیات نمی‌شود وارد شد. این مال همه مملکت است آقا.

جمعى از نمایندگان - مسترد داشتند.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به اصل لایحه با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و استخراج آرا به عمل آمده 80 ورقه سفید شمرده شد)

رئیس - عده حضار موقع اعلام رأى 89 به اکثریت هشتاد رأى تصویب شد.

(اسامی موافقین - آقایان: دکتر غنی - محیط لاریجانی - بیات - لاریجانی - مقدم - رضوی - امامی - مهدوی - هدایت­الله پالیزی - مکرم افشار - کازرونیان - موید قوامی - هدایت - مرآت اسفندیاری - گرگانی - دکتر ملک­زاده - معدل - جعفر اصفهانی - ذوالقدر - ملک­مدنی - افشار - صفوی - معینی - افخمی - حمزه­تاش - دهستانی - گودرزنیا - موید ثابتی - فیاض - نقابت - دکتر ادهم - دکتر طاهری - دشتی - همراز - دکتر سنگ - مسعودی - اردبیلی - دکتر قزل ایاغ - رستم گیو - روحی - مخبر فرهمند - طوسی - پارسا - دکتر تاجبخش - فروهر - دکتر نفیسی -فریدونی - ساگینیان - مشار - موید احمدی - عطاالله پالیزی - رهبری - شیرازی - ابراهیم سمیعی - معنضدی - امیر تیمور - عزیزی - هاشمی - دکتر سمیعی - ابراهیمی ریگی - آزادی - فتوحی - مستشار - اعتبار - اوحدی - صفاری - طالش - رحمت سمیعی - لیقوانی - رفیعی - خسروشاهی - پناهی - انوار - یاراحمدی - فرخ - مجد ضیایی - ملک­زاده آملی - منشور - یمین اسفندیاری - حریری - فرشی.

مخالف -آقای: طباطبایی.

ورقه سفید - یک )

رئیس - آقاى نخست وزیر فرمایشى داشتند؟

نخست وزیر - اولاً بنده خواستم استدعا کنم از مجلس شوراى ملى که یک قدرى جلسات مجلس را زودتر معین بفرمایند براى این که لوایح دولت زیاد است و هم قطارهاى بنده استدعا دارند که زودتر در لوایح آنها شور بشود و ضمناً خواستم نکته­ای را هم عرض کنم که آقاى اوحدى در ضمن تلگرافى که خواندند راجع به آقاى جهانبانى مدیر کل وزارت کشور یک اشاراتى داشت که بنده آن را تصدیق ندارم. آقاى جهانبانى مأموریتى دارند که در کابینه سابق آن مأموریت را گرفته و رفته‌اند هنوز هم گزارشات کامل‌شان به من نرسیده است البته ایشان هم یک عضوى هستند خیلى آشنا به وظایف خودشان و گزارشات‌شان وقتى رسید دقت می‌شود و مطالعه می‌شود تا معلوم شود مطلب از چه قرار بوده است. (صحیح است)

7 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - اگر تصویب مى‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)

جلسه آتیه روز پنجشنبه 20 اسفند ماه سه ساعت به ظهر دستور هم لوایح موجوده.

(مجلس یک ساعت و نیم بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

اجازه تأسیس بنگاه دارویى به وزارت بهدارى‏

ماده اول - به وزارت بهدارى اجازه داده می‌شود شرکت دارویى کشور را براى خرید و فروش دارو و تنظیم تقسیم آن در کشور تأسیس نماید.

ماده دوم - وزارت بهدارى مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملى ایران گرفته و سرمایه این شرکت قرار دهد که داروهاى موجود دولت هم جز سرمایه این شرکت خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانى بوده و براى اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایى و وزارت بهدارى خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر دو ماده است در جلسه هجدهم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى‏

قانون‏

اجازه منظور نمودن بهاى دوازده فروند هواپیما خریدارى از باشگاه هواپیمایى کشورى‏

در بودجه سال 1322 وزارت پست و تلگراف‏

ماده واحده - مجلس شوراى ملى به وزارت پست و تلگراف و تلفن اجازه می‌دهد پرداخت بهاى دوازده فروند هواپیما متعلق به باشگاه هواپیمایى کشورى را از باشگاه خریدارى نموده سه میلیون و نهصد هزار ریال بهاى آن را در بودجه سال 1322 وزارت پست و تلگراف و تلفن منظور و پس از تصویب بودجه آن وزارتخانه به باشگاه بپردازد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه هجدهم اسفند ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى

+++

یادداشت ها
Parameter:294009!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)