کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملی 14
[1396/05/24]

جلسه: 134 مشروح مذاکرات مجلس چهارشنبه 7 شهریور 1324  

فهرست مطالب:

1) قرائت و تصویب صورت مجلس

2) طرح برنامه دولت

3) تقدیم منشور ملل متفق ار طرف آقای صدر نخست‌وزیر

4) بقیه شور در برنامه دولت

5) موقع و دستور جلسه بعد و ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملی 14

 

 

جلسه: 134

مشروح مذاکرات مجلس چهارشنبه 7 شهریور 1324

 

فهرست مطالب:

1) قرائت و تصویب صورت مجلس

2) طرح برنامه دولت

3) تقدیم منشور ملل متفق ار طرف آقای صدر نخست‌وزیر

4) بقیه شور در برنامه دولت

5) موقع و دستور جلسه بعد و ختم جلسه

 

1- قرائت و تصویب صورت مجلس

صورت مجلس روز یکشنبه سی ‌و یکم تیر ماه را آقای طوسی منشی به شرح زیر قرائت نمودند.

صورت مجلس روز یکشنبه سی و یکم تیر ماه 1324

مجلس سه ربع ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای سید محمد‌صادق طباطبایی تشکیل و صورت جلسه قبل قرائت و تصویب شد.

اسامی غایبین جلسه یکشنبه 31 تیر ماه

غایبین با ‌اجازه-  آقایان : مؤید قوامی- لنکرانی.

غایبین بی‌‌اجازه - آقایان : فرمند- امینی- دکتر اعتبار- مجد ضیایی- مؤیدثابتی- نبوی- کفایی- امیر ابراهیمی- شهاب- فرهودی- دکتر شفق - دکتر عبده -  عباس مسعودی -  حسین تهرانی- محمدحسین قشقایی.

دیرآمدگان بی‌اجازه - آقایان:  امیرتیمور تربتی- جلیلی- بیات- خاکباز- فولادوند- ملک مدنی- دکتر کشاورز- جواد عامری- حیدرعلی امامی- منصف- تیمورتاش- فرود - شیخ‌الاسلامی – قبادیان - سید ضیاءالدین طباطبایی- حسن اکبر ساسان- سیف‌پور فاطمی- مهندس فریور- شریعت‌زاده- یمین اسفندیاری- نمازی- معدل- محمدعلی مجد- کام بخش- ایرج اسکندری- محمدرضا تجدد - گله‌داری- مهندس پناهی- دکترآقایان- صادقی- دکتر کیان- مراد اریه- پوررضا.

اسامی غایبین جلسه روز سه‌شنبه دوم مرداد:

غایبین با ‌اجازه - آقایان : ذوالفقاری- مؤید قوامی

غایبین بی‌‌اجازه- آقایان : فرمند- امینی- دکتر اعتبار- مؤید ثابتی- کفایی- امیر ابراهیمی- شیخ‌الاسلامی - شهاب- فرهودی- شیخ‌الاسلام ملایری- دکتر شفق- دکتر عبده- عباس مسعودی- خلعتبری- حسین تهرانی- جمال امامی.

آقای قبادیان پیشنهاد نمودند گزارش کمیسیون بودجه راجع به دو دوازدهم تیر و امرداد قبل از برنامه دولت مطرح شود و پس از توضیح ایشان آقای دکتر زنگنه عقیده داشتند به طوری که قبلاً در دستور معین شده برنامه دولت مطرح و پس از تعیین تکلیف آن لایحه مربوط به دو دوازدهم مطرح گردد.

آقای فاطمی مخبر کمیسیون بودجه نیز مقتضی می‌دانستند به طوری که در خارج هم بین آقایان نمایندگان توافق نظر حاصل شده پس از اخذ رأی اعتماد نسبت به دولت گزارش کمیسیون بودجه راجع به دو دوازدهم طرح و تصویب شود.

آقای محمد طباطبایی با توجه با اوضاع و احوال کارکنان دولت و احتمال طول مذاکره در برنامه دولت طرح لایحه دو دوازدهم را مقدم دانسته و آقای رضا حکمت با این نظریه و خروج برنامه دولت از دستور مخالف و معتقد بوده بعد از تعیین تکلیف برنامه دولت گزارش راجع به دو دوازدهم مطرح شود بالأخره نسبت به پیشنهاد آقای قبادیان رأی گرفته شده تصویب و چون عده از آقایان نمایندگان به طور اعتراض از مجلس خارج شدند و عده برای مذاکره کافی نبود بیست دقیقه قبل ازظهر جلسه به عنوان تنفس تعطیل و مقارن ظهر روز سه‌شنبه دوم مرداد ماه مجدداً تشکیل و گزارش کمیسیون بودجه راجع به پرداخت دو دوازدهم هزینه‌های کل کشور در تیر و مرداد که بر حسب پیشنهاد آقای قبادیان جزو دستور شده بود قرائت و آقای دکتر مصدق پیشنهاد نمودند گزارش نامبرده از دستور خارج شود و ضمن توضیح مخالفت خود را با طرح گزارش کمیسیون از نظر مخالفت با دولت اعلام و شمه دائر به علل این مخالفت ایراد و اظهار داشتند چون پرداخت حقوق کارکنان دولت و هزینه‌های جاری کشور ضروری بوده و از طرفی ایشان و عده‌ای از آقایان نمایندگان با دولت حاضر مخالف‌اند و رأی به این لایحه رأی اعتماد به دولت تلقی خواهد شد طرح قانونی به قید فوریت به امضای جمعی از آقایان برای پرداخت یک‌دوازدهم جهت تیرماه تهیه شده است که قائم مقام گزارش کمیسیون بودجه گردد پس از قرائت و تقدیم طرح مزبور آقای دشتی استدلال آقای دکتر

+++

مصدق را نسبت به موضوع مورد بحث وارد ندانسته و با تصویب پیشنهاد آقای قبادیان دائر به طرح لایحه دو دوازدهم موجبی برای خروج گزارش کمیسیون از دستور قائل نبوده به علاوه رأی به گزارش نامبرده را بر حسب نظر اکثریت مجلس وجهاً من‌الوجوه مربوط به رأی اعتماد به دولت ندانسته و از نظر پیشرفت امور و رعایت مصالح و مقتضیات کشور عقیده داشتند گزارش کمیسیون به تصویب رسیده پس از آن بقیه شور در برنامه شروع و تعیین تکلیف قطعی دولت به عمل آید پس از توضیح ایشان آقای دکتر مصدق پیشنهاد خود را مسترد و آقای دشتی تقاضا نمودند لایحه دو دوازدهم تبدیل به یک‌ دوازدهم بشود آقای بدر وزیر دارایی با این نظر موافق و چون معارض دیگری نبود نسبت به گزارش کمیسیون بودجه دائر به پرداخت یک‌دوازدهم برای هزینه‌های کل کشور در تیرماه با ورقه اخذ رأی شده از 90 نفر عده حضار با کثریت 67 رأی در مقابل 5 رأی مخالف و 18 نفر ممتنع به تصویب رسیده و چون پیشنهاد ختم جلسه شده بود جلسه آتیه به روز پنجشنبه چهارم مرداد ماه سه ساعت قبل از ظهر موکول و دستور آن بقیه شود در برنامه دولت مقرر و مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- اعتراض به صورت مجلس نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2- طرح برنامه دولت

رئیس- دستور جلسه امروز برنامه هئیت دولت است، آقای نقابت پیشنهادی کرده‌اند که یک دوازدهم مطرح شود و خواسته شدکه تقاضایشان را پس بگیرند ولی قبول نکردند پیشنهاد آقای نقابت خوانده می‌شود.

مقام ریاست مجلس شورای ملی، پیشنهاد می‌کنم لایحه یک ‌دوازدهم بودجه مرداد ماه 1324 مطرح شود.

محمد طباطبایی- خود آقای نقابت که پیشنهاد‌دهنده است نیستند این پیشنهاد قابل طرح نیست (بعضی از نمایندگان - هستند)

رئیس- آقای نقابت

نقابت- عرض کنم غرض بنده از این پیشنهاد این بودکه چون مرداد ماه تمام شده و باید حقوق مستخدمین پرداخت شود و بنده هم معتقدم که دولت از تنخواه‌گردان خود می‌تواند به عنوان مساعده

بپردازد (بعضی از نمایندگان - نمی‌تواند) بعضی هم معتقدند که نمی‌تواند و به هر صورت چه آنهایی که معتقدند که می‌تواند و چه آنهایی که معتقدند نمی‌تواند به استحقاق مستخدمین برای دریافت حقوق معتقدند (صحیح است) به این جهت برای رفع این اختلاف اعم از این که می‌تواند یا نمی‌تواند آقایان موافقت بفرمایند که مثل ماه گذشته یک ‌دوازدهم تصویب شود که حقوق مستخدمین پرداخت شود و این اختلاف می‌تواند یا نمی‌تواند از بین برود و بعد برنامه دولت مطرح شود دو موضوع دولت حل شود.

رئیس- آقای دکتر معظمی

دکترمعظمی- این پیشنهاد به هیچ وجه قابل طرح نیست برای این که نه دولت لایحه داده است و نه آقایان نمایندگان طرحی داده‌اند بنابراین قابل طرح نیست (صحیح است)

رئیس- بنابراین برنامه دولت مطرح می‌شود (صحیح است) آقای ثقة‌الاسلامی

ثقة‌الاسلامی- عرض کنم که امروز بنده خیلی خوشوقت هستم که بعد از دو ماه تعطیل غیر قانونی مجلس جلسه تشکیل شد و صحبت‌هایی که در آن موقع بنده حاضر کرده بودم خوشبختانه یا بدبختانه کهنه شد ولی اختیار تازه هست که امروز خوشبختانه می‌توانم به عرض آقایان نمایندگان برسانم و آقایان مخبرین جراید و ملت و تماشاچی‌ها هم استفاده کنند اگر چه در روزنامه هم نوشته شده است ولی البته در گفتن اثری است که در نوشتن نیست و در نوشتن اثری هست که در گفتن نیست موافقت بنده یا دولت یا هر دولتی که بتواند مملکت را حفظ کند و امنیت را برقرار نماید تکلیف هر ایرانی این است که از یک چنین دولتی حمایت کند و به او کمک کند (صحیح است) وقتی آقای صدر آمد بنده دیدم که آقای صدر یک سابقه طولانی در ادارات دولتی دارند. در خدمات قضایی دارند یکی از قضات مبرز مملکت ایران است و در خصوص ایشان بعضی صحبت‌هایی هم که می‌شود بعضی صحبت‌ها از اول نبود خدا نکرده نه چپ بود نه راست بود نه عقب بود نه پشت بود (خنده نمایندگان) بخندید، یک نفر ایرانی بود که همیشه با صداقت خدماتی به این مملکت کرده است این است که بنده با ایشان موافق بودم ولی در این اواخر (مقصود ایشان نیست) مقصود خودم است و آقایان نمایندگان محترم که برای حفظ و امنیت و حفظ حقوق موکلین خودشان به اینجا آمده‌اند در نتیجه این عدم توجه و تشکیلات مجلس وقایعی پیش آمده است که هر کس ایرانی باشد و خون ایرانی داشته باشد باید امروز خون گریه کند از وقایعی که پیش آمده است اول وقایع آذربایجان است از آذربایجانی اخباری که رسیده بود رسماً و غیر رسماً چندی قبل یک توطئه‌هایی شده بود که آذربایجان را طعمه آتش بکنند آذربایجان در حقیقت به منزله فیتله است اگر آنجا روشن شد تمام ایران آتش می‌گیرد ولی آذربایجانی‌ها آنهایی که بدبختانه بعضی به آنها می‌گویند ترک‌ها آنها خون ایرانی خالص دارند آذربایجانی نمی‌تواند مملکت خودش را مختل ببیند در صورتی که خارجی‌ها دست داشته باشند آن هم با دست ایرانی‌های خائن و مزدور (صحیح است) و من ثابت می‌کنم، در محکمه ثابت می‌کنم که در آذربایجان توطئه‌ای چیده شده بود که در یک روز معین با تفنگ‌های ایرانی یا غیر ایرانی لباس‌های صاحب‌منصبان ایرانی را بپوشند و بگویند خدای نکرده صاحب‌منصبان و اهالی طغیان کرده‌اند یا این که بدبختانه اسم آزادی را خراب بکنند و بگویند آزادیخواهان طغیان کرده‌اند خیر آزادیخواهان طغیان نمی‌کنند این آزادیخواهانی که طغیان می‌کنند ایرانی نیستند هر چه آزادیخواهان ایرانی بودند در راه آزادی کشته شده‌اند (خنده نمایندگان) و این مجلس و این بنا و این اشخاصی که اینجا نشسته‌اند تمام روح آزادیخواهان هستند‌ (ایرج اسکندری- پس جنابعالی باقی مانده‌اید؟) یک روز یک نقاشی در کلیسا کار می‌کرده است و آنجا دیده است که یک روزنه‌ای باز شده است آنجا دیده است که اسلحه هست، آمده است به آگاهی اطلاع داده است و آگاهی آمده است چندین صد قبضه هزار قبضه تفنگ پیدا کرده‌اند، اسلحه پیدا کرده‌اند، بعد از آن در یک قبرستان ارامنه که اسمش ننه مریم است آنجا لباس‌های نظامی‌ها را پیدا کرده‌اند در هر صورت دیدند که این رنگ نشده و این توطئه هم نتوانست بروز کند و دیدند که آذربایجان جلوگیری کرد در صورتی که استاندار ندارد شهربانی ندارد شهرداری ندارد اصلاً مأمور دولت در آنجا وجود ندارد ولی آذربایجان خودش خودش را می‌تواند اداره کند و باز هم آمده بودند و خواسته بودند زندانی‌ها را خلاص کنند و نقشه‌ای کشیده بودند و در اطراف زندان چندین صدنفر را بلکه هزار نفر را (همهمه بعضی نمایندگان - این ‌طور نیست)‌آقایانی که هووجنجال می‌کنند جواب را در روزنامه بنویسند (ایرج اسکندری- شما در مجلس می‌گویید جواب هم باید در مجلس بشنوید) و شهربانی خودش ملتفت شد و آن زندانیان را گرفت این هم که نشد تا این که یک روز سه چهار نفر رفتند به قریه اسپارا خون که نزدیک تبریز است و آنجا خواستند متینک بدهند خود رعایا نخواسته بودند چون آنجا مأمور دولت نبوده است هیچ کس در آنجا نبوده از مأمورین دولت از آنجا برگشتند به تبریز بعد در روزنامه هم نوشته است این را که آقای آرداشس هم باید اینجا باشند و می‌دانند. گفته‌اند که آمده‌اند به توده شکایت کرده‌اند (روزنامه این‌جور نوشته است) آقای آرداشس هم گفته است که من دویست نفر داوطلب می‌خواهم که برود آنجا (آرداشس- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم) بنده روزنامه را می‌گویم این طور نوشته شما هم در روزنامه جواب بدهید (آرداشس آوانسیان شما در مجلس دارید می‌گویید).... بلی اخبار رسمی دولتی هم در دست هست شما هم در تبریز تشریف داشته‌اید تمام آذربایجانی‌ها هم شاهد این قضیه هستند (آرداشس- مثل دستگاه رضاخانی است) رفتند آنجا جنگی شده حاجی احتشام و بچه‌اش و نوه‌اش را هم کشته‌اند بعضی از توده‌ای‌ها هم کشته شده‌اند و این یک توطئه بوده در تبریز چیده شده بوده و نتیجه نداد اینجا در روزنامه‌ها نوشته شد که مراکز دولتی در تبریز اشغال شد گویا در خراسان هم همین شهرت‌ها را داده بودند(محمد طباطبایی- برخلاف واقع) بلی برخلاف واقع و آن عده افسرانی که در آنجا بوده‌اند و شنیده‌اید روی همین شهرت این کارها را کردند و فرار کردند و گفته‌اند دو هزار ترکمن هم بوده است که آن هم نشد و طوری که دل‌‌بخواه آقایان بوده نشد آنهایی که مسافرت کرده بودند مطابق دلخواه‌شان نشد (اردلان- ‌کی مسافرت کرده بود آقا اسم ببرید بفرمایید) آقای پروین گنابادی بودند که به خراسان تشریف برده بودند آن روز هم که ما اینجا صحبت کردیم نفرمودند که من نرفته‌ام (ایرج اسکندری، اگر شما را به حوزه انتخابیه‌تان مردم راه نمی‌دهند دلیل نمی‌شود که دیگران به حوزه انتخابیه شان نروند) (سید ضیاءالدین - قشون خارجی ایشان را به محل انتخاب‌شان راه نمی‌دهند نه مردم مأمورین شوروی راه نمی‌دهند (ایرج اسکندری - اینجا شورای محلی نیست، (جمعی از نمایندگان - آقا راجع به برنامه صحبت بکنید) اینها همه راجع به برنامه هست دلیل موافقت من است با دولت، با دولت صحبت می‌کنم، با دولت موافق هستم برای چه؟ برای این که این اغتشاشات را جلوگیری کنند و مملکت ایران را حفظ کنند و برای این موافقم که این آقایانی که اینجا نشسته‌اند بنده وجداناً نمی‌توانم بگویم که هیچ کدام‌شان سابقه سوئی دارند همه‌شان پاکدامن هستند و می‌خواهند در این مملکت کار

+++

بکنند ولی کسی که مانع کار آنها است اینجا است.. واقعاً یک چیز غریبی است ما که باید از دولت کار بخواهیم و دولت را مجبور به کار کردن بکنیم خودمان مانع کارکردن آنها شده‌ایم و امروز در مملکت تقریباً در همه ‌جا توطئه‌ها چیده شده است و هر جا هم آذربایجانی هم غیر آذربایجانی تا اندازه که ممکن است همه‌شان جلوی توطئه را می‌بندند ولی آقایان وزرا شما امروز یک مسئولیت سنگینی را بر عهده گرفته‌اید در یک دولتی هستید که مجلس هم شما را شناخته و بایستی کار کنید و در ضمن باید از وزارت جنگ و از آقای رئیس‌الوزرا و هئیت دولت تشکر کنم که این توطئه خراسان را که چیده شده بود رفع کردند چون خیلی‌ها آرزومند بودند که ترکمن‌ها برگردند و شاهرود را بگیرند و قطع رابطه بین تهران و خراسان بشود و در خراسان هم خود اهالی از قراری که گفته‌اند مقامات خارجی گفته‌اند که در شهر نباید دفاع بشود اینها به کلی مرتفع شد به حمدالله (صحیح است) بعداز این بنده عرایضم را دیگر زیاد نمی‌کنم و می‌خواهم بگویم که آقا در این مجلس باید حقوق ملت ایران حفظ شود نه این که به حقوق ملت ایران لطمه‌ای وارد شود آقایانی که در این دو ‌ماه آمده‌اند و نیامده‌اند و مجلس را ابستروکسیون کردند و اقلیت و اکثریت اسمش را گذاشتند این یک چیز غیرقانونی بود، خود آقای دکتر مصدق چندین ماه قبل که منفردین همین کار را که امروز آقایان کرده‌اند می‌خواستند بکنند تشریف آوردند در اتاق تنفس و فرمودند که ابستروکسیون موضوعی ندارد و آقای دشتی هم تازه از مسافرت آمده بودند تشریف داشتند فرمودند شما اگر با کسی صحبت دارید مطالبی دارید بیایید در خود مجلس صحبت بکنید و من می‌دانم این مسئولیت‌ها و این بدبختی‌ها و این آدم‌کشی‌ها و این برادرکشی‌های امروز هم تقریباً همه در نتیجه آن است که آزادی در تهران ساقط شده مسئول تمام این بدبختی‌ها کیست و کی باید جواب ملت را بدهد حالا صحبت می‌کنند که حقوق مستخدمین داده شود یا داده نشود این هم برای این است که مبادا این هم یک آتوئی بشود و یک بهانه‌ای بشود که می‌خواستند حقوق مستخدمین را ندهند و آنها را تحریک بکنند بیایند بگویند که ما حقوق‌مان را می‌خواهیم. آقایان اقلیت اکثریت، هر چه شما می‌کنید هر کاری می‌کنید و تمام این کارها را که می‌کنید تمام بر ضرر مملکت است (فیروزآبادی - صحیح است) و تمام ملت ایران هم می‌داند(بنده چندی قبل در روزنامه هم نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام) اشخاصی هستند در اینجا و می‌دانند و با آقای صدر و با حکومت ایشان هم رابطه ندارند را اگر به مجلس هم نمی‌آید برای این است که توصیه شده است که به آقای صدر رأی ندهند و بنده هم با آقای صدر نه قوم و خویشی دارم و نه احتیاجی در ادارات دارم هر حکومتی که بیاید اینجا باید حکومت ملی باشد و اگر بنا باشد با توطئه و با اسلحه کشف کردن یا افسر آن را بتمرد وادار کردن یا ابستروکسیون کردن این حکومت ملی را پایین بیاورند و بیندازند ما راضی نیستیم و اهالی ایران هم راضی نیستند و آنهایی که در این مجلس وطن پرست هستند و وکیل ملت هستند نباید بگویند که دولت باید با دست اجنبی در اینجا برقرار بشود.

نمایندگان- صحیح است احسنت.

رئیس- آقای اردلان راجع به چه ماده اخطار داشتید؟

اردلان- بنده اخطار نداشتم.

3- تقدیم منشور ملل متفق از طرف آقای صدر نخست وزیر

رئیس- آقای نخست وزیر

نخست وزیر (آقای صدر)- خاطر آقایان مستحضر است که منشور ملل متحده و متفقین که در سانفرانسیسکوتشکیل شد این منشور که به امضای نمایندگان پنجاه دولت رسیده است در اغلب از دول به تصویب رسیده است و آرزومندیم که دولت ایران و ملت ایران هم در قسمت دول اولی باشد که این منشور را تصویب و امضا کند (نمایندگان صحیح است) حالا آن لایحه را می‌خوانم و تقدیم مجلس شورای ملی می‌کنم.

به طوری که خاطر نمایندگان محترم مسبوق است کارهای کنفرانس بین‌المللی که از پنجم اردیبهشت تا پنجم تیر ماه 1324 در شهر سانفرانسیسکو منعقد شده بود به تنظیم منشوری منتهی گردیده که به موجب آن سازمان نوینی به اسم ملل متحد تشکیل خواهد شد تا صلح و امنیت بین‌المللی را در جهان تأمین نماید اهمیت این سازمان جدید واضح و روشن بود و یقین حاصل است که نمایندگان محترم به لزوم تصویب منشوری که به منزله اساس‌نامه آن می‌باشد توجه کامل فرموده‌اند لزوم ورود دولت شاهنشاهی ایران به این سازمان و همکاری مهمی که کشور ما باید از راه نگاهداری صلح و اهمیت بین‌المللی به عمل آورد محتاج به توضیح نمی باشد و ملت ایران باید به همان اندازه که در نیل به پیروزی نهایی متفقین بزرگ خود نقش بالنسبه مهمی داشته و با کمال فداکاری از تحمل قسمتی از آلام و مصائب جنگ خودداری نکرده است در استقرار و نگاهداری صلح و امنیت بین‌المللی نیز باید به همان اندازه بلکه بیش‌تر شرکت نماید نظر به مراتب بالا ماده واحده زیر پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نماید.

ماده واحده مجلس شورای ملی منشور ملل متحد را که در تاریخ پنجم تیر ماه 1324 مطابق 26 ژوئن 1945 در شهر سانفرانسیسکو به امضا رسیده است تصویب می‌نماید.

رئیس- بدو پیشنهاد آقای فرخ و آقای اقبال در این موضوع کرده‌اند پیشنهاد آقای اقبال، پیشنهاد می‌کنم که منشور ملل متفق در کنفرانس سانفرانسیکو با یک فوریت مطرح شود.

پینشهاد آقای فرخ و آقای فرهودی

اینجانب پیشنهاد می‌کنم لایحه منشور ملل متفق در سانفرانسیسکو با یک فورریت مطرح شود.

رئیس- مخالفی نیست و بعد هم باید در موقع طرح صحبت بشود هنوز که مطرح نشده.

اقبال- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید

اقبال- عرض کنم این منشور ملل متفق که در انجمن سانفرانسیسکو به تصویب رسیده است با امضای نمایندگان ایران هم رسیده است و چون مضامین و مفاد آن قابل تغییر نیست و ما هم هر چه زودتر باید این پیمان را تصویب کنیم بهتر بود که با قید دو فوریت تقدیم شود و همین امروز تصویب بشود ولی چون باید آقایان محترم بخوانند و بدانند که چه چیز را تصویب می‌کنند بنده پیشنهاد می‌کنم که با یک فورریت تصویب بشود یعنی برود به کمیسیون و جلسه بعد بیاید تصویب بشود.

رئیس- آقای وزیر امور خارجه موافقید؟

وزیر امور خارجه (آقای سپهبدی) - بنده با یک فوریت موافق هستم.

نمایندگان- رأی بگیرید

مهندس فریور- دولت که موافقت می‌کند رأی نمی‌خواهد.

هاشمی- به هر حال رأی می‌خواهد.

رئیس- رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای فرخ و آقای اقبال ، آقایانی که موافق‌اند برخیزند (اکثراً برخاستند) تصویب شد می‌رود به کیمیسون امور خارجه.

4- بقیه شور در برنامه دولت

رئیس- آقای کاظمی مخالف برنامه هستید بفرمایید.

کاظمی- عرض کنم با ارادتی که به شخص آقای صدر و اعضای کابینه ایشان دارم خودم را در ردیف مخالف برنامه ایشان ثبت کردم و با برنامه ایشان هم مخالفم فقط یک موضوع است که قابل دقت و توجه است و آن این است که این جریانات مال دو ماه قبل است و تقریباً دوماه از این جریانات گذشته و اوضاع و احوال فرق کرده است و مطلب به صورت دیگری درآمده است معذلک بعضی تذکراتی هست که من دارم به دولت اینجا عرض می‌کنم چیزی که سبب مخالفت بنده بود که بنده در ردیف مخالفین نام خودم را ثبت کرده بودم این بود که دولت در برنامه خودش تخلیه ایران را قید نکرده بود (صحیح است) و موضوع تخلیه ایران از قوای اجنبی گویا جای بحث و تردید نیست که آرزوی همه وطن‌پرستان ایران است (صحیح است) خوشوقتم که در این موقع که من آمده‌ام در پشت تریپون و این انتقاد را به برنامه دولت می‌کنم یک قسمت جزئی از این کار انجام شده است (اردلان - کافی نیست) یعنی خوشبختانه متفقین عظیم‌الشأن ما موافقت کرده‌اند که تهران تخلیه بشود (بعضی از نمایندگان- تهران جز مناطق اشغال نبود) (طوسی - یک منتی است بی‌حاصل) اجازه بفرمایید من عرایضم را بکنم همین قسمت را هم که موافقت کرده‌اند آنچه که بنده عملاً می‌بینم و مشهور استت خیلی با سرعت و به آن شکل که ملت ایران منتظر است به موقع اجرا گذارده نمی‌شود چند روز قبل خود بنده از راه مخصوص به سمت کرج می‌رفتم در وردآورد 25 کیلومتری تهران دیدم که یک نفر سرباز روسی نمی‌دانم به چه مناسبت اتومبیل‌ها را متوقف کرد و یک ثانیه هم به ما نگاه نکرد و بدون این که هیچ چیز بگوید اجازه عبور داد در صورتی که تهران باید تخلیه شود و هیچ نظامی هم نباید در اینجا باشد با این وصف من نتوانستم علت این مطلب را بفهم حالا خواستم با حضور آقای وزیر امور خارجه عرض کنم که این مطلب قابل توجه دولت است که در 25 کیلومتری تهران برای چه این وضعیت است که یک نفر سرباز خارجی اتومبیل را متوقف کند و بدون رسیدگی و تحقیق با اشاره دست مجدداً اجازه عبور بدهد همین‌طور که عرض کردم ابتدا اتومبیل را

+++

با اشاره به دست متوقف کرد و پس از این که یک ثانیه نگاه کرد با دست اشاره کرد بروید البته همه ما امیدوار هستیم که تنها تخلیه تهران بله تخلیه همه ایران هرچه زودتر صورت عمل به خود بگیرد و این امر را که آرزوی ملت ایران است امیدوار هستیم هر چه زودتر به طور کامل انجام بدهند (صحیح است) و ما نهایت تشکر را داریم از آقای وزیر امور خارجه دولت انگلستان که یکی از متفقین ما است که در ضمن بیانات  خودشان رویه سیاسی خودشان را در این زمینه به طور واضح و روشن و بدون هیچ پرده‌پوشی در مجلس انگلستان بیان کردند و از طرف نمایندگان انگلستان مورد تأیید و تصدیق واقع شد و انتظار دارریم که عین همین عمل را دوست دیگر متفق ما یعنی دولت شوروی که همیشه پیشقدم برای پیشرفت آزادی و استقلال در دنیا بوده است این انتظار ما را صورت عمل به خود بدهد و وضعیت ما را از این حیث روشن کند و امیدواری زیادی هم داریم که این انتظار ما هرچه زودتر صورت عمل به خودش بگیرد زیرا پایه آزادی و استقلالی را که ما امروز روی آن زندگانی می‌کنیم همان قرارداد و همان عهدنامه‌ای است که بین دولت ایران و پیشوای بزرگ روسیه لنین بسته شده و قطع داریم که این احترام را ملت روسیه و زمامداران بزرگ آن و همچنین بزرگ‌ترین مرد بزرگ آن کشور یعنی استالین مورد توجه قرار خواهند داد و نگرانی ملت ایران را از این جهات مرتفع خواهند ساخت و از هئیت محترم دولت و آقای وزیر امور خارجه تقاضا دارم نسبت به این موضوع توجه خاصی مبذول داشته و این مطلب را جز مطالب درجه اول قرار دهند و سعی و = و شش بلیق بفرمایند که اجرای این قسمت برنامه هر چه زودتر به موقع اجرا گذاشته شود از این مطلب که بگذریم چیز دیگری را که بنده در برنامه انتقاد داشتم و حالا هم در انتقاد خودم باقی هستم و اگر دولت دیگری هم روی کار بیاید و این موضوع را مورد توجه قرار ندهد به انتقاد خودم باقی هستم موضوع عدم توجه به شهرستان‌ها است اساساً وضعیت طوری شده است که ما فراموش کردیم که مملکت هم ایران غیر از تهران جای دیگری را هم دارد و آن نقاط هم نظری به مرکز دارند و توقع دارند که از

عرض و اظهار شد حتی آقایان نمایندگان طرح‌هایی هم تهیه کرده بودند و اینجا مورد بحث قرار دادند ولی به هیچ وجه من‌الوجوه دولت به این موضوع توجه نمی‌کند و البته دولت باید بداند و بفهمد که مردم ولایات هم می‌خواهند زندگی کنند و از لوازم درجه اول زندگی بهره‌مند شوند و این را استدعا می‌کنم از دولت که مورد توجه قرار بدهد و قبضه‌های مالیاتی که مربوط به شهرداری‌ها است حل کنند و اگر لازم است لوایحی هم به مجلس بیاورند بیاورند و حتی می‌خواهم عرض کنم که دولت یک غفلت عجیب‌تری هم می‌کند که مطابق قانون فعلی شهرداری‌ها که به هئیت وزرا اجازه داده شده که پیشنهادهایی که انجمن شهر به وسیله وزارت کشور برای وضع عوارض می‌کند باید هئیت وزرا تصویب کند ولی هئیت وزرا در تصویب آن پیشنهادها هم خودداری می‌کند الان برای شهرداری کرمان مدت زیادی است که پیشنهاداتی شده است ولی همین طور مانده است این است که شهرداری سایر جاهای دیگر کاری نمی‌تواند بکند و امور آنجا متلاشی و مختل شده است و همین‌طور کوچه‌ها خراب و چراغ‌ها خاموش و بالأخره هیچ نوع وسیله راحتی برای مردم در ولایات قائل نیستند این است که بنده مصراً تقاضا دارم به این مطلب توجه بفرمایند. مسئله دیگری که باز نسبت به شهرستان‌ها خیلی اهمیت دارد مسئله عطیه ملوکانه است آقایان استحضار دارند که بعضی از شهرستان ها برای حوائجی که داشته‌اند از این منبع برخوردار شده‌اند یعنی از طرف اعلیحضرت همایونی عطایایی به آن شهرها داده شده ولی این موضوع عملاً به موقع اجری گذارده نشد یعنی وزارت دارایی پرداخت و می‌توان گفت هر اصلاحی که با پرداخت این عطایا در شهرها باید به عمل بیاید این اصلاحات صورت عمل به خودش نگرفت و نتیجه منظوره حاصل نشد و یک تعهداتی هم که در شهرها از این محل کرده بودند انجام نشد و نتیجه ؟ آن کارهایی هم که کرده بودند به دست نیامد این است که خواستم استدعا کنم که دولت نسبت به این موضوع هم توجه خاصی بکند و تکلیف آن را معین کند که مردم ولایات بتوانند از این نعمت برخوردار شوند. عرض کنم یک موضوع دیگری را که بنده می‌خواستم تذکر بدهم و صرفاً جنبه تذکر دارد و خیلی اهمیت برای زندگی عمومی ما دارد این موضوع هیاهوئی است که روی بانک ناشر اسکناس یعنی بانک ملی پیدا شده است من حرف‌هایی را که برای بانک می‌زنند نمی‌دانم چیست ولی به نظر بنده همه این حرف‌ها قابل رسیدگی است و مقتضی بود که خیلی اهمیت به این موضوع می‌دادیم و البته این بنده معتقدم که بانک ملی اجمالاً و به طور کلی یکی از مؤسسات خوب ما است (صحیح است) و وظیفه خودش را با کمال جدیت انجام داده است ولی چون این بانک عهده‌دار یک مسئولیت بسیار سنگینی است که این مسئله ارتباط مستقیم با اعتبارات مالی و اقتصادی کشور دارد ما نباید اجازه بدهیم و رضا بدهیم که اگر حرفی درباره بانک پیدا شود این حرف را نگذاریم امتداد پیدا کند وظیفه دولت است که فوراً رسیدگی کند و تحقیق بکند اگر مقصری در بین هست مقصر را تنبیه بکند و آن عیب را رفع کند و اگر ملت صریحاً اعلام کند که این حرف‌ها بی‌خود و بی‌جا است و اعتماد مردم را به این دستگاه مهم و بااهمیت که ارتباط مستقیم با دستگاه‌های اقتصادی و سیاسی ما دارد جلب کند و الا نوشتن این مقالات و دفاع خود بانک ملی از این مقالات بسیار تأسف‌آور است و برخلاف اصول است من اطمینان می‌دهم به آقایان که نظر شخصی ندارم اما از نظر علاقه تامی که نسبت به این دستگاه و حسن جریان و حسن عمل بانک ملی ایران دارم این مطلب را بیان می‌کنم و مصراً  از دولت می‌خواهم که این مطلب را جز مسائل درجه اول قرار بدهند که فوراً بروند و گفتار مردم را از نزدیک ببینند که این حرف‌ها تا چه اندازه صدق دارد اگر صحیح است بروند دنبال آن رسیدگی کنند و اگر ناصحیح است فوراً اعلام کنند و اعتماد مردم و مجلس شورای ملی را نسبت به این کار جلب کنند مسئله دیگری که می‌خواهم یادآوری بکنم که برای دولت خیلی اهمیت دارد مسئله آسایش و امنیت ولایات است عرض کنم به نظر من تزلزلی که در اوضاع مملکت و در ولایات و ایالات حاصل شده است یک قسمت زیادش مربوط به نبودن مأمور در آن نقاط است در خیلی از نقاط این مملکت مأمور نیست و البته می‌دانم که عادت و رویه‌ای که در این چندین ساله مملکت را اداره می‌کرده است در این امر اثر بسیاری دارد که در فلان پست یک کسی باشد که اشخاصی بروند و مراجعه بکنند و پست‌های مهم از قبیل پست‌های استانداری و فرماندرای در درجه اول تأثیر به سزایی در آسایش مردم دارد و من نمی‌دانم به چه علت دولت در انتخاب این پستها که منحصر به پست استانداری و فرمانداری نبوده و خیلی از پست‌های دیگر هم باقی مانده است و بی‌مأمور است، مأموری نمی‌فرستد عرض می‌کنم که این مطلب تأثیر زیادی در زندگانی مردم دارد و دولت باید در این قسمت اقدام عاجلی بکند، مطلب دیگری که باز نسبت به شهرستان‌ها داشتم و می‌خواستم تذکر بدهم توجه به مأمورین تا خوب آنجاهاست مثل مأمورینی که وظیفه خودشان را خوب انجام نمی‌دهند (بعضی از نمایندگان - اکثریت نیست) اگر بنده زیاد پرگویی می‌کنمخاتمه می‌دهم که اکثریت حاصل شود.

رئیس- خیر، قدری ‌تأمل کنید اکثریت حاصل می‌شود... کاظمی بنده باید از همکاران محترم این موضوع را گله بکنم که بسیار بسیار کم من از تریبون استفاده می‌کنم و بنابراین حق نیست اگر من چند دقیقه عرایضی دارم و عرض می‌کنم. مجلس را از اکثریت بیندازند (هاشمی- ‌کم لطفی نیست، عادت است) اگر عادت هم هست ما که مدتی خستگی درکرده‌ایم خوب است مدتی هم بعد از آن خستگی که در کردیم کار کنیم، عرض کنم مأمورین علاوه بر این که وجودشان مؤثر است برای شهرستان و ولایات باید مأمور وظیفه‌شناس حسابی باشد که بتواند کارش را انجام بدهد، صرف مأمور یعنی یک مأمور ناشایست حسابی البته نمی‌تواند کارش را انجام بدهد و آن نتیجه منظور را حاصل کند. برای این که آقایان بدانند که بعضی اوقات چه مأمورین عجیب و قریبی به خارج فرستاده می‌شود بنده برای استحضار آقای نخست‌وزیر و سایر آقایان وزرا و آقایان نمایندگان که بدانند مأمورین‌شان چه حرکاتی می‌کنند یک واقعه مضحکی که در کرمان اتفاق افتاده است عرض می‌کنم و آن واقعه این است که مشمیز یکی از قصبات بزرگ نزدیک شهر کرمان است که مرکز ناحیه است آنجا بخشدار می‌فرستند و اتفآقا جای نسبتاً زیبای قشنگی است باغچه‌های زیادی دارد و مردمش هم اهل سلیقه هستند و هرکس باغچه‌ای سبزی‌کاری و این چیزها درست می‌کند یکی از مردم آنجا که باغچه سبزی‌کاری قشنگی داشته

+++

است که حبوبات کاشته بوده هر روز می‌رفته است می‌دیده است که حبوبات‌اش نیست کلم‌اش یا سبزی‌اش نیست خیال می‌کند خوک‌ها می‌آیند و می‌خورند یک تله خوک‌گیری می‌گذارند آنجا خانه‌اش هم نزدیک بوده است این واقعه عین حقیقت است که عرض می‌کنم نه کم و نه زیاد، بعد از چند ساعت می‌بینید که صدای دادو فریاد و ضجه و ناله می‌آید متوجه‌اش می‌شود که چه اتفاقی افتاده است در اثر این صدا و فریاد می‌آید بیرون و می‌رود می‌بیند که جناب بخشدار افتاده‌اند به تله خوک‌گیری معلوم می‌شود که هرشب کلم و این سبزی‌ها را آقای بخشدار می‌برده‌اند (خنده نمایندگان) البته چنین بخشداری یا چنین وضعیتی... حالا اسمش را مقتضی نمی‌دانم بگویم، نمی‌تواند رضایت مردم را به ‌طور شایسته به عمل بیاورد، وقتی ما صحبت می‌کنیم که مأمور بفرستید نه مأموری که برود چیز مردم را از توی خانه‌اش بدزدد به طور خلاصه می‌خواستم عرض کنم که دولت اساساً و اصولاً بایستی به شهرستان‌ها توجه داشته باشد و الان آن توجهی که باید و لازم است به شهرستان‌ها نمی‌شود و مردم شهرستان‌ها احتیاجات زیادی دارند که باید مرتفع بکنید (صحیح است).

وزیر امور خارجه (آقای سپهبدی) - آقای کاظمی در ضمن مذاکرات خودشان اشاره به تخلیه خاک ایران کردند من مقتضی دانستم قبلاً از این که جناب آقای نخست‌وزیر مطالبی را مفصلاً به عرض مجلس برسانند چند کلمه در این خصوص گفته باشم که خاطر آقایان مطلع شده باشد و آن از این قرار است موضوع تخلیه ایران امری حتمی است (صحیح است) که بایستی برحسب پیمان سه‌گانه انجام بگیرد (صحیح است) و این کارالبته خواهد شد (صحیح است) دولت ایران هم به طوری که می‌دانید تقاضی نموده است که این تخلیه هر چه زودتر به عمل آمده و منتظر مقررات پیمان سه گانه نشویم. (صحیح است) اقدامات در این خصوص شده و امیدواری کامل هم هست که به منظور برسیم (نمایندگان- صحیح است احسنت).

رئیس- آقایان پروین گنابادی و آرداشس بنا بر ماده 109 نسبت به اظهارات آقای ثقةالاسلامی اجازه خواسته بودند توضیحی بدهند و چون آقای نخست‌ وزیر منشور ملل متفق را تقدیم کردند فراموش شد به آقایان اجازه داده شود و بعد از آن هم آقای کاظمی تشریف آوردند باید حالا تقاضای آقایان انجام شود حالا آقایان به موجب ماده 109 توضیح خواهند داد (بعضی از نمایندگان- ختم جلسه - اکثریت نیست) (در این موقع اکثریت حاصل شد) (آقای معدل - بفرمایند- بفرمایند).

رئیس- آقایان پروین گنابادی بفرمایید.

آقایان پروین گنابادی بنده خیلی تعجب کردم آقای ثقة‌الاسلامی پیش از بنده می‌خواستند نسبت به خراسان دلسوزی کنند شاید بنده را خراسانی‌ها بشناسند که کی هستم من بیست سال سابقه در خدمت فرهنگ خراسان دارم به تصدیق همه مردم خراسان مردم خراسان همه می‌دانند که من در تمام مدت خدمت دبیری و آموزگاری خودم روح وطن‌پرستی را در اطفال ایجاد می‌کردم و هیچ‌ کس نمی‌تواند منکر باشد که من دوره بیست ساله جوانی خودم را در راه خدمت به خراسانی‌ها فدا کرده‌ام آقای ثقة‌الاسلامی این ‌طور نیست آقا قضاوت را افکار عمومی اهالی خراسان و خانواده‌های خراسانی خواهند کرد که به صرف اطلاعاتی نسبتی که بعضی جراید مغرض‌ روی اغراض حزبی و سیاسی نسبت به بنده می‌دهند صحیح نیست و این ‌طور نسبت‌ها را نمی‌شود داد و اما علت مسافرت بنده چه بوده؟ برای این بوده که آقایان می‌دانند مجلس تعطیل بوده (بعضی از نمایندگان- مجلس تعطیل نبود شما مجلس را تعطیل کرده بودید) بالأخره مجلس نبود که بنده ندای ملت را به گوش آقایان برسانم (ایرج اسکندری- مجلس خاص بوده) (فداکار- مجلس آقایان بود) من در این مدتی که نماینده سبزوار هستم باید یک کاری برای مردم آنجا انجام می‌دادم هر چه می‌نوشتم به وزارتخانه‌های مربوطه جواب‌هایی داده نمی‌شد نسبت به فرهنگ آنجا نسبت به بهداشت آنجا نسبت به شهرداری آنجا هیچ جواب مساعدی ندیدم، در سبزوار بنده دیدم وضعیت طوری است که یک شهری که چندین هزار جمعیت دارد و ماه رمضان برق ندارد الان برق در شهر سبزوار نیست در این مدت یک سال سهمیه قندوشکر اهالی را نداده‌اند اهالی سبزوار از این سهمیه‌ها که کالاهای انحصاری بوده است محروم بوده‌اند (یک نفر از نمایندگان- کی نداده؟) اداره اقتصاد آنجا، مریضخانه آنجا هم مرتب نیست نه طبیب دارد نه دوا دارد و نه وسایل دارد که دولت دراختیار آنجا گذاشته باشد از هیچ کدام استفاده نمی‌شود در جوین که یکی از نواحی سبزوار است تلگرافاتی به بنده کرده بودند که پنجاه هزار نفر اهالی هستند که دوا و طبیب ندارند و یک عده مردمی هستند همه لخت و عریان و گرسنه بنده رفتم به محل و با آقایان محلی‌ها گفتگوهایی کردم راجع به اوضاع شهرداری آنجا که برق آنجا لااقل درست بشود با سایر قسمت‌ها شهرداری و دولت که قدمی برنمی‌دارد این علت مسافرت بنده بود و آن وقت اتفاقاً یک جریاناتی در خراسات پیش آمده که هیچ ربطی به ما ندارد و آقایان می‌دانند که حزب ما که مخالف این دولت بوده است در خود تهران هم متینگ علنی داده‌اند و تمام متینگ‌های ما در خیابان‌ها با نظم و آرامش بوده است و هیچ‌کس هم نمی‌تواند منکر آن باشد و همه هم تصدیق دارند عرض کنم یک تلگرافی از طرف جبهه آزادی به مقامات مرکز شده بود که یک مطالبی را یک چیزهایی را مخصوصاً به نمایندگان خراسان می‌خواهم عرض کنم تلگرافاتی که شده بود از طرف جبهه آزادی خراسان شده بود و این تلگراف مصادف به افراد افسران شده بود و ابداً ارتباطی به هم ندارد و بنده اینجا مخصوصاً جبهه آزادی خراسان را می‌خواهم معرفی کنم، آقای محسن گنابادی یکی از قضات مجربی هستند که آقای نقابت چندی قبل در مجلس از ایشان تعریف کردند و آقای دکتر فاضل آقای دکتر سامی و آقای فرخ که سابقاً نماینده مجلس شورای ملی بوده‌اند و آقایان ایشان را می‌شناسید و بالأخره یک عده از محترمین خراسان هستند که جبهه آزادی را تشکیل داده‌اند اینها البته یک تلگرافی کرده‌اند و عرض کردم مصادف شده است با فرار یک عده از افسران و با این واقعه هیچ ارتباطی ندارد و فرار افسران مربوط به همان فسادکاری‌ها و مخالفت‌های دستگاه ارتشی است که بارها در این مجلس تذکر داده شده است دو دستگی ارفع و رزم‌آرا این وضعیات را ایجاد کرده و می‌کند و بالأخره یک عده را متهم می‌کنند به این دسته و آن دسته و الا چه ربطی به قضایای تلگرافات خراسان دارد آقا؟

وزیر جنگ- دو دستگی در ارتش نیست آقا؟

پروین گنابادی- بالأخره مربوط به فسادی است که در تمام دستگاه‌های وزارت جنگ وجود دارد.

وزیر جنگ- اینها تحریکاتی است که از خارج می‌شود مربوط به دو دستگی نیست تحریکاتی است که از بیرون بین آنها می‌شود و آنها را وادار می‌کنند.

پروین گنابادی- ... تحریکات هم از ناحیه خود آنها است این فساد در دستگاه ارتش تنها نیست اتفآقا در تمام دستگاه‌های حاکمه ما فساد هست این فساد هیچ از بین نرفته است البته باید مسئولین واقعی را پیدا کنید.

وزیر جنگ- پیدا خواهیم کرد.

پروین گنابادی- فساد از آنهایی است که اوضاع را به این ترتیب نگاه داشته‌اند و بالأخره وضع مملکت را به این ترتیب نگاه داشته‌اند و گرسنگی و بدبختی را دامن می‌زنند و بالأخره ملت را به طرف انقراض می‌بردند این فساد ناشی از آنجا است ما بارها در اینجا گفته‌ایم که باید واقعاً دموکراسی حقیقی و واقعی در ایران ایجاد کرد این دموکراسی نیست که ملت همیشه از حقوق خودش محروم باشد یک مملکتی باشد یک مملکتی را می‌چاپند دولت و هیئت حاکمه هم از اینها حمایت و پشتیبانی می‌کند خلاصه بنده این اطلاعات را کاملاً تکذیب می‌کنم و موضوعاتی را که آقای ثقة‌الاسلامی انتشار داده‌اند صحیح نیست بالأخره : آقایان خراسانی‌ها تمام مرا می‌شناسند بنده بیست سال در خدمت فرهنگ بودم بیست سال تمام دوره جوانی خود را به فرهنگ خراسان خدمت کردم همه مرا می‌شناسند و این بیانات ایشان را کاملاً تکذیب خواهند کرد البته ایشان دل‌شان برای آذربایجان بیش‌تر باید بسوزد تا خراسان و نسبت به خراسان من احق و اولی هستم که مطالب را عرض کنم.

رئیس- آقای آوانسیان

آوانسیان- بنده مریض هستم و کسالت دارم اگر اجازه می‌فرمایید جلسه آتیه عرایضم را به عرض مجلس برسانم.

تهرانچی- می‌گویند باشد برای جلسه بعد.

معدل- آقای رئیس اخطار نظامنامه‌ای بایستی امروز گفته شود برای این که اگر بیفتد برای جلسه آینده مطلب فراموش می‌شود.

آوانسیان- مهمولاً در زندان هر کسی مریض باشد و موقع استنطاق اظهار کند مریض هستم قبول می‌کنند بنده در مجلس شورای ملی گفتم کسالت دارم و مطالبم را در جلسه بعد خواهم گفت آقایان قبول نکردند.

+++

معدل - شما این جلسه اجازه خواستید

کام‌بخش- این‌طور نیست آقا ایشان مدارکی دارند راجع به آذربایجان باید از منزل بیاورند و ارائه بدهند.

سیف‌پور فاطمی- کار مجلس و مملکت را نمی‌شود معطل گذاشت.

فداکار- کار به کجا رسیده است که سیف‌پور هم وطن‌پرست شده است (خنده نمایندگان)

سیف‌پور- سوابق وطن‌پرستی من معلوم است.

فداکار- اگر مجلس اجازه می‌داد سوابق و کثافت‌کاری‌های تو را اینجا می‌گفتم .

سیف‌پور- تو را همه می‌شناسند آقای فداکار از اصفهان زدند بیرونت کردند دلت بسوزد دلت بسوزد که دیگر راهت نمی‌دهند قوای خارجی آنجا نیست.

هاشمی- هر کسی اینجا معقول نشست و به ترتیب صحبت کرد ما او را خوش‌ سابقه می‌دانیم.

آوانسیان- ... وقتی زندانی اظهار کرد من مریض هستم ... (اکثریت نیست) آقای رئیس آرامشی برقرار کنید تا بنده عرایضم را عرض کنم .

5- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس- آقای فیروزآبادی ختم جلسه را پیشنهاد می‌کنند مخالفی نیست؟ (گفته شد، خیر) بعضی از آقایان فردا را برای جلسه پیشنهاد کرده‌اند بعضی‌ها چهارشنبه را و بعضی‌ها معتقدند بعد از احیاها باید رأی بگیریم و عده هم کافی نیست.

بعضی از نمایندگان- چهارشنبه را معین کنید .

رئیس- پس فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم و روز چهارشنبه را که حد وسط بین پیشنهادها است برای جلسه معین می‌کنیم جلسه آتیه روز چهارشنبه دو ساعت قبل از ظهر.

یک ساعت بعد از ظهر جلسه ختم شد.

رئیس مجلس شورای ملی - سید محمدصادق طباطبایی

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294249!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)