کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملى، دوره 19
[1396/06/01]

جلسه 136 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم آذرماه 1336  

 

فهرست مطالب:

1 )تصویب صورت مجلس

2) تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى

3) سؤال آقاى عمیدی‌نوری راجع به راه‌سازى توسط جان مولم و جواب آقایان معاون وزارت راه و مهندس هداست معاون نخست‌وزیر

4) تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر صنایع و معادن‏

5)تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایى

6)سؤال آقاى مهندس جفرودى راجع به تضییقات نسبت به مهندسین ایرانى و جواب آقاى معاون وزارت راه

7)قرائت طرح پیشنهادى راجع به روابط مالکین و مستأجرین و استرداد لایحه اصلى به وسیله آقاى کفیل وزارت دادگسترى

8) تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى سراج حجازى به قید یک فوریت

9) طرح و عدم تصویب فوریت طرح پیشنهادى راجع به عدم اجراى احکام تخلیه محل پیشه و کسب

10) شور اول گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

11) معرفى آقاى مزیتى به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقاى وزیر فرهنگ

12) بقیه شور اول گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

13) تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملى، دوره 19

 

 

جلسه 136

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم آذرماه 1336

 

فهرست مطالب:

1 )تصویب صورت مجلس

2) تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى

3) سؤال آقاى عمیدی‌نوری راجع به راه‌سازى توسط جان مولم و جواب آقایان معاون وزارت راه و مهندس هداست معاون نخست‌وزیر

4) تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر صنایع و معادن‏

5)تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایى

6)سؤال آقاى مهندس جفرودى راجع به تضییقات نسبت به مهندسین ایرانى و جواب آقاى معاون وزارت راه

7)قرائت طرح پیشنهادى راجع به روابط مالکین و مستأجرین و استرداد لایحه اصلى به وسیله آقاى کفیل وزارت دادگسترى

8) تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى سراج حجازى به قید یک فوریت

9) طرح و عدم تصویب فوریت طرح پیشنهادى راجع به عدم اجراى احکام تخلیه محل پیشه و کسب

10) شور اول گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

11) معرفى آقاى مزیتى به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقاى وزیر فرهنگ

12) بقیه شور اول گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

13) تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

جلسه مجلس دو ساعت پیش از ظهر به ریاست آقاى عماد تربتى (نایب‌ رئیس) تشکیل گردید

1 - تصویب صورت مجلس

نایب ‌رئیس- صورت اسامى غائبین جلسه پیش قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه آقایان: کورس. دکتر جهانشاهى. دکتر اصلان افشار. اعظم زنگنه. دکترسعید حکمت. سنندجى. سعیدى. ذوالفقارى. عبدالحمید بختیار. مجید ابراهیمى. عامرى. یارافشار. مرتضى حکمت. قوام. کشکولى. امیر بختیار. صادق بوشهرى. بوربور. صراف‌زاده. اورنگ. افخمى. محمودى. دکتر عمید. مهندس سلطانى. امامى خویى. سلطان‌مراد بختیار. هدى. مشار. قبادیان.

غائبین بى‌اجازه آقایان: دکتر طاهرى. اریه. دکتر فریدون افشار.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: طباطبایى قمى. مهندس فروغى. صفارى. دکتر شاهکار. سالار بهزادى. معین‌زاده. جلیلى. اسفندیارى. دکتر آهى. دولتشاهى. اخوان. امید سالار. پناهى. صدرزاده. بزرگ‌نیا. دکتر پیرنیا. تیمور تاش. دکتر حسن افشار. آقایان دکتر هدایتى.

نایب‌ رئیس- نسبت به صورت‌ مجلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس جلسه قبل تصویب می‌شود سؤالات مطرح است آقاى بهبهانى فرمایشى دارید بفرمایید.

2 - تقدیم یک فقره سوال به وسیله آقاى بهبهانى

بهبهانى- سؤالى است از وزارت راه که تقدیم می‌کنم

نایب ‌رئیس- بسیار خوب آقاى مهندس جفرودى (عده‌اى از نمایندگان- نیستند آقا) سؤال دیگر مطرح می‌شود آقاى عمیدی‌نوری سؤالى از وزارت راه کرده‌اند بفرمایید

3 - سؤال آقاى عمیدی‌نوری راجع به راه سازى توسط جان مولم و جواب آقایان معاون وزارت راه و مهندس هدایت معاون نخست‌وزیر

عمیدی‌نوری- سؤال بنده در موضوع راه‌هاى ایران و قرارداد مربوط به جان مولم است جان مولم یک کمپانى خارجى است که از دو سال و نیم قبل بحث مى‌شود که تخصص فراوان در امر راه سازى به صورت بهترین طرز و جدیدترین اسلوب راه‌سازى دارد و به ما این طور مژده دادند که با بستن قرارداد با یک چنین مؤسسه فنى متخصصى ما می‌توانیم بهترین راه‌هاى جدید را در ایران به وجود بیاوریم این مطلب به قدرى مورد علاقه تمام مردم ایران واقع شد که حقیقه هر کسى که این قسمت از راه‌ها از حوزه انتخابیه او من گذشت به تمام موکلین خودش مژده می‌داد که داراى چنین راهى خواهند شد در تعقیب این امر یک قرارداد 6 هزار کیلومترى با جان مولم بسته شد و این قرارداد در اردیبهشت 1334 (اگر فراموش نکنم) بسته شد در آن موقع صحبت بود که در ظرف 7 سال جان مولم این شش هزار کیلومتر راه را خواهد ساخت سال اول را براى مطالعه گذاشتند که جان مولم در سال 34 مطالعه در راه‌هاى ایران بکند این مسایلى که به عقیده بنده زیاد مربوط به راه نیست بنده چون افتخار عضویت کمیسیون راه را هم داشتم در یک موقع که براى دیدن کارهاى جان مولم دعوت شدم جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى هم تشریف داشتند و تمام رفقاى کمیسیون راه هم تشریف داشتند و تمام رفقاى کمیسیون راه هم تشریف داشتند رفتیم یک عمارت بسیار بزرگى را در تهران دیدیم که اسمش لابراتوار بود این عمارت بسیار مجلل پنج، شش طبقه‌اى بود و کارمندان خیلى زیادى هم در آنجا بودند از زن و مرد و با گل و خاک آنجا مشغول بازى بودند یعنى چه جور گل را می‌شود ریخت چه جور می‌شود خاک‌ها را با هم مخلوط کرد واقعاً تماشایى بود از حیث وضع لابراتوار و زیبایى این دستگاه و قشنگى و از نظر ظرافت به عقیده بنده در جاى خود یکى از نمونه‌هاى

+++

زیبایى و خوبى و قشنگى بود این را دیدیم بسیار خوشوقت شدیم براى این که این طور به ما گفتند که در این لابراتوار است که جنس خاک و تعیین نوع خاک که با هر منطقه‌اى از راه متناسب است معلوم می‌کنند می‌گفتند ما می‌خواهیم راه‌هاى ایران را در این لابراتوار امتحان کنیم از بهترین راهى باشد که در دنیا نظیر نداشته باشد و ما خوشحال شدیم دو سه ماه دیگر دعوت شدیم برویم نمونه کارى را که با داشتن چنین لابراتوارى که جان مولم به وجود آورده است ببینیم یک روز زمستان که روز بسیار سردى بود جناب آقاى ابتهاج هم تشریف داشتند از کمیسیون راه هم عده‌اى بودند رفتیم تاکستان قزوین خیلى باد شدیدى مى‌آمد آنجا دیدیم که چه جور گل‌ها را می‌چینند و ضمناً یک وسایلى هم داشتند یک پرس بود که می‌گفتند 12 تن فشار وارد می‌کند در هر حرکتى که می‌کند و این جاده طورى خواهد بود که اگر کامیون‌هاى هزار تنى هم که باشد ازش رد می‌شود و رد خورد ندارد (مهندس بهبودى- هزار تن که خیر)

جنابعالى تشریف داشتید و آن روز هم ملاحظه فرمودید و همه آقایان هم تشریف داشتند و گفته‌هاى مهندسین جان مولم را شنیدند ما واقعاً خوشحال شدیم که ما می‌توانیم با یک چنین دستگاهى بهترین راه‌ها را به وجود بیاوریم بنده فراموش نمی‌کنم که در مراجعت از تاکستان جناب آقاى ابتهاج می‌گفتند که از سال آینده یعنى از سال 1335 جان مولم باید هزار کیلومتر راه بسازد و این هزار کیلومتر راهى که باید بسازد حساب می‌کردند و می‌گفتند که در حدود سى میلیون دلار را می‌توانیم به جان مولم بپردازیم جناب آقاى قنات‌آبادى هم در آن مسافرتى که از تاکستان برمی‌گشتیم تشریف داشتند که آقاى ابتهاج می‌فرمودند سى میلیون دلار را چه جور فراهم کنیم و اینها هم تمام کارهای‌شان مرتب شده است و یالى هزار کیلومتر باید بسازند به هر نحوى هست باید از برنامه‌هاى دیگرمان بزنیم گفتیم خوب حالا مهمترین کار ما راه‌سازى است حالا چه عیب دارد آمده‌اند لابراتوار درست کرده‌اند انبار درست کرده و ماشین‌آلات آورده است شما سى میلیون دلار که بدهید هزار کیلومتر راه درست می‌کنند اما سال 34 رفت سال 35 هم گذشت (قنات‌آبادى- و سال‌هاى دیگر هم می‌گذرد) الان هم سال 36 دارد می‌گذرد همه ما شنیدیم که آن صد کیلومتر راهى را هم که در تاکستان جان مولم ساخته است به محض این که یک برف و باران آمد خراب شد و بعد این مطلب را بنده در همین جا سؤال کردم و جناب آقاى وزیر راه هم تا حدى مطالب مرا تصدیق نمودند حالا می‌شنویم خود جناب آقاى ابتهاج عقیده دارند که جان مولم بد کار کرده است و باید قراردادش را فسخ کرد اخیراً هم در مجلس سنا که توضیحاتى دادند قبول کردن که فسخ کردن قراردادش را و شش هزار کیلومتر بنده آن طورى که در خارج شنیدم از قرار معلوم کیلومترى پانصد هزار تومان خرج این راه‌سازى است حالا نمی‌دانم صحیح یا غلط بنده از یکى از مأمورین وزارت راه شنیدم که پروژه‌اى جدیداً تهیه شده براى 1200 کیلومتر براى هر کیلومترى پنج میلیون ریال براى راه‌سازى و آسفالت با جان مولم در نظر گرفته‌اند و قرارداد بسته‌اند خواستم ببینم حقیقت این جریان چیست جان مولم چرا کارش به اینجا رسیده و خسارت ما نسبت به این تأخیرها و با این حرف‌هایى که به ما گفته‌اند به کجا خواهد رسید وزارت راه و دستگاه سازمان برنامه چه فکرى براى راه‌هاى ایران کرده‌اند با این اعتبارات و پولى که ما داریم و با علاقه‌اى که تمام مردم این مملکت به راه‌سازى دارند حالا منتظر آقایان جواب بفرمایند و البته بعد جواب عرض می‌کنم

نایب ‌رئیس- آقاى معاون وزارت راه

معاون وزارت راه (مهندس مشایخى)- نسبت به سؤال جناب آقاى عمیدی‌نوری چنانچه خاطر آقایان محترم مسبوق است جهت نقشه‌بردارى و قطعه‌بندى و مناقصه و نظارت در ساختمان شش هزار کیلومتر راه‌هاى اصلى کشور قراردادى با شرکت جان مولم به عنوان مهندس مشاور تنظیم شد ولى در اجراى امر تأخیراتى صورت گرفت که منجر به مذاکرات بین سازمان برنامه و شرکت مذکور گردید که چون هنوز ادامه دارد بنابراین نمی‌توان قبل از خاتمه آن مذاکرات توضیحى به عرض برساند و اما راجع به مبلغ دریافتى آن شرکت تا این تاریخ چون مستقیماً با سازمان برنامه طرف است لذا مبالغ دقیق را آقاى قائم‌مقام سازمان برنامه به عرض خواهند رسانید

نایب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت

مهندس خسرو هدایت- (معاون نخست‌وزیر) فرمایشات نماینده محترم آنچه که جنبه فنى داشت این بود که از امور فنى یک مطالعات عمیق و به خصوصى ندارند براى این که درباره لابراتوار فرمودند که درست نمی‌دانند چه می‌کنند خوشبختانه در این لابراتوار گل بازى نمی‌شود و حال آن که اگر یک کسى بیک لابراتوار زمین‌شناسى برود به نظرش می‌آید که یک عده‌اى با خاک و سنگ مشغول بازى هستند و حال این که آنچه مشاهده می‌فرمایند تعیین مقاومت گل در مقابل فشار و یا تعیین جنس خاک است چون هر خاکى را نمی‌شود در ساختن راه به کار برد و آن سیستمى که خواستند در ایران راه بسازند مثلاً از تهران به قم می‌آمدند وسط راه چند کیلومتر را معین می‌کردند و چند تا میخ چوبى می‌زدند و به چند تا مقاطعه کار می‌گفتند برو این راه را بساز و خود مقاطعه کار باید تعیین کند که چقدر بایستى خاک‌بردارى کند و چقدر بایستى خاک بردارى کند و چقدر بایستى پل بسازد خیال می‌کنم که آقایان اجازه نمی‌دهند که همان سیستم متداول باشد براى این که فرض بفرمایید می‌رفتند و می‌آمدند می‌گفتند این راه 700 هزار متر خاک‌بردارى می‌خواهد درعمل شاید چهارصد هزار متر مى‌ریختند ولى در مطالعه صد هزار متر هم نمی‌خواست براى تغییر وضع آن جور راه‌سازى و براى رسیدن به این هدف که راه‌هاى اساسى ساخته بشود این تصمیم گرفته شده که مهندسین مشاورى که در دنیا کارشان راه‌سازى است بیایند خودشان مشخصات را تعیین کنند نقشه جات را تنظیم کنند خودشان نظارت بکنند آنها که آمدند گفتند باید بدانیم که این سنگ براى راه‌سازى و جاده مقاومت دارد یا خیر این بود که این لابراتوار تهیه شد و خود این که از جنابعالى و آقایان محترم اعضاى کمیسیون دعوت به عمل آمد و به لابراتوار و کارخانه تشریف آوردید این علامت حسن نیت بود یعنى می‌خواستند به آقایان عرضه بکنند این اقدامات صورت می‌گیرد براى این که منجر به یک راه‌سازى اساسى بشود و وقتی که ابتدا شما تشریف آوردید به کارگاه با کمال دقتى که در راه‌سازى می‌شد به عرضتان هیچ وقت نرسید که این راه در مقابل هزار تن مقاومت دارد آنچه که بنده می‌خواهم به استحضار آقایان برسانم این است که راه‌هاى درجه یک که در امریکا ساخته می‌شود می‌آیند حساب می‌کنند که به هر محورى یک مقدار معین فشار وارد می‌آید و آن وقت در تعیین مشخصات راه آن مشخصات و ابعادى را در نظر می‌گیرند که در آن فشار مقاومت می‌کند آنچه که راه‌هاى درجه یک دنیا بود وقتى که آمدند مهندسین مشاور و چند تا کامیون را امتحان کردند گفتند تا 24 تن این محور قبول می‌کند آمدند گفتند اگر مطابق مشخصات فنى دنیا بخواهیم بسازیم هشت تن در هر محور است و چون کامیون‌ها بیشتر بارگیرى می‌کنند با این ترتیب این راه‌ها خراب می‌شوند ما باید این را قوى‌تر بسازیم ما گفتیم که دولت مى‌تواند صاحبان کامیون‌ها را وادار کند که بیش از آنچه که مجاز است بار نزنند بنابراین شما بیایید و مشخصات بین‌المللى را در نظر بگیرید ولى بالاخره بعد از مذاکرات نهایى این شد حالا که واحد مقاومت همه جا هشت تن است شما چهارده تن بگیرید چون اینها می‌خواستند روى 24 تن حساب کنند خلاصه با مشخصات فنى که تنظیم شده فعلاً روى 13 تن است در حالی که کامیون‌هایى هستند که 24 تن بارگیرى می‌کنند و باید دقیقاً رسیدگى شود که کامیون‌هایى که بار می‌زنند مطابق این ظرفیت بار بزنند که نه به خودشان خسارتى وارد بیاید نه ماشین‌شان از بین برود و نه راه‌هاى مملکت از بین برود (بزرگ‌نیا- کنترلش مشکل است) این کاره شده و تصویب نامه‌اى گذشته و شهربانى و ژاندارمرى مأمور اجرایش هستند و شروع کرده‌اند و اجرا هم می‌شود فرمودند که راه‌هایى که به این ترتیب ساخته خواهد شد کیلومترى پانصد هزار تومان تمام می‌شود پیش‌بینى نمی‌شود کرد و گفت که راه کیلومترى چند تمام می‌شود اگر که راه را از اینجا به کرمانشاه بسازید تا قزوینش یک قیمت دارد و از قزوین به همدان یک قیمت دیگر از گردنه اسدآباد یک قیمت و در اوج یک قیمت دیگر آنچه که ما خیال می‌کنیم این است که راهى که تمام شده است کیلومترى 320 هزار تومان به طور متوسط تمام خواهد شد حالا ممکن است که در جلگه 120 هزار تومان تمام بشود و در گردنه اسدآباد چهارصد هزار تومان ولى آنچه که برآورد کرده‌ایم و روى مشخصاتى که تنظیم کرده‌ایم همین رقم است. در این که برنامه راه‌سازى ما دچار تأخیر شده است تردیدى نیست و خودمان هم مطلع بوده و هم در صدد جبران هستیم و همان طورى که به استحضار آقایان نمایندگان محترم رسیده چون ما دیدیم که دستگاه جان مولم کند کار می‌کند و به آن میزان شش هزار کیلومترى که بهش دادند اگر به این وضع پیش برود در مدتى که متصور شده است تمام نخواهد شد این بود که آمدیم گفتیم که آقا این همه راه را به شما نمی‌توانیم بدهیم آمدیم در قراردادش مشغول تجدیدنظر هستیم و در میزان راهى که به وسیله جان مولم می‌خواهیم ساخته بشود و تحویلش بدهند پهلوى به خرمشهر است و نسبت به سایر راه‌ها: شیراز به اهواز و شیراز به بوشهر و تهران به بروجرد و آبعلى به آمل و راه‌هاى دیگرى که در نظر داشتیم بسازیم آنها را به طرز دیگرى و به وسیله کسان دیگر و دستگاه‌هاى دیگرى خواهیم ساخت که هر کدام‌شان مشغول کار شوند که در انتهاى مدت برنامه میزان کار انجام شده بیشتر خواهد بود سؤال جناب آقاى عمیدی‌نوری این بود که چه راه‌هایى ساخته شده و چه پول‌هایى خرج شده است آنچه که بنده به خاطرم است سؤال جنابعالى این بود و در جواب سؤال باید عرض کنم به این ترتیب که ما طرز راه‌سازى را به سه مرحله تقسیم کردیم مرحله اولش مطالعات اولیه است تعیین مسیر است و برآورد مقدماتى وقتى این کار شد مسیر تعیین شد مطالعات اولیه شد برآورد هم شد مرحله اول تمام شده بعد نقشه‌بردارى و تهیه طرح می‌شود و مناقصه آن هم می‌شود و بعد ساختمان و نظارت است حالا در این مدت از اردیبهشت 34 تا این دقیقه در راه‌هایى که به جان مولم واگذار شده همه این کارها انجام شده از لحاظ مرحله

+++

اول یعنى مطالعه اولیه و شناسایى مسیر و برآورد مقدماتى چهار هزار و سیصد و دو کیلومتر که راه‌هایش عبارت است از پهلوى خرمشهر تهران قم قم اراک شیراز اهواز و راه شیراز اصفهان چاه‌بهار زاهدان شیراز بوشهر تاکستان قزوین بازرگان آبعلى آمل‏ (ارباب- از بندرعباس هیچ اسمى نیست) مطالعات اولیه از تاکستان تا مرز بازرگان هم شده (ارباب- بندرعباس فراموش شده) در بندرعباس کارى نشده در 4302 کیلومتر این مطالعات یعنى تعیین مسیر شده است مرحله دوم نقشه‌بردارى و تهیه طرح محاسبات فنى و آزمایشات است محاسبات فنى سیمان بود که عرض کردم خاک‌بردارى و خاک‌ریزى و آزمایشات هم همان لابراتواری است که عرض کردم که تعیین مقاومت خاک است و در این مرحله در 3192 کیلومتر به شرح زیر این اقدامات شده است بندر پهلوى خرمشهر تهران قم قم اراک بروجرد شیراز اهواز مرحله سوم که مناقصه است آن هم تهیه شده است و حاضر براى شروع به کار است 462 کیلومتر در محور پهلوى به خرمشهر که تحت نظارت است و الان آنچه که تحت ساختمان است 231 کیلومتر است این کارهایى است که در این دو سال و نیم صورت گرفته است‏ (دکتر بینا- یک کیلومتر هم براى آذربایجان بنویس بنده رئیس کمیسیون هستم) بیشتر می‌نویسیم در راه آذربایجان راه بازرگان و تاکستان در برنامه ماست و خود وزارت راه هم راه‌ها بسیار دیگرى در دست دارد و راه‌آهن آذربایجان هم که انشاءالله قریباً تکمیل خواهد شد پس تصور این که در این مدت کارى نشده است اشتباه است این کارهایى که عرض کردم در این مدت صورت گرفته است ما مى‌بایستى تا این تاریخ هزار کیلومتر راه زیر ساختمان می‌داشتیم نداریم ولى عرض کردم دلایل مختلفى داشت که یکیش را بنده اینجا عرض کردم که عبارت از این بود که اول کار که مهندسین مشاور آمدند اینجا حساب کردند که ورن محور اصلى هشت تن است و در عمل دیدند که این طور نیست و مشخصات را عوض کردند و این کار مدتى وقت را گرفت بعد از مدتى مذاکرات این کمیسیون‌ها چون می‌خواست مأخذ را 24 تن قرار بدهد و ما می‌گفتیم که این اغراق است و بالاخره به 13 تن رساندیم و این مدت طول کشید ما نظرمان این است که در تجدید پیمان جان مولم به ترتیبى عمل کنیم که اولاً این راهى که بین پهلوى و خرمشهر است دقیقاً معلوم باشد که در چه تاریخ تمام شده آسفالت شده و حاضر است دوم آن که این کارهایى که انجام داده حق‌الزحمه‌اش را معلوم بکنند که آنچه علاوه پرداخته‌ایم جز حق‌الزحمه‌هایى که من بعد بهش تعلق می‌گیرد محسوب بشود به نحوى که بر اثر تأخیر و تندى خسارتى وارد نشود و همین الان که حضورتان گزارش عرض مى کنم در سازمان برنامه مشغول تنظیم پیمان‌هایى هستند و امیدوارم در اوایل هفته آینده این پیمان تمام بشود و مبادله بشود

نایب‌ رئیس- آقاى عمیدی‌نوری

عمیدی‌نوری- بنده و جناب آقاى مهندس خسرو هدایت هر دو در مدرسه دارالفنون درس می‌خواندیم و با هم از مدرسه بیرون آمدیم بنده رفتم دنبال حقوق و ایشان رفتند دنبال مهندسى، لابراتوار را هم با هم دیدیم تا آن اندازه که در مدرسه متوسطه و با هم همکلاس بودیم پس به آن اندازه لابراتوار را در مدرسه متوسطه دیدیم می‌دانم و به همین جهت هم تعریف کردم از لابارتوارى که جان مولم درست کرده ولى بنده که یک آدم عامى هستم یک آدم حقوقى و قضایى و سیاسى هستم از نظر کار روزنامه‌نویسى بنده همیشه با افکار اجتماع و با مردم سر و کار دارم و کار من این است من آنچه که از مردم می‌شنوم مردم از جان مولم راه می‌خواهند مردم از جان مولم لابراتوار نمی‌خواهند بله ما رفتیم و دیدیم بسیار هم خوب بود از نظر لابراتوار اما می‌پرسیم این تجربه‌اى که در لابراتوار شد نتیجه‌اش چه شد آن راهى که با آن اسلوب مطالعه در خاک همان طورى که فرمودید ما هم خوش‌وقت شدیم براى اولین دفعه یک نمونه فنى براى راه‌سازى هست کو نتیجه‌اش؟ آن را بنده می‌خواهم بعد هم بنده عرض کردم نمونه کارشان را در تاکستان نشان دادند البته آن نمونه کار آن لابراتوار بود نتیجه کارى است که در یک اطاق در بسته‌اى انجام می‌شود و بعد هم عملش در خارج نمایان می‌شود این اصل است تا اینجا را بنده می‌دانم با این که غیر فنى هستم ولى وقتى ما رفتیم در تاکستان دیدیم ظاهراً خیلى هم خوب بود ولى بعد هم باران و برف آمد و کامیون‌ها از آنجا گذشتند عملى را که ما بعد دیدیم این بود که خراب شد و براى منظور اصلى ما قانع کننده نیست معلوم می‌شود بیشتر توجه این دستگاهى که با آن قرارداد بسته شده دنبال تهیه لابراتوار دنبال مطالعه و نقشه‌بردارى است اما آن چیزى که مردم می‌خواهند راه است که اتومبیل از آن رد شود و این راه‌سازى نشد در نتیجه توضیحى که آقاى مهندس خسرو هدایت فرمودند و بنده یادداشت کردم در ظرف دو سال و نیم بلکه بیشتر فرمودند که 331 کیلومتر تحت نظارت جان مولم مشغول ساختن هستند بعد ارقام 4302 کیلومتر مطالعه 2191 کیلومتر نقشه‌بردارى 469 کیلومتر مناقصه تهیه شده اما آن راهى که تحت ساختمان است که باز هم تعیین نفرمودند که چقدرش ساخته شده و تحویل شده فرمودند تحت نظارت جان مولم 231 کیلومتر است بنده نظرم این نبود سؤال من این بود که آیا این 231 کیلومترى که تحت نظارت هست با آن قراردادى که بسته‌اند که در ظرف هفت سال شش هزار کیلومتر راه باید ساخته شود تطبیق می‌کند؟ البته متشکرم تا حدى جواب بنده را فرمودید که ما انتظار داشتیم لاأقل هزار کیلومتر زیر ساختمان باشد البته از این بیانشان بنده استفاده مى‌کنم که قبول فرمودند که لااقل هزار کیلومتر باید باشد و نشد و بنابراین 231 کیلومترى هم که باز تحت ساختمان است و انجام نشده دلیل تخلف صریح این شرکت خارجى است که ما امیدوار به جنبه فنى آن بودیم و متأسفانه معلوم شد اطلاعات فنى ندارد و نتیجه نداشته و بحث در این است که بعضى از رفقاى مطلع بنده حتى به بنده نوشته‌اند که این شرکت جان مولم سابقه راه‌سازى در هیچ جاى دنیا نداشته بنده نمى‌دانم این را یکى از رفقا به بنده نوشته‌اند آقاى آقایان نوشته که در هیچ جاى دنیا سابقه راه‌سازى نداشته و بلکه مقاطعه کار ساختمان است بنده عرض کردم فنى نیستم که اظهار عقیده می‌کنم ولى این اطلاعى است که یکى از رفقا به بنده نوشته و داده و همین طور یکى از رفقاى دیگر نوشته که مقصود از لابراتوار و کار آن بد نبوده و خیلى خوب تنظیم کرده است ولی منظور از قرارداد با شرکت جان مولم این بود که راه‌هایى که آسفالت باشد به ما تحویل بدهند نه این که لابراتوار به ما تحویل بدهند، این عقاید رفقاى بنده است و بنده تأیید می‌کنم و تصور نفرمایید، جناب آقاى مهندس خسرو هدایت که بنده تنها این نظر را دارم بنده عرضى که می‌کنم تا اندازه‌اى سعى مى‌کنم که مبین افکار و عقاید مجلس شورای‌ ملى باشد و اینها نظریاتى است که عرض می‌کنم همین طور یکى از آقایان نوشته است که بر ما ثابت شده که شرکت جان مولم کار غلط کرده است و وسیله این را نداشته است که کار صحیحى انجام بدهد، این هم عقیده یکى‏ از آقایان دیگر است این نامه‌ها همه حاکى از این موضوع است که ملاحظه می‌فرمایید بسیار مؤثر شده است این بحثى که در اینجا پیش آمده و بنده معتقدم که دولت و مجلس باید بیش از این در مقابل یک شرکت خارجى که ما را امیدوار کرده است و 120 میلیون تومان تا به حال گرفته است شش ماه پیش روزنامه‌ها نوشتند که این قدر گرفته است سؤال بنده این بود که چقدر پول گرفته و در این مورد جناب آقاى مهندس هدایت جواب نفرمودند که معلوم بشود که ما در مقابل 231 کیلومتر راه تحت ساختمان چقدر پول دادیم و آیا براى مملکت ما صلاح است که این طور عمل کنیم، و آن وقت این رویه را در مقابل مأمورین و مهندسین و شرکت‌هاى داخلى خودمان هم داریم؟

خدا مى‌داند خیر، بنده اطلاع دارم بعضى از شرکت‌هاى داخلى راه‌سازى می‌کنند و پول عملجات را ندارند بدهند عملجات آمده‌اند تهران فشار می‌آورند و آن شرکت می‌گوید من از وزارت راه طلب دارم و پول مرا نمی‌دهند ما این وضع را در مقابل مقاطعه کاران داخلى خودمان داریم و این هم رویه ما در مقابل مقاطعه کار خارجى که بیش از 120 میلیون پول گرفته است و می‌گویند تازه 230 کیلومتر تحت ساختمان است آن را هم نمی‌دانم چقدر ساخته شده و چقدر ساخته نشده جواب هم نفرمودند بنابراین بنده معتقد هستم که در مقابل چنین شرکت خارجى که این ترتیب با ما عمل کرده و حالا وعده مى‌فرمایید که ما یک قرارداد جدیدى برایش تنظیم خواهیم کرد فرمودید که سعى می‌کنیم در این قرارداد کارى بکنیم که معلوم بشود چه موقع و در چه تاریخ راه آسفالت شده تحویل می‌دهد بسیار خوش‌وقتم که اقلاً در این قرارداد این مطلب قید می‌شود بنده خیال می‌کنم که در قرارداد سابق هم قطعاً این بوده و قید شده است اگر نبود جناب آقاى ابتهاج در آن مسافرتى که ما از پاکستان مى‌آمدیم نمی‌فرمودند که جان مولم تا سال آینده هزار کیلومتر باید بسازد و من نزدیک سى میلیون دلار باید بدهم و از مجموع عواید نفت که 120 میلیون دلار است اگر یک رقم سى میلیون دلار بدهم باقى کارها را چه بکنم پس معلوم است که شما یک قراردادى داشتید که در ظرف شش سال یا هفت سال شش هزار کیلومتر راه بسازد معهذا دو سال و نیم گذشته و انجام نشده است و می‌فرمایید 230 کیلومتر در حال ساختمان است بنده معتقد هستم که ما اگر در مقابل این شرکت‌هاى خارجى بیشتر دقت بکنیم هم به مصلحت مملکت ماست و هم آن حس ناسیونالیستى که در اطرافش گفته می‌شود که ملت ایران بیدار شده و خوب خودش را حفظ می‌کند بیشتر به خارجی‌ها نشان داده مى‌شود که براى حفظ حقوق خودش کوشا و جدى است و در مقابل یک همچو جریانى که لااقل دو سال و نیم وقت مملکت را تلف کرده ساکت ننشسته نه با این کیفیت ما بگوییم دوباره با اینها قرارداد مى‌بندیم هر کیلومترى به طور متوسط 350 هزار تومان، در حالى که بنده شنیدم پانصد هزار تومان و عرض کردم و جوابش را دادند که به طور متوسط 350 یا 320 هزار تومان خوب وقتى متوسط آن 320 هزار تومان بود پانصد هزار تومانى هم دارد شخصى که در وزارت راه بود و به من گفت پانصد هزار تومان پس معلوم می‌شود حرف صحیحى است خوب ما پانصد هزار تومان مى‌دهیم و دو سال و دو سال و نیم وقت خودمان را هم تلف می‌کنیم آقایان وقت در دنیا قیمت دارد چند روز پیش نطق ایزنهاور را در اکلاها ما می‌خواندم نکته‌اى که پیش از همه

+++

جلب توجه مرا کرد نکته‌اى بود که راجع به وقت گفت که راست است که امریکا پول دارد و مى‌تواند از حیث قمر مصنوعى و اختراعات اتمى جلو برود ولى وقت و زمان را عقب افتاده و از حیث زمان در چند سال روسیه جلو افتاده و ما با پول می‌توانیم اختراع خودمان را تکمیل کنیم اما زمان را نمى‌توانیم به دست بیاوریم دنیا به زمان اهمیت داده و نبایستى وقت ما را خارجى‌ها تلف کنند و به ما وعده بدهند و یک وجب راه حسابى براى ما درست نکنند لابراتوار بسازند، انبار بسازند راه هم درست نکنند (صحیح است، احسنت)

قنات‌آبادى- آقاى عمیدی‌نوری مگر این راه‌ها ساخته نشده؟!

نایب ‌رئیس- آقاى مهندس خسرو هدایت

معاون نخست‌وزیر (مهندس خسرو هدایت)- بنده افتخار دارم که همان طور که فرمودند هم درس جناب آقاى عمیدی‌نوری بودم و بنده شاگرد سوم بیرون آمدم و ایشان شاگرد بیست و هفتم بودند جناب آقاى عمیدی‌نوری توجه بفرمایید مخارجى را که داده‌ایم به جان مولم صورتش را آورده بودم اشاره نفرمودید ملاحظه بفرمایید 135 میلیون ماشین‌آلات خریدیم، 79 میلیون آزمایشگاه 282 میلیون ریال به مقاطعه کار داده‌ایم آنچه به جان مولم داده‌ایم 490 میلیون ریال است و حق‌الزحمه‌اش 17 میلیون ریال، آنچه به جان مولم داده شده است 490 میلیون ریال است بعد هم عرض کردم که در قرارداد اخیر که تنظیم مى‌کنیم آنچه که خرج دارد تماماً معلوم می‌کنیم آنچه را که دریافت شده او را می‌توانیم در قرارداد آینده منظور بکنیم بنده از سؤال جناب آقاى عمیدی‌نوری استفاده مى‌کنم براى این که بفهمانم به آنها که ما در تحت فشار هستیم در این قراردادى که مى‌نویسیم از این سؤالى که می‌شود می‌خواهم عرض کنم استفاده مى‌کنیم ولى بنده می‌خواهم عرض کنم دیگر آنقدر توضیحات داده نشود از طرف بنده که شاید منجر بشود به این که آنهایى که دارند قرارداد را می‌نویسند اتخاذ سند بکنند و ما می‌گوییم که از طرف مجلس شورای ملى و مجلس سنا در تحت فشار هستیم و باید در بهترین شرایط قرارداد بسته شود و همان طور که جنابعالى فرمودید که مردم راه می‌خواهند ما هم راه می‌خواهیم و کوشش می‌کنیم که این تأخیر جبران بشود و راه‌هاى حسابى ساخته بشود و مدتى که براى ساختن راه تلف می‌شود در صورتى که صحیح و اساسى ساخته شود تلف شده نیست براى این که ممکن است یک راهى را خوب نساخت و سال بعدش از بین برود (دکتر دادفر- ضمانت اجرا بگیرید) گرفته‌ایم و هست.

عمیدی‌نوری- ولى جناب آقاى مهندس هدایت بنده شاگرد اول بودم و دیپلم من هم هست نشان می‌دهم‏

 (مهندس هدایت- شاگرد اول شیوا بود)

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر صنایع و معادن

نایب ‌رئیس- آقاى وزیر صنایع و معادن

وزیر صنایع و معادن (مهندس شریف امامى)- لایحه‌ای است راجع به سازمان زمین‌شناسى کشور که تکمیل شده و تقدیم مجلس شورای ملى می‌کنم در این لایحه ترتیبى داده شده است که سازمان‌هاى متصرفى که الان در دستگاه‌هاى متعددى هستند آنها را متمرکز بکند و آن اقدامى که براى زمین‌شناسى کشور لازم است در یک جا جمع بشود که براى استخراج معادن ما بتوانیم مطالعات دقیق و جامعى بکنیم که مورد استفاده همه قرار بگیرد. (احسنت)

5- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایى

نایب‌رئیس- به جریان گذارده مى‌شود آقاى وزیر دارایى فرمایشى داشتید

وزیر دارایى- (ناصر) در اجراى تبصره 4 قانون اصلاح بازنشستگى ژاندارمرى لایحه‌اى براى اصلاح و ترمیم حقوق بازنشستگى کلیه کارمندان کشورى و شهربانى تقدیم می‌شود (احسنت)

نایب‌رئیس- به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود

6- سؤال آقاى مهندس جفرودى راجع به تضییقات مهندسین ایرانى و جواب آقاى معاون وزارت راه

نایب‌رئیس- سؤال دیگرمطرح است آقاى مهندس جفرودى

مهندس جفرودى- بنده متن سؤال خود را می‌خوانم براى این که یادآورى شده باشد و منتظر می‌مانم که آقاى مهندس مشایخى معاون وزارت راه توضیحاتى بدهند تا مطالبى را در اینجا به عرض همکاران محترم مجلس شوراى ملى برسانم ازچند ماه به این طرف اقداماتى به عمل می‌آید متضیقاتى ایجاد می‌شود که مهندسین وزارت راه که شاغل پست‌هاى حساسى هستند و باید وظایف خود را در نظارت راه‌ها به طور مؤظف و مرتب انجام بدهند از عهده بر نیایند از جمله این اقدامات یکى آن است که این مهندسین را از استفاده از اتومبیل محروم نموده‌اند و حال آن که در همان حال صدها اتومبیل در اختیار مهندسین مشاور خارجى گذاشته شده است که ساده‌ترین کارمندان آنها در پیش چشمان مهندسین عالى‌مقام ایرانى از آنها استفاده نمایند (در جواب این سؤال بنده منتظرم که آقاى معاون وزارت راه توضیحاتى بدهند تا مطالبى را با رقم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم.

نایب‌ رئیس- آقاى معاون وزارت راه

معاون وزارت راه- مهندس مشایخى نسبت به سؤال جناب آقاى مهندس جفرودى وزارت راه هیچ گونه تضییقاتى نسبت به اتومبیل فراهم نساخته است اقدامى که نماینده محترم سؤال فرموده‌اند این بوده است که چون در موردى که کار فورى جهت بازدید راه پیش آمد نموده بود هیچ اتومبیل در دسترس نبود دستور صادر شد که از اتومبیل‌ها به طرز سرویس استفاده شده و پس از انقضاى وقت ادارى در گاراژ ماشین‌آلات مجتمع نمایند تا اگر احتیاج فورى براى هر یک از آقایان مهندسین و مسئولین امر پیش آمد نمود که محتاج به بازدید در خارج از شهر باشند وسیله نقلیه حاضر باشد این عمل احتیاطى که در کلیه سازمان‌هاى فنى که مسئول انتظام امور هستند یکى از واجبات است نه تنها ذره به نیت تضییق نبوده بلکه بر عکس به منظور فراهم نمودن تسهیل کار و انجام وظیفه مهندسین بوده به خصوص که امسال وزارت راه در نتیجه مضیقه بودجه ماشین سوارى جدیدى خریدارى ننموده و با نهایت صرفه‌جویى بلکه زحمت از وسایطى که تعمیر و مرمت می‌کند استفاده مى‌نماید والحال در همه ادارات به دستور دولت طرز استفاده) سرویس ( از اتومبیل‌ها مجرى گردیده است. در خاتمه به عرض می‌رساند در وزارت راه مهندسین مشاور خارجى مؤظف نداریم و چنانچه باشد در فراهم نمودین وسایل کار تمیزى بین خارجى و داخلى نیست و تا حد امکان پیوسته مجاهدت شده است که وسیله کار آقایان مهندسین در حدود توانایى فراهم شود اعم از این که خارجى باشند یا داخلى

نایب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى توضیحاتى دارید بفرمایید

مهندس جفرودى- بنده تصور می‌کنم جناب آقاى مهندس مشایخى معاون محترم وزارت راه از لحاظ انجام وظیفه ادارى که دارند اینجا از وزارت راه دفاع فرموده‌اند والا خود ایشان که 30 سال است به عنوان مهندس در این مملکت خدمت کرده‌اند و آثارى در همه استان‌ها دارند باطناً از وضعى که در وزارت راه هست دلى پر خون دارند ولى ما نباید متوقع که ایشان بیایند و اینجا اعتراف بکنند این رسم این که هر نماینده دولت بیاید هر سؤالى را که نماینده مجلس می‌کند تکذیب بکند بسیار رسم بدى است (صحیح است)

معلوم می‌شود که نماینده مجلس سؤالى را که می‌کند دلایل خاصى برایش وجود دارد والا اگر مطلبى باشد مطالبى باشد وضع نامطلوبى باشد امروز تنها راه حل این است که نماینده مجلس بیاید و آن را از پشت تریبون مجلس اظهار نکند ابراز بکند و دولت هم باید بیاید اینجا به عقیده من تأیید کند و وعده بدهد که رفع ظلم خواهد کرد نه این که بیاید و تکذیب بکند (صحیح است) در مملکت ما هر روز که از منابع زیرزمین یا روى زمین بهره‌بردارى می‌شود به حق و به جا مردم ایران در هر لباس و هر طبقه‌اى که هستند خوشحال می‌شودند براى این که فکر می‌کنند چه از لحاظ فنى گشایش در کار آنها به وجود خواهد آمد ولى با نهایت تأسف باید بگویم هر اندازه از منابع طبیعى مملکت ما بیشتر بهره‌بردارى می‌شود در حال حاضر مردم ایران یعنى صاحبان منابع مملکت کمتر استفاده مى‌کنند و بیشتر خارجى‌ها و مشاورین خارجى استفاده مى‌کنند در حدودى که با حدود ایرانی‌ها تفاوت فوق‌العاده زیاد دارد بنده منکر مشاورین خارجى براى بعضى کارها نیستم ولى مشروط بر این که که حق ایرانی‌ها و تمام کسانى که در عمران و آبادى این مملکت سهیم هستند در حدود سهم‌شان ادا بشود والا اگر بنا باشد که از منابع طبیعى مملکت ما بهره‌بردارى بشود و ما استفاده نکنیم بهتر آن است که از آن منابع استفاده نشود (صحیح است)

بنده نمی‌گویم این سؤال برود به کمیسیون تحقیق بنده هیچ همچو عرضى نمى‌کنم ولى می‌گویم و از آقاى مهندس مشایخى به عنوان یک مهندس تمنى می‌کنم که این عرایض را تکذیب نکنند براى آینده مملکت می‌گویم این نواقص هست و آقاى وزیر راه توجه داشته باشند و رفع ظلم از یک مشت مردم فنى مملکت که متأسفانه تعدادشان فوق‌العاده که است و در این روزها که کارهاى فنى انجام می‌شود مفید و مؤثر است و رفع ظلم از آنها بکنند

نایب ‌رئیس- توضیح دیگرى دارید آقاى معاون وزارت راه؟

معاون وزارت راه- عرضى ندارم (دکتر بینا- تأیید فرمودند)

نایب ‌رئیس- سؤال دیگرى در دستور بود که آقاى پردلى از وزارت راه کرده بودند و چون مریض هستند و در مجلس نیستند لذا از دستور خارج می‌شود

7- قرائت طرح پیشنهادى راجع به روابط مالکین و مستأجرین و استرداد لایحه اصلى به وسیله آقاى کفیل وزارت دادگسترى‏

نایب‌رئیس- وارد شور در اطراف لوایح می‌شویم طرح پیشنهادى آقایان ماده واحده مطرح است که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملى نظر به این که لایحه راجع به رفع اختلاف مالکین و مستأجرین محل پیشه و کسب کار بنابر قانون راجع به اجازه اجراى لوایح پیشنهادى وزارت دادگسترى مصوب 31 تیر ماه 1335 در کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین مطرح است از لحاظ روابط مالکین

+++

و مستأجرین فوق‌العاده مهم بوده و سزاوار از نظر عمومى و جلوگیرى از افزایش هزینه زندگى مورد بررسى دقیق‌ترى قرار گیرد و به علاوه به موجب مقررات قانون مزبور حداکثر بعد از یک سال آزمایش مصوبات کمیسیون مشترک دادگسترى اجباراً بایستى براى تصویب تقدیم مجلسین شود و امضاکنندگان زیر پیشنهاد می‌نماییم طرح زیر با قید دو فوریت و فى‌المجلس مطرح و مورد تصویب قرار گیرد ماده واحده لایحه راجع به رفع اختلاف مالکین و مستأجرین محل پیشه و کسب که بنابر قانون راجع به اجازه اجراى لوایح پیشنهادى وزارت دادگسترى مصوب 31 تیر ماه 1335 تقدیم کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین گردیده تا تصویب مجلسین قابل اجرا نخواهد بود

تبصره اجراى تخلیه‌هایى که نسبت به محل پیشه و کسب صادر شده و تاکنون اجرا نشده ارجاع به داورى خواهد شد مهندس هدایت. قباد ظفر. دکتر اسدى. مهندس شیبانى. مهندس دهستانى. دکتر افشار. سراج حجازى. پردلى. فخر طباطبایى. دکتر بینا. فیروز. فروهر. شادمان. دکتر مشیر فاطمى. پرفسور اعلم. سرتیپ شیبانى. مهندس جفرودى. فضایلى. نصیرى. قراگوزلو.

نایب ‌رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى

کفیل وزارت دادگسترى- (مجلسى) البته آقایان محترم استحضار دارند که این لایحه مربوط به تأمین رابطه بین مالک و مستأجر از طرف دولت سابق به وسیله مجلس سنا تقدیم کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین شده بود ولى حالا چون دولت مشغول مطالعه در تنظیم یک لایحه جامع‌الاطراف است که هم منافع مستأجرین و هم منافع مالکین در نظر گرفته شود این است که با این ترتیب نظر به این که این لایحه به مجلس سنا تقدیم شده آن را از مجلس سنا مستردد خواهم کرد بنابراین دیگر موردى براى مذاکره در این طرح باقى نمی‌ماند (صحیح است)

نایب ‌رئیس- مطابق اصل سى و شش قانون اساسى هر یک از وزرا می‌توانند مطلبى را که به مجلس اظهار کرده در هر درجه از مباحثه که باشد استرداد کنند بنابراین مطلبى که از طرف آقاى کفیل دادگسترى تقدیم شده است به کمیسیون مشترک مجلسین که در واقع به مجلس شورای ملى هم تقدیم شده و به مجلس سنا هم تقدیم شده است و در کمیسیون مسترک مطرح است لذا با صراحت قانون اساسى که در هر مرحله که باشد وزیر می‌تواند استرداد کند بنابراین لایحه اصلى مسترد شده محسوب است و طرحى که آقایان محترم با قید دو فوریت تنظیم و تقدیم فرموده بودند و دو فوریت آن هم تصویب شده بود و می‌بایستى در این جلسه مطرح شود فرع با آن لایحه‌ای که در مجلس سنا و شورا و در کمیسیون مشترک مطرح بوده می‌باشد و چون اصل که از بین رفت فرع هم بالتبع از بین خواهد رفت لذا موردى در این صورت باقى نخواهد بود که بگویم قابل اجرا باشد یا نباشد براى این که چیزى دیگر مطرح نیست بنابراین آن طرح پیشنهادى هم قابل طرح نیست اجازه بفرمایید که مسکوت بماند آقاى سراج حجازى فرمایشى دارید؟

8- تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى سراج حجازى

سراج حجازى- یک طرحى است با قید یک فوریت که آقایان امضا فرموده‌اند تقدیم می‌شود.

9- طرح و عدم تصویب یک فوریت طرح پیشنهادى راجع به عدم اجراى احکام تخلیه محل کسب‏

نایب‌رئیس- قرائت می‌شود و یک فوریت آن مطرح می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى:

به منظور تأمین حقوق حقه عموم مردم اعم از مالک و مستأجر ماده واحده ذیل و تبصره آن پیشنهاد و تصویب آن را با قید یک فوریت درخواست می‌نماییم

ماده واحده- دولت مکلف است در ظرف ده روز لایحه قانونى راجع به روابط موجر و مستأجر که تأمین حقوق حقه آنها را بنماید تسلیم مجلس شورای ملى بنماید

تبصره 1- از این تاریخ قبل از پرداخت حق کسب و کار مستأجر و یا کسی که در حکم مستأجر است که میزان آن در صورت عدم توافق طرفین به وسیله داورى معلوم گردد نمی‌توان محل کسب و پیشه را تخلیه کرد مشروط بر این که مستاجر از اجاره بها و یا اجرت‌المثل در مواعد مقرر تأخیر نکرده باشد

تبصره 2- مفاد تبصره 1 شامل اجراییه‌هایی که در مورد محل کسب و پیشه صادر شده و تاکنون اجرا نشده است نیز می‌باشد سراج حجازى. فروهر. دکتر حسن افشار. مهندس ظفر. مهندس هدایت. اعظم زنگنه. دکتر سعید حکمت. مهندس دهستانى. مهندس بهبودى. دکتر بینا. مهندس سلطانى. مرآت اسفندیارى. نصیرى. فضایلى. قراگزلو.

نایب‌رئیس- چون بیش از پانزده نفر آقایان طرح را امضا فرموده‌اند لذا فوریت آن مطرح است آقاى کفیل وزارت دادگسترى فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

کفیل وزارت دادگسترى- یک قسمت از این طرح به نظر بنده یک اشکال حقوقى و قضایى دارد البته موضوع حق کسب و کار که در خارج به عنوان سرقفلى موسوم است از نظر قانون مدنى حقى نیست اول بایستى این حق را ایجاد کرد و بعد گفت که تا قبل از این که این حق پرداخت نشده و به نظر بنده این فوریت قابل مذاکره نیست (صحیح است)

مهندس هدایت- مردم را می‌خواهید از محل کسب‌شان بریزید بیرون‏

نایب ‌رئیس- فعلاً اصل طرح مطرح نیست مطالب له و علیه مربوط به اصل مطلب است قابل استماع در این جلسه نیست فقط فوریت مطرح است آقایان اگر فرمایش در اطراف فوریت دارید بفرمایید آقاى سراج حجازى در فوریت اگر مطلبى دارند چون از امضاکنندگان هستند می‌توانند بفرمایند.

سراج حجازى- خاطر نمایندگان محترم مسبوق است که قانونی که فعلاً حاکم به روابط بین مستأجر و مالک است مربوط به قوانین موقع جنگ است و بیش از شش ماه قابل اجرا نبوده است متأسفانه تا حالا ادامه پیدا کرده و به صورت بسیار اسفناک بدى درآمده است جناب آقاى وزیر دادگسترى می‌فرمایند که بایستى این حق را ایجاد کرد قوانین تابع اراده مردم است وقتى که مردم سرقفلى می‌دهند و سرقفلى می‌گیرند ما چه چیز را ایجاد کنیم قوانین اراده مردم است یک خانه‌اى شخصى مى‌سازد مبلغ گزافى سرقفلى می‌گیرد این را نمی‌شود ندیده گرفت هر روز اجراییه صادر می‌شود و این قانون را هم که شما پس گرفتید و وضع مردم را به صورت بدى درآورد دید این است که بنده استدعا می‌کنم آقایان به یک فوریت رأى بدهند و حتى بنده عقیده داشتم که با قید دو فرویت و یا سه فوریت باشد براى این که قانون فعلى نمی‌تواند حاکم باشد و بایستى یک قانون بسیار جالبى تهیه کنند و بیاورند به مجلس تقدیم کنند و تکلیف مردم را تعیین کنند و یک مقدار زیادى اجراییات الان در دست اقدام است که هم ضرر به مالک می‌زند و هم به مستأجر با پس گرفتن این قانون وضعیات هر دو دسته به صورت بسیار بدى در خواهد آمد اگر این را تعدیل بفرمایند و بگذارید تا یک قانون جامع و مانعى بیاورید به مجلس همه راضى خواهند بود و مردم هم دعاگو خواهند شد

نایب‌ رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى.

کفیل وزارت دادگسترى- عرایض بنده تصور می‌کنم نارسا بود و ایجاد سو تفاهم کرد بنده عرض کردم مطابق قانون مدنى حقى براى سرقفلى شناخته نشده است (صحیح است) و عرض می‌کنم که به موجب همان لایحه‌ای که در کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین بود این حق را می‌خواستند بشناسند بنده هم موافقم که این حق شناخته شود ولى مادام که این حق شناخته نشده چطور می‌فرمایید که در دادگاه‌ها یا در اداره مال‌الاجاره به محض این که صحبت بشود که ملکى سرقفلى داد...

پرفسور اعلم- اگر شناخته نشده پس چرا مالیات می‌گیرند.

کفیل وزارت دادگستری- مالیات به طور کلى از هر وجهى که از یک محلى تحصیل بشود گرفته خواهد شد مثل این است که یک کسى از یک محلى یک مرتبه صد هزار تومان پول به دست بیاورد آن مالیات به طور کلى است بنده منظورم این بود که اول این حق شناخته شود بعداً اجرا بشود اما راجع به اجراییه‌ها بنده تصور می‌کنم که در این قبیل موارد شتابزدگى درست نیست یعنى آقایان طرحى اگر داشته باشند البته این را تقدیم می‌کنند به مجلس و بعد هم در کمیسیون مذاکره می‌شود والا فوریت و شتابزدگى در قوانین دادگسترى به نظر بنده درست نیست به این ترتیب قوانین دادگسترى را به فوریت نمی‌شود تغییر داد مردم رفته‌اند چند سال قبل عرض حال داده‌اند و بعد از مدتى دو سال سه سال این اوراق را تحصیل کرده‌اند این را هم عرض کنم که این اوراق اجراییه طورى نیست که آن را اجرا کنند الان اداره مال‌الاجاره بیشتر این اوراق اجراییه را به صورت کدخدا منشى دارند حل می‌کنند طورى نیست که بتوان تصور کرد به محض این که ورقه اجراییه صادر شد به مرحله اجرا درمى‌آید آقایان خودشان احترام قوانین را در نظر بگیرند احترام حکم دادگاه‌ها باید محفوظ باشد به فوریت و یک شورى قانون گذرانیدن به نظر بنده هیچ صلاح نیست

نایب‌ رئیس- آقاى فخر طباطبایى با فوریت مخالفید بفرمایید.

سراج حجازى- بنده توضیح در اطراف فرمایشات ایشان دارم‏

نایب ‌رئیس- شما توضیح خود را فرمودید یک موافق و یک مخالف می‌توانند در فوریت صحبت کنند آقاى فخر طباطبایى

فخر طباطبایى- عرض کنم چون از طرف مقام ریاست هم تذکر داده شد که راجع به فوریت صحبت شود و وارد ماهیت قضیه نشویم بنده در اصل موضوع صحبت نمى‌کنم ولى این طرح اگر فقط به این کیفیت که عرض مى‌کنم بود بنده با فوریت اولش که هیچ با چند فوریت هم که بود موافقت می‌کردم که مکلف بکنند وزارت دادگسترى را در مدت محدودى طرح جامع‌الاطرافى تهیه بکند و به مجلس تقدیم کنند و نظر اکثریت آقایان هم همین بوده که طرحى تهیه بکنند به کیفیتى که هم حقوق موجر در آن منظور شده باشد و هم حقوق مستأجر البته بنده هم موافق بودم ولى در این مورد به خصوص به کیفیتى که این طرح نوشته شده احکام لازم‌الاجرا را می‌خواهند از اثر بیندازند صحیح نیست و مخالفت بنده

+++

روى این قسمت است والا با قسمت اولش من فکر می‌کنم تمام آقایان موافق باشند طرح قبلى هم که داده شده بود بنده امضا کردم علتش هم این بود که فکر می‌کردم که آن لایحه‌ای که در کمیسیون مشترک هست قسمتى از موادش قبلاً تصویب شده بود و قسمتى از موادش با هم نمی‌خواند و بالاخره نه منظور دولت و نه منظور آقایان هیچ کدام حاصل نمی‌شد فکر کردم که بهتر این است که دولت یک لایحه جامعى بیاورد که حقوق طرفین محفوظ باشد و من فکر مى‌کنم که اگر این طرح به این صورت باشد که دولت را ظرف مدت محدودى مکلف بکنیم یک چنین لایحه‌اى بیاورد بنده و عموم آقایان موافق باشیم‏

نایب‌رئیس- آقاى ارباب موافق هستید بفرمایید

ارباب- قبل ازعرض مطالب استدعا می‌کنم هر کدام از آقایان اطلاع نداشته باشند تحقیق بفرمایند بنده نه اجاره بگیر هستم نه اجاره بده و مشمول هیچ یک از این حرف‌ها نیستم علاقه‌مند به مملکت هستم براى این که در این ممکلت خودم و آبا و اجدادم رندگى کردیم اعقاب من هم باید زندگى کنند با فوریت این طرح موافق هستم به این شرط که مدت آن از ده روز به یک ماه لااقل تمدید شود براى این که این موضوع یکى ازمعضلات بزرگ این کشور است و اهمیتش بیش از اینها است که ما فکر بکنیم تا دولت هم وقت کافى براى تنظیم لایحه داشته باشد دولت بایستى یک لایحه‌اى بیاورد به مجلس که به اصل مالکیت لطمه وارد نیاورده و بنده با یک ماه موافق هستم‏

نایب‌رئیس- آقای ارباب حق نداشتند به نام موافق تشریف بیاورند و مخالف صحبت کنند بنابراین یک موافق دیگر می‌تواند صحبت بکند آقاى دکتر مشیر فاطمى موافقید بفرمایید

دکتر مشیر فاطمى- بنده همین طور که تصور می‌شود موافق این طرح هستم و راجع به مدتش هم اگر نظرى باشد حل شدنى است ولى بنده اطلاع دارم که در این چند روزه که این بحث بوده است یک احکام زیادى صادر شده (احسنت) بنده این را اطلاع دارم و از جناب آقاى مجلسى که ما همه به ایشان اعتقاد داریم خواهش می‌کنم که در اینجا یک توضیحى بدهند که لااقل اگر این چند روزه احکامى صادر بشود چه صورتى پیدا خواهد کرد این را متوقف بکنند ما حاضریم برود به کمیسیون.

نایب‌رئیس- چون به اندازه کافى صحبت شده است لذا اعلام رأى می‌شود.

سراج حجازى- اگر اجازه بفرمایید بنده طبق ماده 82 یک توضیحى دارم که در رأى تأثیر دارد.

نایب‌رئیس- چون موافق و مخالف هر دو صحبت کرده‌اند اعلام رأى شد بنابراین به فوریت طرح که در نتیجه یک شورى می‌شود رأى می‌گیریم آقایانی که با فوریت موافقند قیام بفرمایند (عده کمترى برخاستند) تصویب نشد بنابراین به طور عادى به کمیسیون ارجاع مى‌شود. لایحه دیگرى مطرح است آقاى سراج حجازى فرمایشى دارید؟

سراج حجازی- توضیح بنده در رأى تأثیر داشت بنده مطابق ماده 82 اجازه خواستم براى این که عرایض مرا تحریف کردند وکیل باید حرف خودش را بزند

نایب‌رئیس- جنابعالى توضیح دادید و در فوریت به بیش از یک موافق و یک مخالف اجازه صحبت داده نمی‌شود.

10- شور اول گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

نایب‌رئیس- گزارش کمیسیون دارایى راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها مطرح است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شورای ملى. کمیسیون دارایى لایحه شماره 4646 دولت راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها را با حضور نمایندگان دولت مورد رسیدگى قرار داده و با اصلاحاتى تصویب نمود اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده 1- عوارض مربوط به هواپیمایى به شرح زیر تصویب می‌شود.

الف- براى صدور گواهى‌نامه ثبت و تابعیت هر هواپیما پانصد ریال (500)

ب- براى گواهى‌نامه قابلیت پرواز هواپیما هشتصد ریال (800) و براى تجدید آن هشتصد ریال (800)

ج) براى صدور گواهی‌نامه بیسیم هواپیما دویست ریال (200) و تجدید آن دویست ریال (200)

د) براى صدور گواهی‌نامه دانشجوى خلبانى یا خلبان خصوصى صد ریال (100)

و- براى تجدید آن هواپیما ریال (50) ه براى صدور گواهینامه خلبان بازرگانى آموزگار خلبانى خلبان سرویس حمل و نقل هوایى هوانوردى مکانیسین هواپیمایى عبور و مرور هواپیمایى هواشناسى دویست ریال (200) و براى تجدید هر یک از آنها صد ریال (100) و براى ثبت اختیارات جدید در هر یک از گواهى‌نامه‌هاى مذکور در بند (ه) هر دفعه صد ریال (100)

ز- براى تصدیق ارزش هر یک از گواهى‌نامه‌هاى مذکور در بندهاى ب ج د ه که به وسیله کشورهاى بیگانه صادر شده باشد صد ریال (100)

ح- براى صدور اجازه نامه استفاده از یک فرودگاه خصوصى پانصد ریال (500) و براى تجدید آن دویست ریال (200)

ط- براى هر دفعه فرود آمدن هواپیماهایی که از خارجه به ایران وارد مى‌شود نسبت به هر یک صد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهینامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال (2)

تبصره 1- هواپیماهاى خارجى موضوع این بند در صورتی که از چند فرودگاه کشورى در داخل ایران استفاده کنند براى هر فرود حق فرود و توقف و سایر عوارض مقرره را باید بپردازند.

تبصره 2- فرودهایی که به منظور آزمایش پس از فرود هواپیما در یک فرودگاه کشورى صورت می‌گیرد مشمول مقررات این بند و تبصره آن نخواهد بود.

ى- براى استفاده از وسایل روشنایى یک فرودگاه کشورى جهت فرود آمدن هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد شده و یا بلند شدن هواپیمایی که به خارجه عزیمت می‌نماید هر دفعه نسبت به هر یک صد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهى‌نامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال.

ک- براى نگاهدارى هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد شده و در یک فرودگاه کشورى در هواى آزاد خارج از آشیانه توقف بنماید براى 6 ساعت اول توقف معاف از هر گونه پرداخت و براى بیش از این مدت تا 24 ساعت از قرار ده دینار (10) نسبت به هر متر مربع از زمین اشغال شده و قس علیهذا (در محاسبه طول و عرض هواپیما در نظر گرفته می‌شود.)

ماده 2- هواپیماى زیر از پرداخت عوارض مذکور در بندهاى ط ى ک ماده 1 معاف می‌باشند:

الف- هواپیماهاى متعلق به رؤساى کشورهاى خارجى.

د- هواپیماهاى نمایندگان سیاسى دول خارجى در ایران به شرط معامله متقابله مادام که بدون قصد انتفاع به کار می‌رود.

و- هواپیماهایی که بنا به تقاضا یا اجازه دولت ایران به منظور جستجو و نجات هواپیماهاى مفقود در ایران پرواز می‌کنند مادامى که بدون قصد انتفاع به کار روند.

کلیه هواپیماهایی که بنا به تقاضا و یا اجازه دولت ایران براى کمک در امور سم‌پاشى و مبارزه با آفات نباتى و غیره در ایران پرواز می‌کنند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند.

ماده 3- اداره کل هواپیمایى کشور می‌تواند ساختمان‌ها و اراضى و وسایل مورد احتیاج هواپیماها را که متعلق به آن اداره می‌باشد به نرخ عادله و با تصویب وزارت راه اجاره واگذار و عواید آن را به حساب درآمد عمومى کشور وصول و تحویل خزانه‌داری کل نماید.

ماده 4- از تاریخ تصویب این قانون هر نوع عوارض دیگرى راجع به هواپیمایى کشور ملغى می‌شود.

ماده 5- وزارت راه و وزارت دارایى مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون دارایى- مشایخى

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شواری ملى کمیسیون راه لایحه شماره 4646 دولت راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها را با حضور نماینده دولت مورد شور و رسیدگى قرارداد و با گزارش کمیسیون دارایى موافقت نمود اینک خبر آن را به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون راه- مهندس فروهر

نایب‌رئیس- کلیات مطرح است آقاى خرازى

خرازى- البته همکاران محترم بنده استحضار دارند که یکى از موضوعاتى که موجب پیشرفت و تفوق ممالک راقیه شده مسئله ارتباطات است ارتباطات همه می‌دانند اعم است از ارتباطات زمینى و دریایى هوایى پست تلفن تلگراف و رادیو متأسفانه در کشور ما روی هم رفته به موضوع ارتباطات آن اهمیتى که بایستى داده شود داده نمی‌شود در جنگ بین‌المللى دوم آلمان‌ها به دو علت شکست خوردند یکى این که نتوانستند ارتباطات خودشان را با لنینگراد و استالینگراد حفظ کنند و یکى آن توجهى که متفقسن کردند و انبار مهمات محورى‌ها را در نروژ کشف کردند و بمباران کردند بنده چند ماه قبل هم به مناسبتى راجع به موضوع ارتباطات صحبت کردم و حال چون یکى از موضوعات ارتباطات که مسئله هواپیمایى است اینجا مطرح است عوارضى که راجع به هواپیماهایی است که به فرودگاه‌هاى کشورى ایران می‌آیند وضع شده بنده اینجا صریح عرض می‌کنم متأسفانه پیشرفتى که می‌بایستى در امر هواپیمایى ما حاضر بشود تاکنون حاصل نشده هم در قسمت هواپیمایى لشگرى و هم کشورى البته موضوع هواپیمایى لشگرى چون مربوط به ارتش است و بزرگ ارتستاران فرمانده شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى می‌باشند و توجه کامل خواهند فرمود بنده فقط اینجا راجع به موضوع هواپیمایى کشورى صحبت می‌کنم اولاً ما دو شرکت هواپیمایى داریم که یکى شرکت هواپیمایى ایران است و یکى شرکت هواپیمایى پارس

+++

است این دو شرکت هم هر چه از دست‌شان از حیث سرمایه و دست و پا کردن بر بیاید به کار می‌برند ولى کف دستى که مو ندارد نمی‌شود کند و اینها آن سرمایه کافى را ندارند و با این که از چند ماه قبل اینها شرکت واحدى درست کرده‌اند معهذا پیشرفت لازم در کشور ما نیست بنده نمی‌خواهم موضوع هواپیمایى کشورى ایران را مقایسه کنم با موضوع هواپیمایى مملاک کوچک اروپا (یکى از نمایندگان- صفر است) بلى ولى همان طوری است که می‌فرمایند صفر است بنده می‌خواهم مقایسه کنم با کشورهاى همسایه با عربستان سعودى با لبنان و سایر قسمت‌ها امسال خوب مقرراتى وضع کردند و حجاجى را که به زیارت بیت‌الله ‌الحرام می‌رفتند مجبور کردند که با هواپیماى ایرانى بروند و متجاوز از ده هزار نفر با هواپیماهاى ایرانى مسافرت کردند بنده چندى قبل هم اینجا عرض کردم که براى کشور ما خیلى اسباب سرشکستگى است که موقعی که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مسافرت‌هایى به ممالک خارجه بر طبق دعوت‌هاى سلاطین یا رؤساى جمهوری‌هاى ممالک خارجى می‌کنند هواپیما یا اجاره کنیم یا هواپیمایى آن کشور دعوت کننده بفرستد این همه ما درآمد داریم از نفت از سایر قسمت‌ها ضرورت دارد که ما یک هواپیماى چهار موتوره آخرین سیستم براى مسافرت‌هاى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى بخریم و بنده در چند ماه پیش که پشت همین تریبون مجلس عرض کردم تیمسار سرلشگر انصارى وزیر محترم راه یادداشت کردند و حتى یک یادداشت لشکرى از این یادآورى به بنده نوشتند براى ما خجلت‌آوراست که هیئت دولت ما یعنى قوه مجریه ما بخواهد مسافرت بکند هواپیماى کنسرسیوم مسافرت کند آن هم هواپیما برود بالا یک موتورش خراب شود و برگردد و هیئت دولت ما که می‌خواستند به بلوچستان و سیستان بروند سه ساعت در فرودگاه مهرآباد معطل بمانند و بعد یک طیاره شرکت هواپیمایى ایران آنها را انتقال بدهد همه ماها می‌دانیم که در این قسمت‌ها اگر بخواهند با این رویه معمولى و بارى به هرجهت رفتار کنند ما هیچ وقت داراى هواپیمایى نخواهیم شد یکى دیگر از این موضوعاتى که بایستى فوق‌العاده مورد توجه وزارت راه و هیئت دولت قرار بگیرد مسئله فرودگاه‌هاست‏ (مهندس اردبیلى- جمع نگویید فقط یک فرودگاه داریم و آن مهرآباد است) اجازه بفرمایید آقاى مهندس اردبیلى بنده فرمایشات جنابعالى را از زبان جنابعالى اینجا خواهم گفت عرض بکنم اگر تا 50 سال پیش یک نفر می‌گفت که سى و سه ساعته از طهران می‌شود به نویورک و واشنگتن رفت همه تعجب می‌کردند ما چهار روز از اینجا با الاغ می‌رفتیم قم یا قزوین که 24 فرسخ راه است و حالا سى و سه ساعته می‌رویم امریکا بنده یک مطالعاتى راجع به موضوع اتم کردم اینجا خوشبختانه به آقایان عرض می‌کنم که چند سال دیگر نخواهد گذشت یعنى در 1958 یک مقدار از وسایل نقلیه و در درجه اول هواپیماها و در درجه دوم اتومبیل‌ها از اتم خواهند شد و روزى خواهد رسید که سه ساعته انسان را بیهوش بکنند و از اینجا بفرستند به نیویورک بنابراین اینها فرودگاه نیست که ما داریم فرودگاه بهران یا آبادان که مجهزترین فرودگاه‌هاست قابلیت پرواز طیاره‌هاى جت را ندارد آقایان کشور عراق یک کشور 5/ 4 میلیون نفرى است طیاره‌هاى چهار موتوره و چهار هواپیماى نیم جت براى مسافربرى دارد و هفته‌اى سه روز این طیاره‌ها مى‌آیند به تهران و سایر مملاک همجوار بنده امسال افتخار داشتم دعوتى از طرف جناب آقاى دیهیم همکار محترم شد و رفتم به آذربایجان یک عده‌اى اظهار لطف فرموده بودند تشریف آورده بودند به فرودگاه آقایان در فرودگاه تبریز یک جایى که آب خوردن داشته باشد

(اردبیلى- سایبان هم ندارد) نداشت اصفهان مختصر توجهى کردند شیراز مختصر توجهى کردند ما باید در چند نقطه فرودگاه‌هاى مجهز بین‌المللى و مجهز به دستگاه‌هاى جدید را داشته باشیم به این سیستم عهد دقیانوس نمی‌شود با ممالک راقیه همدوشى کرد یک چیزهایى هست که باید تصمیم گرفت و توجه کرد الان ملاحظه بفرمایید رشت فرودگاه ندارد بندر پهلوى فرودگاه ندارد بوشهر و زاهدان فرودگاه ندارد (مهندس اردبیلى- تبریز ندارد) تبریز را که عرض کردم بندرعباس فرودگاه ندارد اینجا یک موضوعاتى است که باید مورد توجه قرار بگیرد و تکمیل بشود بنده اگر اینجا با کمال خجلت عرض کنم که عمارت فرودگاه تهران پایتخت کشور شاهنشاهى نه سال است مجهز نیست و باور بفرمایید علاقه‌مندى شخص اعلیحضرت همایونى بود که به تیمسار اشتوداخ سرلشگر اشتوداخ فرمودند کارى بکنید که به رئیس جمهور ایتالیا و اعلیحضرت ملک فیصل پادشاه عراق که مى‌آیند لااقل در این عمارت باز بشود و در این عمارت وارد بشوند همه‌اش می‌گویند فروردین همه‌اش وعده می‌دهند آقایان ما باید توجه مخصوص به موضوع هواپیمایى بکنیم و این فرودگاه‌ها را مجهز بکنیم چندین فروند طیاره‌هاى چهار موتوره و چند جت براى هواپیمایى داخلى بخریم فرودگاه‌هاى ما مجهز باشد آن فرودگاه‌هاى اصلى قابلیت پرواز و نشستن هواپیماهاى جت داشته باشد و آن فرودگاه‌هاى درجه دوم هم لااقل طیارات چهار موتوره بتواند بنشینند و اگر بخواهند اینها را با این بودجه‌ها و درآمدهاى عادى تهیه کنند ممکن است اما آمدیم سر اصل لایحه بنده این عوارضى که وضع کرده‌اند به موجب این لایحه پیشنهادى براى طیاره‌هایى که به ایران آمد و رفت می‌کنند مقایسه کردم دیدم نسبت به عوارضى که در ممالک اروپایى می‌گیرند ثلث است و نسبت به عوارضى که در ممالک خاورمیانه می‌گیرند نصف است بنده حرفى ندارم وقتى که عوارض کم بود طیارات تشویق مى‌شوند مى‌آیند به فرودگاه‌هاى ما می‌نشینند و ما انتظار داریم از دولت در ظرف شش ماه یک برنامه وسیعى براى ازدیاد هواپیماها و براى ساختن فرودگاه‌هاى مجهز بین‌المللى و طبق آخرین سیستم تهیه کنند

نایب‌رئیس- آقاى مخبر

مخبر- (مهندس فروهر)- بنده خواستم به عنوان مخبر کمیسیون عریض مختصرى براى روشن شدن مطلب خدمت همکاران محترم عرض کرده باشم موضوعى که جناب آقاى خرازى اشاره فرمودند البته چون هواپیمایى یکى از رشته‌هایى است که در قسمت‌هاى بین‌المللى خیلى پیشرفت کرده و ما هم طبعاً باید از این جهت پیشرفت بکنیم و جلو برویم تردیدى نیست چه براى داخله کشور براى این که کشور ما کشورى است که طول راه‌ها زیاد است و براى رفتن با قطار کشور هنوز متأسفانه راه‌هایى نداریم که به خوبى بتوانیم از اتومبیل استفاده کنیم موضوعى است که به علت نداشتن مجوز قانونى تا به حال یک عوایدى در جیب دولت نیامده پس این لایحه ربطى با توسعه هواپیمایى کشورى ندارد مقصود این است که یک عوارضى به دست بیاید و یک عوایدى به خزانه دولت وارد شود که طبیعتاً اگر گشایشى حاصل شود بر اعتبارات هواپیمایى هم به همان نسبت اضافه خواهد شد از لحاظ این موضوع بنده براى این که آقایان روشن شوند عرض می‌کنم که الان چهار فرودگاه بین‌المللى به وسیله مهندسین مشاور از طرف سازمان برنامه در دست ساختمان است و از طرفى سازمان برنامه مشغول ساختن قسمتى از فرودگاه مهرآباد است که براى فرود آمدن طیاره‌هاى سنگین جت قابل استفاده باشد و فرودگاه آبادان این چهار فرودگاه بین‌المللى جز برنامه مهندسین سازمان برنامه و خود سازمان برنامه است بنابراین از این لحاظ یک توفیقى به دست آمده است ساختمان فرودگاه مهرآباد که می‌فرمایید به علل شلوغى‌هایى که از چند سال پیش در مملکت پیش آمده بود طبعاً معوق مانده بود و تا مهر ماه سال آتیه و شاید تا فروردین سال آتیه دائر خواهد شد این است که بنده خواستم تمنا کنم با توجه به این موضوع که توسعه مهرآباد در دست است براى دادن مجوز قانونى به دولت آقایان در تصویب این لایحه تسریع بفرمایید (صحیح است)

نایب‌رئیس- آقاى ارباب

ارباب- در عین حال که اظهارات همکار محترم جناب آقاى خرازى به مورد و به جاست ولى یک توجه را باید داشت کشور ایران خیلى پهناورتر از کشورهایى که مقایسه مى‌شود مى‌باشد و در کشور ایران دو سالى بیش نیست که آرامش حاصل شده و به کارهاى کشور پرداخته می‌شود البته در این کشور وسیع کارهاى زیادى هست اقدامات مفیدى شده است و راجع به فرودگاه‌ها هم چون به صورت اساسى ساخته می‌شود خیلى زود قابل انجام براى همه نیست همین فرودگاه مهرآباد را مهندسین مشاور و پیمانکار شش ماه زودتر از موعد قرارداد تحویب می‌دهند در نهایت جدیت و فعالیت پیشرفت مى‌کند اما بعضى تبعیضات در این مملکت هست که هنوز دولت توجه شایسته نکرده است مثلاً همان بندرعباسى که اشاره کردند و مقصود تصدیع بنده هم همین است اولاً راه ندارد جناب آقاى خسرو هدایت صورت راه‌هایى که جز و برنامه است امروز پشت همین تریبون قرائت کردند اسمى از راه کرمان و بندرعباس نبود حالا این که راه زمین است اما راه هوایى آن هم متأسفانه وزارت راه اداره هواپیمایى کشورى اینها مسامحه کردند به خاطر دارم سال گذشته در همین ماه اعلیحضرت همایونى در فرودگاه طبیعى و دیمى بندرعباس که شش فرسنگ از شهر دور است از وزیر راه سؤال فرمودند مگر فرودگاه اینجا کى باید ساخته شود ایشان هم به عرض رساندند که یک ماه دیگر شروع مى‌شود و هنوز هم شروع نشده (ابتهاج یک ماه نرسیده) این قولى است که به شخص اول مملکت دادند حالا به بنده و جنابعالى اگر قولى می‌دهند و اجرا نمى‌شود خیلى نباید گله کرد بعد از این جریان اخیر هم سازمان برنامه مجدداً خودش این کار را در دست گرفته و باز آقایان از نظر مقایسه باید از سازمان برنامه راضى بود براى این که دستگاه‌هایش دارد کار مى‌کند موجبات ساختن فرودگاه بندرعباس فراهم شده است حالا همان اداره هواپیمایى اشکال مى‌کند اخلال مى‌کند که در شروع ساختمان باز باید تأخیر بشود همین جاست که عرض می‌کنم هماهنگى در دستگاه‌ها نیست و اگر این عیب هماهنگى را رفع کنیم کارها سریع‌تر پیش مى‌رود در اینجا از تیمسار گیلان شاه رئیس ستاد هواپیمایى نظامى که اسمش نمی‌دانم چیست‏؟

(یکى از نمایندگان- همان صحیح است) بنده به نام مردم عقب افتاده جنوب تشکر می‌کنم زیرا یک سرویس‌هایى دایر کرده‌اند براى کسان نظامى‌ها و خود نظامى‌ها و خانواده‌هاى نظامى و اکثر ساکنین این نواحى یک بستگى به نظامى‌ها دارند از نظامى‌ها کرایه هم نمی‌گیرند یا اگر بگیرند فقط به اندازه پول بنزین می‌گیرند

+++

و وسیله شده‌اند که خیلی ار مرضای خطرناک را به واسطه سرعت رساندن به مرکز از مرگ نجات داده‌اند و همین طور در کرمان و بندرعباس شیراز شاید به تبریز که من نمی‌دانم آقایان بهتر می‌دانند همه جا دارند کمک می‌کنند این یک دستگاهی است که الان مفید به حال مردم است و بیش از همه دستگاه‌های ارتباطی دارد به مردم خدمت می‌کند بنده از پشت این تریبون بار دیگر تشکر می‌کنم یکی دیگر البته اینجا مورد دارد که من تقاضا کنم نماینده دولت توجه کند معاون محترم وزارت راه هم توجه کنند اگر یک هواپیمایی خارجی قرار شد برای یک مدت طولانی در داخله کشور ما پرواز بکند این باید پرچمش پرچم ایران باشد پرچم آن کشور که در آن کشور پرواز می‌کرده نباید نصب باشد روی طیاره‌ای که برای یک ماه دو ماهه شش ماهه یک سال در اجاره مؤسسات داخلی است و چنین هواپیمایی بنده می‌دانم که در اختیار کنسرسیوم هست و بایستی به آن تذکر داد که با پرچم کشور ایران پرواز کند دیگر تصحیح نمی‌دهم (احسنت).

نایب رئیس- آقای ابتهاج موافقید یا مخالف (ابتهاج- مخالفم) بفرمایید.

ابتهاج- عوارضی که وزارت راه برای هواپیمایی پیشنهاد کرده‌اند سال‌هاست گرفته می‌شود نه تنها سابق به صورت تصویب‌نامه بود و فعلاً این را می‌خواهند به شکل قانون در بیاورند البته مقدارش هم جزئی است و زیاد هم نیست و حقش هم این است که همین طور باشد برای این که ما می‌خواهیم تشویق بکنیم که هواپیمای بیشتری به ایران بیاید بعضی از آقایان ضمن این که می‌فرمودند که در ایران ما فرودگاه نداریم عقیده داشتند که بهترین فرودگاه ایران همان فرودگاه تهران است در صورتی که به عقیده بنده فرودگاه تهران هم ناقص است نه عمارت دارد نه باند پروازش به اندازه کافی است این را متأسفم به آقایان عرض کنم که تا یکی دو سال دیگر که هواپیماهای جدید هواپیماهای بزرگ ایران به زمین بنشینند و از قرار معلوم میلیون‌ها خرج ساختن این فرودگاه‌ها خواهد شد که اگر از حالا شروع بکنیم تا دو سال دیگر که هواپیماها تکمیل می‌شوند قادر نخواهند بود که در تهران فرود بیایند ملاحظه فرمودید یک عمارت هواپیمایی که در فرودگاه شروع شده الان شش سال است که تمام نمی‌شود (مهندس اردبیلی- هشت سال است) شاید هشت سال به فرمایش آقا بنده عقیده‌ام بر این است که حالا صلاح نیست که این عوارض فرودگاهی برود بالا به جای ای لامعاله نصف از عرایضم را که برای آسفالت خیابان‌ها می‌گیریم این را اختصاص به ساختن فرودگاه‌ها بدهیم برای مثال عرض می‌کنم تمام راه‌های گیلان سیصد کیلومتر نیست ولی الان قریب بیست سال است که ما عوارض آسفالت می‌گیریم از بنزین اگر در آنجا سالی 10 تا 20 کیلومتر راه را آسفالت کرده بودند تمام راه‌ها آسفالت شده بود. دو فرودگاه به صورت ظاهر در گیلان هست یکی در بندر پهلوی یک فرودگاه طبیعی است که متعلق به آقای در یک به یکی است که متأسفانه در وزارت راه مورد محبت وزارتخانه واقع نشده است یکی هم رشت است که آن هم با همت شهرداری رشت ساخته شده است بنده تعصبی ندارم که این فرودگاه آنجا باشد یا جای دیگر ولی تمام آقایان نمایندگان شمال خیال می‌کنم متفق‌الرأی هستند که اگر در قله کوه ماسوله هم فروگاه داشته باشیم بد نیست چون راه که نمی‌توانیم درست کنیم لااقل در ایام زمستان بتوانیم به حوزه انتخابی خودمان برویم عرض دیگر بنده هم در تأیید فرمایش جناب آقای مهدی ارباب این است که این هواپیمای خارجی که الان در تهران برای کنسرسیوم پرواز می‌کند بر خلاف نص صریح ماده 9 قانون مصوب 18 تیرماه 1328 است که در اینجا برای هواپیمایی حق ندارد در داخله ایران بدون پرچم ایران یا بدون نمره ایرانی پرواز کند در صورتی که این هواپیما همان هواپیمایی است که متأسفانه آقای نخست‌وزیر ترجیح دادند به هواپیمای ایرانی و با آن خواستند تشریف ببرند و از وسط راه برگشتند و بنده هم مخالفم از این جهت است ولی اگر وزارت راه وعده می‌دهند اینها را اصلاح کنند بنده مخالفتم را پس می‌گیریم (زنگنه- وعده که خیلی می‌دهند این را هم می‌دهند)

نایب رئیس- چون کس دیگری در کلیات اجازه صحبت نخواسته است رأی می‌گیریم به ورود در مواد آقایانی که با ورود در مواد لایحه موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

11- معرفی آقای مزینی به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقای وزیر فرهنگ

نایب رئیس- آقای وزیر فرهنگ فرمایشی داشتید؟

وزیر فرهنگ- چون آقای یزدان‌فر معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ بر حسب دعوت دولت آمریکا و انگلستان برای بازدید مؤسسات فرهنگی این دو کشور برای چند ماه مسافرت کرده‌اند به این جهت بنده با کسب اجازه آقایان نمایندگان محترم آقای رضا مزینی را که از نمایندگان عالیقدر وزارت فرهنگ هستند به سمت معاون پارلمانی وزارت فرهنگ معرفی می‌کنم (مبارک است)

12- بقیه شور اول گزارش کمیسیون دارایی راجع به عوارض فرود و توقف هواپیماها

نایب رئیس- ماده اول قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- عوارض مربوط به هواپیمایی به شرح زیر تصویب می‌شود.

الف- برای صدور گواهینامه ثبت و تابعیت هر هواپیما پانصد ریال (500)

ب- برای گواهینامه قابلیت پرواز هواپیما هشتصد ریال (800) و برای تجدید آن هشتصد ریال (800)

ج- برای صدور گواهینامه بی‌سیم هواپیما دویست ریال (200) و تجدید آن دویست ریال (200)

د- برای صدور گواهینامه دانشجوی خلبانی یا خلبان خصوصی صد ریال (100) و برای تجدید آن پنجاه ریال (50)

ه- برای صدور گواهینامه خلبان بازرگانی آموزگار خلبانی، خلبان سرویس حمل و نقل هوایی هوانوردی مکانیسین هواپیمایی متصدی بی‌سیم هواپیمایی متصدی تنظیم عبور و مرور هواپیمایی هواشناسی دویست ریال (200) و برای تجدید هر یک از آنها صد ریال (100)

و- برای ثبت اختیارات جدید در هر یک از گواهینامه‌های مذکور در بندهای ب- ج- د- ه که به وسیله کشورهای بیگانه صادر شده باشد صد ریال (100)

ز- برای صدور اجازه‌نامه استفاده از یک فرودگاه خصوصی پانصد ریال (500) و برای تجدید آن دویست ریال (200)

ط- برای هر دفعه فرود آمدن هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد می‌شود نسبت به هر یک صد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهینامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال (2)

تبصره 1- هواپیماهای خارجی موضوع این بند در صورتی که از چند فرودگاه کشوری در داخل ایران استفاده کنند برای هر فرود و توقف و سایر عوارض مقرر را باید بپردازند.

تبصره 2- فرودهایی که به منظور آزمایش پس از اولین فرود هواپیما در یک فرودگاه کشوری صورت می‌گیرد مشمول مقررات این بند و تبصره آن نخواهد بود.

ی- برای استفاده از وسایل روشنایی یک فرودگاه کشوری جهت فرود آمدن هواپیماهایی که از خارجه به ایران وارد می‌شود و یا بلند شدن هواپیمایی که به خارجه عزیمت می‌نماید هر دفعه نسبت به هر یک صد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهینامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال.

ک- برای نگهداری هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد شده و در یک فرودگاه کشوری در هوای آزاد خارج از آشیانه توقف بنماید برای شش ساعت اول توقف معاف از هر گونه پرداخت و برای بیش از این مدت تا 24 ساعت از قرار ده دینار (10) نسبت به هر متر مربع از زمین اشغال شده وقتی علیهذا (در محاسبه طول و عرض هواپیما در نظر گرفته می‌شود)

نایب رئیس- چون نسبت به ماده یک اظهارنظر نشده است لذا ماده 2 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- هواپیماهای زیر از پرداخت عوارض مذکور در بندهای ط – ی طبق ماده 1 معاف می‌باشند.

الف- هواپیماهای متعلق به دولت اعم از نظامی و غیرنظامی مادامی که برای خدمات عمومی و بدون قصد انتفاع به کار می‌رود و همچنین هواپیماهای حامل مهمانان دولت ج. هواپیماهای متعلق به رؤسای کشورهای خارجی

د- هواپیماهای نمایندگان سیاسی دول خارجی در ایران به شرط معامله متقابله مادام که بدون قصد انتفاع به کار می‌رود

و- هواپیماهایی که بنا به تقاضا یا اجازه دولت ایران به منظور جستجو و نجات هواپیماهای مفقود در ایران پرواز می‌کنند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند.

کلیه هواپیماهایی که بنا به تقاضا و یا اجازه دولت ایران برای کمک در امور سمپاشی و مبارزه با آفات نباتی و غیره در ایران پرواز می‌کنند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند.

نایب رئیس- تبصره‌ای پیشنهاد شده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

اینجانب پیشنهاد می‌نماید تبصره زیر به ماده 2 اضافه می‌شود.

تبصره- به استثنای هواپیماهای موضوع بند (ج) و (د) و (و) کلیه هواپیماهای خارجی دیگر که در ایران اجازه پرواز تحصیل می‌نمایند نمره و مشخصات خارجی خود را تبدیل به نمره و مشخصات ایرانی نمایند. ابتهاج

نایب رئیس- ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- اداره کل هواپیمایی کشوری می‌تواند ساختمان‌ها و اراضی و وسایل مورد احتیاج هواپیماها را که متعلق به آن اداره می‌باشد به نرخ عادله و با تصویب وزارت راه به اجازه واگذار و عواید آن را به حساب درآمد عمومی کشور وصول و تحویل خزانه‌داری کل نماید.

نایب رئیس- چون نسبت به ماده سوم اظهاری نشده ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 4- از تاریخ تصویب این قانون هر نوع عوارض دیگری راجع به هواپیمایی کشوری ملغی می‌شود.

نایب رئیس- چون نسبت به ماده 4 اظهاری نشده ماده 5 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 5- وزارت راه و وزارت دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

نایب رئیس- برای شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نایب رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه دهم آذر ماه دستور لایحه فروش اموال ورثه اسمعیل قشقایی و سایر لوایح مربوطه

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملی- عماد تربتی

+++

یادداشت ها
Parameter:295200!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)