کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌ ‌
[1396/05/30]

جلسه: 132 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 23 خرداد ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت‌مجلس

2- سؤال آقای شوشتری راجع به اصلاح قوانین و تشکیلات دادگستری و جواب آقای وزیر دادگستری

3- معرفی آقای غلامحسین وثیقی به معاونت وزارت دادگستری به وسیله آقای وزیر دادگستری

4- سؤال آقای عمیدی نوری راجع به چای داخلی و جواب آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای عمیدی نوری

6- سؤال آقای دکتر جزایری راجع به خرابی دستگاه فرهنگ و جواب آقای وزیر فرهنگ

7- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقایان: هدی- قنات‌آبادی و صدقی

8- طرح گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به منابع طبیعی کف دریا

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

‌مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18‌ ‌

 

 

جلسه: 132

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 23 خرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت‌مجلس

2- سؤال آقای شوشتری راجع به اصلاح قوانین و تشکیلات دادگستری و جواب آقای وزیر دادگستری

3- معرفی آقای غلامحسین وثیقی به معاونت وزارت دادگستری به وسیله آقای وزیر دادگستری

4- سؤال آقای عمیدی نوری راجع به چای داخلی و جواب آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای عمیدی نوری

6- سؤال آقای دکتر جزایری راجع به خرابی دستگاه فرهنگ و جواب آقای وزیر فرهنگ

7- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقایان: هدی- قنات‌آبادی و صدقی

8- طرح گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به منابع طبیعی کف دریا

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

1- طرح صورت‌مجلس‏

نایب رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: یار افشار- بزرگ ابراهیمى- دکتر عمید- امید سالار- قوامى- حائرى‌زاده- عبدالرحمن فرامرزى- محمود ذلفقارى- بهادرى- مهندس شاهرخشاهى- ثقةالاسلامى- مکرم- پیراسته- بوربور- خویی دولت شاهى- دکتر سعید حکمت محمودى مسعودى- دولت آبادى- کى نژاد- غضنفرى- عباسى- رضایی- مهندس جفرودى- اورنگ- اعظم زنگه- امیر شاهى-

غائبین بی‌اجازه- آقایان- دهقان- امیر بختیار

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با اجازه- آقایان- عبد‌الصاحب صفایی- احمد صفایی- کریمی ‌رضا افشار- موسوى- جلیلوند- تربتى- صادق بوشهرى- سلطانى- خاکباز- کاشانى- شوشترى- پور سرتیپ‏

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با اجازه- آقایان: امیر تیمور- کلالى- اریه- تیمور تاش- دکتر افشار- میراشرفی‏

غائبین در رأى آقایان: نراقى- محمود افشار و لارى هر یک در سه رأى آقایان: دکتر حمزوى فرید اراکى هر یک دو رأى آقایان: نقابت- حشمتى- برومند- اریه- قنات‌آبادى- سلطانمراد بختیارى- بهبهانى هر یک در یک رأى‏

نائب رئیس- نظرى در صورت‌مجلس نیست؟ آقاى بختیار

سلطانمراد بختیار- بنده در جلسه گذشته غایب بودم‏

نائب رئیس- اسم آقاى حمید بختیار بود جنابعالى نبودید دیگر نظرى نیست آقاى نقابت بفرمایید

نقابت- راجع به غیبت بنده کسب اجازه شده بود براى یک ساعت‏

نائب رئیس- اصلاح می‌شود دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) بنابراین بعد از حصول اکثریت اعلام تصویب صورت‌مجلس خواهد شد

2- سؤال آقاى شوشترى راجع به اصلاح قوانین و تشکیلات دادگسترى و جواب آقاى دادگسترى‏

نائب رئیس- وارد دستور می‌شویم سؤال آقاى شوشترى از وزات دادگسترى مطرح است آقاى شوشترى بفرمایید

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم- سؤالى که من از وزارت دادگسترى دارم تقریباً ده ماه قبل بود در آن تاریخى که من سؤال کردم از نظر انجام وظیفه خدمتگذارى هخواستم افراد نمایندگان محترم را متوجه کنم که وزیر دادگسترى وقتى فکرى بکند که باید اساساً بشود به نظر بنده در درجه اول از امورى است که باید براى مملکت و براى رفاه و آسایش و مردم و براى جلوگیرى از مفاید اجرا بشود همین فکر است این سؤال در این مدت نشد مطرح شود و این حرف‌ها پیش آمد و حالا معذرت می‌طلبم چون قضیه خیلى حساس و دقیق و مورد توجه است چند دقیقه‌ای آقایان بیشتر موافقت کنند که من توضیحاتم را بدهم و جناب آقاى وزیر محترم دادگسترى هم آنچه لازم است براى من تشریح بفرمایند شادى فکرى بکنیم که براى مملکت یک اقدام اساسى باشد حالا که جناب آقاى وزیر دادگسترى براى منع از فساد و جلوگیرى از فاسد شدن مراقبت دارد لازم است تذکرا عرض کنم که تربیت چهار مکتب دارد مکتب اول تربیت مهد است براى این‌ که تمام بشر همان طور که فرمود: کل مولود یولد على الفطره- على که برایش آوردند، تربیت پدر و مادر ممکن است یک بچه‌ای را خوب تربیت کند، موحد به جامع معرفى کند ممکن است عکس هم بشود پدر مادرى تربیت نداشته باشند، از اول بچه را به کلمات ناپسند آشنا بکنند و با اخلاق فاسد مرحله دوم مرحله مکتب و مدرسه است که مکتب و مدرسه اگر خوب این دانش‌آموز این اطفال دبستانى را تربیت کرد بى‌عیب تربیت کرد براى جامعه تربیت کرد ملایم با طبع جامعه معرفى کرد این تربیت خودش در مرتبه دوم مانع از فاسد شدن افراد می‌شود مرحله سوم مکتب جامعه است که می‌گوید خذ العلم من افواه الرجال، جامعه مردم، عوام، خواص، نوع مردم اگر راه خوب بروند یک نفر آدم تربیت می‌شود، براى راه رفتن خوب و گرفتن مشى صحیح و اخلاق صحیح و اعمال صحیح، ولى تمام این سه مرحله بر می‌گردد به یک مرحله و آن مرحله تأمین قضائی و دادگسترى و اجراى نهضت و عدالت است به طورى که واضعین قوانین و شرایع آسمانى دستور داده‌اند آنها طابق النعل بالنعل ملایم با جامعه به میل‌

+++

جامعه، نه به میل جامعه فساد اکثریت، اکثریت صالح است، جامعه صالح ملایم با طبع سالم بشر، اگر قضات صالح باشند قوانین مدون دادگستری صحیح باشد آقایان استدعا می‌کنم توجه بفرمایید این عرض من از همه این امور مهمتر است.

نایب رئیس- جنابعالی سؤالتان را بفرمایید

شوشتری- من می‌خواهم آقایان به من کمک کنند، استمداد می‌کنم، استدعا می‌کنم، وقتی این معنی تأمین می‌شود که قوانین مدون دست بشر عادی به دست پارلمآنها با انطباق با آراء و افکار ایمانی مردم تطبیق بدهد، قوانین را طوری وضع کند که قابل ضبط و قابل اجرا باشد و ملایم با طبع بشری باشد. علت این که یک عده‌ای از علما اعتراض می‌کنند و یک عده‌ای از دانشمندان برای کتب مفصل می‌گویند، اساس کتاب صحیح است ولی به طور تفصیل نوشته شده و قابل ضبط نیست همین است که قابل ضبط برای بشر نیست الان یک عده‌ای می‌گویند، من خودم به آقای دهخدا ارادت دارم، یک عده‌ای به فرهنگ دهخدا معترضند می‌گویند این طول و تفصیل زیاد است وقت می‌گیرد، همینطور آقای سیداحمد صفائی تشریف دارند اینجا، راجع به کتاب عروه‌الوثقی حضرت آیت‌الله‌العظمی مرحوم آقا سیدمحمد کاظم یزدی که یکی از بزرگترین کتاب‌هایی است که در دست ما مسلمآنها و ما شیعه‌هاست ولی اهل تحقیق یک قدری می‌گویند ممکن بود این کتاب را حضرت استاد یک کمی جمع‌تر کنند، چرا این قدر تعریف از کفایه مرحوم آخوند می‌شود برای این که تخلیص شده، خلاصه و قابل فهم و قابل حفظ و ضبط شده جناب آقای وزیر دادگستری قوانین موضوعه مجلس شورای ملی یا قوانین پیشنهادی وزرای دادگستری از ازمنه گذشته، از آغاز مشروطیت تا به حال طوری تدوین شده که اینها اغلب با هم متناقض است و به قدری زیاد است که قابل ضبط نیست، این قوانین اگر قابل حفظ بود قابل اجرا بود، ملایم با جامعه بود، این قدر مأمورین فاسد در مملکت پیدا نمی‌شد، یعنی از دادگستری صحیح، حکم صحیح و اجرای صحیح بیرون می‌آمد مأمور ناصلاح، قاضی ناصالح با هیچ‌یک از قواعد نمی‌تواند عدول و انحراف از قانون صحیح بکند، من الان چند سال است جناب آقای وزیر دادگستری در این فکرم و بدون تفکر چیزی عرض نمی‌کنم وقتی که تفکر کردم و ایمان به فکرم پیدا کردم قضیه را مطرح می‌کنم وگرنه از اهل تحقیق و از اهل علم پرسش می‌کنم آنچه شبهه برایم هست شبهه را رفع می‌کنم و بعد از رفع شبهه وارد معرکه می‌شوم من تشخیص کرده‌ام که شما اگر بخواهید مبارزه با تبهکاری بکنید، مبارزه با هر فسادی بکنید، قاضی خوب داشته باشید، مأمور خوب داشته باشید سرباز خوب داشته باشید باید قوانین‌تان طوری باشد جناب آقای دکتر امینی که قابل اجرا و قابل ضبط باشد من در یک جلسه که گویا آقای سپهبد هدایت تشریف داشتند، شاید هم آقا بودید عرض کردم که قوانین دادگستری و قوانین موضوعه مملکتی هفتاد هشتاد هزار ماده آن هم اغلب متناقض این قابل ضبط و اجرا این است و ملایم با طبع دین و یا طبع جامعه نمی‌تواند باشد توجه باید کنیم، باید یک عده از علما یک عده‌ای از دکترهای واقعی حقوق، نه این که پته گرفته باشند کسی باشد که بفهمد خیار تبعض صفقه یعنی چه، بفهمد این ده خیار فقه یعنی چه؟ بفهمد قوانین فقهی یعنی چه؟ اینها بنشینند این قوانین را بگذرانند. آقای دکتر امینی شما در آن کابینه یک خدمتی کردید یعنی خدماتی کردید. البته مورد اعتراض هم هستید. اعتراض هم می‌کنند، بنده هم عادت از ادب خارج شدن ندارم البته حل مسئله نفت و یا ارتباط برقرار کردن اینها خدماتی است که این مجلس کرده و شما هم یک پایه‌ای برایش بوده‌اید و سزاوار نیست که این مجلس که این قدر خدمت کرده آلوده بشود به یک حرف‌هایی و این حرف‌ها به اساس مشروطیت و اساس پارلمان ایران رهن وارد کند. حالا چه مانعی دارد آقای دکتر امینی شما که وزیر دادگستری هستید فکر کنید ببینید که این عرض من صحیح است و این قوانین را باید چه جور منقح کنیم، من عقیده‌ام این است که از کلاس پنجم دبستان وقتی که کلاس چهارم تمام شد باید هفته‌ای یک ساعت شاگردان ما درس قانون بخوانند و حفظ کنند قانون را که وقتی از مدرسه آمد بیرون یک شاگرد مدرسه قوانین موضوعه مملکتی را از حدود ودیات و قضا و شهادات و حقوق بین‌الملل را حفظ کرده باشد، آشنا شده باشد به این قوانین امروز شما آقای وزیر دادگستری شاید بیش از صدهزار پرونده را کد جنایی دارید شاید هفتاد هشتاد هزار پرونده حقوقی دارید که 7 ما 8 ماه باید طول بکشد تا نوبت برسد، آخر این که برای فاطمه تنبان نمی‌شود، این که برای رفع خصومت، فصل خصومت، رفع نقاضت، حل قضایای مردم ایران با این بعد زمان و این بعد مسافت، این قابل هضم نیست ما 1500 ، 1600 ماده قانون دوهزار ماده قانون بیشتر احتیاج نداریم. جناب آقای دکتر امینی قبل از دادگستری قبل از مشروطیت یک عده‌ای از آقایان خراسانی‌ها اینجا تشریف دارند و در مملکت خراسان،مملکت خراسان باید بگویم یکی دو نفر مثل مرحوم حاجی معاون بودند اینها دعاوی مردم را مثل دعوای ملک دعوای تجارتی را به نحو کدخدامنشی حل می‌کردند، شما هم می‌توانید مقادیر زیادی از این دعاوی را در بخش‌ها و فرمانداری‌ها به وسیله انجمن‌های شهر یا معتمدین محلی همانجا طوری تمام کنید که این قدر پرونده راکد پیدا نکنید این قدر انبار نشود که هی وقت بگیرد، این نوع از قوانین باهوش و درایتی که در شما آقای علی امینی یا جناب آقای وزیر دادگستری سراغ داریم این فکر در وجود شما باید پیدا شده باشد این مردم بیچاره، این مردمی که برای یک دانه گاو از فلان شهرستان 15 فرسخ راه حرکت می‌کند می‌آید اینجا عرض حال می‌دهد آن وقت بعد از 9 ماه 7 ماه نوبتش می‌رسد گاو مرده و صاحب گاو خسته...

نایب رئیس- آقای شوشتری وقت جنابعالی تمام شده

شوشتری- اجازه بفرمایید عرض کردم که بنده کمی بیشتر صحبت می‌کنم

نایب رئیس- بعد از این که آقای وزیر دادگستری صحبت کردند باز می‌توانید یک ربع صحبت کنید.

شوشتری- عرض کردم حال ندارم دیروز دستم رفته لای در اتومبیل به جدم حال ندارم، با حال کسالت آمدم برای انجام وظیفه

نایب رئیس- خواهش می‌کنم بعد توضیح بدهید، حالا بگذارید جناب آقای وزیر دادگستری توضیح بدهند و اگر قانع نشدید باز می‌توانید صحبت کنید. بفرمایید آقای وزیر دادگستری

وزیر دادگستری- عرض کنم سؤال جناب آقای شوشتری یک سؤال کلی است و بنده هم جوابی که عرض می‌کنم البته با اجازه آقایان یک جواب کلی خواهد بود راجع به اصلاح دادگستری و اصلاح قوانین- بنده ابتدا خواستم عرض کنم که خیلی خوشوقتم که تمام طبقات مملکت امروز متوجه اصلاح دادگستری شده‌اند، این توجه به عقیده بنده خیلی به جاست برای این که اگر یک دادگستری مجهز و یک دادگستری صالحی بود در گذشته قطعاً خیلی از مفاسدی که ما امروز می‌بینیم پیش نمی‌آمد یک دادگستری خوب به عقیده من در امور اقتصادی مملکت خیلی مؤثر است یک مملکتی که می‌خواهد جلب سرمایه‌های خارجی بکند و یا سرمایه‌های داخلی به کار بیفتد باید یک دادگستری صالح و سریعی داشته باشد تا مردم اطمینان بکنند و سرمایه‌شان را به کار بیندازند، بطور کلی بنده خیال می‌کنم که اگر دادگستری خوب بود شاید این انحطاط اجتماعی که مبتلا هستیم مبتلا نبودیم (صحیح است) اما به نظر بنده واقعاً اصلاح به نحوی که در این دو سه هفته از نزدیک بنده مطالعه کردم و همان طور که جناب آقای شوشتری تذکر فرمودندف این مطالعه را بنده تنها نکردم. در گذشته مطالعه شده اشخاص مختلف و صالح نشسته‌اند مطالعه کرده‌اند دو اشکال در کار دادگستری هست یکی مربوط به تشکیلات، آنچه مربوط به قوانین است تذکر فرمودند و جناب آقای امیرتیمور هم یادداشتی به بنده داده‌اند قوانین ما به نظر من خیلی پیچیده و مشکل است و این تفصیل قوانین هم برای متداعبین اسباب زحمت است و هم برای قضات، برای این که برای اجرای این قوانین یک معلومات قضائی صحیح زیادی می‌خواهد، سابقه زیادی می‌خواهد و بنده وقتی که به تشکیلات دادگستری رسیدم متأسفانه باید عرض کنم که عجالتاً دادگستری ما از حیث معلومات قضائی متأسفانه سطحش پایین آمده و در این مدت قضائی که معروف بوده‌اند از حیث علم و تقوی اینها رفته‌اند و متأسفانه قضاتی تربیت نشده‌اند که بتوانند جانشین آنها باشند، بنا براین به نظر بنده برای اصلاح دادگستری باید این قوانین را ساده کرد تمام این پیچ و خم‌هایی که آقایان وکلای دادگستری به جا از آن استفاده می‌کنند اینها را از بین برد که تسریعی در کار مردم بشود، در این قسمت همان طور که آقایان می‌دانید در قانون آئین‌ دادرسی حقوقی مطالعاتی شده و الان در کمیسیون مشترک است و امیدوارم زودتر تصویب شود، برای آئین دادرسی جزائی هم یک کمیسیونی تشکیل شده و بنده خیال می‌کنم در ظرف این هفته کار کمیسیون که آقای دکتر شاهکار و یک عده دیگری زحمت کشیده‌اند این کار هم تمام شود و تقاضا خواهم کرد در همان کمیسیون‌های مشترک زودتر تصویب شود که گشایشی در کار مردم و تسریعی در کارهای دادگستری باشد (صدرزاده- قانونی که الان اجرا می‌شود مال چهل سال قبل است) اما قضیه دیگر مربوط به تشکیلات دادگستری است بنده فکر می‌کنم که اصلاحات دادگستری را باید از پایین شروع کرد و رفت بالا، یعنی از مأمورین ابلاغ و احضار شروع کرد تا برسد به دیوان کشور. آقایانی که سروکار با دادگستری دارند خوب می‌دانند یک قسمت عمده تعویق در محاکمات و تعویق در رسیدگی از ابلاغ و احضار است، بنده یک هفته قبل این مأمورین ابلاغ را خواستم از نزدیک ببینم برای این که مکرر به وزیر وقت پیشنهاد کرده بودند که دوچرخه برای این مأمورین بخرند، بنده خواستم اینها را از نزدیک ببینم که آیا قدرت و توانایی دوچرخه‌سواری دارند یا نه که بعد دوچرخه بخریم. مع‌التأسف همان طور که بنده بین مأمورین دیدم و شاید اغلب آقایان دیده باشند جزء

+++

تأثر و تأسف نتیجه‌ای ندارد اولاً مردمانى هستند بسیار قوى و حداکثر حقوق آنها دویست تومانم است وقتى به آن درجه بالا می‌رسند و مردمانى هستند که از حیث سواد حد اعلى بایستى تصدیق ابتدایی داشته باشند که اغلب هم ندارند و از حیث وضع مزاجى هم بسیار فرسوده و از کار افتاده هستند و حالا اگر مبتلا هم باشند چه عرض کنم (صدرزاده- آنها که دارند خوب فداکارى می‌کنند) بنابراین بنده ندیدم که آنها توانایی جسمانى براى سوار شدن دوچرخه داشته باشند و از جناب آقاى وزیر تقاضا کردیم که چند تا جیپ در اختیار وزارت دادگسترى بگذارند ایشان هم قبول کردند ژاندارمرى بدهد عجالتاً مشغول هستیم که این مأمورین را موتور ریزه بکنیم که زودتر ابلاغ بشود (صدرزاده- بسیار خوب است) و بنده خیال می‌کنم قبل از هر کار بایستى زندگى آنها را تأمین کنید از این مأمور ابلاغ 150 تومانى و 200 تومانى نمی‌توان انتظار داشت که وظیفه‌اش را درست انجام دهد و یا این‌ که انتظار داشته باشیم یک مقدار اطلاعات قضایی داشته باشیم اغلب آقایان دیده‌اند که این ابلاغ‌ها نواقصى دارد که درست ابلاغ نمی‌شود می‌آید به محکمه و به عنوان نقص مدتى طول می‌کشد و تجدید جلسه می‌شود بنابراین اگر ابلاغ و اظهار به موقع شود و طبق مقررات بشود در تسریع محاکمات اثر بسیار زیادى دارد یکى هم راجع به دادگاه‌هاى بخش است بنده خیال کردم که در گذشته خیلى زودتر بود اینها در محلات باشند که ‌امین صلح بتواند دو نفرى که با هم اختلاف دارند در همان جا اصلاح بدهد و این درست نیست که دادگاه‌ها متمرکز شده است در کاخ دادگسترى و مردم از اطراف و اکناف باید بیایند این‌جا که براى یک سیلى که زده اغلب شاهدها بی‌کار بشوند و بیایند این‌جا (یکى از نمایندگان- بسیار نظر صحیحى است) و اغلب پرونده‌ها می‌آیند به طورى که آقاى شوشترى فرمودند شاید در حدود چهل پنجاه هزار پرونده که اینها را نمی‌شود رسیدگى کرد اینها را امیدوارم که با توجه با جناب آقاى بهبهانى بودجه اینها زودتر تصویب‏ بشود تا بتواند نقل و انتقالاتى داد (مهندس اردبیلى- ما که امیدوار نیستیم) عرض کنم از دادگاه بخش باید شروع کنیم تا برسیم به دادگاه شهرستان و تا برسد به دادگاه دیوان کشور باید عرض کنم که قسمت عمده این دادگاه‌ها چه در مرکز و چه در شهرستان نه متصدى شعبه دارند نه از حیث کارمند دفترى مجهز است چون وزارت دادگسترى نه فقط از حیث قضایی ضعیف است از حیث کارمند دفترى ضعیف‌تر است بنده چند روز پیش در یکى از محاکم پیشخدمتى را دیدم که تقدیر‌نویسى می‌کرد در صورتى که براى تقدیر‌نویسى باید اطلاعاتى داشته باشد البته اینها متأسفانه نواقصى هست که الان در دادگسترى هست و به عقیده بنده تاکنون یک توجه لازمی ‌به دادگسترى نشده است یک مطلبى که فوق‌العاده مهم است در اصلاحات اعم از دادگسترى و ادارات و بنده مکرر در مجلس عرض کردم روحیه کارمندان به خصوص رویحه قضات است بنده در این چند روز که با آقایان مشورت می‌کردم و تقاضا می‌کردم که همکارى بکنند سؤالشان اول این بود که شما تا کى می‌مانید و یا این سیاستى که شروع می‌کنید پیدا خواهد کرد یا نه؟ و بنده خیال می‌کنم این درد منحصر به دادگسترى نیست در تمام ادارت و وزارتخانه‌ها عدم ثبات و تزلزل دستگاه مانع پیشرفت کار است (صحیح است) بنده چند روز پیش که یک یک از روزنامه‌نویس‌هاى جوانى که در خدمت آقایا سرمد از ترکیه مراجعت کرد‌ه بود دیدم به قدرى این آدم را متأثر متألم دیدم که خود هم متألم شده که پیشرفت‌هایی که در ترکیه ایجاد شده این جوان با احساسات را متأثر کرده بود مأیوس شده بود که ما می‌توانیم یک قدم‌هایی برداریم در مملکت خودمان و بتوانیم خودمان را به سایرین برسانیم بنده به او تذکر دادم که یأس و ناامیدى که فایده ندارد گریه و زارى ما را به جایی نمی‌رساند (ترکیه شهریور ماه پیدا نکرد) به عقیده بنده پیشرفت‌هایی که همسایه‌هاى ما کرده‌اند بایستى محرک ما باشد و ما بهتر و بیشتر کار کنیم متوجه نواقص کار بشویم سعى کنیم خودمان را برسانیم (مهندس اردبیلى- تا کى؟ چهارده ماه است که به مردم وعده می‌دهید تا کى آخر؟ الان آذربایجان که همسایه ترکیه است رئیس عدلیه ندارد) صحبت چهارده ماه نیست بنابراین به عقیده آقاى مهندس اردبیلى در هر حال یاس و ناامیدى بزرگ‌ترین دشمن اجتماع است و بنده من حیث نمونه خدمت آقایان خودم را عرض می‌کنم یک عده از مخالفین بنده خیال می‌کردند که رفتن من از وزارت دارایی به وزارت دادگسترى یک تنظیم مقامی ‌است و بنده آن‌جا می‌نشینم و دست روى دست می‌مالم و کارى انجام نمی‌دهمد و بنده بالعکس اگر وزارت دارایی ساعت هشت می‌رفتم وزارت دادگسترى ساعت هفت می‌روم و سعى کرده‌ام که خدمت را زیادتر کنم و فعالیت را زیادتر کردم که یأس فایده ندارد زیرا اصلاح مملکت چه در دادگسترى چه در دارایی در تمام شئونش مؤثر است و نتیجه‌اش عاید مملکت می‌شود و به عقیده بنده باید توجهى بشود که این دستگاه متعلق به اشخاص نیست متعلق به مردم باشد اگر دستگاه‌ها را طورى اصلاح کردید که به درد مردم بخورد ما هم جزو مردم هستیم (مهندس اردبیلى- اگر تحت تأثیر نفوذ متفقین نباشید) بله همین است، به خصوص آقایان متنفذین باید متوجه باشند که در دادگسترى انسان همیشه مدعى نیست گاهى انسان مدعى است گاهى نیست گاهى ممکن است مدعى علیه واقع شود بنابرانى یکى از کارهایی که باید کمک کرد اجراى احکام دادگسترى است نبت به هر کس که صادر شده باشد چون به عقیده بنده حکمی‌که صارد شده از دادگسترى صادر شده اشخاص نمی‌توانند تردید بکنند در اجراى حکم حالا ممکن است حکم درست یا غلط باشد و اگر غلط باشد باید برود محکه انتظامی ‌ولى حکمی‌ که صادر شده باشد لازم‌الاجرا است و بنده متأسفانه می‌بینم که یک عده از احکام دادگسترى از نظر این‌ که طرف‌شان اشخاص منتفض هستند اجرا نمی‌شود و اجراى آن را به تعلل و تسامح می‌گذارند و به عقیده بنده علت عمده فساد همین عدم اجراى احکام است دعوى بعد از این‌ که تمام مراحل خود را طى کرد تازه وقتى حکم صادر می‌شود و باید اجرا شود جلویش متوقف می‌شود (سرمد- احکم علیه دولت هم‌ همین طور است) مثلاً حکم تخلیه صادر شد وقتى می‌خواهند این حکم اجرا شود جار و جنجال می‌شود و جلوى اجرا را می‌گیرند و باز به عنوان این‌ که جار و جنجال و اختشاشى نشود جلوى اجراى احکام را می‌گیرند و این به عقیده بنده صحیح نیست و اشخاص خواه محکوم له باشند یا محکوم علیه فرق نمی‌کند در این اجتماع و در این گرفتارى‌هاى روز‌مره انسان یک روز مدعى است یک روز هم مدعى‌علیه می‌شود (دکتر مشیر فاطمى- یک قانون براى سرقفلى بیاورید) بنابراین باید احکام دادگسترى اجرا شود و مخصوصاً روحیه قضات تقویت بشود و بالا برود بنده عرض می‌کنم با تمام نواقص و معایبى که در دادگسترى هست دادگسترى قضات بسیار شریف و پاکدامن و با ایمانى دارد و اغلب‌شان را بنده دیده‌ام مأیوس هستند به طورى که اغلب تقاضاى بازنشتگى و انتظار خدمت می‌کنند و یک عده‌شان که واقعاً مردم شریفى هستند هر روز تقاضایشان این است که در دیوان کشور یک کارى پیدا کنند که کار غیر‌حساس باشد چرا براى این‌ که در کار حساس قاضى البته دشمن پیدا می‌کند اعم از مدعى و مدعى‌علیه هم مدعى ناراضى است براى این‌ که معایش شاید آن‌طور که می‌خواسته تأمین نشده مدعى‌علیه هم ناراضى است بنابراین اغلب قضات را لکه سیاسى بهشان زده‌اند تعقیب‌شان کرده و این‌ها را مأیوس کرده‌اند به نظر بنده موضوع اول این است که بایستى قضات را روحیه‌شان را تقویت کرد و از قضات پاکدامن حمایت کرد و از نفوذ سیاسى در وزارت دادگسترى جدا باید جلوگیرى کرد و به نظر آقاى شوشترى تمام فرمایشات جناب آقاى شوشترى در این چند کلمه خلاصه می‌شود که اگر ما بخواهیم دادگسترى صحیح داشته باشیم باید تأمین قضایی داشته باشیم آن وقت شاید 80 درصد از این بدبختى‌ها ما از بین برود و براى این کار به عقیده بنده باید یک سیاست بسیار صحیحى در دادگسترى باشد و قبل از تأمین قسمت مادى باید احترام قضات در اجتماع تأمین بشود چون قاضى اگر محترم نبود نمی‌تواند خدمت کند و وظیفه‌اش را به خوبى انجام بدهد در اغلب شهرستآنها قضات مورد توهین واقع می‌شوند تغییرشان می‌دهند و به سایر نقاط کشور انتقال‌شان می‌دهند و این صحیح نیست (مهندس اردبیلى- شما باید جلوگیرى کنید) بنده که دو هفته است در این کار وارد شده‌ام (مهندس اردبیلى- این دلیل نمی‌شود) این شخصى را که می‌فرمایید بنده رسیدگى می‌کنم و امیدوارم احقاق حق بشود بنده این قدر شهامت و شجاعت دارم که زیر بار تحمیل و نفوذ دیگران واقع نشوم بنده‌ امیدوارم که آقایان تأیید بفرمایند و بنده هم سعى می‌کنم از قضات پاکدامن دادگسترى استفاده کنم و على‌ایحال مأیوس شدن فایده ندارد کار مشکل است از حیث معنى و ماده هر دو‌‌لى بایستى کوشش و سعى کرد و فداکارى کرد و عدلیه را اصلاح کرد.

3- معرفى آقاى غلامحسین وثیقى به معاونت وزارت دادگسترى به وسیله آقاى وزیر دادگسترى‏

وزیر دادگسترى- بنده در آخر عرایضم جناب آقاى غلامحسین وثیقى را که از قضات بسیار شریف دادگسترى و پاکدامن و با سابقه هستند به عنوان وزیر دادگسترى معرفى می‌کنم (احسنت- مبارک است)

نائب رئیس- آقاى شوشترى‏

شوشترى- بنده تشکر می‌کنم از جناب آقاى دکتر امینى که پایه و اساس عرایض بنده را تصدیق فرمودند که نواقصى را که خودشان دیدند راجع به این در اجر‌ای احکام و اعمام نفوذ می‌کنند فرمودند و به نظر بنده براى حل شدن توفیق این نظر نظرى که عرض کردم که پنجاه هزار تا هشتاد هزار پرونده جنایی اگر راکد است آن را ممکن است الان تصمیم بگیریم که دعاوى از فلان مبلغ به کجا خاتمه پیدا می‌کند و به چه شکلى خاتمه پیدا بکند این موضوع تلخیص قوانین و مقررات همین بیانى است که فرمودید فرمودید که قوانین پیچیده است بنده می‌گویم که پیچیده نیست متناقض است به علاوه جنابعالى می‌فرمایند قاضى کم داریم وقتى قاضى کم داریم این کلاس‌هاى اختصاصى قضات آقاى دکتر امینى تنها با کلاس قاضى تربیت نمی‌شود قاضى خیلى مرحله دارد باید تارک از هوى باشد مطیع امر مولا باشد مستحضر به

+++

تمام قوانین و احکام باشد این ‌که شوخى نیست حالا که میسر نیست و باید چندین سال زحمت کشید تا یک چنین مجتهدى و قضات عالی‌مقام که عارى از هر نفوذ و نقص و عیب باشند تهیه کنید شما اقل ما یقنع سه ربع از این کارها را در شهرستآنها یک طورى بکنید یا یک طرحى بیاورید که به دست خود معتمدین شهرستآنها و بخش‌ها تمام بشود و من سال‌ها وکیل رسمی ‌بودم دعوى‌ها کردم خدا رحمت کند مرحوم داور را در همین مجلس با یک عده‌ای از وکلا متحصن شدیم دو سال هم پروانه درجه یک دادند بعد آقایى فاضل‌الملک هم را خدا سلامتش بدارد در خراسان محاکمی ‌بود یک دعاوى بود و نظرش این بود که کار این محاکم را در تهران باید انجام بدهد درخواست کردیم کانون وکلا‌ رأى نداد به وکالت من براى من فرق نمی‌کند آقاى ارسلان فرق نمی‌کند بعضی‌ها میل نداشتند که من وکالت بکنم من شایسته وکالت نیستم ولى فلانى شایسته است من نمی‌توانم وکالت کنم چون یک قدرى سواد دارم و با اصول فقه آشنایی دارم من پسندیده نیستم باید بروم کارآموز بشوم من با این کارها کارى ندارم موضوعى که اشاره فرمودید و پیج قوانینى که آقایان وکلا از آن استفاده می‌کنند توفیق حاصل کردند در این کار اختصار پیدا کردند قوانین و ضبط مردم است به سر خودت بنده مؤمن به سرقفلى نیستم بنده بر‌خلاف شرع حرفى نمى‌زنم اصول مالکیت هم محترم است البته با اصول فعلى ممکن است روى قوانین عرف دادگسترى این را طورى درست کنند که نه سیخ بسوزد و نه کباب دیروز عصر من نشسته بودم عده زیادى از گرگان آمده بودند و شاید هم فردا بروند گرگان دو نفر آمده بودند توى خانه من گریه می‌کردند خدا شاهد است اسم‌شان را نمی‌دانم می‌گفتند آمده‌اند به عنوان این‌ که این بناهایی که شما کسب می‌کنید تازه ساخت است و چند سال است که ساخته‌ایم از این جهت می‌توانیم این را تخلیه کنیم من دیدم به هیچ قانون درست نمی‌شود یک جا تخلیه می‌شود یک جا تخلیه نمی‌شود موضوع دیگر فراز سوم است از ماده 282 به مأمور کوچک می‌گوید که آقا یک رسید ساختگى است و مطابق قانون که حکم تمام مراحل را پیموده باید ببه موقع اجرا درآید فراز سوم از ماده 282، یک رسید تقلبى می‌آورد می‌گوید این محکوم است تازه هذا اول الکلام و باید برود روى این رسید ساختگى مراحلى را بپیماید این‌ که می‌گویند یک دعواى کوچک محلى را به خود معتمدین محلى واگذار کنید براى این است دعاوى گاو دعواى ملک را معتمدیم محل می‌دانند که آقاى دکتر امینى در همسایگى لشت و نشاع ایشان به همسایه‌اش تعدى کرده یا همسایه تعدى کرده اینها را می‌شود آن‌جا حل کرد اما آمدن دادگسترى در پیچ و خم نمایندگان به عنوان وکیل دادگسترى یا قاضى غیر‌عالم می‌یافتند و به این صورت که شما 50 هزار پرونده راکد دارید تمام این دادگسترى مملو است از یک مردمی‌ که این کاغذ می‌نویسد این فلان می‌کند بنده پریروز آمدم بروم پیش آقاى وزیر دادگسترى تا آن‌که دم که رفتم یکى سیخ زد به یکى متلک گفته یکى فلان گفته یکى گفته که آقا دستم به دامنت آقا این بساط براى مملکت مایه آبروریزى است باید دادگسترى خوب‏، قاضى خوب و امین و وضع خوب تهیه کرد تا مردم بدانند اگر دعوى بر‌خلاف حق گردد اگر سفته واخواست شد اگر چک بى‌محل دادند با تشبث و حقه‌بازى نمی‌توانند از دست قانون فرار کنند اینها یک امورى است که باید شما فکر کنید این فکر را اگر من کردم روى مخالفت نیست من عرض کردم سؤال من ده ماه قبل بود من عقیده‌ام این است و این سؤال من در تلخیص این قوانین در آسایش این مردم در این‌که چه جور فکر کنیم که آبرو پیدا کنیم براى اجراى عدالت و تأمین قضایی بود و نمایندگان محترم هم با من هم صدا هستند شما هم که بنده را تصدیق می‌کنید پس چه مانعى دارد آقاى دکتر امینى از امروز که تشریف می‌برند از جناب آقاى شیخ محمد عبده و چند نفر ملاى دیگر دعوت کنید این قوانین را تلخیص کنید والا به جدم هیچ هوش و حافظه‌ای از آقاى اورنگ بیشتر نمی‌شود اگر نتوانستید هزاران ماده قوانین را به خاطر داشته باشند این سر‌بسته نمی‌شود یک جورى مکنید که بچه‌ها از کلاس چهارم به بعد قانون بخواند و قانون بداند و این قانون قابل حفظ و قابل فهم بقال و عطار و چغال و هر بیچاره باشد یکى که بدبخت است کلاهش پس هرکه است آن یکى که حقه‌باز است باز نفوذ نمی‌آید کارش را می‌کند دادگسترى باید از تشبث و نفوذ مبرا باشد شما این کار را بکنید من وظیفه خودم را انجام دادم این نظر ممکن بود بقیه‌اش هم از نظر حفظ حقوق جامعه مردم از هر حیث از حیثت ناموس و مال و شرف بر‌عهده شما است.

4- سال آقاى عمید نورى راجع به چاى داخلى و جواب آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

نائب رئیس- آقاى عمید نورى سؤال شما از وزارت اقتصاد ملى مطرح است بفرمایید.

عمید نورى- سؤال بنده در موضوع چاى و طرز حمایتى است که مدتى است دولت ادعا می‌کتند که از چاى داخلى حمایت می‌کند و به مناسبت این‌ که واقعاً صحبت چاى شد یادم افتاد یکى از صحبت‌هایی که در این مسافرت ترکیه پیش آمد از نظر تطبیقش با کار خودمان واقعاً همان طور که جناب آقاى دکتر امینى هم فرمودند این مسافرت جز تأثیر براى ما چیز دیگرى نبوده براى اینکه آنچه دیدم پیشرفت و موفقیت در کشور ترکیه بود و متأسفانه با مقایسه اوضاع خودمان کاملاً ناچیز یا محسوس و به قدرى مؤثر بود که دیروز افتخار شرف‌یابى حضور حضرت همایونى داشتم اول جمله‌ای که فرمودند آیا متأثر نشدید که آن مملکت چقدر جلو بود و مملکت ما عقب بود خدمت‌شان عرض کردم که اثر بسیار مهمی‌ که در مغز تمام اعضاى هیئت مطبوعاتى بخشید همین مطلب بود ولى باید سعى کنیم که مملکت‌مان را پیش ببریم از راه عمل بنده در یکى از ملاقات‌ها گویا جناب آقاى سرمد هم تشریف داشتند از والى ازمیر پرسیدم شما چاى از کجا می‌آورید گفت ما چاى خودمان داریم پرسیدم در کجا می‌کارید گفت در کرانه دریاى سیاه گفتم چند وقت است که این کار را می‌کنید گفت 10، 12 سال است گفتم آیا شما چاى دیگر وارد نمی‌کنید گفت فقط دو سال است که چاى وارد نمی‌کنیم و مصرف داخلى خودمان را تأمین می‌کنیم این بود که بنده یادم افتاد که چهل و چند سال پیش مرحوم کاشف‌السطنه یک شخصى بود که چاى از چین وارد ایران کرد و رفت خودش در لاهیجان شروع به کار کرد و چاى کارى را به ملت ایران یاد داد و با این‌ که الان چهل و چند سال است که از ان تاریخ می‌گذرد متأسفانه ادعا هم می‌شود که یک تصویبب‌نامه‌هایی صادر شده و صد و چهل میلیون تومان تا به حال به عنوان حمایت از چاى پول گرفته شده معهذا متأسفانه ما می‌بینم که چاى ما به جایی رسیده است که مصرف داخلی‌مان را تأمین کند و ما ناچار هستیم که از خارج وارد کنیم در حالى که یکى از اعضاى شرکت چاى سازمان برنامه به من گفت موقعى که آقاى هیرمند در تهران بود و آمده بود آن‌جا و چاى محصول داخلى ایران را دیده بود و گفته بود که این چاى باب آمریکا است و اگر شما می‌توانید این چاى را زیاد کنید به ‌آمریکا می‌شود صادر کرد بنابراین سؤال بنده این بود که وزارت اقتصاد ملى واقعاً چه فکرى براى حمایت از چاى کرده است با تصویب‌نامه‌هایی که براى چاى صادر شده شاید از ده سال پیش مبلغى هر سال گرفته شده که جمعش بیش از صد میلیون تومان شده و این به عنوان حمایت چاى داخلى بود یعنى کسانى که واردات چاى داشته‌اند از وارد‌کننده چاى از هر کیلو دو تومان سه تومان پول اضافه گرفته شده است اولاً تسهیل به مصرف‌کننده شده یعنى هزینه زندگى بالا رفته و مردم با کمال میل حاضر شدند این گرانى را قبول کنند براى این‌ که سطح چاى داخلى بالا برود و ما از یک واردات مهم بی‌نیاز بشویم بنده سؤال کردم این پول‌ها را چه کردید و چه حمایتى براى چاى داخلى کردید در صورتى که همنى امسال چین اول شد که در ماه اردیبهشت به دست می‌آید و بهترین چین است به وضع چاى به جایی رسیده بود که چین اولین برگ سبز را نمی‌خریدند که البته در نتیجه اقداماتى که بعدا شد یک امیدى پیدا شد که دو مرتبه کارخانجات شمال به کار بیافتد و براى چین دوم و سوم برگ چاى خریدارى بشود این تنزلى که در موضوع چاى هست و این سیاست غلطى که هر آن اوضاع را تغییر و تبدیل می‌دهند این به عقیده بنده بدترین وضعى است که مملکت ما را از بین می‌رود و هیچ امرى مهمتر از ثبیت سیاست حمایت اقتصادى در مملکت نیست بنده یکى از کارخانه‌هاى ترکیه را در شهر بورسا بود با جناب آقاى سرمد دیدم اسمش کارخانه مرینوس بود پشم مرینوس را همان طورى که ما هم اسمش را می‌دانیم فقط چند تا گوسفندهاى مرینوس را به طور مدل داریم نه به صورت بهره‌بردارى اقتصادى آنها بهترین پشم مرینوس را ازش پارچه بسیار خوب می‌بافند وقتى که وارد شدیم در دفتر کارخانه دیدیم که در بیست سال پیش مرحوم آتا‌ترک یک دست خطى نوشته است که شما باید این‌جا کارخانه مرینوس ایجاد کنید و همین آقاى جلال بایا آن روز وزیر اقتصاد بود این دست خط را عمل کردند و بعد از بیست سال امروز بهترین کارخانه مرینوس را دارند و بهترین پارچه را تهیه می‌کنند مقصود بنده این است که واقعاً باید فکر کنیم و مطالعه کنیم که بزرگ‌ترین امرى که تأثیر فاحشى در تقویت بنیه عمرانى و کشاورزى در این مملکت دارد این است که یک برنامه صحیح و ثابتى براى برنامه اقتصادى خودمان داشته باشیم در این تصویب‌نامه‌هایی که در این مدت براى چاى صادر شده است گاهى که تصویب‌نامه‌ها مدتى ادامه داشته باعث تثبیت امر چاى شده هم باغداراها سعى کرده‌اند که گاو زیادى بگیرند و هم کارخاندارها کارخانه ایجاد کرده‌اند و بالنتیجه یک قدرى وضع چاى تغییر کرده و به محض این‌ که که یک منافع جدیدى ایجاد کرد که طبق آن منافع آن تصویب‌نامه به هم بخورد و دو مرتبه زندگى چاى‌داران و باغداران شمال به کلى از بین رفت و باز یک فعالیت‌هاى دیگرى شد تصویب‌نامه دیگرى درست شد بعد از ان تصویب‌نامه اخیر حالا می‌خواهم ببینم آقاى وزیر اقتصاد ملى باز هم اعتقادى دارند که این مقرراتى که جدیداً براى حمایت از چاى وضع شده این مقررات هم باز عوض خواهد شد یا خیر؟ این مقدار باز دو مرتبه

+++

 عوض بشود جز این ‌که یک عده زیادى از مردم شمال مجدداً بدبخت بشوند نتیجه دیگر نخواهد داشت بنابراین بنده پیش از این وقت آقایان را نمی‌گیرم و موضوع بیش از صد میلیون تومان پولى که براى حمایت چاى گرفتند آن را چه کرده‌اند و سیاست حمایت از چاى را چگونه می‌خواهند اجرا کنند این را جواب بدهند تا بنده بقیه عرایضم را بعد از توضیح جناب آقاى کاشانى عرض کنم‏

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى عمیدی نورى.

عمیدی نورى- ضمنا یک سؤالى است از وزارت دادگسترى که تقدیم می‌کنم.

نائب رئیس- بسیار خوب. ابلاغ می‌شود آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى.

کفیل وزارت اقتصاد ملى (کاشانى)- سؤال جناب آقاى عیمد نورى آنچه به بنده رسیده است راجع به عایدات چاى در گذشته است این‌ که چطور این عایدات خرج شده و این سؤال که خودشان از وزارت اقتصاد ملى فرموده‌اند در صورتى که وزارت اقتصاد ملى در عایدات چاى در گذشته کوچک‌ترین دخالتى نداشته است معهذا چون ضمن آن سؤال سؤالات دیگرى امروز فرمودند فعلاً بنده خودم را آمده کردم قسمتى را که مربوط به اقتصاد ملى است جواب بدهند و راجع به گذشته هم عرایضى می‌کن به صورتى که آقایان محترم اطلاع دارند از سال 1328 تا آخر سال 1332 که همین مدت را جناب آقاى عمید نورى سؤال فرمودند عایدات چاى در دست سازمان برنامه بوده است و بنده نوشته‌ام به سازمان برنامه سؤالى کردم که این را چه کرده‌اند جوابى رسیده است که عیناً می‌خوانم‌ جمع کل وجوه دریافتى سازمان برنامه از خزانه‌دارى کل از بابت درآمد چاى از 1328 تا پایان 1332 بالغ بر 643 میلیون بوده است که از مبلغ 199 میلیون و کسرى به موجب قانون سازمان برنامه و تصویب‌نامه 9005 مورخ 4/ 1/ 28 هیئت وزیران به عنوان سرمیاه شرکت چاى سازمان برنامه پرداخت شده و بقیه آن‌که 444 میلیون است جزو بودجه 27 ماهه که به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شوراى ملى رسیده جزو درآمدهاى پیش‌بینی شده سازمان برنامه منظور و به مصرف هزینه‌هاى عمرانى رسیده است‌ به طورى که ملاحظه می‌فرمایید سازمان برنامه 199 میلیون از این مبلغ را گرفته است براى شرکت چاى مصرف کرده است بقیه را (عمیدی نورى- خودش خورده است) بقیه مطلب را گفته است جزو و سایر درآمدهاى پیش‌بینی شده بودجه 27 ماهه‌اش گذاشته بنابراین نمی‌شود گفت این پول به خصوص را به مصرفى خرج کرده این جوابى است که به بنده رسیده است (ارباب- این جرم است) اما راجع به فرمایشات جناب آقاى عمید نوریى راجع به آتیه چایى صحیح می‌فرمایند تصویب‌نامه‌هاى خیلى زیادى صادر شده در مدت خیلى کمی ‌و هر روز وضع چاى را تغییر داده است ولى خوشبختانه در 28 اسفند سال 1333 یعنى سال گذشته تصویب‌نامه‌ای صادر شد که دستگاه‌هاى مختلف چاى را موظف کرد که در یک سازمانى به نام سازمان چاى نماینده بفرستند و تمام این عملیات به وسیله سازمان چاى بشود و این تشدتى که وجود داشت هر‌کس به یک طرف می‌کشد آن را از بین برد این تصویب‌نامه به صورتى که خود آقایان نمایندگان محترم گفتند تصویب‌نامه خوبى بود و اصلاح مختصرى هم امسال درش شد که دیگر هیچ‌کس عدم رضایتى از این تصویب‌نامه ندارد نا بازرگانان چاى، نه کارخانه‌دار چاى، نه تولید‌کننده برگ سبز به هر حال با این تصویب‌نامه که گذشت عدم رضایتى وجود ندارد و بعضی‌ها نگران هستند از این‌ که آیا این تصویب‌نامه درست عمل خواهد شد یا نخواهد شد آنچه بنده می‌توانم عرض کنم این تصویب‌نامه تا آن‌جا که مقدور بوده درست عمل شده از اشخاص صحیح و درست که رسیدگى کنند که اولاً الان که کارخانجات برگ سبز را می‌خرند پولش را درست بدهند چون این راه تضویق این است که برگ سبز را به قیمت خودش بخرند و این عمل شده است و رسیدگی‌هایی هم خواهدشد که درست عمل کنند و بنده‌ امیدوارم که با این سازمانى که الان براى چاى درست شده به نماینده سازمان کشاورزى و سازمان برنامه و اقتصاد ملى در آن است طورى بشود که دیگر نگرانى راجع به چاى پیش نیاید (صفارى- به شرط این ‌که منحل نشود) انحلالش به دسته‌بندى نیست بنده‌ امیدوارم که خوب عمل بشود همین امروز صبح ساعت هفت و نیم شوراى عالى چاى تشکیل شد و مذاکرات بسیار زیادى شد که از اول تهیه نهال و تقسیم نهال و تهیه برگ سبز و رسیدگى به طرز خشک کردن چه تصمیماتى گرفته شود و تصمیماتى که گرفته خواهد شد امیدوارم که به طور مطلوبى اجرا بشود اما راجع به گذشته که فرمودید که کمکى نشده است به چاى‌کاران و تولید‌کنندگان چاى چرا تا اندازه‌ای کمک شده است شاید این کمک بیشتر نیز به چاى کنها بوده است و براى کشاورزان کمتر کمک شده است (صفارى- از لحاظ فنى کمک نشده است) بنده خودم عرض کردم براى تولید چاى خشک کمک شده یک تصویب‌نامه‌ای بوده است که براى هر کیلو چاى خشک اجازه ورود نیم کیلو چاى از خارجه می‌داده است و در پارسال هم اجازه یک کیلو چاى می‌داده‌اند و همان طور که فرمودند براى تولید برگ سبز اقدامات زیادى نشده است و مخصوصاً امروز که مذاکره شده که در این خصوص هم اقدامات بسیار جدى بشود که لااقل برى بذر سال آتیه از امسال بذر خوب تهیه کنیم (انشاءالله) بنده دیگر عرضى ندارم و جواب جناب آقاى عمید نورى را مطابق سؤال ایشان عرض کردم و اطمینان می‌دهم که اگر این تصویب‌نامه برقرار بماند تا این دولت هست مسلم بدانید که ما خیال نداریم که آن را تغییر بدهیم و بهترین طرزى هم تاجرا خواهیم کرد و نتیجه بسیار خوبى هم گرفته خواهد شد

نائب رئیس- آقاى عمیدی نورى بفرمایید

عمیدی نورى- خیلى تشکر می‌کنم از جناب آقاى کاشانى که آن حقیقتى را که در کار واقع شده است در پیشگاه مجلس شوراى ملى به اطلاع رسانیدند و این حقیقت یکى از مواد قانون مجازرات عمومی ‌است ماده 152 آن قانون تصریح دارد که هر کس هر مستخدم دولت پولى را، مالى را که باید به مصرف خاصى برسد مصرف دیگرى برساند مختص است و این جمله خیلى ساده است و این ماده تصور غیر‌قانونى یا اختلاس دامنه‌اش در دستگاه دادگسترى به قدرى وسیع است که بنده خودم در 10، 15 سال پیش یک محاکمه داشتم در دیوان کیفرى راجع به یک صندوق‌دارى در بوشهر و آن صندوق‌دار معتقد بود به این‌ که پول را نگه دارد که هر روز طبق حوال‌هایی که می‌رسد پرداخت کند و او چون احتمال داده بود که این صندوق شکستگى دارد و ممکن است روز دزدى بشود گاهى این پول‌ها را می‌برد به منزلش و نگه می‌داشت دو مرتبه صبح بر می‌گرداند مدعى‌العموم او را تعغیب کرد به عنوان این‌ که این امر یک تصرف قانونى است و گفت چرا پولى که مال دولت است بدون اجازه می‌بردى به منزلت و نگه داشتى یادم هست در محکمه اختلاف شد آقاى لطفى آن وقت رئیس محکمه بود آقاى بامداد بود با یکى دیگر از آقایان دو نفر از آقایان این شخص را تبرئه کردند و آقاى لطفى رأى به محکومیت داد بنابراین می‌خواهم خدمت‌تان عرض کننم که تصرف غیر‌قانونى این قدر دامنه‌اش در دادگسترى وسیع است چطور شما می‌آیید یک تصویب‌نامه‌ای می‌گذرانید که از واردات چاى هر کیلیو دو تومان براى حمایت از چاى داخلى گرفته شود و آن وقت این پول برود در سازمان برنامه با 199 میلیون آن شرکت درست بشود به عنوان شرکت سهامی ‌چاى و حالا بنده وارد رقم نمی‌شوم و بقیه‌اش هم برود جزو در آمد عمومی ‌سازمان برنامه و جزو مخارج عمومی ‌بشود این عمل را تصرف غیر‌قانونى می‌گویند در دستگاه وزارت دارایی هم این عمل نیست نمی‌شود یک قلم بودجه را به جاى یک قلم دیگر به حساب آورد در دستگاه وزارت دارایی و عملى که در بودجه می‌شود اگر مطالعه بکنید ملاحظه می‌فرمایید سابقه دارد بنابراین بنده خواستم تشریح کنم که ملاحظه بفرمایید به عنوان حساب چاى از مصرف‌کننده هر کیلو دو تومان اضافه پول گرفته می‌شود و چاى را گران‌تر می‌خرد و اسم آن را هم می‌گذاریم که چاى داخلى را می‌خواهیم تقویت کنیم آن وقت از 664 میلیون 400 و خرده‌ای میلیونش را می‌بریم جزو مخارجى که اصلاً در مجلس شوراى ملى مطرح نشده، براى این‌ که همه آقایان می‌دانند که در دخل و خرج سازمان برنامه یعنى یک مؤسسه‌ای که در چند سال پیش در مجلس سنا هیئتى مأمور شد که به وضع آن‌جا رسیدگى کند اسناد 15 میلیون تومان گم شده بود الان این گزارشى را که آقاى سرورى نوشته بودند هست اسناد 15 میلیون تومان گم شده بود، یک همچو دستگاهى که در بودجه‌اش می‌آید در مجلس شوراى ملى نه لایحه تفریغ بودجه‌اش می‌آید در مجلس شوراى ملى کیلویی دو تومان از مصرف‌کننده بدبخت بیچاره گرسنه‌ای که چاى را گران می‌خرد گرفته می‌شود و به این دستگاه فرو می‌رود و ما دلخوش هستیم که حمایت از چاى داخلى می‌شود بنابراین بنده از این سؤال این نتیجه را گرفتم که آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى توجه بفرمایند این ‌گونه تصمیمات مالى این‌گونه قوانین که می‌گذارنیم مرحله اجرایش چگونه است و در چه چاه‌هاى ویلى فرد می‌رود، آقاى نمایندگان محترم اطمینان دارید قوانینى که می‌گذارنید یا دولت تصویب‌نامه‌ای می‌گذراند بر این‌ که دستگاه‌ها به جاى خود می‌چرخند و بسیار هم خوب کار می‌کنند این است که این مطلب را خواستم عرض کنم و تمنا نمایم از آقاى وزیر اقتصاد ملى که لااقل از این به بعد چون به موجب همین تصویب‌نامه جدید تصدیق بفرمایید یک ارقامی ‌براى حمایت از چایکاران وجود دارد و آن ارقام را رعایت فرمایید که دیگر در دستگاه‌هاى دیگرى نرود و خورده نشود بلکه به حساب واقعى و حمایت واقعى خودش برسد (ارباب- همین حالا هم این پول را می‌گیرند و معلوم نیست که کجا می‌رود) بلى همین حالا هم‏ می‌گیرند جناب آقاى ارباب نظر بنده این است که یا نگیرند و یا این‌ که همان طور که می‌فرمایید اگر منظور حمایت از چای‌کاران به مصرف چای‌کار و حمایت از چاى برسد نه این‌ که مثل گذشته 140 میلیون تومان از بین برود حالا ما آمدیم گفتیم که 199 میلیون را ما دادیم به موجب قانون به شرکت سهامی ‌چاى آقایان کم و بیش می‌دانند که این شرکت سهامی‌ چاى چه گذشته‌هایی در سازمان برنامه از نظر تلف کردن چاى دارد در یک وقتى دیدم که 7، 8 ده هزار تن چاى شرکت سهامی ‌چاى در بی‌جهت نگه داشتن تا این‌ که پوسید به مصرف کود رسید اینها که عرض می‌کنم اغراق نیست حقیقت است این عمل شرکت سهامی ‌چاى سازمان برنامه است که ما پول بدهیم یعنى مصرف‌کننده بیچاره پول بدهد چاى

+++

 را گران بخرد برگ چایش به صورت کود دربیاید و دور ریخته بشود و مصرف نشود این جریانى بود که اخیراً ملاحظه فرمودید که پرونده‌ای تشکیل شد که اصلاً انبار چاى را برده‌اند و خورده‌اند بنده می‌خواهم ببینم چرا پولى را که مردم ایران براى حمایت از چاى داخلى و با حسن‌نیت می‌دهند و زندگى گران را تحمل می‌کنند به آنها این جور بازى می‌شود و بنده انتظار دارم که لااقل از این به بعد و با بودن این دولت که ادعاى مبارزه با فساد دارد و این طورى که عملش در پشت این تریبون تشریح شد عمل مؤثرى گرفته نشد ولى همین قدر که گفته شد که عمل غلطى نمی‌کنند یعنى جز کارهاى دو ماهه دولت معرفى شد من امیدوارم که لااقل از این‌گونه کارها جلوگیرى بکنند و خود این جلوگیرى البته تأثیر در اوضاع مملکت دارد اما راجع به موضوع حمایت که به فکرش افتاده‌اند البته ما منکر نیستیم که در نتیجه اقدامات چند ماه گذشته که این تصویب‌نامه‌ها تغییر کرد و یا حقوق و باغدارها و کشاورزها و چاى‌داران نصف شد حقیقتاً به جایی رسید که یک تصویب‌نامه‌ای نسبتاً معدل و کاملى تهیه شدولى همان طور که جناب آقاى ارصلان خلعتبرى فرمودند شاید ما همیشه کارهایمان دیر می‌شود یعنى در چین اول اردیبهشت که می‌بایست برگ سبز چین از چاى‌کاران خریده بشود به موقع خریده نشد و لطمه بزرگى به آنها وارد شده و آن هم از این جهت بود که به بعضى از کارخانه‌ها اجازه نداده خریدارى کنند جنابب آقاى کاشانى کشت‌کار به محض این‌ که برگ سبز چاى را آورده‌اند به کارخانه آن کارخانچى اگر در ظرف مدت 24 ساعت برگ سبز را نخرد آن چاى و برگ سبز از بین می‌رود و دیگر به در نمی‌خورد و بزرگ‌ترین اجهافى که به باغدار و کشت‌کار می‌شود همین است این‌جا تصدیق فرمودید که به چاى‌ساز کمک شده چاى‌ساز کیست؟ آنها سرمایه‌داران مرکزى هستند که کارخانه اجاره می‌کنند کارخانه ایجاد می‌کنند چاى خشک تهیه می‌کنند ولى مدامی ‌که چاى سبز نداشته باشند چاى خشکى وجود ندارد ما باید سعى کنیم آن باغدارها و آن کشتارگاه‌هایی که دور از مرکز و ادارات هستند و فقط امید حمایت از آقایان و دولت و مجلس شوراى ملى دادند او را حفظش کنید در این شوراى چاى که تشکیل دادید تمناى بنده این است یک ترنیبى برقرار کنید که اجهافى به آن باغدارها و آن کشت کارهایی که برگ سبز را از راه دور می‌آورند به کارخانه نشود و یک مقرراتى تنظیم بشود که رعایت حال آنها بشود اگر این قسمت رعایت شد و این تصویب‌نامه به هم نخورد آن وقت بنده معتقدم که باید بنشینیم یک برنامه‌ای تهیه کنیم یعنى ببینیم که محصول داخلى ما چقدر است و براى مملکت چه قدر چاى لازم د‌اریم اراضى زیاد براى چاى کارى ما داریم بنده اطلاع دارم که در بعضى ممالک دیگر اراضى براى چاى‌کارى ندارند آن قدر چاى‌کارى چاى خود را توسعه می‌دهد که دیگر محل مساعدى ندارد و اما وضع چاى ما در ایران طورى شده است که اگر شما خوب هدایت کنید و اراضى زیر کشت چاى را با برنامه صحیحى بتوانید بالا صادرات چاى خواهید داشت و این کارى است که از وظایف اصلى وزارت اقتصاد ملى است و اگر این وظیفه اصلى وزارت اقتصاد ملى را به هم نزنیم با این‏ تصویب‌نامه‌ای که صادر شده ‌امیدوارم در آتیه جبران خسارت گذشته بشود ما این سطح ‌بهترین محصولات خودمان را بالا ببریم و با تشویق از یکى محصولات خوب خودمان احتیاج خودمان را تأمین کرده باشیم‏

نائب رئیس- آقاى کفیل وزارت اقتصاد ملى بفرمایید.

کفیل وزارت اقتصاد ملى (کاشانى)- بنده خیلى معذرت می‌خواهم راجب یک مطلبى که فرمودید پول‌ها اختلاص شده یا بى‌قانونى شده توضیحى عرض کنم بنده این جا خواندم سازمان برنامه نوشته شده است این مطلب براى سرمایه کشور چاى پرداخت شده و بقیه طبق بودجه بیست و هفت ماهه‌ای که به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده است خرج شده این قسمت را خواستم عرض کنم که آن بقیه طبق تصویب کمیسیون مجلس شوراى ملى بوده است.

6- سؤال آقاى دکتر جزایرى راجع به خرابى دستگاه فرهنگ و جواب آقاى وزیر فرهنگ‏

نائب رئیس- آقاى دکتر جزایرى سؤال جناب عالى از وزارت فرهنگ مطرح است.

دکتر جزایرى- همکاران محترم کاملاً به خاطر دارند که در موقع تصویب اضافه اعتبار وزارت فرهنگ در آخرین لحظه‌ای که قانون تصویبش در شرف اتمام بود بنده به یک جهتى کسب اجازه کردم و به عرض وزیر فرهنگ وقت برسانم و آن این بود که مجلس شوراى ملى با تمام قوا براى بهبود وضع معلمین و آموزگاران و استادان محترم کشور مساعدت کردند در یک موقع بسیار مشکل که از نظر مالى ایجاب می‌کرد به علت عدم تعادل بودجه این قبیل تصمیمات در کشور و در مجلس شوراى ملى گرفته نشود فقط از نشر کمک به فرهنگ موافقت فرمودند و یک قانون مفصلى به تصویب رسید و یک اعتبارات گزافى به وزارت فرهنگ داده شد گرچه متأسفانه هنوز قسمت اعظم این قانون به موقع اجرا گذارده نشده است و فقط اضافات آموزگارانى که حقوق‌شان صد و پنجاه تومان بود تا دویست و پنجاه تومان ترمیم و به موقع اجرا گزارده شد و به نتیجه آن قانون اولى به موقع اجرا درآمد ولى در هر حال مجلس شوراى ملى به اتفاق آرا‌ با حسن‌نیت کامل نسبت به بهبود حال آقایان فرهنگیان محترم و آموزگاران و دبیران اقدام کرد و آن قانون را به تصویب رسانید آن روز گفتند بنده لازم دانستم که در آخرین موقع تذکر بدهم و به عرض اولیاى فرهنگ برسانم که در مقابل این مساعدت آقایان هم مساعدت بفرمایید که رعایت اخلاق و سایر شرایط لازم در دستگاه فرهنگ بشود براى این‌ که وزارت فرهنگ و آموزشگاه‌هاى مختلف آموزش در دستگاه تربیت کشورى هستند، جوآنهاى آتیه، محصلین، دانشجویان همه در این دستگاه باید تربیت بشوند و این جوآنها هستند که در آتیه باید کشور ما را اداره کنند ولى جناب آقاى وزیر فرهنگ متأسفانه اوضاع گذشته فرهنگ به صورتى رسید بنده که خدمتگذار فرهنگ هستم و به تمام معنى علاقه‌مند به تقویت این دستگاه هستم ناچار شدم چند سؤال بکنم براى این‌ که تذکراتى بدهم همه همکاران عزیز شاهد هستند در کمیسیون فرهنگ و کمیسیون مشترک فرهنگ مکرر مذاکره می‌شد از خرابى این دستگاه تا جایی رسید که یک روز در کمیسیون فرهنگ مشترک مجلسین به نظرم بین شانزده، هجده نفر، چهرده، پانزده نفر اظهار عدم رضایت از طرف آقایان سناتورها و آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى نسبت به فرهنگ شد هر کس به هر صورت به این دستگاه مراجعه می‌کرد و تماسى داشت کسى را معرفى می‌کرد می‌دیدید که در آن دستگاه صحبت از حرف‌هایی است که حقیقت انسان خجالت می‌کشد از این‌ که پشت این تریبون بگویند براى این‌ که فرهنگ مملکت را نمی‌شود برملا کرد که این وضعش چیت اما حقایقى بود در آن دستگاه و باز متأسفانه دیده می‌شد در امتحاناتى که براى اعزام محصلین به خارج می‌شد احیاناً اگر نمراتى کم می‌آوردند یا کم می‌دادند تذکراتى به محصلین داده می‌شد که براى جبران نمرات‌شان فلان عمل را بکنند که حقیقت آدم شرم دارد بگوید، هر کس به دستگاه فرهنگ مراجعه می‌کرد و داوطلب بود که آموزگار بشود یا مستخدم بشود یا به آن شهرستان برود مطالبى از آنها می‌خواستند که ننگ فرهنگ این مملکت است که این جور عملى در آن بشود بنده اطلاع دارم که در قسمت‌هاى مختلف البته من دلم می‌خواست که همه سؤالات را یک روز از جناب عالى بکنم براى این‌ که همه آنها مرتبط است با یکدیگر ولى امروز سؤال من اختصاص به خرابى فرهنگ مملکت در مدارس است اگر خدایی نکرده یک دانش‌آموز ببیند براى اخذ نمره و قبولیش باید رشوه بدهد تا نمره‌اش را بدهند این محصل براى تمام عمر رشوه‌گیر و رشوه‌خوار می‌شود و متأسفانه این مطالب در فرهنگ شما بود، آقایان به خاطر دارید که چندى قبل آقاى مدیر دبستانى خودکشى کرد اول رفت پدرش را ترور کرد و بعد که موفق نشد خودش را کشت و این آدم الکلیک بود و چنین آدم بچه‌هاى من و شما را تربیت کرده است پرونده آن آقاى الکلیک را شما ببینید که بدترین و جنایتکار‌ترین کارها را کرده بود یعنى می‌خواست پدرش را بکشد دو ماه قبل از این واقع اداره اوقاف پنج هزار تومان به او پاداش داده بود این شوخى نیست تعارف نیست افراد فاسدى را در این دستگاه جمع کرده بودند و مربى افراد این مملکت کرده بودند بنده جناب آقاى دکتر مهران‏ سریع به شما عرض می‌کنم بنده طرفدار دولتم اما طرفدار دولتى که این مفاسد را از بین ببرد بنده نه تعارفى با کسى دارم و نه دوستى‌هاى شخصى را فداى منافع عمومی ‌مملکت می‌کنم آقایان شرط اول دوستى این است که رشادت داشته باشید کار بکنید براى مملکت اگر جناب اجل عالى و همکاران عزیزتان بخواهند با مماشات و تعارف برگزار کنید بگویید آقا این به من چه مربوط است این آقا با من دوست است و این دستگاه را تکان ندهید اولین کسى که با شما مخالفت اصولى خواهد کرد بنده خواهم بود بنابراین استدعا می‌کنم چون جناب عالى مردى هستید که دو سال زودتر از بنده وارد وزارت فرهنگ شده این من سى سال سابقه خدمت دارم شما سى و دو سال سابقه فرهنگ دارید خوب اشخاص را می‌شناسید خوب و بد و خوش سابقه و بد سابقه را می‌شناسید استدعا می‌کنم در کار فرهنگ مماشات نفرمایید بنده می‌شناسم در این دستگاه شخصى را به علت این‌ که از پنج ریال رشوه اوقاف خوددارى نمی‌کرد بیرون کردند و بعد هم او را رئیس فرهنگ شهرستانى کردند جاى آقاى رضایی خالى که ببیند آدم نادرستى را که براى پنج ریال رشوه‌گیرى صرف نظر نمی‌کرد او را بر داشتیم همین شخص را رئیس فرهنگ یک شهرستان کردند و امسال اینها را من نمی‌خواهم بگویم نماینده دیگر محترم سبزه وار این‌جا تشریف داشتند می‌گفت که اینها براى استخدام معلم براى استخدام فراش پول می‌گیرند آخر این چه وضعى است باز هم عرض می‌کنم این مطالب براى فرهنگ کشور شرم‌آور است گفته شود ولى این مطالب را عرض می‌کنم براى این‌ که حضرت عالى توجه بفرمایید آقاى دکتر مهران کسى که در رأس امتحانات اداره تعلیمات عالیه بود و آن رسوایی‌ها را در اعزام محصل به اروپا کرد این آدم را نه ماه مأمور کرده‌اند و حقوق می‌دهند رفته در اروپا که چه بکند؟ (صدقى- که از شرش راحت باشند) آقا اینها را توجه بفرمایید بنده به سر خودت آقاى دکتر مهران

+++

با کمال ارادتى که به شما دارم می‌دانید بنده اهل تعارف نیستم اگر اینها را درست نکنید و تذکراتى که داده می‌شود عمل در نیاید خودم می‌آیم باز همین حرف‌ها را نسبت به خودتان می‌گویم و حالا هم عرض کردم که آقاى بفرمایید.

نائب رئیس- وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ (دکتر مهران)- بنده کمال تشکر را دارم از این‌ که آقاى دکتر جزایرى با احاطه کاملى که به ‌امور فرهنگ دارد تا این درجه اظهار‌علاقه می‌فرمایند براى این‌ که روز به روز موفق بشویم وضع فرهنگ مملکت را به یک صورت بهترى در بیاوریم (انشاءالله) البته نکته‌ای را که جناب آقاى دکتر جزایرى تذکر نفرمودند و بنده یقین دارم که مثل بنده معتد هستم که آن این است که در این دستگاه فرهنگ اکثریت عظیمی‌افراد شایسته با ایمان وطن‌پرست و لایق هستند که آقایان وزرا‌ زحمت کشیده‌اند تحصیل کرده‌اند دود چراغ خورده‌اند و سالیان دراز که خدمت شریف معلمى را انجام می‌دهند با کمال سختى و مرارت زندگى می‌کنند و این وظیفه مقدس را انجام می‌دهند چون بنده می‌دانم ایشان هم با اطلاع کاملى که از اوضوع فرهنگ دارند عده افراد شریف در فرهنگ هستند بنده خواستم این قسمت را عرض کنم و باید عرض کنم این طبقه چقدر ناراحت هستند از این‌ که یک چند نفرى در لباس معلمی ‌یا به عنوان یک کارمند ادارى مرتکب اعمالى می‌شود یا شده‌اند که متأسفانه دامن یک عده افراد شریف و پاکدامن و خدمتگذار این مملکت را آلوده می‌کند بنده باید عرض کنم که خودم افتخارم این است که خدمت فرهنگى را از معلمین شروع کرده‌ام و مفتخر به این خدمت کم این‌ که عده زیادى از همکاران من و معلمین محترم این کشور به این خدمت محترم مفتخر و سرافرازند و امیدوارم این قبیل نواقصى که فرمودید مرتفع بشود البته اقداماتى کرده‌اید که شاید بعضی‌ها را اطلاع پیدا کرده‌اید شاید بعضى را هم اطلاع ندارید البته اصلاح یک دستگاه آن هم یک دستگاه وسیع فرهنگ فرصت و وقت لازم دارد یک موقعى متصدى کار شدم که پایان سال تحصیلى بود البته مدارس کارشان را تمام کرده‌اند ادارات فرهنگ مشغول امور امتحانات هستند زیر و رو کردن یک دستگاه هم به عقیده بنده بدون مطالعه و دقت خیلى به مصلحت نیست (صحیح است) این مطالبى که فرمودید بنده خوشوقت هستم در یک قسمت‌هایی که راجع به این اشخاص فرمودید کسى که پدرش را می‌خواسته بکشد اینها را بنده میل دارم اگر اطلاعاتى راجع به افراد و اشخاص دارید در اختیار من بگذارید و یقین داشته باشید آن شجاعت و شهامت که مورد انتظار آقا هست در بنده وجود دارد (صحیح است) و افتخار بنده این است که موفق بشوم دامن پاک دستگاه فرهنگ را از لوث این کثافات و آلودگی‌ها پاک کنم و یقین دارم مجلس ششوراى ملى و همین طور مجلس سنا ما را یارى خواهند کرد و این دستگاه فرهنگ را به آن طورى که مورد انتظار و توقع مردم و نمایندگان مردم است این دستگاه را به آن صورت در بیاورم امیدوارم این حسن‌ظنى که جناب آقاى دکتر جزایرى از قدیم الایام نسبت به بنده دارند و حالا هم دارند بعدها هم ادامه داشته باشد (چند نفر از نمایندگان- همه حسن‌ظن نسبت به شما دارند) و فرصت بدهند که انشاءالله موفق بشویم این اصلاحات را بکنیم البته این اصلاحات دیگرى هم هست راجع به برنامه و کتاب و ایجاد مدارس حرف‌های و این قبیل کارها که البته مشغول هستیم به موازت آن اصلاحات داخلى که مورد انتظار آقا هست این اصلاحات را به عمل بیاورم (احسنت- احسنت)

نائب رئیس- آقاى دکتر جزایرى بفرمایید.

دکتر جزایرى- عرض کنم سؤال بنده راجع به برنامه و اینها نبود راجع به تمدد و طرز کار و مشکلات افراد بود که خود جنابعالى خیلى خوب واردید در موضوع برنامه خود بنده و یک عده‌ای کمک کرده‌ایم که این برنامه عوض بشود متأسفانه روى تغییراتى که هر روز مسئولین در مملکت پیدا می‌شود توفقى انجام آن را پیدا نکردیم امیدوارم انشاءالله جنابعالى توفیق حاصل کنید بنده که نتوانستم که ادامه دهم صحبت از ایین حرف‌ها نیست صحبت از مردان درست وزارت فرهنگ هم نیست بنده تصور نمی‌کنم هیچ‌کس پیدا شود که یگوید اکثریت افراد فرهنگ مردمان صالح نیستند هم شما خوب آنها را می‌شناسید و هم آقایان محترم خوب می‌شناسند و هم بنده که خدمتگذار مردم هستم اصلاً صحبت این نیست یقین دارم که خود فرهنگیان محترم هم می‌دانند که من با اشخاص صالح وزارت فرهنگ که اکثریت فرهنگیان را تشکیل می‌دهند چقدر ارادتمندم و همیشه جزو خدمتگذاران خودشان بوده‌ام بنابراى به نظر بنده بسیار تذکر صحیح دادند و لازم است بنده در این موقعى که دارم انتقاد می‌کنم از دستگاه وزارت فرهنگ تذکر بدهم که اکثریت فرهنگیان افراد صالحى هستند اما هیئت حاکمه گذشته فرهنگ البته نه همه‌شان توى آنها همه آدم‌هاى صالحى بودند ولى چند نفرى که در کارهاى حساس در اختیار داشتند اینها از کثیف‌ترین افراد فرهنگ بودند آقایان نمایندگان محترم شاهدند که بنده خودم شخصاً در گذشته مدت یک سال و نیم بیش از یک سال از وازرت فرهنگ و متصدیش و وزیرش حمایت کردم و کمک کردم به سهم خودم چون خدمتگذار فرهنگ بودم و روز این مطالب را عنوان کردم که دیدم فاسد به حد شیاع رسیده است هر روز در شهرستآنها، در تهران کاراهایی می‌شود که اصلاً انسان باور نمی‌کند جناب آقاى دکتر مهران خودتان وزیرفرهنگ هستید یک دسته‌ای هم با جناب عالى همکارى می‌کنند و من امیدوارم که نتیجه کارتان خوب خواهد شد اما یک روزى اگر خداى نکرده نتیجه کار تصدى حضرت‌عالى بعد از کار در آمد شما در درجه اول مسئول هستید یا آن ده، 12 نفرى که با شما همکارى کرده‌اند؟ بنده می‌گویم شما تشریف آورده‌اید در وزارت فرهنگ شما می‌دانید که در تعلیمات عالیش کار بد شده است و چرا شده است همین‌طور تعارف نفرمایید که چرا این آقا بى‌کار شود و در زمان شما کسى بى‌کار نشود بنده آن را قبول نمی‌کنم بنده اصلاً قبول ندارم که حضرت عالى بفرمایند من اطلاع ندارم من می‌گویم به حد شیاع رسیده است بنده می‌گویم کسى که فلان اعمال را انجام داده چرا او‌ را به فرنگستان می‌فرستید؟ (صحیح است) حالا منتظر خدمتش نمی‌کنیم بى‌کارش نمی‌کنید این باید باج هم از وزارت فرهنگ بگیرد و برود نه ماه در فرنگستان بماند؟ بنده دیدم در وزارت فرهنگ آمریکایی‌ها می‌خواهند بروند یک دسته‌ای را ببرند به ‌آمریکا با تعلیم و تربیت آشنایشان بکنند خوب آقا یک دسته معلم هست یک دسته فرهنگى هست یک دسته رئیس فرهنگستان و رئیس اداره هستند عده‌ای را به ‌آمریکا فرستاده‌اید که همه جور پرونده کثیف داشته‌اند این آدم کثیف برود آمریکا تعلیم و تربیت ببیند بیاید کى را تربیت کند؟ این را ملاحظه بفرمایید بنده نه حق دارم در کار اجرایی وزارتخانه‌ها مداخله کنم نه اهل این کار هستم اما به موجب اختیار نظراتى که من دارم از نظر نمایندگى و از نظر علاقه ذاتى که به کار فرهنگ دارم بنده نمی‌توانم فکر کنم که آدم بیاید بگوید گذشته گذشته است، فساد مال همین‌ها بوده چى چى گذشته؟ بنده اطلاع پیدا می‌کنم که در فلان اداره پرونده را می‌دزند تا چند شاهى بگیرند البته ان مأمور هم آدم بیچاره‌ای است ولى تمام اسناد مردم را می‌گذارد در اختیار اشخاص و طرفش از رویش می‌نویسد و پدر مردم را در می‌آوردند از طرف دیگر خودتان از روزى که تشریف برده‌اید به وزارت فرهنگ چند فقره نشانى گذاشته‌اید که رشوه دادند و از جیب آن مأمور در آورده‌اند هر چه به متصدیان گذشته می‌گفتید که این قبیل کارها در وزارت فرهنگ می‌شود اصلاً گوش نمی‌کردند مثل رئیس‌شان به آدم می‌گفتند همه‏ مردم همین جورد این‌طور نیست شما می‌خواهید ملاحظه بفرمایید دفتر اندى‌کاتور تعلیمات حومه را بگیرید بازرسى نخست‌وزیر در گذشته رفته است دیگر از سیصد تا نمره خالى گذاشته بودند براى ابلاغ اضافات که می‌توانید یک ابلاغ را در دفتر اندى‌کاتور به تاریخ قبل و بعد صادر کنند و از آنها پولى بگیرند شما تحقیق بفرمایید چرا در گذشته سیصد تا شماره در یک روز خالى دارند حالا نمی‌خواهم اسم ببرم در منزل یکى از دوستان و همکاران مرا دعوت کردند که این حرف‌ها را بزنید آن‌جا گفتند معاون کارگزینى وزارت فرهنگ می‌گوید من مأمور سیصد هزار تومان پول بگیرم صد و پنجاه هزار تومانش را بدهم به وزیر و 60 هزار تومانش را بدهم به معاون و 60 هزار تومانش را خودم بخورم و بعد هم به بچه‌هاى صریح این حرف‌ها گفته می‌شود خودتان می‌دانید که از دو نفر هزار تومان پول گرفته‌اند و نمره‌گذارى کردند که گیر افتادند از این قبیل موارد زیاد اتفاق افتاده حضرت‌‌عالى می‌فرمایید من بگویم؟ لازم نیست من بگویم خودتان اطلاع دارید بروید تعلیمات عالی‌تان تعلیمات متوسطه‌تان تعلیمات عمومی‌تان این کثافت‌کارى‌ها را ببیند می‌فرمایید اطلاع ندارم این حرف‌ها چیست سایر قسمت‌ها را ببروید ببینید چه فرمایش می‌فرمایید شما خیلى خوب هم اطلاع دارید خیلى خوب هم این قضایا را می‌دانید شما خودتان در فرهنگ تشریف داشته‌اید هم فرهنگى یان به عرض‌تان رساندن هم سایرین به عرض‌تان فرستادند ملاحظه بفرمایید چرا امروز آمده‌اید اصلاً این کابینه چرا تشکیل شده؟ شما تنها سرمایه‌تان و کارتان این است که می‌خواهید مملکت را اصلاح کنید شما که آدم صلاحى هستید باید اول کارى بکنید که جلوى این کثافت‌کارى‌ها گرفته شود بنده ارادت به شخص شما دارم شما را یک فرد شایسته و صلاح فرهنگ می‌دانم که به این جهت هر روز از شما دفاع می‌کنم اما یک کارى بکنید که ما بتوانیم دفاع بکنیم از شما الان اگر بخواهید با تعارف و چطور می‌شود این حرف‌ها بر‌گذار کنید، نه کابینه‌تان، نه فرهنگ‌تان، اصلاح می‌شود و نه هیچ‌کارى از پیش می‌رود بنده این عرایض را من باب صمیمیت و علاقه به عرض رساندم و به نظر بنده هم به صلاح خودتان و هم به صلاح مملکت است به علاوه هم امروز یک دسته فاسد‌العقیده در فرهنگ دارید اینها را چرا نگه داشته‌اید اینها را بریزید بیرون طورى نمی‌شود مگر طورى می‌شود؟ بنده آن روز اینها را ریختیم بیرون روزنامه‌ها دو سال به بنده فحش دادند بنده را هم می‌خواستند بکشند ولى الحمد‌الله بنده هیچ‌طورى هم نشد و الان بعد از چند سال صحیح و سالم این‌جا خدمت شما هستم حضرت‌عالى هم صحیح و سالم بیاید و هم بدون ترس بیاید مبارزه کنید با این اوضاع مبارزه کردن فعالیت می‌خواهد جدیت می‌خواهد آمادگى براى ‌ونه تهمت و افترا می‌خواهد و باید فداکارى کرد و اینها را قبول کرد براى این‌ که یک روزى کار مملکت به سامان برسد بنده دیگر عرضى ندارم‏.

نائب رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- بنده مطالب زیادى ندارم می‌خواستم در دنباله فرمایشات جناب آقاى دکتر جزایرى عرض کنم و به ایشان قول و اطمینان بدهم که این مطالبى که فرمودند تماماً مورد توجه و نظر بنده هست (احسنت)

+++

البته یک مسائلى هم گفته می‌شود که یک قدرى مبالغه‌آمیز است علتش هم این است که واقعاً توقع و انتظار مردم خیلى زیاد است انتظار مردم این است که فرهنگ یک دستگاه کاملاً پاک و منزه می‌باشد (صحیح است) اگر تصادفاً یک مرد فاسد‌الاخلاقى تویش پیدا شود چون خیلى بر‌خلاف انتظار مردم است البته سر و صداى خیلى زایدى می‌شود و به این جهت است که یک قدرى در این باب به عقیده بنده مبالغه هم شده و مبالغه بیشتر از این است که همان طورى که عرض کردم مردمان شریف وزارت فرهنگ خیلى زیادند و اینها ناراحت می‌شوند از این‌ که می‌بنند و می‌شنوند در یک گوشه‌ای فساد است البته اقداماتى شده و خواهد شد و رفع نگرانى به عمل خواهد آمد این را هم بنده باید علاوه کنم که در دوران گذشته وزیر فرهنگ وقت که بنده او را آدم پاکى می‌دانم خدمت کرده است و یک کارهاى مفیدى هم کرده که نباید آن کارها را نادیده گرفت البته مسائلى است که توجه نشده یا کم‌توجه شده اینها را هم البته جبران خواهیم کرد و امیدوارم از نظریات سودمند جنابعالى هم استفاده لازم بشود (احسنت- اخسنت).

7- تقدیم سه فقره سؤال به وسیله آقایان هدى و قنات‌آبادى و صدقى‏

نائب رئیس- آقاى هدى سؤالى دارید.

هدى- بنده یک سؤالى داشتم از دولت راجع به دادگاه اردبیل که تقدیم می‌کنم.

نائب رئیس- به دولت ابلاغ می‌شود آقاى قنات‌آبادى.

قنات‌آبادى- سؤالى است از وزارت دارایی شده راجع به توافق مالیاتى یک عده‌ای از سرمایه‌داران بزرگ.

نائب رئیس- به دولت ابلاغ می‌شود آقاى صدقى‏

صدقى- سؤالى است از دولت راجع به زد و خورد و ایجاد نا امنى‌هایی که اخیراً در کاشان شده تقدیم می‌کنم.

8- طرح گزارش کمیسیون امورخارجه راجع به منابع طبیعى کف دریا.

نائب رئیس- لایحه مربوط به منابع طبیعى فلات قاره مطرح است چون یک فوریتش سابقاً در مجلس شوراى ملى تصویب شده حالا مثل شور دوم تلقى می‌شود گزارش کمیسیون خارجه قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خوانده شد).

گزارش از کمیسیون خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امورخارجه در جلسه اخیر با حضور آقاى وزیر امورخارجه لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به کشفیات و بهره‌برداری از منابع طبیعى (فلات قاره) ایران را مطرح و تحت شور و مطالع قرار داده پس از دو جلسه مذاکره در این قسمت بالاخره مواد مصوب سنا را با اصلاحى که در ماده 2 به عمل آورد تصویب اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نمایند.

ماده اول- کلمه فلات قاره در این قانون همان معنى را داراست که کلمه مصطلح- کنتینانتال شلف (به زبان انگلیس) یا پلاتوکنتینانتال- به زبان فرانسه) مستفاد می‌گردد.

ماده دوم- مناطق و همچنین منابع کف دریا وزیر کف دریا تا حدود فلات قاره سواحل ایران و سواحل جزایر ایران در خلیج‌فارس و عمان متعلق به دولت ایران و تحت حاکمیت دولت ایران بوده و می‌باشد.

تبصره- در مورد بحر خزر منابع عمل طبق اصول حقوق بین‌المللی مربوط به دریاها بسته بوده و می‌باشد.

ماده سوم- در صورتى که فلات قاره مندرج در ماده قبل تا سواحل کشور دیگر بسط داشته یا با کشور همجوار دیگر مشترک باشد در صورت بروز اختلاف نسبت به حدود فلات قاره ایران اختلاف مزبور بر اساس انصاف حل خواهد شد و دولت براى حل این قبیل اختلافات احتمالى از طریق سیاسى اقدامات لازمه را خواهد نمود.

ماده چهارم- این قانون در مقرارت مندرج در قانون 24 تیرماه 1313 مربوط به تعیین حدود آب‌هاى ساحلى و منطقه نظارت دولت در دریاها تغییر نداده و قانون مزبور به قوت خود باقى است.

ماده پنچم- این قانون در وضع آب‌هاى روى فلات قاره از لحاظ حق کشتیرانى آزاد و کابل زیر دریا تغییرى نخواهد داد و دولت می‌تواند مؤسسات لازم را به منظور اکتشاف و بهره‌برداری از منابع طبیعى روى فلات قاره ایجاد نماید و هر‌گونه اقدامی ‌را که براى تأمین امنیت مؤسسات مزبور لازم باشد به عمل می‌آورد

مخبر کمیسیون امورخارجه- مرآت اسفندیارى‏

گزارش از کمیسیون دارایی

به مجلس شواری ملی

کمیسیون دارایی با حضور آقاى وزیر دارایی لایحه راجع به فلات قاره ایران را مطرح و مورد رسیدگى قرار داده و با لایحه مزبور موافقت و به نتیجه گزارش کمیسیون امورخارجه تأیید و اینک گزارش آن را به عرض مجلس شوراى ملى می‌رساند

مخبر کمیسیون دارایی- صارمى.

نائب رئیس- کلیات مطرح است آقاى عمید نورى‏

عمید نورى- لایحه‌ای که فعلاً مطرح است یکى از لوایح بسیار مهمی ‌است که با حقوق مهم ایرانى تماس دارد و آن موضوع حق ملت ایران است در کف دریاها که مخصوصاً در سنوات اخیر از نظر پیشرفت علم نفت و شناختن منافع تحت‌الارضى راجع به کشف معادن نفت در دنیا اهمیت بزرگى پیدا کرد البته طبق قوائد و مواضین ملى و بین‌المللی مأمور بوده است که هر کشورى حدودش محدود به حدودى بوده است اگر کنار ساحل دریا بوده است معدود به ان بود ولى بعد از این‌ که موضوع نفت در کف دریاها اهمیت پیدا کرد و معلوم شد که در کف دریاها نفتى وجود دارد که باید استخراج بشود یک توری‌هایی در مجامع بین‌المللی پیش آمد که این نفتى که در کف دریاها است متعلق به کدام کشور است بعضى فکر می‌کردند که این نفت متعلق به هیچ کشورى نیست بلکه متعلق به دنیا است به هر جهت هر کشورى و هر مؤسسه‌ای می‌تواند برود استخراج کند تا بالاخره این نظریه غلط رد شد و نظریه‌ای جدیدى پیش آمد و آن نظریه این شد که هر کشورى حدودش محدود به دریا و سواحل است باید اعلام حق کند و راجع به حق خودش در استخراج نفت‌ در کف دریاها استفاده کنند و به همین جهت مقرر شد که این اعلام حق در مرکز خاص خودش در مجامع بین‌المللی اظهار بشود و اعلام بشود تا این حق تثبیت بشود و روى این جریان لایحه‌ای که فعلاً مطرح است 7، 8 سال پیش موقعى که جناب آقاى دکتر پیر نیا رئیس ادراه نفت در وزارت دارایی بودند و طرح آن تهیه شده و به مجلس شوراى ملى در دوره 15 و 16 داده شد ولى متأسفانه ما در دوره هجدهم هستیم این لایحه به این کیفیت که ملاحظه می‌فرمایند بعد از آن‌که در مجلس سنا تذکرى داده شد و لایحه از پشت میزها و کشوها بیرون آمد در آن‌جا تصویب شد و به مجلس شوراى ملى احاله شد در کمیسیون خارجه این لایحه مورد بحث بسیار دقیق اعضاى کمیسیون با حضور آقاى وزیر امورخارجه واقع شد و اصلاحاتى هم به لایحه مجلس سنا شد و بنده براى این‌ که آقایان نمایندگان محترم توجه داشته باشند به عرض می‌رسانم در آن‌جا به طور کلى نوشته شده بود منابع کف دریاها همان طور که عنوان و اطلاق لایحه است در ماده اولش هم فقط اعلام حق راجع به دریا شده بود در حالى که نمایندگان محترم مستحضر هستند که علاوه بر این‌ که حدود شمال و جنوب کشور ما به دریا محدود است به خلیج هم محدود است و یک دریاى دیگرى هم در شمال است که از نقطه‌نظر جغرافیاى دریاچه تلقى می‌شود ولى چون دریاچه بزرگى است ما دریاى خزر می‌گوییم به این جهت است که در کمیسیون خارجه بحث زیادى شد که باید قید بشود خلیج‌فارس، بحر عمان و دریاى خزر این مذاکره‌ای بود چند جلسه در اطرافش بحث شد و جناب آقاى وزیر امورخارجه مطالعه کردند و بالاخره لایحه به کیفیتى که اصلاح شده و به نظر نمایندگان محترم می‌گذرد در آمد بنابراین از این نظر خوشوقتم که تذکراتى که در کمیسیون خارجه راجع به این حق ثابت و لاتغییر ملت ایران داده‌ شده مورد اصلاح واقع شد و فعلاً لایحه به این کیفیت در مجلس شوراى ملى مطرح می‌شود اما نکته‌ای بنده لازم می‌دانشم بیشتر در اطراف آن تذکر داده باشم این است که چون قانونى است مجلس شوراى ملى یا از مجلس سنا می‌گذرد یا از تاریخ تصویب تأثیر دارد و یا از تاریخى که در خود قانون قید شده باشد بنده می‌خواهم این‌جا عرض کنم که این لایحه این اعلام حق از آن قوانینى نیست که ما عرض کنیم از تاریخ تصویب اعلام حق ملیت ایران شده باشد (صحیح است) بلکه این حقى است از ملت ایران و حق مالکیت ملت ایران است که همیشه از گذشته و حال تا ابد باقى و برقرار خواهد بود (صحیح است) بنابراین اگر به حقوق ملت ایران در خلیج‌فارس و در قسمتى از منابع کف دریا از طرف کشور همسایه ‌امکان تجاوزى پیش آمده باشد این‌جا به جناب آقاى معاون وزارت امورخارجه بنده مخصوصاً تذکر می‌دهم و از ایشان خواهش می‌کنم که در پشت تیربون‏ مخصوصاً تصریح بکنند که نسبت به حقوق ملت ایران در منابع کف دریاها از موقعى که این حرف در تمام مجامع بین‌المللی شناخته شده مطابق همان اصول باید اعلام حق‌شان را تصریح بدهند و براى احقاق حق ایران کلیه فعالیت‌هاى سیاسى و فعالیت‌هاى تأمینى ما را به کار برند زیرا متأسفانه در نتیجه تأخیر جریان این لایحه از دوره شانزدهم و هفدهم و هجدهم همان طور در مجلس و در کمیسسیون‌ها باقى ماند بعضى از همسایه براى خودشان تصور تجاوزى کرده‌اند و بایستى این تجاوز به طور کلى مترفع بشوند و وزارت امورخارجه و دولت ایران براى تثبیت حق ایران که از قدیم بوده است و باقى و برقرار خواهد بود راجع به منابع کف دریاهاى ایران اقدامات سیاسى و فنى خودشان را بکنند و به مجلس شوراى ملى گزارش بدهند این نکاتى بود که به طور کلى خواستم به عرض نمایندگان محترم برسانم‏

نائب رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

مخبر کمیسیون امورخارجه- (مرآت اسفندیارى)- جناب آقاى عمید نورى لطفى فرمودند که زحمت بنده و جناب آقاى سمیعى را کم کردند آنچه که لازم بود بیان بشود و نسبت به این لایحه توضیح داده بشود ایشان فرمودند بنده دو سه نکته که ایشان فرمودند خواستم فقط براى تکمیل عرض کنم این لایحه به طورى که توضیح دادن از مدت‌ها قبل در مجلس شوراى ملى مطرح بوده (بوربور- در ادوار سابق) ولى متأسفانه تکمیل نشده یعنى لایحه از دوره شانزدهم در مجلس مانده تا به ‌امروز ولى در دوره کنونى شاید یکى از لوایحى بوده که فورى مورد توجه قرار گرفت و در کمیسیون خارجه هم در ظرف دو سه جلسه گذشت و در دستور مجلس قرار گرفت و موضوع دیگر که آقاى عمیدى اشاره فرمودند موضوع حق حاکمیت ایران

+++

در منابع کف دریا است به طورى که در ماده 4 این لایحه ملاحظه می‌فرمایید قانون 24 تیرماه 1313 در این مورد منظور شده یعنى در آن‌جا ذکر شده که این قانون در مقرارات مندرج در قانون 24 تیرماه 1313 مربوط به تعیین حدود آب‌هاى سالحى و منطقه نظارت دولت در دریاها تغییرى نداده و قانون مزبور به قوت خود باقى است یعنى در خطوط سر حدى این موضوع صریح شده است از طرف دیگر در کمیسیون خارجه همین موضوع مطرح بود مخصوصاً از طرف جناب آقاى انتظام اطمینان داده شده که این قانون را از امروز قابل اجرا نمی‌دانند بلکه حق حاکمیت ایران را از تاریخى که لایحه به مجلس تقدیم شده است منظور خواهد داشت و راجع به این‌ که فرمودند آقاى سمیعى اطمینان بدهند نسبت به حق حاکمیت ایران در منابع کف دریاها تعدید و تخطى نشده است البته تا‌کنون چنین گزارشى نرسیده و اتفاق نیفتاده ولى وزارت امورخارجه دستور صریح و اکیدى اخیراً صادر کرده است که در این مورد مطالعات دقیق بشود و اگر احیاناً نظرى بشود البته بعد به عرض آقایان خواهد رسید (احسنت).

نائب رئیس- در کلیات دیگر کسى اجازه نخواسته است بنابراین اعلام رأى می‌شود براى ورود در شور مواد.

عبدالصاحب صفایی- در مواد هم نظرى نیست.

9- تعیین دستو جلسه بعد- ختم جلسه.

نائب رئیس- چون عده براى رأى کافى نیست جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آینده براى ورود در شور مواد رأى می‌گیریم.

مجلس بیست دقیقه پیش از ظهر ختم شد.

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294959!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)