کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 131 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و یکم آبان ماه 1336  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس.

2- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر حسن افشار.

3- سؤال آقاى خلعتبری راجع به مخارج و تعداد درختکارى و درآمد و هزینه شهردارى تهران و جواب آقاى معاون وزارت کشور.

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر بینا.

5- سؤال آقاى عمیدى­نورى راجع به تأخیر تقدیم لایحه اصلاح حقوق بازنشستگى و جواب آقاى معاون وزارت دارایی.

6- سؤال آقاى دکتر امین راجع به مبارزه با سل و ساختمان آسایشگاه در آذربایجان و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى.

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى مستمرى و وظیفه درباره عدة از وراث کارمندان و ارسال به مجلس سنا.

8- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 131

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و یکم آبان ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس.

2- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر حسن افشار.

3- سؤال آقاى خلعتبری راجع به مخارج و تعداد درختکارى و درآمد و هزینه شهردارى تهران و جواب آقاى معاون وزارت کشور.

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر بینا.

5- سؤال آقاى عمیدى­نورى راجع به تأخیر تقدیم لایحه اصلاح حقوق بازنشستگى و جواب آقاى معاون وزارت دارایی.

6- سؤال آقاى دکتر امین راجع به مبارزه با سل و ساختمان آسایشگاه در آذربایجان و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى.

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى مستمرى و وظیفه درباره عدة از وراث کارمندان و ارسال به مجلس سنا.

8- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه

 

(مجلس دو ساعت و بیست دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید)

1- تصویب صورت مجلس

نایب رئیس - اسامى غائبین جلسة قبل قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه - آقایان: کورس. دکتر سعید حکمت. دکتر اصلان افشار. دکتر جهانشاءهى. دکتر نفیسى. اعظم زنگنه. عبدالحمید بختیار. اسفندیارى. ذوالفقارى. مجید ابراهیمى. کاظم شیبانى. مشار. عامرى. هدى. خزیمه علم. یارافشار. تیمورتاش. اورنگ. برومند. محمودى. امید سالار. جلیلوند. امامى خویی. دولتشاهى. مهندس فیروز. صراف‌زاده. قبادیان.

غائبین بی‌اجازه - آقایان: دکتر طاهرى. اریه. سنندجى. سعیدى. مهندس سلطانى. دکتر فریدون افشار. کشکولى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه - آقایان: رامبد. دکتر شاهکار. دکتر حسن افشار. باقر بوشهرى. دهقان. دکتر هدایتى.

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب می‌شود.

2 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر حسن افشار

نایب رئیس - آقاى دکتر افشار مطلبى دارید؟

دکتر حسن افشار - سؤالى است از وزیر کار راجع به بازنشسته کردن عده‌ای از کارگران که تقدیم می‌کنم‏

نایب رئیس - ابلاغ می‌شود.

3 - سؤال آقاى خلعتبری راجع به مخارج و تعداد درختکارى و هزینه و درآمد شهردارى تهران و جواب آقاى معاون وزارت کشور

نایب رئیس - سؤالات مطرح است آقاى خلعتبری.

خلعتبری-  سؤال اول بنده این است که از سال 1320 تا آخر سال 1335 هر سال در خیابان‌هاى تهران چند عدد درخت کاشته شده و مخارج درختکارى در هر یک از سال‌هاى مزبور چقدر است سؤال دوم مجموع درآمد شهردارى تهران در هر یک از سال‌هاى 32 و 33 و 34 و 35 چه مبلغ بوده و در هر یک از سال‌هاى مذکور چه مبلغ از درآمد شهردارى صرف حقوق و امور پرسنلى شده و چه مبلغ صرف امور غیر پرسنلى و خرید اموال شده متمنى است مبلغ هر یک را به طور کلى جواب بدهید منظورم از این سؤال این است که به بینیم در آخر سال چه نتیجه‌ای تهران از لحاظ شهردارى گرفته شده است.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت کشور بفرمائید.

معاون وزارت کشور (دکتر صدر) - راجع به درآمد و هزینه شهردارى تهران از سال 33 تا آخر سال 35 یک مرتبه جناب آقاى اردلان سؤال فرموده بودند و جواب مبسوطى با ارقام داده شده است. بنده خواستم سؤال کنم که اگر آن جواب کافى است که آن را مطالعه بفرمائید و اگر کافى نیست بنده اینجا دارم و قرائت می‌کنم (خلعتبری- سال 35 را بفرمائید) در سال مبلغ 504064609 ریال درآمد داشته حقوق و هزینه پرسنلى در سال 35 مبلغ 66206019 ریال مخارج غیر پرسنلى در سال 35 یعنى هزینه شهرى از قبیل آسفالت خرید اموال کمک به خیریه کمک به فرهنگ و بهداشت و سایر مؤسسات جمعاً بالغ بر 370908363 ریال بوده است این مال 35 بود اگر ارقام سال 34 و 33 را هم اجازه بفرمائید عرض می‌کنم (خلعتبری - لازم نیست) عرض کنم راجع به سؤال دوم هزینه درختکارى تهران از سال 1320 تا 1335 براى درختکارى خیابان‌هاى تهران تعداد (103018) اصله نهال‌هاى مختلف خریده شده و 94 خروار قلم و پاچوش بهاى آن هم 1229046 ریال بعنى 122 هزار تومان بوده است‏.

نایب رئیس - آقاى خلعتبری

خلعتبری - سئوال بنده را جواب ندادید. سؤال بنده راجع به مخارج است سؤال بنده این بود که می‌خوانم: متمنى است رقم کلى هر یک از مخارج مزبور را تعیین بفرمائید (معاون وزارت کشور - فرمودید لازم نیست) بنده آقایان متوجه نبودم که جناب آقاى اردلان سؤالى راجع به شهردارى فرموده‌اند و شهردارى هم جوابى داده است منظور بنده از طرح این سؤال رسیدن به یک نتیجه است براى این که شهردارى تهران از 15 سال به این

+++

 طرف یک رشته عملیاتى کرده است که مربوط به شخص واحد نمی‌تواند باشد اکثراً هم آنجا اشخاص وارد و با تجربه‌ای در کارهاى دولتى بوده‌اند ولى اصولاً به یک نتیجه می‌رسد و نتیجه این است که بنده سئوال کردم که از 15 سال پیش به این طرف چقدر درخت در تهران کاشته شده جوابى که می‌دهد این است که تقریباً دویست هزار درخت کاشته شده حالا ملاحظه بفرمائید از 200 هزار درختى که در تهران کاشته شده است شما چند تا درخت موجود می‌بینید که رشد کرده باشد ووجود داشته باشد (باقر بوشهرى - 2 هزار تافقط باریشه بوده) به عقیده بنده آنچه براى درختکارى تا به حال خرج شده است تمامش بی‌ثمر و بى‌حاصل بوده است بنده یک خیابان به یاد دارم در زمان آقاى ابتهاج خیابان شاه رضا با اصول صحیحى درختکارى شد و الان هم خیابان شاه رضا درخت دارد (ابتهاج - در زمان دکتر نامدار هم در خیابان رى) هر سال این خرج می‌شود و بنده با کمال معذرت خواهى از آقاى معاون وزارت کشور عرض می‌کنم این صورتى که ایشان دادند مورد قبول بنده نیست براى اینکه بنده خودم بیست روز شهردار تهران بودم و از مخارجى که براى این کار شده است خبر دارم و کلیه مخارجى که در شهردارى به عمل می‌آید یک صورتى دارد و در ظاهر و یک حقیقتى دارد در خارج بنابراین بنده با ایراد و اعتراض به این توضیح می‌خواستم عرض کنم این است در این شهر 30 سال است که درختکارى می‌شود تنها از شهریور 1320 به این طرف حساب بفرمائید دویست هزار درخت می‌گویند کاشته شده و فلانقدر خرج شده چرا این طور است علتش این است که در آن درختى که اول می‌خرند درخت خوب نیست و زمینى که باید آماده کنند درست زمین را آماده نمی‌کنند و بعد هم آب نمی‌دهند و مراقبت نمی‌کنند اگر مراقبت در بین باشد از مردم ایران بنده نجیب‌تر سراغ ندارم به شرط آنکه مراقبت بشود چون مراقبت نیست اصلاً شهردارى حفظ درخت‌هاى شهر را از وظائف دائمى خودش نمی‌داند والا هر برزنى باید هر روز صبح یک نفر داشته باشد که برود خیابان‌هاى شهر را مراقبت کند و ببیند کجا آب دارد و کجا آب ندارد خودم بنده خودم مکرر به این خیابان‌ها می‌رفتم در تمام تابستان میدیدم تمام درخت‌ها خشک بود.

(قنات‌آبادی- خیابان‌ها خراب است شما سراغ درختش را می‌گیرید) این سؤال اول بنده بود سؤال دوم بنده این بود که درآمد شهردارى چقدر است و چقدر خرج پرسنلش می‌شود جواب این بود که در سال گذشته درآمد شهردارى 54 میلیون تومان بوده است بنده در سال 1330 کمتر از یک ماه شهردار تهران بودم و بودجه‌ای که آوردند تصویب کنم در آن بودجه درآمد شهردارى سى میلیون تومان بود ولى حقیقت نداشت ده میلیون تومان طلب‌های سوخته بود که از آب و پول برق طلب داشتند و به همین جهت بنده آن بودجه را تصویب نکردم درآمد سى میلیون تومان بود و حالا درآمد 54 میلیون تومان شده این درآمد مریی است حالا درآمد غیر مریی که مأمورین نمی‌توانند وصول کنند یا با بند و بست‌ها و وسائلى که هست از بین می‌رود آن به جای خود من معتقدم که در وضع فعلى درآمد شهردارى تهران حتماً خیلى بیشتر از اینهاست حالا آمدیم سر این 54 میلیون تومان می‌گویند که خرج پرسنلى است (صفارى - خیلى بیشتر است) همین را مى‌خواستم عرض کنم خرج پرسنلى با عناوین مختلفى که شهردارى دارد قسمت عمده بودجه شهردارى را مستهلک می‌کند (صحیح است)

و اگر آن اضافاتى که به عنوان پرسنل خرج می‌شود از بودجه شهردارى کم بشود و داده نشود و به مصرف واقعى و ضرورى خودش برسد خود همین یک کمک بزرگى براى عمران شهر است اما حالا در شرایط فعلى یک شهرى است که دو میلیون جمعیت دارد یا یک میلیون و پانصد هزار نفر و 54 میلیون هم درآمد دارد. 6 میلیون تومان هم خرج پرسنلى را کنار بگذارید 48 میلیون تومان پول براى خرج ما داریم حالا ببینیم آیا به اندازه این پول خرج می‌شود؟ (نمایندگان - ابداً) و آیا براى این شهر ما پول و درآمد بیشترى لازم داریم یا نداریم حالا بنده آقایان را اینجا از این جهت زحمت می‌دهم که راجع به این مسئله شهردارى تهران توجه بفرمایند براى اینکه حقیقه یک امر مهمى است که اولاً پایتخت ایران است و یک میلیون و نیم نفر جمعیت دارد.

(قنات‌آبادی - هم کمک می‌گیرد) به عناوین مختلفه کمک می‌گیرند حالا بنده می‌خواهم مواردى را اینجا به اطلاع معاون وزارت کشور و همکاران محترم برسانم که انشاءالله این مسائلى باید حل بشود یعنى نباید ما هر سال نگاه بکنیم و همان وضع سابق با همان رویه سابق ادامه پیدا کند باید ما هر سال یک قدم پیشرفت نشان بدهیم آقایان توجه بفرمائید به وظائف شهردارى، شهردارى وظیفه اولش تأمین خیابان براى راه مردم است شما تا سه سال دیگر در این شهر تهران نه پیاده می‌تواند از پیاده‌رو عبور کند و نه اتومبیل سوارها از خیابان‌ها واقعاً یک روزى بود که پیاده‌ها حسرت اتومبیل سوارى داشتند حالا اتومبیل سوارها حسرت پیاده‌روى را دارند.

(پرفسور اعلم - حالا هر دو را جریمه می‌کنند درست می‌شود) براى اینکه از دست اتومبیل زیادى جا ندارد که اتومبیل برانند و از نداشتن راه ناراحت هستند خوب آقا یک فکرى باید بکنید این فکر را باید شهردارى بکند وضع فعلى قابل دوام نیست بنده یکى یکى می‌خواهم بگویم و به نتیجه برسم به نظر من انتقاد و این حرف‌ها نیست که فقط بخواهیم اعتراضى کنیم بهتر است مردم تهران را متوجه می‌فرمائید بهداشت مردم شهر تهران با شهردارى نه با وزارت بهدارى ما از لحاظ بهداشت شهر صفر هستیم (پرفسور اعلم - همه مسلول می‌شوند) همه چیز هست شما این موضوع ارزاق را کوچک حساب نفرمائید (دکتر بینا - همه‌اش تقلبى است دیروز دویست نفر مسموم شده‌اند) اگر مراقبت نشود تا سه سال دیگر اصلاً غذاى حسابى گیر مردم نمی‌آید تمام کافه‌ها مهمان‌خانه‌ها اماکن و نقاط عمومى باور بفرمائید که غرق کثافت است به هیچ‌وجه مراقبت نیست مردم روشنایی می‌خواهند روشنایی نیست الان 15 سال است بنده یاد دارم هر روز به یک صورتى به مردم وعده می‌دهند و بالاخره هنوز مردم با ناراحتى بسر می‌برند و موفقیتى پیدا نشده است عرض کنم حفاظت اموال شهر خرید کالاهاى عمومى شما توى خیابان راه می‌روید از بالاى سرتان می‌بینید که آب سرازیر می‌شود آب صابون است آب کثافت توى خیابان‌ها و منزل‌ها جارى است جلوى پایتان در خیابان چاله می‌کنند و پر نمی‌شود دارالمجانین ما وضعش بد دارالایتام مابد پرورشگاه ما وضعش بد شیرخوارگاه ما وضعش بد هرجا پول هست و وسیله هست صمیمیت و صداقت در عمل کمتر است عده‌ای هم که صمیمى و خدمتگذار هستند وسیله ندارند خلاصه می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که وضع شهر تهران خوب نیست.

(مهندس هدایت - انجمن می‌خواهد) حالا عرض می‌کنم بنده معتقد هستم که هنوز نتوانسته‌ایم بدانیم که شهردارى تهران چه می‌خواهد و چه باید بکند بنده در درجه اول انجمن شهر را لازم می‌دانم و می‌خواهم این نکته را به دولت تذکر بدهم که شهردارى را دره کردن از عهده یک نفر و دو نفر بر نمی‌آید شهردارى یک دستگاه مجهزى می‌خواهد ما یک عده مستخدم در شهردارى داریم که حقوق می‌گیرند ولى نمی‌دانند چه باید بکنند براى اینکه در درجه اول بلد نیستند که کار کنند مجهز نیستند ما باید سعى کنیم مثل امریکا و سایر ممالک شهرداریمان را به صورتى در بیاوریم و یک دستگاه مجهزى که افرادش و مؤسساتش خودشان را موظف بدانند از صبح دنبال کارهاى شهردارى و امور مربوط به شهر باشند و ما هنوز چنین دستگاهى به وجود نیاورده‌ایم و هنوز نتوانسته‌ایم به وجود بیاوریم این تقاضاى اول بنده است (صدرزاده - از بابت انجمن شهر هم بفرمائید) بلى دوم عرض بنده راجع به این است که ما سرمایه‌ای براى این کار نداریم براى اصلاح شهر تهران ما سرمایه کفایت نداریم چرا سرمایه نداریم براى اینکه همین پولى هم که داریم اگر درست خرج نشود با کمکى هم که سازمان برنامه می‌کند ما به نتیجه مطلوب نمی‌توانیم برسیم بنابراین چه باید بکنیم بنده معتقد هستم براى کارهایی که خودمان نمی‌توانیم بکنیم از کمک خارجى استفاده بکنیم و از معلومات و تخصص فنى آنها استفاده کنیم و حتى به آنها پاداش هم بدهیم به نظر بنده باید دولت مطالعه بکند براى این کارهایی که خرج هنگفتى لازم دارد از سرمایه خارجى استفاده کنیم در ممالک دیگر براى کارهاى عادى که مردم خودشان می‌توانند انجام بدهند به خارجى‌ها اجازه کار و کسب و مقاطعه‌کارى و این قبیل کارها نمی‌دهند سرمایه‌های خارجى را در مواقعى اجازه می‌دهند به مملکت بیاید که اهالى مملکت نتوانند خودشان آن کارها را بکنند و بنده معتقدم که بدون تعارف دولت به این مطالعه بکند این کارهایی که براى شهر تهران و شهرهاى دیگر ایران لازم است مثلاً ایجاد مترو راه‌آهن زیرزمینى، ایجاد واگن برقى ایجاد خطوط اتوبوس رانى بدون رودربایستى صریحاً عرض می‌کنم که به این سرمایه‌ها نمی‌توانید انجام دهید بروید از آلمان ویا بلژیک و یا فرانسه از هر کشورى که بتواند این وسائل را تهیه کند اجازه بدهید که بیایند اینجا و چندین هزار میلیون دلار فرانک به پول خودشان بیاورند و اینجا خرج بکنند چون ما براى این کارها از کیسه خودمان نمی‌توانیم خرج کنیم یک وقت این کارها ممکن نبود براى اینکه در مملکت امنیت بود مى‌ترسیدند و وحشت داشتند ولى حالا در مملکت امنیت هست و وضع دنیا ثابت است به نظر بنده شما که اجازه می‌دهید مقاطعه کارهاى خارجى بیایند اینجا و کارهاى داخلى را بگیرند و اینها را مشمول قانون حمایت از سرمایه‌های خارجى می‌کنید شما چرا براى این که آنها بیایند از سرمایه خودشان براى کارهاى اساسى شهر‌های ما خرج بکنند دعوت نمی‌کنید اگر خواستند کارى بکنند جلوى آنها را بگیرید و نگذارید کارهاى داخلى مارا بکنند شرکت‌هاى خارجى بیایند و براى ما واگن برقى بسازند سرمایه بیاورند خیابان‌ها را خودشان با سرمایه خودشان ازمردم بخرند و خیابان‌ها توسعه پیدا کند ما براى این کارها پول نداریم اما خارجی‌ها پول زیاد دارند و براى این کارها حاضر هستند منتهى ما باید عاقل باشیم و شرط استفاده کردن وطرق استفاده رابدانیم بنده بارى نجات مردم شهر تهران وشهرستان‌هاى دیگر مخصوصاً می‌خواستم خاطر آقاى وزیر کشور را به این نکته جلب کنم که با این رویه‌ها و با شهردار عوض

+++

‌ کردن و شهردار آوردن و کسبه را از این جاها بلند کردن وضع شهر اصلاح نمی‌شود نباید به نشینیم و یک فکر اساسى بکنیم و این فکر اساسى این راهنمایی است که من به شما کردم اگر طرق دیگرى هست که بنده نمی‌دانم پیشنهاد بفرمائید خلاصه اداره شهر تهران را با اسلوب 50 سال پیش دیگر قابل عمل نیست و اگر نمی‌توانید بکنید خدا شاهد است مصلحت این است که شهردارى را منحل بکنید و اجازه بدهید که مردم هر محلى خودشان خودشان را اداره بکنند به دولت هم احتیاجى ندارند شهردارى را هم باید مردم اداره بکنند فحش هم اگر مردم بدهند به انجمن می‌دهند شما چرا این همه دخالت می‌کنید و مردم را متوجه دولت می‌کنید شما باید به وضع سیاسى مملکت هم متوجه باشید کاری که مسئولیتش با خود مردم است نکنید این کارها را اگر می‌کنید و می‌گوئید حکم نخست‌وزیر بوده با این کارها مردم را ناراضى می‌کنید که یکى از اینها همین کارهاى شهردارى است این عدم رضایت را قطع کند (مهندس هدایت - ایرانى‌ها را بیرون کرده‌اند و خارجى آورده‌اند) یک عده کارهایی است که در جاهاى دیگر هست و فکرتان نمی‌رسد چند نفر دعوت بکنید از خارجه چند نفر از خارجه براى این کار بخواهید از ممالک خارجى از آلمان غربى استفاده کنید کمک صنعتى بگیرید آنها پول می‌دهند اتوبوس و ترامواى برقى می‌دهند این کارها را کنید شما اینها را گذاشته‌اید می‌روید دنبال آن‏ کارها که دشنام بهتان می‌دهند مثلاً کار مقاطعه کارهاى داخلى را از دست مهندس ایرانى بگیرید این بود عرایض بنده.‏

4- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر بینا

نایب رئیس - آقاى دکتر بینا

دکتر بینا - سؤالى است از وزارت کشور کرده‌ام راجع به مسمومیت سیصد نفر اطقال خیریه و مرگ پنج نفر از آنها (احسنت)

نایب رئیس - ابلاغ می‌شود آقاى معاون وزارت کشور

معاون وزارت کشور - در فرمایشات جناب آقاى خلعتبری قسمت‌هایی صحیح بود که بنده هم تصدیق می‌کنم (پرفسور اعلم - همه‌اش صحیح است یا قسمتى از آن؟) راجع به درختکارى فرمودند که این درخت‌ها و این خرج‌هایی که براى خرید درخت‌ها شده است بنده عرض می‌کنم یک عده درخت کاشته‌اند و یک عده زیادى در اثر بی‌آبى خشک شده و یک عده بسیارش را هم بچه‌ها شکسته‌اند و یک عده زیادى را هم بزرگ‌ها کشیده‌اند در خیابان‌‌هایی که درخت کاشته شده چون آسفالت است آب نمی‌رسد (صدرزاده - چرا کاشتند؟) شهردارى باید در تزئین شهر در هر صورت اقدام کند و وظیفه‌اش را انجام دهد فرمودید که ملت ایران مردم مطیعى هستند بنده تصدیق می‌کنم مطیع هستند ولى همه درخت‌ها را کنده‌اند یک نکته‌ای که بنده خیال می‌کنم همه آقایان تصدیق می‌فرمایند این است که مردم اصولاً از قدیم به درخت زیاد علاقمند نبوده‌اند و حالا هم علاقه دارند (همهمه نمایندگان) (صدرزاده - ایرانى‌ها از این جهت بر همه ملل برترى دارند این فرمایش را اصلاً نفرمائید این حرف را پس بگیرید بفرمائید شهردارى موافقت نمی‌کند) اما درخت‌شکنى بعدم اطاعت مربوط نیست (صدرزاده - علاقه مردم بی‌اندازه زیاد است) (دکتر بینا - بفرمائید اگر درخت‌ها بگیرد شهردارى ناندانیش قطع می‌شود) به هر حال درخت‌‌هایی که در خیابان‌ها کاشته بودند آن طورى که باید نگرفت اماراجع به قسمت دوم سؤال جناب آقاى خلعتبری عرض کنم از درآمد‌های شهردارى ارقامى خواسته بودند این صورتى است که بنده دارم اقلام ریزش اینجا هست اگر اجازه بفرمائید اینها را بخوانم اما راجع به مسائل دیگر شهردارى اینکه فرمودید که خرج این قدر نیست و این درآمد خرج نمی‌شود بنده عرض می‌کنم خرج می‌شود ولى براى شهر تهران کافى نیست و شهردارى درآمد‌های بیشترى لازم دارد و مشغول مطالعه هست براى تحصیل درآمد جدید الان شهر تهران چندین برابر بزرگ شده است و با این درآمد فعلى رسیدن به همه اینها کار مشکلى است خود نواقص شهردارى را فرمودید ما هم تصدیق می‌کنیم که شهردارى نواقص زیاد دارد ولى رفع نواقص هم مدت می‌خواهد و هم برنامه لازم دارد. خود جناب آقاى خلعتبری تصدیق فرمودند که رفع نواقص سرمایه خیلى زیادى لازم دارد و باید از خارج کمک بشود راجع به خیابان‌هایی که هست شاید لااقل یک ثلث شهر تهران قابل عبور و مرور براى اتومبیل نیست و کوچه‌های تهران تنگ است یا اساساً تنگ است و یا به واسطه بودن جوى در وسط کوچه قابل عبور نیست اینها را باید به تدریج عریض کرد ولى توجه بفرمائید که با قیمت‌های امروز ساختما‌ن‌ها و زمین میلیاردها براى شهردارى لازم است که بتواند خیابان‌ها و کوچه‌ها را بزرگ کند این برنامه مدت دارى و یک عده مهندسین شهرسازى از آلمان دعوت شدند و از آنها تقاضا شده که به وضع شهرسازى رسیدگى کنند (پرفسور اعلم - اینها سفسطه است) اجازه بفرمائید بنده عرض می‌کنم (صادق بوشهرى - شهردارى روغن وارد می‌کند و مى‌فروشد و مبلغى ضرر می‌کند ه این کارها چه کار دارد؟).

شهرسازى مشمول یک برنامه وسیع چند ساله است که در ظرف 5 سال یا 7 سال عملى شود حالا بنده نمی‌خواهم جریانش را عرض کنم و به تدریج این کارها خواهد شد راجع به انجمن شهر تهران این مطلبى است که مردم خودشان باید اقدام کنند و کارشان را خودشان انجام بدهند و بسیار صحیح است وزارت کشور هم هیچ مایل نیست که این تعهد را به گردن بگیرد و مورد گله باشد (خرازى - 12 سال است که وزارت کشور نگذاشته است انجمن شهر تهران تشکیل شود) انجمن شهر تهران تشکیل خواهد شد طبق همین قانون جدید شهرداری‌ها که در مجلس سنا مطرح است و شور دوم آن است اجازه بفرمائید این قانون در شرف انجام و تصویب شدن است وزارت کشور و دولت با کمال میل انجمن شهر تهران را تشکیل خواهد داد و به موجب این قانون شهر تهران تقسیم به چندین ناحیه شده و هر ناحیه‌ای انجمن شهر را به طور مستقل انتخاب می‌کند همان‌طور که در شهرهاى بزرگ اروپا معمول استاردلان با اجازه آقایان بنده یک تذکر قانونى می‌خواهم به آقایان وزراء بدهم که قانون وقتى که تصویب می‌شود تا قانون دیگرى جاى آن را نگیرد نمی‌تواند اجراء نشود (صحیح است، صحیح است) وزیر حق ندارد به انتظار تصویب قانون جدیدى جلوى اجراى قانون را بگیرد هر کس قانون را اجراء نکند مسئول است (صحیح است ،صحیح است)

5- سؤال آقاى عمیدى­نورى راجع به تأخیر تقدیم لایحه اصلاح حقوق بازنشستگى و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

نایب رئیس - آقاى عمیدى­نورى.

عمیدى­نورى - سؤال بنده از وزارت دارایی یا از دولت راجع به اجراى یکى از تصمیمات مجلس شوراى ملى درباره جلوگیرى از اصل تبعیض است چون بزرگ‌ترین بدبختى که در حال حاضر در کشور ما بیش از هر چیز تأثیر دارد تبعیض است و اغلب نامه‌‌هایی که به نمایندگان محترم و مطبوعات می‌رسد نامه‌ها و شکایت‌‌هایی است که از تبعیض در قوانین و اجراى آنهاست و به نظر بنده در حال حاضر بزرگ‌ترین قدمى که ما وظیفه داریم براى اصلاح اجتماع فعلى و تثبیت وضع روحى جامعه خودمان برداریم که بتوانیم به سوى اصلاحاتى که در حال حاضر وضع مساعد و مهیاست برویم این است که اصولى را که در مملکت ما هست یکشان نسبت به همه اجرا کنیم (صحیح است) و به همین جهت بود که مجلس شوراى ملى خوشبختانه موقعى که یک لایحه‌ای در اینجا مطرح بود تصویب کرد که یکى از طبقات مستخدمین ما که بی‌اندازه مورد احترام هستند یعنى ارتش ما یعنى نیروى دفاعى ما آقایان بازنشستگان هم بتوانند حقوق شاغلین را بگیرند و هر اشلى که تغییر کرد. شامل آنها هم بشود و این یک قدم بزرگى بود که برداشته شد و یک تثبیتى در وضع ارتش شد و بی‌اندازه هم مؤثر شد همان موقع خیلى از آقایان عقیده داشتند که این تبعیض نبایستى باشد و باید تمام کارمندان دولت از این حق بهره‌مند باشند به همین جهت یک تبصره‌ای پیشنهاد شد و مورد تصویب واقع شد و تکلیفى براى دولت به وجود آورد که دولت مکلف است در مدت معینى لایحه‌ای براى شمول کلیه کارمندان دولت و تعیین مقدرات آنها بیاورد به مجلس شوراى ملى مدتى است می‌گذرد از وضع این قانون و تکلیفى که شده است، در این مدت بسیارى از کارمندان دولت به همه آقایان مراجعه کرده‌اند که چرا این کار انجام نشده و خیلى‌ها مایل هستند که با استفاده از این مقررات از کادر خارج شده و جاى خودشان را براى جوان‌ها و کسانى که نیروى بیشترى دارند باز بگذارند و این هم یکى از مسائلى است که مورد توجه دولت و مجلس شوراى ملى است بنده سؤال کردم که این کار چه شد و در این مطلب قانونى چرا تا به حال اقدامى نشده و دولت این تکلیف قانونى را انجام نداده و دولت در این خصوص چه فکرى کرده جواب بدهید اگر بنده قانع نشدم بعد هم عرایضم را می‌کنم.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دارایی.

معاون وزارت دارایی (انوارى) - جناب آقاى عمیدى نورى نماینده محترم سؤالى راجع به تهیه لایحه ترمیم حقوق بازنشستگان فرموده‌اند که اکنون جواب آن را عرض می‌کنم. در این خصوص مدتى قبل طرحى در وزارت دارایی تهیه و قرار بود که تقدیم مجلس شوارى ملى شود بعداً موضوع در کمیسیون خاصى در نخست‌وزیرى مورد مذاکره و شور واقع شده تا پس از مطالعه و مداقه لازم لایحه آن تنظیم و تقدیم مجلس شود لایحه اخیرالذکر قریباً به مجلس شوراى ملى تقدیم خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى عمیدى­نورى

عمیدى­نورى - بنده ناچار هستم در جواب آقاى معاون وزارت دارایی متن قانون و تاریخش را بخوانم خیال می‌کردم که امروز این لایحه داده می‌شود قانون اصلاح و ترمیم حقوق بازنشستگى و مستمرى افسران ارتش و ژاندارمرى تاریخ تصویب 29 آبان 35 یعنى یک سال و ده روز کم و اما به موجب تبصره چهارم این ماده واحده دولت مکلف است (آقایان مکلف است بنده نمی‌دانم معنى مکلف چیست) مکلف است در ظرف مدت چهار ماه مکلف است از تاریخ تصویب این قانون براى اصلاح و ترمیم حقوق بازنشستگى کلیه کارمندان و مستخدمین بازنشسته کشورى و شهربانى و‌

+++

موظفین لایحه تهیه و به مجلس شورای ملى تقدیم نماید بنده از معناى مکلف است و از معناى چهار ماه این طور می‌فهمم که از چهار ماه الان 8 ماه گذشته است (بزرگ ابراهیمى - چهار ماه و ده روز عده دارد) (زنگ رئیس) مکلف است هم که تکلیف است و اختیارى نیست تکلیف است و باید این کار را بکند از آن طرف قوانینى در این مملکت هست که هر وزیرى از اجراى آن تخلف بکند و در اجراى قانون تبعیض کند یک مسؤلیتى دارد اینها براى این است که نظمى در مملکت برقرار باشد اگر قرار باشد که آقایان وزراء هر لوایحى که خودشان می‌دهند تبصره‌ای که با موافقت خودشان تصویب می‌شود و باید به موقع اجرا گذاشته شود به این صراحت و روشنى انجام نشود بنده خیال می‌کنم آن منظورى که دولت و مجلس باید هر دو با هم همکارى بکنند در این صورت پیشرفت نکند و خوب است که بیشتر از این دولت‌ها توجه به قوانین داشته باشند (صحیح است) و مجلس هم بیشتر از این نظارت بکند این کمیسیون تحقیق براى همین است که یک چنین تخلفات صریحى مورد رسیدگى قرار بگیرد و بعد هم دولت و وزیر مسئول مورد مواخذه بشود در مجلس که چرا این تخلف را کرده است اگر شما تصور می‌کنید که این لایحه جنبه مالى دارد خیلى خوب جنبه مالى دارد داشته باشد یک طرحى تهیه کنید و قسمت مالى آن را به مجلس بیاورید اگر می‌فرمائید که کمیسیون‌ها باید تشکیل بشود کمیسیون‌ها را زودتر تشکیل بدهید اگر چهار ماه کم است لایحه بیاورید و بکنید. 8 ماه همان‌طور که یک لایحه آوردید براى تمدید مدت اجراى قانون نظام وظیفه در صورتى که مدت آن منقضى نشده بود بنده تمنى می‌کنم دولتى که حس می‌کنم دقت می‌کند که تأخیرى از نظر وظیفه‌اش نشود چون دو لایحه بنده دیدم که هنوز مدتش نگذشته بود یکى لایحه نظام وظیفه بود که در آبان مدتش تمام می‌شد قبل از آبان آوردند و تمدید کردند به این قوانین بیشتر توجه بکنند که اجرا بشود و مخصوصاً یک قانون که مورد توجه و علاقه خود دولت و مجلس شوراى ملى و دیگران است.

6 - سؤال آقاى دکتر امین راجع به مبارزه با سل و ساختن آسایشگاه در آذربایجان و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى

نایب رئیس - آقاى دکتر امین‏

دکتر شفیع امین - بنده راجع به مبارزه با سل و اقداماتى که براى مبارزه با سل در آذربایجان شده است سؤالى کردم که مختصر توضیح می‌دهم نسبت به مبارزه با سل نمایندگان محترم مخصوصاً جناب آقاى عمیدى نورى نماینده محترم هم بیاناتى فرمودند موضوعى است که جدا باید مورد توجه قرار بگیرد. خواستم بپرسم تا به حال چه اقدامى براى مبارزه با سل و راجع به ساختن آسایشگاه‌ها فرموده‌اید.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت بهدارى

معاون وزارت بهدارى (دکتر آموزگار) - جناب آقاى دکتر شفیع امین سؤال فرمودند که درباره مبارزه با سل و مخصوصاً تأسیس آسایشگاه در آذربایجان چه اقدامى شده در پاسخ باید عرض کنم که براى مبارزه با بیماری‌هاى واگیر معمولاً دو نوع اقدام می‌شود یکى پیشگیرى و دیگرى درمان درباره پیشگیرى که یکى از وظایف اصلى وزارت بهدارى تلقیح واکسن ب ث ژ طى یک برنامه معین ادامه دارد در سال جارى متجاوز از دویست و چهل هزار نفر در آذربایجان با این واکسن تلقیح شده‌اند که از این عده 166636 نفر در مناطق ماکو و خوى و حومه شهرستان‌ها بوده است و این برنامه هم ادامه دارد تا آنجایی که هوا اجازه بدهد و دوباره سال آینده دنبال خواهد شد (دکتر امین‏ - از محل صدى پنج چه کرده‌اید؟) آنهایی که احتیاج دارند واکسن می‌زنند در مورد ساختمان آسایشگاه براى بیماران مسلول آن را هم باید عرض کنم که خوشبختانه در اثر پیشرفت علم پزشکى امروز لازم نیست که تمام بیماران مسلول در آسایشگاه بسترى بشوند و بیشتر بیماران سرپایی در درمانگاه معالجه می‌شوند براى این منظور وزارت بهدارى از محل اعتبارات زائرین سه درمانگاه براى شهر رضائیه و تبریز و بازرگان در نظر گرفته شده است نقشه‌هایش تهیه شده و به زودى اقدام به ساختمان خواهد شد در مورد ساختمان آسایشگاه مسلولین تبریز هم پس از تأمین اعتبار از طرف سازمان برنامه که آن هم انجام شد و به عرض جناب ایشان رسید. مهندسین مشاور مربوطه نقشه‌های اولیه را تهیه کرده‌اند و به زودى اعلان مناقصه‌اش را خواهند داد و انشاءالله به زودى ساخته خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى دکتر امین

دکتر امین - بنده از جناب آقاى دکتر آموزگار معاون وزارت بهدارى متشکرم که وعده فرمودند هر چه زودتر آسایشگاه ساخته خواهد شد ولى می‌خواستم توضیح عرض کنم که اینکه فرمودند آسایشگاه لازم نیست و همینطور جناب آقاى وزیر بهدارى در چند روز پیش فرمودند بنده تصور می‌کنم که آقایان همکاران محترم پزشکى که اینجا هستند می‌دانند که این حرف قابل قبول نیست بله درست است که با داروهاى جدید می‌شود عده‌ای را سرپایی معالجه کرد ولى در کجا؟ چه موقع؟ در موقعی که اولش است هنوز مرض به اصطلاح بدون کاورن نرسیده و به عوارض زیاد به ریه نرسیده آن موقع بیمار را سرپایی می‌شود معالجه کرد ولى مریض‌هایی می‌بینیم که ترشحات ریه میکروب دارد آنها را چطور می‌شود سرپایی معالجه کرد؟ در شهرستان‌ها همه آقایان نمایندگان دیده‌اند بنده آنچه که در آذربایجان دیده‌ام مریض‌ها از دهات و قصبات می‌آیند به شهرهى تبریز و رضائیه اینها اغلب در مهمانخانه و کافه‌ها هستند در مهمانخانه‌های درجه سوم و چهارم و یک نفر مریض تمام مسافرین را مبتلا می‌کند اینها را نمی‌شود سرپایی معالجه کرد من نمی‌دانم این تز از کجا آمده؟ در تمام دنیا آسایشگاه می‌سازند درست است، مریض‌هایی که در درجه اول آنهایی که خودشان دارا و توانا هستند آنها را می‌شود سرپایی معالجه کرد جناب آقاى دکتر آموزگار خودشان در این قسمت زحمت می‌کشند و تصور می‌کنم بهداشت تا اندازه‌ای کار می‌کند و در آذربایجان هم کارهاى کوچکى کرده است ولى وزارت بهدارى آسایشگاهى که در آنجا شروع کرده‌اند از سال 1332 آقاى وزیر بهدارى، آقاى دکتر صالح کمک کردند زمین خریده شد بعداً هر چه ما نمایندگان آذربایجان فشار آوردیم خواهش کردیم فقط یک دیوارى از محل پولى که از زائرین می‌گیرند کشیدند و همین‌طور ماند، خود جناب آقاى دکتر آموزگار علاقمندند و وارد هستند و می‌دانند و بنده در این مورد از ایشان تشکر می‌کنم متأسفانه در این مملکت وقتى آدم می‌خواهد حرف بزند خصوصاً موقعی که می‌خواهد حرف راست بگوید یک حقیقتى را اظهار بدارد، چون حقیقت تلخ است می‌رنجند ما با هیچ کس طرف نیستیم آقاى دکتر راجى اغلب آقایان وزراى بهدارى که طبیب هستند ما به همه شان احترام می‌گذاریم اما هر کارى باید از روى اصول باشد سه سال چهار سال پنج سال یک نقشه تهیه کردن و مردم یک استان را معطل کردن خوب نیست. تمام مرضاى کردستان، خوزستان و سایر جاها همین‌طور سرگردانند بنده و سایر آقایان نمایندگان آذربایجان مرتب هر روز مریض داریم مرتب آمار می‌رسد مریض‌ها را می‌فرستیم به آسایشگاه‌ها می‌گویند جا نیست خود آقایان شاهد هستند که چندین مریض بنده خودم تا به حال معرفى کرده‌ام جا نیست، توضیحى که پریروز جناب آقاى عمیدى نورى فرمودند بسیار بجا است مبالغ زیادى که پیش‌بینى می‌کنند البته مبالغ زیاد پنج میلیون و ده میلیون مشکل است اما ملاحظه بفرمائید این بیمارستانى که ابوحسین براى مسلولین ساخته سازمان مبارزه با سل واقعاً زحمت کشیده این در حدود یک میلیون و خورده‌ای تمام شده است یا همینطور آسایشگاه سازمان بیمه‌های اجتماعى در سرخ‌حصار ما نمى‌خواهیم که یک ساختمان ده طبقه بتون آرمه باشد یک ساختمانى باشد که اقلاً صد تا اطاق داشته باشد که چند نفر مرض بروند آنجا استراحت بکنند و یا مریض را عمل بکنند بنده هیچ وقت نمی‌توانم قبول کنم که براى مسلولین آسایشگاه لازم نیست و مسلولین سرپایی معالجه می‌شوند (دکتر رضایی - ایشان هم نگفتند لازم نیست) چون سابقاً صحبت شده بنده همیشه به آقاى دکتر آموزگار احترام می‌گذارم ولى تذکر و سؤال وظیفه نمایندگان است (صحیح است) وظیفه وکیل است که براى حفظ منافع مملکت حفظ بهداشت و فرهنگ راه و سایر مسائل تذکر بدهد اگر به نتیجه نرسید سؤال بکند بنده خودم به شهادت آقایان نمایندگان چندین مرتبه نامه نوشته‌ام خودم رفته‌ام صحبت کرده‌ام شفاهاً تذکر دادم نتیجه نگرفتم این بود که سؤال کردم تصدیق می‌فرمائید که موضوع بهداشت از هر امرى مهم‌تر است تا انسان سالم نباشد نخواهد توانست براى فرهنگ یا براى کشاورزى کار کند درست گفته‌اند عقل سالم در بدن سالم است متأسفانه می‌خواهم عرض کنم در تمام آذربایجان یک بیمارستان و یک آسایشگاهى که‏ وزارت بهدارى بتواند نشان بدهد براى 5 میلیون نفر آذربایجانى ساخته باشد نیست ابداً ما تکلیفى که از عهده ایشان خارج باشد نمی‌کنیم ایشان بی‌خود عصبانى شدند یک ساختما‌ن‌هاى خیلى ساده که در حدود یک میلیون دو میلیون خرج آن باشد یک بیمارستان یک درمانگاهى در آذربایجان ساخته نشده بنده تصور می‌کنم تذکر این قسمت‌ها براى مملکت لازم است بایستى تذکر بدهید آقایان وزراء لطفاً بشنوند گوش شنوا داشته باشند تصور می‌کنم این به نفع مملکت به نفع شاهنشاه و به نفع ملت باشد علت اینکه شهرستان‌ها روز بروز وضعش بدتر می‌شود در آذربایجان عده مسلولین روز به روز زیاد می‌شود در آذربایجان عده مسلولین خودشان اظهار کردند خیلى زیاد است در خوزستان در فارس در اصفهان در مازندران متأسفانه تعداد مسلولین زیاد است در بعضى جاها آسایشگاه ساخته‌اند خوشبختانه در مشهد ساخته‌اند (مهندس هدایت - در مشهد مردم خیلى کمک کردند) حالا با کمک اهالى یا دولت الحمدالله ساخته‌اند خوشبختانه در بعضى جاها که حقیقه لازم است هنوز ساخته نشده فقر ملت کمبود غذا و زندگى بد مردم که اغلب چند نفر در یک اطاق زندگى می‌کنند یک نفر ده نفر را مبتلا می‌کند به نظر من وزارت بهدارى باید برنامه کار را طورى ترتیب بدهد که یک ساختمان کوچک بسازند ماساختمان چند طبقه نمی‌خواهیم یک ساختمانى که بتواند از نظر بهداشت درست باشد آفتاب‌گیر باشد اثاثیه و لوازم داشته باشد درحدود یک و دو میلیون

+++

تومان تمام می­شود و انجامش خیلی مشکل نیست سازمان برنامه هم وعده می­دهد دو سال سه سال است وعده می­دهد و عملی نمی­کند آقای ابتهاج هم هم کاردان زیاد است و ما نمی­خواهیم که مزاحم بشویم خواهش می­کنیم به این موضوع که که چندیین مرتبه تأکید کرده­ایم توجه کنید اقلاً ساختمان آنها را شروع بکنید و نقشه­اش را که فرمودند ابتدا خیلی بزرگ بود یعنی 12 هزار متر زیر بنا بود بنده گفتم ما نمی­خواهیم خیلی بزرگ باشد لازم نیست ، یک ساختمانی که چند طبقه باشد بسازید بعد قرار شد هفت هزار متر زیر بنا برود حالا هم شما یک ساختمان دو طبقه بسازید کافی است بنده امیدوارم که با این تذکراتی که دادم آقایان مکدر نباشد ما هم باید سؤال بکنیم وظیفه ما است که این تذکرات را بدهیم که اقلاً در مقابل ملت مسئول نباشیم ( صحیح است )

7 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى وظیفه و مستمرى درباره عده‌ای از کارمندان دولت و ارسال به مجلس سنا

نایب رئیس - لایحه مستمریات جز دستور است آقاى مخبر یک گزارشى داده بودند که مختصر اصلاحات عبارتى در این گزارشى که چاپ شده است و بین آقایان توزیع شده است شده چون در اصل مبلغ تغییرى داده نشده و اثرى ندارد این است که تجدید چاپ نشده با همان اصلاحات که با امضاء آقاى مخبر و جناب آقاى رئیس کمیسیون بودجه رسیده است قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى

لایحه شماره 7393 دولت راجع به برقرارى مستمرى و وظایف درباره عده‌ای از وراث کارمندان متوفاى دولت و افزایش حقوق وظیفه وراث بعضى از آنان که میزان حقوق فعلى کفاف مخارج زندگى آنها را در حداقل مایحتاج نمی‌نمود در کمیسیون بودجه مطرح با توضیحاتی که از طرف آقاى معاون وزارت دارایی داده شد به علاوه پرونده کلیه اشخاص را رئیس اداره بودجه در کمیسیون حاضر کرده بود و به پرسش آقایان اعضاء کمیسیون بودجه بر طبق پرونده توضیحاتى دادند و با توجه به مقدمه لایحه دولت و اینکه وظیفه و مقررى فعلى تعضى از وراث مستخدمین کفاف هزینه زندگى آنها را نمی‌ماند و به علاوه عده زیادى از وراث کارمندان متوفى به علت نرسیدن مدت خدمت مورث آنان به حد نصاب مقرر در قانون از حقوق بازنشستگى محروم مانده‌اند که مستمرى براى تأمین معیشت خود و فرزندانشاءن ندارند لذا کمیسیون بودجه با رعایت نکات بالا وظایف و مستمرى‌های زیر را ضمن ماده واحده تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید:

ماده واحده - برقرارى و پرداخت وظیفه و مستمرى و هزینه تحصیل اشخاص مشروحه ذیل از محل اعتبار شهریه وظیفه منظور در بودجه کل کشور یا از محل اعتباراتی که در مقابل هر کدام ذکر شده تصویب می‌شود

نایب رئیس - چون گزارش چاپ شده و مفصل است تصور می‌کنم خواندن اقلام آن لازم نباشد (گفته شد، صحیح است) در کلیات آقاى دکتر امین اجازه خواسته‌اند موافقید یا مخالف؟

دکتر امین - مخالفم‏.

نایب رئیس – بفرمائید.

دکتر امین - بنده در این لایحه به عنوان مخالف اسم نوشته‌ام البته بنده یک مخالفت اصولى دارم به طور کلى نه اینکه مربوط به این عده و این اشخاص باشد به طورى که آقایان مفصل صحبت کرده‌اند خوشبختانه جناب آقاى عمیدى نورى الان خوب فرمودند دوره بازنشستگى کارمندان دولت در واقع یک پاداشى است که دولت یا مؤسسات به کارمندى که مدت‌ها زحمت کشیده مدت‌ها خدمت کرده می‌دهد (صدرزاده- ازحقوق خودش است) حقوق خودش است چیز اضافى به او نمی‌دهند به طوری که مکرر صحبت شده است وضعیت کارمندان دولت از نظر زندگى از نظر معیشت بسیار بد و بسیار ناراحت است طبقه تحصیل‌کرده طبقه لیسانسیه مهندسین اینها در نهایت درجه د رمضیقه هستند همین‌طور نه بازنشسته‌ها اگر حقیقه به اینها کمکى نشود زندگى کارمند بازنشسته که سى سال چهل سال خدمت کرده و طبعاً معیل است چطور می‌تواند با حقوقى که در 15 سال پیش ده سال پیش بازنشسته شده باآن حقوق زندگى بکند بنده از چند نفر کاغذ داشتم این بیچاره‌ها با حقوقى که در پانزده سال پیش ده سال پیش می‌گرفته‌اند زندگى می‌کنند یعنى کسی که سى سال در فرهنگ زحمت کشیده تمام عمرش را خدمت کرده این شخص با 120 تومان با 150 تومان زندگى می‌کند و اخیراً کسى بود که با 75 تومان حقوق بازنشسته شده بود آیا واقعاً با 75 تومان می‌شود زندگى کرد بنده از نظر اینکه آقایان اعضاء محترم کمیسیون بودجه توضیحاتى نسبت به این اشخاص فرمودند نظرى ندارم حتماً اینها استحقاقشان محرز است و باید به آنها کمک کنند ولى نظر بنده این است که باید به همه کمک شود یعنى کارمند دولت باید بازنشسته‌هایش سایر کارمندان دولت زندگیشان بگذرد اینها زندگیشان بد است منتهى آنهایی که می‌توانسته‌اند بر ایشان امکان داشته توانایی داشته‌اند متظلم شده‌اند یک اشخاصى بودند که اسمشان در این لیست آمده است ولى عده خیلى زیادى هستند که با حقوق‌هاى خیلى کم و ناچیز زندگى می‌کنند البته بازنشستگان ارتش و ژاندارمرى اینها طبق قانون در سال گذشته زندگیشان تا حدى تأمین شد و مانند حاضر به خدمت‌ها حقوق می‌گیرند ولى سایر کارمندان را دولت باید توجه بکند که از این قانون استفاده بکنند تبصره‌ای که گذشته بود دولت را مکلف کرده بود که سایر کارمندان هم بتوانند از آن به اصطلاح استفاده بکنند یک بام و دو هوا نباشد اینکه نمی‌شود به یک کارمند بدهند به یکى ندهند همه زندگى لازم دارند همه احتیاج دارند همه باید خوب زندگى بکنند عرض بنده این بود.

نایب رئیس - آقاى عمیدى نورى مخالفید؟ (عمیدى­نورى - بله) آقاى دکتر رضایی موافقید؟

(دکتر رضایی - بله) بفرمائید.

دکتر رضایی - بنده گمان نمی‌کنم هیچ کدام از آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى تردید داشته باشند که وضع کارمندان دولت و بازنشستگان آنچه مطلوب هست نیست و لازم است تاحد امکان به این آقایان کمک بشود و به همین دلیل است که دولت این لایحه را تقدیم مجلس کرده است و به همین جهت است که بنده موافقم چون این لایحه سبب می‌شود که به یک عده‌ای کارمندان دولت که بازنشسته شده‌اند و وضع معاششان خوب نیست کمکی بشود البته بنده قسمتى از فرمایشات جناب آقاى دکتر امین را تأیید می‌کنم. صحیح است که بایستى تعمیم داده بشود و به تمام بازنشستگان کمک‌هاى لازم بشود ولى این مستمرى هم مربوط است به اشخاصى که حقوق بازنشستگى دریافت می‌دارند حقوق بازنشستگى شان آنقدر ناچیز است مثلاً ملاحظه می‌فرمائید که یک شخصى سیزده تومان حقوق بازنشستگى دریافت می‌کرده و دولت توجه کرده که این شخص که پنج نفر شش نفر عائله دارد یک کمکی به او بشود که از سختى معیشت رهایی پیدا کند بنده می‌خواستم یک تذکر اصولى به عرض آقایان محترم و دولت مخصوصاً برسانم و آن اینست که به عقیده بنده هرگونه لایحه استخدامى که در مجلسین مطرح بشود و بخواهد به تصویب برسد بایستى یک اصل کلى و یک اصل اصلى در آنجا در نظر گرفته بشود و آن رابط مستقیم حقوق مستمرى و وظیفه و تمام اینها با هزینه زندگى است یعنى هرآینه لوایح استخدام و بازنشستگى و قوانین مربوط به بازنشستگى و استخدام با هزینه زندگى رابطه مستقیم نداشته باشد پس از یک مدتى آن لوایح دیگر درد را دوا نمی‌کند و آن قوانین مفید نیستند و اشکال تولید می‌شود در همین لایحه حاضر ملاحظه می‌فرمائید بعضى از این آقایانى که برایشان مستمرى در نظرگرفته شده است حقوق بازنشستگى دارند ولى چقدر است؟ سیزده تومان است هرآینه یک رابطه مستقیمى بین حقوق بازنشستگى و هزینه زندگى وجود داشته باشد این اشکالات در آتیه به وجود نخواهد آمد من امیدوارم که در لایحه استخدامى که در آتیه نزدیکى انشاءالله تقدیم مجلس خواهد شد. این اصل مسلم در نظر گرفته بشود که حقوق وظیفه و مستمرى و هر چه می‌خواهید اسمش را بگذارید بایستى با هزینه زندگى یک رابطه مستقیم داشته باشد وبنده باز از دولت تقاضا دارم که در تقدیم لایحه استخدام هر چه ممکن است عجله بفرمایند من خاطرم هست اینجا آقاى ناصر ذوالفقارى دوست گرام ما یک روزى تشریف آوردند و حتى یک لایحه‌ای در دستشان بود که فرمودند این لایحه ایست که حاضر شده است و تا یک هفته دیگر تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

(یکى از نمایندگان - گویا در سنا مطرح است) خیر قربان آن لایحه رازش منصرف شدند و لایحه جدیدى گویا خیال دارند به مجلس تقدیم کنند بنده از دولت تقاضا دارم در این امر تسریع بشود چون آنقدر در این مجلس راجع به وضع کارمندان و احتیاج به تجدید نظر در لایحه استخدام صحبت شده است که تکرار آن زائد است دولت بایستى عجله بکند این وظیفه دولت است این کارمندان کارمندان دولت هستند بایستى زودتر لایحه استخدامى که از هر نقطه‌نظر اصول کلى و اصول لازم رادرنظر بگیرد به مجلس تقدیم بکنند تا مجلس هم که کمال علاقه را در این امر دارد به تصویب برساند شاید کارمندان وضعشان از آنچه که امروز هست بهتر بشود (نمایندگان - انشاءالله)

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دارایی

معاون وزارت دارایی (انوارى) - فرمایشات جناب آقاى دکتر امین به طور کلى مربوط به اصلاح وضع کارمندان بازنشسته و مستخدمین فعلى است که در این دو قسمت اقدام شده قانون بازنشستگان که اینجا بیان شد حاضر است شاید تا دو سه روز دیگر حاضر بشود مطالعاتى شده است بدیهى است باید طورى تهیه بشود که تمام اطراف و جوانب دقت بشود براى ترمیم حقوق کارمندان اطمینان داشته باشید مشغول مطالعه هستند و قطعاً این کار را خواهند کرد و این گفتگو ندارد قانون استخدام را هم که آقاى دکتر رضایی فرمودند آن را هم یک لایحه‌ای تقدیم مجلس سنا شده است و دولت مطالعه می‌کند که اگر بایستى به آن لایحه یک چیزى اضافه یا کم بشود آنها را هم اصلاح کند اما به طور کلى می‌خواستم توضیحاتى عرض کنم که این لایحه مستمرى است لایحه چند قسمت است که هر قسمت را

+++

به طور اختصار عرض می‌کنم که تصدیق بفرمایید به جاست عرض کنم یکى این است که یک دسته مستخدمینى هستند که در قانون سابق می‌توان گفت در این قسمت یک نقصى داشته است و آن این است که فرض بفرمائید مدت بازنشستگى بیست سال تعیین شده حالا یک مستخدم بی‌چاره اگر بنا باشد نوزده سال و هفت ماه هشت ماه خدمت کرده باشد و یکى دو ماه کم داشته باشد و به حد نصاب بازنشستگى نرسیده باشد چیزى به ورثه‌اش تعلق نمی‌گیرد ولو اینکه داراى عائله زیاد هم باشد فقط ثلث آنچه که در مدت خدمت بابت بازنشستگى داده است به ورثه او می‌دهند و این امر حقیقه ایجاد یک زحمتى براى دولت کرده است ولى این موضوع اصلاح شده در قانون بعدى که می‌آوریم اصلاح شده یک قسمت مربوط به این طبقه است یک طبقه دیگر با اینکه در حال حاضر تصدیف می‌فرمائید که حقوق مستخدمین کافى نیست به بازنشستگان ولو آخرین میزان را بدهیم می‌فرمائید کافى نیست حالا اگر اتفاقاً فوت کرد و به سن تقاعد رسیده بود نصف آن را به ورثه‌اش می‌دهند وقتى اصل و تمام کافى نباشد به طریق اولى نصفش ابداً کافى نیست یک قسمت براى ادامه تحصیل بعضی از اشخاصى است که ادامه می‌دهند تحصیلاتشان را یک قسمت دیگر مربو‌ط به بازنشستگان قبلى است که مثلاً 98 تومان می‌گرفته‌اند خوب 98 تومان که آن روز داده می‌شده است شاید براى زندگى آن روز کافى بوده است ولى امروز رقمى است که تصور آن را نمی‌شود کرد بنابراین این بود به طور کلى اینکه فرمودند شاید اشخص دیگرى هم باشند علاوه بر اینکه سایر وزراتخانه مطالعه کرده‌اند وزارت دارایی هم مطالعه و رسیدگى کرده هر یک از وزراتخانه‌ها بعد از اینکه مطالعه کرده‌اند مراجعه کرده‌اند به وزارت دارایی وزارت دارایی هم با هر یک از اینها مکاتباتى کرده است و رسیدگى کامل در اطراف ورثه و وضع اینها شده است و مبلغ متناسبى در این لایحه منظور شده و تقدیم مجلس شوراى ملى شده در کمیسیون بودجه هم به طورى که به عرض برسد دقیقاً مطالعه شده و بالاخره به این صورت درآمده امیدوارم که تصویب بفرمائید که یک ترمیمى نسبت به وضع زندگى آنها بشود.

نایب رئیس - آقاى عمیدى­نورى

عمیدى­نورى - لایحه­ای که قبلاً مطرح است البته یک لایحه ایست به طور کلى مربوط به پرداخت یک حقوقى به اشخاص که به نظر دولت لازم آمده است به این اشخاص داده بشود اسمش هم مستمرى و وظایف براى ورثه است در مقدمه هم آنچه بنده دقت کردم دیدم عبارتش به این معنى است یعنى نوشته است راجع به برقرارى مستمرى و وظایف درباره عده‌ای از وراث کارمندان متوفاى دولت و افزایش حقوق وظیفه بازنشستگى وراث بعضى از کارمندان دولت یعنى لایحه بنا به صراحت این عبارت راجع به افزایش حقوق ورثه کارمندان دولت است بنده هم جدا طرفدار این موضوع هستم به دلیل اینکه یکى از سؤال‌‌هاى بنده قبلاً این بود که چرا ما براى کارمندان دولت فکرى از این جهت نکردیم و معتقد هستم چرا قانون بازنشستگى شان را زودتر نمی‌آورند اما به اقلام لایحه که بنده نگاه کردم دیدم در ضمن این موضوع یک چیزهاى دیگر تویش درآمده است بنده نمی‌گویم آنها استحقاق دارند یا ندارند ولى معتقدم به این که ما یک اصولى در قوانین و آئین‌نامه‌های خودمان داریم مخصوصاً در آئین‌نامه که می‌گوئیم فصول مختلف امرى را تحت یک ماده واحده و یک قانون نمی‌شود آورد وقتى ما معتقد شدیم در مقدمه لایحه‌مان که براى ورثه کارمندان دولتى که با حقوق تقاعدشان کم است همانطور که توضیح فرمودند مستمرى‌شان کم است و متناسب با زندگى امروز نیست و لایحه‌ای می‌آوریم دیگر در این ضمن یک یک آقاى لامبرمولیتور قسمت 38 یک بلژیکى دیگر اینقدر و حقوق بگیرد به نظر بنده با هیچ سر یشمى نمی‌شود آن را به این لایحه چسباند در قسمت 38 نوشته «افزایش حقوق وظیفه آقاى لامبرمولیتور مستشار بلژیکى علاوه بر مبلغ 1750 ریال دریافتى فعلى از بودجه کل گمرک 4000 ریال» من هر چه فکر کردم آقاى لامبرمولیتور پس آقا است زنده است ورثه هم نیست آقاى زنده مستخدم دولت هم‏ فعلاً نیست خوب چطور بنده این رقم را بتوانم به حساب وراث کارمند دولت که باید به او اضافه بشود بگذارم‏.

(معاون وزارت دارایی - او هم کارمند دولت بوده) اجازه بفرمائید این مربوط به ورثه است جناب آقاى معاون محترم وزارت دارایی عبارت این است که عده‌ای از وراث کارمندان متوقى شما به ورثه کارمند متوفى (صفارى - شاید پسر آن مولیتر معروف است) نمی‌دانم به هر حال بنده که این را می‌خوانم می‌بینم مربوط به افزایش مستمرى و وظیفه است یا رقم بعدش «افزایش حقوق وظیفه آقاى راول دلگرد مستشار بلژیکى علاوه بر مبلغ 1750 ریال دریافتى فعلى از بودجه کل گمرک آن هم چهار هزار ریال» پس بنده دو تا رقم می‌بینم که اینها ارتباطى به موضوع ورثه کارمندان دولت ندارد و در ایران هم نیستند حالا براى چیست؟ ما در عین اینکه دلسوزى می‌کنیم براى دولت بدبخت هم هستند که اصلاً اسمش توى این لایحه نیست چرا؟ براى اینکه دست و پا نداشته تظلم نکرده نتوانسته کسى را ببیند به در و دیوارى نتوانسته بزند اسمش نیست وقتى آدم این را می‌خواند می‌بیند که تمام کمک به ورثه کارمندان متوفاى دولت این است بعد هم تویش دو تا اسم را می‌بیند که اصلاً به هیچ‌وجه مناسب با این کارى که می‌خواهیم بکنیم نیست، با ارقام دیگر علاوه بر اینکه بنده عرض کردم که ناظر به ورثه متوقى باید باشد دیگر ناظر به افزایش حقوق اشخاص که نباید باشد اینجا در فقر 425 می‌نویسد افزایش حقوق بازنشستگى آقاى فلان سه هزار ریال عرض کنم در فقر 425 افزایش حقوق بازنشستگى آقاى فلان علاوه بر 4170 ریال سه هزار ریال دیگر این یکى 42 و 42 حالا یک 142 دیگر داریم افزایش حقوق بازنشستگى آقاى فلان علاوه بر مبلغ علان دو هزار ریال پس ما فقط سه نفر مستخدم پیدا کردیم در تمام ایران که این سه نفر استحقاق دارند که حقوق بازنشستگى­شان را اضافه بکنیم‏.

(دکتر امین - سه هزار نفر هم بیشترند) اگر شما معتقدید چنانچه که ما این اعتقاد را داریم چنانچه ما از شما سؤال می‌کنیم چنانچه ما می‌گوئیم که حقوق تقاعد کلیه افراد را زیاد بکنید اگر معتقدید براى همه بیاورند اگر معتقد نیستند این سه نفر را از کجا آوردید این سه نفر ترجیحى بر سایرین داشته‌اند؟ چه خدمتى کرده‌اند بنده آقا معتقدم که قوانین باید جنبه عمومى داشته باشد قوانین از جنبه تبعیض خارج بشود این سه رقم را توضیح بدهید که چه تناسب و دلیلى دارد من خدا شاهد است نه اشخاص را می‌شناسم نه اسمشان را خواندم این سه نفر متوفى نیستند ورثه هم نیستند سه نفر حى و حاضرند شما میائید به این سه نفر بین هزارها کارمند دولت حقوق تقاعدشان را اضافه می‌کنید خوب به همه بدهید چرا فقط به این سه نفر می‌دهید عرض کنم یک مطلب دیگر ما قانون وضع کردیم خودمان براى اعزام محصل به خارج گفتیم که کسانى که تا به حال مشغولند کمک به ایشان بشود و دیگران هم بیایند برسم داوطلب امتحان بدهند بهترین محصل را ما می‌فرستیم یک بودجه هم برایشان گذاشته‌ایم حالا اینجا می‌بینیم که براى یک اشخاصى هزار تومان حقوق قائل شده‌اند پول بگیرند که بروند درس بخوانند من قبول دارم که درس خواندن خوب است و قبول دارم که باید به آنها کمک کرد ولى آقا جایش اینجا نیست شما می‌گوئید ورثه کارمند متوفى بعد هم به عنوان کمک حقوق تقاعد او را اضافه می‌کنید بنده توجهتان را جلب می‌کنیم به قسمت 56 و 93 و 143 سه آقازاده است که ممکن است همه به ایشان ارادت داشته باشند یا بشناسند یا نشناسند این وسط پیدا شده‌اند براى این سه نفر ماهى هزار تومان قائل شده‌اند که هر کدام پول بگیرند بروند تحصیل کنند بنده نه با شخص کارى دارم نه با مبلغ در اصل موضوع نظر دارم و معتقدم این اقلام مربوط به این لایحه نیست اگر می‌خواهید کمک بکنید به همه بکنید نمی‌خواهید به این سه نفر هم نکنید بعد از این قسمت که بگذریم یک نکته دیگر نظر بنده را جلب کرد سه متوفى درایم که به ورثه شان خواسته‌اند کمک بکنند باید هم کمک بکنند بنده هم دید ندارم جزء این لایحه است براى این که می‌گوئیم مستمرى درباره ورثه کارمندان متوفى چه کار کرده‌اند؟

یکى را گفته‌اند از تاریخ فوت یکى را گفته‌اند از تاریخ تصویب یکى را از سى سال پیش در قوانین این چیزها خوب نیست توجه فرمودید اینکه از خیلى بیش گفته شده است که بنده فقط از جهت اینکه موقع را مى‌شناختم از سى سال پیش در عدلیه و حالا دیدم که عطف به آنجا شد آن قسمت 147 بود یک آقایی که به او احترام گذاشته‌اند خوب وزیر بوده از تاریخ فوت قائل شده‌اند یک قاضى بی‌چاره‌ای که محکمه جنایی را داره می‌کرده و وقتى مرد فرش زیر پایش نبود او را گذاشته‌اند از تاریخ تصویب من می‌گویم که همه را بگذارید از تاریخ تصویب یا همه را بگذراید از تاریخ فوت این استثنائات را ما چرا در قوانینمان قائل می‌شویم عرایض بنده از نظر کلیات این بود این نکاتى که عرض کردم در اثر یک مطالعه اجمالى این نکات و مطالب به نظرم رسید و به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم اگر موافقند آقایان و عرض من صحیح بود من یک پیشنهادى می‌دهم که این خصوصیات از بین برود که به صورت یک لایحه اصولى و کلى در بیاید آن را قبول کنید آن وقت براى آن عده بروند یک لایحه جدیدى در موقع خودش بیاورند قوانین ما را چرا از جنبه‌های عمومى خودش منحرف می‌کنند و به معنى اخص و استثناء در می‌آورند که مردم بگویند براى دوستان خودشان می‌روند اضافه می‌کنند در صورتى که آقایان نمی‌دانند که این افراد کى‌ها هستند ولى خود حالا که دولت این نظر را دارد کمک بکند در لوایحى که به مجلس می‌آورد دقت کند و به این شکل نیاورد این بود عرایض بنده‏.

نایب رئیس - آقاى مخبر بفرمائید.

مشایخى (مخبر کمیسیون بودجه) - آقایان ناطقین محترم در یک اصل توافق داشتند و آن این بود که باید رفاه مستخدم دولت مورد توجه واقع بشود (صحیح است) و مجلس شوراى ملى هم همیشه براى کمک به مستخدمین دولت حسن نیت داشته و قیافه مساعد نشان داده و آنچه را که براى بهبود وضع زندگانى مستخدمین دولت پیشنهاد شده است تاکنون قبول کرده بنابراین اصل مسلم است که حقوق امروز مناسب با هزینه زندگانى افراد نیست به نحوى که جناب آقاى عمیدى نورى هم همیشه پیرو این منظور بوده‌اند باید اشل حقوق متناسب با هزیه زندگانى افراد باشد مسلماً در لایحه استخدامى که به مجلس دارد مجلس شوراى ملى هم به این اصل توجه دقیق مبذول خواهد داشت بنابراین با توجه به این موضوع باید مجلس شوراى ملى قیافه مساعدى که نسبت به مستخدمین شاغل

+++

نشان داده است نسبت به مستخدمینى که در این مملکت خدمت کرده‌اند و بالاخره امروز براى وراث آنها نیست همین نظریه را هم در مود وراث آن مستخدمین اعمال خواهد کرد و از این نقطه‌نظر است که در تمام لوایح مالى و بودجه‌‌هایی که به مجلس شوراى ملى داده شده است اگر وقتى پیشنهاد شده است که به وراث فلان مستخدم کمک بیشترى بشود اگر به بودجه‌های تفصیلى سنواتى مراجعه کنیم می‌بینیم که در آنجا مجلس شوراى ملى تصویب کرده است بنابراین بنده هم خودم پیرو همین نظریه هستم که باید دولت فکر عاجلى براى همه کارمندان شاغل خود بکند و در عین حال براى بازنشستگان و وراث بازنشستگان هم که حقوق آنها مربوط به دورة بدو اجراى قانون استخدام می‌شود که امروز آنها با توجه به هزینه زندگى مبلغى دریافت می‌کنند (یک نفر از نمایندگان - راجع به استثناء بفرمائید) آقایان نمایندگان محترم وقتى که قانون استخدام کشورى تصویب شد براساس اشل اولیه یعنى 32 تومان حداکثر حقوق 360 تومان بود که تا امروز به عناوین مختلف ترقى کرده است وبه ششصد و کسرى رسیده است شما فکر کنید که یک مستخدم رتبه 9 که سیصد و دوازده تومان آخرین حقوق خدمتیش بوده و وراث او امروز مطابق قانون 50 درصد از حقوق خدمتى او را می‌توانند به عنوان حقوق وظیفه دریافت دارند با یک عائله هشت نفرى، هفت نفرى پنج نفرى سه نفرى نه دو نفرى چگونه می‌توانند زندگانى کنند بنابراین انصاف این است، عدالت حکم می‌کند به تمام اشخاص که با 312 تومان بازنشسته شده‌اند کمک بشود.

(بعضى از نمایندگان - همه همین را می‌گویند) خوب اگر نسبت به عموم نشده است مجلس شوراى ملى از دولت تقاضا دارد در ضمن لایحه‌ای که تقدیم خواهد کرد براى تمام اینها یک تصمیم کلى بگیرند و اما اینکه یک لایحه کلى داده شده است از این جهت است که حمایت کردن و مساعدت ک یک عده معدودى که وزراتخانه‌ها و ادارات دولتى استیصال و فقر و بیچارگى این اشخاص را تشخیص داده‌اند و به دولت گزارش داده‌اند و از دولت تقاضاى کمکى براى آنها کرده‌اند و اگر چند نفرى نخواسته‌اند و در مقام این برنیامده‌اند که تظلمى بکنند یا اینکه علاقمند نیستند ولى اگر چهار هزار نفر از این مستخدمین دولت در مقام استیفاى حقوق خود برنیامده‌اند و ثابت کرده‌اند و وزراتخانه‌های مربوطه نوشته‌اند که مستحقند و محرز شده است که اشخاص فقیرى هستند باید به آنها کمکى بشود چه مانعى دارد دولت لایحه‌ای بیاورد براى تمام مستخدمین و وضع آنها را یکنواخت بکند ولى مانعى ندارد حالا که دولت تشخیص داده است این عده مستحق هستند آمده لایحه‌ای آورده است تا به آنها کمک بشود بنابراین کمک کردن به اینها همان چیزى است که هدف مجلس شوراى ملى است منتهى سطح فکر آقایان نمایندگان بالاتر است می‌گویند که به تمام مستخدمین کمک بشود ما هم همه موافقیم و امیدواریم همانطورى که جناب آقاى عمیدى­نورى در نطق قبل از دستور فرمودند زودتر لایحه جامعى براى استخدام کارمندان دولت بیاورند و مجلس تصویب بکند (صحیح است) اما راجع به آن اشخاصى که آقاى عمیدى­نورى فرمودند که در این لایحه اسم دو نفر خارجى هست آقاى لامبرمولینور مستشار بلژیکى مطابق قانون مخصوص استخدام شده بوده است و مطابق همان قانونى که استخدام بوده است مقرر بوده است از نظر سنین خدمتیش حقوق بازنشستگى‌اش پرداخت بشود از اول شروع کنیم مجموع حقوقى که به او داده می‌شد قسمتى به ریال و قسمتى به ارز داده می‌شد که 175 تومان براى او به عنوان حقوق وظیفه معین شده بود که با توجه به نرخ ارز بود نرخ ارز 36 ریال بود و چون حقوق این شخص قسمتیش به ارز خارجى پرداخت می‌شود از نظر ترقى بهاى ارز که خود آقایان قانون گذراندید و بهاى ارز را در 5/ 76 ریال تثبیت کردید از این نقطه‌نظر در تمام قوانین و در تمام امور مالى تأثیر پیدا کرده است (عمیدى­نورى - جایش اینجا نیست) تمنى می‌کنم توجه بفرمائید آقایان تمبر پست خارجى بر اساس نرخ ارز معین شد اگر شما توجه داشته باشید امروز یک پاکتى که به فرانسه می‌فرستند نرخ تمبرش ترقى کرده چرا؟

دولت نرخ تمبر را ترقى نداده ولى این از لحاظ مبادله است وقتى که ما نرخ ارز را ترقى دادیم به همان نسبت تمام هزینه‌های ارزیمان در مملکت ترقى می‌کند، افزایش حقوق آن دو نفر که گفته شده است که یک نفر مستشار بلژیکى است و یک نفر دیگرش که مدیر کل وزارت دارایی بوده است این‌ها هم حقوق به ریال و هم به ارز خارجى دریافت می‌کنند و نظر به اینکه نرخ ارز ترقى کرده است و هم از لحاظ احترام به قانون و رویه قانونى که ما اتخاذ کرده‌ایم آمده‌ایم نرخ ارز فعلى را درباره او رعایت کرده‌ایم یعنى گفته‌ایم کسى که حقوقش آن وقت به 175 تومان رسیده است و 50 دلار بوده امروز هم 175 تومان را به او بدهیم نمی‌شود معادل 50 دلار نمی‌شود (عمیدى­نورى - این ورثه نیست زنده است)

بنابراین توضیحى که به عرضتان رسانیدم می‌فرمائید که در مقدمه این لایحه نامى از وراث است بنده تصدیق می‌کنم و اصلاح می‌کنم این مقدمه را به این کیفیت که این لایحه شامل است براى وراث مستخدمین و یک عده باز نشستگانى که در شرایط فعلى حقوق آنها متناسب با امروز نیست و در لایحه‌ای که تقدیم شده در حدود 1 نفر هستندو 5 و 6 نفر اشخاص معروف در اینجا هست بقیه تمام اشخاص گمنامى هستند که با حداقل حقوق با 98 تومان با 150 تومان با 200 تومان ارتزاق می‌کنند و از این نظر است که این لایحه تنها مربوط به وزارت دارایی نیست مربوط به وزراتخانه‌های مختلف است، در وزارت فرهنگ یک دبیرى که عمرى را خدمت کرده و براساس پایه‌ای که داشته 300 تومان حقوق می‌گرفته امروز توجه شده که زن دارد 7 نفر اولاد دارد وخانه هم ندارد یک نفر فرهنگى که با این کیفیت زندگى می‌کند خدمتگزار فرهنگ بوده است ویک عمر با کمال صداقت خدمت کرده امروز بیائیم حقوق بازنشستگى او را از 400 تومان به 600 تومان بالابریم بی‌انصافى نشده است و رعایت کمال عدل و انصاف شده است بنابراین به طور کلى این اضافات صرفاً مربوط به وزارت دارایی نیست و مربوط بسایر وزراتخانه‌ها هم هست و ما اصل پیشنهاد وزراتخانه‌ها را قبول نکردیم جرح کردیم تعدیل کردیم کم کردیم درست کردیم مثلاً در اینجا راجع به فلان مورد براى یک کسى که نوشته بوده‌اند 1700 تومان معین کرده‌اند اولاً وزارت دارایی یک کنترل دقیقى کرده است از نظر ضرورت تصویب بر قرارى مستمرى ورثه کارمندان ثانیاً از نظر کنترل هم یک کنترل دقیقى در کمیسیون بودجه شده خیلى مطالب گفته شد جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى یکى یکى دوسیه‌ها را خواستند رسیدگى کردیم بر اساس مذاکرات بر ما مسلم شد که در وزراتخانه‌ها مردمانى هستند فقیر و بیچاره و مستوجب کمک و حمایت یعنى همان چیزى که مجلس شوراى ملى همیشه طرفدارش بوده است یعنى کمک به کارمندان دولت منتهى بنده هم‌نظر جناب آقاى عمیدى نورى و سایر همکاران محترم را تصدیق می‌کنم که دولت بایستى حقوق و مستمرى کارمندان دولت را روى مقتضیات عمومى کشور و متناسب با هزینه عمومى کشور بیاورد و براى تمام مستخدمین در هر موقعى و هر زمانى که بازنشسته شده‌اند بدهد (فضائلى - با توجه به فرزندانشاءن)

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دارایی بفرمائید.

معاون وزارت دارایی (انوارى) - بنده عرایض زیادى ندارم از این جهت که جناب آقاى مخبر توضیحات کافى دادند فقط براى این مستشاران توضیحى عرض می‌کنم اینها یک عمر کارمند دولت بوده‌اند بعداً وضع خدمتشان به جایی رسید که باید متقاعد بشوند بعد حقوق تقاعد براى اینها برقرار شد حالا سفارت‌خانه آنها از ما تقاضا می‌کنند که این مبلغى را که به نام تقاعد براى آنها آن روز داده می‌شد و باید تبدیل به ارز بشود امور آنها نمی‌گذرد این است که از نظر وظیفه‌شناسى به آنها کمک می‌شود و این را هم باید آقایان بدانند که از نقطه‌نظر فوت اگر کسى چند سال قبل فوت کرده باشد اگر بخواهند ازت اریخ فوت مستمرى به ورثه او بدهند یک مبلغ زیادى می‌شود وزارت دارایی هم اینطور دست و دل باز نیست که بیاید یک مرتبه یک مبلغ به این زیادى به ورثه آن کارمند که در سال 1330 فوت گردیده یا وضعیت این ورثه ایجاب می‌کرده است که کمک بشود یا قرض فوق‌العاده داشته است که باید بدهد حتى می‌خواستم به عرض آقایان برسانم که یک نفرى داریم به اسم جعفر خواجه نورى که 2351 ریال و خورده‌ای از حقوق بازنشستگى می‌گیرد 170 تومان نوشته شده است بنده این را هم اصلاح می‌کنم (ابتهاج - ولى یک هزار تومانى هم دارید) آن چیز دیگرى بوده است یک هزار تومانى مال مواردى است که خود آقایان می‌دانید.

نایب رئیس - آقاى رامبد بفرمائید.

رامبد - بنده اجازه می‌خواهم که مطالبم را بسیار مختصر (احسنت) به عرض آقایان برسانم مشروط به اینکه آقاى مخبر همکار محترم ما و نماینده دولت مصر در تضییع وقت مجلس نباشند مطالبى که جناب آقاى عمیدى نورى اینجا فرمودند تصور می‌کنم که مورد تأیید عموم همکاران هست (صحیح است) و بدبختانه چون در جلسات گذشته روشن شد که بعضی از متصدیان امور آشنا بحریات قانونى نیستند بنده ناچار شدم که دو سه کلمه توجهشان را جلب کنم مجلس شورای ملی رأى تعمیم دادن کلیه حقوق براى تمام افراد مملکت است نه براى استثناء قائل شدن بین افراد اگر قرار بر این بشود که هر کسى مورد محبت دستگاه حاکمه از مزایایی برخوردار بشود این اختیارات صد درصد در اختیار دستگاه دولت گذاشته می‌شد ولى گفته‌اند این مطالب را بیاورید در یک جایی که عموم نمایندگان ملت جمع هستند ببینند اگر به نفع مملکت هست تصویب بشود. آقایانى که اسامی‌شان در اینجا هست بنده تحقیق کردم مردمى هستند بسیار مستحق و باید این کم به آنها بشود ولى در دستگاه‌هاى مربوطه شان که تحقیق کردم دیدم که از این اشخاص هم مستحق‌تر زیاد هستند (صحیح است) منتهى فرق این

+++

 با آن اشخاص اینست که اینها مستمندان با کس هستند که وسائلى برانگیخته‌اند تا اسمشان در این صورت رفته است و آن بیچاره‌های واقعى کسانى را نداشته‌اند که اسمشان توى این صورت برود دولت نمی‌تواند و مجلس هم این کار را نمی‌کند که فقط هر چه صورت بیاورند مجوزش را از مجلس بخواهند مجلس هم تصویب بکند مجلس براى تبعیض نیست بنده یک استدعایی دارم این صورت را به اشخاصى که در وزراتخانه‌های مربوطه کار می‌کنند بدهید سوابقى بدهند خدمتتان در مقابل هر پرونده که توى این صورت موجود است. 51 نفر مستحق با نام و نشان و سوابق خدمت آقایان بیاورند بنابراین اگر باید به این مستمندان کمکى بشود به طور کلى باید شرایطى را به مجلس بیاورید وقت مجلس شورای ملی براى این نیست که سربازیکم یا فلان عضو جمع‌آورى مالیات مستمند است و مجلس هم برود تحقیق کند بالا و پائین که در دوران خدمتش خوب باید خدمت کرده است وقتى که یک وزیر می‌آید رأى اعتماد می‌گیرد از مجلس شورای ملی معنى‌اش این است که نظر او براى اجراى قوانین مورد قبول مجلس خواهد بود یعنى یک کلیاتى باید تقدیم مجلس بشود در صورتى که مصلحت مملکت و ملت باشد تصویب می‌شود نه با نام و نشان بلکه براى کسانى که حائز شرایط باشند و خود دستگاه دولت اجرا بکند (صحیح است، احسنت)

نایب رئیس - یک اظهارى فرمودند راجع به آقایان مخبر و نماینده دولت که باید اصلاح بکند ایشان حق دارند هر موقعى هر صحبتى را که می‌خواهند بکنند وقت مجلس را هم تلف نمی‌کنند. رامبد آقاى مخبر همکار عزیز بنده البته حق دارند همانطور که جناب آقاى نایب رئیس فرمودند هر صحبتى را بفرمایند و از این جهت اگر بنده جسارت کردم بسیار معذرت می‌خواهم مخبر اجازه بفرمائید یک توضیحى راجع به یک نفر می‌خواهم عرض کنم.

نایب رئیس - بفرمائید مخبر جناب آقاى رامبد مرد شریفى هستند و بسیار مرد متین و مؤدبى هستند و بنده هم به ایشان ارادت دارم (یک نفر از نمایندگان - حرفى هم نزدند) جناب آقاى عمیدى­نورى یکى از اشخاصى که تذکر دادند مترجم همایون ردیف 43 (یک نفر از نمایندگان - اسم بردند)

خیر اسم بردند بنده می‌خواهم ببینم از نقطه‌نظر این که مخبر کمیسیون بودم و از نقطه‌نظر این که پرونده این 150 نفر از مورد مطالعه قرار داده‌ام و براى این که بایستى گزارش را به عرض آقایان برسانم و صحت آن را تصدیق کنم به عرض آقایان می‌رسانم و سؤال می‌کنم هر یک از آقایان رئیس کمیسیون بودجه یا عضو کمیسون بودجه بودید با وجود چنین نامه‌ای چه می‌کردید:

وزارت دارایی- آقاى علی محمد فره‌وشى (مترجم همایون) سابق کارمند بازنشسته این وزراتخانه که از سال 1337 قمرى وارد خدمت فرهنگ گردید و خدمات مهمى از قبیل ریاست فرهنگ مدیرى و دبیرى دبیرستان‌ها انجام و هم چنین به تألیف کتب زیادى از کلاسیک و علمى مبادرت ورزیده که بسیار شایان توجه بوده و می‌باشد در سال 1328 به استناد ماده واحده قانون مصوب به واسطه داشتن بیش از هفتاد سال سن در تاریخ 24/ 3/ 28 بازنشسته می‌گردد و چون در دوران خدمات چهل ساله فرهنگى خود به واسطه در دست نداشتن مدارک حقوقى لازم و همچنین خدمت در مدارس ملى اداره کل بازنشستگى کشورى فقط مدت بیست سال و چهار ماه و سه روز از خدمات وى را رسمى شناخته و به نسبت خدمت مذکور ماهى 4170 ریال حقوق بازنشستگى به مأخذ 6920 ریال حقوق و کمک دریافتى زمان اشتغال درباره ایشان برقرار نمود در آخر نامه هم وزارت فرهنگ می‌نویسد: شاید بتوان خاطر این شخص محترم وگرامى را که سنین عمرش به هشتاد سال تمام رسیده با این اضافه کمک مالى قدرى تسلى بخشید آخرش هم نوشته است که می‌گوید مرد فقیرى که یک عمر به فرهنگ خدمت کرده است براساس قانون استخدام چیزى نمی‌شود بدهیم یک مرد گوشه‌گیر و یک مردى که با عائله زیاد و با حالت فقر زندگى می‌کند تمام این اشخاصى که در این صورت نوشته شده است یک پرونده اینجورى دراند که من به رئیس اداره بودجه گفته‌ام آمده است و الان در اطاق مجاور نشسته است دو سه نفر اشخاص هستند که گفته‌ایم از تاریخ فوت مرحوم غلامحسین اشرفى که یکى از صدیق‌ترین خدمتگذاران دولت بود (صحیح است) و پارسال زندگى را به درود گفت سکته کرد وراثش پول ندارند یعنى از 5 ماه قبل بوده و تبعیض نبوده است و این که آقاى عمیدى نورى می‌فرمایند که باید به تمام مستخدمین و به تمام وراث کارمندان دولت کمک کنیم ما همه از دولت می‌خواهیم که براى همه بکند ولى آن عده‌ای را که اینجا گفتند اگر یک عده‌ای در طلب استیفاى حق برنیامدند و ما اطلاع پیدا نکردیم چیزى به ایشان بدهیم در عوض یک دسته‌ای رفته‌اند به وزراتخانه‌هاشان گفته‌اند اعلام کرده‌اند آنها هم رسیدگى کرده‌اند و نسبت به این قبیل اشخاص کمک شده است و اما اگر واقعاً مستحقین دیگرى باشند و واقعاً وجود دارند در صدد برنیامده‌اند و احقاق حق خود را نکرده‌اند در مقام استدعا برنیامده‌اند و فقر خودشان را از نظر مناعت طبع و نداشتن رابطه و اطلاع به هر عنوان که می‌خواهید فرض کنید نتوانسته‌اند به استحضار دولت برسانند مجلس شوراى ملى و دولت ما به هیچ‌وجه نسبت به اینگونه امور نمی‌توانیم نظرى نداشته باشیم و نمی‌توانیم بک دسته‌ای که مستحق کمک هستند فکر نکنیم به این جهت بنده هم تأیید و تأکید می‌کنم و از آقاى معاون وزارت دارایی استدعا می‌کنم قانون استخدام را زودتر بیاورند و قانون بازنشستگى را اصلاح کنند که تکلیف مستخدمین معین بشود ولى تفدیم آن لایحه فعلاً مانع تصویب این لایحه نیست.

نایب رئیس - آقاى دکتر امیر حکمت

دکتر امیرحکمت - عرض کنم بنده می‌خواستم متذکر شوم یک قسمت از عرایضى که داشتم آقایان همکاران محترم آقاى عمیدى نورى و آقاى رامبد فرمودند فقط بنده می‌خواستم عرض کرده باشم که بهتر این است که مجلس یک رویه مناسب‌ترى پیش بگیرد و قوانین را به طور کلى در نظر بگیرد که منافع عامه در کار باشد مجلس نباید جاى این کار باشد که در حقیقت به یک صورتى در بیاید که هر ‌وقت یک مطالب خاصى براى اشخاص معینى هست صرف وقت و رسیدگى کند مجلس مناسب براى این کار نیست لایحه بازنشستگى ناقص است، صحیح نیست عده کثیرى ناراضى هستند و باید به عقیده بنده فرمایشات جناب آقاى مخبر کمیسیون که خیلى با حرارت هم بود قانع‌کننده نبود بنده عقیده‌ام این است که باید حتماً این لایحه برگردد و لایحه بازنشستگى بیاید بنده تصدیق می‌کنم که توى این صورت اشخاصى هستند که واقعاً ممکن است مستحق باشند ولى باید در نظر داشت که اشخاصى هستند که از اینها مستحق‌ترند منتهى یک عده‌ای راه را پیدا کرده‌اند و توانسته‌اند اسم خودشان را در این صورت بگنجانند و یک عده‌ای هم نتوانسته‌اند و بدبخت بوده‌اند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم که این لایحه برگردد و اصلاح شود بعد بیاید نمایندگان رأى، رأى .

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات نکرده‌اند که بنده بگویم رأى هر کس که دلش می‌خواهد حق دارد پیشنهاد کند. آقاى فخر طباطبایی بفرمائید.

فخر طباطبایی - عرض کنم بنده نمی‌خواستم که در این موضوع صحبتى کرده باشم ولى چون موافق و مخالف صحبت کردند بنده یک قدر متیقنى از فرمایشات موافق و مخالف که صحبت کردند در مغز خودم فکر کردم و آن این بود که خلاصه بیانات آقایانى که به عنوان مخالف و موافق این لایحه صحبت کردند استدلالشان این بود که چون عده زیادى هستند که بازنشسته‌اند و مستحق هستند بنابراین باید یک فکرى هم براى آنها بشود و هیچ کدام از آقایان ایرادى به این اشخاص که در این لیست نوشته شده است نکرده‌اند استدلالشان این بود که چرا اشخاص هم جزو این صورت نشده‌اند این موضوعى بود که قدر متیقن مجموع بیانات و فرمایشات آقایانى است که استدلال مخالف می‌کردند البته ما هم معتقد هستیم که باید تا آن اندازه که مقدورات دولت اجازه می‌دهد وسایلى فراهم بشود که این منظور تأمین بشود ولى هیچ یک از استدلال‌هاى مخالفت نبود که مارا قانع بکند به این که این اشخاصى که فوت شده‌اند و وراث آنها مستحق نیستند به اضافه روى احساسات رفته بود که فلان کس حتماً پارتى داشته که اسمش آمده است من فکر می‌کنم که این احساسات باشد و ما نباید وارد بشویم به این موضوع اسامى اشخاصى که نوشته شده پارتى داشته‌اند حتماً جناب آقاى اسکندرى که رئیس کمیسیون بودجه بوده‌اند و سایر آقایان همین طورى که مخبر کمیسیون گفتند پرونده این اشخاص را رسیدگى کرده‌اند و اگر اسم دیگران را نیاورده‌اند از تنافى ندارد به این که دولت فکر کند براى سایرین هم بیاورد این بود خلاصه آن که بنده احساس کردم و مى‌بینم که هیچ مانعى براى تصویب این لایحه نیست .

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌نمایم. دولت‌آبادى.

نایب رئیس - آقاى دولت‌آبادی بفرمائید.

دولت‌آبادی - جاى کمال خوش‌وقتى است که مجلس برحسب وظیفه و جدیتى که دارد روى امور مملکت مخصوصاً مالى که بهترین و روشن‌ترین وظیفه اواست اینطور دقت می‌کند بحثى که اینجا شد و آن موافقین و مخالفین که صحبت کردند بدون تردید همه از روى کمال علاقمندى نسبت به امور مملکت و خزانه مملکت بوده است. النهایه بنده که پیشنهاد کفایت مذاکرات کردم چون عضو کمیسیون بودجه بودم خواستم توضیح بدهم که تصور نفرمائید روى این 149 فقره مستمرى و وظیفه‌ای که برقرار شده است کوچکترین قصور یا تعلل در مطالعه و در اوضاع هر یک پرونده شده باشد چندین ماه است یک سال بیشتر است که این کار معوق مانده است و جا دارد که این کمک از طرف مجلس شورای ملی به وراث یک عده‌ای که با صداقت و تقوى و نداشتن و ناتوانیشان که دلیل صداقتشان است خدمت کرده‌اند و چیزى نداشته‌اند به عقیده بنده مجلس شورای ملی از آنها حق‌گزارى می‌کند و غیر‌ممکن است یک شاهى از عواید مملکت بدون جهت به کسى بدهد باور بفرمائید‌

+++

اولین دفعه‌ای که این لایحه را دیدم متأثر شدم ولى بعداً آنجا گفتم باید اسم این را گذاشت تلاش معاش عده‌ای از آقایان فرمودند که اینها فقیر و مستمندند و مجلس شوراى ملى با این قصد انشاءء که به مستحق حقش را اداء می‌کند یعنى مردمى که به این مملکت خدمت کرده‌اند و امروز هم دچار شکستگى مزاج و ناتوانى هستند بایستى فکر آنها بود تا جوان‌ها امروز امشیت خاطر داشته باشند که فردا مملکت از آنها حق گزارى خواهد کرد.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد عمیدى نورى بنده در ماده واحده عرض دارم.

نایب رئیس - از شما هم جلوتر بودند حالا ماده واحده مطرح است آقاى مهدى ارباب موافقید؟

مهدى ارباب - بله موافقم.

نایب رئیس - خیلى خوب آقاى پرفسور جمشید اعلم موافقید؟

پرفسور جمشید اعلم - بلى موافقم.

نایب رئیس - آقاى دکتر مشیر فاطمى موافقید؟

دکتر مشیر فاطمى - ینده با بعضى قسمت­هایش مخالفم.

نایب رئیس - مخالفید صحبت بفرمائید.

دکتر مشیر فاطمى - آقاى عمیدى­نورى فرمودند در اینجا بعضى اشخاص هستند که اتفاقاً استحقاق دارند بنده خودم اطلاع دارم که مرحوم آقاخان اشرفى که مدت‌ها در این مملکت وزارت و استاندارى کرد و در آخر هشتاد هزار تومان قرض و چندین دلار دارد و هیچ چیزى هم ندارد خانه‌اش گرو است و از روزى که مرحوم شده است باید با قرض ورثه او زندگى خود را اداره کرده‌اند ولى متأسفانه براى بعضى اشخاص تبعیض زیاد شده که این کار درست درنمى‌آید شما به پنج نفر بچه یک مردى که 40 سال به این مملکت خدمت کرده است هزار تومان می‌دهید که براى تحصیل آنها هم درست در نمی‌آید ولى در مقابل یک نفر در ماه هزار تومان می‌دهید باید این تبعیض را از بین ببرید و این لایحه براى وراث مستخدمین است همه ما هم موافقیم متأسفانه ما گیر کرده‌ایم توى لایحه‌ای که چهار تا ناباب در آن گذاشته‌اند.

نایب رئیس - آقاى مهدى ارباب بفرمائید.

مهدى ارباب - بنده به طور کلى حضور آقایان عرض می‌کنم که اگر به نظر بیاورید لوایح زیادى مربوط به امور مالى این مجلس مطرح شده است و به تصویب بنده معافیت‌‌هایی که در سال شاید میلیون‌ها تفاوت وصول براى خزانه مملکت هست به تصویب رسیده براى کمک به یک طبقاتى این حدودى که معین شده با زندگى امروز واقعاً دردى را زیاد دوا نمی‌کند این خودش مشوق درستکاران است یعنى اگر اشخاصى درستکار بودند از یک منافعى در وقتى که قدرت مزاجیشان کافى است صرف‌نظر کردند بعد یک یک دستگاهى هست که اینها را تشویق می‌کنند به طورى که آقایان تصدیق فرمودند و ذکر خیرتان را در اینجا به زبان جارى می‌کنند که فلان شخص پاک و پاکدامن بوده و در نهایت پاکدامنى انجام وظیفه کرده و امروز بیاد او هستیم بنابراین اگر یکى دو نفر به نظر بعضى از آقایان یک قدرى اضافه هست آنقدر در پیرامون قوانینى که ما تصویب می‌کنیم و گذشت‌هایی که کردیم زیاد مهم نیست، البته در ‌اصلاح قوانین استخدامى و بازنشستگى امیدواریم به حال بقیه خدمتگزاران مملکت توجه بشود و بنده تصور می‌کنم که این قسمت‌ها اینقدرها هم داراى اهمیت نیست به فرض اینکه یک نفر دو نفر در بین این جمعیت 10 تومان 20 تومان اضافه بگیرد براى رعایت حال آنهایی که حقشان را می‌گیرند مهم نیست عقیده بنده این است که بیشتر از این اصرار نورزیم.

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده پس از مذاکره یک نفر موافق و مخالف مذاکرات کافى باشد محمد على مسعودى

نایب رئیس - بفرمائید مسعودى عرض کنم چون بنده در کمیسیون بودجه بودم آنجا هم همینطور که گفته شد بیانات آقاى عمیدى نورى و آقاى رامبد و همچنین سایر آقایان یک بیانات اساسى است و جناب آقاى دکتر امیر حکمت که فرمودند که قانون باید کلیت داشته باشد این یک بحث بسیار صحیحى است ولى واقعاً 90 درصد این اشخاصى که براى آنها مستمرى در این لایحه منظور شده اگر آقایان پرونده‌هاشان را ملاحظه بفرمایند. بدون تردید فوراً رأى خواهند داد خدا شاهد است که ما در کمیسیون بودجه تمام پرونده‌ها را نگاه کردیم بنده خودم اول چند موضوع را اعتراض کردم ولى بعد متوجه شدم که این براى اشخاص بیچاره و مستمند است که یکى از آنها را حالا بنده مثال می‌زنم، بنده خودم در نظرم هست یک کارمندى جناب آقاى دکتر امیر حکمت سال گذشته در وزارت اقتصاد ملى نامه‌رسان بود نفت ریخت خودش را آتش زد و به دار زد. 5 تا بچه دارد و ممر اعاشه مطلقاً ندارد 350 تومان براى این زن و پنج بچه‌اش منظور کردیم که دولت در لایحه 250 تومان منظور کرده بود و از طرف کمیسیون بودجه گفته شد رفتند و رسیدگى کردند در بودجه‌شان تجدیدنظر کردند و 100 تومان اضافه کردند نظایر این بدبخت‌ها را ما آنچه که اطلاع داشتیم به دولت فشار آوردیم رفتند با وزراتخانه‌های مربوطه‌شان صحبت کردند و علاوه کردند سى چهل نفر را که می‌شناختند و آنها واقعاً 95 درصدشان اصلاً ممر اعاشه ندارند بیچاره و بدبخت هستند (یک نفر از نمایندگان - ایشان قبول دارند) بلى خواستم عرض کنم که آقایان بدانند و علم و یقین داشته باشند حالا اگر سه نفر را ملاحظه می‌فرمائید که حقوق‌هایشان علاوه‌تر است خوب این چیزى بوده است که دولت آورده است و ما علاوه نکردیم از جهت اشخاص بیچاره و بدبخت فشار آوردیم و علاوه کردیم بنابراین تمنى می‌کنم که چون اینها زندگیشان بد است ولنگ هستند رأى بدهید به این لایحه که زودتر بگذرد چون بعد از ماده واحده تازه آقایان می‌توانند پیشنهاداتى بدهند و طول می‌کشد این استدعاى بنده است که رأى بدهید.

نایب رئیس - آقاى عمیدى­نورى بفرمائید.

عمیدى­نورى - بنده خیلى تشکر می‌کنم از جناب آقاى مسعودى که پیشنهاد کفایت مذاکرات دادند و توضیح فرمودند که 95 درصدش صحیح است و 5 درصد ممکن است صحیح نباشد و بنده هم معتقدم که از همین جهت 5 درصد باید مذاکرات پیش بیاید تا این 5 درصدى که خود پیشنهاددهنده هم معتقد است که صحیح نیست و ممکن است قابل بحث باشد این قسمت را بحث کنیم چون قانون را نمى‌شود گفت 5 درصد صحیح باشد پنج درصد درش تردید باشد قانون باید صد درصد صحیح باشد براى اینکه این قانون است و باید اثر صحیح داشته باشد من هم نسبت به این لایحه اتفاقاً نسبت به 95 درصدش مخالف نبودم نسبت به پنج درصد آن مخالف نبودم نسبت به پنج درصد آن مخالف بودم و به طورى که به عرض رساندم اینجا مذاکرات کافى شد راجع به دو نفر آقایان مولیتور و راول دلگرد مستشاران بلژیکى فرمودند چون ارز برخش گران شده می‌خواهیم به حقوق آنها مقدارى اضافه کنیم بنده انصاف می‌طلبم لایحه‌ای که راجع به ورثه یک عده کارمند متوفى است چه ربطى دارد به مولیتور که یک روزى اینجا کار کرده است بعد هم رفته است به خانه‌اش در بلژیک زندگى می‌کند این ارتباط به این لایحه ندارد شما مقدمه لایحه را که بخوانید روح مطلب چیز دیگرى است سینه‌‌هایی که پاره می‌شود و چاک زده می‌شود و آقایان دفاع می‌کنند همه صحبت از ورثه متوفى است اما وقتی که توى لایحه نظر می‌کنیم می‌بینیم افزایش حقوق آقاى مولیتور است و سه فقره هم کمک هزینه تحصیل براى سه نفر که خودشان می‌توانند تحصیل بکنند که به هر کدام ماهى هزار تومان بدهند و بعد هم براى تقاعد دو سه نفر هزار تومان اضافه کرده‌اید بنده با این پنج درصد که یکى یکى اقلامش را عرض کردم موافق نیستم که جزو این لایحه باشد و پیشنهادى هم در این مورد داده‌ام این پنج درصد از صد درصد که آقاى مسعودى هم موافق هستند که ربطى به این لایحه ندارد و به طورى که عرض کردم سه نفر هستند که براى هر کدام ماهى هزار تومان مقرر کرده‌اند که بروند درس بخوانند و اینها زنده هستند و باباهایشان هم هستند که حقوق تقاعد‌شان را اضافه کرده‌اند اینها را با آن دو سه قسمت دیگر که عرض کردم از لایحه تفکیک بفرمائید و اما راجع به آقاى اشرفى که فرمودند از تاریخ فوت بنده موافقم ولى بنده معتقدم که براى آقاى نعمت‌اللهى هم از تاریخ فوت باشد چرا باید قائل بشویم که یکى را از تاریخ فوت بدهند و یکى را نه آن آقا که وزیر بوده به او هم ارادت داشتم و همکار من بود در دادسرا، آن یکى هم قاضى بوده است چه فرقى می‌کند باید درباره کلیه مردم قانون به یک نحو عمل بشود این است که بنده در این قسمت خواستم عرض کنم که پیشنهادى داده‌ام و قسمت‌های غیر اصولى این لایحه را که شامل این ارقام می‌شود تقاضا کرده‌ام که حذف بشود و مخالف نیستم که انجام بشود اما البته در جاى خودش و در لایحه خودش و به این جهت مذاکرات را کافى نمی‌دانم و اما اینکه آقاى معاون محترم وزارت دارایی که دو تا فوت را حساب می‌کنند که تاریخش نزدیک است و زیاد تحمیل نمی‌شود بنده هم موافقم اما این قسمت 147 اینجور نوشته شده است «افزایش 2000 ریال مستمرى ورثه مرحوم اشرف الملک فلسفى موضوع قانون وظایف و مستمرى‌ها مصوب 27 اردیبهشت ماه 1334 از تاریخ فوت قابل پرداخت است» اغلب آقایان شاید می‌دانند که مرحوم شرف الملک سى سال پیش فوت کرده است (یک نفر از نمایندگان - سى سال نیست آقا) بیست سال 25 سال است بنده خودم در عدلیه بودم وقتى که ایشان رئیس دیوان کشور بودند و بنده ایشان را می‌شناختم بیش از سى سال است ایشان فوت کرده‌اند شما اگر می‌خواهید تاریخ فوت را نسبت به تاریخهاى نزدیک بگذارید ایشان 25 سال پیش فوت کرده و اگر حقوق 25 سال را به او برگردانید.

(دکتر بینا - زندگیش خوب است؟) بنده وارد نیستم به شخص کارى ندارم بنده می‌گویم در این صورت باید همه را بگذارید از تاریخ وضع و یا تصویب این قانون در صورتی که آقا فرمودید ما فوت را راجع به کسانى در نظر می‌گیریم که تاریخ و مدتش کم باشد

+++

‌یک سال و دو سال باشد بنده می‌گویم جناب آقاى انوارى این را که شما در لایحه گذاشته‌اید ناظر به کسى است که 25 سال پیش فوت کرده است بنابراین اگر به او بخواهیم کمک کنیم یک رقم پنجاه هزار تومان در میاید و بنده فکر می‌کنم که این کار صحیح نیست و آنچه که خودتان آمدید و در اینجا گفتید این برخلاف توضیح شکا بود به این جهت بنده معتقدم که مذاکرات نسبت به این اقلامى که به نظر بنده مهم است کافى نیست و این اقلام خارج از این لایحه است که لازم دانستم که این توضیحات را به عرض برسانم.

نایب رئیس - آقاى پرفسور اعلم بفرمائید. در پیشنهاد حق دارید پنج دقیقه صحبت بفرمائید.

پرفسور اعلم - نوبت بنده که شد پنج دقیقه شد؟

عرض کنم ای کاش تمام پول‌هایی که داده می‌شد و پول‌هایی که بی‌جا خرج می‌شد مثل این لایحه این همه در آن مته بخشخاش می‌گذاشتند جمع این لایحه را اگر نگاه کنید شما می‌بینید که یک ده هزارم آن پول‌هایی که بی‌جهت خرج می‌شود نیست این پول براى یک مشت بیوه زن یک مشت بدبخت است که من طلاع دارم به نان شب خودشان محتاجند واین پول را می‌خواهند به آنها بدهند شما گنده‌ها را ول کردید می‌خواهید براى اینها مته به خشخاش بگذارید (عمیدى­نورى - مولیتور را چه می‌فرمائید) مولیتور آقا به این مملکت خدمت کرده است (بزرگ ابراهیمى - جداً خیانت کرده است) آقاى رئیس صحبت‌های آقایان جزو پنج دقیقه بنده است؟

نایب رئیس - شما صحبت‌تان را بفرمائید.

پرفسور اعلم - مولیتور بالاخره آمده و براى این مملکت خدمت می‌کرده است و او یک خارجى بود و حالا آبرویمان را در مقابل خارجى‌ها ببریم که شندرقاز به او بدهید یک وقتى دلار 3 تومان بود حالا 7 تومان شده است خوب او می‌تواند از آن استفاده کند؟ (دکتر دادفر - خدمت کرده پولش را گرفته همه خدمت کرده‌اند) به هر که خدمت کرده است بدهید او سى سال عمرش را در اینجا گذرانیده است. شما اگر رفته بودید آنجا خدمت بکنید چنین توقعى نداشتید شما رفته بودید آنجا درس بخوانید هزار جور ادعا داشتید این شخص اینجا خدمت کرده کار کرده این حرف‌ها چیست؟ بالاخره بنده از آقایان استدعا دارم این پول مال یک مشت بیوه زن بدبخت است واله بالله من اطلاع دارم بعضى از وراث این اشخاص به نان شبشان محتاجند و بسیار اشخاص محترمى هستند اینها مردمان آبرومندى بودند و همه‌تان سر تعظیم به آنها فرود میاوردید آقاى اشرفى در این مملکت خدمت کرده و چیزى ندارد بیائید به او کمک کنید و جاى دیگر اگر دولت مخارجى داشت آن وقت مته به خشخاش بگذارید این شندرقاز که جاى این همه بحث و گفتگو نیست.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به کفایت. مذاکرات در ماده واحده آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم این اصلاحات در ماده واحده به عمل آید: پیشنهاد می‌نمایم قسمت 39 و 40 که ناظر به افزایش حقوق براى افراد زنده است و همچنین قسمت 42 و 43 و 65 و 142 که ناظر به افزایش حقوق تقاعد چند نفر است و همچنین قسمت 56 و 93 و 143 که اقلام برقرارى خرج تحصیل‌های افراد زنده­ای است که ورثه کارمند دولت نبوده‌اند حذف گردد و در قسمت‌های 86 و 125 و 147 که مربوط به مستمرى ورثه متوفى می‌شود از تاریخ فوت منظور شود. عمیدى­نورى‏

نایب رئیس - آقاى عمیدى­نورى

عمیدى نورى - بنده پیشنهادى که داده‌ام در تکمیل عرایضى است که در دو مرتبه به عرض نمایندگان محترم رسانیدم بنده با جناب آقاى پرفسور و تمام آقایانى که طرفدار این هستند که ورثه این اشخاص بدبخت هستند و باید به آنها کمک بشود جداً طرفدار و موافقم (دکتر رضایی - لغت بدبخت را در مورد اینها به کار نبرید اینها حقشان است) کاملاً صحیح است دلیل بنده هم این است که اینها کسانى هستند که اینها کفیل خرج داشته‌اند و فوت کرده است البته باید به اینها کمک کرد و به همین جهت است که بنده با اساس این لایحه موافقم این اقلامى که مورد پیشنهاد بنده است تمامش ناظر به کسانى است که مربوط به ورثه کارمند متوفى نیست یعنى مربوط به آن قسمتى که مجلس شورای ملی کمال علاقه را دارد و خود بنده هم رأى می‌دهم نیست (دکتر بینا - آن موارد را یکى یکى بفرمائید) خواهش می‌کنم توجه بفرمائید می‌خوانم یکى بنده پیشنهاد دادم راجع به فقرات 38 و 39 (باقر بوشهرى - در پیشنهاد فرموده بودید 39 و 40) ببخشید 38 و 39 است تقاضا می‌کنم که در پیشنهاد هم اصلاح بفرمائید قسمت 38 را مى‌خوانم «افزایش حقوق وظیفه آقاى راول دلکرد مستشار بلژیکى علاوه بر مبلغ 1750 ریال دریافتى فعلى از بودجه کل گمرک چهل هزار ریال» (پرفسور اعلم - براى هشتصد تومان؟)

البته جناب آقاى پرفسور براى هشتصد تومان، ما که نماینده ملت هستیم زحمت می‌کشیم به ما نباید گفت که چرا مته به خشخاش می‌گذارید باید بگذاریم وظیفه ما است که نظارت در خرج بکنیم وظیفه ما است که دقت در لوایح بکنیم این دو قسمت ارتباطى به این قانون ندارد جناب آقاى مخبر توضیح فرمودند که اینها چون حقوقشان را به ارز می‌گرفتند و ارز تفاوت قیمت پیدا کرده ما مى‌خواهیم آن را تأمین کنیم و فرمودند از نظر تفاوت بهاى ارز ما می‌خواهیم اصلاح کنیم من نمی‌دانم 1750 ریال چه جور تفاوت ارزش چهار هزار ریال می‌شود (مشایخى - عرض کردم مبلغى بابت تفاوت ارز است) پس بنابراین این استدلال صحیح نیست اما اگر بخواهید که به مولتیور ولگرد خرج اضافه بدهید جایش جاى دیگر است لایحه‌اش را بیاورید با کمال میل (صفارى - پس با اصلش مخالف نیستید؟) ابدا جایش اینجا نیست قسمت دوم راجع به افزایش حقوق تقاعد این اشخاص است که در قسمت 42 و 43 و 142 نوشته شده است توجه بفرمائید بنده می‌خوانم «افزایش حقوق بازنشستگى آقاى محمود قدس (شیخ‌الاسلام سابق) علاوه بر 349 ریال که فعلاً از صندوق بازنشستگى دریافت میدارند از محل بودجه وزارت فرهنگ ماهى سه هزار ریال» (دکتر بینا - قطعاً معلم بوده است) در قسمت 43 «افزایش حقوق بازنشستگى آقاى علی محمد فره‌وش (مترجم همایون) علاوه بر 4170 ریال که فعلاً از صندوق بازنشستگى دریافت می‌دارند از محل بودجه وزارت فرهنگ ماهى سه هزار ریال» و 142 «افزایش حقوق بازنشستگى آقاى نصرالله منشى خوانسارى کارمند بازنشسته وزارت دادگسترى علاوه بر مبلغ 292 ریال دریافتى فعلى از صندوق بازنشستگى از بودجه اداره کل ثبت اسناد ماهیانه دو هزار ریال» این 4 قسمت را بنده معتقدم مربوط به افزایش حقوق تقاعد است فردا آن قانون تقاعد را می‌آورید اینجا قانون که گذشت این سه نفر به اضافه تمام مستخدمین از رقم بیشترى هم استفاده می‌کنند و آن وقت اینها از دو تا حقوق استفاده می‌کنند یک جا اینجا شما به ایشان اضاف می‌دهید و یکجا هم که قانون تقاعد می‌آید مشمول آن اضافه می‌شود و آن را خواهند گرفت بنابراین جاى این چند رقم در این لایحه نیست براى اینکه آنها هر چهار نفر زنده هستند و ورثه کارمند متوفى محسوب نمی‌شوند این قیمت دوم پیشنهاد بنده بود قسمت سوم مربوط به افزایش خرج تحصیل براى سه نفر که در بند 56 می‌نویسد «افزایش کمک هزینه تحصیلى آقاى سلطانعلى شمس ملک آراء علاوه بر مبلغ 2525 ریالى که فعلاً دریافت می‌دارند مادام که مشغول تحصیل می‌باشد از محل بودجه وزارت کشور دو هزار ریال» بعد در بند 93 «کمک هزینه تحصیلى آقاى پرویز فلاح بردبار ده هزار ریال» و در بند 143 «کمک هزینه تحصیلى آقاى هوشنگ حق‌نویس از اول فروردین 1336 مادام که مشغول تحصیل می‌باشد از بودجه وزارت فرهنگ ماهیانه هشت هزار ریال» این سه رقم ملاحظه بفرمائید به اشخاصى است که می‌خواهند درس بخوانند کمک خرج تحصیلى است جزو بودجه فرهنگ هم نیست باید از بودجه اعزام محصل به خارجه به آنها بدهند بنده هم موافقم ولى اینجا نیست براى اینکه مربوط به کارمندان متوفى نیست این سه قسمت پیشنهاد بنده است که تقاضاى اینها را کرده‌ام به دلیل اینکه مربوط به لایحه نیست در قسمت اخیر که مربوط است به مرحوم شرفى بنده معتقد هستم باید از تاریخ فوت باشد بنده موافقم بسیار شخص شریفى بوده ورثه‌اش هم احتیاج دارد نسبت به مرحوم نعمت‌اللهى این قید نشده است (یک نفر از نمایندگان - پیشنهاد بفرمائید) نسبت به مرحوم و نسبت به دیگرى خودشان از تاریخ فوت کرده‌اند و یک نفر را نکرده‌اند اینست که بنده پیشنهاد کردم که بندهاى 86 و 147 که نسبت به این سه نفر است سه جور نباید باشد هر سه نفر باید یک جور باشد این بودجه و پیشنهادات بنده راجع به حذف دو قسمت که عرض کردم.‏

(دکتر بینا - راجع به زنده‌ها موافقیم راجع به مرده‌ها خیر) بنده به تمام اینها پیشنهاد دادم که این قسمت‌‌هایی که مربوط به این لایحه نیست از لایحه حذف بشود والا نسبت به مستمرى آقایان موافقند که بیش از این هم به آنها بدهند و این عرایضى را که من می‌کنم به این جهت است که بنده می‌خواهم قوانینى که از مجلس می‌گذرد صحیح و اصولى باشد شما وقتى لایحه را راجع به مستمرى وراث کارمندان می‌نویسید باید مربوط به آنها باشد و چیزهاى دیگر ضمن آن نباشد والا بنده نسبت به هیچ یک از این اشخاص نه نظرى دارم و نه آنها را می‌شناسم نظر من صحیح بودن آن است.

نایب رئیس - آقاى مخبر بفرمائید. پنج دقیقه می‌توانید صحبت بفرمائید.

مشایخى (مخبر) - عرض شود نظر اصولى جناب آقیا عمیدى نورى که قانون بایستى کلیت داشته باشد بسیار فرمایش متین است اما یک لایحه قانونى با لایحه مالى فرق بارز دارد اگر لایحه قانونى می‌آوردند براساس آن لایحه قانونى مستمرى براى اشخاص تعیین می‌شد و البته لازم بود ناظر بر تمام مستخدمین وراث آنها باشد این لایحه قانونى نیست یک لایحه مالى مشخص معین است براى هفتاد هشتاد نفر (بزرگ ابراهیمى - با استثناء) بنابراین آن اساس و اصل کلى که موجب توجه جنابعالى است با کمال اخلاصى که به حضرتعالى دارم و با فرمایشات اصولى که

+++

می‌فرمائید در این مورد به خصوص دو تشخیص داده است که عمر و باید توى این صورت بیاید و به او کمک بشود دولت لایحه قانونى نیاورده که شامل هزاران مستخدم جزو کادر استخدامى کشور باشد لایحه‌ای آورده است به منظور برقرارى کمک براى 149 خانواده اما راجع به آن لایحه قانونى که بعداً دولت می‌آورد ما خواستیم که براى مستمرى.

نایب رئیس - در موادى که ایراد دارند جواب بفرمائید.

مشایخى - اولاً راجع به مولیتور این نامه‌ایست که اداره کل بودجه می‌نویسد بدهید چون قسمت اعظم از عمر این مستشاران مصروف خدمت در کشور ایران شده و در حقیقت با خدمت صادقانه خود در مدتی که در گمرک کشور بوده‌اند از لحاظ حفظ حیثیت دولت شاهنشاهى خواهشمند است براى هر کدام ماهى پنج هزار ریال اضافه مستمرى پرداخت نمائید وزارت دارایی مطابق معمول مته را به خشخاش گذاشته ماهى پنج هزار ریال را کرده چهار هزار ریال این یکى دوم شماره‌هایی که ایشان قرائت کردند شماره 42 بود آقاى محمد قدس (شیخ­الاسلام) کارمند بازنشسته وزارت فرهنگ مؤسس فرهنگ اردبیل که متجاوز از بیست سال از دوران خدمت خود را افتخارى انجام داده بیش از مدت سى سال خدمت فرهنگى کرده و از تاریخ 1/ 7 با ماهى 186 ریال بازنشسته گردیده آقا این آدمى که با ماهى 186 ریال بازنشسته شده است می‌فرمائید منتظر باشد که تا دولت یک لایحه قانونى بیاورد و او از گرسنگى بمیرد. بابا دیگر امروز نمی‌تواند زندگى کند و صبر کند که جناب انوارى و وزارت دارایی و دولت و تمام سازمان‌هاى کشور جمع بشوند یک لایحه بازنشستگى بیاورند.

(بزرگ ابراهیمى - تا به امروز از گرسنگى نمرده است) این اولاً همشهرى شما است در اردبیل رئیس فرهنگ بوده و به فرهنگ شهر کمک کرده است و امروز هیچ چیز ندارد خیلى متأسفم که به اصطلاح خیلى مته توى خشخاش می‌گذاریم نمی‌شود گفت به یک کسى که 186 ریال حقوق بازنشستگى بگیر و صبر کن تا 4 سال دیگر که یک لایحه‌ای دولت بیاورد و تکلیف تو را معلوم کند آقاى مجتهدى صفارى آموزگار پیشین استان‌هاى گیلان آقایان من چه بخوانم مثل آن یارویی است که قبلاً خواندم اینجا نوشته‌اند آقاى نصرالله منشى خوانسارى هر کدام را بخوانم شما متأثر خواهید شد تمام این پرونده‌ها هست من به آقایان تصدیع نمی‌دهم اینها یک عده مردمانى هستند که دولت تشخیص داده که باید به آنها کمک بشود و ما هم در اینجا نشسته‌ایم دستگاه تشخیص نمی‌توانیم داشته باشیم کمیسیون بودجه موظف به تحقیق نیست لایحه‌ای است دولت تقدیم مجلس کرده است یک عده‌ای را مستحق کمک تشخیص داده ما پرونده‌ها را خواستیم دقت کردیم مته توى خشخاش گذاشتیم استحقاق آنها مسلم است آقا به چند نفر هم به نام کمک هزینه تشخیص می‌خواهند کمک کنند یک محصل با ماهى دویست تومان چون نمی‌تواند زندگى کند می‌گوید که به این محصل ماهى چهارصد تومان حقوق بدهید. آقا این آقاى حق‌نویس سناتور بوده است دولت تشخیص داده است که این یک مردى بوده است که به دادگسترى خدمت کرده است پسرش نمی‌تواند در آنجا زندگى کند کمکى می‌کند من یک نفر از اینها را نمی‌شناسم آقاى امیر نصرت هم نمی‌شناسند ولى اینها هستند که باید به اینها کمک کرد اگر بخواهم دوسیه‌ها را یکى یکى بخوانم باعث تصدیع است استدعا دارم این نظر اصلاحى جامع‌الاطراف که براى تمام کشور دارید از جاى اساسى‌ترى شروع بفرمائید و این لایحه را تصویب بفرمائید.

نایب رئیس - آقاى جلیلى بفرمائید.

جلیلى - موضوعى را که جناب آقاى عمیدى­نورى پیشنهاد فرمودند بنده خواستم عرض کنم مخالفتى که با پیشنهاد ایشان دارم اینست به قول معروف می‌گویند‌. آش نمی‌دهى کاسه‌اش مشکن، اگر کمک می‌کنیم لااقل آبرویشان را نریزیم بین آنهایی که اسم بردند بنده عده‌ای را می‌شناسم که با عزت نفس و با شرافت و با همت بلند زندگى کرده‌اند که امروز مستحق کمک هستند، حالا می‌آئیم زندگى و وضع خانواده و پرونده خانواده آنها را اینجا می‌گوییم که بچه‌اش نان ندارد و از گرسنگى دارد میمرد این کار مصلحت نیست اگر قبول ندارید ندهید والا بیائید پرونده اینها را اینجا بگذارید و اسم اشخاصى را ببرید این کار مصلحت نیست این اشخاصى که آقا پیشنهاد فرمودید اشخاص شرافتمندى هستند و این قانون براى اشخاص خاصى زمان خاصى و مدت خاصى آمده استدعا می‌کنم یارأیى بدهید به این ویا اگر نمی‌خواهید رأى ندهید ولى اسم اشخاص را نبرید و از وضع زندگیشان صحبت نفرمائید این عرض بنده است.

نایب رئیس - رأى باید بگیریم به این پیشنهاد و دیگر نمی‌شود در مورد آن صحبتى کرد (جمعى از نمایندگان - پس بگیرید)

عمیدى­نورى - چون مجلس مایل است بنده پس می‌گیرم (احسنت)

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام منیع ریاست مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم کلیه اضافاتى که نسبت به مستخدمین متقاعد در حال حیات است از لایحه حذف و فقط مستمرى ورثه مستخدمین متوفى به تصویب برسد.

بزرگ ابراهیمى - صدرزاده این تقاضاى حذف است.

نایب رئیس - آقاى بزرگ ابراهیمى

بزرگ ابراهیمى - بنده فکر می‌کنم که این لایحه بالاخره روى این چهار پنج نفر ممکنست فلج بشود و به این رأى ندهیم و بماند توى بوته اجمال چون با این وضع اکثریت به آن رأى نمی‌دهید چرا؟

براى اینکه یک عده‌ای اینجا هستند که شاهد اعمال آقاى مولیتور ودلگرد بودند اولش رئیس مجلس این آقایان بلژیکى‌ها را روس‌ها و انگلیس‌ها در دوران بدبختى قبل از رضاشاه به این مملکت تحمیل کردند حتى براى دربار مملکت بدون اجازه مولیتور پول نمی‌دادند حالا دولت اسم اینها را هم چپانده توى لایحه‌ای که یک عده اشخاص بیچاره و بدبخت می‌خواهند حقشان را بگیرند (مهندس شیبانى - گمرک را احیا کردند) ببخشید گمرک را احیاء کردند به نحوى که به نفع روس‌ها و انگلیس‌ها بود جناب آقاى شیبانى جنابعالى به اندازه من سن ندارید بروید بپرسید اینها احیاء کردند اما چه وقت آن موقعى که روس‌ها و انگلیس‌ها گرو داشتند بنده معتقدم براى اینکه روزى آنهایی که واقعاً حق دارند و به قول آقاى رضایی باید به آنها حق را داد یعنى آن کسانى که مستمرى می‌گیرند تصویب بشود و این مابقى اصلاً حذف بشود دولت مورد اعتماد است برود یک لایحه دیگرى بیاورد والا چه بسا ممکن است که روى لایحه رأى بگیرند و به همین دلیل که اسم آقاى مولتیور تویش هست و دولت دارد از خزانه به آنها می‌بخشد این لایحه فلج بشود بنده پیشنهاد می‌کنم که فقط مستمرى بگیرها و وظیفه‌بگیرها که حق دارند باید حقشان داده بشود و بقیه را تجزیه بکنیم.

نایب رئیس - این پیشنهاد تجزیه است آقاى دکتر بینا شما هم توضیحى دارید بفرمائید.

دکتر بینا - همینطور که اینجا بیان شد ما در بعضى موارد براى اقدام خیلى خیلى کلى صحبت نمی‌کنیم ولى در بعضى موارد مانند حقوق بازنشستگى آقاى شیخ‌الاسلام همانطورى که فرمودند ورثه او الان در زحمت هستند و یا خود او در زحمت است 349 ریال پول می‌دهند و آن 349 ریال را می‌خواهند دویست تومان بکنند و یا 24 تومان را می‌خواهند 250 تومان بکنند بنده اگر موقعیت اجازه می‌داد و نماینده حق پیشنهاد خرج داشت پیشنهاد می‌کردم بازنشستگانى که امروز با 12 و 15 تومان زندگى می‌کنند تمام حقوقشان افزوده بشود من سرهنگ شهربانى می‌شناسم که 52 تومان می‌گیرد اینها را باید چهارصد تومان بهشان بدهند آن روزهایی که اینها خدمت می‌کردند من نمی‌دانم چکار می‌کردم امروز پنجاه تومان به او پول می‌دهیم اشخاصى که خدمت کرده‌اند به این مملکت باید از بازنشستگى‌شان استفاده بکنند امروز حقوق بازنشستگى بالا رفته است یک سرهنگ نمی‌تواند با 52 تومان زندگى بکند بنده از دولت می‌خواهم که تمام حقوق بازنشستگانى که به ترتیب قدیم بیست تومان و سى تومان می‌گیرند در مدت معینى بیاورد و براى زندگى آنها فکرى بکند و اصلاً بنده مخالفم از این 24 تومان و 12 تومان و 28 تومان یک چیزى هم بزنیم.

نایب رئیس - این پیشنهاد مذاکره ندارد در رأى نهایی که می‌خواهیم بگیریم جنابعالى آقاى بزرگ ابراهیمى این مواد را علیحده کنید دو تا رأى می‌گیریم یکى براى این مواد و یکى هم براى تمام لایحه حالا پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده لایحه برقرارى مستمرى و وظایف اضافه شود. تبصره دولت مکلف است در ظرف مدت سه ماه از تاریخ تصویب این قانون لایحه‌ای حاکى از مقررات عمومى نسبت به برقرارى مستمرى و وظایف وراث کارمندان متوفاى دولت که استحقاق دارند جهت تصویب تقدیم مجلس نماید. مهندس هدایت‏

نایب رئیس - آقاى مهندس هدایت

مهندس هدایت - بنده این پیشنهاد را یک دفعه دیگر قرائت می‌کنم که آقایان توجه بفرمایند دولت مکلف است که در ظرف مدت 3 ماه از تاریخ تصویب این قانون لایحه‌ای حاکى از مقررات عمومى نسبت به برقرارى مستمرى و وظایف وراث کارمندان متوفاى دولت که استحقاق دارند جهت تصویب تقدیم مجلس نماید آقایان نمایندگان محترم همه خسته‌اند ولى از مذاکرات بنده اینطور استنباط کردم که همه آقایان با برقرارى مستمرى کافى جهت وراث کارمندان متوفى موافق هستند و بیشتر نگرانى آقایان با برقرارى مستمرى کافى جهت مراث کارمندان متوفى موافق هستند و بیشتر نگرانى آقایان از این است که عده از کارمندان متوفاى دولت و وراث آنها در این صورت نیستند و از حیث معاش در زحمت هستند و یک مقررات عمومى همانطور که جناب آقاى رامبد فرمودند لازمست و یک لایحه عمومى که وقتى کارمندى فوت می‌کند در صورتی که استحقاق داشته باشد و ورثه داشته باشد مطابق حقوق آخرى که دریافت می‌کرده است به آنها کمک بشود اینست که استدعا می‌کنم این تبصره را تصویب بفرمائید که یک تکلیفى براى دولت باشد و یک لایحه عمومى دولت بیاورد براى برقرارى و وظیفه و مستمرى طبق حقوقى که کارمند می‌گرفته و دیگر خاصه خرجى نشود همه به یک نسبت استفاده کنند.

+++

نایب رئیس - آقاى انوارى موافقید با پیشنهاد ایشان.

انوارى (معاون وزارت دارایی) - یک چنین لایحه‌ای در دست تهیه است تا یک هفته دیگر لایحه‌اش تقدیم خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى مهندس هدایت پیشنهاد خودتان را مسترد فرمودید؟

مهندس هدایت - آقاى معاون وزارت دارایی قبول کردند که دولت چنین لایحه‌ای تهیه کرده است بنابراین اگر مجلس تصویب کند ضررى نکرده است.

نایب رئیس - آقاى دکتر دادفر مخالفید؟ بفرمائید

دکتر دادفر - مخالفت بنده با این پیشنهاد از دو نظر است اولاً مکلف کردن دولت به یک امرى که معلوم نیست خرجش براى دولت چقدر خواهد بود و این پیشنهاد هم پیشنهاد خرج است و شاید براى دولت مقدور نیست (صحیح است) ثانیاً دولت را مجلس خیلى مکلف کرده است و تا به حال به آن تکلیف‌های قانونى عمل نشده است بنابراین یک عمل بیهوده‌ای راهى مجلس تکرار کند صحیح نیست سوم این است که آقا وقتى فکر می‌کنم که هیچ کس با این لایحه بالمآل مخالف نیست این مذاکراتى که آقایان اینجا فرمودند مخصوصاً جناب آقاى دکتر بینا که چرا ما مته به خشخاش می‌گذاریم به اصطلاح فقها دلیل نقضى است مثل اینکه ما بگوئیم کسى که 20 روز روزه‌اش را خورده است روز بیست یکم هم بخورد و این صحیح نیست براى هر خرجى باید محل عایداتى پیش‌بینى کرد ایشان پیشنهاد کرده‌اند که دولت صورت تمام مستمرى بگیران را بیاورد و تمام اشخاصى که متوفى هستند دولت را مکلف کرده است که صورت را بیاورد باید فکر کنید که از چه محلى باید بپردازد و بنده می‌خواهم توجه ایشان را جلب کنم که همه‌اش نباید ایجاد خرج کرد فکر عایدات را هم باید کرد صد میلیون تومان پول شما در صندوق تقاعد بدون استفاده مانده شما بیائید یک بانک بازنشستگى تشکیل بدهید و از محل او سالیانه ده میلیون هفت میلیون عایدات در نظر بگیرید و بین مستخدمین دولت تقسیم کنید هى خرج هى خرج نمی‌شود بودجه مملکت را بیرون ریخت بنابراین بنده با این پیشنهاد مخالفم به دلیل اینکه ایجاد خرج زیاد براى مملکت کردن خوب نیست

دکتر بینا - واقعاً فرمایشات شما خیلى مربوط بود.

نایب رئیس - آقاى مهندس هدایت به پیشنهاد خودتان باقى هستید.

مهندس هدایت - رأى بگیرید.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عده کمترى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به لایحه قانونى اضافه شود. تبصره به منظور رعایت اصول و یکسان نمودن ماده واحده برقرارى کلیه مستمرى‌ها و اضافات مذکوره در ماده واحده از تاریخ فوت کارمند متوفى باشد. مهندس فروهر

نایب رئیس - این پیشنهاد خرج است بحث ندارد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم در قسمت 86 راجع به مستمرى ورثه مرحوم نعمت‌اللهى رئیس سابق شعبه یک دادگاه جنایی مرکز اضافه بشود از تاریخ فوت عمیدى نورى معاون وزارت دارایی بنده قبول می‌کنم‏

نایب رئیس - آقاى عمیدى نورى احتیاج به توضیح ندارد با اینکه پیشنهاد خرج است ولى دولت خودش قبول کرده است فقط باید رأى بگیریم. آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. حالا رأى می‌گریم به ماده واحده با اصلاحاتى که شده آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. چون لایحه مالى است عین لایحه براى اظهارنظر به مجلس سنا فرستاده می‌شود و رأى نهایی پس از بازگشت از مجلس سنا با ورقه خواهد بود.

8 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

نایب رئیس - جلسه راختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه ساعت 9 خواهد بود.

(مجلس پانزده دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295195!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)