کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملى، دوره 19
[1396/06/01]

جلسه 137 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 10 آذر ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع‌ به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى

3-اعلام تصویب صورت‌مجلس

4- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى‏

5-طرح و تصویب گزارش کمیسیون راه راجع به اجازه استخدام پنجاه نفر مهندس ایرانى متخصص راه‌سازى‏

6-تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملى، دوره 19

 

 

جلسه 137

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 10 آذر ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع‌ به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى

3-اعلام تصویب صورت‌مجلس

4- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى‏

5-طرح و تصویب گزارش کمیسیون راه راجع به اجازه استخدام پنجاه نفر مهندس ایرانى متخصص راه‌سازى‏

6-تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و پنج دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید

1- طرح صورت ‌مجلس

نایب رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه آقایان: قبادیان. کورس. دکتر اصلان افشار. دکتر جهانشاهى. قوام. سنندجى. یارافشار. حمید بختیار. مجید ابراهیمى. عامرى. هدى. مرتضى حکمت. سلطان‌مراد بختیار. امیر بختیار. پناهى. دکتر عدل. بزرگ‌ابراهیمى. دکتر امین. صراف‌زاده. اورنگ. دکتر ضیایى. محمودى. افخمى. شادلو. دکتر اسدى. دکتر رضایى. جلیلى. دکتر عمید. پردلى. امامى خوئى. رامبد. مشار. سعیدى.

غائبین بى‌اجازه آقایان: دکتر طاهرى. اریه. اخوان. دکتر فریدون افشار.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: کیکاوسى. مهندس فروغى. دکتر آهى. ساگینیان. خزیمه علم. دکتر شاهکار. مهدوى. خرازى. فضایلى. بزرگ‌نیا. سالار بهزادى.

نایب رئیس- در صورت مجلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) تصویب صورت‌مجلس بعد از این که عده براى رأى کافى شد اعلام می‌شود آقاى بهبهانى

بهبهانى- سه فقره شکایت است تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

2- شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى

نایب رئیس- شور اول لایحه خرید و تقسیم املاک وراث اسماعیل قشقایى مطرح است گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى کمیسیون دادگسترى در جلسه 15 آبان ماه 1336 لایحه دولت راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى بین عشایرى که اسکان مى‌شوند را با حضور نمایندگان دولت مورد شور و رسیدگى قرار داده و ماده واحده و دو تبصره پیشنهادى دولت را با اصلاحاتى تصویب نمود اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شورای ملى تقدیم می‌نماید.

ماده واحده- دولت مى‌تواند کلیه املاک ورثه اسمعیل قشقایى (صولت‌الدوله) و متعلقات آن واقع در استان هفتم حتى آنچه را که در سال 1335 به بعد با دیگران به هر نحوى از انحا معامله شده باشد در صورتی که مالکیت آنها در این املاک طبق موازین قانونى کشور محرز و مسلم باشد براساس طرز تقویمى که در ماده 16 قانون سازمان برنامه مقرر گردیده خریدارى و به ملکیت خود درآورده سپس بین عشایرى که اسکان می‌شوند تقسیم و به همان بهاى خرید به اقساط ده ساله به آنها به فروش برساند.

تبصره 1- براى پرداخت بهاى املاک خریدارى اعتبارى به طور وام بانک ملى ایران در اختیار وزارت دارایى می‌گذارد و دولت مکلف است وام دریافتى از بانک ملى ایران را به اقساط پنج ساله اصلاً و فرعاً از محل درآمد کشور پرداخت و در مقابل وجوه حاصله از فروش املاک مزبور را به خزانه‌دارى کل به حساب درآمد متفرقه منظور نمایند. املاک تقسیم شده تا پرداخت کلیه اقساط بدهى در وثیقه دولت باقى می‌ماند.

تبصره 2- کلیه بدهى ورثه نامبرده به ادارات دولتى و بانک‌ها طبق مقررات و قوانین از محل قیمت املاک مزبور کسر و احتساب خواهد شد.

تبصره 3- وزارتخانه‌هاى دارایى کشور دادگسترى کشاورزى مأمور اجراى این قانون هستند.

مخبر کمیسیون دادگسترى- عمیدی‌نوری

گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایى لایحه شماره 92937 دولت راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى را بین عشایرى که اسکان مى‌شوند با حضور آقاى معاون وزارت دارایى مطرح و با اصلاحاتى که کمیسیون دادگسترى در ماده واحده پیشنهادى دولت به عمل آورده بود موافقت و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دارایى- مشایخى

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشاورزى در جلسه 30 آبان ماه 1336 لایحه دولت راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى را بین عشایرى که اسکان مى‌شوند با حضور آقاى ناصر ذوالفقارى معاون پارلمانى نخست‌وزیر و آقاى انوارى معاون وزارت دارایى مورد رسیدگى قرار داده با خبر کمیسیون دادگسترى موافقت نمود

اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

+++

مخبر کمیسیون کشاورزى- عماد تربتى

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشور لایحه دولت را راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایى بین عشایرى که اسکان مى‌شوند با حضور آقاى وزیر کشور مورد شور و رسیدگى قرار داده خبر کمیسیون دادگسترى را تأیید نمود و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون کشور- سعید مهدوى‏

نایب رئیس- آقاى امید سالار

امید سالار- به واسطه مثرت مطالب و زیاد بودن مدارک مربوط به این امر و کمى وقت بنده سعى کرده‌ام که رئوس آنچه را که مى‌خواهم به عرض برسانم ضمن یک یادداشت‌هایى که تهیه کرده‌ام به عرض آقایان برسانم.

شنیدم اوایل جنگ دوم جهانى وقتى پادشاه بریتانیا مستر چرچیل خطاب به امپراطورى انگلستان گفت من جز اشک و خون چیزى براى ملت نیاورده‌ام حالا من پرونده برادران قشقایى را که از آن به طور مختصر صحبت مى‌کنم پرونده اشک و آتش و خون نام گذارده‌ام با این تفاوت که ملت انگلیس اگر اشک و خون را تحمل نمود به پیروزى نهایى نائل گردید و لیکن برادران قشقایى خون بیگناهان را ریختند (صحیح است) فارس را به آتش کشیدند (صارمى- صحیح است) و هنوز اشک‌هاى مادران داغدیده زن‌هاى شوهر کشته و دختران بى‌پرستار جاریست و هیچ گونه نتیجه نهایى جز خرابى طغیان و بیداد بر آن متصور نگردیده است سوختیم و سوزش ما بر کسى ظاهر نشد چون چراعان شب مهتاب بیجا سوختیم بنده سعى مى‌کنم به اندازه‌ای که نزاکت‌هاى اخلاقى و سیاسى اجازه می‌دهد پرده‌ها را عقب زده و از حقایقى که با خیلى افسوس تلخ و ناگوار است خاطر همکاران عزیز محترم را مستحضر نمایم.

براى این که رعایت نظم و ترتیب شده باشد عوامل سه گانه این لایحه را جدا جدا مورد مطالعه قرار می‌دهم اول مورد معامله با چهار صد پارچه ده ملک و مزرعه آقایان درست توجه فرمایید چهارصد پارچه ملک و ده مزرعه یعنى یک ثلث استان هفتم (صارمى- یک ثلث آباد استان هفتم) و مساحتى بزرگتر از سویس این املاک که بنا حق در تصرف برادران قشقایى است داراى سه صورت مختلف می‌باشد.

1- املاکى که در سال 1311 طبق قانون مصوبه مجلس دولت وقت با برادران قشقایی تعویض و در مقابل املاک آباد و مرتبى در استان‌هاى شمال و شرق و مرکز به آنها داده و متدرجاً املاک تعویضى را به نقد تبدیل کرده به خارج انتقال داده و در کالیفرنى ژنو و نقاط دیگر امریکا و اروپا قصر و مزرعه و کشتى شخصى و پول و جواهر در بانک‌ها تهیه و ذخیره نموده‌اند و در سال 1320 وقتى کشور دچار تزلزل و انقلاب گردید این برادران به جاى این که با سایر مردم ایران همدردى و معاضدت نموده اطراف شاهنشاه جوان بخت خود را گرفته و سعى نمایند کشتى طوفانى را با راهنمایى ناخداى خود به ساحل نجات برسانند با قیام مغرضانه از عقب به هیکل ناتوان کشور خنجر زده و سرمایه نقدى و جنسى و سرمایه‌هاى عزیز ترکه جوانان برومند نظامیان رشید بودند را بیرحمانه چپاول و قتل‌عام و از بین بردند

به هر صورت این املاک را ئقتى به فارس برگستند غاصبانه تصرف و مالکین رسمى که از دولت خریدارى و سند مالکیت در دست داشتند را یا کشته یا از املاک خود رانده و آثار عمران و آبادى از قبیل خانه‌هاى رعیتى حمام مدرسه مسجد و بنگاه‌هاى فلاحى که بر اثر مداقبت و کار فراهم شده بود را براى این که اثرى از دخالت مالکین واقعى باقى نماند خراب کردند و پس از چند سال مذاکره دولت وقت در اثر فشار خارجى ضعف داخلى و نادرستى مأمورین قباله املاک را به آنها داد و حتى روز آخر که تهران خواب‌آلود متوجه اشتباه خود شده و دستور جلوگیرى از صدور قبالجات را صادر نمود تلگراف توقیف و با رشوه دادن یک دستگاه ماشین سوارى به رئیس دفتر اسناد رسمى فیروزآباد شبانه قریب 360 سند صادر نمودند که سابقه این جریان را با مدارک مثبته جناب آقاى فرخ استاندار بعدى فارس در زمان وزارت جناب آقاى دکتر امینى به وزادت دادگسترى فرستاده‌اند و باید تحقیق شود نسبت به تعقیب این پرونده موحش چه اقدامى به عمل آمده است؟ از آن تاریخ تاکنون کسى به فریاد اشخاصی که سند مالکیت در دست دارند توجهى نمی‌کند و عجیب این است که دارایى محل مالیات ملک را از مالک حقیقى آن می‌گیرد ولى عوایدش را برادران می‌برند؟

این موضوع نیز شایان دقت است که طبق قانون تعویض املاک در سال 1311 املاک خوانین دیگرى از قبیل آقایان محترم بختیاری‌ها که به مشروطیت فعلى ما حق بزرگى دارند را نیز تعویض نمودند و معاملات مزبور تاکنون به قوت خود باقى و مالکینى که از دولت خریدارى کرده بودند متصرف آب و ملک خود می‌باشند.

 2- املاکى که خالصه و ملک دولت و طبق عرف و عادت جز و ابوابجمعى صولت‌الدوله بوده و با این که مقدارى از آن را به عناوین مختلف با استفاده از ضعف ادارات مربوطه فارس و قواى مسلحانه خود مدارک جعلى براى مالکیت تهیه نموده بودند باز در جریان تعویض 47 پارچه که نتوانسته بودند مدارک آن را از ادارات دزدیده و به نام خود بکنند چون دولت متعلق به خود می‌دانست تعویض نکرد و باقى ماند تا سال 1320 که به فارس برگشتند مجدداً تصرف نمودند و بیم آن می‌رود که حالا جز و املاک خویش صورت بدهند در صورتی که نظیر ابوابجمعى ایلخانى قشقایی را جناب آقاى قوام سرپرست ایلات خمسه عرب در اختیار داشتند و در موقع تعویض عیناً به دولت واگذار نمودند.

3- املاکى که در مدت ایلخانى گرى و اقتدار از اشخاص مختلف حتى از برادران و نزدیکان خود صولت‌الدوله با شکنجه و فشار تصرف نموده و در ادارات مربوطه پرونده‌هاى زیادى دارد.

اینجا اجازه می‌خواهم مراسله جناب آقاى فرخ استاندار مقتدر صحیح‌العمل و مطلع فارس و نامه آقاى مجد نوه مرحوم مجد‌العلما فیروزآبادى و کاغذ آقاى رضا تاجى و شکایت آقاى صرافیان و اعلامیه جمعیت اصلاح طلبان فارس و صفحاتى از آنچه در کتب در خصوص مطالب معروضه نوشته شده را به عرض برسانم.

وقتى که این لایحه تقدیم شد آقاى فرخ این شرح را به آقاى نخست‌وزیر نوشتند جناب آقاى نخست‌وزیر لایحه باز خرید املاک بچه‌هاى صولت‌الدوله در فارس و فروختن به افراد ایل قشقایی را در روزنامه قرائت کردم به عقیده این جانب این قانون ناقص است و براى تکمیل آن نظریه خود را ضمن 4 ماده معروض می‌دارم که اگر صلاح دانستید مقرر فرمایید این لایحه را تکمیل نمایند که در آتیه موجب ندامت نباشد.

1- املاکى که از ورثه اسمعیل قشقایی (صولت‌الدوله) خریدارى می‌شود به دوا باید معلوم گردد که جز 380 ورقه مالکیت که در یک شب صادر شده نباشد در املاکى که متعلق به اشخاص است به آنها واگذار و آنچه ملک قطعى ورثه است خریدارى گردد.

2- املاکى که تعویض شده و در خراسان به ورثه اسمعیل قشقایی عوض داده شده و آنها به آستانه فروخته‌اند مجدداً خریدارى بشود زیرا بعد از سوم شهریور 20 همان املاک را در فارس به قوه قهریه تصرف کردند و در واقع عوض و معوض هر دو را بردند.

3- مطالبات دولت در حدود 6 میلیون تومان و بابت صدى 12 تأخیر پرداخت 7 میلیون که جمعاً 13 میلیون تومان بدهى ورثه است از قیمت املاک کسر نموده و مطالبات دولت به این وسیله وصول شود.

تبصره مقومى که از طرف دولت معین می‌شود باید طرف اطمینان قطعى بوده و اولاً صولت‌الدوله به وسیله رشوه نتوانند رأى آنها را به نفع خود جلب نمایند.

4- اولاد اسماعیل قشقایی تا 50 سال حق مراجعت به فارس ندارند و اگر به فارس مراجعت نمایند امنیت جانى آنها را دولت متقبل نبوده و باید اینها را با قوه قهریه از فارس خارج و در مقابل این تمرد محکوم به 5 تا ده سال بازداشت با اعمال شاقه خواهد بود. در خاتمه اگر دولت به احقاق حق مردم فارس و امنیت آن حدود مایل هست که این اصلاحات مخصوصاً ماده 4 به عقیده این جانب ضرورى است و باید خطر رجعت بچه‌هاى صولت‌الدوله را از فارس قطع نمود حالا نمى‌دانم این نامه مورد توجه واقع شده است یا خیر؟ یک شرحى است راجع به املاکى که به زور گرفته شده به پیشگاه اعلیحضرت همایونى عرض شده براى نمونه و اطلاع آقایان قرائت می‌کنم.

پیشگاه مبارک بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى. اعلیحضرتا با نهایت امیدوارى توجه مخصوص ذات ملوکانه به عرایض زیر معطوف مى‌دارد. در این هنگام که مملکت در پرتو توجهات عالیه محمدرضاشاه شاهنشاه عدل گستر از هرج و مرج و پریشانى نجات یافته و روزنه امیدى براى اصلاح کشور پدیدار گشته شمه‌اى از ستم و ظلمى که بر خانواده مظلوم و رنجدیده این کشور به دست خوناشام و جبار دودمان قشقایی در خطه فارس از هستى ساقط گشته و نهال برومندان را به خاک و خون کشیده‌اند به منظور احقاق حق در پیشگاه پدر تا جدار تظلم نموده و دست توسل به دامان تواناى شاهنشاه بزرگ عدالت پرور دراز مى‌نماید. شاهنشاها اسماعیل قشقایی و ناصر قشقایی همان خانواده‌اى که بهترین سربازان وطن و نجیب‌ترین و اصیل‌ترین فرزندان کشور را با نهایت قساوت و بى‌رحمى براى ادامه زور و قلدرى قتل و غارت در مواقع متعدد به خاک و خون کشیدند و خانواده‌هاى کثیرى را داغدار و به روز سیاه نشاندند و بر اجساد آنها به رقص و شادى برخاستند به اتبانى نظام‌السلطنه حاکم وقت فارس سیدعلى مجد‌العلما جد این جانب را در حسین‌آباد دو فرسنگى شیراز محبوس و 12 رقیه املاک وى که عبارت از سه دانگ از قریه ده برم (برم قزل- برم شاهى) که 3 دانگ از مزرعه صفا و انارستان و قطعات معروف به محب على خانى و باغ و منضمات اینها را که 12 فقره است یکان یکان شرح داده است که بنده نمى‌خوانم بعد می‌نویسد با تهدید به قتل و حیله و تزویر بعثت هرج و مرج کشور غصب و پس از چندى وى را مسموم مى‌نماید پس از آن فرزند ارشد وى پدرم محمدرضا مجد‌العلما را نیز در سن 26 سالگى که براى احقاق حق خود اقدام

+++

می‌کند در تنگه گور بهمن نزدیک املاکش به قتل مى‌رساند جریان ما وقع به پیشگاه شاهنشاه فقید اعلیحضرت رضاشاه کبیر معروض می‌گردد ذات مبارک ملوکانه دستور اقدام صادر مى‌فرمایند و املاک به تصرف دولت درمى‌آید و خانواده قشقایی در تهران تحت نظر و محبوس مى‌شوند ولى همان هنگامى که درخشنده‌ترین نابغه تاریخى ایران اعلیحضرت فقید رضاشاه کبیر پدر تاجدار ایران خاک عزیز وطن را ترک می‌فرمایند و اوضاع بحرانى بر این کشور پدیدار می‌گردد غاصبین حقوق ملى مجدداً بساط یغماگرى را در فارس گسترده و واقعیت حقیقى خود که همان قتل و غارت و ظلم و ستم مى‌باشد آغاز می‌کننند و مجدداً املاک را غصب به ادامه غارتگرى اشتغال مى‌ورزند و در همان هنگام که فارس در شعله آتش شدید ما امنى می‌سوخت و قواى دولتى مشغول پیکار براى سرکوبى و ایجاد آرامش بود با نفوذ خونینى که در زیر سایه اسلحه‌هایی که به یغما برده بودند وعده‌اى به اسارت کشیده بودند به منظور برخلاف جلوه دادن حقیقت متوسل بدسائس و فشار براى محاکمه می‌شوند و وکیل ورثه مجدالعلما غیرعادى بودن اوضاع را کتباً اعلام و به علت حاضر نشدن وکیل طرفین پرونده از جریان خارج می‌گردد

این نامه هم مفصل است که یک مقدارش را صرف‌نظر می‌کنم خلاصه‌اش این است که این املاک مال قشقایی نبوده است و مال‏ مجدالعلما بوده است و به زور گرفته شده است

این هم نامه‌ای است که آقاى تابش فرستاده‌اند آقاى تابش مالک ملک است این قضیه خیلى بامزه است این سند مالکیت (سند مالکیتى را ارائه دادند) طبق مقررات موضوعه مملکتى در دست ایشان است ولى ملک در تصرف برادران قشقایی است این نامه ایشان است)

جناب آقاى امید سالار- نماینده محترم شهرستان آباد بیانات جناب آقاى صارمى نماینده محترم در روز یکشنبه گذشته در جلسه علنى مجلس شورای ملى بسیار به جا و منطبق با حقیقت بود اینک بنده هم بخواهم با تأیید آن بیانات مطالبى را با استناد به اسناد رسمى به اطلاع جنابعالى برسانم تا اگر مقتضى بدانید آنها را به استحضار مجلس شوراى ملى برسانید. جنابعالى هم مکرر شنیده و خوانده‌اید که مقامات دولت در مصاحبه مطبوعاتى و مجلس شوراى ملى و سنا در تبلیغات و رادیو افراد را تشویق و ترغیب به کارهاى تولیدى مخصوصاً کشاورزى می‌نماید البته منظور اساسى این تشویق‌ها و ترغیب‌ها بسیار خوب و صحیح است زیرا کشور ما سه چهار برابر کشورهاى آلمان و فرانسه وسعت دارد و صرف‌نظر از قسمت قابل ملاحظه این مساحت بزرگ که فعلاً براى آبادى مساعد نیست هنوز اولاً مقدار زیاد زمین با آب حاضر موجود است که بدون کشت و زرع معطل و بیهوده مانده است و قسمت مهم دیگر زمین‌هایى است که می‌توان براى آنها آب وسایل مختلف تهبه کرد اما کسى به سراغ آنها نرفته و تا امروز دست نخورده مانده است چرا؟ براى این که امنیت کافى وجود ندارد و اگر دولت به جاى ترغیب و تشویق موجبات امنیت را فراهم آورد دیگر احتیاج به تشویق نخواهد بود مردم خود خواهند رفت و به آبادى و کسب روزى حلال خواهند پرداخت این بنده کارى که کرده‌ام بهترین نمونه است که می‌توانید به آن توجه فرمایید بنده با داشتن سابقه آبرومند در خدمت دولت و هم داشتن مقام ارجمند در سال 1314 از خدمت دولت کناره گرفتم و با فروش خانه مسکونى خود که یک باغ در داخل شهر تهران داشتم در مزایده یک ملک تعویضى شرکت کردم و آن را خریدم وقتى ملک را تحویل گرفتم معلوم شد زراعت ملک نسبت به آب و زمین آن ناچیز است خلاصه مى‌نویسد زحمات زیادى براى آبادانى ملک کشیدم تا این که آن ملک قابل استفاده شد همین که برادران قشقایی به فارس گریختند و امام املاک فروخته شده و نشده را تصرف کردند و بدتر از همه اگر از جاهاى دیگر سند ندارم لامحاله درباره ملک خودم اسناد موجود دارم این ورقه مالکیت ایشان است (سند مالکیت را ارائه دادند) که براى بنده فرستاده‌اند که آنچه احداث کرده بودم همه را خراب و ویران کردند تمام خانه‌هاى رعیتى را از میان برده‌اند و درخت‌هاى کاشته مرا بریده و فروخته‌اند با این حال تشویق خشک و خالى چه فایده‌اى دارد آیا سزاوار نیست مجلس شوراى ملى و مجلس سنا اهتمام کامل در برقرارى امنیت بفرمایند عوض این که مردم از همه جا به طهران هجوم می‌کنند و زمین‌هاى تپه و ماهور اطراف شهر را به مترى سیصد و چهارصد و بلکه پانصد ریال می‌خرند و زمین داخل شهر را سرمایه داران به مترى چهل و پنج هزار ریال رسانده‌اند بروند و پول‌ها را صرف آبادى املاک بایر و کار تولیدى بکنند تا کشور از مضیقه معاش خلاص شود و خوراکى از خارج وارد نکنند این هم یک نامه دیگرى است که به بنده نوشته‌اند که می‌خوانم بعدالعنوان پس از تقدیم عرض سلام أ مرقومه شریف حضرتعالى که تاریخ 10/ 7 داشت رسید و زیارت شد ولى متأسفانه تا حال هیچ گونه اقدام مؤثرى به عمل نیامده است خود حضرتعالى می‌دانید که بعد از خداوند متعال یگانه امیدوارى ما جنابعالى هستید حتى‌الامکان لطفى بفرمایید که ما پامال نگردیم از همه بدتر این که اداره دارایى مطالبه مالیات می‌نماید و براى وصول آن فشار آورده و اداره غله هم مطالبه مزاد می‌نماید ملک در تصرف بنده نیست آقاى انوارى چه جواب می‌دهید؟

و اما جریان این که بعضى از آقایان معتقدند که به عنوان حکمیت این املاک به آنها داده شده است در همان موقع جمعیت اصلاح طلبان راجع به انتقال املاک و موضوع حکمیت اعلامیه‌اى صادر کردند که قسمتى از آن را می‌خوانم اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مکرر در نطق‌هاى ملوکانه خود راجع به اصلاح اوضاع اجتماعى و توجه به حال رعایا و کشاورزان و تجدیدنظر در طرز مالکیت املاک و رعیت اظهارات شافى و حکیمانه فرموده‌اند اگر عشرى از اعشار آن به موقع اجرا گذارده می‌شد نارضایتى‌ها و این اختلاف و نفاق عظیمى که حیات این مملکت را به نیستى تهدید می‌نماید تا حد زیادى مرتفع می‌کشت و مردم این مملکت همه براى حفظ موجودیت خود دست به دست همدیگر می‌دادند و دور شاهنشاه خود می‌گرفتند که در پرتو اتحاد کشتى طوفان زده مملکت را به ساحل نجات برسانند ولى اولیاى دولت و متصدیان امور صد در صد مخالف دستور شاهانه بلکه عکس آن رفتار می‌نمایند چنان که بعد از فرمایش‌هاى حکیمانه روز چهارشنبه بیستم دی ماه بلافاصله دستور صادر شد دو ثلث ایالت فارس به عنوان مالکیت قطعى به پسرهاى صولت‌الدوله واگذار نمایند و دستور نوشتن سند رسمى به فارس داده شد واقعاً مثل این است که در ایران‌الفاظ و کلمات معنى معکوس را می‌دهند یعنى هر گاه گفته شد که باید عدالت برقرار گردد باید ظلم و ستم آغاز نمایند و معنى عدالت هم این است که بر فاصله طبقانى افزوده شود و آنچه را که باید مورد استفاده سه میلیون انسان قرار گیرد به سه نفر اختصاص یابد وگرنه آیا معنى دارد که در این زمان چهارصد قریه که استعداد نگاهدارى ده میلیون جمعیت دارد به یک خانواده سه نفرى یا چهار نفرى اختصاص یابد ما نمی‌دانیم دلیل و ملاک اولیاى دولت براى این واگذارى چیست؟ و پسران صولت‌الدوله چه دلیلى براى مالکیت این اراضى دارند اگر این املاک را صولت‌الدوله پدر آنها به دست آورده از چند صورت خارج نیست یا از پدر ارث برده یا خریده و یا هم کسانى محض‌الله به ایشان انتقال داده اگر از پدر ارث برده است باید سایر برادران و خواهران ایشان در این املاک شریک و سهیم بوده باشند و اگر خریده و یا اشخاص به نحو دیگرى به ایشان انتقال داده‌اند باز هم باید سند ارائه دهند و در غیر این صورت محلى براى مالکیت اختصاصى ایشان موجود نیست و طبق اطلاع صحیح و دقیق ما صولت‌الدوله به هیچ‌وجه مالک همه این املاک مورد ادعا نبوده چون این اعلامیه مفصل است همه‌اش را نمى‌خوانم پایین‌تر می‌نویسد و فقط املاک خصوصى ایشان براى‌شان باقى ماند ولى پسرهاى صولت‌الدوله که حرص و آز نامحدود را از پدر خود ارث برده‌اند می‌خواهند کلیه ابوابجمعى مرحوم پدرشان یعنى دو ثلث فارس را به عنوان مالکیت متصرف گردند و همان طور که اکنون در اثر قدرت خداوندگار و مالک رقاب سکنه این سرزمین وسیع هستند صورت قانونى به این مالکیت بدهند که تا روز قیامت آن خطه که مستعدترین استان ایران است ویران و خراب و مسکن یک مشت طوایف چادرنشین دور از تمدن بوده از کلیه محسنات تمدن این عصر بى‌بهره بماند آمدیم برسر حکمیت دولت به موجب قانونى که در سال 1311 شمسى به تصویب رسید از مجلس اختیار گرفت که املاک اشخاصى را که طبق تشخیص دولت و مصالح مملکت اقتضا نماید تعویض کند و به موجب مصلحت همان قانون املاک بسیارى از خوانین و متنفذین که وجود آنها در محل خود منافى مصالح کشور بود تعویض نمودند که من جمله املاک مورد ادعاى صولت‌الدوله بود که در نقاط دیگر کشور به ایشان عوض دادند مقدارى در حدود (47 قریه) از املاک مزبور را دولت خالصه و ملک مسلم خود می‌دانست که آنها را تعویض ننمود و مقدارى از املاک صولت‌الدوله که در نتیجه تعویض به موجب قانون 1311 به دولت منتقل شد دولت آنها را فروخت و خریداران آنها را در ثبت داده و سند مالکیت گرفتند ولى بعد از شهریور 20 که شیرازه انتظام این کشور از هم پاشیده شد پسرهاى صولت‌الدوله مثل یک قوه بیگانه و اجنبى که از پریشانى اوضاع کشور استفاده می‌نماید و به آنجا حمله می‌کنند از موقع استفاده کرده بدون اجازه دولت به فارس برگشته و کلیه املاک را اعم از خالصه مسلم دولت که تعویض نشده بود و املاک تعویض ده و حتى آنهایى را که دولت فروخته و صاحبانش ثبت داده سند مالکیت گرفته بودند متصرف شدند و علاوه بر آن فارس را به خاک و خون آغشته نموده براى این که زودتر ثروت بى‌پایانى به دست آورند تمام دزدها و قطاع‌الطریق را دور خود جمع کرده کلیه اغنام و احشام مردم بدبخت دهات را غارت نمودند و باقشون دولت علناً جنگیده خسارات زیادى وارد و بعد هم قصابى سمیرم را فراهم کرده چند صد نفر سرباز بیگناه دولت را از دم تیغ گذرانیدند در این اثنا دکتر میلسپو بدون اجازه قانونى آقاى ابتهاج‌السلطان محوى را روانه فارس نمود که ترتیبى در املاک آنها بدهد آقاى ابتهاج‌السلطان بدون توجه به قوانین مملکتى کلیه املاک مورد ادعا حتى آنهایى که دیگران سند مالکیت داشتند و آنچه ملک دولت بود و تعویض نکرده بودند به آنها رد کرد و از خود سند هم داد ولى وزارت مالیه قبول نکرد کمیسیون‌ها شد تا در کابینه قوام‌السلطنه به حکمیت رجوع گردید آقاى فروهر وزیر اخیر دارایى و ابتهاج‌السلطان که قبلاً اظهارنظر کرده بودند و آقاى هیئت{ ناخوانا}

+++

حکم قضیه بودند و کلیه املاک مورد ادعا راحتى 47 قریه که تعویض نشده بود و دولت ملک خود می‌دانست و آنچه را که دولت فروخته بود و مردم سند رسمى ثبتى داشتند به آنها بخشیدند و قید نمودند که باید دولت صاحبان املاک را راضى کند و عوض را نیز حق آنها دانستند و این طور استدلال نمودند که عوض را در مقابل عایدات 47 قریه‌اى باشد که دولت عوض نداده بود و ملک آنها نمی‌دانست و عجب اینجا است که استدلال آقایان حکم‌ها براى بطلان تعویض بدون توجه به قانون 1311 بود که چون تعویض اجبارى بوده است باطل است در صورتی که معاملاتى که با سایر متنفذین به استناد همین قانون شده بود تاکنون به قوت خود باقى است براى مثال افرادى از خاندان جلیل بختیارى املاک‌شان تعویض شد و آنها شرافتمندانه به قوانین مصوبه احترام گذارده و تسلیم می‌باشند

بنابراین چون استدلال حکم‌ها تنها اجبار در تعویض بوده و توجه به قانون 1311 نداشته‌اند باطل و از درجه اعتبار ساقط است زیرا آقاى محوى که اقدامش مورد اعتراض وزارت دارایى واقع شده است جز حکم‌ها بوده و صلاحیت نداشته و آقاى فرهر که خود معاون وزارت دارایى بودند نیز حق شرکت در حکمیت نداشته است آیا با این حال مجلس موافقت خواهد کرد و مردم ساکت خواهند شد که دولت دو ثلث فارس را با مردمش به پسرهاى صولت‌الدوله بفروشد (این اعلامیه تاریخش مال قبل است) ما مرتب با ذکر دلایل و شواهد بیشترى موضوع این املاک و اعمال پسرهاى صولت‌الدوله را از نظر خواننده عزیز می‌گذرانیم.

جمعیت اصلاح طلبان فارس (در این جریان در کتبى که بنده اینجا آورده‌ام مطالب و اسناد زیادى هست ولى چون وقت بنده کم است حتى‌المقدور سعى می‌کنم خلاصه‌اش را عرض کنم. راجع به ابواب جمعى‌ها به عرض آقایان رسانیدم اینها صورت ابواب جمعى بوده و مربوط به ملک شخصى نبوده و هیچ حق نیست که از یک نفر خریده شده باشد. این عامل اول بود حالا عامل دوم را ببینیم کیست؟ عامل دوم این لایحه خریدار یعنى دولت می‌باشد دولت‌هاى مامع‌السف اغلب معاملات و قراردادهاى منعقده را طورى تنظیم می‌نمودند که در صورت حکمیت همه گونه استفاده و بهره نصیب طرف می‌گردید و با این ترتیب چنان که ضمن مفاد اعلامیه جمعیت اصلاح طلبان فارس به عرض رسید حکم‌ها اجازه دادند برادران قشقایی هم عوض را ببرند هم معوض را و به عبارت دیگر قباله املاک را به نام دست‌خوش طغیان‌ها و جنایات خود دریافت فرمودند

عامل سوم که مهمترین عوامل و به اصطلاح بیت‌الغزل عرایض بنده می‌باشد معرفى فروشندگان است. وقتى دولت مرحوم سپهبد رزم آرا برنامه خود را به مجلس تقدیم و سرلوحه مهمترین مواد آن را مبارزه با فساد تعیین نموده بود بنده طى نامه‌اى سؤال نمودم معنى فساد در قاموس دولت چیست؟ و اگر فساد را تجزیه و تحلیل کنیم یا این کلمه را بشکنیم اجزاى تشکیل دهنده آن به جز بیکارى و رشوه‌خوارى به سرقت، آدم‌کشى، هتک ناموس، و طى‌فروشى و بالاخره عدم توجه کامل اولیاى امور چیز دیگرى می‌تواند باشد؟

و آیا برادران قشقایی عامل و صاحب این مکتب نمى‌باشند؟ و تا کى می‌خواهید تجربیات تلخ گذشته را تکرار نمایید؟

برادران قشقایی با غارت و خونریزى و گرفتن وسیله زندگى افراد از دست ایشان طبقه رعیت و مالک پیله‌ور و تاجر را به بیکارى و فقر و استبصال و مأمورین دولت را به حق کشى دنایت و ارتشا سوق داده و با سرقت‌هاى مسلحانه در طرق و شوارع و تعدى به ناموس مردم در شهر و ده امنیت را از خطه فارس سلب و با قیام مسلحانه و مقاومت علیه دولت مرکزى دائره فساد را در کشور وسعت دادند چنان که از شهریور 20 تا سال 1336 تنها از شهرستان آباده طبق احصائیه و آمار وزارتخانه‌هاى کشاورزى و دارایى و غیره 114 هزار گوسفند به سرقت بردند و شنیدنی است که در دوره هفدهم وقتى با فشار و زور و تهدید انجمن نظار و محاصره آباده خود را از آنجا وکیل نمودند روزی که نماینده خان براى گرفته اعتبارنامه از انجمن نظار به ترتیبى که دزد براى مادرش می‌خواست کفن حلال تهیه کند آمد در مراجعت گله نزدیک آباده را جهت انعام و حق‌الزحمه مردم همان مردمی‌ که به نام آنها رأى ساخته بودند همراه بردند و پرونده این شیرین کارى با قید ساعت و روز و مرتکب در ادارات انتظامى موجود می‌باشد برادران قشقایی سربازان رشید و صاحب منصبان فداکار و فرزندان شاه‌دوست و میهن‌پرست ایران را با طرزى فجیع که زبان و قام از شرح و بیان آن شرمگین و عاجز است در سمیرم کازرون، بانش فیروزآباد، بوشهر، پل خان و سایر نقاط فارس نابود ساخته و خانواده‌هاى شریف و اصیلى را براى همیشه سوگوار و داغدار نمودند که براى نمونه و شاهد مثال یادداشت خانم ثریاى شقاقى افسر وطن‌پرست و با شهامت را به عرض مى‌رسانم‏...

نایب رئیس- آقاى امید سالار وقت جنابعالى تمام شد اگر وقت اضافى می‌خواهید بفرمایید؟

امید سالار- بنده یک ساعت دیگر وقت می‌خواهم اگر آقایان همکاران اجازه بفرمایند متشکر مى‌شوم

صارمى- موافقم.

نایب رئیس- یک ساعت زیاد است باید به کارهایمان برسیم نسبت به نیم ساعت رأى می‌گیریم. آقایانی که با نیم ساعت ادامه صحبت ایشان موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

امید سالار- در سال 1325 مجلیه ترقى دو هفتگى که از انتشارات ترقى هفتگى بود مسابقه‌اى درباره تلخ‌ترین خاطره براى خوانندگان خود ترتیب داد و به هر کس که تلخ‌ترین دقایق و لحظات بحرانى عمر خود را با بیان شیوایى می‌نوشت یک گلدان نقره جایزه می‌داد، دوشیزه شقاقى فرزند ارشد مرحوم شقاقى در شماره 20 مورخ 21 آذر 1325 مجله ترقى دو هفتگى (تلخ‌ترین خاطره) خود را بدین شرح به مجله نوشته و برنده جایزه گلدان نقره شده است اینک خاطره تلخ دوشیزه ثریا شقاقى) آقاى مدیر:

این هم دردناک‌ترین و تلخ‌ترین و جانگدازترین خاطره من عمر کوتاه من که هرگز فراموش نخواهد شد.

ولى بگذارید پیش ازهمه چیز از یک دوشیزه ناکام فرانسوى که سال‌ها است پیکر مرمرى خود را با یک عالم زیبایى و جوانى و آرزو در اعماق نهر آرام سن غرق کرده و جز چند صفحه آلوده به اشک و خون از دفتر یادداشتش یادگارى در دنیا به جاى نگذارده یک جمله حساس در اینجا نقل کنم او می‌گوید) اگر در میان یک اقیانوس به وسعت دریاى آتلانتیک سرشار از نور و نعمت و مامرانى شنا می‌کنید هرگز به اقبال خود مغرور نشوید زیرا یک شراره کوچک از غم زمانه کافى است که خرمن خوشبختى شما را خاکستر ساخته و آن اقیانوس مواج را یک باره خشک و سوزان سازد

 آقاى مدیر: من چهارده ساله دخترى بودم که خود راز دختران روشن رخ و رنگین رخت آسمان هم سعادتمندتر مى‌دانستم چون در سایه مهر و نوازش پدرى مهربان به سر می‌مردم، آرى پدر داشتم پدر نبود بلکه تاج مرصعى بود که به پیشانى من همچون قرص خورشید می‌درخشید پدر نبود بلکه امید من و سرمایه هستى من و بهانه زندگى من بود وى سرچشمه حیات و پدر من بود آرى پدر من بود

من نخستین میوه عشق و جوانى او بودم و او حق داشت که با لطف و محبت بیشترى مرا فریفته و شیفته وجود خود سازد پدرم افسر ارتش و سرباز وطن خود بود و نشان و شمشیر خود را چون بت می‌پرستید و به خاطر مسئولیت خود همه چیز را فدا می‌کرد از تهران تا اصفهان از اصفهان تا سیمرم تاأ بالاخره چشم به فرمان مافوق داشت من که در دریاى ناز و نعمت غرق بودم چه می‌دانستم که دست نامهربان روزگار با جان من چه می‌کند و از سفر اصفهان چه ارمغان به تهران خواهم آورد ناگهان از قربانگاه سیمیرم خبر رسید که محور خوشبختى یک خانواده در هم شکست و فرمانده رشید یک هنگ در جبهه شرف و افتخار به خاک و خون غلطید تا آن وقت نمی‌دانستم چه دارم فقط خود را همیشه شراب لذت و تمتع مست و مخمور می‌دیدم ولى همین که سایه اقبال پدر از بالاى سرم کنار رفت و خود را با داشتن همه چیز فاقد همه چیز یافتم فکر کنید که یک دوشیزه 14 ساله تا کجا به داشتن پدر محتاج است و او هر که باشد تا چه اندازه در خوشبختى وى تأثیر دارد

 بارى هر چه بود گذشت و هر که بود از دست رفت اینجا و آنجا این طرف و آن طرف از نعش آلوده به خونش سراغ گرفتیم و پنجه تمنا و تقاضا به دامن این و آن انداختیم که قربانى عزیز ما را به ما برگردانند باشد که بگذارند یک لحظه بر بالین غرق به خونش بنشینیم و یک دامن اشک و خون در کناى بیفشانیم ما از خونبهاى شهید خود تنها به پیکره پاره پاره‌اش اکتفا کرده بودیم ولى آنها همان‌هایی که و برا به قربانگاه سوق داده بود و نامردانه هدف تیرش قرار داده بودند از انجام این خواهش کوچک ما سرباز زدند حتى رضا نداده بودند که تن خسته‌اش پس از سال‌ها سربازى و خانفشانى در آغوش تیره خاک در زیر بیابانى کوچک آرام گیرد اینجا عرض می‌کنم که تقصیر آنها نبود که نعش را پس ندادند براى این که نعشى وجود نداشت نعش قطعه قطعه شده بود و با خاک سمیرم مخلوط شده بود شما اگر در زندگانى عزیز خود را هم از دست داده باشید باز هم از روز من روزگار من خبر ندارید چون می‌توانید گاه و بیگاه در کنار آرامگاهش به زانو درآمده و یکدم با مزار وى به راز و نیاز بپردازید.

من چه بگویم که نه تنها پدر رشید نامدارم را از دست داده‌ام بلکه کوچکترین نشانى هم از وى در دست ندارم و نمی‌دانم مزار پدرم کجاست؟ می‌گویند که اندام مردانه‌اش پاره پاره شده و هر پاره در گوشه‌اى محو گردیده.

می‌گویند که به همراه گلوله‌ها و خمپاره‌ها در سرزمین وسیع سمیرم ناپدید شده می‌گویند و من نمی‌دانم چه می‌گویند آنچه می‌دانم این است که وى یک شعله از آه آتشین من بود و در یک نفس به دامن آسمان افتاد وى یک قطره اشک از چشمان من بود و آهسته بر خاک غلطید و آرام در کام تشنه زمین فرو رفت این هم نامه‌اى است که خانم زینت شقاقى به آستان مبارک اعلیحضرت همایونى عرض کرده است.

+++

به خاک پاى بندگان اعلیحضرت شاهنشاه و پدر تاجدار ارواحنافداه

هنوز خون سرهنگ شقاقى و چهارصد سرباز شجاع ایران در دل خانواده‌هاى داغدیده و بیکس‌شان می‌جوشد که قاتلین آنها می‌خواهند خود را به زور وکیل مجلس شوراى ملى نمایند.

اعلیحضرتا:

آیا اجازه خواهید فرمود کسى که سر سربازان جان نثار شاه و میهن را با دست خود بریده پا به کرسى قانون‌گذارى کشور گذارد و شرافت و عدل و داد را لگدکوب گرداند.

اعلیحضرتا:

ما که غیر از درگاه خدا و آستان شاهنشاه خود جاى دیگرى براى تظلم و دادخواهى نداریم

اگر پادشاه با فرض محال خون سرباز خود را مطالبه نکنند و متمردین و آدم‌کشان را به سزاى خود نرساند نشان جاوید چه اثرى خواهد بخشید؟

اعلیحضرتا:

تا قاتلین کشتگان ما به کیفر خود نرسیده‌اند ما عزا داریم و لباس سیاه ما را فقط مرگ به کفن سفید مبدل خواهد نمود باز در اینجا یادداشت‌هاى زیادى بنده دارم که از یک قسمت آن چون وقت کم است صرف‌نظر می‌کنم یک چیزى که شاید آقایان ندانند این است که مرحوم ارباب شاهرخ پسر مرحوم ارباب کیخسرو که با پرنس ارفع بار و پا می‌رفته‌اند و کشته شده‌اند طبق سندى که بنده دارم یعنى عکسى که از آن مرحوم هست و به خط خود ارباب کیخسرو و زیرش نوشته شده است قابل مرحوم شاهرخ پسر ارباب کیخسرو پدر همین برادران قشقایی است‏ (صارمى- یکى دو تا نبوده است آقا) (سلطانى- جنایات دیگرى هم در فارس شده با مدرک و سند) این عکس افسرهایى است که در واقعه سیمیرم شهید شده‌اند (عکس‌هایى را نشان دادند) (سلطانى- چه ربطى به لایحه دارد راجع به لایحه بفرمایید)

نایب رئیس- خارج از موضوع نیست بفرمایید

امید سالار- باز در اینجا بنده صورت‌هایى توانسته‌ام تهیه بکنم و آنچه بایستى بگویم این است که نویسنده حساس جوان فارس آقاى راییم به من خیلى کمک کرده‌اند و 80 فقره طبق مدارک موجوده با قید روز و ساعت و مقدار اموال مسروقه و افراد کشته شده را ما صورت داریم که از سال 1320 تا 1325 به وسیله برادران قشقایی در فارس صورت گرفته در نتیجه تمام این جنایات مرتکبین آنها با کمک دست‌هاى مرموزی که پیوسته حامى و طرفدار آنها بود یکى سناتور دو نفر وکیل مجلس و یک نفر رئیس مطلق‌العنان ایل گردید و دولت عملاً قتل و غارت و قیام علیه استقلال و تمامیت کشور را تأیید و تصویب نمود اینک حوادث سال 1322 که غارت و آدم‌کشى را به نام نهضت معرفى کردند از گفته و نوشته دیگران نقل می‌کنم یک قطعه کوچک از کتاب آقاى نورزاد که ایشان هم مرد مطلعى از اهالى بوشهر هستند و به نام اسرار جنوب نوشته‌اند یک قسمت کوچکى از آن را که چند سطر است بنده می‌خوانم آنهایى که تصور می‌کنند نهضت جنوب به نفع ایران و به ضرر دموکرات آذربایجان بوده در اشتباه‌اند در حالى که این نهضت بر تجرى پیشه‌ورى و اعوان او افزود دست او را در عملیاتش بازتر و نقشه او را وسیع‌تر ساخت زیرا مدتى پس از خاتمه غایله نهضت جنوب بود که پیشه‌ورى از رادیو تبریز پیام خود را خطاب به جمهوریت آذربایجان ایراد می‌کرد و اظهار می‌داشت که دیگر هیچ قدرت و نیرویى توانایى از بین بردن مرام و حکومت آذربایجان را ندارد ولى هنگامى که مردم غیور و میهن‌پرست آذربایجان پیش از رسیدن قواى نظامى شروع به قتل و کشتار غاصبین آزادى و هواخواهان آن نمودند پیشه‌ورى و یارانش فهمیدند که پایه حکومت پوشالى آنها سست و در مقابل آزادی‌خواهان واقعى تاب مقاومت ندارند و آب و هواى آن طرف رود ارس را بهتر براى اقامت خود تشخیص داده و جان خود را از مهلکه به در بردند (صحیح است) و باز در سال 1325 در موقع غائله آذربایجان و کردستان که از مهمترین مخاطرات قرون اخیر براى تمامیت ارضى و استقلال ایران بود و به حمدالله با اهتمام و حسن تدبیر شاهنشاه معظم و فداکارى ارتش رشید ایران با بهترین طرزى اصلاح گردید از متجاسرین طرفدارى و خان رسماً کمونیست می‌شود این تلگراف را کرده است به قوام‌السلطنه‏ (مشایخى- مرحوم قوام‌السلطنه) معذرت می‌خواهم به مرحوم قوام‌السلطنه که با اجازه آقایان می‌خوانم) جناب اشرف قوام‌السلطنه خبر حمله قواى دولتى به برادران آذربایجانى و کرد از رادیو تبریز منتشر شد با وجودى که رادیو تهران آن را تکذیب کرد ولى انعکاس فوق‌العاده بسیار بدى در روحیه عامه تولید نمود و یک نوع مقدمه براى تجدید دوران برادرکشى شاه سابق پیش‌بینى مى‌نماید بدین معنى که جمعى مردم مفسده جو و برخى مأمورین دولتى که هنوز هوا و هوس تجدید دوران سابق را در سر می‌پرورانند و عمداً دست به تحریکات خانمان‌سوز زده و می‌خواهند امنیت را مختل و اصلاحات اساسى که شخص جناب اشرف در نظر دارند مهمل و معوق سازند (مسلم است که منظورش از برادران کرد و آذربایجانى خودش بوده نه برادران کرد و آذربایجانى واقعى از آنجایى که درجه میهن‌پرستى و درایت و کاردانى آن نخست‌وزیر معظم و مجرب بر همه مبرهن و آشکار بوده و زحماتى را که در این مدت کم زمامدارى خود به منظور نجات کشور متحمل گردیده بر احدى پوشیده نیست لازم دانستم مراتب انزجار و تنفر مردم را از این قبیل مأمورین منفور به عرض رسانیده و جلب آنها را به پیشگاه محترم و مجازات درباره آنان خواستار و جلوگیرى از برادرکشى که البته منظور ریاست محترم دولت است تقاضا مى‌نمایم جناب اشرف باید بدانند که مادامى که همت‌تان مصروف اصلاحات و برقرارى امنیت و به دست آوردن تمامیت ارضى و استقلال داخلى و خارجى کشور بوده و آزادى را که تاکنون در کشور معنى و مفهوم حقیقى نداشته برقرار می‌نماید ملت پشتیبان جناب اشرف مى‌باشد و از هر نوع جانبازى و فداکارى دریغ و مضایقه نخواهیم نمود محمد ناصر قشقایی  (خلاصه آن که از سال 1320 که از مرکز فرار کردند تا سال 1325 غارت کردند خراب نمودند سوختند کشتند و در نتیجه فارس را به روز سیاهى نشانیدند که هنوز به حال آرامش و اطمینان باز نگشته است و با کمال تأسف می‌گویم خانواده‌اى که از کشتار آنها داغدار و خانه‌اى که از غارت آنها خراب نشده باشد در همه استان وسیع فارس وجود ندارد (صحیح است) از آن به بعد تا مرداد 1332 از هر جریان کوچک یا بزرگى علیه استقلال کشور و قدرت دولت مرکزى به نفع خود استفاده و به پاى هر آهنگ مخالفى که علیه مقدسات ملى ما به تحریک اجنبى‌پرستان ساز گردید خوش رقصى‌ها نمودند مثلاً در سه روزه شوم از 25 تا 27 مرداد به فوریت 2 برادر که در خارج بودند به ایران حرکت و مفاد تلگرافاتى که از تلگرافخانه‌هاى شیراز و فیروزآباد، آباده، سیمیرم، شهرضا اصفهان و تهران در این چند روزه مخابره شده و اطلاع همه آقایان محترم که هنوز آن روزهاى سخت را فراموش نفرموده‌اید شاهد زنده صحت عرایض بنده است در یکى از تلگراف‌هایى که از فارس مخابره کرده دولت را به حرکت تهران با هفتاد هزار نفر افراد مسلح تهدید نموده گمان می‌کنم بى‌تناسب نیست که استعلام شود در موقع خلع سلاح از این هفتاد هزار قبضه تفنگ چند قبضه آن را تحویل گرفته‌اند؟

از همه شنیع‌تر و برزاننده‌تر مفاد تلگرافاتی است که از تلگراف‌خانه مجلس مخابره شده (صحیح است) و شاید حتى مقامات انتظامى هم از آنها استحضار نیافته باشند و بهترین برهان عرایض بنده می‌باشد و لیکن با این که نقل کفر کفر نیست گفتن و خواندن آنها براى اینجانب و هر ایرانى خداپرست شاه‌دوست میهن‌خواه میسر نمی‌باشد (صحیح است)از آقایان محترم تقاضا می‌کنم در صورت امکان اصل آنها را قدم رنجه فرموده در تلگراف‌خانه یا رونوشت آنها را ضمن مدارک بنده ملاحظه فرمایند (خرازى- شما هر چه بفرمایید درست است جناب آقاى امید سالار) چون بنده امکان ندارد آنها را تکرار کنم (صحیح است) این یک قسمت براى آقایان روزنامه‌نویس‌ها بد نیست که بدانند که عقیده خان نسبت به خلع سلاح چیست.

نایب ‌رئیس- آقاى امید سالار جنابعالى با مجلس صحبت بفرمایید با خارج صحبت ندارید

امید سالار- خوب من از خواندنش صرف‌نظر می‌کنم

نایب رئیس- نه می‌توانید بخوانید مقصودم این است که طرف صحبت شما مجلس شورای ملى است

امید سالار- اعلامیه‌ای است که خان صادر کرده چاپى است

هم میهنان عزیز بیش از دو ماه است که دولت قانونى و ملى شما را با کودتاى خائنانه 28 مرداد و به دستور اجانب سرنگون کرده‌اند و عده‌اى مزدور که خود را دولت می‌خوانند با اهام از بیگانگان و براى محو پیروزی‌هاى ملى شدن صنعت نفت بر جان و مال مردم چیره شده و به زجر و آزار و توقیف و تبعید ملیون و مبارزان راه استقلال وطن سرگرم می‌باشند بنده نمی‌خواهم بقیه‌‌اش را بخوانم ولى این عقیده ایشان است نسبت به دولت مرکزى، (صارمى- تف بر ایشان) و اما راجع به وطن‌فورشى و خیانت به زاد و بوم برادران قشقایی با سفارتخانه‌هاى بیگانه و مراجع فساد هر روزى که بر طبق مقتضاى وقت آمد و شدها و روابط محرمانه داشته و بنا به اقتضاى بوقلمون شکلى و بى‌پر نسیبى خود در هر موقع با مرجع و مقامى بند و بست نموده و حلقه نوکرى اجانب را به گوش کشیده و حتى برخلاف رسم و آداب ایلیاتى و دهاتى و حق نان و نمک و آیین قدیم و قویم ایران آقاى نوبخت را که جز اشتباه طرفدارى از آنها تقصیرى ناداشت و مهمان‌هایى که خودشان از کشور آلمان دعوت کرده بودند در سر سفره غذا دست بسته تحویل دشمن دادند و این جریان را در کتابى که چند صد هزار جلد چاپ شده ماژور شولته آلمانى به اطلاع دنیا رسانیده که هر ایرانى پاکدل شریفى را متأثر و شرمگین مى‌نماید.

آقایان این کتاب‌ها وقتى در اروپا چاپ می‌شود چند هزار جلد چاپ می‌شود و به آیین مردانگى و آیین ایلمانى و جوانمردى ما لطمه بسیار شدیدى وارد می‌سازد در اینجا مناسب است به خارجیانى که شاید هنوز در اشتباه باشند اعلام شود که برادران قشقایی همان طور که چند سال بر اثر اشتباه کارى و اجراى سیاست ترسانیدن دولت به تظاهر واهى طرفدارى چند صد هزار نفر فارسى و افراد ایل و مرغوب ساختن افراد فارسى و ایلیاتى با ادعاى بى‌اساسى مساعدت دولت

+++

و تعیین شدن رؤساى ادارات فارس به وسیله آنها حداکثر استفاده شخصى را نموده و به دولت و ملت خود خیانت کرده‌اند اطمینان داشته باشند این اشخاص وفا و عاطفه ندارند و خداى نخواسته در صورت پیش آمد ناگوارى براى مملکت نه تنها قواى پارتیزانى تشکیل نداده و از جنوب دفاع نخواهند کرد بلکه چنان که سابقه و رسم آنان می‌باشد با چپاول و کشتار جدیدى تأمین آتیه نموده فرار را برقرار ترجیح خواهند داد و من امیدوارم مصداق این تجربه هیچ وقت براى کشور ما پیش نیاید.

صرف‌‌نظر از همه مطالب معروضه تکلیف بدهى‌هاى آنها به دولت که با فرع تاکنون بالغ بر 14 میلیون تومان می‌شود چیست در این قسمت نیز براى روشن شدن مطلب به استحضار آقایان محترم می‌رسانم در سال 34 که بنده به وسیله مجلس شورای ملى پرونده بدهى‌هاى نقدى و جنسى آنها را خواستم از وزارتخانه‌هاى دارایى انحصارات کشاورزى متجاوز از 70 پرونده در این خصوص آوردند که پس از مطالعه مختصر مسترد شد و تازه اینها غیر از بدهى مسلمى است که به بانک‌ها دارند مثلاً بانک کشاورزى که اگر رعیتى دارایى خود را گرو گذارده و بخواهد براى ننقیه قنات یا احداث باغ و بهبود وضع کشاورزى فقط یک هزار تومان وام بگیرد با جواب منفى روبه‌رو شده و به عرض قبول تقاضا براى دریافت آن باید از مقررات سنگینى که از هفت خوان رستم مشکل‌تراست عبور نماید چندین میلیون ریال بدون جهت و بى‌آنکه بهانه‌اى براى اجراى مقررات بانکى داشته باشند به آنها وام داده است براى نمونه فروض آنها اجازه بدهید یک صورتى اینجا تهیه کرده‌ایم عرض بکنم این مثلاً مهمانى است که در کازرون به دست آنها افتاده است هزار قبضه تفنگ و چندین مسلسل سنگین و سبک و چندین قبضه اسلحه دیگر و مقدارى فشنگ 1100 کیسه شکر این صورت جلسه رسمى است که با امضاى آقاى فهیمى فرماندار و رئیس دارایى و استاندار فارس به تاریخ 18/ 10/25  بر حسب دستور شماره 14164- 1/ 10/ 25 استاندارى است 22665 کیسه شکر سفید و مقدار 27 کیسه شکر سفید جاوه به وسیله کشتى فلان به گمرک وارد که در انبار گمرک موجود بوده مقدار 22665 کیسه بوده که مقدارى از آن در موقع تحویل ریخته شده و پس از جمع‌آورى 22728 کیسه به وزن دو میلیون و یک صد و پنج هزار و پانصد و بیست کیلو بوده است همین طور شکرهاى دیگر وارد شده که به موجب همین صورت‌ مجلس رسمى بنا به مذاکراتى که در کمیسیون به عمل آمده در محوطه اداره گمرک توزیع و به شرح زیر تحویل گردیده این صورتى است که آقایان تمام را بین خودشان تقسیم کردند و تا امروز یک شاهى بابت قیمت این 22 هزار کیسه شکر سفید نداده‌اند مطابق این صورت جزئى که عرض کردم چهارده میلیون تومان بدهى دارند که الان اگر بخوانم باز وقت زیادى‏ می‌گیرد صورت جز است که با اسم و رسم و نام پدر و نام خانوادگیش و چه جور برده‌اند و در کجا گرفته‌اند ما که مى‌گوییم بودجه‌مان کم است و هر روز براى صد هزار تومان چقدر در فلاکت هستیم 14 میلیون تومان امروز دولت علیه ایران از برادران قشقایی طلب دارد. به علاوه این که ناصرخان در موقع سناتور شدن پنجاه هزار تومان برسم مالیات پرداخت و این خود اعترافى است که نسبت به مالیات حقه سنواتى خود کرده و قاعدتاً می‌بایستى در سنوات بعد همه ساله پرداخته باشد و مسلماً نپرداخته است به واسطه طولانى شدن عرایض و احترام به موقعیت مجلس از ذکر مطالب مستدلى درباره خیانت‌هاى برادران قشقایی از کتاب‌هاى ایرانى) یادداشت‌هاى افراد خارجى که به ایران آمده‌اند (کتاب‌هاى آبى مربوط به وزارت خارجه انگلستان و روزنامه‌هاى کثیر‌الانتشار که همراه آورده‌ام خوددارى نموده و تمنى مى‌کنم که اگر از مجازات چهار برادر براى طرفدارى از عالم عفو نمی‌رسد صرف‌نظر خواهد شد لامحاله در موضوع شده است توجه کامل مبذول فرمایید و یک مرتبه قسمتى از خزانه مملکت به جیب کسانی که درصدد نابود ساختن اعتبار دولت بوده‌اند ریخته نشده و از کشور خارج نگردد و باز مدارک دیگرى هست که اگر بخواهم همه را عرض کنم وقت آقایان را می‌گیرد و بنا به دستور مقام ریاست به وقت دیگر می‌گذارم.

نایب رئیس- وقت می‌خواهید برایتان بگیریم

امید سالار- نه به حد کفایت عرض شد در خانه اگر کس است یک حرف بس است امیدوارم در توضیحاتى که راجع به پیشنهادها داده مى‌شود باز اگر لازم باشد نکات دیگرى را به عرض آقایان برسانم.

عمیدی‌نوری- اجازه می‌فرمایید توضیحى عرض کنم

نایب رئیس- بفرمایید

عمیدی‌نوری- (مخبر کمیسیون دادگسترى)- فرمایشاتى که جناب آقاى امید سالار فرمودند واقعاً نظر اجمالى به تاریخ قضیه و کارهاى برادران قشقایی است و البته به جاى خود تمام اینها صحیح است و بنده خیال می‌کنم از مجموع همین نظریات و دلایلى که فرمودند ما مى‌توانیم نتیجه بگیریم که لازم است یک همچو قانونى تصویب شود یعنى دلایل و بیانات خودشان مشعر بر این است که باید با چنین کیفیتى فکرى براى این کار بشود منتهى البته تصدیق خواهند فرمود اگر دیگران بد کردند ما نباید بد بکنیم در همین مجلس شورای ملى قانون غلطى به نام مصادره تصویب شد بعد هم لغو شد براى این که کار غلطى بود (صحیح است) ما هم نمی‌توانیم در مقابل یک اعمال بدى که به جاى خود آن عمل بد باید تنبیه شده باشد و مجازات شده باشد (امید سالار- حالا هم دیر نشده است) ما هم کار بد بکنیم بنده خیلى خوشوقت شدم که وقتى لایحه دولت مطرح بود در کمیسیون دادگسترى ما مخصوصاً لایحه را آوردیم آنجا قرائت شد رفقاى کمیسیون دادگسترى اینجا تشریف دارند در خود مقدمه لایحه دو جمله بسیار اساسى است که در ماده واحده نیست و بنده لازم مى‌دانم که اینجا قرائت شود و در صورت ‌مجلس درج شود اینجا گفته شده به رعایت مصالح عالیه کشور و آبادى و عمران فارس و بنادر دولت تصمیم گرفته است عشایر فارس را در نقاطى که اکنون محل سیر و چراى احشام آنها است سکونت بدهد و به کار کشاورزى مشغول کند  یعنى نکته اصلى و اساسى در این لایحه این است که ما اسکان کنیم عشایرمان را و اینها را به کار کشاورزى وادار کنیم و مطلب مهمتر این است که تصور این نشود که املاک کسى را با این سوابقى که می‌گویید قانون می‌گذرد که املاک آنها را بگیرند برخلاف میل آنها بگیرند و بفروشند براى رعایت همین موضوع است که در مقدمه لایحه نوشته شده است با موافقت آقاى محمد حسین قشقایی آقاى محمدحسین قشقایی هم موافقت خود را براى فروش این املاک اعلام داشته‌اند و این نکته نشان می‌دهد دولت که یک چنین لایحه‌اى را آورده است و مجلس شوراى ملى هم که با این گزارشى که چند کمیسیون رویش مطالعه کرده موافقت نموده حتى رعایت رضایت در خرید هم شده و با توجه به این نکات و این مقدماتى که فرمودید بنده معتقد هستم در اساس و در کلیات لایحه لزوم چنین لایحه‌اى به این کیفیت بیشتر باشد و رعایت جهات مختلف از نظر سیاست مملکت از نظر امنیت محل که فرمودند که آنها پارتیزان‌هایى نخواهند بود براى مصالح مملکت براى این که خود کشاورزان آنها و همان عشایرى که اسکان شده‌اند از خاک خودشان و از مملکت خودشان دفاع بکنند لازم شد چنین لایحه‌اى بیاید و همین طور براى پرداخت بدهى‌های‌شان و این صورت‌هایى که فرمودید تمام این نکات در ضمن لایحه با رعابت موازین قضایى و قانونى پیش‌بینى شده و بنده معتقدم که این لایحه صحیح است هم جواب سیاسى هم جوانب امنیتى و هم جوانب قانونیش از نظر رعایت حق مالکیت هر کس محظوظ شده به این جهت بود که لازم بود این توضیحات را عرض کنم.

نایب ‌رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته به ورود در ماده واحده رأى می‌گیریم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

3 -اعلام تصویب صورت‌ مجلس

نایب ‌رئیس- چون عده کافى است صورت جلسه قبل را هم تصویبش را اعلام می‌کنیم

4- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایی

نایب ‌رئیس- ماده واحده مطرح است چون کسى اجازه نخواسته پیشنهادها قرائت می‌شود. آقایان توجه بفرمایید که مطابق آیین‌نامه پیشنهادها فقط قرائت می‌شود و به کمیسیون ارجاع می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌نمایم ماده واحده لایحه خرید املاک ورثه اسمعیل قشقایی به شرح زیر اصلاح گردد

ماده واحده- دولت مکلف است حداکثر در ظرف شش ماه کلیه املاک ورثه اسمعیل قشقایی صولت‌الدوله و متعلقات آن واقع در استان هفتم حتى آنچه را که در سال 1335 به بعد با دیگران به هر نحوى از آنحا معامله شده بر طبق قسمت الف از ماده 16 قانون سازمان برنامه کارشناس انتخاب و بهاى مناسبى تعیین و خریدارى نموده و به ملکیت خود درآورد و سپس بین عشایرى که اسکان می‌شوند و زارعین محل به استثناى اقوام طبقه اول و دوم ورثه اسماعیل قشقایی و مستخدمین و عمال آنها تقسیم و به همان بهاى خرید به اقساط ده ساله به فروش برساند صارمى

امید سالار یک امضاى دیگر پیشنهاد می‌کنم در تبصره 1 ماده واحده خرید و تقسیم املاک ورثه اسماعیل قشقایی بعد از جمله در اختیار وزارت دارایى می‌گذرد عبارت ذیل اضافه شود که به ترتیب پایین به صاحبان آن پرداخت گردد یک ثلث نقداً در موقع تنظیم اسناد رسمى یک ثلث پس از یک سال و ثلث آخر پس از دو سال از تاریخ تنظیم سند

امید سالار- على قوام- استخر و دو امضاى دیگر

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده خرید و تقسیم املاک ورثه اسمعیل قشقایی اضافه شود.

تبصره 4- املاک بالا بین عشایرى که اسکان می‌شوند و زارعین همان املاک به ترتیبى تقسیم شود که به هر خانوار بیش از میزانى که شخصاً بتوانند زراعت نمایند (بیست هکتار زمین با آب) داده نشود و خانه‌هاى شهرى به ادارات دولت واگذار شود

امید سالار- على قوام- استخر- کشکولى- مقام ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌نمایم جمله (براساس طرز تقویمى که در ماده 16 قانون سازمان برنامه مقرر گردیده حذف و به جاى آن براساس

+++

ارزیابى عادله منظور شود)

دکتر بینا

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌کنم که تبصره 1 از ماده واحده لایحه مطروحه به ترتیب زیر اصلاح شود

تبصره- پرداخت بهاى املاک خریدارى پس از احتساب بدهى‌هاى ورثه مذکور به دولت به اقساط ده ساله که هر سال جز بودجه کشور منظور خواهد شد به عمل آید و در مقابل وجوه حاصله از فروش املاک مزبور به خزانه‌دارى کل به حساب درآمد متفرقه منظور می‌گردد املاک تقسیم شده تا پرداخت کلیه اقساط بدهى در وثیقه دولت باقى می‌ماند

تبصره 2- حذف می‌شود دکترامیر حکمت

مقام ریاست معظم مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌نمایم که املاک ورثه قشقایی مصادره شود ابراهیم پردلى مقام ریاست معظم مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌نمایم که املاک ورثه قشقایی به افراد عشایر قشقایی فروخته شود ابراهیم پردلى

مقام ریاست معظم مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌نمایم که در مدت یک سال دولت مسئول باشد املاک ورثه قشقایی را بین افراد عشایر تقسیم نماید ابراهیم پردلى

ریاست معظم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌نماید در ماده واحده قبل از کلمه خریدارى در پرانتز قید شود. (بدون سود)

فلیکس آقایان

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به لایحه خرید و تقسیم املاک ورثه اسماعیل قشقایی اضافه شود.

تبصره 3-ورثه صولت‌الدوله قشقایی تا سى سال حق اسکان و تملک در استان فارس ندارند و در صورت سکونت دولت مکلف است آنها را به نقاط دیگر مملکت انتقال دهد و در صورت تملک مورد علاقه و ملک آنها به ترتیب این قانون از ملکیت آنها خارج شود

امید سالار- استخر صارمى- على قوام- کشکولى

نایب رئیس- پیشنهادها و لایحه براى شور دوم به کمیسیون ارجاع خواهد شد

5- طرح و تصویب یک فوریت گزارش کمیسیون راه راجع به اجازه استخدام تا پنجاه نفر مهندس راه‌سازى

نایب ‌رئیس- گزارش کمیسیون راجع به اجازه استخدام عده‌اى متخصص جهت وزارت راه مطرح است گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون راه در جلسه مورخه 16 تیر ماه 36 لایحه شماره 4543 دولت راجع به اجازه استخدام تا پنجاه نفر مهندس و تکنسین ایرانى متخصص در امور راه‌سازى و ساختمان را با حضور آقاى وزیر راه رسیدگى و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- به وزارت راه اجازه داده می‌شود که تا پنجاه نفر مهندس متخصص و تکنیسین ایرانى در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان و همچنین تعداد مورد احتیاج میکانیسین و کمک میکانیسین و متخصص عمل براى به کار انداختن و بهره‌بردارى از ماشین‌هاى جدید راه‌سازى و راه‌دارى به طور پیمانى استخدام نماید میزان حقوق میکانیسین و سایر متخصصین عمل بر پایه اطلاعات علمى و عملى آنها در به دو ورود و خاتمه دوره آموزشگاه تعیین خواهد شد.

تبصره- آیین‌نامه میزان حقوق افراد و شرایط استخدام آنها از طرف وزارت راه تهیه و پس از تصویب کمیسیون راه استخدام مجلسین مورد عمل و اجرا گذارده خواهد شد.

مخبر کمیسیون راه (مهندس فروهر)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون بودجه در جلسه 29 آبان ماه 1336 با حضور آقاى معاون وزارت راه لایحه اجازه استخدام 50 نفر مهندس و تکنیسین ایرانى براى وزارت راه را مورد رسیدگى قرار داده و با گزارش کمیسیون راه موافقت نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون بودجه (مشایخى)

گزارس از کمیسیون امور استخدام به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور استخدام در جلسه 25 مهر ماه 1336 با حضور تیمسار سرلشگر انصارى وزیر راه به لایحه اجازه استخدام مهندس و مکانیسین براى وزارت راه رسیدگى و پس از مذاکرات لازم خبر کمیسیون راه را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون امور استخدام- احمد مهران

نایب ‌رئیس- پیشنهادى براى یک فورى بودن این گزارش رسیده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

امضاکنندگان ذیل تقاضا داریم گزارش مربوطه به استخدام 50 نفر مهندس و تکنیسین وزارت راه با قید یک فوریت مطرح شود دولت‌آبادى. اقبال. دکتر مشیر فاطمى. بهبهانى. سعید مهدوى. کیکاوسى. معین‌زاده. برومند. دکتر پیرنیا. محمود ذوالفقارى. دکتر دادفر. کشکولى. رحیم دادگر. مهندس جفرودى. حشمتى. صفارى. مشایخى. دکتر امیر نیرومند. فخر طباطبایى. دهقان. خزیمه علم. امید سالار. استخر و چند امضاى دیگر

نایب رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) باید رأى گرفت، رأى می‌گیریم به فویت گزارش آقایانی که با فوریت موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. حالا کلیات لایحه مطرح است آقاى مهندى فروهر یک نظر کوچکى که لازم بود بفرمایید که اصلاح شود تا در کلیات صحبت شود

مهندس فروهر (مخبر کمیسیون راه)- راجع به اصل لایحه بنده لازم نمى‌بینم توضیح عرض کنم چون راه‌هاى کشور به وضع خیلى اسفناکى افتاده بود که همه آقایان اتومبیل‌های‌شان کم و بیش خراب شده بود (مهندس اردبیلى- حالا هم همین طور است) خوشبختانه براى رفع همین نقصه وزارت راه موفق شد از محل استقراضى ماشین‌آلات راه‌سازى و راه‌دارى از خارجه تهیه کند که به این وضع خاک‌بازى و عمله و بیل و خاک هوا کرده خاتمه داده شود و به وسیله ماشین‌آلات این راه‌ها از طریق مکانیزه شده شن‌ریزى شود مسطح شود تا چندین سال دیگر که انشاءالله راه‌ها آسفالت خواهد شد لااقل این راه‌هاى خاکى و شنى قابل عبور باشد این است که بنده فکر کردم که همه آقایان محترم موافق خواهند بود که این مجوز استخدام متخصصین و مهندسین به دست وزارت راه داده شود که بتوانند زودتر از این ماشین‌آلاتى که یک پارتى‌اش آمده و پارتى‌هاى دیگرش در راه است استفاده کنیم و از این وضع اسف‌انگیز رهایى پیدا کنیم یک جمله‌اى به این ماده واحده بعد از جمله مکانیسین و متخصصین موجوده قرار است اضافه شود که بنده از طرف کمیسیون موافقم با این که در سطر سوم ماده واحده بعد از کلمه کمک مکانیسین و متخصصین عمل اضافه شود به تناسب وسایل موجود این است که اگر وزارت راه موافقت با این اصلاحات بکند ممکن است منظور شود و این را خواستم قبل از این که کلیات مطرح شود عرض کرده باشم (یکى از نمایندگان- روشن نشد) عرض کنم در سطر سوم ماده واحده بعد از کلمه مکانیسین و متخصص عمل اضافه شود و به تناسب وسایل موجوده یعنى راننده‌ها تا حدى متناسب با ماشین‌آلات باشند که به طور کلى این طور تعبیر نشود که وزارت راه حق استخدام مهندس و متخصص الى غیر‌النهایه دارد.

نایب رئیس- آقاى دکتر شاهکار مخالفید؟ (دکتر شاهکار- موافقم) آقاى عمیدی‌نوری‏

عمیدی‌نوری- مخالفم

نایب رئیس- بفرمایید

عمیدی‌نوری- در دو سال قبل جناب آقاى وزیر راه که بنده از نظر راه‌هاى مازندران اغلب خدمت‌شان مزاحم بوده‌ام و تقاضا می‌کردم که فکرى براى راه‌هاى مازندران بشود می‌فرمودند که با وسایل مکانیزه براى راه‌هاى کشور فکر کرده‌ایم و به زودى این موضوع حل خواهد شد و لطف‌شان راه هم نسبت به راه‌هاى مازندران تشکر مى‌کنم که در درجه اول ابراز فرمودند به دلیل این که این واحدهاى مکانیکه که گویا در حدودى بیش از 10 میلیون دلار می‌باشد 10 میلیون دلار هم اعتباراتى براى این موضوع از امریکا در نظر گرفته شده که این واحدهاى مکانیکى خریدارى بشود و براى راه‌هاى تمام استان‌ها بیاید از این واحدهاى مکانیکى به مازندران در درجه اول مرحمت فرمودند و دو سال پیش بنده در زمستان خدمت‌شان بودم بعضى از نمایندگان محترم جناب آقاى توماج هم تشریف داشتند رفتیم و جشنى هم آنجا گرفته شد براى افتتاح چنین کار بزرگى که البته در مملکت ما بى‌سابقه بود و خیلى هم تشکر کردیم ماشین خیلى بزرگى هم آنجا در یکى از گاراژهاى اول راه در سارى بود و ما هم امیدوار بودیم با آمدن یک چنین واحد مکانیکى که دو سال پیش رفتیم خدمت‌شان و آنجا دیدیم و موجود بود راه‌هاى مازندران به نحوى خوب خواهد بود که اغلب آقایان در ایام عید و ایام تعطیل که تشریف مى‌برند راحت خواهند بود از آن طرف برنامه دیگرى هم خوشبختانه براى راه‌هاى مازندران به وجود آوردند برنامه آسفالت که ما امیدوار بودیم با این برنامه استفاده از واحدهاى میکانیکى و با آن برنامه استفاده از آسفالت با اعتبارات البته با یک نظم معین این راه‌ها جلو برود و یک موقعیتى لااقل در یک استان و یک قسمت از راه کناره به وجود بیاید ولى با وجود این که مدتى است مى‌گذرد بنده گاهى هم درباره همین راه‌هاى مازندران گرفتار می‌شدم و مراجعه به رئیس راه مازندران مى‌کردم که آقا ما یک واحد مکانیکى داریم موجود بود در مدمت تیمسار معظم شرفیاب شدیم و زیارت کردیم این چه شد بنده اغلب می‌دیدم که این واحد مکانیکى همان طور در گاراژ هست ولى راه به همان وضعیت خاکى باقى می‌ماند و مأمورین مشغول خاک پراندن بودند و از آن واحد مکانیکى استفاده نمی‌شد بنده از روى این تجربه‌ای که داشتم و دارم خواستم که در این موقع که این لایحه بسیار خوب مطرح است تذکر داده باشم حالا که این لایحه است چرا این لایحه را صحیح‌تر و وسیع‌تر و منظم‌تر ننوشته‌اید که فردا باز ما گرفتارى پیدا نکنیم که از این 17 میلیون دلار استفاده شود واحدهاى مکانیکى بیاید در تمام استان‌هاى

+++

ایران ولى بعد معلوم نباشد که آن مکانیسین‌ها و آن متخصصنى در چه حدى و با چه میزاین و براى چه قسمت‌هایى هست چون لایحه هم مبهم نوشته شده 50 نفر متخصص و مهندس ایرانى و بعد هم قسمت‌هاى دیگر نوشته تعدادى از فلان و بعد هم همان طور حقوقش را معلوم نکرده و عطف به آیین‌نامه کرده است بنده یکى از معایبى که اخیراً در طرز قانون نویسى خودمان مى‌بینم دیروز هم در کمیسیون بازرگانى راجع به تعرفه گمرکى بحث کردیم این است که اصول اساسى که مجلس باید تصویب کند این را در لوایح اسمش را می‌گذارند آیین‌نامه و بعد هم آن آیین‌نامه را می‌دهند به کمیسیون تازگى راهى پیدا شده که قبل از تصویب کمیسیون اجرا می‌شود یعنى می‌گویند به محض این که آیین‌نامه را دولت به کمیسیون داد اجرا می‌شود بنده معتقدم که بهترین امری که مجلس شورای ملى دخالت دارد و امور مالى است که از وظایف مختصه مجلس شورای ملى است این است که این امور بایستى در متن قانون باشد و از تصویب و طرح در پیشگاه مجلس شورای ملى بگذرد نه این که اینجا ذکر شود اولاً ماده واحده یک کلى است تا 50 یک رقم مشخصى است مطلب معلوم است بعد می‌رسد به تعداد  بعد هم حقوقش معلوم نیست می‌گویند طبق آیین‌نامه‌اى که بعداً تهیه می‌شود (اقبال- کدام آموزشگاه) همین طور که فرمودید کاملاً صحیح است موضوع آموزشگاه آن هم مبهم است به طور کلى لایحه یک ابهاماتى دارد جناب آقاى وزیر راه فعالیت زیادى دارند و این را نمی‌شود منکر شد که ایشان واقعاً در کار خودشان جدى هستند ولى ما معتقد هستیم که این وسایل کار روشن و واضح اگر در لوایح قانونى نوشته شود هم دست خود دولت و جناب آقاى وزیر راه بازتر خواهد بود و هم ما در آینده مى‌توانیم بگوییم آن کارهایى را که شما مى‌خواستید به سرعت از مجلس گذشت حالا با این 17 میلیون دلارى که براى مملکت پیدا شده و این لایحه امروز تصویب می‌شود اقلاً در یک مدت معین و به سرعتى با یک برنامه منطقى این راه‌ها اصلاح شده تحویل شود این بود عرض بنده‏

نایب رئیس- آقاى دکتر مشیر فاطمی

دکتر مشیر فاطمى- بنده مى‌خواستم به نام موافق لایحه یکى دو تذکر داده باشم قسمت اول جناب آقاى عمیدی‌نوری فرمودند که این حقوقش را معین نکرده‌اند تا الان اغلب نمایندگان محترم مراجعاتى دارند به وزارت راه و متأسفانه جناب آقاى وزیر راه مهندسین کافى در اختیار ندارند مهندسین خوب ایرانى هم نمى‌روند وزارت راه و می‌روند در شرکت‌هاى مقاطعه کارى کار مى‌کنند و یا در شرکت‌هاى خصوصى و 5 تا ده برابر حقوق وزارت راه را مى‌گیرند این است که اینجا نمی‌توانند به طور کلى معین کنند که چقدر باید حقوق بدهند چون ایشان باید بگردند ببینند کسى را پیدا مى‌کنند براى وزارت راه یا خیر بنده خیال مى‌کنم این طور باشد اما آنچه که بنده مى‌خواستم حضور آقایان نمایندگان محترم و جناب آقاى وزیر راه عرض کرده باشم این است که این وسایل را مى‌خریم و مى‌آوریم و مى‌خواهیم راه‌هاى مملکت درست بشود اما اشکال عمده ما این است که حساب‌هاى راه‌سازى و اعتبارات راه‌سازى متأسفانه متمرکز نیست همین الان دلیل عرض مى‌کنم راه‌آهن چرا پیشرفت کرده چرا آقاى وزیر راه و وزارت راه موفق شدند با کمک سازمان برنامه راه مشهد را تمام کنند و راه تبریز را هم دارند تمام مى‌کنند براى این که این اعتباراتش تمرکز دارد و دستورات‌شان همه اجرا می‌شود اما متأسفانه در کار راه‌سازى اعتبارات متمرکز نیست بنده مى‌خواهم از جناب آقاى وزیر تقاضا کنم با هیأت دولت مذاکره بفرمایند با سازمان برنامه مذاکره بفرمایند یک کمیسیون مشترکى درست کنند در سازمان برنامه تحت نظر وزیر راه و کل اعتبارات راه‌سازى مملکت را بیاورند تحت نظر این کمیسیون و این کمیسیون بتواند اتخاذ تصمیم کند الان براى هر راهى که می‌خواهند بسازند یک مقدارى توى حساب آسفالت است یک مقدارى توى حساب راه‌سازى است یک مقدارى توى حساب سازمان برنامه است اصلاً جمع و جور کردن این حساب کار حضرت فیل است باید فکرى کنید یک لایحه بیاورید در مجلس من خیال مى‌کنم فوراً در مجلس تصویب می‌شود که تمام اعتبارات راه‌سازى تحت نظر یک کمیسیون یا نمایندگان سازمان برنامه و نظارت وزیر راه باشد که بتوانند تمام اعتبارات آنجا را جمع کنند. یک مطلب دیگرى که بنده مى‌خواهم استفاده کنم و عرض کنم این موضوع به خفیفاتى است که متأسفانه در کارهاى ساختمانى وزارت راه پیش وى آید و بنده با این تخفیف‌ها مخالفم یعنى وزارت راه مى‌آید یک راهى را برآورد مى‌کند صد هزار تومان بعد یکى مى‌آید مى‌گوید بنده 45 هزار تومان کم می‌کنم و با 55 هزار تومان می‌سازم مطابق قانون هم باید بدهند همین آدمى که پیشنهاد مى‌دهد این خطرناک‌ترین کارها است آخر اگر مهندسین صد هزار تومان برآورد کرده‌اند این چطور می‌تواند با 55 هزار تومان تمام کند؟ یا مقاطعه کار خداى نکرده تویش می‌خورد یا مهندسین اشتباه می‌کنند این رویه باید تجدیدنظر درش بشود 5 درصد دو درصد ده درصد قابل قبول است هیچ جاى دنیا این سیستم نیست آقا اگر در امریکا در آلمان اگر واحد را صد درنظر گرفتند اگر کسى بیاید بگوید من بیست درصد تخفیف مى‌دهم می‌گویند برو تو می‌خواهى تقلب بکنى حقه‌بازى بکنى در هر صورت باید فکر این کار را کرد در هر حال این مطلب تمرکز حساب‌ها بسیار مهم است و اگر شما دو هزار ماشین دیگر بیاورید و حساب‌هایتان متمرکز نباشد و بودجه‌تان تحت نظر کمیسیون معینى نباشد که بداند چه دارد راه‌هاى کشور درست نخواهد شد بنده امیدوارم با این زحماتى که جنابعالى می‌کشید و صبح تا شب مشغول راه‌ها هستید یک کارى بکنید که این حساب‌هایتان در یک جایى متمرکز باشد تا واقعاً بشود یک کار حسابى کرد

نایب رئیس- جناب آقاى وزیر نظرى دارید بفرمایید

وزیر راه (سرلشگر انصارى)- بنده از تذکراتى که جناب آقاى عمیدی‌نوری و جناب آقاى دکتر مشیر فاطمى فرمودند بى‌نهایت سپاس گزارم منظور وزارت راه از تقدیم این لایحه به دست آوردن وسیله نگاهدارى و به کار انداختن لوازم مکانیکى است که متاسفانه تا به حال نداشتیم یا اگر داشتیم بسیار ناچیز بود دو سال قبل که جناب آقاى عمیدی‌نوری تشریف فرما شدند به مازندران منظور افتتاح یک کارگاهى بود که بتوانیم تعمیرات بسیار کوچکى را آنجا انجام دهیم و ضمناً ما داراى یک کامیون و سه بولدوزر بودیم تصدیق می‌فرمایید که نگاهدارى راه‌هاى یک استان با این وسایل بسیار مشکل است اشکال دیگرى که خود جنابعالى به آن توجه فرمودید ما درگذشته به یک راننده در حدود 250 تومان حداکثر با فوق‌العاده و تمام مزایا می‌دادیم در صورتى که در کارهاى مشابه همان راننده در حدود هفتصد تومان پول می‌گرفت بلافاصله اینها ترک خدمت مى‌کردند و ما هم با هیچ وسیله‌اى نمی‌توانستیم آنها را وادار کنیم که بمانند خوشبختانه با استفاده از محل این قرضه وسایل کافى در نظر گرفته شده اخیراً از راه‌هاى مازندران بازدیدى به عمل آمد و ملاحظه فرمودند در حدود 150 کیلومتر یک نفر عمله وجود ندارد و با بولدوزرهاى کوچک این کار انجام می‌شود و بنده امیدوارم که به زودى در تمام راه‌هاى کشور این کار صورت بگیرد حالا استدعاى بنده این است که توجه بفرمایید که با تصویب این لایحه وزارت راه بتواند وظایف خودش را انجام بدهد راجع به فرمایشات جناب آقاى دکتر مشیر فاطمى بنده صددرصد فرمایشات ایشان را تصدیق مى‌کنم و امیدوارم که موضوع راه‌سازى و این موضوع مناقصه و تخفیفاتى که بعضى مقاطعه کاران مى‌دهند جلوگیرى شود.

نایب رئیس- آقاى صدرزاده

صدرزاده- یکى از مهمترین وسایل پیشرفت یک مملکتى مسئله ارتباطاتش است (صحیح است) تا مسئله ارتباطات یک وضع عملى و منظمى انجام پیدا نکند هیچ کارى پیش نخواهد رفت بنده خیلى متأسف هستم با این که هر قانونى راجع به وسائط نقله به مجلس مى‌آید مجلس شوراى ملى با حسن نظر تصویب مى‌کند ولى آن نتایجى را که باید در این موضوع بگیریم از تصویب این قوانین نمى‌گیریم مثلاً بنده حوزه انتخابى خودم را عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید در استان پهناورى متر فارس راجع به راه‌هاى اساسیش یک راهى بنا بود که اهواز را به فارس متصل کند چند سال است می‌گذرد و هنوز از مرحله مطالعه به مرحله عمل نرسیده است و خود جناب آقاى وزیر راه هم بر این قضیه گواهند واقعاً ما نمی‌دانیم در مقابل این قوانینى که هر روز با کمال سهولت تصویب می‌کنیم وجدان خودمان را چه جور آرام کنیم چندى قبل از این در خدمت جناب آقاى وزیر راه بودیم با یک جمعى از نمایندگان محترم فارس راجع به فرودگاه شیراز آنجا صحبت شد. آن وقت تیمسار اشتوداخ هم رئیس این قسمت در آنجا بودند. بنده عرض کردم این فرودگاه جدیدى که شما می‌خواهید براى فارس تهیه کنید چند سال طول می‌کشد؟ گفتند چهار سال طول می‌کشد. گفتم از حالا تا چهار سال تکلیف این فرودگاه شیراز چیست؟ این فرودگاه فعلى اگر مورد احتیاجتان هست اقلاً در عرض چهار سال که باید از این استفاده کنید یک مبلغى خرج این بکنید که در زمستان طیاره بتواند آنجا فرود بیاید و اسباب قطع ارتباط نشود، البته ایشان هم پیشنهادى کردند به وزارت راه و بالاخره زمستان آمد. دیشب همه آقایان در روزنامه اطلاعات خواستند که راه به واسطه برف و باران از یک طرف مسدود شده و فرودگاه هم چون آسفالت نشده و وسایل نداشته است و برف و باران بوده است طیاره‌ای که آمده می‌خواسته برگردد و نمی‌توانسته است به زمین بنشیند! آخر آقا ملاحظه بفرمایید این وضع تأسف‌آور است و تحملش زیاد مشکل است که یک استانى در موقع زمستان که باید ارتباط داشته باشد تنها یک فرودگاه داشته باشد و آن هم طورى باشد که به هیچ‌وجه من‌الوجوه نتواند در آنجا طیاره‌اى فرود آید و در حقیقت وسایل ارتباط قطع بشود، بنده در حسن نیت جناب آقاى وزیر راه هیچ تردیدى ندارم و حقیقتاً ایشان هم خیلى کوشش می‌کنند، خیلى سعی می‌کنند که این کارها به نحو بهترى انجام بدهند ولى متأسفانه در نتیجه و عمل آن طوری که ما انتظار داریم کارى از پیش نمی‌رود، بنده می‌خواستم

+++

از ایشان تمنى کنم که در این قسمت یک توجهى بفرمایند. و اما راجع به راه‌ها این مطلب درست است که ما محتاج به مهندسین و متخصصین خارجى هستیم و باید استخدام کنیم و باید حقوق کافى به آنها بدهیم و این که هر چیز ارزانتر باشد آن را در دست بگیریم این کار صحیح نیست این مثلى است عوامانه که از پیش مى‌گفتند هیچ ارزانى بى‌علت نیست و هیچ گرانى بى‌حکمت نیست این درست است من باب نمونه ملاحظه بفرمایید چقدر پول براى تعمیر این راه قم خرج شده در صورتی که اگر از روز اول این را با یک مبلغ بیشترى ساخته بودند به هیچ‌وجه این قدر مخارج تعمیر برنمی‌داشت راجع به این اشخاصى هم که فرمودند جناب آقاى وزیر راه فرمودند که بیشتر آنها در جاهاى دیگر مشغول خدمت هستند و ما نمی‌توانیم اینها را با پول کمترى به کار بگماریم این صحیح است ولى یک نکته هست جناب آقاى وزیر راه و آن این است که این اشخاص با حقوق بیشتر در دستگاه‌هاى خصوصى بیشتر از آنها کار مى‌کنند و متأسفانه این اشخاص ممکن است با حقوق کافى و بیشتر بیایند در دستگاه وزارت راه ولى اگر درست بازرسى نشود و درست مراقبت نشود از وجود اینها آن استفاده‌اى که باید بشود نمى‌شود در پایان این ماده بنده دیدم نوشته است میزان حقوق این مکانیسین و سایر متخصصین عمل بر پایه اطلاعات علمى و عملى آنها در به دو ورود و خاتمه دوره آموزشگاه تعیین خواهد شد از ماده این طور استنباط می‌شود که باید یک دوره آموزشگاهى را آنجا طى کنند که بر‌ اساس آن تعیین حقوق بشود ولى هیچ معین نشده است که دوره آموزشگاه چقدر است و در کجا تشکیل می‌شود بچه نحو تشکیل می‌شود شرایط ورود به آموزشگاه چیست، شرایط طى کردن آن چیست این نکات در اینجا ذکر نشده است و اگر منظور این است که در آیین‌نامه این نکات تذکر داده بشود خوب بود این نکات ضمن تبصره‌اى در این لایحه گنجانده می‌شد در هر حال بنده راجع به وضعیت ارتباط راه‌ها به خصوص در قسمت فارس و در قسمت فرودگاه به هیچ‌وجه نمی‌توانم اظهار رضایت کنم و گامان می‌کنم‏ وزیر محترم راه به من حق بدهند و در طى این مدت هم خیلى زیاد نمایندگان فارس مزاحم بودند و اغلب در جلسات شرکت کرده‌اند و خلاصه به فارس 3 چیز داده شده است یکى فرودگاه به این کیفیتى که ملاحظه می‌فرمایید یکى اتصال راه شیراز به اهواز به آن کیفیتى که عرض کردم یکى هم سد درودزن است که شانزده هفده سال است حرف می‌زنند و هنوز عملى نشده است

نایب رئیس- آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- بنده خوشوقتم که در پشت این تریبون عرض کنم که در سال گذشته موقعى که بودجه اینجا مطرح بود من تذکراتى راجع به راه‌سازى دادم و از‌ آقاى وزیر راه تقاضا کردم که به این مطالب توجه بفرمایید، در آن موقع جناب آقاى وزیر راه به من فرمودند که این مطالب که تذکر دادى مورد نظر است و انجام خواهد شد و الحمدالله دیدیم که یک وزیرى بعد از چند ماه قولى که داده بود به مرحله عمل رسانیده، پیشنهادش را در مجلس شورای ملى مطرح کرد، به عقیده بنده وزیر راه مثل وزیر فرهنگ جایش در تونل‌ها است، در راه‌ها است، در محل کارگاه‌ها است، همان طوری که وزیر فرهنگ محلش در مدارس است، در جاهاى تعلیم و تربیتى است، من شرافتمندانه باید اقرارکنم که وزیر فعلى راه این برنامه را عمل کرده است، چندى پیش که من رفتم به استان عزیز آذربایجان از مراغه که خواستم بروم به تبریز این شانس براى من رخ داد که از کنار راه‌آهن بروم رفقاى عزیز آذربایجانى، واقعاً براى من منتهاى خوشوقتى بود وقتى دیدم کارگرهاى ایرانى به سرپرستى وزیر راه با نهایت جدیت و علاقه مشغول انجام این راه هستند و من امیدوارم در آتیه نزدیکى تهران به وسیله راه‌آهن به تبریز وصل بشود و این قدم بزرگ برداشته بشود البته اینجا هم جاى انتقاد است هم جاى تشویق کارهایى که عملى شده است و به مرحله عمل درآمده است باید بگوییم و تشویق کنیم یکى از مطالب همین بود که من خدمت آقاى وزیر راه از پشت تریبون عرض کردم گفتم که آقا ما نمی‌توانیم با عمله و بیل و خاک و این چیزها کارى انجام بدهیم ما وسایل مکانیکى می‌خواهیم این وسایل مکانیکى آمده و این لایحه هم به مجلس تقدیم شده است، من راجع به خود مطلب یک تذکراتى داشتم که واقعاً دیدم جناب آقاى صدرزاده آن تذکرات را اینجا دادند البته آقا این تذکر را خواهید داد که منظور از آموزشگاه چیست، مطلب دومى که در لایحه هست و بنده به عنوان موافق دارم صحبت می‌کنم این قضیه استخدامى است و باز این مطلب را آقاى صدرزاده تذکر فرمودند به محض این که اسم شخص شد عبدالرحیم و محمد نقى این امر نباید سبب بشود که شخصیت و والرش از بین برود یکى از خارجیان می‌گوید ما اینقدر پول نداریم که جنس ارزان بخریم عرض کنم مهندسین ایرانى هستند، تشخیص صلاحیت با شماست از این آقایان حداکثر استفاده را بکنید، به خصوص که ما دیدیم اشخاصى به اسامی به بمباستیک  Bombastique آمدند اینجا به اندازه یک پول به درد ما بخوردند آمدند پول‌هایمان را به هدر دادند و رفتند امروز اگر وزیر راه در یک مجلس بیاید بگوید که از مهندسین و متخصصین ایرانى استفاده کنیم باید به او تبریک بگوییم و بگوییم حداکثر اختیار را به تو می‌دهیم ارزش اینها را داشته باش در برابر این حرف‌هایى که آقایان می‌زنند و اغلب حرف‌هایشان صحیح است باید حقوق کافى به اینها بدهیم و شخصیت را طورى بالا ببریم که کار کنند، مطلب سومى که آن روز عرض کردم و حالا هم می‌خواهم عرض کنم این است که ما باید در هر کارى مخصوصاً در کارهاى تکنیکى‌مان بودجه برنامه‌اى داشته باشیم، اگر این بودجه برنامه‌اى عملى بشود آقاى وزیر پول می‌خواهند بگیرند پشت تریبون مى‌گویند که از هشت ماه پیش مجلس شوراى ملى به من اجازه 15 میلیون تومان دادند، این 15 میلیون تومان را کار کردم و این نتیجه‌ای است که براى تو آوردم اگر این قسمت عملى بشود مطمئن باشید هم مجلس در بودجه اشکال نخواهد کرد و هم مردم مالیات بده واقعاً با میل مالیات مى‌پردازند، اما وقتى پول را بدهند بدون این که حسابش را بدانند و ترکیب پول را ببینند نخواهند داد و جریاناتى اتفاق خواهد افتاد که ملاحظه فرموده‌اید، چیزهایى هست که کنترلش خیلى آسان است، امروز قیمت یک کیلومتر راه معلوم است چقدر است به بهترین وجهى که مصرف بشود من خیال مى‌کنم در حدود 300 هزار تومان مهندس فروهر حداکثر) دیگر بهتر، البته از این عددى که من گفتم اتخاذ سندى نفرمایید چون در این قسمت بنده به کلى عامى هستم ولى همان طورى که آقاى مخبر فرمودند حداکثرى که گفتند این مبلغ است فرض بفرمایید صد کیلومتر است صد تا سیصد هزار تا، این را بودجه گرفتیم و بعد هم این مقدار کار کردند نه این که به قول آقاى عمیدی‌نوری آمدند براى مالابراتوار خاک معرفى کردند بعد هم معلوم بشود که این پول‌هاى ما کجا رفته است از آقاى وزیر راه استدعا می‌کنم همان طورى که حداکثر فعالیت را مى‌کنند و امیدوارم موفق باشند من نمی‌خواهم در پشت این تریبون اهمیت مواصلات را عرض کنم این مطلبى است که همه آقایان می‌دانند و می‌دانند که راه‌سازى چه اهمیت و اعتبارى براى مملکت دارد، این را توجه بفرمایید راجع به پولى که داده می‌شود چه مصرفى می‌شود و گزارش آن را بدهید بگویید که 150 میلیون ریال، پانزده میلیون تومان پول دادند تقسیم بر سیصد هزار تومان می‌شود این قدر کیلومتر و این قدر کیلومترى است که نه روى پروژه بلکه روى راه خوابیده و شما می‌توانید با اتومبیل بروید ببینید که این کارها انجام شده است من امیدوارهستم با این حسن نیتى که مجلس شوراى ملى همیشه راجع به لوایح دولت‌ها و مخصوصاً که عمل آنها براى اعتبار مملکت و براى اقتصاد مملکت فوق‌العاده مهم است نشان داده است، شما هم بعد از چند ماه دیگر بیایید بگویید این مکانیسین‌ها استخدام شدند، این راه‌ها ساخته شد و این نتیجه عملى است در مقابل این پولى که به ما داده‌اید بنده در خاتمه عرایضم استدعا می‌کنم تذکرى که آقاى صدرزاده دادند و من نمی‌خواهم تکرار کنم توضیح بفرمایید منظور از این چیست این را توضیح بفرمایید که ما روشن بشویم و امیدوارم آقاى وزیر راه شما در کارهاى عملى خودتان موفق بشوید.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت.

مهندس هدایت- بنده در این ماده واحده‌ای که تنظیم شده بعضى تذکرات داشتم که به عنوان مخالف عرض می‌کنم و امیدوار هستم مورد توجه آقایان محترم قرار بگیرد ملاحظه فرمودید که نوشته شده است دولت راجع به اجازه استخدام تا پنجاه نفر مهندس و تکنیسین ایرانى متخصص در امور راه‌سازى و ساختمان جناب آقاى وزیر راه به خوبى می‌دانند که ما تکنیسین تربیت شده مدرسه نداریم بعنى اکنون ما مدرسه‌اى که تکنیسین بیرون بدهد در ایران نداریم و در خارجه هم هر کس برود براى مهندسى می‌رود و بنده نمی‌دانم فلسفه این که می‌خواهند تکنیسین استخدام کنند چیست؟ در حالی که اگر بخواهیم استخدام کنیم باید سعى کنیم که بهترین افراد استخدام شوند و بهترین اشخاص مهندسین دیپلمه خواهند بود تکنیسین بنده نمی‌دانم بچه کسى اطلاق می‌شود و در این مملکت تکنیسین چه مدارجى را باید طى کرده باشد؟ آن وقت بسیار ممکن است خیلى اشخاصی که هیچ سواد نداشته باشند در بین اینها استخدام بشوند و این به صلاح وزارت راه نیست، چون ما مدرسه‌اى براى بیرون دادن تکنیسین نداریم این یک تذکر لازمى بود که می‌خواستم عرض کنم، مطلب دومى که بنده خواستم عرض کنم این است که این ماشین‌آلات حتماً مهندس مکانیک می‌خواهد و مهندس راه و ساختمان تنها نمی‌خواهد و حقش این است که مهندس مکانیک را علاوه بر مکانیسین بفرمایید براى این که مکانیسین یک آدم عملى است ولى این ماشین‌آلات یک ماشین‌آلات ذیقیمتى است که حقاً باید یک عده مهندس مکانیک وارد وزیر دست این ماشین‌آلات را نگاه کنند و این مکانیسین‌ها زیر دست این اشخاص کار بکنند این مطلب دوم، مطلب سومى که بنده می‌خواستم اینجا عرض کنم البته بسیار لایحه خوبى است که وزارت راه پنجاه نفر مهندس دیگر با حقوق کافى استخدام کند و لیکن یک فکرى هم براى این اشخاص که الان دارند براى دولت کار مى‌کنند جناب آقاى وزیر راه باید بفرمایید براى این که این اشخاصی که فعلاً دارند کار می‌کنند دو قسمت هستند یک عده اشخاصى هستند که حقوقى می‌گیرند و عملاً هیچ کارى نمی‌کنند البته اینها ماهى

+++

 ششصد تومان هفتصد تومان می‌گیرند و این یک پولى است که روى هوا گرفته‌اند و تأثیرى ندارد و لیکن یک عده‌اى هم هستند که واقعاً در وزارت راه و دستگاه فعلى زحمت می‌کشند 18 سال بیست سال بیست و پنج سال تمام سابقه خدمت دارند و حقوق اینها فوق‌العاده ناچیز است شما اگر الان بخواهید مهندسین جدید را که تازه دیپلمه شده‌اند و تازه دانشگاه را دیده‌اند در یک وزارتخانه تاى با حقوق مکفى که به حق هم هست استخدام کنید ملاحظه مى‌فرمایید که یک تبعیض فوق‌العاده شده است باید یک فکرى براى این اشخاص بفرمایید، حتى یک فوق‌العاده‌اى که در نظر گرفته شده بود براى آن مهندسین آن را هم حذف کردند ملاحظه می‌فرمایید در وزارت راه تیپ‌هاى جوان که تازه تحصیلات‌شان تمام شده است خواهند آمد با حقوق زیاد و تیپ‌هاى قدیم که زحمت کشیده‌اند و به اصطلاح موهای‌شان را در آن وزارتخانه سفید کرده‌اند به همان وضع قدیم می‌مانند و این تبعیض در یک وزارتخانه به هیچ‌وجه خوب نیست، حق این بود که براى آن مهندسینى که حقیقه کار می‌کنند و عملاً زحمت مى‌کشند و از آن دسته نیستند که در خیابان‌ها راه بروند و پول بگیرند یک فکرى شده باشد یک مطلب دیگرى هم بود که اینجا جناب آقاى صدرزاده تذکر فرمودند راجع به این آموزشگاه و بالخصوص اگر ملاحظه بفرمایید می‌گوید: و همچنین تعداد مورد احتیاج مکانیسین و کمک مکانیسین و متخصص عمل بنده خیال می‌کنم که منظور از متخصص عمل راننده باشد چون راننده این ماشین‌ها باید فوق‌العاده زبر دست باشند و باید براى به کار انداختن و بهره‌بردارى از ماشین‌هاى جدید راه‌سازى آموزشگاه ببینند، بعد نقطه گذاشته و نوشته میزان حقوق مکانیسین و سایر متخصصین عمل صحبت حقوق مهندس و اینها نشده است و اینجا از قلم افتاده است و چون یک طرف می‌گوید حقوق مکانیسین و این متخصصین عمل بر پایه اطلاعات علمى و عملى آنها در به دو ورود دخاتمه دوره آموزشگاه تعیین خواهد شد این مربوط است به اشخاصى که دوره آموزشگاه مى‌بینند ولى مهندسینى که شما می‌خواهید استخدام بفرمایید باید آن را هم قبلاً تعیین بفرمایید که حقوق مهندس راه و ساختمان و مکانیک طبق چه مقررات تعیین خواهد شد و این قسمت هم از ماده واحده افتاده است بنده استدعا مى‌کنم اگر موافقت دارید اولاً لغت تکنیسین حذف بشود و مهندس مکانیک در اینجا اضافه بشود و راجع به میزان حقوق مهندسین هم صریحاً در لایحه قید بشود

نایب رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

مخبر (مهندس فروهر)- یک توضیحاتى که بعضى از آقایان نمایندگان محترم سؤال فرمودند می‌خواهم بدهم به علت این که وزارت راه آیین‌نامه استخدام و موضوع آموزشگاه را تهیه کرده و به اطلاع بنده رسانده است، اینها مدارکى است که تهیه شده است و حقوق مهندسین و تکنیسین‌ها و راننده‌ها مشروحاً به طور جداگانه در اینجا شرح داده شده است، به طورى که در تبصره مى‌نویسد میزان حقوق افراد و شرایط استخدام آنها این (کلمه افراد و استخدام آنها  اطلاق می‌شود) به ماده واحده که مهندس هم ذکر شده بنابراین حقوق مهندسین و مهندس مکانیک و کلیه اشخاصى که در ماده واحده اسم‌شان برده شده به طور کلى در آیین‌نامه به طور مشروح و جداگانه ذکر شده است و فکر می‌کنم آقاى مهندس هدایت نظرشان تأمین شده باشد و حقوق مهندس و غیره وقتى در کمیسیون راه و کمیسیون استخدام آمد ایشان تشریف بیاورند نظرشان تأمین خواهد شد موضوعى که جناب آقاى دکتر شاهکار و جناب آقاى صدرزاده فرمودند منظور این در به دو ورود و خاتمه دوره آمورزشگاه است این را بنده توضیح می‌دهم اشخاصى که ابتدا وارد مى‌شوند براى رانندگى لااقل باید یک رانندگى ساده را بدانند بعد وارد آموزشگاه مى‌شوند و دوره آموزشگاه را مى‌بینند اگر با موفقیت توانستند دوره آموزشگاه را طى کنند آن وقت مشمول آیین‌نامه مى‌شوند یعنى راننده عادى تربیت مى‌شود و مى‌شود راننده متخصص و حقوقش طبعاً دو برابر سه برابر مى‌شود مطابق آیین‌نامه‌اى که به نظر آقایان همکاران محترم اعضا کمیسیون استخدام و راه در واقع به تصویب مجلس خواهد رسید خواهد بود بنابراین این قسمت هم توضیحش روشن است راجع به عملیات وزارت راه که حوزه عملش مملکت پهناور عزیز ما است البته بنده وارد نمى‌شوم چون غیر از راه‌ها راه‌آهن و فرودگاه هم ضمیمه شده است و هر کدام از این سه مورد که فرودگاه و راه و راه‌آهن باشد مورد کمال علاقه تمام استان‌هاى این مملکت است که بنده هیچ گونه تفاوتى بین هیچ قسمتى از مملکت نمى‌بینم، هر جایى که لازم باشد، اهالى احتیاج داشته باشند از لحاظ تجارت و رفاه مردم باید برنامه احداث راه باشد و بنده به همین اندازه خوشحال مى‌شوم که از اقصى نقاط دور کشور از بلوچستان گرفته تا آذربایجان هر جا راه ساخته بشود که به نفع مملکت باشد البته مفید است بنابراین ما همه انتظار داریم، و وزارت راه هم خودش اقرار دارد که وارث یک وضع بسیار سنگین خیلى بدى بوده، یعنى سال‌ها رکود و تشنج در این مملکت حکم‌فرمایى می‌کرده و آقایان بودجه هم نداشته‌اند، بنده خودم سابقه خدمت در وزارت راه داشته‌ام مى‌توانم عرض کنم در زمان رضاشاه کبیر بودجه وزارت راه دومین بودجه کشور بوده است با مبلغ سى میلیون تومان که یک شاهى و صد دینار آن وقت ارزش داشت‏

(مهندس اردبیلى- راه‌آهن هم مى‌ساختند) بودجه راه‌آهن هم بودجه جدایى بوده از محل درآمد قند و شکر که در واقع بیوه زن‌هاى این مملکت و رعایاى این مملکت فداکارى مى‌کردند و با دست تواناى آن مرحوم که پایه گذار ایران نوین بوده این راه‌آهن ساخته شده است این توضیحى است که بنده عرض می‌کنم که قدرت آن پول برابر چهارصد، پانصد میلیون تومان فعلى بوده است کما این که وقایع شهریور که پیش آمد پول ایران یک دوره انفلاسیون عجیبى را طى کرد، وزارت راه فقط توانست بودجه پرسنلى را بپردازد و در تمام راه‌هاى ایران این خاک بازى انجام مى‌شد و این بودجه مختصر براى کارهاى اساسى وزارت راه کقابت نمى‌کرد و تمام کارها خوابید، بنده خودم موقعى که آنجا بودم با وضعیتى مواجه بودم که براى تعمیر یک کامیون معطل بودیم و به همین علل بود که بنده دیدم یک وجود عاطلى هستم و بعد هم از وزارت راه آمدم بیرون چون دیگر آنجا نمی‌توانستم کار بکنم حالا هم که وزارت راه کار کرده از بودجه خودش نیست از بودجه درآمد نفت است که از طریق سازمان برنامه داده مى‌شود ریل خریدارى مى‌شود راه‌آهن ساخته مى‌شود راه‌هاى اصلى ساخته مى‌شود وزارت راه هم در حدود اعتبارات مختصرى که دارد چند راه را شروع کرده است بنده الان وارد این بحث مفصل نمى‌شویم این از حدود این جلسه و جلسه دیگر خارج خواهد بود فقط مى‌خواهم عرض کنم با آوردن این لایحه وزارت راه یک کار صحیحى را دارد می‌کند یعنى تبدیل خاک‌بازى و عمله و کار دست مکانیزه شدن تعمیرات راه‌ها چون خود این عمل صحیح است و طریق انجام کار غیر از این نیست و وزارت راه هم می‌گوید من سعى و کوشش خودم را خواهم کرد که کار صحیح بکنیم مهندس هم باید استخدام کنیم دست من را نبندید، بنده راجع به این لایحه فقط عرض مى‌کنم که این لایحه مفید است کار صحیحى است که وزارت مى‌کند و استدعا مى‌کنم ضمن تذکرات مفیدى که همه آقایان نمایندگان محترم فرمودند و همه هم حق داشتند با تسریع در تصویب این لایحه موافقت بکنید و وسایل کار را به دست وزیر راه و دستگاهش بدهید نتیجه مطلوب انشاءالله گرفته خواهد شد.

نایب رئیس- آقاى بهبهانى مخالفید (بهبهانى- بلى) بفرمایید.

بهبهانى- آقایان محترم اینجا مطالبى که بنده مى‌خواستم صحبت کنم به قدرکفایت فرمودند ولى چیزى که بنده را وادار کرد اینجا چند کلمه‌اى به عرض آقایان برسانم مطلبى بود که دوست عزیزم جناب آقاى مهندس هدایت فرمودند بنده با این لایحه بسیار موافقم از لحاظ استخدام مهندس ایرانى براى این که امروز در مملکت ما اصل بر این جارى است که اگر بخواهند یک کار کوچک هم بکنند یک مهندس خارجى با یک مبلغ گزافى برمی‌دارند می‌آورند اینجا استخدام می‌کنند و تجربه هم ثابت شده که هیچ کارى نتوانسته‌اند بکنند و هیچ کارى هم نکرده‌اند اینجا جناب آقاى هدایت فرمودند که معلوم نیست اینها به درد این کار بخورند در صورتی که بنده مى‌خواهم عرض کنم که آنهایى که آورده‌اند این طور خیال مى‌کنم (مهندس هدایت- عرض کردم تکنیسین نداریم) فرمودید چون تکنیسین نداریم آنهایى که می‌خواهند استخدام کنند به درد این کار نمی‌خورند در صورتی که من مى‌خواهم عرض کنم که آنهایى که آورده‌اند به درد کار ما نمى‌خودند جز این که هى پول ما توى جیب آنها برود (مهندس سعید هدایت- بنده موافقم) خوب اگر موافقید بسیار متشکرم بنده هم می‌خواستم همین عرض را بکنم و تشکر بکنم از این که 50 نفر متخصص و تکنیسین ایرانى براى کار راه‌ها ایران استخدام می‌شود و با این تز کسى مخالفتى ندارد همه هم موافق هستند ولى چیزى که مربوط به راه‌هاى ایران است و آقایان دیگر هم فرمودند بنده روى لسان خودم ساده خدمت جناب آقاى وزیر راه عرض می‌کنم که هیچ یک از ماها و هر کسى که از این راه‌هاى ایران رفت و آمد می‌کند از وقع موجود راه‌ها راضى نیستند و مى‌گویند این حجم پولى که براى راه‌سازى در مملکت ما گرفته می‌شود متناسب با راه‌هاى ساخته شده نیست بنده در چند سال پیش که از راه قزوین به عتبات مى‌خواستم بروم همان راه را در پارسال هم دیدم همان شکل هست، عرض کنم از هر کدام از جهات اصلى ایران عبور بفرمایید مى‌بینید که راه‌ها خراب است حالا، این تشریفات، این نوشته‌ها و این وعده و عیدها به کجا مى‌انجامد بنده نمى‌دانم اما چهار سال است که پول توى این مملکت وارد شده است و یک مبلغ بسیار زیادش اختصاص به راه داده شده است و راه‌ها هم همان صورت سابق را دارند و بعضى جاها خراب هم شده بدتر شده امیدوار هستم به جنابعالى هم بى‌اطمینان نیستم که انشاءالله ممکن است که کارى بشود.

اما در عوض این 4 سال رضایت مردم با حجم پولى که صرف راه‌سازى شده هیچ قابل مقایسه نیست و مردم از راه‌هاى ایران راضى نیستند، اما پول‌هایى که صرف می‌شود از بودجه مملکت براى نگاهدارى راه‌ها

+++

یک شاهیش به مصرف نمی‌رسد (یک نفر از نمایندگان- چرا؟ شده) بنده وارد جریان کار اداریش نیستم اما آثارش را مى‌بینم براى این که فرض بفرمایید بنده که می‌روم به همدان راه همان است که بوده و بدتر هم شده است سیل که مى‌آید راه را خراب می‌کند، راه خراسان همین طور راه شیراز همین طور به هر نقطه‌ای که برویم همین طور است، بنده مى‌خواستم روشن بفرمایید این پول‌ها کجا می‌رود و به مصرف چه کارى می‌رسد این قدر پول از سازمان برنامه گرفته می‌شود اینقدر پول خود وزارت راه دارد آخر باید براى اینها یک فکرى کرد البته بنده عرض نمى‌کنم که جنابعالى شخصاً در این پول‌ها دخالتى مى‌فرمایید اما بالاخره باید یک بیلانى داده بشود که آقا ما 154 میلیون تومان پول گرفتیم و 1240 متر راه آسفالته تحویل مردم دادیم ما که چیزى ندیدیم این بود عرض بنده.

نایب رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم. محمدعلى مسعودى

نایب رئیس- بفرمایید.

محمدعلى مسعودى- عرض کنم همان طور که از فرمایشات آقایان معلوم شد آنچه که باید گفته شود گفته شد اما مطلبى که راجع به این لایحه است و ضرورى است استخدام این اکیپ مهندس و تکنیسین است جناب آقاى وزیر راه مى‌فرمایند که ما آمده‌ایم مى‌خواهیم این اصول خاک بازى را در راه‌ها منسوخ بکنیم و راه‌ها را با یک اکیپ‌هاى مجهز مکانیزه آماده عبور و مرور بکنیم ولى آدم می‌خواهیم استخدام بکنیم بگذاریم در این ماشین‌ها، آقایان ممکن نیست امروز در ایران یک مهندس و یک تکنیسین باید 500 تومان حقوق یا 600 تومان حقوق در وزارت راه کار کند و اگر اشخاص مجرب کار آزموده و کسانی که واقعاً کارشان این نیست بیاورند بگذارند سر این دستگاه‌ها سر ده روز تمام ماشین‌آلات شکسته خواهد شد و عاطل و باطل می‌شود ولى اگر واقعاً مى‌خواهیم با اصول صحیح دنیایى راه داشته باشیم و دستگاه‌هاى مجهز و مکانیزه داشته باشیم باید زودتر این لایحه را تصویب بکنیم تا وزارت راه بتواند هر چه زودتر این دستگاه‌ها را به راه بیندازد و تمام راه‌هایى که در حوزه انتخابى ما هست یک سر و صورتى بگیرند، بنابراین بنده مى‌خواستم استدعا کنم اجازه بفرمایند آقایان چون این اکیپ‌ها 12 عدد آن وارد شده است و 18 عدد هم تا چند روز دیگر وارد خواهد شد که جمعاً 40 اکیپ می‌شود و مرتب مى‌آیند به ایران و اگر به کار نیفتد عاطل و باطل مى‌ماند بنابراین براى یک مرتبه ما این تجربه را می‌کنیم و ببینیم واقعاً این توضیحاتى را که آقایان دادند بنده چون در کمیسیون بودجه بودم و این لایحه آمد و توضیحاتى در اطراف آن داده شد همه این ایرادات را گرفتیم ولى توضیحاتى که دادند واقعاً قانع شدیم و گفته شد که اگر این لایحه زودتر نگذرد اینها عاطل خواهند ماند اجازه بفرمایید که ما برویم این اکیپ‌ها که به کار مى‌افتد چنانچه در چند جا که واقعاً عمل کرده‌اند نتیجه‌اش فوق‌العاده رضایت بخش بوده است آقایانى که موافقند رفته‌اند. راه‌هایى که اخیراً با این دستگاه‌ها که با اصول راه‌سازى و راهدارى جدید ساخته شده است دیده‌اند همه تعریف کرده‌اند مثل راه مازندران از فیروزکوه به تهران و از فیروزکوه به سارى (مهندس اردبیلى- ما که ندیدیم) آخر ملاحظه بفرمایید همه دستگاه‌ها به کار نیفتاده آدمش را‌ هنوز استخدام نکرده‌اند که سر آن دستگاه‌ها بگمارند آدمش را باید استخدام کنند الان هشت دستگاه بدون آدم است ما باید این لایحه را تصویب کنیم که آدم فرستاده بشود و بودجه آن فرستاده بشود به آذربایجان تا انشاءالله این دفعه دوم آقا تشریف بردید به آذربایجان بجشم ببینید بنابراین بنده تمنى مى‌کنم آقایان موافقت بفرمایید با پیشنهاد بنده که این لایحه زودتر تصویب بشود.

نایب رئیس- آقاى مهران بفرمایید

مهران- بنده با پیشنهاد کفایت مذاکرات به این دلیل مخالفت کردم که شرفیاب بشوم تا یک توضیح لازمى را به عرض آقایان برسانم. اینجا گفته شد که ما تکنیسین غیر دیپلمه (مهندس هدایت- در راه‌سازى) ملاحظه بفرمایید گفتگوى راه‌سازى نیست گفتگوى کار کردن با ماشین‌آلات است که آن ماشین‌آلات را می‌خواهم براى راه‌سازى به کار بیندازیم نه این که فرض بفرمایید ما تکنیسین نداریم (مهندس هدایت- تکنیسین غیر دیپلمه را تعریف بفرمایید) الان عرض می‌کنم به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است در کشور ما انشاءالله همان طوری که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى دو سه بار در جلساتى که شرفیاب شدیم فرمودند تعلیمات حرفه‌اى بایستى توسعه پیدا بکند امیدوارم این هنرستان‌هایى که اسم می‌برم توسعه پیدا کند و ما تکنیسین‌هاى زیادى تربیت کنیم براى مملکت، آقایان این قسمت را توجه بفرمایید ما در تهران یک هنرستان بسیار وسیع با شعب متعدد داریم که ما مکانیسین‌هاى بسیار قابل در اینجا تربیت می‌کنیم تکنیسین‌هاى بسیار ماهر در مدارس ما در اهواز، شیراز، تبریز، آبادان، یزد، اصفهان و مشهد داریم در تمام این قسمت‌هایى که نظرم بود و عرض کردم ما مدارس مجهزى داریم، مدرسه آبادان یکى از مدارس بسیار خوب تعلیمات حرفه‌اى است که مى‌خواستم توجه همکار محترم آقاى مهندس هدایت را جلب کنم، اخیراً در مسافرتى که آقاى نخست‌وزیر رفتند یکى از مجهزترین مدارس که مهندس تربیت می‌کند در شیراز افتتاح کردند که به همت جناب آقاى نمازى سناتور محترم درست شده بود پس بنابراین این توهم نباید به وجود بیاید که ما تکنیسین دیپلمه نداریم که در این قانون بنویسیم داریم و حتماً در تمام شهرها تکنیسین‌هاى بسیار ماهر داریم که اینها خوشبختانه هیچ کدام در خدمت دولت نیستند و همه مشغول کارهاى آزاد هستند و اگر حالا وزارت راه دست تقاضا براى 50 نفر تکنیسین دراز می‌کند در اجتماع ما خیلى تکنیسین‌هاى توانا و ماهر و کاردان وجود دارد و حالا اگر اجازه بفرمایید با آقاى مسعودى قهرمان ارجمند کفایت مذاکرات همداستان بشوم و بنده هم عقیده‌ام به این است که مذاکرات کافى است.

نایب رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى بفرمایید.

مرآت اسفندیارى- عرض کنم موقعى که اجازه خواستم صحبت کنم نظرم روى مخالفت بود و جناب آقاى مهران هم مخبر کمیسیون استخدام هستند پس اجازه بفرمایید که بنده علت مخالفتم را چند کلمه عرض کنم مخالفت بنده راجع به این لایحه از دو لحاظ بود

نایب رئیس- نسبت به پیشنهاد کفایت مذاکرات بفرمایید این طور که نمی‌شود مخالف و موافق صحبت کردند

مرآت اسفندیارى- اجازه بدهید مخالف حرف خودش را زد و بعد هم پس گرفت ایشان مخبر بودند نه مخالف به عنوان مخالف بودند نه به عنوان مخبر

نایب رئیس- شما حق دارید در کفایت مذاکرات به عنوان موافق صحبت بفرمایید، بعد هم در کلیات لایحه می‌توانید صحبت کنید رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد، رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد حالا اگر آقایان در شور ماده فرمایشى دارید بفرمایید آقاى مرآت اسفندیارى

(مرآت اسفندیارى- بنده عرضى ندارم) آقاى دکتر دادفر مخالفید؟ (دکتر دادفر- بلى قربان) بفرمایید

دکتر دادفر- بنده از طرح این لایحه باز استفاده می‌کنم و در کلیات می‌خواهم یک مطلبى به سمع جناب آقاى وزیر راه برسانم و توجه‌شان را جلب کنم به این مصداق قربان بروم خدا را یک بام و دو هورا، از براى این که آقایان یک لایحه‌اى آورده‌اند براى استخدام متخصص و تکنیسین اولاً در اینجا گفته شده به طور پیمانى استخدام بشوند یک کارمندى که آمد به طور پیمانى مستخدم شما شد و ده سال 12 سال هم خدمت کرد، حقوق تقاعد نپرداخت بیمه نبود این شخص ممکن است سال اول و دوم و سوم با اضافه حقوقى که به او می‌پردازند علاقه‌مند به کار کنند اما بعد از 5 سال باید تکلیفش را معین و روشن کنند این یکى دوم این که الان مهندسین و کارمندانى که در وزارت راه احتیاج دارند از بس حقوق‌شان ناچیز است در وزارت راه نمی‌مانند و بعد از ظهرها هم می‌روند به کارهاى خصوصى خودشان می‌رسند وزارت راه هم به هیچ‌وجه الزام ندارد و نمی‌تواند آنها را به کار وا دارد بنابراین بنده تقاضا می‌کنم نسبت به حقوق مهندسین وزارت راه یک توجهى بفرمایید و براى آنها ولو به صورت لایحه مستقل باشد یک ترتیبى در نظر بگیرید که علاقه‌مند به کار گردند و در واقع یک تشویقى براى آنها باشد والا شما می‌خواهید می‌کانیسین استخدام کنید و به او هزار و پانصد تومان حقوق خواهید داد در حالی که مهندس فنى شما که قبلاً استخدام شده است 400 تومان حقوق می‌گیرد و این یک بام و دو هواست (صحیح است) این شخص را الان استخدام می‌کنید و همه چیز بهش می‌دهید و آن که ده سال سابقه خدمت دارد بهش هیچ چیز نمی‌دهید و این تبعیض نه تنها در وزارت راه بلکه در تمام دستگاه‌هاى دولت است بنده مخصوصاً استدعا می‌کنم نسبت به کارمندان و لیسانسیه‌هایى که در حدود 2000 نفر بودند که موضوع آنها هم قبلاً مطرح بود که به حقوق آنها هم اضافه بشود و دولت هم وعده داد یک فکرى بشود براى این که این تبعیض یک خوره‌اى است که اجتماع ما را از بین مى‌برد البلیه اذا عمت طابت اگر چنانچه امرى عمومى شد قابل قبول است اگر به هیچ کس ندهید هیچ کس صدایش در نمی‌آید ولى اگر به یک دست‌هاى بدهید و به یک دسته دیگر ندهید این تبعیض است و خود این تبعیض هم باعث رکود و کندى کارها خواهد شد مخصوصاً توجه آقایان را جلب مى‌کنم نسبت به کارمندان دولت به خصوص آن دسته از کارمندان دولت که به تصدیق خود دولت به کار و نیروى آنها احتیاج دارند و اگر کمک نشود از بین می‌روند بنده یک پیشنهادى در این ماده داده بودم پس می‌گیرم

نایب رئیس- آقاى دکتر سید امامى موافقید؟

دکتر سید امامى- یک غلط عبارتى هست که اصلاح می‌کنم کلمه میکانسین به مکانیسین تبدیل و اصلاح بشود این غلط عبارتى وجود دارد

نایب رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود دیگر کسى اجازه نخواسته است پیشنهادها قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

+++

پیشنهاد مى‌نمایم ماده واحده به شرح زیر اصلاح شود در لایحه راجع به استخدام مهندس جهت وزارت راه ماده واحده به وزارت راه اجازه داده می‌شود تا 50 نفر مهندس متخصص و تکنیسین دیپلمه ایرانى در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان و مکانیک و همچنین تعداد مورد احتیاج میکانیسین و کومک میکانیسین و متخصص عمل براى به کار انداختن و بهره‌بردارى از ماشین‌هاى جدید راه‌سازى و راه‌دارى به طور پیمانى استخدام نماید میزان حقوق مهندسین طبق آیین‌نامه و میزان حقوق میکانیسین و سایر متخصصین عمل برپایه اطلاعات علمى و عملى آنها در به دو ورود و در خاتمه دوره آموزشگاه که براى تربیت این افراد تشکیل می‌شود تعیین خواهد شد تبصره آیین‌نامه میزان تعیین حقوق افراد و شرایط استخدام آنها را وزارت راه تهیه و پس از تصویب کمیسیون راه و استخدام مجلسین مورد عمل و اجرا گذارده خواهد شد. مهندس هدایت.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت توجه داشته باشید که 5 دقیقه وقت دارید فرمایید.

مهندس هدایت- بنده اولاً خواستم خدمت جناب آقاى بهبهانى اگر تشریف نبردند عرض کنم (یک نفر از نمایندگان- تشریف بردند) خوب در صورت جلسه منعکس خواهد شد بنده کاملاً و صددرصد موافق استخدام مهندسین ایرانى و تکنسین ایرانى اگر وجود داشته باشد هستم و این مطلب هم براى این بود که ما تکنیسین در رشته راه‌سازى نداریم ولى در این پیشنهادى که تقدیم کردم لغت تکنیسین را گذاشتم و یک لغت دیپلمه هم به آن افزودم که دیگر فردا جناب آقاى وزیر راه مجبور نباشد که هر کسى را به عنوان تکنیسین استخدام کنند چون ممکن است بعضى اوقات تحت فشار قرار بگیرند و بنده صددرصد موافق استخدام ایرانى هستم و انشاءالله به زودى در تمام رشته‌هاى فنى دیگر خارجى نداشته باشیم (انشاءالله) و همیشه در پشت این تریبون مدافع این مطلب بوده و خواهم بود و بنده اینجا دو جمله اضافه کرده‌ام یکى این است که بعد از تکنیسین گذاشته‌ام دیپلمه براى این که امروز ما در رشته‌هاى دیگر تکنیسین خیلى داریم ولى در رشته‌هاى راه‌سازى تکنیسین نداریم ولى چون ممکن است مدارس حرفه‌اى در این باره افتتاح شود بنابراین اگر وزارت راه یک چنین تکنیسینى بخواهد استخدام کند دیپلمه باشد (یک نفر از نمایندگان- در آتیه) یکى هم این است که بنده مهندس میکانیک را اضافه کردم که خیال می‌کنم جناب آقاى وزیر راه تصدیق بکنند که حتماً لازم باشد این دو مطلب یکى هم راجع به حقوق مهندسین که ذکر شده بود اضافه کردم که طبق آیین‌نامه باید باشد و آموزشگاه را هم بنده اضافه کردم که احتیاج پیدا مى‌شود براى تربیت این افراد بنابراین اصل ماده واحده تغییرى نکرده فقط لغت دیپلمه اضافه شده است و یک لغت مهندس میکانیک که حتماً مورد لزوم است و یکى هم این آموزشگاه که چون طورى نوشته شده بود که معلوم نبود چند جور وجود دارد بنده تذکر دادم که براى تربیت این افراد آموزشگاه این طور به وجود خواهد آمد، این عرض بنده است.

مهندس فروهر (مخبر کمیسیون راه)- اگر جناب آقاى وزیر راه موافقت بفرمایند بنده از نظر مخبر کمیسیون موافقم

وزیر راه- بنده موافقم‏

صارمى- امر بفرمایید دو مرتبه این پیشنهاد را بخوانید.

نایب رئیس- پیشنهاد آقاى مهندس سعید هدایت یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود (پیشنهاد به شرح بالا مجدداً قرائت شد)

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت دارایى بفرمایید. معاون وزارت دارایى (انوارى) این عده باید محدود باشد چون عده را در قسمت دوم بالا برده‌اند عبارت این طور است.

نایب رئیس- بلى مسلم است آقایان توجه دارند که در کمیسیون بنده این مطلب را تذکر دادم که جناب آقاى وزیر راه این کلمه را قبول کردند به پیشنهاد مخبر کمیسیون که به تناسب وسایل موجوده باشد یعنى اگر وسایلى موجود شد و نداشتند باید استخدام کنند بنابراین در این پیشنهاد جنابعالى نیست باید اضافه کنیم به تناسب وسایل موجوده (مهندس هدایت- بنده اضافه می‌کنم) اگر مخالفى نیست رأى بگیریم (عمیدی‌نوری- بنده مخالفم) بفرمایید.

عمیدی‌نوری- بنده توجه جناب آقاى وزیر راه را جلب می‌کنم به این اصلاحى که جناب آقاى مهندس هدایت فرمودند عرض می‌شود در اصل ماده نظر جناب آقاى وزیر راه این است که 50 نفر محدود باشد به مهندس متخصص و تکنیسین در چه کارهایى در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان ولى در لایحه‌اى که از کمیسیون گذشت تا 50 نفر اختصاص داده به کسانى که در این دو رشته باشند یعنى رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان مکانیک توى این گزارش نیامده است تصدیق می‌فرمایید مکانیک را گذاشته‌اند بعد هم مقدار مورد احتیاج مکانیسین و کمک مکانیسین و متخصص عمل اگر شما بخواهید از این مقدارى که به تناسب احتیاج است مکانیک را هم ببرید جز و 50 نفر آن وقت افراد عالى مقام ترى که شما به عنوان متخصص در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى بخواهید استخدام کنید کم می‌آید در حالى که منظور وزارت راه این است که (یک نفر از نمایندگان- این طور نیست) من این طور استنباط کردم که تا 50 نفر متخصص و تکنیسین ایرانى در رشته‌هاى راه‌سازى و ساختمان استخدام کنند

 یک نفر از نمایندگان- کلاً 50 نفر) متن این است ولى بعد اضافه کردند در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان و مکانیک بنده با این کلمه مکانیک مخالفم براى این که مکانیک هم طراز بقیه نیست (مهندس هدایت- بنده مکانیک را پس می‌گیرم) اگر آن را پس بگیرید درست می‌شود و با کلمه دیپلمه هم جدا بنده موافقم و اما مکانیک را بگذارید در قسمت خودش که این 50 نفر کم نیاید (مهندس هدایت- قسمت مکانیک را پس گرفتم) چون ممکن است سو تفاهم بشود (احسنت)

صدرزاده- بنده یک تذکرى دارم

نایب رئیس- اجازه بفرمایید یک موافق می‌تواند صحبت کند با این اصلاح که کلمه مکانیک را در قسمت دوم بگذاریم و به تناسب وسایل موجوده را بهش علاوه مى‌کنیم‏

 (بعضى از نمایندگان بفرمایید دو مرتبه پیشنهاد را قرائت کنند) دو مرتبه قرائت می‌شود.

(پیشنهاد پس ازاصلاح مجدداً به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم ماده واحده به شرح زیر اصلاح شود در لایحه استخدام مهندس جهت وزارت راه

ماده واحده- به وزارت راه اجازه داده می‌شود تا 50 نفر مهندس متخصص و تکنیسین دیپلمه ایرانى در رشته‌هاى مختلف راه‌سازى و ساختمان و همچنین تعداد مورد احتیاج مکانیسین و کمک مکانیسین و متخصص عمل به تناسب وسایل موجوده براى به کار انداختن و بهره‌بردارى از ماشین‌هاى جدید راه‌سازى و بهره‌بردارى از ماشین‌هاى جدید راه‌سازى و راه‌دارى به طور پیمانى استخدام نماید، میزان حقوق مهندسین طبق آیین‌نامه و میزان حقوق مکانیسین و سایر متخصصین عمل بر پایه اطلاعات علمى و عملى آنها در به دو ورود و در خاتمه دوره آموزشگاه که براى تربیت این افراد تشکیل می‌شود تعیین خواهد شد.

تبصره- آیین‌نامه میزان تعیین حقوق افراد و شرایط استخدام از طرف وزارت راه تهیه و پس از تصویب کمیسیون راه و استخدام مجلسین مورد عمل و اجرا گذارده خواهد شد.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به این پیشنهاد آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد به جاى آن ماده واحده این پیشنهاد خواهد بود پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل اضافه شود.

تبصره- وزارت راه وظیفه‌ دارد اهدارى راه‌هاى موجود کشور و یا آنچه ایجاد مى‌کنند می‌باشد. عمیدی‌نوری

مهندس فروهر- توضیح واضحات است.

نایب رئیس- آقاى عمیدی‌نوری بفرمایید.

عمیدی‌نوری- تعجب فرمودید که منظور بنده از تقدیم این پیشنهاد چیست براى این که پیشنهاد بنده آن وظیفه است که وزارت راه بایستى انجام بدهد جناب آقاى وزیر راه هم علاقه دارد ولى دستگاه‌های‌شان کمتر انجام می‌دهند وظیفه وزارت راه در مملکت این است که راه ایجاد کند و وظیفه دارد که راه‌ها را حفظ کند و نگهدارى نماید متأسفانه ما برمی‌خوریم به یک مواردى که این راه‌هایى که با خون دل ساخته می‌شود اداره کل راه اصلاً می‌گوید من نباید این راه‌ها را نگهدارى کنم بنده متاسفم و اگر می‌دانستم نامه را که اداره کل راه شخصاً براى من نوشته است براى یکى از راه‌هاى مازندران راهى که از علمده به گلندرود می‌رود و اعلیحضرت فقید این راه را ساخته بیش از بیست میلیون تومان هزینه این راه بوده است و رئیس اداره کل راه به امضاى حسن پور نوشته است که یک مقدارى از این راه به ما مربوط نیست به بنگاه عمران مربوط است بنده تعجب می‌کنم که بنگاه عمران وزارت کشور مگر وظیفه راه‌دارى دارد؟ کجا ما قانونى وضع کردیم که بنگاه عمران کشور وظیفه راه‌دارى دارد (یک نفر از نمایندگان- راه اصلى است؟) راه اصلى راهى که عرض کردم شما در اغلب نقاط کشور راه‌هایى دارید که چه ساخته شده و چه وزارت راه می‌سازد راه‌هایى است که جزو راه‌هاى استانى نیست و جزو راه‌هاى شهرستانى است طبق همین قانون برنامه ده ساله‌ای که خودتان تصویب فرمودید بایستى این مطلب و کار وزارت راه مشخص بشود آن هم با اصول امروز که ما می‌خواهیم با یک وسایل مکانیزه راه‌ها را اداره و نگاهدارى کنیم و این نگاه راه را محول کنیم به یک دستگاه دیگرى که دستگاه وظیفه‌اش این نباشد مخصوصاً بنده خواستم استفاده کنم مثالى به عرض برسانم اینجور برنامه‌ها را اداره راه در اغلب مراجعاتى که به آنان مى‌شود مى‌نویسد بنده مى‌خواهم اینجا جناب آقاى وزیر راه نظر بنده را تأمین کنند که حقیقه وظیفه وزارت راه است که راه‌هاى موجود را حقظ کند و نگاهدارى کند بنده عرضى ندارم در واقع این توضیح واضحات است این اصل وظیفه وزارت راه است ولى چون متأسفانه ما درعمل برمى‌خوریم به این گونه حقایق و وظیفه اصلى را بعضى ادارات با کمال صراحت خودشان رد مى‌کنند بنده ناچار بودم این پیشنهاد را بدهم و تصور مى‌کنم لااقل یک پیشنهادى است که بحثش در اینجا لازم است

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا مخالفید

+++

(دکتر بینا- بفرمایید.

دکتر بینا- بنده نهایت متأثرم که در مقابل پیشنهاد جناب آقای عمید نوری مخالفت می‌کنم حقیقه انتظار نمی‌رفت جناب آقای عمیدی‌نوری چنین پیشنهادی بفرمایند البته در مقابل یک اتفاقی این پیشنهاد را داده‌اند بنده آقای حسن‌پور را نمی‌دانم کیست (مهندس فروهر- یکی از مهندسین عالی‌مقام است) هر کس هست او حق ندارد که بگوید این کار من مربوط است یا نیست خلاف کاری یک مهندسی که یک نامه‌ای نوشته دلیل بر این نیست که مجلس شورای ملی باید قانون بگذارند برای این که پست و تلگراف کارش را انجام بدهد برای این که وزیر فرهنگ در تعلیمات دخالت کند برای این که وزارت راه را نگاهداری کند بنده تصدیق می‌کنم که در این مملکت راه نداریم یک کیلومتر هم راه نداریم این مربوط به حسن‌نیت جناب آقای وزیر راه نیست مربوط به حسن‌نیت ایشان نیست بنده روز سه‌شنبه صحبت می‌کنم و نشان می‌دهم یک وقتی من گفتم که 60 درصد اعتبارات راه از بین می‌رود حالا می‌خواهم ادعا کنم 90 درصد اعتبارات راه از بین می‌رود موضوع این است ولی ما در یک کار مملکتی نباید بگوییم وظیفه وزارت راه این باشد که راه ادار کند این از وظایف وزارت راه است بنده از جنابعالی تقاضا می‌کنم که این پیشنهاد را پس بگیرید که واقعاً در مجلس یک بدعت این طوری گذاشته نشود.

عمید نوری- نظر من این بود که توضیحاتی بدهم و جناب آقای وزیر راه نظر ما را تأمین کند.

نایب رئیس- البته مسئول راه وزیر راه است آقایان می‌دانند که ما مسئول دیگری نمی‌شناسیم مسئول وزیر راه است.

عمیدی نوری- بنده پیشنهاد را پس می‌گیریم.

صدرزاده- بنده تذکری دارم

نایب رئیس- بفرمایید

صدرزاده- این عبارت ماده این طوری که پیشنهاد شد الان چند نفر مهندس تعیین کردند برای استخدام و بعد هم به تعداد مورد احتیاج این عددش معلوم نیست ممکن است و بگویند که ده هزار نفر باشد اگر جزو پنجاه تا است بسیار خوب و اگر خارج از آن است باید وزارت راه بگیرد.

نایب رئیس- این مسئله توضیح داده شد که این علیحده است و به تناسب وسایل موجوده مجلس رأی داد در کلیات آخر نظری نیست؟

صدرزاده- بنده نظر دارم

نایب رئیس- بفرمایید.

صدرزاده- اجازه بفرمایید آقایان به طور کلی عرض می‌کنم قانونی که از مجلس می‌گذرد باید واضح و بدون هیچ گونه ابهامی باشد مخصوصاً در مسئله استخدام، استخدام تماس یا بودجه مملکت پیدا می‌کند و چیزی که با بودجه تماس پیدا کند پولش در بودجه مملکت است و ما نمی‌توانیم اختیارات نامحدود بدهیم این خیلی مشکل است ملاحظه بفرمایید فقط برای 50 نفر مهندس مشخص کرده‌اند بعد در ضمن عبارت می‌نویسد همچنین تعداد مورد احتیاج از مکانسین به تناسب وسایل موجوده حالا می‌خواهیم این نکته روشن بشود که جمع آنها 50 نفر است. بسیار خوب همین قدر که ایشان توضیح بدهند توضیح ایشان در مجلس کافی است و ایشان نمی‌توانند بر خلاف آن عمل کنند ولی اگر غیر از این منظور است چه طور مجلس شورای ملی یک اجازه وسیع استخدام کلی می‌دهد (صارمی- صحیح است)

نایب رئیس- جناب آقای وزیر راه

صدرزاده- جناب آقای صدرزاده نماینده محترم راجع به تعداد کارمندانی که وزارت راه تقاضا کرده است استخدام بشوند باید به عرض شان برسانم که با زیاد شدن تعداد کارگاه‌های راه‌سازی و لزوم نظارت دقیق در این کارگاه‌ها احتیاج به تعدادی مهندس داشتیم و طبق برآوردی که کردیم در سال آینده در حدود 50 نفر خواهد بود و ضمناً در حدود 40 واحد مکانیکی وسایل گرفتیم که قسمتی از آنها رسیده است و قسمتی در بندر شاهپور مشغول تخلیه هستند و بقیه هم تا فروردین خواهد رسید بنده حساب کردم قریب 350 وسیله هست که احتیاج به مکانیسین و راننده دارد و این چیزی نیست که به دست هر کسی بتوانیم بسپاریم مسئله وسایل سنگ شکنی است که هر کدام برای وزارت راه در حدود 50 هزار دلار تمام شده تصدیق می‌فرمایید که اگر بی‌احتیاطی کنیم و این وسایل را بدهیم به دست اشخاص ناشی و کسانی که واجد شرایط نیستند طولی نخواهد کشید که همه اینها از بین می‌رود این جهت بنده تقاضا کردم که موافقت شود که ما در حدود احتیاج و به تناسب وسایلی که می‌رسد کارمند استخدام و کمیسیون راه مجلسین می‌رسد اگر تصویب نکردند می‌ماند (صارمی- حداکثر چقدر احتیاج دارید؟) حداکثر در سال آینده 50 نفر مهندس و 312 نفر مکانیسین که باید استخدام بشوند

صارمی- پس از 312 نفر بیشتر نخواهد شد؟

وزیر راه- امیدوارم

نایب رئیس- رأی می‌گیریم به ماده واحده آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

6- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

نایب رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه 9 صبح

(مجلس 35 دقیقه بعدازظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملی- اردلان

+++

یادداشت ها
Parameter:295201!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)