کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 132 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 23 آبان‌ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبری، عمیدى­نورى.

3- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تعویض اراضى کاخ وزارت امور خارجه با اراضى انبار سابق غله.

4 - شور اول گزارش کمیسیون دارایی راجع به ضرب مسکوکات طلا.

5 - تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى خلعتبری.

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 132

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 23 آبان‌ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبری، عمیدى­نورى.

3- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تعویض اراضى کاخ وزارت امور خارجه با اراضى انبار سابق غله.

4 - شور اول گزارش کمیسیون دارایی راجع به ضرب مسکوکات طلا.

5 - تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى خلعتبری.

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقاى عماد تربتى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس

نایب رئیس - صورت اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود (به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه - آقایان: قبادیان. دکتر سعید حکمت. کورس. دکتر اصلان افشار. دکتر جهانشاهى. اعظم زنگنه. دکتر نفیسى. عبدالحمید بختیار. اسفندیارى. محمود ذوالفقارى. مجید. ابراهیمى. کاظم شیبانى. مشار. عامرى. هدى. یارافشار. تیمور تاش. معین‌زاده. دادگر. اکبر. محمودى. دکتر وکیل. امامى خویی. جلیلوند. دکتر شاهکار. دکتر آهى. اورنگ.

غائبین بی‌اجازه - آقایان: دکتر طاهرى. اریه. سنندجى. مهندس سلطانى. دکتر فریدون افشار. کشکولى. سعیدى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: خرازى. مهندس دهستانى. عرب شیبانى. کیکاوسى. طباطبایی قمى. ثقة‌الاسلامى. فولادوند. مهدوى. موسوى. صراف‌زاده. پردلى.

نایب رئیس - اعتراضى در صورت جلسه نیست؟ آقاى مهندس هدایت

مهندس سعید هدایت - در صورت جلسه ضمن مذاکرات جلسه قبل همکار محترم جناب آقاى دکتر دادفر در موقعى که با پیشنهاد اینجانب مخالفت فرمودند به قرارى که در صورت جلسه ذکر است این طور اظهار فرمودند «دولت را مجلس خیلى مکلف کرده است و تا به حال به آن تکلیف‌های قانونى عمل نشده است بنابراین یک عمل بیهوده‌ای راهى تکرار کنید صحیح نیست» (دکتر دادفر - اخطار دارم اظهارات دیگران را که نباید گفت شما حق دارید اگر در بیانات خودتان اعتراضى دارید بفرمائید) بنده خواستم عرض کنم که وظیفه مجلس تعیین تکلیف قانونى است و تکلیف قانونى هم عمل بیهوده‌ای نیست.

نایب رئیس - در صورت جلسه آنچه نمایندگان محترم گفتند عیناً منتشر می‌شود اگر مطلبى برخلاف نوشته باشد قابل اصلاح است و اگر خود نماینده نگفته باشد قابل بحث نیست (صحیح است) آقاى ارباب.

مهدى ارباب - مختصرى در بیان بنده اشتباه شده که اصلاح می‌کنم و می‌دهم به اداره تندنویسى.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود آقاى دکتر دادفر فرمایشى دارید.

دکتر دادفر - عرضى ندارم.

نایب رئیس - آقاى جلیلوند.

جلیلوند - تلگرافى رسیده راجع به خساراتى که در اثر بارندگى وارد شده تقدیم می‌شود.

نایب رئیس - به کمیسیون عرایض فرستاده می‌شود آقاى دکتر امین.

دکتر امین - در اظهارات بنده مختصر اشتباهاتى است که اصلاح می‌کنم و به اداره تندنویسى می‌دهم‏.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود اعتراض دیگرى به صورت جلسه نیست (اظهارى نشد) تصویب می‌شود.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبری، عمیدى­نورى

نایب رئیس - نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى خلعتبری.

خلعتبری - بنده امروز راجع به کنسرسیوم نفت و حقوق ایرانی‌ها در خوزستان به طور مختصر مطالبى به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسانم. استخدام ایرانى‌ها در سفر اخیر به خوزستان متوجه بعضى مطالب مربوط به کنسرسیوم نفت و مستخدمین و کارگران ایرانى شدم که تذکر آن را در مجلس شوراى ملى لازم میدانم برطبق ماده 41 قرارداد مربوط به نفت طرفین قرارداد تعهد کرده‌اند شرایط و مقررات قرارداد را بر طبق اصول حسن نیت و صمیمیت متقابل اجراء کنند و هم عبارت و هم روح شرایط و مقررات مزبور را رعایت کنند. اول در بند 4 ازجزء ماده 4 قرارداد مزبور قید شده (استخدام حداقل کارمندان خارجى و اطمینان از اینکه تا حدودی که معقولاً عملى باشد بیگانگان فقط براى تصدى مقاماتى استخدام شوند که شرکت‌های عامل نتوانند ایرانیانى حائز معلومات و تجربه کافى براى احراز آن مقامات بیابند) مقصود ما از این ماده قانون این بوده که به تدریج ایرانى‌ها در امور فنى تجربه حاصل کنند و به تدریج یک کادر فنى ایرانى براى کشور ایران تهیه شود و این مهم‌ترین مسئله براى کشورى است که داراى منابع زیاد نفت است مطابق اطلاعاتى که من دارم این ماده به نحو کامل اجرا نمی‌شود آقایان توجه بفرمائید یکى از مسائل مربوط به حقوق طبقه تحصیل کرده کشور از لحاظ شرکت نفت است که بنده در مجلس آن را طرح می‌کنم.

به این معنى که بعضى مشاغل فنى است که متخصصین ایرانى می‌توانند آن را انجام دهند و معذلک خارجى‌ها متصدى آن مشاغل‌اند و حتى بعضى از متخصصین ایرانى زیر دست خارجى‌هایی کار می‌کنند که از حیث معلومات بالاتر از آن خارجى‌ها هستند و از حیث

+++

کار هم بر خارجى‌های مافوق خود برترى دارند (مهندس بهبودى - اختلاف حقوقشان را بفرمائید) ولى یک نفر خارجى به عنوان مافوق او کار می‌کند و چند برابر او حقوق می‌گیرد یا آنکه بعضى کارهایی است که کارگرهاى ایرانى می‌توانند انجام دهند ولى کارگر یا شاغل خارجى با حقوق چند برابر آورده‌اند و این امر سبب می‌شود ما نتوانیم کادر کارگر فنى خود را براى کشور زیاد کنیم. مسئله دوم که طبیعه مانع از افزایش کادر فنى در مورد صنعت نفت است تفاوت فاحش حقوق متخصصین یا مهندسین خارجى و ایرانى حداقل کارمند ارشد خارجى 75500 ریال و حداقل کارمند ارشد ایرانى 20000 ریال است و با این وصف حقوق مهندسین ایرانى که کار فنى انجام می‌دهند به تناسب خارجى‌ها کم است و حتى بر کرایه‌خانه و روشنایی و کرایه یخچال و تلفن و غیره و ارزاق و حوائج زندگى کارمندان افزوده‌اند به نحوی که فقط براى عده‌ای امکان دارد که با حقوق خود زندگى کنند و براى عده زیادى امکان ندارد و بنابراین به تدریج شغل خود را رها کرده از شرکت نفت خارج می‌شوند و به دنبال کارهاى خصوصى می‌روند یا در جاهاى دیگر استخدام می‌شوند و این رویه براى آینده ما وخیم است زیرا کادر فنى ایرانى به تدریج کم می‌شود و اداره کردن فنى همیشه با خارجى‌ها بود و بنده متوجه شدم که جاى عرض این مطالب در مجلس شوراى ملى است مزد کارگران دوم اخیراً شنیده شد که بر حقوق مستخدمین ایرانى ودستمزد کارگران ایرانى نفت افزوده شده طبق تحقیقى که نمودم در مقابل این افزایش حقوق و مزد قیمت کلیه اجناس و لوازم را هم کنسرسیوم ترقى داده و تقریباً آنچه اضافه شده در مقابل ترقى قیمت پرداخته می‌شود مثلاً یک مستخدم جزء که سه هزار ریال حقوق داشت اکنون حقوقش چهار هزار ریال شده ولى هفتصد ریال آن را بابت افزایش قیمت اجناس و لوازم زندگى از حقوقش کسر می‌کنند و با این وصف قیمت‌ها ترقى می‌کند بدون اینکه تفاوتى به حال مستخدم و کارگر ایرانى داشته باشد یعنى کارگرى یا مستخدم جزیی که حقوقش سیصد تومان در ماه بوده حالا حقوقشان را چهارصد تومان کرده‌اند ظاهرش این است ولى این صد تومان هشتاد تومان تفاوت اضافه قیمت اجناس و لوازم زندگى که شرکت به او داده و در حقیقت 20 تومان اضافه کرده و این قابل توجه است طریق اصلاح این وضع آنست که بر قیمت اجناس و لوازم زندگى افزوده شود و دوباره به همان قیمت سابق داده شود آخر یک تفاوتى با سابق باید وجود داشته باشد. و مسلماً باید سطح زندگى کارگر و مستخدم جزء باحقوق بیشتر و مزایاى بیشتر بالا برود والا بین کنسرسیوم و شرکت سابق نفت چه تفاوتى خواهد بود؟

و این مربوط به هزارها کارگر و مستخدم ایرانیست و آنها از مجلس ایران انتظار دارند که در این موضوعات بحث شود ممکن است گفته شود که اگر مزد کارگران نباید زیاد شود زیرا در ازدیاد تولید در کشور مؤثر خواهد بود اولاً این مزدی که به کارگران خوزستان داده می‌شود با هواى گرم کشنده و هزینه زندگى و قیمت‌هاى سنگین خارج از تناسب متناسب با جاهاى دیگر نیست و باید مزد بیشترى داده شود و اینکه 8 تومان و یا ده تومان حقوق بدهند و سه تومان پول یخ باید بدهد این صحیح نیست آقایان این مطلبى که می‌خواهم بگویم خیلى مهم است ثانیاً بین نفت و صنایع داخلى رقابتى نیست که فرض کنیم لطمه به صنایع دیگر وارد می‌آید در نفت اصولاً رقابت نیست و اگر رقابت بود به کنسرسیوم نفت نمی‌دادیم. ثالثاً در زمان جنگ امریکایی‌ها می‌خواستند مزد کارگرهایی را که در نزد مقاطعهکاران کار می‌کردند بالا ببرند ولى شرکت نفت سابق اعتراض کرد و مانع بود اگر اکنون که ارزش اجناس نسبت به پول تاسى برابر در بعضى موارد بالا رفته کنسرسیوم نخواهد براى کارگران ایرانى یک وضع متناسبى که بتوانند زندگى خود و عائله خود را اداره کنند به نظر من قابل ایراد است‏

سوم کنسرسیوم باید در نظر داشته باشد که براى همه مستخدمین و مستخدمین جزء و کارگرها باید خانه ساخت و برنامه خانه‌سازى را باید جلو انداخت تا تفاوت وضع امروز با گذشته به زودى در انظار همه نمایان شود من مخصوصاً توجه کنسرسیوم را ببند 6 ماده 4 قرارداد جلب می‌کنم که می‌گوید (توجه دائم به حقوق و منافع ایران در جریان عملیات خود) و آنچه را که درباره مهندسین و مستخدمین جزو کارگران ایرانى گفتم آن چیزى است که مربوط به منافع سیاسى و اجتماعى مملکت مااست و ما می‌خواهیم اقلاً در یک گوشه از مملکت زندگى یک دسته از مردم تأمین بشود و به علاوه کنسرسیوم باید متوجه باشد مسئله نفت تجارت ما تجارش را نداشتیم نفت خودمان را به شما دادیم شما اگر سیاستش را نداشته باشید و سیاست و تجارت را توام نکنند و فقط به فکر منفعت باشید عاقبت خوبى نخواهد داشت (صحیح است) چهارم راه‌سازى در‌خوزستان مشاهده نمودم راه‌هاى بین شهرها خراب است بین اهواز و آبادان یک راه خاکى است که نفت روى آن می‌پاشند و همه ساله موجب تلفات جانى در فصل زمستان می‌شود راه بین اهواز و آغاجارى قسمتى که من عبور کردم خاکى و خراب است و آنچه من مشاهده کردم اینست که کنسرسیوم به موضوع راه‌سازى توجه ندارد والا می‌بایستى بین تمام شهرها راه‌سازى اساسى آسفالته شروع شده باشد و حتى طبق قرارداد نگاهدارى طرق و شوارع مورد استفاده عامه با کنسرسیوم است و در ماده 17 این موضوع قید شده است (جزء به نگاهدارى طرق و شوراع مود استفاده عامه) و اگر هم در قرارداد نبود مقتضى بود راه‌سازى خوزستان را کنسرسیوم به عهده بگیرد و راه‌هاى خوب بسازند تا مردم بدانند و ببینند این کنسرسیوم با آن شرکت نفت سابق فرق دارد و تمامش درفکر منفعت نیست.

در این موضوع مسلماً غفلت شده است و حق اینست به زودى جبران شود. من می‌خواهم کنسرسیوم را متوجه این نکته نمایم که اگر بگویند این کارها خرج دارد آخر ما هم می‌‌دانیم که نفت هم منفعت دارد و در سال 1947 دو شرکت امریکایی از شرکت‌هاى دیگر نفت سهام نفت عربستان سعودى را به پانصد میلیون دلار خریدند بلى نفع نفت در خاورمیانه زیاد است مزد یک روز یک کارگر ایرانى مساوى با مزد یک ساعت یک کارگر امریکایی است در امریکا نفت را با فشار تلمبه از چاه بالا می‌آورند در ایران نفت با فشار طبیعى بالا می‌آید و خرج تلمبه و غیره ندارد عمق چاه‌های ما خیلى کمتر از چاه‌های جاهاى دیگر و آمریکا است چون رقم خرج در ایران خیلى کمتر است بنابراین صرف مقدارى از منافع براى راه‌سازى خوزستان و بهداشت خوزستان از نظر مالى آنقدرها مهم نیست ولى موقعیت آن از لحاظ خود کنسرسیوم و جلب مردم ایران بسیار است پنجم: یک موضوع دیگرى که شنیدم اینست که در مناطق نفتى راه‌سازى را به شرکت‌های خارجى واگذار کرده‌اند و این امر مسلماً مغایر با روح قرارداد ما و کنسرسیوم است زیرا کارهاى فنى را که ایرانى‌ها می‌توانند انجام دهند نباید به خارجى‌ها واگذار کنند در مملک خارجه به این موضوع بسیار اهمیت می‌دهند در کشور ما کار کم است باید شرکت‌ها و مؤسسات داخلى تشویق شوند و باید در مقابل دستگاه‌هاى عظیم فنى خارجى ایرانى‌ها را حفظ نمود مهندسین و شرکت‌های ایرانى به خوبى از عهده راه‌سازى برمیایند وحتى بعضى از مقاطعه شرکت‌هاى ایرانى در کویت کارهاى مقاطعه شرکت‌هاى نفتى را به عهده دارند آن وقت چگونه ما می‌توانیم اجازه بدهیم خارجى‌ها کارهاى داخلى را از دست شرکت‌های ایرانى بگیرند دولت نه فقط به اتکاء قرارداد بلکه از نظر مصلحت اقتصادى کشور می‌تواند جلوى کنسرسیوم را بگیرد.

نایب رئیس - جناب آقاى خلعتبری وقت جنابعالى تمام شد از وقت آقاى بهبهانى می‌توانید استفاده بفرمائید.

خلعتبری - از آقاى بهبهانى تشکر می‌کنم اینجا یک تذکرى می‌خواهم بدهم چرا که شنیده‌ام وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه به این قسمت توجه ندارند بعضى از وزارتخانه‌ها کارهایی را که ایرانى‌ها می‌توانند انجام بدهند به شرکت‌های خارجى می‌دهند اخیراً شنیدم که کاربرق را من که از کار فنى اطلاعى ندارم آقایان تحقیق کنید این قسمت را اگر کارهاى برق را‌ شرکت‌هاى ایرانى بتوانند انجام بدهند نباید به خارجی‌ها داد. چون در خارجه حتى به یک پینه‌دوز ایرانى اجازه کار نمی‌دهند که سوزن بزند ولى در اینجا به هر عنوانى خارجى استفاده می‌کند (صحیح است) من این مطلب را عرض کردم که اگر مورد تأیید آقایان هست در موارد مشابهش به شرکت‌های مقاطعه‌کاران ایرانى بدهند چون آنها براى ده‌ها هزار نفر ایرانى کار تهیه می‌کنند علت ندارد ما کارى که ایرانى می‌تواند به خارجى بدهیم که منفعت کلى را خود ببرد.

ششم: موضوع دیگرى که شاید موضوع بازنشسته کردن عده زیادى از کارگران شرکت نفت است. من در این موضوع از لحاظ فنى اطلاع صحیحى ندارم و چون از طرف یکى از همکاران سؤال شده براى اینکه سؤال ایشان مقدم براى نطق به مجلس تقدیم شده عرضى نمی‌کنم نمی‌دانم جریان آن چیست به طور اجمال چیزى شنیده بودم اما همینقدر عرض می‌کنم این قرارداد را با کنسرسیوم بستیم که در بدهى و دارایی شرکت کند وجود یک عده کارگر اگر براى کنسرسیوم یک مسئله مالى و پولى است براى ما هم پولى است و مالى و سیاسى و اجتماعى هم هست خوبست به این مسئله بیشتر توجه داشته باشند و من معتقد نیستم نباید فقط براى تقلیل هزینه عده زیادى کارگر بازنشسته شوند این عروس یک ینگه هم همراه داشت این ینگه یک عده کارگر بود اگر قرار شود که عروس را بغل بگیرند ولى ینگه را بگذارند کنار این درست نیست این کارگران را باید نگاه داشت ولو این که چند سال خرج داشته باشد این عرض بنده است. هفتم در خاتمه نظر دولت را می‌خواهم به این نکته جلب کنم که شرکت ملى نفت از طرف ما موظف به نظارت در کلیه امور مربوط به کنسرسیوم است در مواردى که ذکر شده شرکت نفت چه اقدامى نموده

+++

اگر به هیئت مدیره شرکت تذکر داده‌اند و مؤثر واقع نشده باید بدانیم و اگر قصور در نظارت کرده‌اند آن را هم باید بدانیم اگر آنها در مقابل خارجى نتوانند (بیات ماکو - دو نفر ناظر دارید از آنها بپرسید) مقاومت کنند وظیفه ما نمایندگان است که حقوق مملکت و مردم را در این موارد تذکر بدهیم (صحیح است) و به همین جهت است که وجود مجلس همیشه لازم است و مجلس همیشه در مقابل خارجی‌ها بیشتر از دولت‌ها مقاومت کرده است (صحیح است) دولت‌ها همیشه باید از قدرت مجلس در برابر خارجى‌ها استفاده کنند و براى ایستادگى در برابر حوادث احتمالى از ناحیه بیگانگان همیشه لازمست مجلس قوى وجود داشته باشد. (صحیح است)

این عقیده شخص بنده است عرض کنم این مسافرت به ایالات و ولایات خیلى لازم است براى وزراء و نمایندگان بنده یک سفرى به آذربایجان کردم در آذربایجان دیدم کارهایی که ممکن بود بشود نشده است گرچه راه آهنى که کشیده شده خرج زیادى شده است و این خدمت قابل تقدیر است و این را هم آقایان نباید فراموش کنند یک مبلغ هنگفتى براى آذربایجان خرج شده و این وسیله ترقى می‌شود این را باید به مردم گفت که مردم بدانند اگر در بعضى قسمت‌ها توجهى نشده امکان نداشته در مقابل از آن طرف هم کارهایی شده است مخصوصاً در قسمت راه‌آهن ولى مسائلى در ‌آذربایجان دیدم و شنیدم از اشخاص که امکان داشت در ظرف یک سال و امکان دارد در ظرف سه سال براى مردم انجام بشود اولش راه‌سازى بعد بهداشت است بعد توجه به کار کشاورزى (اردبیلى - آسایشگاه مسلولین ندارند) می‌دانم که آقایان نمایندگان آذربایجان نمی‌خواهند از تریبون استفاده کنند و این مطالب را که ایجاد بدبینى می‌کند بگویند ولى بنده لازم دانستم و این مطالب را تماماً به آقاى نخست‌وزیر عرض کردم و این مطالب را گفتم و حالا این مسئله خوزستان را هم درباره نفت لازم دانستم به عرض آقایان برسانم واقعاً لازم است که آقایان نمایندگان سفر بروند آقایان وزراء مسافرت بروند و احتیاجات مردم را از نزدیک ببینند براى اینکه علت بدبختى ملت ایران و خاتمه ندادن به این نگرانى‌ها و شکایت‌ها این است که ما مى‌خواهیم کار ولایات ایران را در پشت میز حل بکنیم (سراج حجازى - راه نیست که برویم) کار در پشت میز حل نمی‌شود کار را باید در محل حل کرد و دید که مردم چه چیز می‌خواهند دولت‌های ما همیشه نگاه می‌کنند که ادارات چه می‌خواهند به درد دل مردم در ولایات و در استان‌ها برسید ببینید مردم چه می‌خواهند احتیاج مردم چیست و احتیاج مردم را رفع کنید براى اینکه مردم از احتیاجات خودشان بیشتر اطلاع دارند تا مأمورین دولت و بیشتر به حال خودشان دلسوزى دارند تا مأمورین دولت بنابراین تذکراتى که براى نفت عرض کردم از لحاظ توجه به ولایات لازم بود و در خاتمه می‌خواستم مطلبى را که یکى از آقایان نمایندگان محترم و آقاى حشمتى تذکر دادند و بسیار خوب بود به عرض آقایان برسانم که این دو سه روز اخیر آقایان توجه فرمودید که بحرین یکى از استان‌هاى ایران شناخته می‌شود و هست (صحیح است) و بحرین همیشه مال ایران بوده است (صحیح است)

تاریخ قدیم ایران را که نگاه کنیم می‌بینیم بحرین همیشه مال ایران بوده است (صحیح است) بنده می‌خواهم اینجا حق گزارى کنم از یک ایرانى با اطلاع و وطن‌پرست به نام فریدون آدمیت کتابى نوشته است راجع به بحرین و از اسنادى که خود اروپایی‌ها منتشر کرده‌اند و در تمام کتابخانه‌های دنیا است با دلیل و مدرک ثابت کرده است که بحرین همیشه مال ایران بوده است (صحیح است) تا زمان ناصرالدین شاه هم در دست ایران بوده است انگلیس‌ها فقط براى اینکه راجع به خرید و فروش برده با شیخ بحرین قرارداد بسته‌اند از این جهت خودشان را حامى شیخ غاصب بحرین معرفى می‌کنند والا هیچ سند تاریخ پسند محکمه پسندعامه پسندى ندارند با کمال تأسف ما یک ضعفى که داریم اینست که بحریه قوى نداریم آقایان من پارسال هم اینجا تذکر دادم و عرض کردم که یک مثلى ما داریم که می‌گوید یک بند انگشت شاخ بهتر است از صد ذرع دم عرض کنم ما در خلیج فارس جزایر زیاد و نفت زیاد داریم تنها صحبت بحرین نیست صحبت جزایر دیگر خود ما هم هست باید یک بحریه قوى داشته باشیم از هر جا شده است باید یک بحریه قوى تهیه کنیم ما بحریه تجارتى لازم داریم ما براى حفظ حقوق خودمان در بحرین و جزایر خلیج فارس که متعلق به ما است احتیاج به بحریه قوى داریم مخصوصاً از دولت می‌خواهیم که از آمریکایی‌ها که کمک‌هایی می‌گیرند که یک مقدار کمک را کشتى جنگى بگیرند و من شنیده‌ام که داده‌اند اگر داده‌اند تشکر می‌کنم و اگر می‌خواهند که بدهند که مساعدتاً تشکر می‌کنم این تنها کمکى است که ما به وسیله آن می‌توانیم بر جزایر خودمان تسلط پیدا کنیم و اگر ما نکردیم دیگران آنهایی که می‌آیند اسم خلیج‌فارس را که از به دو تاریخ خلیج فارس بوده می‌خواهند قلب به خلیج عربى کنند آنها پیش خواهند برد و آنها خواهند گرفت تاریخ 150 سال پیش را ملاحظه بفرمائید راجع به بحرین دولت دیگرى می‌خواست بیاید بحرین را تصرف کند دولت عثمانى می‌خواست تصرف کند بعد انگلیسى‌ها آمدند اگر مال بی‌صاحب بود اشخاص به طمع می‌افتند که مال بی‌صاحب را بخورند بنابراین بنده از اقدامات دولت و از اقدامات شخص اعلیحضرت همایونى تشکر می‌کنم و قطع دارم که همه ایرانى‌ها در این موضوع شریک هستند و خارجیان همه راجع به بحرین حق هیچ‌گونه نگرانى نباید داشته باشند براى اینکه ما امروز مخصوصاً با دول غرب همکارى داریم هم پیمان هستیم در صنعت نفت با هم دیگر همکارى داریم و همکارى با ما و تقویت با ما به مراتب ارزشش بیشتر است از آن شیح‌های کوچکى که در آنجا هستند آنها چند تاکنیز و چند تا صیغه می‌گیرند و و ما سالی دویست هزار ارتش با پول خودمان تهیه می‌کنیم کدام براى دول غرب لازم است بنابراین با این رویه سیاسى عاقلانه‌ای که دولت ایران پیش گرفته است باید دول غربى به ما کمک کنند براى اینکه خلیج فارس را اگر خوب اداره کردیم کمک به صلح عالم است و ما انتظار داریم در این قدمى که براى صلح برمی‌داریم به ما کمک کنند (احسنت)

نایب رئیس - آقاى عمیدى نورى

عمیدى­نورى - عرض بنده تقریباً می‌شود گفت در تکمیل تذکر جناب آقاى خلعتبرى راجع به بحرین است بحرین یک جزء لاینفک کشور عزیز ما است (صحیح است) این قطعه خاک زرخیز ایران مدتى است مورد توجه مردم ایران و دولت ایران و شخص شاهنشاه که رهبر نهضت ملى ایران است قرار گرفته است و کراراً در همین مجلس، مجلس مقدس راجع به بحرین مذاکره شده و تذکر به دولت داده شده است که این حق ملى ایران به هر نحوى هست می‌بایستى تأمین شود و خوشبختانه می‌توانم عرض کنم که مژده بزرگى براى ما به وجود آمده است که می‌توانم در اینجا عرض کنم و احساس می‌کنم از اخبار که دولت در این خصوص یک قدم مؤثر برداشته است و آن اینست که در لایحه تقسیمات کشور که در شرف تنظیم است از قرارى که در مطبوعات هم منتشر شده چهارده استان براى ایران در نظر گرفته شده که یکى از استان‌ها، استان بحرین است و از این جهت بنده خوشوقت شدم وقتى که دیدم دولت در مقام تنظیم چنین لایحه قانونى است و از آن طرف هم جاى بسى خوشوقتى که با تنظیم صحیح لایحه و تصویبش در مجلس ما می‌توانیم نمایندگان بحرین را یعنى برادران بحرینى خودمان را بین خودمان و در این مجلس مقدس به بینم اینست که من بسیار خوشوقت شدم از این اقدام دولت و وظیفه خودم دانستم یک چنین موقعى این را به سمع ملت ایران برسانم و در تکمیل این از اداره تبلیغات و از رادیو تهران خواستم تشکر کنم که ضمن گفتاری که از نهضت ناسیونالیستى ایران بیان می‌کردند این قسمت را هم شنیدم از پیشرفت جوانان قهرمان ما که خوشبختانه نام ایران را تا آخرین دقیقه حفظ کردند ایران قهرمان اول آسیا و سوم دنیا و بلکه به اعتبارى دوم براى آنکه با آنها مساوى شدند و نه امتیاز گرفتند رادیو تهران راجع به این موضوع در اخبار بحث می‌کرد و این عبارت را گفت امیدواریم نهضت ناسیونالیستى ایران آنقدر پیشرفت کند که قریباً پرچم ایران برفراز سرزمین‌هایی که مردم آن ایرانى هستند و آرزوى همکارى با ایران را دارند به اهتزار درآید این خبر این مطلب که در گفتار رادیو تهران بود و در تکمیل آن خبر تقسیمات کشور بی‌اندازه مرا امیدوار کرد که پیداست دولت ما در این موضوع دارد کار می‌کند و استقرار حاکمیت در بحرین را مقدماتش را دارد تکمیل می‌کند وقتى که این اخبار در مطبوعات منتشر شد و مورد علاقه مردم واقع شد متأسفانه یک خبر دیگرى هم منتشر شد آن خبر خبرگزارى رویتر بود که گویا یک سخنگوى دولت انگلستان با او صحبتى می‌شده است راجع به بحرین و ایشان یک حرفى زده‌اند جاى تأیف است اولاً سخنگوى دولت انگلستان از یک طرف مدعى شده است که بحرین مستقاً است از یک طرف هم مدعى شده است که با شیخ بحرین دولت انگلستان قرارداد دارد که او را تحت‌الحمایه قرار داده است به نظر بنده این دو حرف متناقض با هم است به نظر بنده یک کسى که مدعیست و این ادعایش هم مورد تکذیب ملت ایران است که بحرین مستقل است (صحیح است) دیگر چطور می‌تواند بگوید که بحرین مستقل تحت‌الحمایه انگلستان است و با انگلستان قرارداد دارد این حرف بسیار بی‌منطق است و نمی‌شود شنید از یک کسى که سخنگوى یک دولتى است که اینطور متناقض صحبت کند از آن طرف ما هیچ انتظار نداریم از دولت هم پیمان خودمان دولتى که در پاکت بغداد در پیمان بغداد با ما هم پیمان است و این پیمان بغداد با احساسات بسیار موثرى در مجلس مقدس تصویب شده ما حق داریم گله کنیم که یک چنین خبرهایی می‌شنویم آن هم در چه موقع؟ ما کارى نکرده‌ایم ماحق حاکمیت خودمان را مى‌خواهیم مستقر کنیم در اسقرار حق حاکمیت خودمان در امور داخلى یعنى از نظر تقویت قسمتى از خاک خودمان که می‌خواهیم استان خودمان را اداره بکنیم و نمایندگان آن بیایند اینجا ما کارى نکرده‌ایم اگر انگلستان یا دیگران یا دوستان غرب ما علاقه به تأمین امنیت خاورمیانه دارند اگر علاقمند به تأمین جریان نفت خاورمیانه به اروپا وآمریکا دارند و اگر به روش کاملاً صحیح ایران که در این چند سال داشته است که صراحت خودش را در سیاست خارجى نشان بدهد و روش خودش را با دنیاى غرب با کمال صراحت نشان داد همکاران

+++

 و دوستان غربى ما بخواهند از این موقع استفاده کنند و حقوق ما را آنطوری که تمام دنیا قضاوت می‌کند و ملت ایران معتقد است تأمین نکنند نبایستى آن وقت گله داشته باشند که چرا سیاست دنیاى غرب متأسفانه در بعضى از اوقات رو به ضعف می‌رود بنده که با مطالعه مطبوعات خبرنگاران خارجى از نظر کار روزنامه‌نویسى سر و کار دارم اغلب می‌بینم که مطبوعات امریکا و انگلستان در مطبوعات خودشان تشریح می‌کنند این نکته را که اشتباهاتى در سیاست‌های انگلستان یا آمریکا راجع به خاورمیانه به وجود آمده است که این اشتباهات موجب شده است که قدرى سیاست غرب رو به عقب برود حتی بنده دیروز یک مقاله‌ای خواندم در یک روزنامه‏ انگلیسى ترجمه‌اش را خواندم نوشته بود اشتباهى که در سیاست دنیاى غرب در خاورمیانه و آسیا می‌شود و پیروزى که دنیاى مقابل او از این اشتباه به دست آورده است به مراتب اهمیتش بیش از اختراع قمر مصنوعى است این اعتراف از مقاله یکى از مطبوعات دنیاى غرب است می‌بینیم در یک چنى موقعى که دنیاى آزاد دنیاى دمکراسى دنیاى غرب می‌خواهد سعى کند امنیت دنیا را حفظ کند و به امنیت خاورمیانه هم به نفت او مربوط است بنده نمی‌دانم در یک چنین موقعى که ایران صراحت خودش را نشان داده و در سیاست خارجى مورد تمجید تمام مطبوعات واقع شده است و او را در مقابل یک حق ثابت و اساسى با یک چنین حقى که بیشتر منافع دنیاى غرب را تأمین می‌کند ایران اگر بحریه خودش را تقویت کند (و تقاضاى ما از دولت این است که در این موضوع قدم بلند بردارد) آیا جریان نفت بحرین به اروپا و آمریکا برود منافع آنها بهتر تأمین می‌شود یا به دست یک شیخى که با یک قراردادهاى بی‌اعتبارى در یک سیاست‌های خاصى باشد که آن وقت در مقابلش خاورمیانه دو دسته بشود و یک عده‌ای برخلاف حقیقت مدعى بشوند که آنجا خلیج عربى است که مورد تکذیب همه ماست (صحیح است) این عقیده و این اختلاف باعث شود که دنیاى غرب در سیاست خوش شکست بخورد بنده معتقد هستم که دوستان ما در انگلستان و دوستان امریکایی ما اگر توجه به اینگونه نکات نمایند خاورمیانه که امروز حساس‌ترین نقطه جهانى است براى حفظ امنیت بهتر می‌تواند این دژ مستحکم شود براى امنیت دنیاى غرب (صحیح است)

ولى هرگونه اشتباهى که در برابر منافع ملى ملت‌های خاورمیانه از طرف دنیاى غرب بشود ضررش امنیت جهان می‌رسد براى اینکه از این اشتباهات است که دنیاى کمونیسم از این اختلافات استفاده می‌کند و امنیت جهانى را به هم می‌زند امروز دوستان انگلیسى ما نباید دنبال این جزئیات باشند چرا؟

براى اینکه آزادى دنیاى دمکراسى آزادى دنیاى آزاد بالاتر از این است که انگلستان تصور بکند با داشتن یک قرارداد تحت‌الحمایه با یک شیخ غاصبى بتواند منفعتش را حفظ کند امروزه دنیا در مقابل کار بسیار مهمتر از این قرار گرفته امروز دنیا در مقابل دو جبهه کمونیسم و دنیاى آزاد قرار گرفته که موجودیت جهان و کره زمین در خطر یک جنگ شومى است که خدا نکند آن خطر به وجود بیاید، آن جنگ به وجود بیاید امروز دیگر آن حرف‌ها نیست که اگر ما بخواهیم حق حاکمیت خودمان را در بحرین مستقر کنیم اینگونه افراد غاصب دیگران استفاده کنند آن هم دوستان ما دوستانى که با ما هم پیمان هستند و دوستانى که در این چند سال پیش از خیلى ا زمواقع منافع اقتصادیشان از ایران تأمین شده است دوستانى که خودشان اعتراف دارند در ترازنامه‌های تجارتى‌شان که چقدر با ایران معاملات دارند و چقدر به ایران جنس فروخته‌اند و چقدر از ایران جنس گرفته‌اند اینگونه دوستان ما در مقابل اینگونه منافع مهم سیاسى و منافع اقتصادى بنده خیال نمی‌کنم حقى داشته باشند در چنین مواقعى که ما براى یک حق مسلم خودمان می‌خواهیم قدم برداریم یک چنین حرف‌هایی بگویند این بود که بنده مقتضى دانستم این نکات را در اینجا به عرض نمایندگان محترم برسانم و به دولت تذکر بدهم که اولاً راجع به این قدم بلندى که مقدماتش را برداشته‌اند براى استقرار حق حاکمیت و تأمین امور داخلى این قطعه از خاک خودمان قدم‌هاى خودشان را محکم‌تر بردارند ملت ایران پشتیبان این قدم بلند است مجلس شوراى ملى یک چنین لایحه‌ای را تصویب خواهد کرد. نمایندگان هرچه زودتر منتظر برادران بحرینى خودشانند که آنها را بین خوشان ببینند و راجع به مقررات این استان بزرگ خودشان قضاوت کنند همین طور قواى بحرى دوستان غربى ما که بیش از همه از جریان نفت استفاده می‌برند به این قسمت توجه کاملى بکنند و قواى بحرى ما را کمک کنند و تقویت کنند تا ما بتوانیم تمام جزایر جنوب خودمان را کاملاً حفظ کنیم (احسنت).

3 - شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تعویض اراضى کاخ وزارت امور خارجه با اراضى انبار سابق غله

نایب رئیس - مجلس وارد دستور می‌شود گزارش کمیسیون دارایی و کمیسیون کشور مربوط به تعویض اراضى کاخ وزارت امور خارجه با انبار سابق غله مطرح است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایی لایحه 54637 دولت راجع به تعویض اراضى محوطه وزیر بناى کاخ وزارت امور خارجه با اراضى انبار سابق غله را براى شور دوم با حضور آقاى معاون وزارت دارایی مورد رسیدگى قرار داده خبر شور اول را تأیید و اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود دعوى شهردارى تهران بر وزارت امور خارجه راجع به اراضى متصرفى آن وزارتخانه را با اراضى انبار سابق غله که فعلاً در تصرف شهردارى است و به میدان فروش میوه و تره‌بار تبدیل گردیده به طور معاوضه حل و فصل نمایند.

تبصره 1 - قیمت اراضى مورد معاوضه از طرف کارشناس مرضى‌الطرفین شهردارى و وزارت دارایی تعیین و در صورتى که بین عوض و معوض تفاوتى باشد طرفین می‌توانند تفاوت حاصله را نقداً از مجل بودجه خود و یا به وسیله معاوضه زمین و مستغل دیگرى جبران نمایند.

تبصره 2 - در سایر دعاوى مشابه شهردارى‌ها بر دولت نیز وزارت دارایی می‌تواند با موافقت شهردارى و تصویب هیئت دولت از مدلول این قانون استفاده نموده و به طور معاوضه آن دعاوى را حل و فیصله دهد مخبر کمیسیون دارایی مشایخى گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى کمیسیون کشور لایحه دولت راجع به تعویض اراضى محوطه و زیربناى کاخ وزارت امورخارجه با اراضى انبار سابق غله را براى شور دوم با حضور نماینده دولت مورد شور و رسیدگى قرار داده با گزارش کمیسیون دارایی موافقت نمود و اینک خبر آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- مهدوى

نایب رئیس - ماده واحده مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) چون نظرى در ماده واحده اظهار نشده رأى می‌گیریم به ماده واحده و تبصره‌های آن آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است کسى نظرى ندارد؟ (اظهارى نشد) چون نظرى اظهار نشد لذا با ورقه رأى می‌گیریم به ماده واحده و تبصره‌ها

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى ثقة‌الاسلامى (منشى) اعلام و اخذ رأى در محل نطق به عمل آمد)

آقایان: پردلى. مهدى ارباب. دکتر بینا. دکتر عدل. جلیلى. دکتر دیبا. مهندس اردبیلى. موسوى. خلعتبری. مهندس هدایت. مهندس بهبودى. عباسى. دکتر عمید. دکتر رضایی. پرفسور اعلم. حشمتى. ساگینیان. قوام. صدرزاده. بزرگ‌نیا. بیات ماکو. دکتر دادفر. مهندس سلطانى. سراج حجازى. مهندس فروهر. اردلان. دکتر حسن افشار. غضنفرى. استخر. دولتشاهى. مهندس فروغى. فخر طباطبایی. احمد طباطبایی. علامه وحیدى. حکیمى. دکتر امیر حکمت. توماج. برومند. مشایخى. ابتهاج. پناهى. دکتر سید امامى. دستم امیر بختیار. شادلو. دکتر ضیایی. کدیور. دادگر. قرشى. دکتر اسدى. مهندس دهستانى. رامبد. دشتى. گیو. فرود. بهبهانى. دکتر امین. دیهیم. اسکندرى. دکتر آهى. دکتر هدایتى. عرب شیبانى. سلطان‌مراد بختیار. فلیکس آقایان. دهقان. باقر بوشهرى. جلیلوند. ثقة‌الاسلامى. فولادوند. بهادرى. مهندس فیروز

(آراء مأخوذه شماره شده 70 ورقه سفید موافق و یک ورقه سفید بی‌اسم شمرده شد)

رئیس - با هفتاد رأى موافق تصویب شد.

اسامى موافقین- آقایان: دکتر هدایتى. دولت آبادى. دکتر عمید. مهندس سلطانى. مهندس هدایت. فولادوند. رامبد. حشمتى. حکیمى. مشایخى. پناهى. مهندس دهستانى. ابتهاج. فرود. دهقان. قرشى. ثقة‌الاسلامى. جلیلوند. دکتر حسن افشار. باقر بوشهرى. فلیکس آقایان. بهادرى. دیهیم. عرب شیبانى. دکتر آهى. خلعتبری. اسکندرى. مهندس فروهر. سلطان مرادبختیار. پردلى. دکتر اسدى. دشتى. دکتر امین. موسوى. دکتر عدل. احمد طباطبایی. رستم گیو. اردلان. دکتر امیر حکمت. علامه وحیدى. شادلو. کدیور. دکتر ضیایی. مهندس فیروز. بیات ماکو. دکتر بینا. مهندس اردبیلى. ساگینیان. صدرزاده. مهندس فروغى. دکتر رضایی. دولتشاهى. برومند. پرفسور اعلم. عباسى. توماج. دکتر سیدامامى. غضنفرى. رستم امیر بختیار. سراج حجازى. بزرگ‌نیا. دکتر دیبا. جلیلى. مهندس جفرودى. ارباب. فخر طباطبایی. دکتر دادفر. قوام. دکتر دادگر.

ورقه سفید بی‌اسم یک برگ

4 - شور اول گزارش کمیسیون دارایی راجع به ضرت مسکوکات طلا

نایب رئیس - لایحه ضرت مسکوکات طلا مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

+++

 

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایی لایحه شماره 25003 دولت راجع به ضرب مسکوکات طلا را با حضور آقاى معاون وزارت دارایی مورد شور و رسیدگى قرارداد و مواد پیشنهادى دولت را عیناً تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده اول - از تاریخ تصویب این قانون نوع و مشخصات مسکوکات طلا به شرح زیر تعیین می‌شود.

الف) مسکوکات طلا پنج پهلوى داراى 611910/ 36 گرم طلاى خالص و قطر آن چهل میلیمتر است. حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ب) مسکوک طلاى دو و نیم پهلوى داراى 305955/ 18 گرم طلاى خالص و قطر آن سى میلیمتر است. حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ج) مسکوک طلاى یک پهلوى داراى 322382/ 7 گرم طلاى خالص و قطر آن بیست و دو میلیمتر است حد ترخص وزن دو و نیم در هزار می‌باشد.

د) مسکوک طلاى نیم پهلوى داراى 661191/ 3 گرم طلاى خالص و قطر آن نوزده میلیمتر است. حد ترخص وزن دو نیم در هزار می‌باشد.

هـ) مسکوک طلاى ربع پهلوى داراى 8305955/ 1 گرم طلاى خالص و قطر آن شانزده میلیمتر است حد ترخص وزن پنج در هزار می‌باشد.

و) مسکوک طلاى خسروى داراى 91529775/ 0 گرم طلاى خالص و قطر آن چهارده میلیمتر است حد ترخص وزن هفت و نیم در هزار می‌باشد.

تبصره 1 - مسکوک پهلوى و نیم پهلوى موضوع بندهاى (ج) و (د) که به موجب ماده اول قانون اصلاح قانون واحد مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 تا این تاریخ رواج قانونى داشت تغییرى در مشخصات آنها داده نشده است.

تبصره 2 - مسکوک ربع پهلوى که طبق تصویب‌نامه شماره 1332 مورخ 27 بهمن ماه 1332 هیئت دولت ضرب گردیده تأیید می‌شود و از این پس قطر آن طبق قسمت (هـ) از چهارده میلیمتر به شانزده میلیمتر تغییر می‌یابد.

ماده دوم - کلیه مسکوکات مذکور در ماده اول مدور با زنجیره خواهد بود.

ماده سوم - یک طرف مسکوکات طلا تمثال اعلیحضرت همایون شاهنشاهى ایران و تاریخ ضرب و طرف دیگر آنها شیر و خورشید و نام مسکوک را خواهند داشت.

ماده چهارم - میزان عیار مسکوکات عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و یکصد در هزار مس یا آلیاژى از نقره و مس خواهد بود و حد ترخص عیار آنها دو در هزار می‌باشد.

ماده پنجم - ضرب کلیه مسکوکات مذکور در این قانون منحصراً در ضرابخانه شاهنشاهى به عمل خواهد آمد و ضرب آن در برابر پرداخت دستمزدى که ضرابخانه شاهنشاهى تعیین خواهد کرد براى عموم آزاد است‏.

ماده ششم - هر قانون و یا موادى از قوانین که با مقررات این قانون مغایرت داشته باشد ملغى است مخبر کمیسیون دارایی مشایخی.

نایب رئیس - کلیات مطرح است آقاى پردلى

پردلى - به مناسبت این لایحه تناسب دارد آنچه در سیستان دیده می‌شود که این مسکوک طلا کجا می‌رود و به چه مصرفى می‌رسد و براى چه می‌رود به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم (بزرگ‌نیا - در ازاى تریاک می‌رود) مدتى است که خارجی‌ها علاقه شدیدى نسبت به مسکوکات طلاى ما پیدا کرده‌اند.

(صدرزاده - همه علاقه دارند کى بدش میاید؟) هر جنسى که قاچاقچی‌ها وارد می‌کنند به ازاء آن مسکوک طلا می‌گیرند مخصوصاً که امروز طلا می‌رود و تریاک وارد می‌شود دو استفاده می‌برند. اولاً مسکوکات طلاى ما را به قیمت گران‌ترى می‌فروشند ثانیاً که تریاک وارد می‌شود به قیمت اعلى فروخته می‌شود و قیمت تریاک آنجا طورى است که تعداد شیره‌خانه‌ها بیشتر شده است و تریاک هم به من و خروار وارد می‌شود و این منع تریاک در مورد عده‌ای اجرا می‌شود که با مأمورین نسازند و حق و حساب به آنها ندهند و شرکت نکنند و البته بیشتر این منافع به جیب مأمورین می‌رود تا وضعیت اینست و تا مسئولیت و مجازات نیست من عقیدمندم که یک مثقال طلا باید سکه زده شود براى اینکه ما نمی‌توانیم به وسیله این دستگاه و مأمورین جلو نقل طلا را بگیریم که به خارج نرود من آنچه دیدم به عرض آقایان رساندم (احسنت)

نایب رئیس - آقاى مخبر توضیحاتى دارید بفرمائید.

مشایخى (مخبر کیمیسیون دارایی) - این لایحه اصولاً یک لایحه‌ای است براى ضرب مسکوکات طلا که چقدر طلاى خالص دارد و چقدر بار داخل آن می‌شود البته اصل کلى است که ضرب طلا با ضرابخانه است و به طوری که در این لایحه تذکر داده شده است هر مسکوک طلایی در یک طرفش تمثال اعلیحضرت همایونى است و در طرف دیگر شیر و خورشید بنابراین مطالبى را که ایراد فرمودند راجع به تریاک و سایر چیزها مطالبى است که با اساس تعیین مسکوک تصور می‌کنم ارتباطى نمی‌تواند داشته باشد و البته دولت هم خودش مجرى قانون است و علاقه‌مند است که تریاکى کشت نشود و معتادین هم ترک کنند و شدیداً هم مراقبت می‌شود و بسیار نظر اساسى است و همین نظر را هم ما تقاضا می‌کنیم که در تمام نقاط کشور به هر کیفیتى و به هر نحوى از انحاء است باید اجرا کنند و از کشت و ورود تریاک بایستى جلوگیرى شود و این لایحه هم یک سوابق قبلى دارد. با مطالعاتى که دولت قبلاً کرده است به این ترتیب مسکوک در مملکت تهیه خواهد شد و اضافه می‌کنم که البته هر کسى که طلا بیاورد در ضرابخانه برایش ضرب می‌کنند و تقاضاى تصویب لایحه را دارم.

نایب رئیس - چون دیگر در کلیات درخواست مذاکره‌ای نشده است اعلام رأى می‌شود. رأى می‌گیریم به ورود در مواد آقایانى که به ورود در مواد موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده اول مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده اول - از تاریخ تصویب این قانون نوع و مشخصات مسکوکات طلا به شرح زیر تعیین می‌شود:

الف) مسکوکات طلا پنج پهلوى داراى 616910/ 36 گرم طلاى خالص و قطر آن چهل میلیمتر است حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ب) مسکوک طلاى دو و نیم پهلوى 305955/ 18 گرم طلاى خالص و قطر آن سى میلیمتر است حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ج) مسکوک طلاى یک پهلوى داراى 322382/ 7 گرم طلاى خالص و قطر آن بیست و دو میلیمتر است حد ترخص وزن دو و نیم در هزار می‌باشد.

د) مسکوک طلاى نیم پهلوى داراى 661191/ 3 گرم طلاى خالص و قطر آن نوزده میلیمتر است. حد ترخص وزن دو و نیم در هزار می‌باشد.

هـ) مسکوک طلاى ربع پهلوى داراى 8305955/ 1 گرم طلاى خالص و قطر آن شانزده میلیمتر است. حد ترخص وزن پنج در هزار می‌باشد.

و ) مسکوک طلاى خسروى داراى 91539775/ 0 گرم طلاى خالص و قطر آن چهارده میلیمتر است حد ترخص وزن هفت و نیم در هزار می‌باشد.

تبصره 1 - مسکوک پهلوى و نیم پهلوى موضوع بندهاى (ج) و (د) که به موجب ماده اول قانون اصلاح قانون واحد مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 تا این تاریخ رواج قانونى داشت تغییرى در مشخصات آنها داده نشده است.

تبصره 2 - مسکوک ربع پهلوى که طبق تصویب‌نامه شماره 41332 مورخ 27 بهمن ماه 1332 هیئت دولت ضرب گردیده تأیید می‌شود و از این پس قطر آن طبق قسمت (هـ) از چهارده میلیمتر به شانزده میلیمتر تغییر می‌یابد.

نایب رئیس - مخالفى نیست پیشنهادى هم نرسیده ماده دوم مطرح می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم - کلیه مسکوکات مذکور در ماده اول مدور و با زنجیره خواهد بود.

نایب رئیس - کسى اجازه صحبت نخواسته و پیشنهادى نرسیده ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم - یک طرف مسکوکات طلا تمثال اعلیحضرت همایون شاهنشاهى ایران و تاریخ ضرب و طرف دیگر آنها شیر و خورشید و نام مسکوک را خواهند داشت.

نایب رئیس - در ماده سوم هم کسى اجازه صحبت نخواسته پیشنهادى هم نرسیده ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم - میزان عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص خالص و یکصد در هزار مس یا آلیاژى از نقره و مس خواهد بود و حد ترخیص عیار آنها دو در هزار می‌باشد.

نایب رئیس - چون مخالفى نیست ماده پنجم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده پنجم - ضرب مسکوکات مذکور در این ماده منحصراً در ضرابخانه شاهنشاهى به عمل خواهد آمد و ضرب آن در برابر پرداخت دستمزدى که ضرابخانه شاهنشاهى تعیین خواهد کرد براى عموم آزاد است.

نایب رئیس - در این ماده هم کسى اجازه نخواسته ماده ششم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم - هر قانون و یا موادى از قوانین که با مقررات این قانون مغایرت داشته باشد ملغى است.

نایب رئیس - پیشنهادى رسیده در ماده چهارم که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى در ماده چهارم بنده پیشنهاد می‌کنم جمله آخر به ترتیب ذیل اصلاح شود «و حد ترخیص عیار آنها مطابق این قانون خواهد بود»

اردلان

نایب رئیس - پیشنهاد و همینطور مواد براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

5- تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله آقاى خلعتبرى

خلعتبری - اجازه می‌فرمائید؟ طرحى است به امضاى هیجده نفر راجع به قبول ه تجدید نظر از آراء و احکام دادگاه انتظامى.

نایب رئیس - به جریان گذاشته می‌شود.

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

نایب رئیس - چون لایحه دیگرى در دستور نیست جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آینده روز یکشنبه و دستور لایحه تعرفه گمرکى است.‏

(مجلس یک ساعت پیش از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - عماد تربتى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295196!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)