کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌ ‌
[1396/05/30]

جلسه: 133 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 28 خرداد ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: سلطانمراد بختیار- مشایخی- دکتر امیر نیرومند

3- تقدیم شش فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر جزایری- دکتر پیرنیا- ارباب- فرود- خلعتبری- حمیدیه

4- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس در باب همکاری مجلس و دولت در تصویب لوایح مفیده

5- بقیه مذاکراه و تصویب گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به منابع کف دریا

6- طرح گزارش کمیسون پست و تلگراف راجع به شور اول به قرارداد بین‌المللی ارتباطات دور

7- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول عهدنامه مودت بین ایران و ایتالیا

8- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول موافقت‌نامه همکاری اقتصادی بین ایران و آلمان

9- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد جلوگیری از کشتار دسته جمعی

10- تقدیم یک فقره طرح قانونی و یک فقره سؤال به وسیله آقایان خلعتبری و کریمی

11- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه عضویت در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

12- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قراردادهای ژنو

13- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول عهدنامه مودت بین ایران و ایسلند

14- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌ ‌

 

 

جلسه: 133

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 28 خرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: سلطانمراد بختیار- مشایخی- دکتر امیر نیرومند

3- تقدیم شش فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر جزایری- دکتر پیرنیا- ارباب- فرود- خلعتبری- حمیدیه

4- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس در باب همکاری مجلس و دولت در تصویب لوایح مفیده

5- بقیه مذاکراه و تصویب گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به منابع کف دریا

6- طرح گزارش کمیسون پست و تلگراف راجع به شور اول به قرارداد بین‌المللی ارتباطات دور

7- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول عهدنامه مودت بین ایران و ایتالیا

8- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول موافقت‌نامه همکاری اقتصادی بین ایران و آلمان

9- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد جلوگیری از کشتار دسته جمعی

10- تقدیم یک فقره طرح قانونی و یک فقره سؤال به وسیله آقایان خلعتبری و کریمی

11- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه عضویت در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

12- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قراردادهای ژنو

13- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول عهدنامه مودت بین ایران و ایسلند

14- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

‌(مجلس دو ساعت و یک ربع پیش از ظهر به ریاست سردار فاخر حکمت تشکیل گردید).

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان یار افشار- دکتر عمید- قوامی‌- حائرى‌زاده- عبدالرحمن فرامرزى- محمود ذوالفقارى- بزرگ ابراهیم- امید سالار- بهادرى- مهندس شاهرخشاهى- ثقه‌الاسلامی- ‌مکرم- کى نژاد- اعظم زنگنه- میراشرفی- مهندس جفرودى- تفضلى- سهرابیان- دولتشاهى- رضایی- اورنگ- امامی‌خویی- پیراسته- محمود افشار

غائبین بی‌اجازه- آقایان: دهقان عبدالحمید بختیار

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با اجازه- آقایان کاشانیان 30 دقیقه- مهندس ظفر- سى دقیقه دکتر سعید حکمت- چهل و پنج دقیقه- فرود یک ساعت خاکباز- یک ساعت و ده دقیقه صدرزاده یک ساعت و ده دقیقه شوشترى یک ساعت و ده دقیقه فرید اراکى یک ساعت و ده دقیقه بهبهانى یک ساعت و ده دقیقه دکتر جزاریرى- یک ساعت و پنزده دقیقه تیمور تاش- یک ساعت و ده دقیقه صادق بوشهرى یک ساعت و چهل دقیقه نراقى یک ساعت و چهل دقیقه دکتر حمزوى سى دقیقه دکتر افشار یک ساعت و پانزده دقیقه اریه یک ساعت و چهل و پنج دقیقه‏

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست اظهارى نشد صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان سلطانمراد بختیار- مشایخى- دکتر امیر نیرومند

رئیس- سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند آقاى سلطانمراد بختیار

سلطانمراد بختیار- در چند جلسه قبل جناب آقاى ارسلان خلعتبرى راجع به ‌امور کشاورزى مملکت مطالبى به عرض مجلس شوراى ملى رساندند که بنده خواستم در تأیید فرمایشات ایشان به عرض نمایندگان محترم برسانم یکى از محترمین عواملى که در این مملکت مممکن است براى مردم نتیجه داشته باشد موضوع کشاورزى است (صحیح است)

(عبدالصاحب صفایی- تذکر به موقعى است) متشکرم، اگر جمعیت مملکت را بیست میلیون فرض کنیم مسلماً 15 میلیون نفر از اهالى ما کشاورز هستند و زراعت می‌کنند ولى متأسفانه وضع زندگى کشاورزان و ایلات بد است براى این‌ که یک نفر کشاورز از سى سال پیش تا‌کنون کوچکترین تغییرى در وضع زندگیش پیدا نشده است در صورتى که اگر بخواهیم حساب کنیم راجع به بقیه ‌امور این مملکت همه چیز ترقى کرده است یعنى بهداشت و فرهنگ و کلیه ‌امور در این مملکت ترقى کرده است به غیر از کشاورزى و حالا هم مردمی‌که در تمام ایران کشاورزى می‌کند یک گرفتارى بسیار زیادى دارند و بنده خوشقتم که جناب آقاى علاء از مسافرت برگشته‌اند و به ایران تشریف آورده‌اند و انتظار دارم ایشان حالا که براى اولین مرتبه به مجلس تشریف آوردند یک اقداماتى بفرمایند که کشاورزان این مملکت بتوانند استفاده‌هاى بیشترى از کار خودشان ببرند. کشاورزان مملکت ما احتیاجات بسیار زیادى دارند اگر یک نفر کشاورز را بخواهید زندگیش را حساب بکنید در

+++

تمام مدت سال ممکن است که بتواند 7 یا 8 خروار گندم بدست بیاورد و کلیه قیمت این گندم متجاوز از 800 یا 900 تومان نخواهد بود در صورتى که اگر همان کشاورز به شهر بیاید و عملگى کند مسلماً در حدود دو هزار تومان در سال کار می‌کند و یکى از عللى که بیشتر کشاوزان کارهاى خود را در ده ول می‌کنند و به تهران یا شهرهاى بزرگ می‌آیند براى این است که در شهرهاى بزرگ وسیله براى تمام کارهایی که دارند موحود است مثلاً فرض کنید در تهران کشاورزهایی می‌آیند کار می‌کنند نان را از قرار 5 ر 3 قران می‌خرند در صورتى که اگر در ده خودشان بمانند بایستى نان را از قرار کیلویی 6 یا 7 ریال بخرند و این باعث می‌شود که روز به روز جمعیت تهران زیاد بشود و مردم دهات به تهران و سایر شهرهاى بزرگ هجوم می‌آوردند و حال آن‌ که اگر دولت بیاید کارى بکند که جلوى این هجوم به تهران و شهرهاى بزرگ گرفته بشود بهترین راهش این است که قیمت محصولات کشاورزى را قدرى بالا ببرد مخصوصاً قیمت گندم را (صحیح است) (صارمى- نهایت ضرورت را دارد) براى این‌ که گندم یک قیمت بین‌المللی دارد قیمت بین‌المللی گندم بین 60 تا 70 دلار است و در مملکت ما هر تن گندم را 240 تا 260 تومان می‌خرند و این باعث می‌شود که فاحشى ما بین قیمت نفت گندم همجوار و مملکت ما وجود داشته باشد (صارمى- و ناچار می‌شویم که بعد از آمریکا بخریم) الان عرض می‌کنم وقتى که این عمل می‌شود چون در سرحدادت مملکت ما اشخاصى هستند که گندم را می‌خرند و به طور قاچاق از مرز خارج می‌کنند گندمی‌که ما تهیه می‌کنیم بعد خودمان مجبور‌ شویم گندم را از خارج بخریم مثلاً آمریکا و روسیه از قرار هر تنى 70 دلار بخریم و یک کرایه هم بدهیم و بیاوریم به خرمشهر و اگر بخواهیم از خرمشهر به یکى از شهرهایی که مورد احتیاج است (جاهاى خیلى دور آذربایجان را نمی‌گویم) به شهرهاى دیگر این گندم براى ما هرتنى 900 تومان تمام می‌شود پس اگر دولت یک تصمیمی بگیرد که گندم را به قیمت عادلانه بین‌المللی از زارعین بخرد به نفع مملکت است اما براى احتیاجات مردم و شهرهاى بزرگ هم بند فکر کردم و آن این است که ممکن است چون املاک مزروعى طبق جزء جمع سال‌هاى 1305 تا 1313 مالیات جنسى دارد دولت برای این‌ که تماسى هم بین مردم و مأمورین غله نباشد امکان ندارد که سه یا چهار برابرى که تعهدى که اشخاص براى مالیات یم دهند از مالک تعهد بگیرد که اولاً اختلافى بین مردم و مأمورین غله نباشد و در ضمن هم کارهایی کرده باشد که نان شهرهاى بزرگ که همیشه بایستى مردم زحمت‌کش دهاتى ایل‌نشین زحمت بکشند تا شهرها راحت زندگى بکنند آن هم تأمین بشود قسمت دومی ‌که می‌خواستم عرض کنم مربوط به کادر دامپزشکى و دامپرورى در این مملکت است چون بنده خودم کشاورز هستم جناب علم جنابعالى که می‌خندید (مهندس اردبیلى- آقاى علم خودشان سرکشاورزند) ولى استاد ما هستند تمام مملکت ما 500 نفر مأمور دامپزشکى دارد چه از دکتر و چه از کمک پزشک از این 500 چند نفر مسلماً دویست نفر از آقایان در تهران و شهرهاى بزرگ مشغول ریاست- معاونت- مدیریت و بازرسى هستند (مهندس اردبیلى- پشت میز‌نشین بفرمایید) بله به قول جنابعالى پشت میز‌نشین هستند فقط براى تمام این مملمکت 300 نفر مأمور دامپزشکى می‌ماند که 300 نفر اصلاً کافى نیست که بتواند امور دامپزشکى این مملکت را اداره بکند چند روز پیش از این بنده شنیدم که وقتى جناب آقاى دکتر امینى وزیر دارایی بودند به 400 نفر از کارمندان ادارى مالیات بر درآمد تهران را گفته بودند که حقوق‌شان را بگیرند ولى در اداره مالیات بر درآمد تهران کار نکنید و باز بنده اطلاع دیگر دارم که 1200 نفر دیگر در همان اداره مالیات بر درآمد تهران کار می‌کنند این چه جور تقسیمی ‌است که مالیات بر درآمد تهران 1600 نفر عضو دارد و دامپزشکى تمام مملکت باید فقط 500 نفر کارمند داشته باشد و چرا این عمل می‌شود (مهندس اردبیلى- 50 هزار نفر باید داشته باشد) براى این است که در دامپزشکى باید بروند در دهات و ایلات و مناطق عقب افتاده و به مردم یک کمکی‌کنند که در سرمایه مملکت یک اثرى خواهد داشت اما اداره دارایی ممکن است در تهران باشد و ممکن است وضع دیگرى داشته باشد که بنده بیش از این نمی‌خواهم عرض دیگری کرده باشم و حالا بنده استدعا می‌کنم دولت یک اقداماتى بکند و براى این موضوع دامپزشکى در مملکت اقلاً کارى کرده باشند که بتواند دامداران شب روز زحمت بکشند و گوسفند و گاو تهیه کنند و تقدیم تهران نشین‌هاى گل سرسبد بکنند که از این حیث وضع زندگی‌شان راحت باشند خوب دانشکده کشاورزى براى تهران است سد کرج براى تهران است لوله‌کشی براى تهران هیچ چییز براى ایلات و مرزنشین‌ها نیست در این طرف مرزها که ایلات می‌نشیند منتهى بدبختى و سختى زندگى می‌کنند در آن طرف مرز همه‌جور وسیله براى این‌ها هست نه مقصودم این دولت است نه در این دولت یا دولت سابق یا پنج دولت پیش این کار را کرده بنده استدعا می‌کنم یک فکر و اقدام اساسى براى کشاورزى و دامپزشکى این مملکت بکنید موضوع دیگرى که می‌خواستم به عرض آقایان برسانم موضوع بانک کشاورزى است در این مملکت ممکن نیست کشاورزى ترقى بکند مگر این‌ که ما یک بانک کشاورزى با یک قدرت کافى سرمایه وافى داشته باشیم که بتوانید به مردم کمک کند آقا بنده عرض نمی‌کنم که پول را بدهید به بانک کشاورزى به مالکین قرض بدهد بنده عرضم این است که اگر پول می‌خواهید به بانک کشاورزى بدهید و بسیار هم لازم است بدهید سرمایه بدهید و بانک را موظف کنید که بانک کشاورزى بتواند صندوق روستایی را تقویت بکند یکى نفر رعیت بیچاره که در گوشه‌ و کنار این مملکت مشغول زارعت است براى 200 یا 300 تومان وام گرفتن مجبور نباشد که هر روز بیاید به شهر التماس و خواهش و دوندگى بکند و بالاخره بعد از تمام این مدت به او 200 تومان قرض بدهند یا ندهند مثلاً در حوزه انتخابیه بنده فقط صندوق تعاونى که آن‌جا دارد 50 هزار تومانم سرمایه دارد در صورتى که بنده خودم این را عرض می‌کنم که اغلب به آقایان مالکین همان بانک کشاورزى با نداشتن سرمایه از نظر این‌ که قانون صحیح نیست 50 هزار تومان قرض می‌دهد این دو تا را چرا نمی‌آید با هم مخلوط کنید اگر الساعه هم پول ندارند دولت اقدام بکند که کمک به وضع پولى بانک کشاورزى بشود تا بانک کشاورزى برود همانطورى که جناب آقاى ارسلان خلعتبرى فرمودند درب منزل رعیا را بزنند و بگویند شما احتیاجتان چیست؟ و پول و احتیاجات رعیا را بدهند (امید سالار- ما حاضریم برویم در بانک را بزنیم) اما جریان دیگرى که بنده می‌خواستم به اطلاع آقایان برسانم موضوع استان دهم است که قبلاً به همکاران محترم که بنده افتخار همکارى آن‌ها را دارم عرض کردم استان دهم یکى از استان‌هاى عقب افتاده‌ای است که از تمام استان‌هاى دیگر کشور عقب‌تر است دلیلش هم این است در اقل شهرهاى کوچک کارخانه قند وجود دارد ولى در شهر اصفهان که بسیار خوب استعداد کشاورزى دارد متأسفانه آنچه آقایان اصفهانى‌ها اقدام کردند موفق نشدند یک کارخانه قند به اصفهان ببرند در صورتى که چغندر قند را در اصفهان می‌کارند و به وسیله کامیون به کارخانه قند شیراز و یا به کارخانه شاه‌زند حمل می‌کنند (دکتر مشیر فاطمى- شش سال است وعده می‌دهید) این شهر که این قدر استعدا دارد تاکنون موفق نشده‌اند که بتوانند یک کارخانه قندى در آن‌جا نسب کنند (ارباب- کارخانه قند بندرعباس را منتقل کنند به آن‌جا) نه قربان مال خودتان باشد موضوع دیگرى که بنده می‌خواستم به عرضتان برسانم مخصوصاً استدعا می‌کنم جناب آقاى علاء هم توجه بفرمایند موضوع کارگران کارخانجات شهر اصفهان است اصفهان 14 کارخانه دارد و بنده هم عرض نمی‌کنم که این کارخانجاتی که اصلاً دولت بیاید و پول به ان کارخانجات قرض بدهد بنده استدعا دارم که دولت یک توجهى بفرماید که وقتى که می‌خواهند براى این شهر کارى بکنند اقلاً یک عملیات مثبتى در آن شهر براى کارگرها به خصوص شده باشد اگر میل دارند این کارخانجات به دست دولت اداره شود یا اگر میل دارند به دست خود مدیران کارخانه‌ها اداره شود چون ملاحظه بفرمایید اغلب کارگرهایی که در آن‌جا هستند متجاوز از بیست سال کار کرده‌اند و جوانى خودشان را در این کارخانه‌ها گذرانده‌اند و منتهى صدمه را در این کارخانجات داشته‌اند حالا سزاوار نیست که این‌ها هر شب به منزل‌شان می‌روند نا امید باشند که ما فردا در کارخانه کار خواهیم داشت یا جواب می‌دهند که شما نبایستى از این به بعد به کارخانه بیایی و بنده شنیده‌ام مخصوصاً بعضى از کارخانجات اصفهان سه ماه است که حقوق کارگرها را نداده‌اند و این بیچارها که استطاعت ندارند و ذخیره ندارند که از آن استفاده کنند و امرار معاش کنند این‌ها ناچارند که هر روز قرض کنند و اشخاصى هم به این‌ها قرض می‌دهند نزول‌هاى گزاف می‌گیرند و ضمناً اشخاصى هم که یک اغراضى داشته باشند بیشتر می‌توانند. در موقعى که این‌ها وضع زندگی‌شان بد است آن‌ها را تحریک کنند و همه آقایان تصدیق می‌فرمایند که شکم گرسنه ایمان ندارد و چاره‌ای غیر از این ندارد که هر روز استدعا کند و تقاضا کنند که با هر ترتیبى که دولت می‌دهد با تمام حسن‌نیت حاضریم انجام بدهیم به شرط این‌ که یک کارى بکنید که خیال آن‌ها راحت باشد یکى دیگر بنده می‌خواستم راجع به آسایشگاه معلولین اصفهان عرض کنم که چون این شهر با کارخانه‌هایی که دارد احتیاج مبرى به یک آسایشگاه دارد از قرارى که بنده شنیده‌ام مدتى است که شروع کرده‌اند این آسایشگاه را براى اصفهان بسازند و استدعا می‌کنم حالا که دولت علاقه دارد کار مملکت پیشرفت بکنند و مردم هم بیچاره هستند و بیشتر بیماران آن‌جا کارگرانى هستند که در گرد و خاک رندگى می‌کنند همه‌اش با وضع بدنى آن‌ها مناسب نیست از این جهت یک اقدامی ‌بفر مایند که بلکه این آسایشگاه تمام بشود و مردم بتوانند بها این چند تومانى که مزد می‌گیرند اگر مریض شدند در این مریضخانه و آسایشگاه معالجه بشوند (مهندش اردبیلى- آسایشگاه مسلولین در تمام استان‌ها لازم است) بنده عرض نکردم در جاهاى دیگر لازم نیست بنده تقاضا می‌کنم در دولت در تمام استان‌ها آسایشگاه بسازد و اگر لازم باشد در آذربایجان دو تا بسازد موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم درباره دانشکده پزشکى اصفهان است از تمام چیزهایی که تا‌کنون به استان دهم کمک شده است یگانه اقدامی‌ که شده تأسیس دانشکده پزشکى اصفهان است براى این‌ که اگر اشخاص آمدند 7، 8 سال در تهران ماندند

+++

و طبیب شدند این‌ها دیگر به هیچ قیمتى حاضر نیستند بروند در شهرها خدمت بکنند یا در دهات مردم را معالجه بکنند و چندین شهر است که فعلاً دانشکده پزشکى یا دانشکده‌هاى دیگرى در آن‌جاها تأسیس شده است بنده استدعا می‌کنم یک اقدامی ‌بفرمایند که بتوانند این دانشکده را کامل کنند سال گذشته بنده با آقاى دولت آبادى رفتیم با آقاى وزیر بهدارى رفتیم صحبت کردیم ایشان دستور داده بودند که این دانشکده را ببندند پس از خواهشى که ما کردیم قرار شد که یک سال بگذارد و اگر دانشکده تکمیل نشده این دانشکده را ببندند این را هم بایستى عرض کنم که جناب آقاى دکتر امینى هم وزیر دارایی بودند بسیار کمک کردند و آنچه مقدور بود از لحاظ بوده براى دانشکده پزشکى اصفهان دادند ولى الساعه وضوع بدى دارد بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقایان توجه بفرمایند که این دانشکده پزشکى که حقیقتاً به درد تمام استان دهم که متجاوز از دو میلیون جمعیت دارد می‌خورد و ممکن است استان‌هاى دیگر هم از آن استفاده کنند یک اقدام فورى برایش بشود (احسنت)

رئیس- آقاى مشایخى.

مشایخى- بنده قبل از شروع عرایضم از این‌ که عمل جراحى جناب آقاى دکتر علاء به خوبى انجام شد و رفع نقاهت‌شان شده است اظهار خوشبختى می‌کنم و امیدوارم که با سلامتى که تحصیل فرمودند بتوانند براى کشور خدمات بهترى انجام بدهند (انشاءالله) شأن حکومت مشروطه این است که نخست‌وزیر یعنى آن کسى که در رأس قوه مجریه است و همچنین وزرا‌ او که انجام امور وزارتخانه‌ها را به عهده‌ دارند مورد اعتماد و تأیید اکثریت نمایندگان مجلس شوراى ملى باشند موافقت نمایندگان مجلس نخست‌وزیر و وزراى او مبتنى بر دو پایه اساس است اول آن‌ که برنامه دولت بر اساس مصلحت کشود و براى کشور مفید باشد و به علاوه عملى و قابل انجام باشد دوم شخص نخست‌وزیر پاک و فعال و مدبر و داراى حسن‌نیت باشد (افشار صادقى- هستند) و اطمینان حاصل شود که او وزراى او عملى بر‌خلاف منافع کشور نخواهند داد

به نظر بنده در مملکت ما مهم‌ترین و مؤثرترین چیزى که موافقت نمایندگان مجلس شوراى ملى را نسبت به یک نخست‌وزیر و نسبت به یک دولت جلب می‌کند یکى از این دو موضوع است اما این دو موضوع هم از امور نظرى است و بسته به طرز تفکر و بسته به عینکى است که افراد نمایندگان اشخاص و همه را به این عینک نگاه می‌کنند (میر اشرافى- مثل عینک خودتان)

البته من هم یکى از صاحب‌نظران هستم ممکن است دولتى یا شخصى به نظر بعضى از آقایان داراى خصایصى که عرض کردن باشد و به نظر من دیگر خصایص را نداشته باشند و همچنین ممکن است بعضى آقایان برنامه دولتى را خوب و مفید و مطابق مقتضیات وقت بدانند ولى بزم عده‌ای از نمایندگان دیگر برنامه مزبور مفید و یا عملى و یا مقتضى نباشد بنابراین اگر بعضى از نمایندگان موافق با دولتى باشند و با دولتى مخالفت کنند نباید مورد انتقاد و حمله واقع شوند هر کس از دریجه چشم خود به اشخاص به ‌امور نگاه می‌کند (مهندس جفرودى- باید از دریچه مصلحت مملکت باشد) و عقیده اشخاص اگر توأم با حسن‌نیت باشد اعم از موافق یا مخالف محترم است‏. در دوره هجدهم هم مجلس شوراى ملى و دولت سرکار آمده و دو نفر رئیس دولا یعنى جناب آقاى سپهبد زاهدى و جناب آقاى علاء مصدر کار را واقع شدند بنده به دولت جناب آقاى سپهبد زاهدى اعتماد داشتم از موافقین آن دولت بودم زیرا دو اصلى را که موجب موفقیت یک دولت و موجب موفقیت یک نفر نماینده مجلس است در آن دولت موجود می‌دیدم اولاً سپهبد زاهدى را مردى فعال و با انرژى و وطن‌پرست و شاه دوست و داراى حسن‌نیت تشخیص داده و یقین داشتم هیچ‌گاه به ضرر مملکت اقدام نخواهد کرد (میراشرافى- خود آقاى علاء هم در روز اول تصدیق فرمودند) الان هم تأیید فرمودند ثانیاً برنامه ایشان را مفید و به مصلحت کشور می‌دانستند و باید انصاف داد که ایشان در مدت نخست‌وزیرى خدماتى انجام دادند آقاى پسهبد زاهدى دو اقدام کردند که به عقیده بنده مورد تحسین باید واقع شود والا با توجه و راهنمایى اعلیحضرت همایونى امنیت ایجاد کردند و با کمک ارتش شاهنشاه بیگانه‌پرستان را سرکوب دادند و مملکت را از حال پریشان و آشفته سه سال قبل و از آن سکوت حتمی‌که چیزى نمانده بود به دست مخالفین عملى شود نجات داد دوم آن که در دوره حکومت خود مشکل نفت را که مانع و سد بزرگى براى اصلاحات بود حل کرد در هر حال اکنون ایشان رفته‌اند جناب آقاى علاء بر‌حسب تمایل بندگان اعلیحضرت همایونى و موافقت مجلس عهده‌دار نخست‌وزیرى می‌باشند بنده به چند جهت به دولت جناب آقاى علاء رأى اعتماد دادم و از جمله موافقین ایشان هستم (میراشرافى- احسنت همه موافقند) دو جهت موافق من همان چیزى است که قبلاً عرض کردم‏. شخص آقاى علاء به عقیده بنده و بلکه به عقیده جمع زیادى از آقایان مرد پاک (صحیح است) و بى‌آلایش (صحیح است) و شاه‌دوست و داراى حسن‌نیت است و وزرا‌ ایشان عده‌ای از ورزاى دولت آقاى سپهبد زاهدى هستند که قبلاً هم بنده با آن‌ها موافقت داشته‌ام و به حسن‌نیت و صحت عملشن مطمئن بودم و عده‌ای دیگر افرادى هستند که حسن شهرت دارند و تا‌کنون اعمال خلاف مصلحت از آن‌ها دیده نشده (میراشرفی- احسنت اقاى مشایخى) و بالخص یک نفر از آن‌ها جناب آقاى علم وزیر کشور می‌باشند که بنده به درایت و حسن‌عمل‌شان ایمان دارم و ایشان را شخصى شریف و با لیاقت می‌دانم (صحیح است)

ضمناً برنامه آقاى علاء ‌هم برنامه‌ای است که به نفع شکور و به مصلحت کشور است مبارزه با فساد جمله مختصر و کوتاهى است که متضمن معانى زیادى است دفع فساد مترداف با ایجاد صلاح است وقتى فساد از بین رفت صلاح جانشین آن می‌شود و این همان چیزى است که ملت ایران می‌خواهد و مملکت محتاج به آن است‏.

نظر شاهنشاه ما در امور کشور صائب است و مصلحت اندیشى اعلیحضرت همایونى شاهنشاه به خیر و صلاح مملکت است و چون دولت جنابعالى مورد علاقه و پشتیبانى کامل ذات مبارک شاهانه است صلاح مملکت در این است که نمایندگان مجلس شوراى ملى با دولت موافقت کنند به این لحاظ با دولت شما موافقیم و در پاره‌ای از جراید با صراحت می‌نویسند که مشایخى یک چند نفر دیگر جزء مخالفین دولت هستند اولاً قویاً تکذیب می‌کنم و ثانیاً به شما عرض می‌کنم که این‌ها مردمانى مغرضى هستند این‌ها کسانى هستند می‌خواهند براى دولت شما مخالف ایجاد کنند در صورتى که یک رئیس دولت متکى به پشتیبانى نمایندگان مجلس است و هر چه طرفداران آن دولت در مجلس زیادتر باشند براى ثبات بقاى آن دولت و اصلاح آن کشور مفید‌تر است بنابراین آقایان من به نام چند نفر از دوستانم من جمله آقاى سعیدى که آقاى سعیدى را هم نوشته‌اند که مخالف دولت است بنده عرض می‌کنم که دورغ می‌گویند همه موافق هستیم و این نوشته‌ها پشیزى ارزش ندارد (میراشرفی- این‌ها را آقاى تفضلى می‌نویسند) من اسم نمی‌برم آقایان مخبرین به عرض‌تان می‌رسانند آنچه نوشته‌اند در روزنامه‌ها بر‌خلاف حقیقت است مشخص موافق و مخالف با دولت رأى دادن و رأى ندادن است بنده به کدام لایحه رأى نداده‌ام یا رأى مخالف داده‌ام؟ چرا سم‌پاشى می‌کنند؟ (عبد‌الصاحب صفایی- اگر هم مخالف باشید روى اصول مشروطیت عیبى ندارد) من اگر مخالف باشم می‌گویم من صریح‌الهجه هستم و زندگى سیاسى من روشن است و اگر روزى چیزى را موافق مصلحت کشور نداند عملاً مخالفت خواهم کرد و مطالب دیگرى که بنده از نظر اهمیت موضوع آن را لازم می‌دانم توجه آقاى نخست‌وزیر و جناب آقاى وزیر کشور را به آن جلب کنم موضوع تأمین آب و برق تهران است در دولت سابق بر اثر مطالعاتى که از چند سال قبل در جریان بود تصمیم گرفته شد که براى این دو امر حیاتى اقدام به ساختمان سد کرج بشود و براى این منظور سازمان برنامه قرادادهایی با شرکت برنامه ‌آمریکایی موریسن ندوسن منعقد ساخت‏. بعداً براى این امر عمرانى مهم دچار پیچ و خم مشکلات ادراى نشود همانطور که در اغلب کشورها مرسوم است مسئولیت اجراى این قرار دادها از طرف سازمان برنامه و دولت وقت به سا‌زمان سد کرج که به همین منظور تأسیس یافته بود محول شد تا حدى که من اطلاع دارم سازمان مذکور با کادر اداراى بسیار محدود خود اقدامات قابل توجهى از قبیل ساختن تونل‌ها و پل‌ها و جاده‌ها و مطالعات زمین‌شناسى نموده است متأسفانه به طورى که ملاحظه می‌شود این اواخر مصاحبه‌هایی از طرف متصدیان امور سازمان برنامه و سازمان سد‌کرج به عمل آمده است که موجب سرگردانى مردم پایتخت شده و همه از هم می‌پرسند که تکلیف آب و برق تهران چه می‌شود سازمان برنامه می‌خواهد سازمان سد‌کرج را تابع خود سازد و معتقد است که در کشورهاى مترقى برنامه‌های عمرانى و تولیدى در یک دستگاه متمرکز است و در این‌جا هم باید همینطور باشد، از طرف دیگر سازمان سد‌کرج طرفدار اصل عدم تمرکز است و معتقد است که در عین این‌ که نقشه‌هاى عمرانى ممکن است همه در یک جا متمرکز باشند اجراى هر یک از این نقشه‌ها باید جداگانه باشد چه اگر بخواهند همه این کارها را در یک دستگاه جمع کنند و به مرحله اجرا در آورند کارها شلوغ ودر هم می‌شوند و نتیجه خوبى به دست نمی‌آید. آنچه از نظر مردم تهران اهمیت دارد این است که سد‌کرج ساخته شود شنیده می‌شود که موضوع در هیئت دولت مطرح شده ولى از این‌ که آیا موضوع به جایی رسیده است یا نه اطلاعى ندارم خوب است آقاى نخست‌وزیر توجه عاجلى به این موضوع بنمایند و تا مردم مطمئن شوند که سد‌کرج ساخته خواهد شد

+++

در این چند روزه که اخبار و این محاسبه‌هاى ضد و نقیض منعکس شده است براى مردم این طور هم توقع پیدا شده است که اساس موضوع منتفى است در صورتى که من تردید ندارم که طرفین این موضوع هر دو حسن‌نیت دارند هر دو علاقه‌مند هستند که این سد ساخته بشود خوب بود این مصاحبه‌ها نمی‌شد و این موضوع در هیئت وزیران مطرح می‌شد که جزو کجا باشد و جزو کجا نباشد در هر حال توجه به خصوص شما را جلب می‌کنم که این کار انجام بشود اما راجع به یک موضوعى که به نظر بنده لازم است که موضوعى که به نظر کافى داده بشود آن مشمول مالیات بردرآمد است که به کمیسیون‌هاى مشترک فرستاده شده بود (صدقى- بسیار لایحه خوبى است) بنده از این نظر که مخبر کمیسیون دارایی هستم از این‌ که می‌بینم آن طورى که این لایحه مفهوم و منطوقش است و مقصودى که دولت از این لایحه دارد در معرض افکار عامه گذاشته نشده ذهن مردم را مشوب کرده است که این لایحه لایحه مضرى است من‌حیث وظیفه‌ای که از نظر مخبر کمیسیون دارایی دارم مقتضى می‌دانم که این مطلب را روشن کنم که در این لایحه چه مطالبى گنجانیده شده است و آنچه را که برخلاف واقع تفیهم کرده‌اند توضیح بدهند مثل خیلى اشخاص از من سؤال کردند یعنى چه مگر می‌شود براى کلفت و نوکر مالیات وضع کرد.

رئیس- آقاى مشایخى وقت شما تمام شد.

مشایخى- آقاى امیر نیرومند وقت‌شان را به بنده می‌دهند (دکتر امیر نیرومند- پنج دقیقه از وقتم را می‌دهم به آقاى دکتر مشایخى (عبدالصاحب صفایی- اصلاً بحث در اطراف لایحه مالیات بر درآمد بحث مشعومی ‌است صحبت نفرمایید).

رئیس- بسیار خوب بفرمایید

مشایخى- می‌گویند که در لایحه مالیات بر درآمد نوشته‌اند که هر کس کلفت و نوکر دارد و هر کس اتومبیل دارد پنجاه هزار تومان مالیات بدهد یا دایم در یکى از رزونامه‌ها نوشته است که از مستغلات 90 درصد درآمد را باید مالیات بدهند و حمال‌ها باید 70 درصد درآمد را مالیات بدهند بنده که این لایحه را مطالعه کردم دیدم همچو چیزی‌هایی نیست بنده براى همین منظور می‌خواهم توضیح بدهم این قانون از نقطه‌نظر عدالت اجتماعى و از نظر عدالت مالیاتى و از نظر این‌ که هر کس به نسبت درآمدى که تحصیل می‌کند باید مالیات بدهد اصل منشأ تنظیم این قانون بوده است مالیات بر درآمدى که در کشور ما از سال 1309 تا به حال مجرى بوده طرز وصولش بر اساس قران و عمارات بوده است یعنى وقتى می‌خواستند درآمد یک کسى را تشخیص بدهند فرضاً یکى از قران کرایه محل شغل بوده است یکى از قران کرایه‌خانه بوده یک قدرت اسب ماشین بوده است در مورد کافه رستور آن‌ها تعداد صندلی‌هایی بوده است که می‌نشینند رویش غذا می‌خورند با این قران و عمارات مالیات را تشخیص می‌داده‌اند حالا آمده‌اند می‌گویند علاوه بر آن دلایل یک قران دیگرى است که مأخذ وصول مالیات می‌توانیم قرار بدهیم و این قران مأخذ است و براى رسیدن به این حقیقت نزدیک‌تر است و گفته‌اند کسانى که داراى مشاغل آزاد هستند مثلاً پزشکان یا مثلاً دلال‌ها و کسانى که حرفه آزاد دارند یکى از قران مالیاتى برای پزشکان تعداد پرستاران آن‌ها است یا وکیل دادگسترى یکى از قران مالیاتى براى او داشتن اتومببل است اگر اتومبیل داشت فرض این است که 50 هزار تومان بر مالیاتش اضافه بشود بنابراین مقصود این نیست که داشتن کلفت و نوکر بایستى مشمول مالیات بر درآمد داده بشود این‌ها قران مالیاتى است راجع به مالیات مستقیم در مورد اصل لایجه هم آقایان اعضاى کمیسیون بودجه وقتى این لایحه مطرح شد توجه به یک مطلب اساسى فرمودند و آن این است که اولاً قانون مجلس شوراى ملى براى تمدید کمیسیون مشترک بود در آن قانون گفته شده است به کمیسیون‌ها حق وضع مالیات را ندارند از طرف مقام ریاست هم این موضوع به کمیسیون دارایی تذکر داده شده رئیس کمیسیون دارایی هم به آقاى تجدد توجه فرمودند و بنابراین در کمیسیون مشترک آن قسمتى که قابل طرح باشد و منافات با قانون مصوب مجلس شوراى ملى نداشته باشد قابل طرح خواهد بود و آن قسمتى که به نظر کمیسیون قابل طرح نباشد البته لایحه‌اش را دولت به مجلس خواهد آورد و راجعه به مستغلات هم این‌ که گفته‌اند از حمال‌ها 70 درصد مالیات می‌گیرند این صحیح نیست 70 درصد درآمد یعنى 30 درصد از مال‌الاجاره را براى هزینه حمال گذاشته‌اند و 70 درصد از درآمد را مطابق نرخ‌هاى مالیاتى ازش مالیات می‌گیرند فرض کنید کسى هزار تومان اجاره حمام می‌گیرد از این هزار تومان فرض این است که سیصد تومان خرج است 700 تومان درآمد است و بر‌اساس نرخ‌هاى قانون مالیات بر درآمد بایستى مالیات بدهد بنابراین آنچه را که در جراید بعضى از اشخاص توضیح داده‌اند که این قانون به منظور فشار و تعضیق به مؤدیان مالیاتى تنظیم شده است به نظر بنده با مفهوم قانون مغایرت دارد راجع به کشاورزان البته موضوع مورد توجه است که درآمد آن‌ها درآمد خالص نیست مخارجى دارند که باید یک قسمتى از درآمد را براى مخارج غنایی و عمرانى و مخارج بهره‌برداری تخصیص داده بشود و این موضوع هم در کمیسیون مشترک دارایی مورد توجه واقع خواهد شد و مالیاتى را که براى عده‌ای از کشاورزان اشکال ایجاد می‌کند نباید وضع بشود این موضوع مورد توجه است و نظریاتى که آقایان نمایندگان داشته باشند که از نقطه‌نظر روشن دند موضوع ممکن است مؤثر واقع بشود البته در کمیسیون مورد توجه واقع و رسیدگى خواهد شد به هر حال بنده عرایضم را خاتمه می‌دهم و فقط در خاتمه به کسانى خیلى خودشان را مقرب به دولت می‌دانند عرض 1 می‌کنم دولت تمام نمایندگان مملکت را با یک نظر و یک چشم نگاه می‌کنند دولت از هر نماینده‌ای متوقع است که از برنامه‌های مترقى او پشتیبانى کنند و همه داراى این طرز فکر هستیم از این سم‌پاشى‌ها خود دارى بکنیم.‏

رئیس- آقاى دکترامیر نیرومند

دکتر امیر نیرومند- چون ایام تعطیل تابستان در پیش است و یک لوایحى داریم که تصور می‌کنم باید تصویب بشود از این جهت بنده وقت مجلس را نمی‌گیرم و یک عرایض جزیی که دارم عرض می‌کنم و خاتمه می‌دهم اولاً از بهبودى و سلامتى آقاى علاء که مراجعت فرمودند خیلى خوشوقتم و امیدوارم که در این قسمت برنامه‌ای که دارند موفق بشوند حالا که به سلامتى برگشته‌اند چون برنامه‌ای است که تمام ملت ایران پشتیبان آن است یعنى مبارزه با فساد (صحیح است) و در این مختصر مدتى هم که مشاهده شده است روى قرائن مثل این است که بى‌نتیجه نیست روى این‌ که مأمورینى که بنده می‌بینم که جناب آقاى علم براى مناطق انتخاب می‌کنند از اشخاص صالح هستند و همینطور براى ادارات فرهنگ و همینطور در دادگسترى کى کارهایی می‌شود اول کار است وقت لازم است بایستى حوصله کرد در ضمن در قسمتى که راجع به کارخانه قند اصفهان بود و آقاى بختیار تذکرى عرض کردم امیدوارم در آن قسمت توجهى بشود قسمت دیگرى می‌خواستم که عرض کنم این است که منطقه‌ای است در بیست و چند کیلومترى اصفهان به نام نجف‌آبادى یک راهى دارد که در حدود 28 کیلومتر 7 سال است که وزارت راه تصمیم گرفته این راه را بسازد بعد از 7 سال هنوز درست نکرده است اشکالاتى دارد استدعا می‌کنم هر جور هست کمک بکنند چون در این راه که راه ازنا به اصفهان است در شبنه روز 900 ماشین عبور می‌کند که یک همچو راهى نباید بماند و اصحاب زحمت همه بشود یکى هم راجع به بیرق آن‌جاست که شهر 40 هزار نفر جمعیت برق ندارد در این‌جا یک اشخاص خیلى آمده‌اند و یک شرکت تأسیس کرده‌اند می‌خواستم از جناب آقاى نخست‌وزیر تقاضا کنم که کمک فرمایند که کار برق آن‌جا تمام بشود چون وقت تنگ است بنده بیش از این عرض ندارم (احسنت)

3- تقدیم شش فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر جزایرى- دکتر پیرنیا- ارباب- فرود- خلعتبرى- حمیدیه‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى دکتر جزایرى فرمایشى دارید

دکتر جزایرى- بنده سؤالى دارم مدتى است یک عده شیاد سکه‌ها قاجاریه را با عیار تقلبى وارد کرده‌اند ور در بازار و یک بدبخت بیچاره‌ای که می‌خواهد اشرفى بخرد به جاى آن‌ که عیار 21 یا 22 بخرد با عیار نه می‌خرد بنده خواستم بگویم دولت چه اقدامی‌ کرده است آیا این را به صورت قاچاق آورده‌اند کجا سکه کرده‌اند؟

رئیس- ابلاغ می‌شود، آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا- بنده سؤالى دارم از دولت راجع به برنامه دولت راجع به برنامه تأمین زندگى کارمندان دولت که تقدیم می‌کنم‏

رئیس- بسیار خوب آقاى ارباب‏

ارباب- سؤالى است از آقاى وزیر راه تقدیم می‌کنم‏

رئیس- آقاى فرود

فرود- سؤالى است کرده‌ام تقدیم می‌کنم راجع به ساختمان‌هاى علیاى خیابان بهار

رئیس- بسیار خوب آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- سؤالى است تقدیم می‌کنم‏

رئیس- بسیار خوب آقاى حمیدیه‏

حمیدیه- بنده سؤالى کردم راجع به صد میلیون اعتبار که براى برق و لوله‌کشی شهرستان‌ها اختصاص داده شده است‏

رئیس- آقاى علاء فرمایشى دارید بفرمایید

4- بیانات آقایان نخست‌وزیر و رئیس در باب همکارى مجلس و دولت در تصویب لوایح مفید

نخست‌وزیر (علاء) از اظهار محبت و لطف جناب آقاى رئیس و نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى به مناسبت بازگشت این بنده و توفیق در عمل جراحى قلباً سپاسگزارم خیلى آرزو داشتم که زودتر از این‌ها مراجعت کنم و از دیار‌ هموطنان عزیز محبوظ شوم و خوشوقتم که بحمدالله‌ امروز در مجلس شورراى ملى که خانه ‌امید ملت است و خود بنده هم افتخار عضویت آن را در دوره پنجم داشتم حضور به هم رسانم

+++

 این محیط بر مودت را به فال نیک می‌گریم و طلیعه حسن‌تفاهم بین دولت و مجلس تلقى می‌کنیم‏. (صحیح است) (میراشرفی- آقای علاء اگر مفسدین بگذارند) امیدوار هستم بین دولت و مجلسین همیشه حسن‌تفاهم باشد و با صمیمیت تشریک مساعى بکنیم براى اصلاح احوال این ملت (انشاءالله) و براى پیشرفت منظور که واقعاً خدمتگذارى به ملت ایران والا با بردن سطح زندگى مردم مرحوم است در مملکت دموکراسى و حکومت ملى احترام قانون واجب است این دولت قصد دارد که به اتکاى قانون و پشتیبانى اعلیحضرت همایونى شاهنشاه با تأیید و اعتماد اکثریت مجلسین با قدرت حکومت بکنند (احسنت) و آرزومند این کمال موافقت مجلسین را هم داشته باشد براى این‌ که با ثبات و دوام بتوانیم واقعاً برنامه خودمان را به موقع اجرا بگذاریم و قائل به این بشویم که امروز در زندگى سیاسى مملکت به مرحله تازه‌ای رسیده‌ایم که الحق باید رعایت حال کشاورزان و زیر‌دستان و آن‌هایی که تا به حال محروم بوده‌اند بکنم (انشاءالله) و به حال آن‌ها توجه بیشترى بکنیم براى این‌ که سطح زندگى آن‌ها را بالا ببریم تا این‌ که فرق فاحش طبقاتى از بین برود حقیقت یک حدمات بزرگى کرده باشیم دولت این لوایح اساسى تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است و با آن تشوق و توجه مخصوصى که آقایان نمایندگان به اصلاحان مملکتى دارند یقین حاصل کند که قبل از تعطیل تابستان توجه خواهند فرمود که این لوایح مورد مذاکره و تصویب واقع بشود و هر چه زودتر به موقع به اجرا گذاشته بشود عرض کردم دولت متکى است به اکثریت مجلس در عین حال ما طالب تنقیب و اظهار‌نظر و موشکافى اقلیت هستیم انسان جایز‌الخطاست وزرا‌ هم بالاخره انسانند و ما فوق بشر نیستیم بنابراین خیلى دولت خوشوقت خواهد بود که هر نظر اقلیت دارد بگوید و استفاده کنیم و البته هر قدر این نظریان بر‌اساس حسن‌نیت استوار باشد مفیدتر خواهد بود (عبدالصاحب صفایی- به قدرى اقلیت را لجن مال می‌کنید که جرأت انتقاد ندارد) با این کیفیت آقایان عزیز در این عصر هم امیدوارم که ما به نحو اعم و اتم بتوانیم در اجراى برنامه خودمان با کمک آقایان توفیق حاصل کنیم و خدمت کرده باشیم (احسنت).

رئیس- بنده وآقایان محترم نمایندگان مجلس شوراى ملى از این‌ که آقاى علاء نخست‌وزیر که عمرى را در خدمت این کشور تام با شرافت به سر بدهند (صحیح است) به سلامتى مراجعت کرده‌اند کمال مسرت را داریم (صحیح است) مجلس شوراى ملى همیشه مرافقبت دارند که دولت‌ها در خدمت به کشور توفیق پیدا کنند البته قدرتى که ذکر کردم متکى به قوانین و اصول خواهد بود (صحیح است) آقایان نمایندگان با کمال شهامت از دولت آقاى علاء پشتیبانى خواهد کرد و امیدوارم ایشان هم موفق بشوند که خدماتى مؤثر به کشور بکنند و مشکلات مرتفع بشود جریانى هم که راجع به لوایح گفتند من تصور می‌کنم بهتر از جلسه سه شنبه را حذف کنیم تا کمیسیون مشترک بهتر بتواند به کار این لوایح رسیدگى نمایند چون هشتم مرداد ماه دوره اختیارات کمیسیون‌ها منقضى می‌شوند بنابراین روزهاى سه شنبه را می‌گذاریم برای کمیسیون‌ها که تشیکل گردد و این لوایح زودتر مطرح و به تصویب برسد و به دولت ابلاغ شود که تسهیلى از هر حیث در کارهاى دولت آقاى علاء به عمل آید (صحیح است).

5- بقیه مذاکره و تصویب گزارش امورخارجه راجع به منابع کف دریا.

رئیس- در جلسه پیش مذاکره در گزارش راجع به منابع کف دریا تمام شد و منجرب به رأى شد که باید رأى گرفت آقایانى که موافقند وارد مواد می‌شویم قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده اول- کلمه فلات قاره مستعمل در این قانون همان معنى را دارسات که از کلمه مسطلح کنتینانتال شلف- (به زبان انگلیسى) و پلاتو کنتینانتال (به زبان فرانسه) مستفاد می‌گردد.

رئیس- در این ماده کسى اجازه صحبت نخواسته و چون یک فوریت لایحه قبلاً تصویب شده است این به منزله شور دوم است بنابراین این به ماده اول رأى گرفته می‌شود حالا مجدداً قرائت می‌شود. به شرح سابق قرائت شد

آقایانى که با این ماده موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده دوم- مناطق و همچنین منابع کف دریا و وزیر کف دریا تا حدود فلات قاره سواحل ایران و سواحل کف دریا تا حدود فلات قاره سواحل ایران و سواحل جزایر ایران در خلیج‌فارس و بحر عمان متعلق به ایران و تحت حاکمیت دولت ایران بوده و می‌باشد.

تبصره- در مورد بحر خزر منابع عمل طبق اصول حقوق بین‌المللی مطابق در مربوط به دریاها بسته بوده و می‌باشد.

رئیس- آقاى ارباب بفرمایید.

ارباب- بنده بک توضیحى می‌خواستم عرض کنم که اگر مصلحت باشد این ماده اصلاح شود و آن این است که حدود جزایرى که تعیین شده است از نظر زیر دریا این‌ها داراى حریم‌هایی هستند مساحت حریم به عقیده بنده به طور کامل تصریح نشده است (صارمى- زیر دریا یا روى دریا) زیر دریا یا سطح دریا یا قعر دریا یک مواد ذى‌قیمت تحت‌الارضى داریم الان هم در دست بعضى چپاول‌هاى خارجى است (صارمى- این لایحه براى همین است) می‌دانم این حدودى که این‌جا تعیین کرده‌اند حریمش را کم تعیبین کرده‌اند اگر بنده درست تشخیص ندادم اصلاح بفرمایید اگر کالام هست این ماده عرضى ندارم‏

رئیس- اگر اصلاحى دارید به این ماده باید کتبى بدهید آقاى دکتر بینا مخالفید

دکتر بینا- بله با ماده موافقم با آقاى ارباب مخالفم‏

رئیس- با بیانات آقاى ارباب پس با ماده موافق هستید بفرمایید

دکتر بینا- استدعا می‌کنم آقایان در این قسمت توجه بیشترى بفرمایند که فلات قاره یا پلاتو کنتینانتال یکى از قسمت‌هایی است که حقوق بین‌المللی است که این‌جا مطرح می‌شود و تمام این قوانین و مقررات از نظر بین‌المللی راجع به کف و سطح و بالا و پایین دریا مقرراتى هست اسدعا می‌کنم صحبت‌هایی که در این‌جا می‌فرمایند طورى نشود که بحثیات ما و قسمت‌هایی که ما در آن‌جا علاقه داریم و حق حاکمیت داریم برخورد بکند این قانون به قدر کافى در مجلس سنا و کمیسیون‌هاى مجلس سنا و مجلس شوراى ملى بحث شده البته بنده در کمیسیون نبودم ولى موقعى که مطالعه کرده بودم تمام قوانین بین‌المللی را دیدم تمام مقررات بین‌المللی را در این‌جا مطالعه کرده‌اند و از نظر گذرانده‌اند و از جناب آقاى ارباب تقاضا می‌کنم که این قسمت را مسکوت بگذارند چون یک کلمه پس و پیش ممکن است عواقب وخیمی ‌براى مملکت داشته باشد (ارباب- بنده عرضى ندارم مقصود این بود که حدودش معین باشد) همه‌اش در این‌جا ذکر شده است.‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوم یا تبصره آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود به شرح زیر قرائت شد.

ماده سوم- در صورتى که فلات قاره مندرج در ماده قبل تا سواحل کشور دیگرى بسط داشته یا با کشور همجوار دیگرى مشترک باشد در صورت بروز اختلاف نسبت به حدود فلات قاره ایران اختلاف مزبور بر اساس انصاف حل خواهد شد و دولت براى حل این قبیل اختلافات از طریق سیاسى اقدامات لازمه را خواهد نمود

رئیس- در این ماده هم کسى اجازه صحبت نخواسته است آقایانى که با این ماده موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم- این قانون در مقررات مندرج در قانون 24 تیرماه 1313 مربوط به تعیین حدود آب‌هاى ساحل و منطقه نظارت دولت در دریاها تغییرى نداده و قانون مزبور به قوت خو باقى است‏

رئیس- در این ماده هم کسى تقاضاى صحبت نکرده آقایانى که با ماده چهارم موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده پنجم قرائت می‌شود.  

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- این قانون در وضع آب‌ها روى فلات قاره از لحاظ حق کشتى رانى آزاد و زیر دریا تغییرى نخواهد داد و دولت می‌تواند مؤسسات لازم را به منظور اکتشاف و بهره‌بردارى از منابع طبیعى روى فلات قاره ایجاد نموده و هر‌گونه اقداماتى را که براى تأمین امنیت مؤسسات مزبور لازم باشد به عمل آورد

رئیس- در این ماده هم کسى تقاضاى صحبت نکرده است آقایانى که با ماده 5 موافق هستند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون این لایحه از مجلس سنا آمده بود به دولا ابلاغ می‌شود.

6- طرح شور اول گزارش کمیسیون سنا و تلگراف راجع به قرار داد بین‌المللی ارتباطلات دور

رئیس- گزارش کمیسیون پس و تلگراف و خارجه راجع به قرار داد ارتباطلات دور مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون پست و تلگراف به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون پست و تلگراف و تلفن با حضور آقاى معاون وزارت پست و تلگراف و تلفن لایحه شماره 2346 دولت راجع به قرارداد بین‌المللی ارتباطلات دور منعقد در بوینس‌آیرس در سال 1331 را مطرح و ماده واحده و تبصره آن را به شرح زیر عیناً تصویب و عیناً گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد

ماده واحده- قرار داد بین‌المللی ارتباطلات دور که در دى ماه 1331 در بوینس آیرس منعقد و از طرف نماینده دولت شاهنشاهى امضا‌ شده ومشتمل بر 50 ماده شش ضمیمه و 36 پروتکل و 4 پروتکل اضافى و 34 تصمیم و چهار توصیه و امال است تصویب و به دولت اجازه داده می‌شود طبق قرار داد مزبور آئین‌نامه‌هاى بین‌المللی تلگراف

+++

 و با سیم و بی‌سیم منضم به آن را لیز براء‌ نمایند.

تبصره- به دولت اجازه داده می‌شود بین‌المللی ارتباطات دور منعقد مهرماه 1326 در آتالانتیک سیتى را که دارد بوینس آیرس به شرح ماده فوق قائم‌مقام آن خواهد بود به دبیر خانه کل اتحادیه ارتباطات دور اعلام دارد

مخبر کمیسیون پست و تلگراف و تلفن- صادق نراقى‏

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امورخارجه در جلسه 9 خرداد 34 با حضور آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن و آقاى معاون وزارت امور‌خارجه لایحه دولت راجع به قرارداد بین‌اللملى ارتباطات منعقد در بوینس‌آیرس مطرح نموده با توضیحاتى که آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن داده‌اند با قرارداد مزبور موافقت و اینک گزارش آن را که عین گزارش کمیسیون پست و تگراف و تلفن می‌باشد تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون امورخارجه مرات اسفندیارى.

رئیس- چون مخالفتى نیست براى شور ا‌ول عهد‌نامه مودت بین ایران و ایتالیا.

رئیس- شور اول عهدنامه مودت بین ایران و ایتالیا مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد).

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى.

عهدنامه مودت بین ایران و ایتالیا 40222 ر 9/ 9/ 29 که در تاریخ 21 دی ماه 1329 به تصویب مجلس سنا رسید از تاریخ 9 آذر ماه 33 در کمیسیون امورخارجه مجلس شوراى ملى با حضور آقاى معاون وزارت امورخارجه مورد رسیدگى قرار گرفت با توضیحاتى که آقاى معاون وزارت امورخارجه دادند با عهدنامه مزبور موافقت و اینک مواد موافقت شده را براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد

به جاى مخبر رئیس امورخارجه- عبدالحمید سندجى.

رئیس- چون مخالفى ندارد براى شور دوم به کمیسیون امورخارجه ارجاع می‌شود.

8- طرح شور اول گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به موافقت‌نامه همکارى اقتصادى و فنى بین ایران و آلمان.

رئیس- موافقت‌نامه همکارى بین ایران و آلمان مطرح است گزارش کمیسیون‌هاى خارجه و اقتصاد قرائت می‌شود. (به شرح آتى خوانده شد)

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى.

لایحه اصلاحى از مجلس سنا به عنوان موافقت‌نامه اقتصادى و فنى ایران و آلمان رد کمیسیون امورخارجه مطرح و پس از مذاکراتى که در این خصوص به عمل آمد و توضیحاتى که ‌آقاى وزیر امورخارجه دادند مواد قراداد که‌‌ شش ماه و یک صورت‌مجلس به تصویب کمیسیون رسیده و اینک گزارش آن را تحت عنوان ماده واحده تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده موافقت‌نامه راجع به همکارى اقتصادى و فنى ایران و آلمان که مشتمل بر یک مقدمه و 6 ماده می‌باشد و در تاریخ 13 آبان ماه 1333 به ‌امضا‌ رسیده است تصویب می‌شود و دولت مجاز است که اسناد مصوب آن را مبادله و موافقت‌نامه‌هاى تفصیلى اجراى آن را امضا‌ نمایند

مخبر کمیسیون خارجه- مرآت اسفندیارى.

گزارش از کمیسیون اقتصاد به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون اقتصاد ملى موافقت‌نامه همکارى اقتصادى و فنى ایران و آلمان را از مجلس سنا فرستاده شده بود با حضور آقاى وزیر امورخارجه و نماینده وزارت اقتصاد مطرح نموده با قرداد مزبور از نظر امور اقتصادى موافقت و اینک نظریه کمیسیون را به عرض مجلس شوراى ملى می‌رساند مخبر کمیسیون اقتصاد خرازى.

رئیس- در برگ مخالف و موافق آقاى ارسلان خلعتبرى ثبت نام کرده‌اند بفرمایید.

ارسلان خلعتبرى- در این معاهدات که ملاحظه می‌فرمایید بنده مخصوصاً اسم نوشتم براى این‌ که به دولت تذکراتى بدهم حالا هم آقاى کفیل وزارت خارجه تشریف دارند آقایان می‌دانند که مملکت آلمان یک مملکت مترقى صنعتى است و در زمان جنگ گذشته هم خیلى کمک به ‌امور آبادى و صنعتى ایران کرده اعلیحضرت فقید از مهندس و کارشناسان آلمانى خیلى استفاده کرده‌اند این موافقت‌نامه چند ماده‌ای دارد که منوط است به استفاده طرفین از امور فنى و تخصیصى همدیگر در مملکت ما نقصى وجود دارد و آن این است که مدارس ما شاگرد براى رفتن به دارات تهیه می‌کنند و این بی‌کارى که در ایران وجود دارد اگر تا چهار پنج سال دیگر وجود داشته باشد خودش یک خطر و بلاى اجتماعى دیگرى خواهد شد (صحیح است) دلیلش هم این است که دولت در برنامه‌ها و عمل خودش تربیت کردن و مهیا کردن اشخاص که شغل و حرفه صنعتى داشنه باشند رعایت نمی‌کند و اگر این قرار داد تصویب شود دو تا ده سال دولت نخواهد از این استفاده کند ما از این هیچ استفاده‌ای نمی‌بریم براى این‌ که مسلم اسیت ملت آلمان از لحاظ صنعت از ما استفاده نمی‌کند و مساوى با آمریکایی‌ها است و در بعضى ازجهات بالاتر است بنابراین منظور این است آقاى وزیر کفالت وزارت خارجه یادداشت بفرمایند که این معاهده عملى بشود و در اورپا و در آمریکا 80 در صد محصلین به دانشکده و دانشگاه نمی‌روند فقط 20 درصد ممکن است بروند به دانشگاه بقیه همه می‌روند عقب حرفه این مملکت باید برنامه‌هاى منظم کشاورزى داشته باشد و برنامه‌های منظم صنعتى باید داشته باشد اگر ما به همین رویه پیش برویم باید دو سه سال دیگر تمام عملیات وکارگرهاى عادى را هم از آمریکا و ممالک اورپا استخدام کنیم و چند برابر کارگرها و ‌متخصصین خودمان به آن‌ها حقوق بدهیم والا برنامه‌های ما همه متوقف خواهند ماند و کادر و دسته مجهز فنى نخواهیم داشت این است که بنده می‌خواهم که دولت توجه کند که از این قرارداد استفاده بکنند ممکن است موانعى براى استفاده از این قرار داد ایجاد بشود باید برنامه‌ای داشته باشید که از متخصصین و اهل فن آلمانى بتوانید استفاده بکنید دول و ممالک بزرگ با هم رقابت‌هاى صنعتى و تجارتى دارند و کارهاشان و برنامه‌هاشان و همه چیزها دقت و مراقب می‌کنند و الان از این فرصتى که از طرف دنیاى آزاد براى ما پیش آمده از ممالکى که نسبت به ایران هیچ‌وقت نمی‌توانند یک نظر سیاسى داشته باشند از تخصص و معلومات آن‌ها براى مهیا کردن مملکت و سوق‌دادن مردم از بحث و کتاب و منفى‌بافى به سمت یک برنامه حرفه‌ای و شغلى اقدام بفرمایید ضمناً از فرصتى که براى مذاکره در این لایحه دارم استفاده می‌کنم و از جناب آقاى رئیس محترم مجلس شوراى ملى تقاضا می‌کنم که اظهاراتى که نمایندگان مجلس راجع به ‌امور مملکتى در شئون مملکت می‌کنند به هر حال مورد بحث مردم خارج واقع می‌شود اگر این اظهارات از طریق صحیحى به مردم نرسد این به ضرر مملکت است بنابراین اگر رادیو اظهارات وکلا را نمی‌گوید چه مانعى دارد مجلس بودجه‌ای که به این عظمت در اختیار دارد اظهارات وکلا را روز بعد منتشر کند و در اختیار روزنامه‌ها بگذارد که مردم بتوانند بخرند و بخوانند که در مجلس چه گفته می‌شود آقاى روزنامه‌نگارها خیلى محبت می‌کنند به به طور مختصر اظهارات ما را می‌نویسند (قنات‌آبادى- آقاى خلعتبرى بنا نیست این ‌طور بشود بنا این است که هر طور دولت‌ها می‌خواهند عمل شود) این با خود ماست که براى حفظ شئون مجلس هر طور مقتضى است اقدام کنیم آقایان می‌دانند که اظهارات خصوصى را در دعوت‌هاى خصوصى نباید منتشر کرد پریروز ما دعوت داشتیم حضور ملوکانه چون دعوت چاى بوده است این را منتشر کرد اگر بنا بود منتشر شود از قول بنده فقط یک جمله تحریک کرده و ناقص نوشته‌اند بنده 20 دقیقه به حضور ملوکانه یک تذکرات اصولى براى حفظ مشروطیت دادم و با اعلیحضرت عرض کردم افتخار اعلیحضرت این است که رعایت اصول پارلمانى را می‌فرمایند و شاه هم تصدیق کردند و گفتند به من هم ایراد می‌گیرد ولى من معتقدم باید طبق‏ اصول پارلمانى عمل کرد عرض کردم اعتبار ما در دنیا این است که عمل ما روى اصول پارلمانى باشد تصدیق فرمودند بنابراین چه ضررى داشت.

اگر می‌خواستند منتشر کنند آن مطالبى که براى تقویت مشروطیت به عرض رسید و ایشان هم تأیید فرمودند تمام آن را منتشر می‌نمودند و حتى این بیانات ایشان رفع سوء‌ظن و تهمت‌هاى بى‌مورد را می‌کند که ممکن است مقرضین به ایشان نسبت به دهند براى این‌ که صریحاً فرمودند من معتقد به این اصول هستم و عمل هم می‌کنم انتقادى که از وزرا‌ گفته شد و از طرز کار دولت.

رئیس- آقاى خلعتبرى از موضوع خارج نشوید

خلعتبرى- بله خواستم توجه مقام ریاست را جلب کنم که اگر این کار بشود دیگر ما از این حرف‌ها مبرا هستیم والا بنده طرفدار مشروطیت هستم و بنده هیچ وقت آن مطلب را نگفتم و نخواهم گفت براى این‌ که خود اعلیحضرت خودشان طرفدار اصول پارلمانى هستند (صحیح است) و بیان من تحریف شده (عبدالصاحب صفایی- جد شما از بانیان مشروطیت ایران است)

رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- بنده و شاید هر ایرانى با مبادله این‌گونه موافقت‌نامه‌هاى مفید کمال موافقت را داریم ولى صرفاً ما مبادله این نوع موافقت‌نامه‌ها نباید قانع شد باید موجبات استفاده از آن در کشور فراهم گردد (صحیح است) ارگ موجبات استفاده از ان در داخله فراهم نباشد جز یک عمل فرمالیته کارى انجام نشده است مثلاً وزارت کشاورزى ما بایستى از اسم و عنوان تو‌خالى خارج گردد باید یک نقشه و برنامه‌ای داشته باشد که از صنایع کشاورزى دیگران که ما با آن قرار داد و پیمان منعقد می‌کنیم چگونه با وضع صحیح و ثابتى استفاده کنند (پورسرتیب- بهترین نقشه بستن در وزارت کشاورزى است)

یک دفعه دیگر عرض کردم که سفرى در ایام بهار به غرب کردم واقعاً دیدم اگر یک وزارت کشاورزى ناظر به اصلاحات کشاورزى وجود داشته باشد

+++

از طریق استفاده ماشین‌آلات کشاورزى بخواهد کمکى به تولید این کشور بکند غله تمام ایران را تنها ناحیه غرب می‌دهد حالا شرق هم که خودش یک استعداد فوق‌العاده‌ای دارد البته در ترویج ماشین‌هاى ساده و مفید و دادن تشکیلات تعمیر ماشین به طور سیار این‌ها از راهى است که به طور اساسى اگر عمل بشود می‌تواند کشورى را زنده کند ولى ما نداریم آن دستگاهى را که بتواند مفهوم این موافقت‌نامه‌ها را در کشور عملى کنند و از آن استفاده نمایند دیگر از مواردى که مرتبط به اقدامات است وضع قوانین و اجراى قوانین است که اجراى این قرارداد را تسهیل کندو باید رعایت این موضوع را کرد نه این‌ که مقراراتى وضع شود که اگر یک سرمایه‌دارى فلاح قابل در کشور بخواهد یک اقدامات مفیدى بکند مواد قوانین دست او را ببندند یا او را خداى نخواسته از این کشور فرار دهند تسلیحات اقتصادى مقدم بر لوایح مالى بایستى استفاده این نوع پیمان‌ها را دز ضمن ر‌عایت بکند و مورد ملاحظه قرار بدهد و اجمالاً تنظیم و مبادله این موافقت‌نامه‌ها باید زمینه‌ای براى استفاده آن در کشور فراهم شود وگر نه سود و فایده‌ای ندارد بیشتر تصدیع نمی‌دهم (احسنت).

رئیس- آقاى معاون وزارت خارجه‏

معاون وزارت خارجه (سمیعى)- عرض کنم دولت کاملاً متوجه است به تواقصى که در دستگاه‌هاى صنعتى و فلاحتى و فنى وجود داردد و ببه همین جهت در صدد برآمد که این قرارداد منعقد کند و به طور قطع از تجربیات و اطلاعات علیم کشور آلمان استفاده کند و توصیه‌هایی را هم که آقاى خلعتبرى فرمودند البته مورد توجه واقع می‌شود و ما سعى خواهیم کرد که از مواد این قرارداد نهایت استفاده را بکنیم و اصلاحات لازم هم شود (انشاءالله).

رئیس- آقاى خرازى.

خرازى- (مخبر کمیسیون اقتصاد) به طورى که آقایان محترم استحضار دارند دومین دولتى که بعد از اجراى قانون انحصار بازرگانى خارجى در سال 1314 با ایران قرارداد پا به پاى منعقد کرد دولت آلمان بود ما از این قرارداد تهاتر به نفع اتم و اکمل استفاده کرده‌ایم یعنى صادرات خودمان را به آلمان فروختیم و در اضایش مایحتاج و مخصوصاً ماشین‌آلات صنعتى وارد کردیم که قسمت عمده ماشین‌آلات صنعتى بعد از جنگ بین‌المللی اول از آلمان وارد شده که هنوز هم مشغول کار است این قرارداد هم به عقیده بنده بسیار قرارداد خوبى است و همین طور که آقایان تذکر دادند باید استفاده کرد متأسفانه در قسمت‌هاى فنى فوق‌العاده ضعیف هستیم بنده اطلاع داررم براى یاد دادن این‌ که بیل‌هاى مکانیکى در قسمت‌هاى سازمان سد‌کرج استفاده بشوند.

آقاى مهندس طالقانى مدت دو ماه زحمت کشیده‌اند که چهار نفر کارگر بتوانند از این بیل‌هاى مکانیکى استفاده کنند و ماده اول این قرارداد هم که ملاحظه می‌فرمایید براى این است که از منابع طبیعى ایران که معادن است در درجه اول استفاده شود اگر توجه مخصوصى به عقیده بنده از طرف دولت و مردم به این قسمت یعنى استفاده از منابع طبیعى و معادن ایران و به کار انداختن ماشین‌آلات و استخراج معادن به طریق علمى و تصفیه و ذوب بشود استفاده‌هاى زیادى از این راه می‌شود کرد و ما می‌توانیم با این قرارداد عده زیادى را از قسمت‌هاى مختلفه فنى و صنعتى خودمان حتى از اداره تسلیحات ارتش عوض این‌ که به آن‌ها حقوق زاید بدهیم و بعد از چند سال هم آن تخصص خودشان را به کارگران ایران یاد دهند ما عده زیادى را بفرستیم به آلمان که در قسمت‌هاى فنى کار بیاموزند و بر‌گردند و براى کشور مفید باشند و منطبق باشند با درآمد نفت ما با استفاده از درآمدهایی که آقایان لایحه‌اش را تصویب فرمودند یا جلب سرمایه‌هاى خارجى اگر فرمودند این‌ها شاید تا آخر سال 35 یعنى شش ماهه دوم 35 اول چیزى که ما احتیاج خواهیم داشت.

آدم از هر قبیل بنابراین همان طورى که آقاى کفیل وزارت خارجه تأیید کردند باید از این قرارداد استفاده بشود و دولت برنامه عملى تهیه کند و هر سال یک عده‌ای از متخصصین براى آموختن در امور فنى بفرستند به آلمان و برگردند در امور تولید مخصوصاً استخراج معادن از آن‌ها استفاده شود.

رئیس- چون کسى اجازه صحبت نخواسته براى شور دوم به کمیسیون فرستاده می‌شود.

9- طرح گزارزش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد جلوگیرى از کشتار دسته‌جمعى.

رئیس- گزارش از کمیسیون امورخارجه رسیده راجع به الحاق دولت ایران به قرارداد جلوگیرى از کشتار دسته‌جمعى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى‏

لایحه اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد بین‌المللی جلوگیرى از کشتار دسته‌جمعى (ژنوسید) که در تاریخ 17 آبان ماه 1329 به تصویب مجلس سنا رسیده و از اطراف مجلس سنا به مجلس شوراى ملى ارجاع و به کمیسیون امورخارجه رسیده بود و در تاریخ 9 آذر 33 با حضور آقاى معاون وزارت امورخارجه مطرح 19 ماده مصوب مجلس سنا عیناً به شرح زیر تصویب گردید که اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید

رئیس کمیسیون امور خارجه- عبدالحمید سنندجى‏

رئیس- آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- موقعى که در دسامبر 1948 این قطع نامه از طرف سازمان بین‌المللی تأیید شد مجلس ملى دولى که مستقیم یا غیر‌مستقیم آثار شوم جنگ را دیده بودند با شور و شعف فراوانى این تصمیم را استقبال کردند و لابد آقاى کفیل وزارت امورخارجه می‌دانند که خوشبختانه بیش از حد‌نسابى که در قطعنامه ذکر شده است دول راقیه قراد داد را امضا‌ کردند و مفاد این قطعنامه را تأیید کردند همکار محترم آقاى داراب تقاضا کردند که در اطراف ژنوسید و قراردا‌دى که مجلس مقدس شوراى ملى قطعاً به اتفاق آرا‌ به آن رأى خواهد داد در اطرافش توضیح داده بشود آقایان می‌دانند که جنگ بین‌المللی گذشته با یک عمل خیلى صریح قطعى تقریباً پایان یافت ولى در جریان جنگ جنایات و وحشى‌گری‌هایی که اتفاق افتاد موجب شد که متوجه شدند که از جنگ میکروبى این اعمال بدتر است یعنى دشمنى با نژاد بشر و جریان این بوده که البته نازى‌ها گروه گروه مردم را می‌بردند در اطاق‌هاى گاز یا به وسایلى که واقعاً از ابتکارات شیطانى همان افکار پلید بود و نسل بشر را از بین می‌برد که البته از ذکر بعضى از آن‌ها من شرم دارم (کریمى- فقط نازى‌ها می‌کردند) تعریفى که قانون کرده است این است ژنوسید یعنى قتل دسته‌جمعى (این ماده دو جواب آقا است) یا صدمه شدید نسبت به سلامتى جسمی ‌یا روحى افراد آن گروه یا قرار دادن عمده گروه در معرض صدمات زندگانى نامناسبى که منتهى به زوال قواى جسمی ‌کلى یا جزیی آن بشود اقداماتى که به منظور جلوگیرى از توالد و تناسل آن گروه صورت بگیرد و انتقال اجبارى اطفال آن گروه به گروه دیگر قطعنامه 1948 این امر و این جنایت را حتى در اعداد جرایم سیاسى نگذاشته و دولى را که این قرار داد را امضا‌ می‌کنند مجبور کرده است که در استبداد این قبیل افراد رعایت جرایم سیاسى نشود و هر دولتى مکلف باشد که مجرم ژنوسى را به دولتى که تقاضا می‌کند مسترد بدانند (داراب- در زمان جنگ فقط) ماده اولش این است که اعم از این‌ که در زمان جنگ باشد یا در زمان صلح بنده از این قطعنامه این اسنباط را می‌کنم و متأسفم که آقاى وزیر دادگسترى این‌جا نیستند البته مجلس سنا این قرار داد را هم امضا‌ کرده و مجلس شوراى ملى هم قطعاً یک چنین قرار دادى را که صرفاً از براى بشر دوستى و بقاى نسل بشر است امضا‌ خواهد کرد ولى در یکى از مواد این قرار داد ذکر شده است که مدت اعتبارش تا ده سال است و اگر 16 نفر از اعضاى امضا‌ کنند پس بگیرند امضاى خودشان این قرار داد کودک می‌شود یعنى از اثر می‌افتد بنده خواستم از موقعیت استفاده بکنم و بگویم که دولت ایران ‌تنها این قطعنامه را از نظر بین‌المللی امضا‌ می‌کند بلکه نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى موافقت خواهند کرد که بعضى از مقررات این مواد در قانون مجازات عمومی‌ ما وارد بشود مرگ تدریجى در قانون مجازات عمومی ‌ما مجازات ندارد اجبار فرد به انتحال یا از بین بردن خودش مجازات ندارد گذاشتن عده‌ای از افراد را در وضعیت نامناسبى که منتهى به زوال جسمی ‌و عقلى از آن‌ها بشود در قانون مجازات عمومی ‌ما با کمال تأسف اثرى از این جرایم نیست بنابراین از این موقعیت خواستم استفاده بکنم و از این جهت من نوشتم که مخالف مشروطم با یک همچو قرار داد بشر دوستى والا بنده که مثل جناب آقاى صدرزاده که موافق اسم نوشته‌اند موافقم هم موافقیم مجلس شوراى ملى ایران موافق است منتهى بنده یک قدم هم بلاتر گذاشته و عرض می‌کنم صرف‌نظر از این‌ که این قرار داد مورد توجه مجلس شوراى ملى ایران است بعضى از مواد این قرار داد باید در قانون مجازات عمومی ‌ما هم وارد بشود مثل اغلب ممالک، جرایمی‌که نسبت اطفال نسبت به نفوذ و نسبت به توالد و تناسل می‌شودکه آقایان می‌دانند که بنده به چه چیز اشاره می‌کنم مدت‌هاست در دنیا متمدن مانتوزیانیسم مترفع شده است در مملکت ما جلوى این جرایم را نمی‌گیرند باید از درد را علاج کرد ما از هر حیض احتیاج داریم به تکثیر نفوذ مملکت پهناور ما 18 تا 20 میلیون جمعیت دارد این جمعیتى که آقایان می‌دانند اگر اقایان به آمار توجه دقیق بفرمایند که متأسفانه آمار دقیقى هم در کشور ما نیست می‌بینید که متأسفانه نفوذ کشور ما بر‌خلاف تمام دنیا روى به تقلیل می‌رود براى این است که هیچ‌گونه تشویقى براى نفوذ نیست و هیچ‌گونه مجازاتى براى از بین بردن نطفه و نفوذ در بین نیست شما اگر ملاحظه بفرمایید عده زیادى از اطفال ما به علت نداشتن فرهنگ و تربیت اولیه از بین می‌روند یعنى از یک خانواده که نه تا بچه دارد دو تا را آبله از بین می‌برد تا را حسبه بعضى‌هایش را هم خودشان می‌کشند مثل افتادن در حوز و اب انبار از این قبیل موضوعات و از نه بچه سه تا بیشتر نمی‌ماند (دکتر سیدامامى- نبودن بهداشت است)

البته قسمت عمده نبودن بهداشت است و نبودن طبیب و بالاتر از همه این‌ها عدم پویرى کولتور یعنى تربیت ‌طفل است من خیال می‌کنم این جزء همین ماده‌ای است که آقایان می‌خواهند امضا‌ کنند گذاشتن اطفال در وضعیتى

+++

به قواى جسمی ‌و روحى آنان صدمه وارد می‌آورند و در هر صورت بنده جلب توجه همکاران محترم را می‌کنم و متأسفانه این قانون یک قدرى دیر آمد و امیدوارم در‌ تصویبش رعایت‏ حداکثر سرعت بشود و به دولت تذکر باید داده بشود که بعضى از این مواد را باید به عنوان مواد قانونى وارد در قانون مجازات عمومی‌ ما کرد براى سقط جنین بنده خیال می‌کنم مجازات ده سال حبس کم است به خصوص که اغلب از این مجازات فرار می‌کنند بنده خیال می‌کنم که باید مالتوزیانسیم مبارزه کرد به هر عنوان باید براى این قبیل اعمال در این مملکت مجازات معین کرد و از وسایل دیگرى که از توالد و تناسل جلوگیرى می‌کنند به وسیله وضوع قانون جلوگیرى کرد و دولت هم که در تکثیر نفوس ایرانى حداکثر کمک را بکند و این کمیسیون‌هاى فنى هم دولت را در این کار ارشاد خواهد کرد بنده ‌امیدوارم که این قانون هر چه زودتر از تصویب مجلس شوراى ملى بگذرد و افتخار این باشد که ره چه زودتر به این قرارداد که از روى بشر دوستى تدوین شده است ملحق شود (احسنت)

رئیس- آقاى صدرزاده.

صدرزاده- بیاناتى که جناب آقاى دکتر شاهکار فرمودند رد حقیقت در تأیید این قرارداد بود بنابراین دیگر جایی براى دافع باقى نگذاشت آقایان توجه دارند که امروز تمام متفکرین عالم از نظر بقاى بشریت اهتمام دارند که به هیچ‌وجه من‌الوجوه جنگى در جهان بوجود نیاید که موجب اتلاف افراد بشریت بشود و البته از تمام عواقبى که در نتیجه جنگ پیش می‌آید باید جلوگیر کرد این قراردادى که امروز مطرح است و مجلس شوراى ملى ایران تصوى می‌کند که به آن ملحق بشود یک قراردادى است برای جلوگیرى از اتلاف نفوس و البته دولت ایران و مملکت ایران که یک ملت صلح دوستى این باید حسن‌نیت زیاد به این قبیل قراردادها ملحق بشود و اما نکته‌ای که فرمودند مقراراتى در قوانین ایران ذکر بشود گمان می‌کنم بعضى از موارد که در این‌جا است براى جلوگیرى از اتلاف نفوس موادى عیین آن درر قانون مجازات عمومی ‌ایران به حد کافى و وافى هست که عملى که انجام موجب اتلاف نفوس می‌شود جلوگیرى به عمل آید مع‌الوصوف اگر مواردى نباشد وزارت دادگسترى مکلف است که موادى در این زمینه تهیه و به مجلس شوراى ملى براى تصویب تقدیم شکند در هر حال بنده هم مثل جناب ایشان از آقایان همکاران استدعا می‌کنم که نسبت به الحاق دولت ایران به این قرارداد رأى موافق بدهند (احسنت).

رئیس- آقاى معاون وزارت خارجه.

معاون وزارت خارجه- از نظریات آقاى دکتر شاهکار خیلى متشکرم و مطمئن باشند آنچه فرمودند به استحضار دولت می‌رسانم و سعى خواهد شد که با نهایت اهتمام در این قسمت بشود و استفاده کامل بشود این وظیفه‌ای است که بنده با نهایت میل انجام خواهم داد.

رئیس- این لایحه از سنا آمده به کمیسیون خارجه براى شور دوم فرستاده می‌شود.

10- تقدیم یک فقره سوال و یک فقر‌ه طرح به وسیله آقاى خلعتبرى و کریمى‏

رئیس- آقاى خلعتبرى بیانى دارید.

خلعتبرى- بنده یک طرحى دارم که تقدیم می‌کنم.

رئیس- آقاى کرمی ‌شما هم بیانى دارید.

کریمى- یک سؤالى است از وزارت راه که تقدیم می‌کنم.

11- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به عضویت در سازمان خواربار و کشاورزى ملل متحد.

رئیس- موضوع دیگرى مطرح می‌شود گزارشى از کمیسیون امورخارجه رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى.

لایحه ارسالى از مجلس سنا به عنوان عضویت ایران در سازمان خواربار کشاورزى ممل متحد کمیسیون امورخارجه مطرح پس از توضیحاتى که آقاى وزیر کشاورزى و آقاى وزیر امورخارجه دادند کمیسیون با عضویت ایران در سازمان مزبور موافقت نموده اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- به دولت اجازه داده می‌شود از تاریخ هفتم آذر ماه 1332 عضو سازمان خواربار و کشاورزى ملل متحد را قبول و حق عضویت را طبق اساسنامه مزبور پرداخت نماید مخبر کمیسیون امورخارجه مرآت اسفندیارى گزارش از کمیسیون بودجه به مجلسى شوراى ملى لایحه ارسالى از مجلس سنا به شماره 2615 راجع به اجازه عضویت ایران در سازمان خواربار و کشاورزى ملل متحد در کمیسیون بودجه مورد شور واقع و با توضیحاتى که آقاى وزیر کشاورزى بیان نمودند از نظر مالى با لایحه مزبور موافقت شده و این‌ که گزارش آن را که تأیید گزارش کمیسیون امورخارجه می‌باشد تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون بودجه- مشایخى‏

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون کشاورزى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه عضویت دولت ایران در سازمان خواربار و کشاورزى ملل متحد را با حضور آقاى وزیر کشاورزى مطرح نموده با ماده واحده مصوب مجلس سنا موافت و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارم.‏

مخبر کمیسیون کشاورزى- صادق نراقى‏

رئیس- در این گزارش هم کسى اجازه صحبت نخواسته براى شور دوم به کمیسیون‌هاى مربوط فرستاده می‌شود.

12- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول اجازه الحاق دولت ایران به قراردادهاى ژنو

رئیس- گزارش دیگرى است از کمیسیون امورخارجه مربوط به اجازه الحاق قراردادهاى ژنو گزارش کمیسیون قرائت می‌شود

(به شرح زیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون خارجه به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 2662- 47716 راجع به الحاق دولت ایران به قرار دادهاى معروف به قرار دادهاى ژنو که از مجلس سنا ارسال شده بود در کمیسیون امورخارجه واقع و پس از قرائت ماده واحده و توضیحاتى که آقاى وزیر امورخارجه به این نمودند ماده واحده به شرح ذیل تصویب و این‌ که گزارش آن را تقدیم می‌دارم‏.

ماده واحده- الحاق دولت ایران به قرار دادهاى معروف به قرارداد ژنو به شرح زیر:

1- قرار داد راجع به بهبود سرنوشت مجروحین و بیماران در نیروهاى مسلح هنگام اردوکشى‏

2- قرار داد راجع به بهبود سرنوشت مجروحین و بیماران و غریقان نیروهاى مسلح در دریا

3- قرارداد راجع به معامله با اسیران جنگى‏

4- قرارداد راجع به حمایت افراد کشورى در زمان جنگ.

که مشتمل بر 11 فقره تصمیم و یک سند براى امضا نیز می‌باشد و از طرف دولت ایران تاریخ 17 آذر ماه 1328 (هشتم دسامبر 1949) در ژنو به ‌امضا رسیده است تصویب می‌شود.

مخبر امورخارجه- مرآت اسفندیارى‏

گزارش از کمسییون نظام به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 47716- 2663 راجع به الحاق دولت ایران به قرار دادهاى معروف به قرار‌داد ژنو که از مجلس سنا ارسال شده بود در کمیسیون نظام مطرح با توضیحاتى که از طرف نمایندگان دولت داده شد قرار داد مزبور از نظر نظامی ‌به تصویب کمیسیون رسیده اینک گزارش آن را در تأیید گزارش کمیسیون امورخارجه تقدیم می‌شود.

مخبر کمیسیون امور نظام حشمتى‏

رئیس- کسى اجازه صحبت نخواسته براى شور دوم به کمیسیون خارجه و نظام فرستاده می‌شود

13- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به شور اول عهد‌نامه مودت بین ایران و ایسلند

رئیس- عهد‌نامه مودت بین ایران و ایسلند مطرح است گزارش کمیسیون امورخارجه قرائت می‌شود.

(این ‌طور خوانده شد)

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى‏

عهد‌نامه مودت بین ایران و ایسلند که در 27 دى ماه 29 به تصویب مجلس سنا رسیده در کمیسیون امورخارجه مورد بحث واقعه و با حضور آقاى معاون وزارت امورخارجه موارد پنجگانه با یک مقدمه به تصویب کمیسیون رسیده اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

به جاى مخبر رئیس کمیسیون امورخارجه- عبدالحمید سنندجى‏

رئیس- چون کسى اجازه نخواسته است براى شور دوم به کمیسیون امورخارجه فرستاده می‌شود.

14- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- به طورى که قبلاً عرض کردم براى این‌ که کمیسیون‌هاى مشترک بتوانند به تمام لوایح که عده آن‌ها هم زیاد هست رسیدگى کنند و تا هشت مواد گزار‌ش آن‌ها حاضر شود روزهاى سه شنبه را با موافقت آقایان جلسه نخواهیم داشته بنابراین پنج شنبه نه صبح خواهد بود سؤالات اول مطرح خواهد شد

 (مجلس نیم ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294960!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)