کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌
[1396/05/30]

جلسه: 134 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه اول تیر ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات آقای نایب رئیس به مناسبت بیست و چهارمین سال تولد اعلیاحضرت ملکه معظمه

3- سؤال آقای دکتر جزایری راجع به ترقی هزینه زندگی و جواب آقای وزیر کشور

4- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقای صارمی

5- سؤال آقای عمیدی نوری راجع به صدور و حمایت مازاد برنج (ضمناً سه سؤال تقدیم نمودند) و جواب آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

6- معرفی آقای دکتر فضل‌الله مشاور به معاونت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

7- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن

8- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت راه

9- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌

 

جلسه: 134

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه اول تیر ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات آقای نایب رئیس به مناسبت بیست و چهارمین سال تولد اعلیاحضرت ملکه معظمه

3- سؤال آقای دکتر جزایری راجع به ترقی هزینه زندگی و جواب آقای وزیر کشور

4- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقای صارمی

5- سؤال آقای عمیدی نوری راجع به صدور و حمایت مازاد برنج (ضمناً سه سؤال تقدیم نمودند) و جواب آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

6- معرفی آقای دکتر فضل‌الله مشاور به معاونت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

7- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن

8- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت راه

9- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى نورالدین امامی‌(نائب رئیس) تشکیل گردید.

 

1- تصویب صورت‌مجلس.

نائب رئیس- اسامی‌ غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد).

غائبین با اجازه- آقایان: دکتر عمید قوامى- حائرى‌زاده- یار افشار- عبدالرحمن فرامرزى- مهندس شاهرخشاهى- عبدالحمید بختیار- محمود ذوالفقارى- بهادرى- بزرگ ابراهیمى- ثقه‌الاسلامى- مکرم- تفضلى- راضایی- شوشترى- اورنگ- صراف‌زاده- شفیعى- اخوان- پناهى.

غائبین بی‌اجازه آقایان: دهقان- دکتر حمزوى.

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با اجازه آقایان: خزارى- قنات‌آبادى- امیر احتشامى- بزرگ‌نیا- دکتر سعید امامى- محمودى- اکبر- احمد صفایی- صدرزاده- خاکباز- لارى- زنگنه- پیراسته- سلطانى- سنندجى.

دیر‌آمدگان و زو‌د‌رفتگان بى‌اجازه: آقایان نراقى- کاشانیان- اریه- دکتر شاهکار- تجدد.

نائب رئیس- نسبت به صورت‌جلسه نظرى نیست؟ آقاى صدرزاده.

صدرزاده- یک اصلاح عبارتى است در صورت‌مجلس که تقدیم می‌کنم،

ضمناً تذکر می‌دهم آقاى دهقان تقاضاى مرخصى کردند

نائب رئیس- مرقوم بفرمایید آقاى اردلان‏

اردلان- سؤالى است از وزارت دادگسترى راجع به لایحه‌ای که دیروز به مجلس سنا تقدیم کرده‌اند.

نائب رئیس- ابلاغ می‌شود، آقاى مهندس اردبیلى.

مهندس اردبیلى- شکایتى است الان به بنده داده‌اند که تقدیم مقام ریاست می‌کنم یک نفر شکرالله معراج نامی ‌است که مزاحمت می‌کرده بیست و پنج نفرى را در خیابان تخت‌جمشد فراهم آورده (صارمى- مهم نیست)

نائب رئیس- نسبت به دستور مجلس اگر آقایان فرمایشى دارند بفرمایند

 (اظهارى نشد) صورت‌جلسه قبل تصویب شد

برومند- تلگرافى است از آقایان علماى اصفهان رسیده که تقدیم مقام ریاست می‌کنم‏

2- بیانات آقاى نائب رئیس به مناسبت بیست و چهارمین سال تولد علیا‌حضرت ملکه معظمه‏

نائب رئیس- امروز که مصادف با بیست و چهارمین سال علیا‌حضرت ملکه معظمه ایران است این جانب از طرف آقایان نمایندگان محترم ملت تبریک عرض و امیدوارم سال‌هاى سال در زیر سایه مبارکه شاهنشاه محبوب و مفخم، با سعادت و خوشى زندگانى فرموده و از پرتو توجهات شاهنشاه معظم ملت ایران روز به روز در شاهراه ترقى و تعالى سیر نمایند (نمایندگان- انشاءالله)

3- سؤال آقاى جزایرى راجع به ترقى هزینه زندگى و جواب آقاى وزیر کشور

نائب رئیس- سؤالات مطرح است آقاى دکتر جزایرى‏

دکتر جزایرى- بنده تصور می‌کنم که همه همکاران محترم با بنده هم عقیده باشند که یکى از موضوعات مهم و اساسى براى هر کشورى، وضع هزینه زندگى و قیمت زندگى و بالا رفتن، ثابت ماندن و یا انشاءالله پایین آمدن آن است (قنات‌آبادى- همه چیز ارزان شده است هر هفته ده درصد پایین می‌آید)

بنده این مسئله را از نظر کلى اقتصادى مطالعه می‌کنم و نظر خودم را به همکاران عزیز می‌رسانم نه از نظر جزئیات که قیمت فلان چیز بالا رفته یا پایین آمده البته این مطلب صحیح است اما این مطلب به نظر من باید مجلس محترم از نظر کلى اساسى اقتصادى مورد نظر و مطالعه و امعان‌نظر قرار بدهند بدبختانه همانطور که مکرر عرض کردم یک مطلب اساسى است که معمولاً در مجالس دنیا و مجالس شوراى ملى اصلاً وقت صرف مباحثه و اظهار‌نظر دولت و اظهار‌نظر نمایندگان و امثال آن‌ها واقع می‌شود، ولى متأسفانه این مطالب هنوز عادت در مجلس شوراى ملى ایران نشده است، یکى از همان مسائل همین مسئله زندگى و هزینه زندگى و بالا رفتن به اصلاح قیمت زندگى است در مملکت ما بعد از ورد قشون متفقین به طورى که ملاحظه فرمودید به علت عواملى که خارج از اختیار ملت و مملکت و حکومت ایران بود قیمت‌ها بالا رفت جنگ شروع شد، قشون

+++

متفقین وارد ایران شد، بنده نمی‌دانم این مسئله شاید قابل توجه براى بعضى از رفقا نیست، اگر جناب آقاى صفار‌زاده که خودشان متخصص امور اقتصادتى هستند اظهار لطفى می‌فرمودند خیلى متشکر می‌شدیم، در موقعى که قشون متفقین وارد ایران شدند اوضاع غیر‌عادى براى مملکت ما پیدا شد به طورى که در مدت خیلى قلیلى در ظرف چند سال هزینه زندگى چند برابر شد البته اگر در همان تاریخ از طرف حکومت عده‌ای از افراد مطلع و وارد مطالعه کرده در این امر مأمور رسیدگى می‌شد مأمور اخذ تصمیمات می‌شد. در همان موقع اقدامات اساسى می‌شد البته جلوگیرى از بالا رفتن کلى هزینه زندگى نمی‌شد اما تا حدى ممکن بود با آن شدتى که بالا به آن شدت بالا نمی‌رفت براى این‌ که بالا رفتن هزینه زندگى یک عوامل واقعى وجود دارد و یک عوامل مصنوعى که نتیجه احتکار و واسپکولاسیون جمع شدن اشیای مورد ضرورى مملکت و افراد در دست عده‌ای است در مدت جنگ یک عواملى واقعى براى بالا رفتن زندگى بود و آن پیدا شدن یک عده است در مورد جنگ یک عوامل واقعى براى بالا رفتن زندگى بود و پیدا شدن یک دسته مصرف‌کننده تولیدات و خریدارى بود که به هر قیمت می‌خریدند و به هر قیمت خرج می‌کنند و آن قشون متفقین بود و البته عاملى بود که در هر مملکتى که پیدا شود قیمت‌ها بالا می‌رود به طورى که در موقع جنگ در همه مملکت‌ها قیمت‌ها بالا رفته بود اما یک عواملى هم در دست مردم بود که با بى‌انصافى و با بى‌وجدانى واسپیکولاسیون و با احتکار باعث شد که پیش از آن چه که لازم بود قیمت اجناس بالا رود در مورد جنگ قیمت‌ها بالا رفت آمارش هم در بانک ملى هست که ملاحظه می‌فرمایید در ظرف دو سه سال چندین بار قیمت‌ها بالا رفت بعد از این‌ که جنگ خاتمه پیدا کرد و عوامل جنگى از بین رفت بایستى صریحاً اذعان بکنیم که این مطلب هیچ‌وقت از طرف دولت‌ها سریو و جدى گرفته نشده و این مسئله را یک مسئله مهمی ‌قرار ندادند و رویش مطالعه نکردند و هیئتى مأمور رسیدگى نشد محقق است که بالاخره قیمت زندگى ارتباط با عوامل اقتصادى با سازمان اقتصادى دارو و در مملکت ما تنها سازمان‌های اقتصادى متمرکز نیست تحت یک مدیریت و یک فرماندهى واحد نیست و با هم هماهنگى نمی‌کنند متأسفانه گاهى فرض بفرمایید اداره گمرگ براى این‌ که عوایدش زیاد شود می‌آید عوارض گمرکى را زیاد می‌کند بدون این‌ که فکر بکند که این در هزینه زندگى مؤثر است و این بالا رفتن هزینه زندگى نظر خودش قیمت ارز را بالا و پایین می‌برد البته از نظر خودش درست باشد اما فکر نکنید که بالا بردن قیمت لیره یا ارز ممکناست در هزینه زندگى مؤثر باشد و با این هزینه زندگى که خودش مستقیماً روى بودجه مملکتى آن هم گرفتارى براى دولت ایجاد می‌کند متأسفانه نه تنها هماهنگى نداشته بلکه هر واحدى از واحدها به صورت یک واحد مستقل خودش عمل کرد و آن دیر‌کسوین و آن فرماندهى واحدى که مطالعه اقتصادى کرده باشد و همه اربابین را ‌در نظر بگیرد نداشتند و به نتیجه بعد از جنگ به جاى این‌ که به یک صورت و به یک نسبت واقعى قیمت‌ها پایین بیاید نیامد و متأسفانه گاهى دولت‌ها اقداماتى کردند و خودشان یک اعمالى به جا آوردند که کمک شد بالا رفتن قیمت زندگى در ایران، بنده در سال گذشته (عده‌ای از آقایان نمایندگان با هم صحبت می‌کردند)

نائب رئیس- آقاى دکتر جزایرى تأمل کنید استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایند من که این‌جا نشسته‌ام و از همه آقایان نزدیک‌تر هستم نمی‌شنوم همه آقایان با هم صحبت می‌کنند و این‌جا کوچک‌ترین صدایی نمی‌آید. بفرمایید.

دکتر جزایرى- بنده در دوره گذشته یعنى در سال گذشته در حکومت گذشته موقعى این سؤال را کردم که دیدم اول خود دولت و ثانیاً شهردارى تهران اقداماتى می‌کند که خود به خود قیمت زندگى در ایران بالا رفته در آن سؤال من نوشته که دانسته یا ندانسته چون واقعاً براى من معلوم نبود که خود دولت می‌داند این اعمال او چه اثراتى می‌کند و چه اثرات اقتصادى از نظر بالا رفتن هزینه زندگى دارد آیا شهردار تهران متوجه این امر هست؟

چون مسئولى براى هزینه زندگى در ایران نبود کمیسیون هیئتى، مؤسسه‌ای مردى، شخصى پنج نفرى که این‌ها را مطالعه بکنند و تذکرى به دولت بدهند به این جهت بنده در سؤالات نوشتم دانسته یا ندانسته چون بنده نظر در سال گذشته عوامل داخلى و خارجى در ایران ایجاد شد که همه باید کمک کنند پایین آمدن هزینه زندگى موضوع نفت حل شد ارز در مملکت پیدا شد خارجى‌ها به عنوان کمک بلاعوض مقدارى ارز دادند و دروازدها از آن صورت محدودیت باز‌تر شد اما هیچ‌وقت دولت‌ها فکر نکردند که حالا ارز پیدا کردیم حالا که خرج می‌کنیم تبدیل به ریال می‌کنیم اولاً به جاى این‌ که ماشین‌سوارى لوکس در ایران وارد کنند خودش به بالا رفتن هزینه زندگى کمک می‌کند کامیون‌هاى بارى بیاید و عوض کامیون‌هاى مستعمره کمک با سایر کامیون‌هاى مستعملى که تصویب‌نامه گذشته ماشین‌هایی بیاید که اتوبوس بشود و وضع مملکت درست بشود بنده در آن موقع دیدم که این مطلب در مجلس بحث نمی‌شود در نطق قبل از دستور هم بنده عرایضى کردم دیدم که زیاد مورد توجه نمی‌شود به این جهت سؤال کردم اگر این مطلب و یا هر مطلبى در مجلس ایران مورد ملاحظه قرار بگیرد و چند روزى نمایندگان محترم وقت خودشان را صرف روشن کردن مسائل و راهنما کردن دولت بکنند، بنده به سهم خودم نظریات خودم را عرض می‌کنم، در سال گذشته به عقیده من مسئول بالا رفتن هزینه زندگى سبک مقدار زیادى شهردارى تهران بود و یک مقدارى هم اعمال بى‌توجه تصویب‌نامه کذایی که بدون دقت در هیئت دولت گذشت، من باب مثال تصویب‌نامه صدور گندم و جو را براى آقایان عرض می‌کنم، سال گذشته با این‌ که در آخر سال احتیاج پیدا شد یا نبود بالاخره نتیجه‌اش خرید گندم در سال گذشته از خارج بود قبلاً آقایان آمدند یک تصویب‌نامه‌ای گذراندند ‌و در صفحه اول روزنامه اطلاعات و کیهان و همه جا نوشتند که گندم در ایران زیاد است و تا صد هزارتن صادر می‌کنم با این‌ که عکس‌العمل آن بالا رفت قیمت گندم در مراکز فروش بود و خود آن‌ها یک مرتبه تصمیم گرفتند که قیمت نان را بر امر اعلیحضرت همایونى پایین بیاورند، این هم صحیح است و نان هم در همه جا یباید پایین و نظر بسیار صحیح بود سعى کردند ولى گفتند نمی‌توانیم عمل کنیم باز بردند بالا امروز موضوع خرده‌فروشى و رسیدن جنس به قیمت مناسب به دست مصرف‌کننده یکى از کلیات مملکت ما شده عملیات شهردارى تهران در گذشته مسلماً به ضرر مردم بوده (یکى از نمایندگان- در تمام ایران این ‌طور است)

بنده مثال می‌زنم، بنده در سال گذشته دیدم به آقایان آمدند، البته در بین اصناف بسیار مردم شریف هستند و آدم‌هاى متدینى هستند و خوب هم هستند و نمی‌خواهند قیمت زندگى بالا برود اما بعضى هم هستند که سوءاستفاده‌چى هستند باید آن‌ها را کنترل بکنیم اما اگر بنا شود یک اداره‌ای در شهردارى تهران تأسیس بشود به نام اداره خواربار که خودش اصناف را مجبور بکنند که پول جمع کنند به بنده و دیگران بدهند خوب با این رویه و روال قیمت نان می‌رود بالا قیمت گوش می‌رود بالا وقتى خود شهردارى می‌آید یک مرتبه قیمت سینما را دو برابر می‌کند و هیچ دلیلى برایش نیست، می‌رود، وقتى وضع اتوبوس تهران این ‌طور بشود، و ‌شرکت‌هایی تأسیس بشود که این شرکت‌ها ماشین‌هاى 70 هزار تومانى 80 هزار تومانى را صد هزار تومان بخرند نتیجه‌اش این می‌شود که این‌ها به جاى این‌ که صد تا ماشین به کار بیاندازند سى تا ماشین می‌خرند و بالاخره کار به جایی می‌رسد که مردم در تابستان و در زمستان خط‌هاى یک کیلو‌مترى تشکیل مى‌دهند و کسى هم به فکر نیافتد بنده جناب آقاى علم از مطالبى که می‌خواستم عرض کنم استدعا می‌کنم به جناب آقاى نخست‌وزیر از قول من عرض کنید، اگر بتوانند به این وضع اتوبوس‌رانی تهران توجهى کنند یک دو‌ روز دستور بدهید آقایان وزرا‌ آقایان رئیس شهربانى آقاى رئیس امور رانندگى یک هفته اتوبوس سوار نشوند یک هفته این نقل و انتقالاتش را توى شهر تهران را با اتوبوس و وسایل عمومی ‌قرار بدهند ببینند که چه بلایی به سر مردم می‌آید من یک دفعه هم این مطلب را عرض کردم که به جهت این‌ که سه یا چهار خط جدید تأسیس گردید وضع اتوبوس‌رانی قدرى بیشتر شده است ولى با این ترتیب کار درست نمی‌شود بنده خودم می‌خواستم از سر پل رومی ‌بیایم تهران گاهى تا سه ربع ساعت می‌ایستادم و از اتوبوس پیاده نمی‌شد آقا یک روز هم شما به درد و دل مردم برسید استدعا می‌کنم یک مرتبه آقایان وزرا‌ یک هفته اتومبیل‌هاى دولت را کنار بگذارند رئیس شهربانى هم اتومبیل سوار نشود خود جناب عالى هم با اتوبوس تشریف بیاورید وزارتخانه تا ببیند وضع اتوبوس‌رانی تهران چطور است و براى رفتن به هر جا ببیند که چه قدر مردم در زحمت هستند (مهندس جفرودى- تکلیف شاقى است) غرضم این است که شهردار تهران و بعضى از وزراى دولت یک مرتبه هم این آقایان مثل ما باشند، اجازه بفرمایید، غرضم این است که در دولت گذشته نتنها تصمیمات عملى و نظریه عملى گرفته نشده براى این‌ که هزینه زندگى بالا نرود بلکه اعمالى کردند که موجب این شد که طبق آمار بانک ملى دانسته یا ندانسته هزینه زندگى از 960 به 1170 رسید

نائب رئیس- جناب اقاى دکتر جزایرى وقت شما تمام شد آقا

دکتر جزایرى- این‌ها یک مطلب اساسى است آخر این‌ها را چه جور باید به دولت تذکر داد

نائب رئیس- جوب چند دقیقه تحمل کنید اقاى وزیر کشور جواب بدهند بعد بقیه مطلبتان را بگویید جناب آقاى وزیر کشور جناب عالى جواب خواهید داد

وزیر کشور- بله‏

نائب رئیس- بفرمایید

وزیر کشور (اعلم)- نماینده محترم جناب آقاى دکتر جزایرى سؤالى در مورد گرانى هزینه زندگى و ترقى نرخ زغال و گوشت و حمام و غیره در سال گذشته از دولت سابق فرمودند که عرض جواب آن فعلاً به عهده بنده است (داراب- متأسفانه) اما چون این مسائل مابه‌البتلاى عمومی ‌مردم است بنده با کمال اشتیاق به این سؤال جواب عرض می‌کنم باید عرض کنم که دستگاه شهردارى مطابق معمول جوابى به این سؤال تهیه کرده که بنده می‌توانم در محضر آقایان محترم بخوانم ولى به عقیده بنده گرچه این شهر ممکن است مواد سؤال آقاى دکتر جزایرى جواب داده باشد ولى منظور اصلى ایشان را تأمین نکرده چون اصولا شهردارى جزو کنترل نرخ کارى نمی‌تواند بکند اگر در مملکت جنسى گران تمام شود و به دست مصرف‌کنندگان برسد از دست شهردارى کارى ساخته نیست بنده خیال می‌کنم تنزل قیمت بعضى از اجناس مثل گوشت و تره بار و غیره که اکنون هم با تصدیق آقاى محترم قدرى پایین آمده (صحیح است) در زندگى مردم بى‌تأثیر نیست ولى باید چرا قیمت گوشت به این

+++

حدود رسیده است که شهردارى از حد معین بیشتر نمی‌تواند آن را تنزل بدهد اگر در همین مسئله کمی‌ دقت کنیم آقایان ملاحظه خواهند فرمود که مملکت ما با چه مشکلات عظیمی‌موجه است و چه دقت‌هایی باید در طول زمان بشود که مملکت دچار چنین وضعى نباشد این هم کار یک دو روز و دو روز و ده روز و یک سال نیست یکى از عللى که همیشه مملکت ما را دچار بحران و تزلزل کرده است تصمیمات خلق‌الساعه اقتصادى ما است (صحیح است) که از هر عامل دیگر به کشور صدمه زده است (صحیح است) مثلاً در همین مورد گوشت در دولت اسبق تصمیم گرفته‌اند که 200 یا 400 هزار گوسفند از مملکت صادر کنند (دکتر جزایرى- 90 هزار) و این کار را کردند حالا چه مقدار صادر شد به جاى خود بماند راجع به اتخاذ این تصمیم نمی‌خواهم عرض کنم آنچه مسلم است این عمل از روى محاسبه اقتصادى حتى با اطلاع از آمار خیلى ناقصى هم نبوده و این تصمیمات اثر نامطلوبى به جاى گذاشته که شاید هنوز و هم دچار نتایج آن باشیم حالا اگر بخواهیم همین مورد تنها چاره‌ای بیندیشیم باید به اطلاع و از عوامل مختلف باشد اول این‌ که مثلاً ببینیم از صدور یک مقدار گوسفند هنوز تا چه حد اثر در این مملکت باقى است دوم این‌ که صدور گوسفند حالا مصرف می‌کنم که به صورت قاچاق خرج بشود یا نه سوم این‌ که براى کسى که گوسفند نگه می‌‌دارد چه تسلیهاتى باید قائل شد که قیمت فرآورده او ارزان‌تر باشد (صحیح است) چهارم این‌ که صدور سایر فرآورده‌هاى گوسفند از قبیل پشم کرک و مو و غیره تا چه حد براى تولید‌کننده صرف دارد پنجم این‌ که ترقى قیمت علوفه در زمستان حدودى دارد ماهى حساب است و اگر بى‌حساب است علت آن چیست؟ ششم این‌ که نرخ ارز براى تعدیل صدور گوسفند یا علوفه مورد احتیاج گوسفند باید در حدود چه میزان باشد هفتم این‌ که اگر نرخ ارز را برای این مسائل تنها مورد بررسى قرار دهیم که فى‌المثل ترقى یا تنزل بکنند چه اثراتى در سایر مایحتاج اولیه مردم دارد. اگر بخواهم همه موارد و عوامل را به عرض برسانم وقت آقایان محترم را خیلى تضییع می‌کنم اصولاً شاید بهتر بود که این جواب را آقاى وزیر اقتصاد ملى که حضور هم دارند عرض کرده باشم شاید هم به مزاج بعضى از آقایان مطلوب بیشتر این باشد چون ایشان سنشان بیشتر از بنده است و ریش‌شان بیشتر از بنده است ولى به هر حال عرضم این بود که اقتصاد مملکت یک مسئله حیاتى و اساسى است که مقابله با آن از یک دستگاه ساخته نیست این است که اصلاً بر‌حسب اعلیحضرت همایونى دولت تصمیم دارد یک هیئت اقتصاد دائمی ‌به وجود بیاورد به این مسئله توجه بفرمایند این بسیار مهم است و شاید قانونى هم در این زمنیه تقدیم مجلش بشود که یک هیئت بدون نظریات خاص و بدون در نظر گرفتن شرایط زمانى و خلاصه دور از افکار خلق‌الساعه تمام جهات و اصول اقتصادى را در نظر بگیرد و تصمیمات این هیئت در این دولت با هر هیئت دولت دیگر مورد قبول و اجرا باشد (خرازى- کمال تشکر را داریم اگر این کار را بفرمایید) (ارباب- و از اشخاص مطلع) بنده گمان می‌کنم که فقط این عمل منظور نماینده محترم جناب آقاى دکتر جزایرى را تأمین می‌کند اما در سایر مواردى که این‌جا فرمودند بنده لازم دیدم که دو سه کلمه‌ای آن هم عرض بکنم در مورد شوراى اصناف به عرض‌تان رسید که به وزارت کار یک تصمیماتى در این راه دارد و آنچه بر‌خلاف مقرارت کار باشد غیر‌قانونى خواهد بود دیگر در مسئله سینماها و سایر مسائل تفریحى تصدیق خواهید فرمود که این‌ها اگر یک مقدار گران باشد (یک نفر از نمایندگان- ضرر ندارد) چرا ضرر دارد ولى زیاد مهم نیست اما در مسئله اتوبوس‌رانى که فرمودید که باز بنده در این‌جا به عرض‌تان برسانم که از روز اولى که این دولت تشکیل شد فکر شش تأمین رفاه مردم و دادن تشکیلات بود که مسئله اتوبوس‌رانى یک قدرى بهتر شود اگر صد در صد بهتر نشود یک قدرى بهتر بشود بنده روز اولى یا دومی‌ بود که دولت تشکیل شده بود به مجلس معرفى شده بوده در این‌جا عرض کردم که در همین مطالعه یکى دو روزه‌ای که کردند به این نتیجه رسیدم که تعداد اتوبوس‌ها کم است البته نمی‌خواهم عرض کنم که هیچ عیبى دیگرى در کار نیست و ادعایی هم در این مسئله ندارم اما یک مسئله قطعى بود و آن این بود که تعداد اتوبوس کم بود و ما همین طورى که فرمودید چند تا اضافه کردیم که چنانچه محسوس است وضوع اتوبوس‌رانى تهران بهتر شده (صحیح است) اما به هیچ‌وجه قابل این‌ که بنده در این‌جا ادعا بکنم وضوع اتوبوس‌رانى بهتر شده نیست (احسنت) اما یک نکته‌ای را باید عرض کنم بنده خودم در این طول مختلف سوار شده‌ام و خودم هم دقت کرده‌ام هیچ‌وقت نمی‌خواستم این مطلب را عرض کرده باشم (ارباب- بنده دیده بودم) در اغلب خطوط بنده دیدم که اتوبوس‌ها حداکثر 7 دقیقه دیرتر نمی‌آیند یعنى اتوبوس بین 7 و 5 دقیقه می‌رسد وضع اتوبوس سر پل تجریش روزهاى جمعه یک وضع استثنایی ایت چون صدها هزار نفر دویست هزار نفر به تدریج می‌روند بالا و یک مرتبه می‌خواهند بر‌گردند این یک مسئله على‌الحاده است که امیدوارم اتوبوس‌ها براى این کار دایر بشود و بهتر شود اما یک نکته‌ای را عرض می‌کنم ما به این تیجه رسیدم که با معایب دیگر عیب اساسى کمی ‌اتوبوس‌ها است براى این کار دولت بالاخره تصمیم گرفت مدت زیادى با شرکت‌ها صحبت کردیم می‌خواستم تحمیل کنند که چون وضع خیلى فورى است حدود اتوبوس را از گمرک معاف کنیم چه کنیم چه کنیم بالاخره بعد از مدتى یکى دو ماه که صحبت کردیم قرار شد بدن دادن هیچ‌گونه ‌امتیازى چون دواطلب وارد کردن اتوبوس زیاد بود بدون هیچ امتیازى اتوبوس وارد کنند این تصویب‌نامه هم گذتشه و به نظر آقایان هم رسید و بنده گمان آن نظرى که اقایان داتشند و نظر بسیار صریحى هم هست از لحاظ حمایت صنعت‌گران داخلى آن نظر هم ملحوظ شد یعنى در نظر گرفتیم که هر وارد‌کننده‌ای ده درصد آن را شاسى وارد بکنند که اطلاقش را این‌ها بسازند و سوار کنند (ارباب- خیلى طول می‌کشد) بنده تصدیق دارم که خلى طول بکشد ولى‏ به هر حال بکشم ولى به هر حال ما ناچاریم که از صنعت‌گران ایرانى در داخله حمایت کنیم (صحیح است) بنابراین آنچه به فکرمان رسید کرده‌ایم اما عرض کرده‌ام به هیچ‌وجه ادعا نمی‌کنم که معایب دیگرى در کار نیست اما این مسئله را آقایان توجه داشته باشند که در یک مسائل اساسى که ما به ابتلاى مردم است عملى که دولت می‌تواند بکند عمل تکمیلى است نه عمل انقلابى یعنى مثلاً فرض بفرمایید که بنده ممکن است این‌جا بگویم یا روز اولى که‌ آمدیم این امکان را داشت با شهردارى هم با صحبت کردیم که فشار بیاوریم نرخ فلان چیز را کنیم ولى این فکر را بکنیم که اگر احیاناً یک فشار بى موردى بیاوریم و بعد یکى از لوازم اساسى مردم پیدا نشد این اثراتش بدتر است در مورد اتوبوس ممکن بود که ما اصولاً یک عملى خیلى شدید بکنیم بگوییم تا وضع برگردد وضع قبل از این خط‌بندى، امکان داشت الان هم این امکان وجود دارد اما عرض کردم ما در این کار یک عمل انقلابى نباید بکنیم چون ممکن است این بسیار کار مردم را مشکل بکند چند تا افسر از ارتش و شهربانى که آن آقایان را بنده نمی‌شناسم آمدند با بنده صحبت کردند گفتند که شما خطوط اتوبوس‌رانی را بدهید یک تغییرات کلى می‌دهیم اگر اصلاح نشد ما حاضریم درجه‌مان را بدهیم و گردن‌مان را بدیهم بنده گفتم که من درجه‌تان را گرفتم و گردنتان را زدم ولى اگر وضع مردم به هم ریخت بنده چه خاکى به سرم برزیم این هیچ تأثیرى ندارد به هر حال منظور عرض بنده این است که این کار آنچه که عیب‌آساى به نظرتان می‌آید باز هم تکرار می‌کنم با معایب دیگر عیب اساسى که به نظرتان می‌آید این است که تعداد اتوبوس کم است دنبال این کار رفته‌ایم گمان می‌کنم شاید یکى دو ماه بیشتر طول نکشد که یک مقدار اتوبوس به ایران برسد اگر این راه که یک راه تکمیلى است نه راه انقلابى به تنیجه نرسد و ما دیدیم موارد دیگرى بود که تا به حال توجهى نداشته باشیم بنده اطمینان می‌دهم که با کمال شدت در این مورد دولت عمل خواهد کرد (عبدالصاحب صفایی- رئیس شهربانى خوب کار کرده است)

نائب رئیس- اولاً اشکال این کار این است که دولت قانون را اجرا نکرده براى اتوبوس‌رانی 4 قانون گذشته است از مجلس که تشکیل شرکت بدهند ولى شرکت تشکیل نشده ثانیاً بعد از اوردن اتوبوس از خارج این کارگرهاى بدبخت ایران بى‌کار شده‌اند می‌بایستى این اطاق‌ها این‌جا ساخته شود البته بنده چون روى این صندلى نشته‌ام نمی‌توانم راجع به اصلاح این موارد عرایضى بکنم و تصمیم داشتم که در پشت این تریبون تذکر بدهم تا اصلاح بشود حالا بدبختانه این‌جا نشده‌ام و میسر نیست‏

بهبهانى- تمام این کثافت‌کارى‌ها را رئیس شهربانى کرده‏

4- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقاى صارمى‏

نائب رئیس- آقاى صارمى‏

صارمى- بنده سه سؤال از وزارت دارایی دارم که تقدیم می‌کنم‏

نائب رئیس- آقاى دکتر جزایرى‏

دکتر جزایرى- جناب آقاى علم بنده در حسنت نیت آقایان هیچ‌گونه تردید ندارم اما مسائل اقتصادى مهمی‌ که خودتان تصدیق می‌فرمایند که مطلب اساسى است با دفاع یک نفر از روى شهردارى و یک نفر از شهربانى و با عدم مطالعه از طرف هیئت دولت و یک دسته متخصص البته خودتان را منحرف از حقیقت می‌کنید جناب آقاى علم من می‌ترسم یک عرایضى بکنم یعنى نمی‌ترسم شما می‌دانید که بنده خیلى صریحم بنده مکرر در دولت گذشته باز با وزیر اقتصاد صحبت کردم عقایدى به این مطلب بنده می‌گفتند که به نظر من هیچ‌کدام صحیح نبود و نتیجه‌اش این شد که هیچ یک عمل مثبتى نتوانستند بکنند و هزینه زندگى روز به روز بالا رفت اگر نظریات آن‌ها صحیح بود که این گرفتارى پیدا نمی‌شد این را آقا یک فکر اساسى بفرمایید با صدور 80 هزار با 500 هزار گوسفند از ایران به فرض این‌ که یک مقدار قیمت گوشت بالا برود 20 درصد که قیمت تمام زندگى بالا نمی‌رود (وزیر کشور- من باب مثال عرض کردم) در دولت سابق هم ما این عرض را کردیم آمدند گفتند تصویب‌نامه گذشت خدا لعنت بکند آن کسى که این تصویب‌نامه را گذراند و این موجب شد عملى که هیچ عملى براى پایین آوردن قیمت زندگى نکنند بهشان هم این تصویب‌نامه نبود آقا گوشت بالا رفت براى این‌ که یک اداره خواربارى در شهردارى درست شد که قصاب و نانوا و دیگران را مجبور می‌کرد که رشوه بگیرد رئیس باز هم بیایید بفرمایید تصویب‌نامه گذشته ملاحظه بفرمایید این

+++

 آمار بانک ملى است آقاى کاشانى که معاون بانک ملى بودند می‌دانند در سال 1319 و 1320 نسبت به 1315 که مراجعت می‌شود چه می‌گویید 162 تا 200 بالا آمده در 4 سال جنگ 1070 یعنى پنج برابر شده بعد یک مقدارى پایین آمد روز اول مرداد 1339 شما شاخص هزینه را 960 تحویل گرفتید در آخر آذر 1178 شده است و این براى این است که یک تصویب‌نامه صادر گردد که گوشت برود خارج؟ اگر گوشت برود بالا قیمت زمیت چرا؟ از 1174 به 1430 رسیده قیمت خوراک 971 بوده 1195 شده است سوخت روشنایی 461 بوده 703 شده پوشاک 694 به 894 رسیده آخر پوشاک یک مقدارش در تهران تهیه می‌شود و یک مقدارش را هم از خارج می‌آورند وقتى شما ارز پیدا کردید چرا فاستونى انگلیس نباید بیاید پایین؟ چرا فلان جنس قماش پشمی ‌و پنبه‌ای نباید بیاید پایین؟ پس بدانید در نظریاتى که داشتم اگر انشاءالله سوء‌نیتى نداشتم لااقل قابل اشتباه کرده‌ام نمی‌دانم باز هم می‌خواهد‌ به همین اشتباه ادامه بدهید یا نه؟ اگر نمی‌خواهید ادامه بدهید یک هیئتى را تعیین بفرمایید که ریسدگى کنند متأسفانه در مجلس ما این مباحث اساسى نمی‌شود و مطالب دیگر گفته می‌شود در صورتى که این یک مطلبى اساسى زندگى ایران است جناب آقاى علم می‌دانید که چرا من این را عرض می‌کنم براى این‌ که من روى بودجه مطالعه کرده‌ام هر چه قیمت زندگى بالا برود شما باید به مستخدمین دولت حقوق زیادترى بدهید با وضوع فعلى که پانسمانتان دویست و خورده‌ای حقوق می‌گیرند و رئیس اداره ششصد و خورده‌ای می‌گیرد و با این حقوق نمی‌تواند زندگى کند دویست میلیون تومان کسر بودجه دارید اگر بخواهید هزینه زندگى معمولى را تأمین کنید و حقوق‌ها را بالا ببرید آن وقت هزار میلیون کشر خواهیم داشت (عبدالصاحب صفایی- حالا هم ششصد میلیون کسر دارند) این را از کجا تأمین می‌کنید این دویست میلیون کسر بودجه است البته درآمد گمرک را کرده‌اند چهارصد میلیون دخانیات را کرده‌اند دویست و شصد میلیون تمام ارقامش این طور است و بنده نمی‌دانم وصول بشود یا نه؟ فرض بفرمایید که وصول بشود با حقوق 700 تومان شما 200 میلیون کسر دارید قیمت زندگى یک چیزى است که اساسى تریت مطالب است اگر قیمت زندگى درست نشود هیچ وقتت بودجه‌تان معادل نمی‌شد و مملکت بدون بودجه متعادل نمی‌تواند سر پا بماند این مطلب را همیشه‌ای بعد از جنگ نوشته‌اند گفته‌اند هیچ یک مطالب صحیح راجع به همین مطلب نشده استدعا می‌کنم جناب آقاى علم هیئتى را براى این کار تعیین بکنید و خودتان مطالابى فرمودید بنده می‌خواستم عرض کنم که نظر خواستى ندارم هر کدام از این سؤالات من یک مطلب اقتصادى است و صحبت هم یک ربع‏ بیشتر نمی‌گذارند بشود در موقع طرح بوده هم که نگذاشتند دو ساعت و سه ساعت روى این مطالب بحث کنیم مطالب متفرقه گفته شد این‌ها را از نظر دلسوزى از نقطه‌نظر علاقه به آقایان از نظر این‌ که آقایان را آدم‌هاى درست وطن‌پرست می‌دانند می‌گویم اگر می‌خواهید موفق بشوید باید یک کارى براى مملکت بکنید و اگر نه توفیق حاصل نمی‌کنید بنده این مطلب را به عنوان تذکر عرض کنم آقایان بک تصویب‌نامه‌ای در گذشته صادر شده که 70 هزار گوسفند به خارج فروخته شده خوب گوشت صادر شد و بیرون رفت و قیمت آن در مملکت بالا رفت؟ آقا خودتان تصویب‌نامه دولت را ببینید که گفته ما این قدر در گندم زیاد داریم که می‌خواهیم دویست هزار تن گندم صادر کنیم خوب با این ترتیب قیمت گندم هم رفت بالا بنده این مطلب را مکرر به آقایان عرض کرده‌ام جناب آقاى علم این فکر غلط است که می‌گویند تولید ما در ایران به اندازه مصرف داخلى نیست این غلط است درست است که جمعیت ایران روز به روز سال به سال زیاد می‌شود ولى هیچ‌کس گرسنه باقى نمانده موضوع مهم این است که ارتباط و همکارى دستگاه‌هاى این مملکت طورى بوده که در شمال یا سایر قسمت‌هاى ایران چهل هزار تن برنج در دست مردم باقى مانده در صورتى که اکنون گندم کم داریم خوب وضع نان وضوع غذایی مردم را مطالعه بفرمایید طورى بکنید که این برنج در مملکت به جاى گندم مصرف بشود این‌ها یک مطلب اساسى است استدعا می‌کنم آقا یک توجه خاصى بفرمایید این موضوع ارز که فرمودید به این مطلب را متوجه باشید که در سال گذشته تمام موجبات اقتصادى ایجاب می‌کرد که قیمت زندگى پایین بیاید و حال آن‌که ملاحظه بفرمایید نسبت 960 به 11760 رسیده و دویست و خورده‌ای شاخص هزینه زندگى بالا رفته و منعکس روى بودجه خود آقایان است شما روى یک مطلبى اقدام اساسى کردید و آن قیمت روى زمنى بود به تصدیق همه آقایان قیمت زمین 50 درصد پایین آمده است همین مطلب را روى قسمت سایر اجناس هم عمل بکنید مطلبى که خدمت آقاى شهردار تهران عرض کردم که خوب عمل نشده همین میدان‌هاى عمومی ‌است درر تمام دنیا قرار بر این است که براى جلوگیرى از ترقى اجناس دست مصرف کنده را می‌گذارند توى دست تولید‌کننده اطراف شهر تهران از نظر تره‌بار و سبزى یک زمین‌هاى تولید‌کننده‌ای وجود دارد با این حال، آقایان آمده‌اند دو سه میدان تأسیس کرده‌اند و از مستأجرین سرقفلى گرفته‌اند اگر آن میدان دارهاى سابق خوب عمل می‌کردند که وضع این ‌طور نبود چرا با این وضع باز این میدان‌ها هم به دست آن‌ها دادید؟ در تمام دنیا در هر محله‌ای یک میدانى یک کوچه‌ای یک خیابان کم جمعیتى را تعییین می‌کنند و یک نفر مأمور شهردارى است تولید‌کننده و فروشنده‌ می‌آید به آن محل و جنس خود را می‌گذارند و کسى که سبزى‌‌ خیار می‌خواهد خودش مستقیماً می‌خرد و شما چرا شما عمل این میدان‌هاى سبزى و تره‌بار را وسیله کامیون و گردش آن در شهر انجام بدهید خوب بود اسین عمل را طورى بکنید که در خود میدان‌ها انجام بشود و سرقفلى هم لازم نبود گاهى هم هست جنسى که آن‌جا فروخته می‌شود گران‌تر از جاهاى دیگر فروخته می‌شود بنابراین چون وقت اجاز نمی‌دهد که انسان مطالب اساسى را به عرض برساند استدعا می‌کنم توجهه بفرمایید بنده نه به عنوان سؤال از دولت این تذکر را می‌دهم که شما هم یک جوابى بدهید بلکه به عنوان کسى که دلش می‌خواهد آقایان موفق بشوید والا اگر روى همان عقاید و اظهارات غلط باشد نتیجه‌ای گرفته خواهد شد و یک شبى در خدمت آقاى دکتر شاهکار در سند‌یکاى کامیون دارها بودیم یک آقاى سرهنگى بود من هم ایشان را نمی‌شناختم گفتند ایشان رئیس راهنمایى و رانندگى است (سرتیپ صفارى) آدم درستى است) بله می‌گفتند درست است این آقاى لجوج در آن تاریخى که همه مردم ترهان دچار مضیقه اتوبوس بودند می‌گفتند که وضع اتوبوسرانی الان از سال پیش بهتر شده است در مقابل گفته این آقا همه دیوانه شده بودیم که مردم دارند همدیگر را می‌کشند و شما می‌گویید که بهتر شده این‌ها روى یک فکر غلط و با یک لجاجتى گفته می‌شد حالا ممکن است از نظر آقایان صحیح باشد و من می‌ترسم صحیح جلو کند و آقا آن عمل صحیح هم که می‌خواهید بکنید انجام ندهید ولى در گذشته عمل دولت صحیح نبوده به دلیل این‌ که در سال گذشته 200 واحد هزینه زندگى به موجب این آمار بالا رفت در صورتى که تأثیر عوامل اقتصادى ایجاب می‌کرد قیمت زندگى لااقل یک مقدارى بیاید پایین‏

نائب رئیس- آقاى وزیر کشور بفرمایید

وزیر کشور- بنده از تذکر نماینده محترم خیلى متشکر هستم و تمام فرمایشاتى که فرمودند صحیح بود و گمان می‌کنم که فرمایشات ایشان تأیید عرایض بنده بود یعنى بنده یکى از دردهاى اساسى را که جنابعالى عرض کردند این بود که تصمیمات خلق‌الساعه گرفته می‌شود و دولت‌هاى مختلف و باید جلوى این کار را گرفت و خود جناب عالى هم این مطلب را تأیید فرمودید اگر بنده مسئله گوشت را به طور مثال عرض کردم به جهت این بود که موضوع گوشت در آن سؤال سابق حضرتعالى بود ناچار بودم که جواب عرض کنم برنج هم همین طور است گندم هم همین طور است چاى هم همین طور است واردات و صادرات هم همین طور است بنابراین بنده گوشت را من باب مثال عرض کردم در مورد قیمت زمین همین طور که فر مودند تصویبى دولت گرفت و حالا باید با پشتیبانى و تأیید مجلس شوراى ملى به مرحله اجرا در بیاید اما بنده می‌خواهم عرض کنم که همین مطلب زمین هم باید با یک هم هنگى با سایر کارها باشد و تا یک هیئت مخصوص مأمور رسیدگى به تمام جزئیات هر مرحله اقتصادى نباشد غیر‌ممکن است که این مملکت روى آسایش ببنید (صحیح است) امور اقتصادى اصولاً مثل زنجیر به هم متصل هستند قیمت ارز است، صدور هست، ورد هست، مصرف است ا‌صلاً یک چیزهایی است هم که نه بنده شاید هئیت دولت هم مجاز نباشد که راساً اظهار عقیده بکند مگر این‌ که در یک مرکز قاب اعتمادى این مسائل رسیدگى بشود بنده یقین دارم که آقایان هم عرایض بنده را تأیید خواهد فرمود و خود جناب عالى هم تأیید می‌فرمایید در مورد میدان‌هایی که فرمودید ما دو سه میدان اول درست کردیم حالا اگر بدانید چه مشکلاتى در بین هست و شهردارى بدبخت براى این‌ که جنس به این میدان‌ها برساند باید یک ساعت بعد از نصف شب ماشین‌هاى شهردارى بروند از دروازه خارج ببرند به میدان امین‌السلطنه تا خیابان استامبول و دوباره برود پشت پارک شهر و برگردد به میدان شهناز با این زحمات به آقایان عرض می‌کنم به نتیجه خواهد رسید و با این زحمت و مررات براى این است در این کار منافى براى اشخاص هست و به منافع افرداى برخورد خواهد کرد ولى امید‌وارم با خواست خدا و با تأیید آقایان عملى شود و به نتیجه برسیم اما مسئله کامیون‌هایی که را افتاده‌اند به نظر بنده خیلى بى‌نتیجه نبود و بنده هیچ وقت ادعا نمی‌کنم هر کارى که کردم حتماً خوب بوده است و گلستان شده است اما به هر حال به این نکته توجه داشته باشید که ما آنچه در خودمان هست نسبت به احتیات مردم عمل می‌کنیم و با تأیید آقایان امیدواریم کارى براى مملکت انجام دهیم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى ارسلان خلعتبرى بفرمایید سؤالاتان را مطرح بفرمایید

خلعتبرى- آقاى وزیر اقتصاد راجع به تعطیل معدن کلندرور جواب بدهند بنده بعد از ایشان عرض خواهم کرد

نائب رئیس- آقاى وزیر اقتصاد ملى بفرمایید

+++

وزیر اقتصاد ملى (کاشانى)- سؤالى از طرف آقاى ارسلان خلعتبرى بنده رسیده.

معاون وزارت دارایی (انورى)- اجازه بفرمایید این سؤال مربوط به وزارت دارایی است بنده باید جواب عرض کنم.

نائب رئیس- حالا بفرمایید توضیح بدهید بعد ایشان صحبت خواهند کرد

معاون وزارت دارایی- سؤال جنانب آقاى ارسلان خلعتبرى راجع به تعدیل معدن گلندرود است چون سابقه در وزارت دارایی نبود این قسمت را از سازمان برنامه سؤال کرده‌ایم دو سه مرتبه هم تعقیب کرده این هنوز جواب نداده‌اند امیدوارم در هفته آینده بتوانیم توضیحاتى از سازمان برنامه بگیربم و جواب عرض کنم.

خلعتبرى- آقاى رئیس سؤال بنده را جواب ندادند قرار شد که هفته آینده جواب بدهند.

نائب رئیس- هفته آینده جواب خواهند داده آقاى عمید نورى سؤالى از آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى کرده‌اید بفرمایید.

5- سؤال آقاى عمید نورى راجع به صدور و حمایت مازاد برنج (ضمناً سه سوال تقدیم نمودند) و جواب آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

عمید نورى- بسیار خوشبخت هستم که جناب آقاى علم یک مژده‌ای دادند که اگر عملى بشود یک فکرى براى اقتصاد مملکت می‌شود و آن اجراى منویات اعلیحضرت همایونى است در تشکیل یک هیئت صلاحیتدارى که به طور ثابت بتواند امور اقتصادى مملکت را تحت مطالع بگیرد و بدون مطالعه و هماهنگى بودن امور اقتصادى عملى اجرا نشود و حقیقتاً اگر این اقدام زودتر از این در مملکت برداشته می‌شد شاید گرفتار یک مشکلاتى که حالا هستیم نمی‌شدیم همین ساختمان سد کرج که این روزها مورد بحث واقع شده و حتى در کمیسیون برنامه مجلس شوراى ملى هم مطرح شد دیدیم که در نتیجه یک اقدام متناقض اقتصادى است در حالى که بایستى قبلاً این دو مرکز با هم هماهنگ باشد و یک مرکز هم آهنگى این مطلب را منعکس کند چون عمل نشده نتیجه‌اش برخورد به این اشکال است براى این‌ که سد‌کرج که اساس پروژه‌اش را کمپانى مترو پلیتن و چند کمپانى دیگر و اداره ‌آمریکا که بعد به مولیسن مودسن داده شد مطالعه کردند اساس ایجاد سد‌کرج بر نیروى 70 هزار کیلو وات برق بود ولى در جراین امر یک عمل دیگرى شد تا این‌ که بانک صادرات و واردات هم تأیید کرده بود که براى این کار و نقشه که قابل برگشت نیست کمک کند و قرض بدهد یک مرتبه معلوم شد که احتیاج برق تهران و 75 هزار کیلو وات که می‌بایستى از سد‌کرج تأمین بشود تبدیل شده به یک عملى که 50 هزار کیلو واتش را با خرید یک کارخانه برق تأمین کند و چون این موضوع جدا شد و 50 هزار کیلو وات برق به وسیله یک کارختان تأمین شد نتیجه‌اش این شد که آن اهمیت سد‌کرج از نظر 75 هزار کیلو وات کاسته شد (بوربور- این طور نیست احتیاج به برق تهران خیلى بیش از این‌هاست) جناب آقاى بوربور تشریف نداشتند این‌ها توضیحات آقاى مهندس طالقانى و آقاى ابتحاج بود که در حضور تمام اعضاى کمیسیون برنامه مجلس گفته شد و در مطبوعات هم منعکس گردید بدانید که خلاف عرض نمی‌کنم مقصود این است که توجه داشته باشید وقتى که وضع اقتصادى مملمکت ما با هم هم‌آهنگ نبود از یک جا به جاى دیگر سر خورد نتیجه‌اش این است قدم‌هاى بلندى که باید برداشته شود سست می‌شود و عکس‌العمل تبلیغات آن هم در جامعه بد خواهد بود موضوع سؤال بنده هم یکى از انحنا‌ این امور است یعنى موضوع برنج است تصدیق بفرمایید که یکى از مهم‌ترین محصول شمال ایران برنج است و البته وظیفه خودمان مخصوصاً وزارت اقتصاد ملى این است که تحت حمایت از محصولات داخلى را پیدا کند و اجرا نماید و این امرى نیست که منحصر به مملکت ما باشد ما بایستى از دولت‌ها و کشورهاى بزرگ سرمشق بگیریم و از روش آن‌ها استفاده کنیم همین امروز صبح یک مطلبى به من گفتند که در آمریکا جناب آقاى وزیر اقتصاد ملى را از داخله‌ آمریکا از معدنچى آمریکا تنى هزار و 15 دلار می‌خرد و خیلى تعجب خواهید فرمود در صورتى که دولت آمریکا همان کرم را از دولت ترکیه و یا ایران تنى 35 دلار می‌خرد و این چه دولتى است که این جنس را با تنى 35 دلار می‌تواند از خارج بخرد تنى هزار و پانزده دلار از معدنچى خودش می‌خرد ولى در نتیجه همین رویه اقتصادى و حمایت اقتصادى است که ‌آمریکا داراى چنین موقعیتى است در دنیا که در دنیا حکومت واقعى و معنوى می‌کند (مهندس جفرودى- برنج را هم بفرمایید) ولى متأسفانه ما در قبال امور‌خارجه خودمان درست عکس این کار را می‌کنیم در همین موضوع برنج دولت نشست یک گوشه کنارى دقت کرد که ببیند موضوع برنج چعه می‌شود تصادف شد اصلاً تضادفى بود در سال 30 و 31 قیمت بازار برنج در خارج بالا رفت دولت همین که کمین خودش را کرد و دید قیمت برنج بالا رفته و دید حالا موقعى است که می‌تواند هجوم به برنج بکند و از این هجوم یک استفاده‌ای براى خودش به دست بیاورد حمله کرد به برنج و موضوع آن پروانه‌بازى معروف که روى پرونده‌اش در کمیسیون عرایض بحث شد و مورد مطالعه قرار گرفت که پروانه دادند که استفاده‌هاى سوء ازش کردند و هم برنج را در آن موقع از بین بردند، بنده خاطرم می‌آید که در کانون وکلا ما آن موقع جلسه داتشیم موضوع شکایت سفیر اندونزى مطرح شد پروانه 15 هزار تن برنج براى دولت اندونزى دادند دولت اندونزى یک دولت بزرگى است واقعاً اجتیاج به برنج ما داشت و اولین معامله‌ای بود که می‌خواستیم با دولت کنیم و بازار برنج را توسعه بدهیم (ارباب- خیانت کردند) متأسفانه همانطور که فرمودید خیانت کردند و سفیر اندونزى آمد کلاهش را زد زمین و گفت دیگر من با دولت و ملت ایران معامله نمی‌کنم این یک جایی است که دولت ایران باید از محصول برنج شمال ایران حمایت کرده بشاد و تقویت بکند دخالت به حساب استفاده شخص براى مؤسسات دولتى پیش آمد هم برنج به زمین خورد و هم آبروى مملکت ما در مقابل یک کشور اسلامی ‌که احتیاج زیادى به برنج ما داشت از بین رفت (دکتر جزایرى- و موضوع پرونده کلاهبردارى بزرگى شد) بله کلاهبردارى و دلال‌بازى بزرگى شد اطلاع دارم بعد از سال 31 فساد این دلال‌بازى به حدى شد که متأسفانه دامنگیر خیلى از وکلاى دوره 17 هم شد که خواستند آن‌ها را آلوده بکنند و از همان راه‌ها بود که مجلس شوراى ملى را کوبیدند و ضمینه چیدند براى این‌گونه اتفاقات به هر حال کارى به آن موضوع ندارم در سال 32 قیمت برنج در بازار دنیا پایین آمد و هم در نتیجه این عدم توجهى که دولت در سال 31 به کار برد یعنى سوء عملى که شد بازار برنج پایین آمد معهذا دولت یک سیستم وسطى را در نظر گرفت هم برنج را ظاهراً آزاد گذاشت و هم در اختیار شرکت معاملات خارجى قرار داد و نتیجه هم دخالت شرکت معاملات خارجى بود که مقدار زیادى برنج در خرمشهر ماند و پوسید و شرکت هم به عنوان این کسر ضرر خود را جبران کند پرداخت به کارهاى دیگر و باز هم از اعتبار و حیثیت برنج کاسه شد قوا این‌ که در مورد برنج شرکت معاملات خارجى آن موقعى مکه جناب اقاى دکتر مشیر فاطمی‌تشریف داشتند یک مراقبت‌هایی شد و یک معاملات خوبى کردند ولى البته این معاملات موقف ماند به هر حال امسال سالى است که میزان محصول برنج نسبت به سال قبل بیشتر است در بولتین سازمان برنامه یک احصائیه‌ای را دیدند که (جناب آقاى وزیر اقتصاد ملى توجه بفرمایند) نوشته بود که سال گذشته 117 میلیون تن صادرات برنج در آمریکا و کشورهاى آزاد بود به استثناى شورى و چین این رقم را نوشته بود 17 درصد محصول برنج نسبت به سال پیش بیشتر شده است خوب ملاحظه بفرمایید یک چنین رقم قطعى شما دارید که 17 درصد برنج نسبت به سال پیش بالا رفته یک همچو وضعى بعد بازار برنج هم براى ایران ایجاد شد که همانطورى که جناب آقاى خلعتبرى در چند جلسه قبل تذکر دادند ژاپن با این‌که مسافت ژاپن با ایران تقریباً مساوى یا کمتر از این‌جا تا اسپانیا است از اسپانیا شصت هزار تن برنج خریدارى کرد و این مسافت زیاد و دور را طى کرد و برود و خرد و از ایران با این‌ که معملات پایاپاى و غیر یا غیر پایا‌پاى و تجارتى داشت از ایران برنج نبرد پس بنده اعلام خطر می‌خواهم بکنم جناب آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى مخصوصاً در این موقع که خوشوقت هستم جناب آقاى دکتر فضل‌الله مشاور که هم خودشان یکى از مطلعین اقتصاد هستند (صحیح است) و هم مازندرانى هستند و هم در شرکت معاملات خارجى رئیس و مدیر‌عامل بودند و خوب خوب به این موضوع وارد هستند و البته ‌امروز مردم شمال به ایشان توجه دارند که بایستى یک فکر صحیح و عاجلى براى نجات مردم شمال در این خطرى که از نظر از بین رفتن محصول برنج هست به کار برند (مهندس جفرودى- آقاى کاشانى هم وارد هستند) عرض کنم جناب آقاى کاشانى البته بنده ایشان را از نظر سابقه‌شان عرض کردم همانطورى که عرض کردم بازار برنج در خارج خیلى روى نقش نسبت به سابق کاسته شده و مخصوصاً برنج امسال آن طورى که ما پیش‌بینی می‌کنیم شاید 100 هزار تن یا 80 هزار تن مازاد پیدا بکنند بنابراین با این وضع سؤال کردم که بینم وزیرآقاى کفیل اقتصاد ملى چه فکرى براى حمایت برنج شمال کرده‌اند‌؟ بنده در ترکیه از یکى از وزرا‌ پرسیدم که شما چه جورى حمایت می‌کنید از محصولات؟ گفت که ما گندم را به قیمت‏ گران می‌خریم ولى به قیمت ارزان صادر می‌کنیم (صفارى- این‌جا کاملاً معکوس است) این مسلم است ترکیه با این حمایت اقتصادى که دارد این ‌طور جلو می‌رود که ما از زمین و هوا و اتومبیل رو و هر جا که عبور کردیم ما دیدیم جایی نبود که قابل کشت باشد و این ملت کشت نکرده باشد حالا بنده فکر می‌کنم با این وضع بدى که براى برنج پیش آمده و از ان طرف مازندرانى و گیلانى هم برنج را به زحمت می‌کارد آقایان می‌دانید برنج در اصل به رنج بوده است یعنى محصولى که به زحمت و رنج به دست می‌آید خوب یک همچو محصولى که به زحمت و رنج تهیه و تحصیل می‌شود این محصول را باید این‌جا نگه داریم و تمام مازندران و گیلان

+++

در وحشت هستند که دچار چه بدبختى بشوند بنده معتقد هستم که توضیحات کافىشان را اگر ممکن است مرحمت بفرمایند یا ما قانع می‌شویم یا عرایض دیگرى بعد از عرض خواهیم کرد و ضمناً سؤال دارم از وزارت اقتصاد ملى راجع به عمل نقل و انتقال و یکى هم از وزارت پست و تلگراف.

نائب رئیس- آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

کفیل وزارت اقتصاد ملى (کاشانى)- مطالبى که جناب آقاى عمیدى نورى فرمودند مدتى است مخصوصاً در این دو ماه و نیمه که بنده در وزارت اقتصاد ملى هستم مشغول مطالعه این مطالب هستم خوشبختانه به نتیجه‌هایی هم رسیده‌ام و حالا بنده به طور مختصر عرض می‌کنم سوال جناب آقاى عمید نورى دو قسمت است یکى این‌ که چه نقشه‌ای براى تأمین صادرات برنج محصول سال 1334 کشیده شده است؟ این نقشه است مشغول مطالع هستیم والا ده هزار تن روى کاغذ یا 15 هزار تن عملاً در قرارداد با شور روى‌هاى گذاشته‌ایم 15 هزار تن عملاً پارسال 25 هزار تن بود امسال 40 هزار تن گذاشته‌ایم که 15 هزار تن اضافه بر پارسال است ولى البته این کم است و دردى دوا نمی‌کند و بیش از این باى برنج صادر بشود که البته از راهاى دیگر باید عمل بشود در این خصوص هم عرض می‌کنم که اقدامات بسیار بسیار جدى به وسیله خود ما وزارت امورخارجه دارد می‌شود که به کشورهاى دیگر برنج صادر بکنیم (صادق بوشهرى- برنج‌هاى مال جنوب هم پوسیده پوسیده را صادر می‌کنید؟) محصول 34 را عرض می‌کنم برنج سال قبل پوسیده درست است به آن هم می‌رسیم آن صادر نمی‌شود امیدوارم که موفق بشویم با آن اقداماتى که به وسیله وزارت امورخارجه داریم می‌کنیم یک مقدار زیاى هم از راه جنوب صادر کنیم سؤال دوم من این است که چه فکرى براى حمایت کرده‌اید؟ البته صدور برنج با وضع فعلى که پیدا کرده است در داخله یا در خارجه لازم است که حمایت بشود و محصول براى سال 33 مقراراتى وضع شد که یکى از طرق صدور برنج مورد حمایت قرار بگیرد متأسفانه تنزل خیلى شدید قیمت برنج در بازارهاى دنیا این حمایت کم بود و استفاده نشد معهذا بر‌خلاف آنچه جناب آقاى دکتر جزایرى فرمودند که 41 هزار تن برنج توى دست ما مانده این طور نیست 40 هزار تن نمانده اگر مانده باشد سه چهار هزار تن است نه 40 هزار تن اما فکرى که ما براى حمایت کرده‌ایم به نظر بنده الان زود است که تصویب‌نامه صادر کنیم اما این میزانى که جناى آقاى عمید نورى فرمودند در خارجه این هنوز قطعى قطعى نیست نه وضع برنج در داخله ما قطعى است و نه در خارجه چون هنوز سه چهار ماه به فصل به دست آمدن مانده بنابراین صریح عرض می‌کنم که نسبت میزان حمایتى که برنج لازم دارد و آن میزان هم بستگى دارد که وضع محصول در داخله کشور و قیمت واقعى برنج صدورش مورد حمایت قرار خواهد گرفت و شاید لازم باشد ده بیست روز یا یک ماه دیگر که ما بتوانیم ببینیم به طور قطع وضع برنج در این‌جا و خارجه چیست و روى آن وضع تصمیم بگیریم گفته شد که سال قبل این حمایتى که کردند بر‌گردند یعنى در آذر ماه تصویب‌نامه صادر کردند البته یک مقدارى دیر بود گرچه در آبان برنج به دست می‌آید و در آذر ما تصویب‌نامه صادر شد و آذر آن قدر دیر شد ولى امسال تا آذر نخواهد کشید و بنده عرض کردم منتهى تا یک ماه دیگر همین قدر که وضع برنج همین قدر که میزان آن معلوم شد وضع حمایت معلوم خواهد شد بنده به طور کلى مطالبى که جناب آقاى عمید نورى فرمودند جواب عرض کردم در هر دو مطلب که هم براى صادرات داریم فکرى می‌کنیم و هم براى حمایت برنج که مورد حمایت قرار خواهد گرفت و امیدوارم که تا یک ماه دیگر بتوانیم نتیجه قطعى این اقدامات را به عرض برسانم.

6- معرفى آقاى دکتر فضل‌الله مشاوره به معاونت وزارت اقتصاد ملى به وسیله آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

کفیل وزارت اقتصاد ملى- از فرست استفاده می‌کنم آقاى دکتر فضل‌الله مشاور را که از جوانان تحصیل کرده‌اند و در کارهاى اقتصادى هم کار کرده‌اند به معاونت وزارت اقتصاد ملى معرفى می‌کنم (مبارک است)

نائب رئیس- آقاى عمیدى نورى.

عمیدى نورى- توضیحات جناب آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى (معذرت می‌خواهم) حاکى از این کلیات بود و حال آن‌که در مورد اقتصاد با ارقام و اعداد باید سر و کار داشت یک رقم را که واقعاً صحیح فرمودند و رویش عمل کرده‌اند آن را تذکر داده‌اند یعنى مذاکره براى صدور 40 هزار تن برنج به شورى و البته رقمی‌است که مطالعه رویش زیاد شده و امیدوار هستیم که انشاءالله این کار بشود ولى بنده معتقد هستم جناب آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى در برنج مخصوصاً نباید منحصر به این باشد که کى شوروی‌ها مایل بشوند برنج ایران را بخرند یا کى نخرند باید.

یک کنتنژانى اصولاً براى برنج معلوم باشد و یک آمارى وزارت اقتصاد ملى داشته باشد که طبق این آمار معلوم باشد اساساً شما چقدر برنج دارید همانطورى که فرمودید بنده روى اطلاعات محلى در این حدود این حساب را پیدا کردم و علتش این بود که در دولت سابق شاید آقایان نمایندگان گیلان هم تشریف داشتند یک کمیسیونى تشکیل شد در اطاق آقاى احمد حسین عدل و نماینده برنج‌کاران شمال و نماینده وزارت کشاورزى هم آن‌جا بودند از مجموع اطلاعات این‌ها طورى به دست آمد که پارسال گیلان و مازندران در حدود 80 هزار تن مازدا برنج داشته و امسال از نظر این‌ که تصور می‌کنم وضع محصول بهتر باشد پیش‌بینی می‌شود که خیلى بیش از 80 هزار تن مازدا برنج خواهد داشت بنابراین درهمین حدود اطلاعات خودمان می‌توانیم معتقد بشویم که 80 هزار تن کمتر مازاد نخواهیم داشت حالا بیشتر بشود قیمت را هم که فرمودید صحیح است قیمت بازار خارج این است و علت این هم که ما حمایت دولت را می‌خواهیم براى همین است ما می‌گوییم چرا دولت متضرر است قیمت که رفت بالا دست می‌اندازد روى برنج می‌گوید که من شریکم و با این شرکت می‌زند توى سر برنج و منفعت می‌برد و آن موقعى که برنج بازارش خراب است می‌گوید به من چه آقا در کجاى دنیا در کدام مملکت این ‌طور است که هیئتى به نام دولت حکومت کند بر مردم و افرداش این‌جور اوکازیون طلب بشود و استفاده از موقعیت می‌کنند؟

بنده عرض می‌کنم دولت آمریکا کرم را در داخل کشور خودش تنى 115 دلار می‌خرد و حال آن‌که در ترکیه 35 دلار است چرا این کار را می‌کند براى این‌ که می‌خواهد قیمت داخلى خودش را حفظ کند بنده عرض می‌کنم که شما هزار راه دارید الان با کشور ژاپن یا چکسلواکى با لهستان با ایتالیا و آلمان با همه اینها قرارداد پایاپاى دارید اینها پیشنهاداتى دارند کارخانه بدهند چه بدهند چه بدهند از نظر احتیات خودشان ما چرا این کا را نکنیم این‌ها را در مقابل احتیاجاتى که از ما دارند بگیریم و به آن‌ها محصول خودمان را بدهیم البته همان طورى که فرمودید یک وعده‌ای داده‌ای که به وسیله وزارت امورخارجه یک اقداماتى دارد می‌شود کاملاً صحیح است. این مکاتبات شاید قطرش هم خیلى در پرونده‌ها زیاد باشد و اغلبش هم در پشت جعبه آئینه‌ها باقى خواهد ماند ولى روز و ساعات می‌گذرد و آن برنج کار بدبخت محصولش در دستش می‌ماند و باز امسال به روز‌گار پارسال و اسبق خواهد رسید بنده از وزیر کفیل وزارت اقتصاد ملى رقم و اعداد می‌خواهم در این مورد به خصوص و واقعاً از ایشان تشکر می‌کنم که اگر این مسئله را حل کنند که رقم برنج را پیدا کنند انشاءالله و تا دو، سه ماه دیگر به ما بفرمایند که این 100 هزار تن را ما این‌جور تقسیم کردیم تا این‌ که کشورهایی که معاملات پایاپاى داریم و ان وقت مدرم شمال به شما تبریک می‌گویند و حقاً خودتان تصدیق می‌فرمایید که جوابى که شما خواهید داد جوابى است که مردم قانع بشوند بنده ایجا می‌بینم که اگر به بیلاق شرکت خودتان مراجعه بفرمایید در همین معامله برنج که در سال گذشته دولت رویش عمل کرد 12 میلیون شرکت استفاده کرد این 12 میلیون استفاده از کجاست این استفاده نیست این جق برنج‌کار بود که گرفته شد و گفتند ما استفاده کرده‌ایم آقا شما جایی که استقاده است می‌روید استفاده می‌کنید و جایی که باید به مردم کمک بکنید می‌گویید بازار خراب است و بنده خیال نمی‌کنم که این جواب قانع کننده‏ باشد.

7- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن‏

نائب رئیس- آقاى وزیر پست و تلگراف فرمایشى دارید؟

وزیر پست و تلگراف- مهندس اشرافى- با اجازه آقایان یک لایحه‌ای است که مربوط به چاپ تمبر است خدمت ریاست محترم مجلس شوراى ملى تقدیم می‌کنم.

استدعا می‌کنم زودتر توجه بفرمایید که این لایحه تصویب بشود براى این‌ که همانطورى که آقایان مستحضر هستند تمبر هم حکم اسکناس دارد و اشخاصى که علاقه به کلکسیون تمبر دارند سابقاً از لحاظ زیبایی تمبر ما یک مبلغ زیادى ارز وارد مملکت ما می‌شد ولى چون تمبر به مرور در مطبعه مجلس و سایر مطابع چاپ شد آن اهمیت سابق خودش را از دست داد به طورى که اخیراً یک تعداد زیادى جعل شد و از این حیث یک ضررى هنگفتى به مملکت وارد آمد این است که خواستم استدعا کنم توجه بفرمایید که زودتر این لایحه تصویب بشود.

نائب رئیس- آقاى وزیر فرهنگ فرمایش دارید

وزیرى فرهنگ- بنده منتظر سؤال بودم که جواب عرض کنم‏

8- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت راه‏

نائب رئیس- آقاى معاون وزارت راه‏

معاون وزارت راه (مهندس هدایت)- لایحه‌ای است راجع به عوارض فرود هواپیما (ارباب- آقا این را براى چه می‌گیرید؟ شما که راهى نمی‌سازید) این براى هواست عیناً تقدیم می‌کنم‏.

9- تعیین موقع و دستور جلسه- ختم جلسه‏

نائب رئیس- در کمیسیون همکارى بین مجلسین یک موضوعى صحبت شد که ناچار باید یک جلسه خصوصى تشیکیل بشود این است که جلسه را تعطیل می‌کنیم جلسه آینده روز یک شنبه ساعت 9 صبح خواهد بود

 (مجلس یک ساعت پیش از ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى‏ - نور‌الدین امامى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294961!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)