کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 135 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سوم آذر ماه 1336  

فهرست مطالب:

1-طرح صورت مجلس

2- اخطار آقاى مهندس فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه

3- بیانات قبل از دستور آقاى دکتر پیرنیا

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى

5- تقدیم یک فقره طرح قانونى به قید دو فوریت به و سیله آقاى مهندس هدایت

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به انتقال خالصجات به وزارت کشاورزى

7- اعلام تصویب صورت‌مجلس

8- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمدید مدت اجراى قانون متمم قانون نظام وظیفه

9- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى بین ایران و شوروى.

10- طرح و تصویب دو فوریت طرح قانونى راجع به مطرح شده لایحه رفع اختلافات بین مالک و مستأجر در مجلس.

11-تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 135

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سوم آذر ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1-طرح صورت مجلس

2- اخطار آقاى مهندس فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه

3- بیانات قبل از دستور آقاى دکتر پیرنیا

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى

5- تقدیم یک فقره طرح قانونى به قید دو فوریت به و سیله آقاى مهندس هدایت

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به انتقال خالصجات به وزارت کشاورزى

7- اعلام تصویب صورت‌مجلس

8- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمدید مدت اجراى قانون متمم قانون نظام وظیفه

9- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى بین ایران و شوروى.

10- طرح و تصویب دو فوریت طرح قانونى راجع به مطرح شده لایحه رفع اختلافات بین مالک و مستأجر در مجلس.

11-تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- طرح صورت‌مجلس

نایب رئیس - صورت اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: کورس. قبادیان. دکتر اصلان افشار. دکتر جهانشاهى. اعظم زنگنه. دکتر سعید حکمت. اسفندیارى. سنندجس. سعیدى. دکتر فریدون افشار. کشکولى. عبدالحمید بختیار. ذوالفقارى. مجید ابراهیمى. مشار. عامرى. هدى. یارافشار. دکتر بینا. دکتر نفیسى. اورنگ. دکتر سید امامى. شادمان. معین‌زاده. دکتر عمید. پردلى. افخمى. محمودى. امامى خویی. دکتر هدایتى. سلطان مراد بختیار. دکتر آهى.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى. اریه.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: بزرگ‌نیا. کاظم شیبانى. حکیمى. تیمورتاش.

نایب رئیس - در صورت‌مجلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) تصویب صورت‌مجلس بعد از حصول اکثریت اعلام می‌شود.

2- اخطار آقاى فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه مهندس فیروز فروهر بنده اخطار دارم‏

نایب رئیس - بفرمایید مهندس فروهر روز سه‌شنبه سى‌ام مهرماه بنده تذکر دادم دولت لایحه‌ای براى از دیاد سرمایه بانک‌هاى رهنى و ساختمانى و کشاورزى داده بود که گزارش کمیسیون‌ها نرسیده و در مدت قانونى در دستور مجلس قرار نگرفته مقام ریاست دستور دادند جزء دستور گذارده شود حالا یک ماه هم گذشته بنده استدعا دارم از مقام ریاست از لحاظ اهمیتى که موضوع کشاورزى دارد و قاطبه کشاورزان شهرستان‌ها منتظر اقدام مرکز هستند امر بفرمایید آن لایحه طبق ماده 28 آئین‌نامه اجرا بشود و در دستور قرار بگیرد که براى رفاه‌این طبقه محروم کشور اجرا بشود از طرف بانک کشاورزى در گذشته فقط 500 هزار تومان اعتبار براى کشاورزى شهرستان‌ها حواله شده که این طبقه نجیب هم تمام قسط‌هایش را مسترد داشته جا دارد که بانک کشاورزى کمک بیشترى به طبقه کشاورز بکند

نایب رئیس - جزء دستور گذاشته می‌شود.

3- بیانات قبل از دستور آقاى دکتر پیرنیا

نایب رئیس - نطق‌های قبل از دستور شروع می‌شود. آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا - بنده ثبت‌نامى که امروز کردم براى این است که یک گزارش مختصرى از وضع درآمد و وضع مالى شرکت ملى نفت به مناسبت عضویتم در شوراى عالى نفت به عرض مجلس شوراى ملى برسانم ولى یکى دو موضوع دیگر است که از این موقعیت استفاده می‌کنم و به عرض آقایان محترم می‌رسانم موضوع اول این است که آقایان ملاحظه فرمودند یک مدتى است که رئیس ما جناب آقاى سردار فاخر در مسافرت تشریف دارند و در بین ما نیستند و جاى ایشان در این مجلس بسیار خالى است (نمایندگان - صحیح است) جناب آقاى سردار یک محبوبیت و احترام خاصى در بین کلیه طبقات دارند. (نمایندگان - صحیح است) و این محبوبیت و احترام نتیجه یک عمر خدمتگذارى ایشان به کشور و شاه و به مشروطیت است (صحیح است) و ما امیدواریم که هر چه زودتر شخصیت محبوب و محترم ایشان را در بین خودمان و در پشت میز ریاست ببینیم (انشاءالله) موضوع دیگرى که می‌خواهم عرض کنم مربوط به یک لایحه‌ای است که در کمیسیون دادگسترى مطرح است و آن مربوط است به لایحه مال‌الاجاره و رابطه موجر و مستأجر که در کمیسیون مطرح شده (خلعتبرى - باید در مجلس مطرح شود به کمیسیون مربوط نیست) اهمیت فوق‌العاده زیادى این لایحه در وضع کشور همچنین تأثیر زیادى در زندگى یک عده طبقات زحمتکش دارد (خرازى - جناب آقاى دکتر سرمایه مردم به سر قفلى تبدیل شده آن را هم اغلب از مالکین می‌گیرند) بنده خیلى خوشوقتم که غالب آقایان نمایندگان

+++

محترم با موضوعى که بنده می‌خواهم صحبت کنم هم عقیده هستند و این موضوع با زندگى یک عده افراد زحمتکش و کم‌درآمد ارتباط دارد و باید نهایت دقت در این لایحه بشود به خصوص که طبقه کسبه و پیشه‌وران و صنعتگران در هر اجتماعى مقام و موقعیت بسیار ارجمندى دارند و باید حقوق آنها حمایت بشود (صحیح است) و مهم‌ترین وظیفه دولت‌ها حمایت از کسب و کار و حقوق یک طبقه کم‌درآمد و تأمین و امنیت کسب و کار آنها است و مهم‌ترین عامل در امنیت کسب و کار امنیت محلى کسب است و اگر محل کسب متزلزل باشد و هر آن موجر بتواند به عناوین مختلفه مستأجر را به محکمه بکشد دیگر هیچ امنیتى براى کسب و کار در مملکت با قى نمی‌ماند (صحیح است) و باید حتماً دولت تربیباتى بدهد براى امنیت کسب و کار در مملکت منتهى چیزى که هست این موضوع منافات ندارد با این که براى مالکین یک مال‌الاجاره عادله‌اى تأمین بشود.

 (عمیدی‌نوری - همین نکته در نظر گرفته شده است) و براى این موضوع قوانین و مقررات بسیار مهم و مطالعه شده‌ای در سایر کشور‌های دنیا وجود دارد و به نظر بنده خوبست دولت به آن قوانین و مقررات مراجعه بکند و همینطور هم در کمیسیون دادگسترى این قوانین و مقررات را طرف توجه و مطالعه قرار بدهند (یک نفر از نمایندگان - در کمیسیون تصویب شده است) هنوز تصویب نکرده‌اند تحت مطالعه است البته فعلاً یک موضوع غیرعادى در این مملکت وجود دارد و آن این است که براى موضوع مال‌الاجاره و موضوع حقوق مستأجر دو قانون متفاوت فعلاً وجود دارد یکى مربوط است به آن مستغلاتى که بعد از سال 24 است و یکى هم مربوط به مستغلاتى است که قبل از آن سال است و یک اغتشاش و اضطرابى حتى در افکار و در طبقات مختلفه ‌ایجاد کرده است بنده خودم چند نفر کاسب را دیدم بدون اینکه اطلاعى پیدا بکنند یک روز صبح آمدند و دیدند یک عده مأمور آنجا ایستاده‌اند و آماده هستند که وسایل کسب و آنها که و سیله زندگى آنها است بریزند توى خیابان و آنجاها را تخلیه کنند و این منظره بسیار منظره اسفناک و تأسف‌آورى بود و باید دولت براى این کار جداً اقدام کند و حقوق این عده را در معرض تفریط قرار ندهد (صحیح است) بعد قسمت سوم عریض بنده همان‌طور که عرض کردم مربوط به گزارش است در باب وضع مالى نفت و این قسمت البته چون متضمن یک سلسله ارقامى است که اطلاع آن براى آقایان محترم ممکن است مفید باشد آنها را یادداشت کرده‌ام و به عرض آقایان می‌رسانم البته بنده معتقدم که باید حتى‌المقدور اطلاعات دقیق و روشنى راجع به موضوع نفت و درآمد نفت ایران در اختیار عموم مردم این مملکت قرار بگیرد و حتى‌المقدور مردم مملکت اطلاع از وضع استفاده از این منبع طبیعى و مصرفى که از عواید آن می‌شود داشته باشند بنده از 17 سال پیش که به صنعت نفت ایران و ارد شدم تا امروز که همیشه در جریان تحولات این صنعت و سیاست‌های نفتى دولت ایران قرار داشته‌ام کوشش کرده‌ام تا حدودى که براى یک نفر میسر باشد اطلاعات دقیق و روشن از وضع صنعت نفت ایران در اختیار نمایندگان مجلس و عموم ملت ایران قرار بدهم و از همین اقدام نتایج بسیار مفیدى در راه حفظ و بسط حقوق ایران عاید گردیده است و مراجعه مختصرى به تاریخ 17 ساله گذشته بهترین گواه عرض بنده است. این ثروت طبیعى متعلق به تمام مردم مملکت است و بنابراین لازم است که تمام مردم از عواید آن و از طرز مصرف این عواید اطلاع روشن و دقیقى داشته باشند شکى نیست که تقدیم گزارش از شئون مختلفه صنعت نفت هر قدر هم خلاصه باشد مستلزم رساله نسبتاً قطورى است که قسمت عمده آن از یک سلسله مسائل نسبتاً فنى تشکیل می‌شود و اطلاع از آنها جز براى متخصصین مفید فایده نیست.

آنچه از لحاظ اطلاع عموم مفید است و عرض گزارش آن در مجلس شورای ملی لازم به نظر می‌رسد وضع مالى صنعت نفت یا به طور دقیق‌تر وضع درآمد ایران از صنعت نفت است در سال جارى میزان استخراج نفت به و سیله کنسرسیوم به 5/ 35 میلیون تن تخمین می‌گردد این ارقامى که بنده‌اینجا عرض می‌کنم ارقامى نیست که در مجلات یا در رساله‌ها به‌این صورت روشن و خلاصه موجود باشد این ارقامى است که خود من چند هفته‌ای زحمت کشیدم تا اینها را به ‌این صورت روشن و خلاصه در آوردم. پس از وضع 5/ 1 میلیون تن مصرف داخلى آن چیزى که از ایران صادر می‌شود 34 میلیون تن است (ابتهاج- سال 36؟) سال جارى سالى است که از 20 دی ماه 35 شروع می‌شود تا 20 دی ماه 36 خاتمه پیدا می‌کند. قیمت نفت ایران فعلاً در خلیج‌فارس هر تن 15 دلار است و از این 15 دلار 13 دلارش نفع خالص است بنابراین براى هر تن نفت که ما در سال جارى صادر می‌کنیم 5/ 6 دلار براى ما منفعت دارد و به این ترتیب درآمد ما از 34 میلیون تن نفتى که ما داریم 220 میلیون دلار یعنى 1650 میلیون تومان عایدى نفت امسال بوده است که اگر مقایسه بکنیم با بودجه مملکت که دو هزار میلیون تومان است اهمیت این موضوع تا حدى روشن و مشخص می‌شود درآمدهاى دیگرى که ما از نفت داریم یک اجاره تصفیه‌‌خانه آبادان است که امسال 20 میلیون تومان عایدى داشته و دیگر از تمام گازى که استخراج می‌شود فقط ده درصد را مصرف می‌کنند و بقیه را می‌سوزانند و از بین می‌برند و از این ده در صدى که ما مصرف می‌کنیم در حدود 2 میلیون تومان عاید ما می‌شود و به این ترتیب اساس درآمد ما همان 1650 میلیون تومانى است که امسال از نفت عاید ما می‌شود البته دستگاه شرکت ملى نفت عده زیادى کارمند و کارگر دارند و این کارگرها در دستگاه کنسرسیوم در حدود پنج هزار نفر کارمند ایرانى و در حدود 453 نفر کارمند خارجى دارد و در حدود 40 هزار نفر هم کارگر ایرانى و سایر دستگاه‌هاى شرکت ملى نفت هم به انضمام نفت ملى قم در حدود 2100 نفر کارمند ایرانى و 20 نفر متخصص خارجى و 6200 نفر کارگر ثابت است و بابت پرداخت حقوق کارمندان و سایر مخارج این دستگاه سالیانه 15 میلیون لیره کنسرسیوم به بانک ملى ایران می‌فروشد و درآمد ارزى عاید می‌شود که با 77 میلیون لیره‌ای بابت منافع به‌ایران عاید می‌شود با لغ بر 92 میلیون لیره درآمد ارزى است چون درآمد ارزى ما از صادرات سالیانه 50 میلیون لیره است غیر از نفت، بنابراین درآمد ما از نفت به تنهایی سه برابر کل درآمدهاى دیگر است و مقایسه 30 میلیون و درآمد ارزى ما از صادرات 92 میلیون از ممر نفت یک مقایسه حسابى است و اهمیت نفت را در اقتصادیات ما روشن می‌کند، حال ببینیم 1650 ملیون تومان چه جورى تقسیم می‌شود بین دستگاه‌ها؟

از این 1650 میلیون تومان 6/ 17 درصد تحویل شرکت ملى نفت می‌شود یعنى 290 میلیون تومان در امسال و 30/ 6 درصدش را وزارت دارایی می‌گیرد براى کسر بودجه یعنى 495 میلیون تومان و آن چیزى که عاید سازمان برنامه می‌شود 865 میلیون تومان است که 5/ 51 درصد این درآمد است یک قدرى بیشتر از 50 درصد می‌برند ملاحظه می‌فرمایید که 495 میلیون تومان هم براى کسر بودجه پرداخت می‌شود که این خودش یک رقم بسیار مهمى است در بودجه 30 درصد درآمد نفت امسال صرف بودجه مملکت می‌شود یعنى یک ثلث (خرازى - باز هم آن وقت بودجه متعادل نیست) البته عاید شدن این درآمد مهم و این درآمد ارزى یک امکانات مهمى در دسترس هیئت حاکمه فعلى یعنى دو دستگاه مجلس و دولت قرار داده و البته رفاه و آسایش و ترقى و پیشرفت مملکت موکول است به اینکه از این امکان عظیم از این درآمد زیاد با نهایت صرفه‌جویی و دقت به نفع مملکت استفاده بشود البته ‌این کارهایی که انجام می‌شود اقداماتى که می‌شود البته بایستى متناسب با این درآمد باشد کافى نیست که ما نشان بدهیم که یک کارهایی انجام می‌شود باید مدلل بداریم که این کارها منعکس‌کننده 77 میلیون لیره درآمد است و این یک موضوعى است که باید سند بیاوریم و عملى کنیم البته لازم نیست که پایه‌گذارى و پیشرفت ما به این درآمد متوقف بشود وقتى یک مملکتى چنین درآمدى داشت.

نایب رئیس - جناب آقاى دکتر پیرنیا وقت جنابعالى تمام شد.

دکتر پیرنیا - از وقت جناب آقاى ثقةالاسلامی استفاده می‌کنم (ثقةالاسلامی)

نایب رئیس - بسیار خوب بفرمایید از حالا از وقت آقاى ثقةالاسلامی استفاده می‌کنید.

دکتر پیرنیا - البته وقتى مملکتى یک درآمدى داشت و ثبات سیاسى هم در مملکت بود طبیعه سرمایه‌های خارجى به اتکاء این درآمد به این مملکت روى می‌آورند و سرمایه‌گزارى بیشتر میسر می‌شود به اینجا منتقل می‌کنند، رسیدن درآمد ایران از نفت به سطح فعلى نتیجه سه عاملى مهم بوده است اولین عاملش عظمت این منبع طبیعى است که این خود یک موهبت بزرگى است دوم یک با زار و سیع و تشکیلات توزیع بزرگى که براى توزیع نفت فراهم گردیده و صدور مقدار معتنابه به قیمت بین‌المللى که اهمیت خیلى زیادى را میسر ساخت که این درآمد را پیدا کنیم سوم البته کوشش‌هاى شاهنشاه و مبادرت و فداکاری‌هاى ملت ایران براى تحصیل حقوق بیشترى از منافع نفت که به خصوص سنوات اخیر ملاحظه فرمودید بنده براى مثال و براى اینکه ارزش این کوشش و این فداکاری‌ها و این مبارزات روشن بشود چند مثال خدمت آقایان عرض می‌کنم 17 سال پیش که بنده وارد صنعت نفت شدم از هر تن نفتى که صادر می‌شد فقط شش شلینگ عاید ایران می‌شد ولى امروز 5/ 46 شلینگ عاید ایران می‌شود در سال 1329 با قرارداد الحاقى که قرارداد قبل از مذاکرات سابق بود فقط 17/ 5 شلینگ عاید می‌شد ولى حالا 5/ 46 شلینگ می‌شود و این می‌رساند که تا چه حد کوشش‌های شاهنشاه فداکارى ملت ایران براى تحصیل حقوق بیشتر نفت به نتیجه رسیده است و با ارزش بوده علاوه بر این البته‌این موضوع و این مقدار در آمار نشان می‌دهد که حقیقه در تاریخ ملل چیزى که به ثبوت رسیده‌این است که هر وقت مبادرت و کوشش‌های ملتى براى تحصیل حقوق صورت عمل بخود بگیرد هیچوقت بی‌نتیجه و ثمر نخواهد بود حالا این درآمد و سهمى که عاید ایران شده البته دلیل نیست که ما غافل باشیم از اینکه بوسایلى که میسر باشد درآمد را فزایش ندهیم نه تنها غافل باشیم بلکه باید دائماً به فکر این موضوع باشیم و از موقعیت‌ها بهترین استفاده را براى این منظور بکنیم 6 طریق است که دولت ایران می‌تواند درآمدش را از نفت اضافه کند و بیشتر کند این 6 طریق از این قرار است از طریق و اجراى دقیق قانون جدید نفت که نتیجه آن کشف منابع جدید

+++

استخراج نفت از این منابع جدید است دوم از طریق تسریع در حفارى چاه‌هاى قم و تعیین ذخیره قطعى این منطقه براى طرح لوله‌کشى نفت قم اسکندرون که ‌این کار موکول به این است که ذخیره قطعى هر چند زودتر روشن بشود

سوم از طریق افزایش استخراج و روش که در اثر افزایش مصرف دنیا خود به‌خود و به طور طبیعى قطعى انجام می‌گیرد چهارم در نتیجه افزایش قیمت نفت در خلیج‌فارس است که باید دولت و سایلى برانگیزد که قیمت نفت در خلیج‌فارس افزایش پیداکند البته ‌این مسائل یک مسائلى است فنى که بایستى دستگاه‌هاى اجرایی موفق باشند که درست کنند. پنجم از طریق افزایش سهم ایران از منافع حاصله که این پنجاه، پنجاه را افزایش بدهند به یک سهمیه بیشترى و به یک نسبت بیشترى ششم هم از طریق توسعه دادن و هم ایران به منافع حاصله از تصفیه نفت و منابع شیمیایی و کشتیرا نى خوب حالا خوشبختانه پادشاه دانشمند و ملت دوست ما به دقایق امکاناتى که براى افزایش درآمد ایران از نفت در مقابل ماقرار دارد و قوف کامل دارند و با شهامت و پافشارى کم نظیرى این هدف عالى را تعقیب می‌نمایند پس بردولت و شرکت ملى نفت است که در اجراى اوامر شاهنشاه قدم‌هاى سریعى بردارند این بود گزارش مختصرى از وضع مالى نفت (احسنت)

نایب رئیس ـ آقاى دکتر رضایی گفته شد نیستند در کمیسیون استخدام آقاى بهبهانى بفرمایید.

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى

بهبهانى- سؤالى است که تقدیم می‌کنم

5-تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى مهندس هدایت‏

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت بفرمایید

مهندس هدایت- طرحى است که دو فوریت که اغلب آقایان نمایندگان محترم امضاء کرده‌اند تقدیم می‌کنم.

6-شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به انتقال خالصجات به وزارت کشاورزى‏

نایب رئیس- و رد دستور می‌شویم لایحه انتقال املاک خالصجات دولت به وزارت کشاورزى که از مجلس سنا آمده شور اولش تمام شده بود حالا براى شور دوم مطرح است گزارش کمیسیون‌هاى مربوطه قرائت می‌شود.

 (به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشاورزى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به انتقال املاک خالصجات دولتى به وزارت کشاورزى را با حضور آقاى وزیر کشاورزى براى شور دوم مورد شور و رسیدگى قرار داده خبر شور اول را تأیید نمود اینک گزارش آن را جهت تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد. ماده اول از تاریخ چهارم آذرماه یک هزار و سیصد و سى و یک که کلیه املاک و خالصجات دولتى با سازمان ادارى و بودجه آن از وزارت دارایی منتزع و ضمیمه وزارت کشاورزى شده اعمال حق مالکیت دولت نسبت با ملاک و خالصجات مزبور و همچنین وصول مطالبات و انجام تعهدات مربوط با نها با وزارت کشاورزى می‌باشد ماده دوم وزارت دارایی و وزارت کشاورزى مأمور اجراء این قانون می‌باشند

مخبر کمیسیون کشاورزى ـ عماد تربتى

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایی لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به انتقال املاک و خالصجات دولت به وزارت کشاورزى را با حضور آقاى معاون وزارت دارایی براى شور دوم مورد رسیدگى قرار داده با گزارش کمیسیون کشاورزى موافقت نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملی تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دارایی- مشایخى

نایب رئیس- ماده اول مطرح است چون کسى اجازه نخواسته است اعلام رأى می‌شود. رأى می‌گیریم به ماده اول آقایان موافقین قیام کنند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

ماده دوم وزارت دارایی و وزارت کشاورزى مأمور اجرا این قانون می‌باشند

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به ماده دوم آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است آقاى عمیدی‌نوری بفرمایند

عمیدی‌نوری- این لایحه که تاریخش هم مدتى قبل است و از 1331 انتقال داده شده و فعلاً در 1336 تصویب می‌شود یعنى شش سال از تاریخ اجرایش گذشته تقریباً این نظر حاصل شده به این معنى که خالصجات در اختیار وزارت کشاورزى و اقع شده و وصول مطالبات و اداره امور خالصجات به عهده وزارت کشاورزى گذاشته شده است خالصجات یکى از مسائل مهم مملکتى است که حتى در اینجا یک لایحه‌ای هم براى فروش به اشخاص تصویب شد که مدت‌ها است همین‌طور بلااجرا مانده است بنده می‌خواهم استفاده کنم از طرح این لایحه در مجلس شورای ملی و از حضور جناب آقاى وزیر کشاورزى که معلوم بشود در این مسائل ایشان چه نظرى دارند و تا به حال چه جور و به چه کیفیت این خالصجات را اداره کرده‌اند و وضع تقسیم و فروشش را حالا که آئین‌نامه‌اش گذشت چه در نظر گرفته‌اند چون این موضوع یکى از مسائل مهمى است که مجلس شوراى ملى به آن کمال علاقه را داشته و تابه‌حال هم اشکالى که براى آن قائل می‌شدند راجع به آئین‌نامه‌اش بود که آن هم به تصویب رسیده است نه در وضع قانون و فعلاً هم این یک کار بزرگى است و تابه‌حال هم وضع خالصجات معلوم نبود چه بود گفتگوهاى زیادى در کیفیت اداره‌اش و وضعیتش پیش آمده و چون یک مؤسسه‌ای است کردى و خوردى و حسابش هم در حساب دقیق دیوان محاسبات نمی‌آید مثل بسیارى از بنگاه‌هاى ما که به صورت بازرگانى اداره می‌شود حساب و کتابش هم معلوم نیست حالا بنده می‌خواستم از موقع استفاده کنم و متذکر بشوم که اگر جناب آقاى وزیر کشاورزى اطلاعاتى دارند براى روشن شدن آقایان نمایندگان موضوع را توضیح بفرمایند و به علاوه اجراى این قانون را کى به عهده می‌گیرند و کى این موضوع به صورت مدل کشاورزى مملکت پیش می‌آید و این خالصجات به صورت خورده مالک در می‌آید که کشاورزان به صورت مترقى آن را پیشرفت بدهند و یکى از نظرهاى اصولى کشاورزى ما عمل بشود

نایب رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى (سرتیپ اخوى) - فرمایشات جناب آقاى عمیدی‌نوری شامل دو قسمت بود یکى اینکه بنگاه خالصه مؤسسه‌ای است کردى و خوردى و حسابش در حساب بودجه عمومى نیست مثل اینکه منظورشان این بود که وزارت دارایی و دیوان محاسبات از حساب‌هاى آن اطلاعى ندارند در این مورد لازم است بنده به استحضار آقایان محترم برسانم که بنگاه خالصه یک رئیس حسابدارى را وزارت دارایی تعیین می‌کند به اضافه در هیئت مدیره‌اش یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین می‌شود یعنى از سه نفر یک نفر به انتخاب وزارت دارایی است از دو بازرس هم یک بازرس از طرف وزارت دارایی تعیین می‌شود بنابراین تمام محاسبات تحت نظر وزارت دارایی و دیوان محاسبات است و اسنادش هم مثل اسناد سایر وزارتخانه‌ها و ادارات به دیوان محاسبات ارسال می‌شود تفاوتش با سایر ادارات دولتى این است که به جاى اینکه یک نفر رئیس آنجا را اداره بکند یک هیئت اداره می‌کند و به جاى اینکه مجبور باشد تمام معاملات‌شان را به صورت مناقصه و مزایده انجام بدهد اجازه دارد که گاهى حذف مناقصه و مزایده بکند مثلاً اجازه دارند که تصمیم بگیرند و فلان زمین را به فلان رعیت بدون مزایده اجاره بدهند یا به فلان شخص اجاره بدهند البته اغلب کارها با مناقصه و مزایده است گاهى پیش می‌آید که می‌بینند مناقصه صرف ندارد و بدون مناقصه عمل می‌کنند و شاید تمام معاملاتى که این مؤسسه از تاریخ ایجادش با مردم کرده و یا به مردم مراجعه کرده یک درصدش از قانون محاسبات عمومى مناقصه و مزایده بکار رفته است اما راجع به اجراى قانون تقسیم خالصه بنده عرض می‌کنم که تازه به ما اعلام شده یعنى آئین‌نامه تازه تصویب شده است و چقدر طول کشید که این آئین‌نامه تصویب شد و آقایان می‌دانند آن موقعى که آئین‌نامه تصویب بشود وزارت خانه می‌تواند مقدمات اجرا را فراهم کند چون براى وزارت‌خانه معلوم است که آقایان محترم چه تصویب خواهند فرمود یک آئین‌نامه‌ای ما تهیه و پیشنهاد کردیم معلوم نیست چه تصویب می‌شود و به چه صورتى درمی‌آید بنابراین ما نمى‌توانستیم مقدمات را فراهم بکنیم و منتظر بودیم آئین‌نامه را تصویب فرمودند و امیدواریم که همین دو سه روزه آئین‌نامه تصویبى به وزارت کشاورزى برسد و از تاریخى که این آئین‌نامه تصویب شده ما باید مقدماتش را فراهم کرده باشیم اماچون قبل از اینکار بهتر این بود که نقشه‌بردار تهیه بشود که بتوانند بروند قطعات را نقشه‌بردارى کنند چون نمی‌شود قبل از اینکه نقشه‌بردارى بشود قطعاتى را تقسیم کرد کلاسى براى اینکار در وزارت کشاورزى تشکیل دادیم یک عده زیادى از کارمندان که کار حساسى نداشتند و نمى‌توانستند مفید واقع بشوند و نمی‌شد آنها را به کار مهم‌ترى بگمارند آنها را به ‌این کلاس فرستادیم این کلاس دوره‌اش تا 20 روز دیگر تمام می‌شود و دوره دوم را هم قبل از خاتمه‌این دوره شروع می‌کنند و امیدوارم با تهیه‌این نقشه‌بردارها انجام عمل تقسیم خالصه سریع‌ر از آنچه که پیش‌بینى می‌شد صورت بگیرد یک مقدمات دیگرى هم دارد و آن این است که در بعضى از خالصجات وضع رعایا بد است باید این رعایا پادار بشوند شرکت تعاونى در آنجا بوجود بیاید یا اگر رعیتى گاو و یا بذر و یا وسایل دیگرى لازم داشت بتوانند به او کمک بکنند این کمک‌ها را تا به حال بنگاه خالصه می‌کرد و یا اجاره‌دارها می‌کردند و دیگر در آتیه

+++

 بنگاه خالصه و اجاره‌دارى در بین نخواهد بود خود رعایا باید کار کنند و ناچار باید شرکت تعاونى به وجود بیاید مقدمات اینکار را هم تمام کرده‌ایم امیدواریم که نقشه‌بردارها هم زودتر حاضر بشوند و شروع به نقشه‌بردارى بکنند و املاک زراعتى را تقسیم بکنند اما در یک خالصجاتى هست که بدون لزوم شرکت تعاونى می‌شود قانون را اجرا کرد مثلاً خالصه کرج اشخاصى که اعیانى دارند و باید عرصه به آنها فروخته بشود و یا اراضى دیگرى که باید عواید فروخته بشود این کارها را جلو می‌اندازیم و امیدواریم به زودى گزارشش را به عرض آقایان برسانم (احسنت)

نایب رئیس- آقاى مهدوى ارباب

ارباب- با تجارت حاصله از گذشته‌ این کشور را اصول و مقررات اداره نکرده و ادامه نداده است گاهى یک شخص مؤثرى در رأس یک کارى قرار می‌گیرد در مدت کوتاهى که آن شخص با یک مرد لایقى متصدى است کار جریان عادى و طبیعى خودش را سیر می‌کند همین که عوض شد چون روى اصول نیست باز به یک صورت دیگر خرابى‌ها مشاهده می‌شود اگر به تاریخ مراجعه کنیم سلطنت اعلیحضرت فقید چون یک مرد بسیار توانایی در رأس کل امور بود مستثنى است‏

 (یک نفر از نمایندگان ـ حالا هم به حمدالله همین طور است) از لحاظ رأس کل امور همین‌طور است اما جریان ادارات و سایر امور کشور این‌طور نیست موضوع خالصجات یکى از مظاهر بی‌نظمى و بی‌ترتیبى است که به یک صورت ضعیفى هرج و مرج امور را نشان داده است تا به حال املاک خالصه دولت هر جا بوده خراب بوده و جز خرج‌تراشى عملى روى آن نشده براى مثال عرض می‌کنم در این دهات ساوجبلاغ که به مردم فروخته شده یک محلى است در آنجا به نام کازر سنگ بیش از چهل مرتبه کمیسیون شده و پول‌هایی خرج کرده بودند و قنات آن بیش از یک سنگ آب نداشت آن محل به یک شخص یزدى فروخته شد در سر سال معامله آب آنجا به دوازده سنگ رسید و الان یکى از نقاط حاصلخیز اطراف تهران است یک محل دیگرى که هیچ آب نداشت و شاید سى فقره کمیسیون شده بود و کارشناس رفته بود و به جایی نرسیده بود مدعى بودند که این اصلاً آب ندارد پهلوى همانجا واقع است الان در حدود چهل سنگ آب دارد دستگاه دولت آقا براى عمران و ‌آبادى زیاد تعریفى ندارد بلکه گاهى هم ضرر دارد دیگر اینکه بعضى از خالصجاتى که در دست دولت هست مالکینى دارد دلایل و مدارک و شکایات آنها هم هیچ جا منشأ اثر نیست مگر در یک مورد خاصى که بخواهند مثلاً به یک نفر که ادعاى یک پارچه ملک می‌کند سه پارچه ملک بهش بدهند وقتی که پرونده‌اش را ملاحظه می‌فرمایید می‌بینید یک پارچه بیشتر بخواسته است سه پارچه ملک بهش می‌دهند و براى همین املاک هزارن تلگراف، نامه، مدرک و دلیل فرستاده شده و هیچ توجه نشده تعادل در امور خالصه تا بحال نبوده یک محلى است بنام شیخ‌آباد نزدیک میناب عده‌ای سند فرستادند دلیل و مدرک و سابقه و بنچاق فرستادند هیچ جا اثرى از آنها نیست و پیدا نیست چند فقره نوشته خود بنده تحت نامه به وزارت کشاورزى و اداره خالصجات فرستادم اصلاً پیدا نیست یک مورد دیگرى که خصوصى به جناب آقاى وزیر کشاورزى عرض می‌کنم این است که سازش کردند (یک نفر از نمایندگان ـ عجب خصوصى شد) نه آن‌طور خصوصى که بعضى آقایان صحبت می‌کنند بنده طور دیگرى صحبت می‌کنم (دکتر بینا- خصوصى شما عمومى است )

عرض کنم یک مؤمنى با مأمورین سابق خالصه البته امروز اداره خالصه به عقیده بنده مدیرش مرد بدى نیست و از روزى که تیمسار آمده آنچه وسیله داشته تا حدى فعالیت کرده. آن شخص با اعضاى سابق خالص بند و بست و سازش کرد آقا یک محلى پرونده‌اش را از بین بردند و قریب پنج میلیون متر اراضى یک محلى را روى این سازش به ثبت دادند سند مالکیت هم گرفتند و بردند و هیچ جا هم صدایش در نیامده است. تاکنون وضع خالصه بسیار بد بود و یکى از ادارات بی‌نظم و بی‌ترتیب و مضر این بنگاه خالصه بود جناب آقاى وزیر کشاورزى جنابعالى شخص فعال و با کفایتى هستید یک اصولى برقرار کنید که وقتى شما هم نبودید امور عمرانى آنچه مربوط به خالصجات دولت است یک اساس و پایه‌ای پیدا کند حقوق مردم هم محفوظ بماند و جریان روى یک اصلى قرار بگیرد که اگر تیمسار امروز متصدى هستند و فردا دیگرى غیر تیمسار متصدى شد یک جریان عادى و اصولى داشته باشد مثل تمام ممالک مترقى دنیا و به طور کلى به عقیده بنده اصلاً دولت و ادارات دولتى براى عمران و ‌آبادى تا به حال نتیجه عملى نشان ندادند بهتر است بفروشند به مردم بدهند به مردم تا هم کار پیدا کنند هم این دهات را آباد کنند هم راضى باشند و هم سرمایه‌ها در این کشور به کار بیفتد موضوع دیگر، پاره‌ای قوانین در این کمیسیون‌ها می‌آورند و می‌گذرانند که مفید به حال مملکت نبوده در اجرایش هم خیانت کرده‌اند و طورى سلب امنیت کرده است که کسى حاضر نیست برود براى آتیه در یک محلى سرمایه خودش را بکار بیندازد جان خودش را به خطر بیندازد به عشق عمران و‌ آبادى به این قبیل اقدامات دست بزند تقاضا دارم به این رویه‌های نامطلوب هم توجه بفرمایید که از نظر پیشرفت عمران و مفهوم عمران و‌آبادى در آتیه نظیر پیدا نکند.

نایب رئیس ـ دیگر کسى اجازه نخواسته است رأى می‌گیرم با ورقه به کلیه لایحه آقایان موافقین و رقه سفید با نام خواهند داد

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى ثقةالاسلامى (منشى اعلام و در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: پرفسور اعلم. دکتر رضایی. پردلى. مهندس بهبودى. دکتر عدل. عماد تربتى. دکتر دیبا. خرازى. موسوى. ابتهاج. اکبر. ارباب. عباسى. مهندس شیبانى. دکتر هدایتى. حشمتى. رامبد. مهندس ظفر. خزیمه علم. مهندس جفرودى. مهندس هدایت. مهندس اردبیلى. دکتر وکیل. غضنفرى. مسعودى. قنات‌آبادى. فولادوند. دکتر حسن افشار. ساگینیان. دکتر امین. صارمى. کیکاوسى. بیات ماکو. مشایخى. فضائلى. قراگزلو. مهندس فروهر. مهندس دهستانى. مهندس فیروز. سراج حجازى. دولت‌آبادى. دادگر. دولتشاهى. علامه وحیدى. فخر طباطبایی. دکتر امیر حکمت. توماج. دکتر امیر نیرومند. برومند. شیبانى. مهران. دکتر نفیسى. دکتر سید امامى. سعید مهدوى. دکتر مشیر فاطمى. کدیور. فرود. قریشى. دکتر اسدى. دکتر ضیایی. اخوان. ارباب. گیو. دشتى. بهبهانى. خلعتبرى. دکتر دادفر. بزرگ ابراهیمى. دیهیم. اسکندرى. عمیدی‌نوری. حکیمى. اقبال. نصیرى. دکتر آهى. شادلو. معین‌زاده. سالار بهزادى. استخر. دهقان. ثقةالاسلامی. جلیلوند. با قر بوشهرى. عرب شیبانى. بهادرى.

(آراء مأخوذه شماره شده 78 و رقه موافق و شش ورقه بی‌اسم شمرده شد) نایب رئیس لایحه با 78 رأى موافق به تصویب رسید و جهت اجرا بدولت ابلاغ خواهد شد. اسامى موافقین آقایان: بهادرى. دهقان. جلیلوند. مهندس دهستانى. دکتر حسن افشار. دادگر. فخر طباطبایی. قرشى. مشایخى. مهندس هدایت. قنات‌آبادى. اقبال. ثقةالاسلامى. معین‌زاده. مسعودى. با قر بوشهرى. را مبد. خزیمه علم. دکتر هدایتى. قراگزلو. مهندس بهبودى. دکتر مشیر فاطمى. ابتهاج. دکتر دیبا. مهندس جفرودى. خرازى. موسوى. ارباب. اکبر. مهندس فیروز. دکتر عدل. مهندس ظفر. حشمتى. دکتر دادفر. صارمى. نصیدى. عماد تربتى. دکتر نفیسى. دولتشاهى. استخر. کاظم شیبانى. دکتر امین. مهندس اردبیلى. بیات ماکو. فضائلى. اسکندرى. دکتر آهى. دکتر رضایی. سالار بهزادى. گیو. دیهیم. مهندس شیبانى. شادلو. کدیور. فولادوند. پرفسور اعلم. دکتر اسدى. اخوان. عرب شیبانى. دولت‌آبادى. خلعت‌برى. بزرگ ابراهیمى. مهدوى. عمیدی‌نوری. دکتر سید امامى. دکتر ضیایی. پردلى. سراج حجازى. مهندس فروهر. دکتر امیر نیرومند. دکتر امیر حکمت. ساگینیان. کیکاوسى. حکیمى. توماج. مهران. برومند. علامه وحیدى ورقه سفید بی‌امضاء علامت امتناع 6 برگ 7 اعلام تصویب صورت‌مجلس نایب رئیس چون عده کافى است تصویب صورت‌مجلس اعلام می‌شود.

8- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمدید مدت اجراى قانون متمم قانون نظام وظیفه

نایب رئیس- شور دوم لایحه تمدید مدت قانون متمم قانون نظام وظیفه مطرح است و پیشنهادى شده که به فوریت تلقى شود پیشنهاد قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملی امضاءکنندگان زیر تقاضا داریم لایحه مربوط به تمدید مدت سربازگیرى با روش جدید که گزارش آن از کمیسیون‌هاى مربوطه و اصل گردیده به قید یک فوریت مطرح گردد. دکتر نیرومند. کیکاوسى. فخر طباطبایی. دکتر پیرنیا. کدیور. دکتر عدل. استخر. کدیور. خرازى. توماج. دکتر عدل و چند امضاى دیگر.

نایب رئیس ـ حالا گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود

(به شرح زیرخوانده شد)

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى کمیسیون کشور در جلسه 20 آبان ماه 1336 با حضور معاونین وزارت جنگ و کشور لایحه تمدید مدت اجراء امور سربازگیرى را مطرح و پس از بحث توضیحاتى که از طرف نمایندگان دولت داده شد ماده واحده و یک تبصره را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد:

ماده واحده مدت تمدید اجراى قانون متمم قانون نظام وظیفه (روش جدید سربازگیرى) مصوب 16 فروردین ماه 1335 که طبق ماده واحده مصوب 17 آذر ماه 1335 تا 15 آبانماه 1336 تعیین گردیده به مدت یکسال تا تاریخ 15 آبان ماه 1337 تمدید می‌شود وزارت کشور مکلف است در ظرف این مدت مقدمات انجام کار را فراهم نموده و از تاریخ مزبور رأساً شروع به کار نماید. تبصره وزارت دارایی مکلف است اعتبار مورد نیاز را براى اجراى قانون مزبور در لایحه بودجه 1337 منظور و براى تهیه مقدمات امر در اختیار وزارت کشور قرار دهد. گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى کمیسیون نظام در جلسه 20 آبان ماه 1336

+++

‌با حضور معاونین وزارت جنگ و کشور لایحه تمدید مدت اجراء امور سربازگیرى را مطرح و پس از بحث توضیحاتى که از طرف نمایندگان دولت داده شد ماده واحده و یک تبصره را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد: ماده واحده مدت تمدید اجراى قانون متمم قانون نظام وظیفه (روش جدید سربازگیرى) مصوب 16 فروردین ماه 1335 که طبق ماده واحده مصوب 17 آذر ماه 1335 تا 15 آبانماه 1336 تعیین گردیده به مدت یکسال تا تاریخ 15 آبانماه 1337 تمدید می‌شود وزارت کشور مکلف است در ظرف این مدت مقدمات انجام کار را فراهم نموده و از تاریخ مزبور رأساً شروع به کار نماید. تبصره وزارت دارایی مکلف است اعتبار مورد نیاز را براى اجراى قانون مزبور در لایحه بودجه 1337 منظور و براى تهیه مقدمات امر در اختیار وزارت کشور قرار دهد.

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى

کمیسیون نظام در جلسه 20 آبانماه 1336 با حضور معاونین وزارت کشور و جنگ لایحه تمدید مدت اجراء امور سربازگیرى را رسیدگى و با توضیحاتى که داده شده عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون نظام بزرگ ابراهیمى گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوارى ملى کمیسیون بودجه در جلسه 29 آبان ماه 1336 با حضور نماینده دولت لایحه تمدید مدت اجراء امور سربازگیرى مصوب کمیسیون‌هاى کشور و نظام را مطرح و مورد رسیدگى قرار داده و عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

 مخبر کمیسیون بودجه ـ مشایخى‏

نایب رئیس- فوریت مطرح است آقاى خلعتبرى مخالفید؟

خلعتبرى - موافقم‏

نایب رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) بنابراین رأى می‌گیریم به فوریت این لایحه آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. خود لایحه مطرح است در کلیات هم کمى اجازه نخواسته و مخالف نیست بنابراین رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. در ماده واحده هم کسى اجازه نخواسته رأى می‌گیریم به ماده واحده با تبصره آن آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده خواهد شد

9- طرح و تصویب یک فوریت و اصل گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به موافقت نامه مرزى و مالى ایران و شوروى

نایب رئیس- شور اول لایحه مربوط به موافقت‌نامه مرزى ایران و شوروى مطرح است پیشنهادى براى فوریت این لایحه رسیده ابتدا گزارش کمیسیون‌ها خوانده بشود بعد پیشنهاد

(به شرح زیر قرائت شد)

 گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى کمیسیون امورخارجه لایحه 4052 دولت راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى بین ایران و شوروى را با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه مورد شور و رسیدگى قرار داده و ماده واحده پیشنهادى دولت موافقت نمود. اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- مجلس شوراى ملى انحرافات مختصر ارضى را که نسبت به موافقت‌نامه مرزى و مالى ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مورخ 11 آذر 1333 (2 دسامبر 1954) حین تعیین خط مرز و نصب علائم به علل الزامات فنى و وضع سطح‌الارضى و مقتضیات محلى براساس اصل تعویض و رعایت کامل منافع طرفین به عمل آمده بنا بر فهرست و 13 فقره نقشه‌های ضمیمه تصویب و بنابراین دولت می‌تواند:

پروتکل شرح عبور خط مرز مملکتى بین ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مورخ 22 فروردین 1336 (11 آوریل 1957) و پروتکل شرح ناحیه ملتقاى مرزهاى مملکتى ایران و جمهورى ترکیه و اتحاد جماهیر سوسیالیستى مورخ 23 مهرماه 1335 (15 اکتبر 1956) را که به امضاء نمایندگان دولتین رسیده تصویب و مراتب را متقابلاً اعلام دارد.

از طرف مخبر کمیسیون امور خارجه- خزیمه علم

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایی لایحه شماره 4052 دولت راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى بین ایران و شوروى را با حضور آقایان معاونین وزارت امور خارجه و وزارت دارایی مورد رسیدگى قرار داده پس از توضیحاتی که آقاى معاون وزارت امور خارجه را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون دارایی- مشایخى

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملی

کمیسیون کشور در جلسه 30 آبان ماه 1336 لایحه دولت راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى ایران و شوروى را با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه مورد رسیدگى قرار داده و با خبر کمیسیون امور خارجه موافقت نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- سعید مهدوى

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى کمیسیون نظام در جلسه 30 آبان ماه 1336 لایحه دولت راجع به موافقت‌نامه مرزى و مالى ایران و شوروى را با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه مطرح و کمیسیون امورخارجه را تأیید نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تفدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون نظام- بزرگ ابراهیمى

نایب رئیس- پیشنهاد تقاضاى فوریت قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی

امضاءکنندگان زیر تقاضا داریم لایحه مربوط به موافقت‌نامه مرزى بین ایران و شوروى که گزارش آن از کمیسیون‌هاى مربوطه و اصل گردیده است به ید یک‌ فوریت مطرح گردد.

صارمى. کدیور. فخر طباطبایی. برومند. خرازى. با‌قر بوشهرى. دکتر امیر نیرومند و عده زیادى امضاى دیگر.

نایب رئیس- فوریت مطرح است مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به فوریت این لایحه آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد کلیات مطرح است مخالفى نیست؟ رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است (گفته شد، مخالفى نیست) پرفسور اعلم بنده نظر دارم

نایب رئیس- بفرمایید

پرفسور اعلم- جاى بسیار خوشوقتى است که بالاخره‌ این اختلافات مرزى که بین همسایه محترم ما بود مرتفع شد و عرض می‌کنم اینهم باز از مظاهر سیاست متین و محکم و مدبرانه شاهنشاه مااست (صحیح است) رفع اختلاف مرزى بین ما و همسایه ما دلیل ایجاد یک هماهنگى و احترام متقابل بین ملت ایران و ملت دوست و بزرگ ما روسیه شوروى است امید است که این هم آهنگى از ته قلب باشد که برقلب ماایرانیان و ملت ایران بنشیند (صحیح است.انشاءالله) حضرت و رشیلف رئیس جمهور شوروى در یک مجلس رسمى اقرار فرمودند که سیاستى که دولت شوروى بعد از جنگ داشته مطلوب و صحیح نبوده ماهم از این اقرار بسیار خوشوقتیم و امیدواریم که آن سیاست نامطلوب جایش را بسیاست مطلوب که طلیعه‌اش این است داده بشود (انشاءالله) ولى من یک نکته‌ای را می‌خواهم عرض کنم و آن این است که اگر سیاست هم آهنگى پیش آمده روزنامه‌ای نبایستى از طرف عده نامعلومى که هیچ موجودیتى ندارند آرتیکلى بنویسد که نتیجه ارتیکل جریحه‌دار ساختن قلب هر ایرانى است (صحیح است) بنده‌ اینجا در پشت تریبون عرض می‌کنم به کرات هم گفته شده است که حزب توده‌ای در ایران موجود نیست (صحیح است) و حزب دمکرات پوشالى که بود از بین رفته و سران آن هم موجودیتى ندارند که بتوانند تلگرافى بفرستند نه فقط اینجا نیستند بنده مطمئنم در هیچ جاى دنیا این آقایان موجودیتى ندارند و این تلگراف ساختگى جز اینکه قلوب ایرانى را جریحه دار بکند نتیجه دیگرى نخواهد داشت (صحیح است) ما ایرانی‌ها اصولاً با تمام دوستان و همسایگان روى اصل احترام متقابل زندگى می‌کنیم (صحیح است) ما این اصل را محترم می‌شماریم و امیدواریم تمام همسایگانى هم که با ماهم پیمان هستند این اصل را محترم بشمارند و توقع نداریم و اجازه نخواهیم داد که به کارهاى داخلى ما دخالت کنند ما اجازه نمى‌دهیم به کسى که بحرین که جزء لاینفک ایران است راجع به آن ترهاتى بگوید و اظهارنظر بی‌جایی بکند (صحیح است) ما امیدواریم که ‌این دوستان و این همسایگان ما که همیشه به آنها نشان داده‌ایم که در تمام موارد نسبت به عهود خودمان محکم بودیم و پیمان‌هاى خودمان را محترم شمردیم آنها هم با این پیمان‌هایی که دارند قلب مارا جریحه‌دار نکنند و راجع به بحرین دلسوزى و اظهار نظر غلط نکنند (صحیح است، احسنت)

نایب رئیس- رأى می‌گیریم بکلیات با ورقه آقایانى که موافق هستند ورقه سفید خواهند داد (اسامى نمایندگان توسط آقاى ثقةالاسلامی (منشى) اعلام و آقایان در محل نطق حاضر شده رأى دادند)

آقایان: جمشید اعلم. قراگزلو. باقر بوشهرى. دکتر عدل. پردلى. دهستانى. مهندس شیبانی. دکتر بینا صفارى. قنات‌آبادی. بهادرى. طباطبایی قمى. خرازى. مهندس اردبیلى. موسوى. رامبد. ابتهاج. حشمتى. مهندس هدایت. فولادوند. محمد على مسعودى. مهندس ظفر. مهندس جفرودى. محسن اکبر. عباس غضنفرى. اقبال. بهبهانی. دکتر رضایی. کیکاوسی. ساگینیان. مهندس بهبودى. دکتر امین بزرگ ابراهیمى. صارمى. دکتر دادفر. بیات ماکو. مشایخى. دکتر مشیر فاطمى. دکتر وکیل. سراج. حجازى. مهندس فیروز دولت‌آبادى. اسدى. مهندس فروغى. مهندس فروهر. مهدى ارباب. عماد تربتى. فخر طباطبایی. دکتر امیر حکمت. توماج. دکتر امیر نیرومند. برومند. شیبانى. احمد مهران. فضائلى. دکتر نفیسى. دکتر سید امامى. سعید مهدوى. کدیور. فریشى. دادگر. دکتر ضیایی. دشتى. ارباب. گیو. فرود اخوان. علامه وحیدى. دکتر شاهکار. خلعتبرى. دیهیم. اسکندرى. حکیمى. عمیدی‌نوری. نصیرى. دکتر پیرنیا. عرب شیبانى. شادلو. آقایان. استخر. معین‌زاده. دهقان. سالار بهزادى. جلیلوند. ثقةالاسلامی. خزیمه علم

(آراء مأخوذه شمرده شده 82 و رقه با اسم شماره گردید)

نایب رئیس- موافقت‌نامه مرزى و مالى دولتین ایران و اتحاد شوروى با 82 رأى موافق به تصویب رسید.

اسامى موافقین- آقایان: خزیمه علم. ثقةالاسلامی. شادل. برومند. عماد تربتى. مهندس فروغى. سراج حجازى. سالار بهزادى. دشتى. طباطبایی. دکتر امیر حکمت. دکتر سید امامى. اکبر. مهران. ارباب دکتر امیر نیرومند. مهندس فرود. مهدوى. دکتر پیرنیا. پردلى. کاظم شیبانى. حشمتى. استخر. اخوان. عرب

+++

‌شیبانى. دولت‌آبادى. عمیدی‌نوری. نصیرى. موسوى. دیهیم. پرفسور اعلم. دکتر نفیسى. جلیلیوند. اسکندرى. دکتر ضیایی. حکیمى دادگر. توماج. قنات‌آبادى. صفارى. مهندس فروهر. آقایان: دکتر عدل. مهندس دهستانى. معین‌زاده. کیکاوسى. دهقان. کدیور. دکتر مشیر فاطمى. بزرگ ابراهیمى. دکتر امین. مهندس هدایت. خرازى. خلعتبرى. صارمى. مهندس جفرودى. دکتر وکیل عباسى. دکتر اسدى. مهندس ظفر. احمد طباطبایی. قراگزلو. دکتر بینا. مشایخى. بیات ماکو. فولادوند. مهندس اردبیلى. دکتر دیبا علامه و حیدى. مسعودى. اقبال. دکتر رضایی. گیو. مهندس شیبانى. دکتر دادفر. را مبد. ابتهاج. قرشى. غضنفرى. با‌قر بوشهرى ساگینیان.

ورقه سفید بی‌اسم علامت امتناع دو برگ.

نایب رئیس- به مجلس سنا فرستاده خواهد شد.

10- طرح و تصویب دو فوریت طرح قانونى راجع به مطرح شدن لایحه رفع اختلاف بین مالک و مستأجر در مجلس

نایب رئیس- دو طرح قانونى به مجلس پیشنهاد شده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى نظر به اینکه لایحه راجع به رفع اختلاف مالکین و مستأجرین محل پیشه و کسب که بنا بر قانون راجع به اجازه اجراى لوایح پیشنهادى وزارت دادگسترى مصوب 31 تیرماه 1335 در کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین مطرح است از لحاظ روابط مالکین و مستأجرین فوق‌العاده مهم بوده و سزاوار از نظر علومى و جلوگیرى از افزایش هزینه زندگى مورد بررسى دقیق‌ترى قرار گیرد و به علاوه به موجب مقررات قانون مزبور حداکثر بعد از یک سال آزمایش مصوبات کمیسیون مشترک دادگسترى اجباراً بایستى براى تصویب تقدیم مجلسین شود امضاءکنندگان زیر پیشنهاد می‌نماییم طرح زیر با قید دوفوریت و فى‌المجلس مطرح و مورد تصویب قرار گیرد ماده واحده لایحه راجع به رفع اختلاف مالکین و مستأجرین محل پیشه و کسب که بنابر قانون راجع به اجازه اجراى لوایح پیشنهادى وزارت دادگسترى مصوب 31 تیرماه 1335 تقدیم کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین گردیده تا تصویب مجلسین قابل اجرا نخواهد بود

تبصره- اجراى تخلیه‌هایی که نسبت به محل پیشه و کسب صادر شده و تاکنون اجرا نشده ارجاع به داورى خواهد شد. مهندس هدایت. قباد ظفر. دکتر اسدى. مهندس شیبانى. مهندس دهستانى. دکتر افشار. سراج حجازى. پردلى. فخر طباطبایی. دکتر بینا. فیروز. فروهر. شادمان. دکترمشیر فاطمى. پرفسور اعلم. سرتیپ شیبانى. مهندس جفرودى. فضائلى. نصیرى. قراگزلو. ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نمائیم ماده واحده زیر به قید دوفوریت و فى المجلس مطرح و تصمیم اتخاذ شود: ماده واحده از لحاظ مصلحت عمومى قانون تعدیل اجاره بهاء مطروحه در کمیسیون مشترک دادگسترى قبل از تصویب نهایی در مجلسین قابل اجراء نخواهد بود صارمى. بیات ماکو. استخر. بزرگ نیا. بهبهانى. دکتر امیر نیرومند. دکتر محمد هدایتى. پردلى. محمدرضا خرازى. فخر طباطبایی. نیرومند. ارسلان. خلعتبرى. دکتر امیر حکمت. توماج. سالار بهزادى‏

نایب رئیس- آقایان توجه بفرمایید مطابق ماده 107 آئین‌نامه

عمیدی‌نوری- بنده اخطار آئین‌نامه‌ای دارم

نایب رئیس- بفرمایید

عمیدی‌نوری- بایستى در موقع رسیدگى به طرح‌ها وزیر مربوطه حضور داشته باشد

نایب رئیس- ماده 107 و فوریتش یک دفعه دیگر در مجلس مطرح شده است قرار شده که در فوریت هم حتماً وزیر باشد البته علت اینکه حاضر نشده‌اند این است که سابقه نداشته‌اند که مطرح می‌شود این دوطرح خوانده شد می‌ماند براى جلسه بعد. (چند نفر از نمایندگان- تشریف آوردند) بنابراین فوریت اول مطرح است آقاى ارسلان خلعتبرى مخالفید؟

ارسلان خلعتبرى- بنده موافقم

نایب رئیس- آقاى بهبهانى مخالفید؟

بهبهانى- بنده موافقم‏

نایب رئیس- آقاى دکتر شاهکار مخالفید؟

دکتر شاهکار- بنده مخالفم‏

نایب رئیس- بفرمایید راجع به فوریت فقط پنج دقیقه

دکتر شاهکار- عرض کنم قربان اگر این طرح این‌طور بود که هر لایحه‌ای که در کمیسیون مشترک مجلسین طرح شده بلافاصله و با قید دوفوریت در مجلس مطرح بشود بهترین طرح‌ها بود (یکى از نمایندگان آقا آن قانون اجرا می‌شد) آن را جلویش را بگیرید عرض کنم اگر پیشنهاد باشد که لایحه‌ای که در کمیسیون مشترک دادگسترى مطرح است فورى به مجلس بیاید و تا تصویب اینجا قابل اجرا نباشد (صحیح است) هیچ اشکالى ندارد اما حالا بگوئیم این‌طورى مطرح بکنیم که‌ این قانون اینجا بگذرد تا تصویب نهایی مجلسین که معلوم نیست کى خواهد بود اجرا نشود نقض غرض خواهد بود همان منظورى که آقایان دارند براى حفظ حقوق مستأجر بنابراین استدعا می‌کنم اگر ممکن است این‌جور اصلاح بفرمایید بنده هم به عنوان رئیس کمیسیون مشترک مجلسین کاملاً موافقم از این جهت بنده مخالفت کردم (چند نفر از نمایندگان- پیشنهاد اصلاحى بدهید)

نایب رئیس- آقاى ارسلان خلعتبرى

ارسلان خلعتبرى- تصمیم کمیسیون مشترک به هر حال قابل اجرا است قانون هم یک قانون خیلى مهمى است، با اکثریت مردم تماس دارد (صحیح است) اولاً در کمیسیون دادگسترى مجلس شوراى ملى اکثریت سه ماه پیش رأى داد کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین براى این قانون صلاحیت ندارد (صحیح است) اما بعد از آن تصمیم چرا ما در کمیسیون مشترک شرکت کردیم براى این بود که از اشتباهات یا از خطاهایی که ممکن است بشود جلوگیرى بکنیم و مانع بشویم از اینکه مبادا در نتیجه اشتباه یک قانونى تصویب بشود که در عمل دچار اشکال بشوند و براى مردم اسباب زحمت بشود والا بنده در حسن نیت تمام اعضاء کمیسیون مشترک هیچ تردید ندارم (صحیح است) اما مطلبى که خواستم عرض کنم این است که آقاى گلشائیان وزیر سابق عدلیه یک لایحه‌ای اوردند در دو ماده.

نایب رئیس- جناب آقاى خلعتبرى در فوریت بفرمایید.

خلعتبرى- می‌خواهم عرض کنم فوریت لازم است آن را که کمیسیون به کلى عوض کرده آن لایحه قبلى نیست. این لایحه مهم است 130 نفر وکیل مجلس داریم 60 نفر سناتور داریم اگر قانون خوب است بگذارید 130 نفر وکیل به علاوه 60 نفر سناتور رأى بدهند هرکدام دو شور می‌شود در دومجلس بحث در کلیات می‌شود در روزنامه‌ها نوشته می‌شود مردم انتقاد می‌کنند وکلاى مجلس بهتر می‌فهمند بنابراین معتقد هستم براى اینکه یک قانونى از روى فکر و مطالعه صحیح نوشته بشود آقایان به این قانون رأى بدهند به هیچ چیز ضرر نخواهیم کرد چون بنده هم معتقد هستم که کمیسیون مشترک صلاحیت ندارد این قانون جلو اجراى آن را می‌گیرد بعد از روى فکر و مطالعه حرف را گوش می‌کنیم ایجاد اختلاف طبقاتى نباید کرد مالک و مستأجر مال این مملکت هستند تشدید اختلاف هم نباید کرد این ماده فقط براى این است که وقت داشته باشیم با دقت و مطالعه عملى کنیم که عملى باشد و مطابق مصلحت باشد (صحیح است) مبادا خلاف مصلحت باشد (صحیح است)

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به فوریت اول آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است. (چند نفر از نمایندگان- مخالفى نیست) رأى می‌گیریم به فوریت دوم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد حالا براى اینکه فعلاً در مجلس مطرح بشود رأى می‌گیریم (عمیدی‌نوری- بنده مخالفم) در کلیات صحبت کنید حالا اعلام رأى شده رأى می‌گیریم که فعلاً در مجلس مطرح بشود آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام کردند) تصویب شد خود ماده واحده مطرح است.

آقاى عمیدی‌نوری

عمیدی‌نوری- عرض کنم که آنچه مسلم است یکى از مهم‌ترین مشکلات مملکت موضوع مالک و مستأجر است و در حال حاضر هم با مقررات فعلى وضع طورى است که هرجا مستأجر زورش بچربد حق مالک را از بین می‌برد و هر جا مالک و موجر زور داشته باشد حق مستأجر را از بین می‌برد (صحیح است) هیچ تردیدى نیست که براى اصلاح این امر با یک حسن نیتى یک لایحه‌ای زمستان گذشته آقایان توجه بفرمایید بنده عرضم را بکنم از طرف وزارت دادگسترى لایحه‌ای داده شده به کمیسیون مشترک مجلسین این لایحه در کمیسیونى که مرکب است از 36 نفر منتخب در مجلس بود رسیدگی‌هاى مفصلى شد بعد سوکمیسیونى معین شد آن سو کمیسیون در عرض چند ماه جلسات هشت ساعته تشکیل داد این جناب آقاى مجلسى بنام معاون وزارت دادگسترى آنجا تشریف آوردند (صارمى- بیاورید ببینیم چیست؟) اجازه بفرمایید اگر مانورهایی برخلاف حق داده بشود بنده باید اینجا عرض کنم (صارمى- چه مانورى؟) عرض می‌کنم قوانین خارجى را آوردند آنجا اداره حقوقى وزارت دادگسترى طرزى که در قرانسه عمل می‌شود کشورهاى دیگر عمل می‌شود آورد و مطالعاتى شد نتیجه مطالعات گزارش شد به کمیسون مشترک دادگسترى زمستان سال گذشته در اسفند بعضى از مواد لایحه تصویب شد بعد برخورد به بعد از تعطیل و اعضاى کمیسیون‌هاى دادگسترى در مجلس تغییراتى پیدا کردند تشریف آوردند یک عده آقایان آنجا معتقد شدند به مطالعه مجدد این لایحه دو مرتبه سوکمیسیون تشکیل شد در عرض ده ساعت هم در هفته گذشته مطالعاتى کردند نتیجه نظرشان را دادند بنده هیچ تردیدى ندارم که بایستى قوانین در مجلسین بعد از تصویب اجرا بشود (احسنت) بنده طرفدار این تز هستم فقط یک مطلبى است مطالبى که آقاى دکتر شاهکار اینجا گفتند بنده‌ اینجا صریح عرض می‌کنم، یک وقتى است که به

+++

 این عنوان آقایان می‌خواهید یک لایحه‌ای یک اصلاح بین موجر و مستأجر را دفن بکنید و همین وضع باقى بماند، بنده مخالفم و پیشنهادکنندگان این طرح خیال نمی‌کنم داراى چنین عقیده‌ای باشند یک وقت است که می‌خواهید مطالعه بیشترى بکنید و تکلیف مردم را معلوم کنید این صحیح است ولى به کیفتى که طرح شده و کیفتى که ‌این طرح تهیه شده بنده معتقد هستم که‌ این لایحه دفن می‌شود اما به کیفتى که آقاى دکتر شاهکار گفتند که اگر شما بیائید تصویب بکنید که گزارش کمیسیون مشترک فوراً بیاید به مجلس و با دوفوریت رسیدگى بشود و تصویب بشود این صحیح است این نقص غرض نیست این تکمیل مطالعه است براى اینکه بهتر فکر بشود اما به این کیفیت که ماده تهیه شده یعنى دفن بشود نتیجه‌اش را چه عرض کنم بنده خیلى صریح عرض می‌کنم در این طرح که تهیه شده نوشته شده است هرکس در حال حاضر به عنوان مستأجر متصرف ملکى هست مستأجر تلقى می‌شود تا اینکه اجاره نامه نوشته شود نمى‌شود خالى کرد (چند نفر از نمایندگان- این طور نیست) به عرض‌تان خلاف رسیده در این لایحه هست که هیچ مستأجرى را نمی‌شود از محل کسبش خارج کرد مگر اینکه سرقفلیش داده بشود و تکلیف معلوم است که آقایانى که مخالفند برعکس ممکن است در خارج تصور بشود طرفدار آنهایی هستند که الان اجرائیه برعلیه مستأجرین را از محل کسب‌شان بیرون کنند و چون این لایحه ‌این نظر را از بین می‌برد می‌خواهند این را دفن کنند اگر این ماده واحده به این شکلى که با عجله با سه فوریت می‌خواهیم تصویب کنیم آقایانى که با کمال بی‌غرضى این را امضاء کرده‌اند بسیارى از رفقاى بنده ‌این را امضاء کرده‌اند که بنده به ایشان ایمان دارم اگر به این شکلى بخواهند از تصویب بگذارنند نقض غرض است این مقرراتى که با مطالعات یک ساله تهیه شده حق مستأجر حفظ شده جلو تخلیه‌ها گرفته می‌شود جلو دعاوى تخلیه گرفته می‌شود سرقفلى تثبیت شده اگر بخواهید با مانور عکس منطور دیگرى را نجام بدهید این از شأن مجلس شوراى ملى خارج است و صحیح نیست که گفته بشود مجلس شوراى ملى و مجلسین سنا و شورا مطالعه کردند یک لایحه‌ای تهیه کردند حق مستأجر، حق کسی که در محل کسب و پیشه کار می‌کند تأمین کردند و مجلس با حسن نیت با یک تصورى که برعکس است درست نقض غرض می‌کند و برعکس عمل می‌کند، بنده با این فکر مخالف هستم به این جهت بود که می‌خواستم در فوریت سوم مخالفت بکنم و بگویم این را بگذارید در یک جلسه دیگر چون وقتى دوفورى بود با سه فورى فرقش این است که این را مى گذارید در یک جلسه دیگر این لایحه را می‌دهند طبع و توزیع می‌شود و مانظر شمارا تأمین می‌کنیم این را تصویب می‌کنیم و اگر برعکس آنچه‌ اینجا گفته شد بخواهید عمل کنید الان این لایحه به این کیفیت دفن شده بنده به جنابعالى قول می‌دهم که اجرائیه‌هایی در ثبت اسناد هست بروند دنبالش و آن اجرائیه‌ها را عملى کنند بعد هم دعاوى تخلیه را که در آن 90 درصد اداره مال الاجاره‌ها است آن را دنبال می‌کنند و با این اجرائیه‌ها مستأجرین را بیرون می‌کنند و آن وقت آنها نظر خوبى ممکن است پیدا نکنند بنابراین لایحه وقتى صحیح می‌شود که مجلس شوراى ملى موافقت بکند این رأى کمیسیون مشترک بلافاصله بیاید به مجلس و تصویب شود این یکى دوم اجرائیه‌هایی که الان در حال اجراست یا دعاوى اجرا که می‌خواهند مردم را بیرون کنند هیچ‌کدام از آنها عمل نشود اینها همه برود به حکمیت اگر موافقند درست است و اگر غیر از این است مبادا تصور بفرمایید که یک کارهاى دیگرى می‌شود و درست برعکس نمایش داده می‌شود به این جهت است که بنده با طرز تنظیم ماده واحده مخالفم و این ماده واحده را درست نقض عرض مجلس شوراى ملى می‌دانم مگر با آن اصلاحى که آقاى دکتر شاهکار گفتند و با اضافه‌کردن اینکه آن اجرائیه‌ها و هرگونه دعاوى تخلیه که در حال حاضر در اداره تعدیل مال‌الاجاره‌هاست تمام اینها برود به حکمیت، این را قبول بفرمایید درست می‌شود

نایب رئیس- آقیا بهبهانى بفرمایید.

صارمى- اجازه می‌دهید راجع به پیشنهادى که داده شده توضیحى بدهم چون پیشنهاد‌دهنده که حق دارد.

نایب رئیس- آقاى بهبهانى هم امضاء کرده‌اند

بهبهانى- جناب آقاى عمیدی‌نوری یک قدرى با التهاب صحبت کردند و بنده یک قدرى خونسرد هستم (احسنت) بنده خیال می‌کنم که یکى از بهترین قوانینى که ممکن است از این مجلس بگذرد همین قانون رابطه بین مالک و مستأجر است (صحیح است) و براى رفع سوءتوهم و تفهم آقایان بنده می‌خواهم یک مطلبى را عرض کنم و آن اینست که بنده خیال می‌کنم که تمام آقایانى که‌اینجا هستند به مالکین احترام می‌گذارند و این توهمى که گاهى در پشت این تریبون یا جاى دیگر براى بعضى‌ها دارد ایجاد می‌شود به نظر من به کلى بیجاست بنده خودم از کسانى هستم که مالکیت را یکى از پایه‌های بزرگ مملکت ما متزلزل خواهد شد (صحیح است) و مالکیت هم مطابق قانون و هم مطابق شرع بین ما محترم است و ما هم باید به آن احترام بگذاریم و این دلیل بر این نمی‌شود که بعضى از مالکین از موقعیت خودشان سوء‌استفاده بکنند و مستأجر را اذیت بکنند و مستأجرینى هم هستند که بنده خیال می‌کنم مالکین را اذیت می‌کنند پول نمی‌دهند اصلاً با این لوایحى، با این قوانین موجودى که در مملکت ما هست مالک شده‌اند و مالک را نمی‌گذارند که از ملک خودش استفاده‌ای که باید ببرد در صورتی که بیشتر مالکین هستند که در این مملکت مالیات می‌پردازند ولى اینها هیچ‌کدام منافات با این ندارد که این لایحه بیاید در مجلس شورای ملی و در آن غور و بررسى زیادى بشود و تمام نمایندگان شرکت داشته باشند از این‌ جهت بنده موافق با این لایحه هستم و خیال می‌کنم که ‌این توهمى که آقاى عمیدی‌نوری در مورد این لایحه فرمودند درست نیست اگر چنانچه بررسى شده در کمیسیون‌ها و از شش هفت ماه پیش صحبت شد چه مانعى دارد که اجازه بفرمایید مجلس هم روى این صحبت بکند بحث بکند بررسى بکند و اگر خوب بود این لایحه به تصویب برسد که دیگر بعد از آنکه بعد تصویب شد یک طرح دیگرى یا قانون دیگرى دولت دیگرى نیاید دومرتبه مالکیت را توى این مملکت متزلزل کند بایستى مالکیت در این مملکت تثبیت بشود اگر آقایان یادشان باشد بنده با آن طرقى که آقاى گلشائیان آوردند اینجا مخالفت کردم و گفتم مالکیتى را که در اثر سال‌هاى دراز این را بررسى کردید و قباله مالکیت به دست اشخاص دادید این را نباید در این مملکت متزلزل کرد درست است که چند نفر زمین‌خوار پیدا شده‌اند و زمین‌ها را تصرف کرده‌اند اما آن تقصیر آن دولتى بوده است که اجازه داد رفتند این زمین‌ها را تصرف کردند این تقصیر مالکین نیست که رفته‌اند قباله مالکیت گرفته‌اند و این مالکیت با آوردن این قانون در مملکت ما به نظر من متزلزل شد اجازه بفرمایید این قانون بیاید در این مجلس و بررسى بشود و روابط مالک و مستأجر از نظر نمایندگان بگذرد (صحیح است) به نظر بنده بسیار خوب و مفید است و خیال می‌کنم آقاى عمیدی‌نوری هم مخالفت‌شان را پس بگیرند

نایب رئیس- یک پیشنهادى آقاى عمیدی‌نوری کرده‌اند که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که یک فوریت آن سلب گردد که لایحه به صورت دوفوریتى شود. عمیدی‌نوری

نایب رئیس- مطابق آئین‌نامه حق دارند چنین پیشنهادى بدهند بفرمایید

عمیدی‌نوری- عرض کنم اولاً که طبق آئین‌نامه جناب آقاى صارمى بنده حق دارم ثانیاً بنده در موقع طرح فوریت سوم مخالفت کردم ولیکن خوب سرعتى به خرج داده شد و آقایان رأى دادند ولى واقعاً من این عرایضى را که‌اینجا می‌کنم هیچ نظرى ندارم اینجا دو پیشنهاد بود یک پیشنهاد دوفوریت بود که عده‌ای از آقایان محترم امضاء کردند و یک پیشنهادى به عنوان فى‌المجلس (صارمى- هر دو اینطور بود) بنده که دوفوریت دیدم به هرحال بنده نظرم این است که در این لایحه تفاوت دوفوریت با سه فوریت این است که ‌این اگر دوفوریت باشد طبع می‌شود و در جلسه سه‌شنبه دو روز دیگر می‌آید در فاصله دو روز می‌شود متنش را مطالعه کرد و به کیفیتى که آقاى دکتر شاهکار گفتند بنده هم جداً طرفدارش هستم یعنى ماده واحده و تبصره‌اش به کیفیتى که ملاحظه فرمودید باید اصلاح بیشترى بشود و یک مطالعه‌ای در این فاطله دوروز می‌شود و جناب آقاى معاون وزارت دادگسترى هم تشریف دارندکه مبادا خداى‌نکرده یک نقض غرضى بشود بر خلاف نیات مجلس مقدس شورای ملی یک چیزى از تصویب بگذرد چون در این فى‌المجلس ذاتاً ممکن است مجلس تحت تأثیر یک احساساتى قرار بگیرد و یک انحرافى پیش آید که بعداً موجت ندامت بشود به این جهت است که بنده معتقد هستم که آقایان موافقت بفرمایند این لایحه به صورت دوفوریت طبع شود و در جلسه آینده با یک مطالعه بیشترى که داریم متن ماده واحده و تبصره‌اش را اصلاح بکنیم و بعد بگذرد این است که بنده عقیده دارم که لوایح از تصویب نهایی مجلسین بگذرد و بعد اجرا بشود این لایحه را هم بنده معتقدم لایحه بسیار مهمى است و باید مجلس رویش رأى بدهد و اجرا بشود ولى ضمن اینها هم معتقدم مجلسین وظیفه قانونى خودشان را روى احساسات شدید و بدون مطالعه انجام ندهند یعنى لااقل مثل لوایح دیگرى که دوفورى است تلقى کنند چرا این را سه‌فورى و فى‌المجلس مطرح کنید؟ یک وقتى هم ممکن است یک اشتباهى پیش بیاید به این جهت بنده ‌این پیشنهاد را با کمال بی‌غرضى و بى‌نظرى کرده‌ام حالا بسته به رأى مجلس شورای ملی است (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى

کفیل وزارت دادگسترى (مجلسى)- بنده از نظر سوابق خدمات قضایی که دارم نسبت به دو موضوع اهمیت زیادى قائل هستم یکى قانون مدنى که روابط افراد را با یکدیگر تعیین می‌کند که در حقیقت قانون اساسى قضایی هر مملکتى است (صحیح است) و یقین دارم که همه آقایان موافقند و یکى هم قانون اساسى است که مرجع تظلمات عمومى را دادگسترى تعیین کرده اگر دو اصل را موافق باشیم و یقین دارم که بایستى هم موافق باشیم به یک نتیجه خواهیم رسید و آن اینکه دعاوى مالک و مستأجر مثل سایر دعاوى باید برود دادگسترى (صحیح است) اگر مصلحتى‏

+++

اقتضا می‌کند که روابط مالک و مستأجر یعنی روابط افراد یک مملکت در این موضوع به طور خاصی باشد و قانون خاصی داشته باشد پس اجازه بدهید قبل از اینکه این قانون تصویب شود اداره مال‌الاجاره‌ها منحل شود و تمام دعاوی به دادگستری ارجاع شود و وقتی که قانون از تصویب مجلس گذشت طبق آن قانون رفتار شود. بنابراین در موقعی که این لایحه این طرح را تصویب می‌فرمایید این تبصره را هم اضافه بفرمایید که از امروز اداره تعدیل اجاره منحل است و مطابق قانون مدنی تمام دعاوی مالک و مستأجر به دادسرا می‌رود (احسنت) (دکتر شاهکار ـ بسیار حرف صحیحی است)

نایب رئیس ـ آقای صارمی

صارمی ـ جناب آقای دکتر شاهکار استدعا می‌کنم توجه بفرمایید ما حرفی نزدیم و تقاضایی نکردیم که قابل بحث باشد گفتیم قانون اساسی در این مملکت حکومت می‌کند و قوانین بایستی به تصویب مجلسین برسد (صحیح است) کمیسیون‌ها واقعاً حق ندارند، و در موقعی که این لایحه اختیارات مطرح بود، مفصلاً به استناد مواد مختلف قانون اساسی بنده گفتم و عرض کردم کمیسیون نمی‌تواند قانون وضع کند، عمل شد ثابت شد که مصوبات کمیسیون هم آن‌قدرها نافع نبود، حالا راجع به آن چیزی صحبت نمی‌کنم ولی می‌گویم که یک قانونی مطرح است که در روابط همین هیجده میلیون نفر ساکنین شهرستان‌ها تأثیر دارد (طباطبایی قمی ـ یک خورده کمتر) یعنی کسی که مالک است و توی خانه‌اش نشسته ممکن است یک دکان هم داشته باشد، در عین حال که موجر است مستأجر هم باشد ـ گفتیم یک چنین قانونی که روابط بین اکثریت افراد ایرانی را تعیین می‌کند با مطالعه و با تصویب کمیسیون نباشد بیاید مجلس شورای ملی مطرح شود ـ بنده اگر وقت داشتم ثابت می‌کردم قانونی که از کمیسیون گذشته قسمت اعظمش به ضرر مستأجرین است ولی حالا مجال این صحبت به من داده نمی‌شود، اگر وقت می‌داشتم و مقام ریاست اجازه می‌دادند و اصل موضوع مطرح بود با دلایل کافی عرض می‌کردم که مصوبات کمیسیون دادگستری به ضرر اکثریت قاطبه مستأجرین است (عده‌ای از نمایندگان ـ این طور نیست) عمیدی نوری ـ این عملی که شما دارید می‌کنید به ضرر مستأجرین است) حالا می‌گویید این طور نیست بنده هم می‌گویم نیست. این قانون باید غیرقابل اجرا باشد بیاید مجلس مطرح شود اگر مجلس تصویب کرد. آن وقت اجرا کنند این حرف قابل مذاکره نیست. آقای عمیدی نوری می‌فرمایند با قید دو فوریت اینجا مطرح شود. قبول می‌کنیم قانونی که از کمیسیون گذشته با قید دو فوریت بیاید در مجلس تصویب شود. اما ما رأی دادیم که فی‌المجس مطرح شود، معنی ندارد که دو دقیقه پیش رأی دادیم و حالا عدول کنیم جناب آقای مجلسی هم فرمودند که قانون مال‌الاجاره‌ها لغو شود و فعلاً هم دعاوی بیاید به دادسرا، معنیش این بود که فردا همه اجرائیه صادر کنند بر علیه مستأجرین بنده تعجب می‌کنم که کفیل وزارت دادگستری چطور می‌آید اینجا و بدون مطالعه صحبت می‌کند آقا اگر قانون تعدیل مال‌الاجاره‌ها لغو شود فردا همه اجرائیه صادر می‌کنند، این حرف بدون مطالعه است فردا هم اجرائیه صادر می‌کنند.

یکی از نمایندگان ـ  برعکس  است.

نایب رئیس ـ  یک نفر موافق می‌تواند صحبت کند. آقای دکتر دادفر موافقید؟

دکتر دادفر ـ با چی‌ آقا؟

نایب رئیس ـ با پیشنهاد آقای عمیدی نوری.

دکتر دادفر ـ عرضی ندارم.

نایب رئیس ـ آقای مشایخی

مشایخی ـ موافقم

نایب رئیس ـ بفرمایید.

مشایخی ـ استدعا می‌کنم توجه بفرمایید. مطلب فوق‌العاده حائز اهمیت است از همکاران محترم تقاضا می‌کنم توجه بیشتری مبذول فرمایید (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس)

نایب رئیس ـ آقای دکتر شاهکار نوبت شما می‌رسد تأمل کنید؟ آقای مسعودی بفرمائید سر جایتان.

مسعودی ـ اینجا راجع به کمیسیون دادگستری مطلبی پیش آمده و رئیس کمیسیون دادگستری محق است طبق ماده 83 قبل از موافق و مخالف صحبت کند و شما اصلاً ترتیب اثر نمی‌دهید.

نایب رئیس ـ  آقای مشایخی صحبت‌تان را بفرمایید.

مشایخی ـ من به فوریت‌های دو طرحی که پیشنهاد شده بود رأی دادم زیرا معتقد بودم و هستم که باید قانونی در روابط موجر و مستأجر وضع شود که همان‌طوری که ناطق محترم بیان کردند هیچ یک از طرفین به دیگری تجاوز نکنند با توجه به تذکراتی راجع به طرح‌های پیشنهادی و پیشنهاد اخیر جناب آقای عمیدی نوری داده شده است به این نتیجه می‌رسیم، پیشنهادکنندگان و آقای عمیدی نوری همه معتقد هستیم این قانون باید در جلسه علنی مجلس شورای ملی مطرح شود و به تصویب برسد بنابراین اختلاف ماهوی و مؤثری در نظر آقای عمیدی‌نوری و پیشنهاددهندگان طرح نیست. آقای عمیدی نوری می‌گوید این گزارش کمیسیون دادگستری طبع و توزیع شود که آقایان نمایندگان مطالعه و دقت کنند و در موقع طرح حضور ذهن داشته باشند. نظریات موافق و مخالف را با علم و اطلاع اعمال کنند، و این بیان مستلزم توجه است. با این که به فوریت سوم رأی دادم از نظر خودم عدول می‌کنم زیرا این حرف را منطقی می‌دانم و معتقد هستند که گزارش کمیسیون دادگستری طبع و توزیع شود و در جلسه آینده مطرح شود منتهی آقایان یک چیزی می‌گویند، می‌گویند مصوبات کمیسیون دادگستری قابل اجراست ممکن است تا فاصله پس فردا حقی تقویت شود به طوری که گفته شد هنوز رأی نهایی در کمیسیون دادگستری داده نشد، جناب آقای رئیس کمیسیون مشترک دادگستری هم توجه دارند که اتمسفر مجلس ناظر اهمیت موضوع است و نمی‌خواهیم مصوبات کمیسیون عملی بشود، بنابراین از تشکیل کمیسیون برای گرفتن رأی نهایی  تقاضا می‌کنم خودداری کنند و آنچه تاکنون تصویب شده گزارش طبع و توزیع شود و در جلسه آینده مطرح شود، بنابراین اختلاف نظر اساسی بین پیشنهادکنندگان طرح و پیشنهاد آقای عمیدی نوری نیست و نظریه‌ای که آقای دکتر شاهکار دادند مؤید این نظریه است و ما امیدوار هستیم به هر حال سریعاً و عاجلاً قانونی وضع شود و در بوته اجمال نماند و زودتر روابط موجر و مستأجر تعیین شود علی‌هذا بنده با پیشنهاد آقای عمیدی نوری که این پیشنهاد برای جلسه آینده طبع و توزیع شود موافقم.

نایب رئیس ـ رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای عمیدی نوری به سلب فوریت سوم آقایانی که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

نایب رئیس ـ بنابراین طرح طبع و توزیع می‌شود و در جلسه آینده جزء دستور خواهد بود.

جلسه آینده روز سه‌شنبه ساعت 9 صبح خواهد بود.

(مجلس ده دقیقه قبل از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملی ـ اردلان

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295199!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)