کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 130 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هیجدهم فروردین ماه 1330  

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 24 و 27 اسفند

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان : آشتیانی‌زاده - برومند - کشاورز‌صدر

3 - معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه و پیشنهاد اعلان حکومت نظامی خوزستان به وسیله آقای علاء نخست وزیر .

4 - بیانات آقای دکتر مصدق

5 - بیانات آقای اردلان راجع به جواهرات پشتوانه اسکناس

6 - طرح و خاتمه مذاکره گزارش کمیسیون‌های بهداری و دارایی راجع به اجرای منع استعمال مشروبات الکلی و تریاک

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 130

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هیجدهم فروردین ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 24 و 27 اسفند

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان : آشتیانی‌زاده - برومند - کشاورز‌صدر

3 - معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه و پیشنهاد اعلان حکومت نظامی خوزستان به وسیله آقای علاء نخست وزیر .

4 - بیانات آقای دکتر مصدق

5 - بیانات آقای اردلان راجع به جواهرات پشتوانه اسکناس

6 - طرح و خاتمه مذاکره گزارش کمیسیون‌های بهداری و دارایی راجع به اجرای منع استعمال مشروبات الکلی و تریاک

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

 

مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 24 و 27 اسفند

رئیس - صورت غایبین جلسه گذشته قرائت مى‌شود.

غایبین با اجازه آقایان: اورنگ. دولتشاهى. سالار سنندجى. صاحب‌جمع. فرامرزى. حاذقى. طباطبایى. شادلو. عباسى‏

غایبین بى‌اجازه آقایان محمود محمودى. قبادیان. منصف. نصرتیان. قهرمان. اقبال. سودآور. محمد ذوالفقارى. رستم گیو. خزیمه علم‏

دیرآمدگان با اجازه- آقایان: مرتضى حکمت. سرتیپ‌زاده. اسلامى. پیراسته.

دیر‌آمدگان بى‌اجازه: آقایان - ابریشم‌کار- مهدى ارباب. حسن اکبر. هراتى. سلطانى. تیمور‌تاش‏.

رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى هست؟ (گفته شد خیر) صورت مجلس دو جلسه پیش تصویب شد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان آشتیانى‌زاده ‏- برومند و کشاورز ‌صدر

رئیس - سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند آقاى آشتیانى‌زاده‏‏

آشتیانى‌زاده ‏- قبل از شروع به بیاناتم می‌خواستم خاطر محترم نمایندگان را از یک موضوع بسیار مهمى‌که شاید الان یا فردا در شرف انجام باشد مطلع کنم آن موضوع مربوط به منافع حیاتى ملت ایران است و آن عبارت از تصمیمى است که در واشنگتن بین انگلستان و ممالک متحده آمریکا راجع به نفت ایران گرفته می‌شود (رفیع - به ما مربوط نیست) (کشاورز ‌صدر - بیجا می‌کنند به آنها مربوط نیست) هر کس در هر نقطه دنیا هر نوع تصمیمى راجع به هر موضوعى که مربوط به ملت ایران باشد بگیرند از اعتبار ساقط است (صحیح است) و خود ملت ایران حق دارد راجع به سرنوشت خود تصیم بگیرد (صحیح است) (محمد‌على مسعودى - مجلس به اتفاق آرا تصمیم گرفت هیچ کس هم حق ندارد اظهارى بکند) این یکى دوم موضوع دیگرى است مقدمه عرض می‌کنم که آقایان جبهه ملى توجه بفرمایند و آن این است که دیروز یکى از روزنامه‌نویسان جبهه ملى با بنده مصادف شد و گفت شما حق ندارید با دولت آقاى علاء مخالفت کنید و من شخصاً نامزد انتخابات خوار ورامین هستم و با کمک جبهه و دولت آقاى میرزا حسین‌خان علائى کاندید و انتخاب خواهم شد (دکتر شایگان - شخصش را بفرمایید) اجازه بفرمایید عرض می‌کنم و آقاى دکتر هومن هژیر ثانى مرا به حضور اعلیحضرت همایونى معرفى کرده براى نامزدى انتخابات خوار و ورامین (امامى‌ اهرى - دکتر هومن مرد بسیار درست با‌شرف و تحصیلکرده است) همه با‌شرف هستند اصلاً هیئت حاکمه ایران صادر کننده شرافت به تمام دنیا است ما همه با‌شرفیم (اردلان - انتخابات با مردم است آقا) بنده می‌خواستم به سهم خودم با عجز حضور دولت ابد مدت اظهار بکنم که مطلقاً بنده از هیچ جاى ایران در دوره آینده کاندید انتخابات نیستم و بارم از این حیث سبک است و دوره گذشته هم که آمدم اینجا براى این بود که بتوانم حقایقى را به عرض ملت ایران برسانم (کشاورز ‌صدر - اگر مردم انتخاب کنند چطور؟) و خود بنده هم به آن کاندید جبهه ملى که کاندید آقاى دکتر هومن هم هست کمک می‌کنم ما اگر

+++

در گذشته از والا‌حضرت اشرف گله می‌کردیم اشتباه می‌کردیم معلوم می‌شود که اصلاً آن اتمسفر و فضاى دربار و دولت‌هاى سابق این طور اقتضا می‌کند که در انتخابات مداخله بشود و لیست تهیه بشود (سنندجى - موضوع انتخابات در بین نیست) بنده عرض کردم که خاطر آقایان محترم مستحضر باشد (نور‌الدین امامى - اگر تو را از ورامین وکیل نکنند تو را از خوى وکیل مى‌کنیم) حکومت نظامى را ملغى کردند (چند نفر از نمایندگان - بلى) مبارک است یک اعلام جرمى است که خدمت آقاى رئیس تقدیم مى‌کنم روزى که آقاى میرزا حسین‌خان علائى (نمایندگان - علاء) (نور‌الدین امامى- جناب دارد خان هم ندارد) با آن وضع عجیب و غریب عنوان ریاست وزرایى انتصابى پیدا کرد نظر به سابقه متوجه شدم که باز هیئت حاکمه ایران در صدد اجرای یک نقشه خطرناکى به نفع اجانب بر آمده است. آقایان بنده از یک رئیس‌الوزرای مقتدر و حتى قلدر و مستبد نمى‌ترسم تاریخ مشروطیت ایران سراسر حاکى از به خاک رساندن پشت این مستبدین و گردن‌کلفت‌ها از طرف ملت و مجلس و مطبوعات این کشور می‌باشد هر وقت کسى آمد و به اصطلاح قداره را از رو بست و گفت من مى‌گیرم و مى‌بندم و می‌زنم مردم هم که حلوا نیستند و افراد جامعه را نیز از خمیر نساخته‌اند،، آنها هم جمع می‌شوند اتفاق مى‌کنند و با مشت‌هاى گره کرده مجلس و مطبوعات را وادار به صف‌بندى مى‌کنند و حساب گردن‌کلفت‌ها را رسیده وکفش‌هایش را جفت مى‌کنند این است که تکلیف مجلس و مردم با این نوع حکومت‌ها یکسره و معلوم است.

اما اشخاص ضعیف و بى‌جربزه که به غلط به وطن‌پرستى و امانت مانند آقاى میرزا حسین‌خان علائى شهرت یافته‌اند (زنگ رئیس) (همهمه نمایندگان - اهانت مى‌کنند) هر وقت سر و کله‌شان پیدا می‌شود من وحشت مى‌کنم آقاى ساعد مراغه‌اى را هم یادتان هست که چقدر مرد صاف و پاک و مجرب و بیگناهى بودند ولى تجربه نشان داده است که دولت‌هایى از نوع دولت آقاى علاء بزرگ‌ترین جنایات را مرتکب شده‌اند چیزى که بیشتر سبب وحشت من می‌شود این است که این غلط‌هاى مشهور و اشخاص ضعیف و بى‌عرضه (اشاره به آقاى نخست وزیر) (رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏ در بیاناتتان رعایت نزاکت را بکنید متوجه بیاناتتان باشید) خوب بى‌عرضه‌اش را بر می‌دارم آقایان اکثریت دارید زور دارید دو سه تا سرلشکر در دولتتان هست سرنیزه هم دارید سر بنده را اینجا ببرید.

(دکتر مجتهدى - آقاى آشتیانى‌زاده‏ ادب اکثریت و اقلیت نگاه نمى‌کند) این ادب است که سرنیزه بکشند و مردم را بکشند آقاى دکتر مجتهدى؟

رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏ مواظب بیاناتتان باشید از نزاکت خارج نشوید.

آشتیانى‌زاده‏ - این غلط‌هاى مشهور و اشخاص ضعیف همگى از خانواده فراماسونرى هستند و با نقشه‌هاى خطرناکى که لژ بزرگ فراماسونرى لندن تنظیم و طرح کرده به آنها می‌دهد و به وسیله عواملى که مانند شاخه‌هاى سرطان در این کشور به پیکر ملت پیچیده‌اند غالباً وقتى سر کار می‌آیند که نقشه شومى‌در شرف تکوین است، قرارداد 1933 زد و بند با آن کودتا بعد این یکى کودتا رفتن شاه فقید و عرض می‌شود که حالا موقع نفت است و بوى نفت می‌آید (کشاورز‌ صدر - کدام کودتا؟) آقاى کشاورز‌صدر گوش کن سبزى پاک نکن گوش کن کودتا را ملت خواهد کرد (کشاورز ‌صدر - نه آن کودتا را که در آستانه بود بفرمایید) ماسک این فراماسونرى خودمانى قیافه ساده و حق به جانب آنها است و به وسیله نحوه تبلیغات خاصى که دارند همه‌شان وطن‌پرست معروف می‌شوند تا وقتى که آقایان تقى‌زاده عاقد قرارداد 1933 این نقشه خطرناک خود را بازى نکرده بودند هر جا نامى از آزادی‌خواهى وطن‌پرستى برده مى‌شد فراماسون‌ها که میان مردم ناشناس بودند آقاى تقى‌زاده را به عنوان سمبل وطن‌پرستى و آزاد‌ی‌خواهى معرفى مى‌کرند بیست سال مرور زمان و گذشت حوادث لازم بود تا قیافه حقیقى این آقا ظاهر شود و مردم ایران بدانند که حدود وطن‌پرستى و آزادی‌خواهى در قاموس این آقایان همان است که لژ بزرگ لندن معین مى‌کند.

عرض می‌شود که خواند در تاریخ آقاى نوبخت که در موقع جنگ مذهبى متعزله و شیعه‌ها و سایر شعب تسنن آن وقتی که شیعه‌هاى آل‌على خیلى از زیر کار می‌کردند مردمى یا مردمانى از این طبقه شصت سال پنجاه سال تدریس و تبلیغ مذهب جنبلى و یا شافعى و یا حنفى می‌کردند (فرامرزى - اسمش چه بود؟) من یادم نیست (فرامرزى - اسمش را نمی‌داند من می‌دانم) ولى وقتى که می‌خواستند بمیرند در موقع مردن شاگردان خود را جمع می‌کردند و می‌گفتند حق با على است (فرامرزى - البته حق با على بود حالا هم می‌گویند) (شوشترى - همیشه حق با على بود) آقاى فرامرزى من که نمی‌خواهم به اهل تسنن توهین کنم این فراماسون‌ها هم همین طور هستند بیست سال لب‌شان را پاک می‌کنند سالم می‌کنند سالم و درست و پاک راه می‌روند همه جا معروفند به وطن‌پرستى همه جا معروفند به شهرت با هر که هم بد هستند می‌گویند با وطن بد است، دزد است یا آقا بد است می‌گویند با وطن بد است (شوشترى - این مماثله درست نیست) بعد یک روز می‌آیند سر کار آن روز براى ایفاى نقش مهمى است آن وقتى است که می‌گویند حق با على است بیست سال عامل کمپانى نفت بیست سال ایشان را رزرو کرده است ایشان رزرو کمپانى نفت هستند رئیس‌الوزراى کمپانى نفت است (صفوى - این طور نیست آقاى آشتیانى‌زاده‏) اشتباه می‌فرمایید آقاى آقا میرزا حسین‌خان علائى ملقب به معین‌الوزرا یعنى این جناب نخست وزیر هم خودشان از پیروان همین مکتب می‌باشند.

از شهریور 1320 به این طرف سه نفر از قماش آقاى علاء در ایران نخست وزیر شده‌اند اول رئیس لژ فراماسون‌ها ایران و استاد آقاى حکیم‌الملک به این مقام رسید.

آقایان فراموش نکرده‌اند که در کابینه ایشان طرح قیمو‌میت ایران را به وسیله سه دولت بزرگ تهیه کرده‌اند و ایشان با موافقت بعضى از همکاران‌شان به قبول طرح استعمارى ایران تن دادند و اگر مبارزه رشیدانه شخص دکتر مصدق در جلسه شبانه وزارت امور خارجه و همکارى وکلاى آزادی‌خواه نبود امروز ایران میان سه کشور بزرگ تقسیم شده بود و کمیته سه نفرى آمریکا انگلیس و شوروى در ایران حکومت می‌کردند دوم شخص از سلسله جلیلیه فراماسون‌ها که بر مسند نخست وزیرى جلوس کرد ساعدالوزرا مراغه‌اى بود.

در دوران حکومت همین بزرگوار بود که اصول مشروطیت ایران زیر پا گذاشته شد و مجلس مؤسسان با آن وضعى که همه می‌دانند در تحت سرپرستى و لیدرى ساعد مراغه‌اى. حکیم‌الملک و تقى‌زاده را به سوى پرتگاهى سوق دادند این که اکنون تازه خطر سقوط کشور را حس می‌کنیم از تربیت یافتگان همین مکتب مرحوم عبدالحسین هژیر بود که در مدت تصدى خود میلیاردها ثروت مملکت را تعمداً به خارج از مرزهاى کشور فرستاد تا مملکت دچار افلاس و ورشکستگى مالى و اقتصادى گردید و آن همه افتضاحات و رسوایی‌ها راجع به انتخابات سنا و شورا همه در نتیجه فکر بکر آن مرحوم بود. رضى‌الله عنه‏

و این آقاى معین‌الوزرا هم جلد سوم همان کتاب فراماسونرى هستند.

رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏ وقت شما تمام شد.

آشتیانى‌زاده ‏- بنده ده دقیقه دیگر وقت می‌خواهم آقایان موافقت می‌نمایند

امامى‌اهرى - کسى موافق نیست.

آشتیانى‌زاده ‏- بنده راجع به حکومت نظامى حرف دارم.

ثقة‌الاسلامى - آن موضوع منتفى شد.

آشتیانى‌زاده ‏- نه منتفى نشد آقا جرمى است که واقع شده است از این به بعد این جرم واقع نمی‌شود؟ (زنگ رئیس)

رئیس - رأى ‏بگیریم یا می‌گذارید به وقت دیگر؟

آشتیانى‌زاده ‏- رأى ‏بگیرید آقایان جبهه ملى هم موافقند.

امینى - نسبت به دیگران اجازه دادید صحبت کردند چرا نسبت به ایشان می‌خواهید رأى ‏بگیرید؟

رئیس - براى همه رأى ‏گرفته‌ام حالا ممکن است خودشان بگذارند براى بعد در برنامه هم ممکن است حرف بزنند حالا نمی‌شود بدون رأى ‏صحبت کنند چون این سابقه می‌شود.

آشتیانى‌زاده ‏- خوب در برنامه حرف می‌زنم اعلام جرم را تقدیم می‌کنم در هر حال بنده بعد حرف می‌زنم در هر صورت منتظر آینده خیلى خطرناکى باشید.

تیمور‌تاش‏ - این صحیح است ولى مربوط به جناب آقاى علاء نیست.

آشتیانى‌زاده ‏- در دوره 14 خاطرتان رفته است آقاى تیمور‌تاش‏.

تیمور‌تاش‏ - بنده همه چیز یادم است.

آشتیانى‌زاده‏ - پس چه می‌فرمایید به هر حال اجازه ندادند ما صحبت کنیم.

رئیس - آقاى برومند بفرمایید.

برومند - بنده ساعت 5 بود که براى اسم‌نویسى آمدم بعد شنیدم آقاى آشتیانى‌زاده‏ دیشب آمده‌اند اینجا خوابیده‌اند که اسم‌نویسى کنند البته مقدمه عرایض بنده چیز دیگرى بود ولى فرمایشات ایشان بنده را وادار کرد که بنده یک موضوعى را تذکر بدهم ولى قصد هم این است که از دولت‌هاى

+++

گذشته دفاع بکنم و دولت فعلى هم که تازه روى کار آمده است خود جناب آقاى علاء کاملاً مورد اعتماد هستند (صحیح است) و کاملاً به نفع مملکت کار می‌کنند ولى قبلاً نمی‌شود قضاوت کرد ولى خوب است این آقایانى که این قدر شدید انتقاد می‌کنند اظهار نظر کنند که کى باید بیاید روى کار؟ از خارج باید بیاید روى کار (فرامرزى - زیر سر دارند) از آستین‌شان که در نمی‌آید (امامى‌اهرى - توى آستینشان هم هست خطرناک هم هست، قوام‌السلطنه) در هر حال اگر کسى را در آستین دارند خودشان دارند بنده اطلاع ندارم تصور می‌کنم که خیال خامی‌باشد حالا بنده می‌رو‌م سر مطلب خودم سال 1329 سپرى شد یک سال هم از عمر دوره شانزدهم مجلس گذشت و بسیار جاى خوش‌وقتى است که مجلس شانزده توانست قدم‌هایى به نفع مملکت و ملت بردارد قانون ملى شدن نفت را در سر تا سر کشور به اتفاق آرا تصویب کرد قوانین غیر عادلانه که بود آنها را تمام لغو کرد مانند قانون شلاق زدن به پیشه‌وران متخلف و قانون ظالمانه مطبوعات بردم جا دارد یک یادآورى به آقایان ارباب جراید بکنم آقایان اگر در نظر داشته باشند آن وقتى که براى الغای قوانین غیر عادلانه مطبوعات و تأمین‏ آزادى در مجلس متحصن بودند و موضوع هم در مجلس مطرح و مورد مذاکره بود از اغلب آقایان بنده و همچنین سایر آقایان نمایندگان محترم شنیدیم که می‌گفتند و نوشتند که ما خودمان تشکیلاتى خواهیم داد که چنانچه اشخاصى در بین ما باشند که روز نامه‌نگارى را بخواهند وسیله قرار بدهند براى اعمال اغراض شخصى یا قانون را بخواهند وسیله نظریات خصوصى قرار بدهند ما به وسیله آن تشکیلات جلوگیرى خواهیم کرد ولى متأسفانه‏ چند ماه از آن تاریخ می‌گذرد و دیده می‌شود بعضى اشخاص هستند که از مقام شامخ روزنامه‌نگارى سوء‌استفاده می‌کنند و اعمال غرض می‌کنند و نسبت به اشخاص بدون جهت و بدون دلیل از هیچ‌گونه افترا و ناسزایى خوددارى نمی‌کنند امیدواریم آقایان همان طورى که قول داده‌اند و تعهد نموده‌اند زودتر هر فکرى که کرده‌اند به مرحله عمل در بیاورند و تشکیلاتى بدهند که خودشان از اشخاص ناصالح که وارد این جبهه شده‌اند و می‌خواهند از این مقام سوء‌استفاده بنمایند جلوگیرى بکنند موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم از قرار اطلاعى که رسیده است در بعضى از ممالک خارجه موضوع ملى شدن نفت را سر تا سر ایران تأثیر‏ یک سیاست خارجى دانسته‌اند و این طور منعکس شده است که شاید سیاست مخصوص خارجى و عمال آنها در ایران این ساز را شروع کرده‌اند، این نغمه را ساز کرده‌اند لازم می‌دانم در پیش این تریبون اعلام بکنم که آنچه در مجلس شوراى ملى به اتفاق آرا تصویب شد این فقط و فقط بنا به اراده ملت بود (صحیح است) و هیچ سیاست خارجى دخالت نداشت (صحیح است) نمایندگان محترم مجلس شورای ملى و مجلس سنا هم به پیروى از افکار عمومى و بنا به انجام وظیفه به اتفاق آرا رأى ‏داد (صحیح است) و هر گونه انتشارى داده شده است و یا بشود بر‌خلاف حقیقت است (صحیح است، آفرین) موضوع دیگرى که لازم بود به عرض مجلس شوراى ملى و همچنین به عرض دولت برسانم اگر چه دولت کاملاً اطلاع دارد موضوع کارخانه‌جات اصفهان است چنانچه آقایان شنیده‌اند و به عرض‌شان رسیده در آخر سال گذشته سه کارخانه اصفهان تعطیل شد و در حدود پنج هزار کارگر بدون کار و گرسنه در خیابان‌هاى شهر اجتماع کردند و سرگردان بودند حتى یک روزى که به استاندارى رفته بودند زد و خوردى کرده بودند گر چه این موضوع در هیئت محترم دولت مطرح شده و دولت هم کمال توجه را کرده جناب آقاى دولت‌آبادى و بنده هم در جلسات‌شان شرکت داشته‌ایم و از هر جهت کمال توجه و دقت را فرموده‌اند از این جهت بنده از جناب آقاى علاء و هیئت محترم دولت تشکر می‌کنم که به اسرع اوقات به این قسمت رسیدگى کرده‌اند (فرامرزى - ظلم به رعیت کرده‌اند) هنوز تصویب‌نامه منع صدورش صادر نشده است (ارباب مهدى - نباید صادر شود) (قاسم فولادوند - نباید صادر بشود یک مملکت به نیستى می‌رود.

براى خاطر چند کارخانه‌چى فقط کمکى که به کارخانه‌جات کرده‌اند آن جایزه‌اى را که صادر کننده قائل بوده‌اند آن را حذف کرده‌اند و هیچ هم مورد نداشت بنده خودم مکرر با مدیران کارخانه‌جات پشت این تریبون مخالفت کرده‌ام ولى بالاخره چندین میلیون سرمایه ملى اینها از بین خواهد رفت (ارباب مهدى - مملکت را از بین می‌برند کارخانه جهنم از بین برود) آنهایى که صادر کننده هستند آنها هم مملکت را می‌چاپند آقاى ارباب هیچ کس نه صادر کننده و نه کارخانه‌دار براى منفعت مملکت نیست براى سود جیب خودشان است براى استفاده خودشان است در هر حال امیدوارم دولت آن طوری که صلاح رعیت و مالک و کارفرما و کارگر است تصمیمى بگیرد که این کارخانه‌جات تعطیل نشود و به مردم هم ضرر وارد نیاید (قاسم فولادوند - اگر تصویب‌نامه فوراً لغو نشود زراعت پنبه در این مملکت نمی‌شود ده میلیون رعیت براى خاطر 10 کارخانه از بین خواهند رفت) (صحیح است) (زنگ رئیس). بنده چند دقیقه از وقتم را چون آقاى اردلان می‌خواهند صحبت کنند به ایشان واگذار می‌کنم و به همین جهت عرایضم را مختصر عرض می‌کنم موضوع دیگرى که از جناب آقاى نخست وزیر استدعا دارم توجه بفرمایند این است که کارگران اصفهان باشگاهى داشتند که در آن باشگاه چند کلاس اکابر بود که کارگران در این کلاس‌ها از صبح تا پاسى از شب گذشته درس می‌خواندند- در نتیجه اختلافى که بین خودشان حاصل شده یعنى یک نفر را به نام نماینده کارگر در صورتى که نماینده کارفرما است خواستند تحمیل کنند و آنها حاضر نشده‌اند به واسطه این اختلافات به وسیله قواى انتظامى‌در آن باشگاه بسته شده است و آن کلاس‌ها چند روز است تعطیل شده است و حالا که موقع امتحانات است و آخر سال است این کلاس‌ها تعطیل است و محصلین که باید خودشان را براى امتحانات آخر سال آماده کنند آن کلاس‌ها تعطیل شده است و از کار عقب مانده‌اند استدعا می‌کنم که امر بفرمایید زودتر این کلاس‌ها باز بشود که اینها بتوانند درس خودشان را ادامه بدهند.

رئیس - آقاى کشاورز‌ صدر بفرمایید.

کشاورز ‌صدر - بنده استدعا می‌کنم که جناب آقاى نخست وزیر و هئیت محترم دولت باید به این عرایض اصولى که بنده به عرض مجلس و آقایان می‌رسانیم توجه مخصوصى بفرمایند بنده در ایام تعطیل مقدارى از روزهاى آن را در خوزستان گذراندم و مخصوصاً رفتم ببینم، تا حالا نرفته بودم، مخصوصاً رفتم ببینم وضع مردم چطور است و انعکاس ملى شدن نفت در مردم آن سرزمین که نفت براى آنها اسباب بدبختى و بیچارگى شده است چیست؟ و چه جورى است؟ خداى واحد شاهد است از قیافه رعیت، کارگر، مالک، تاجر گرفته، از اشخاص مختلف، بختیارى، لر، ساکنین همان خوزستان اساساً انبساط و خوش‌وقتى و امیدوارى می‌بارد (یکى از نمایندگان - همه جا این طور است) تمام مردم، آن شخصى که پابرهنه و بدبخت بود امیدوار شده بود آن کسى که به کلى یأس داشت امیدوار شده بود که با این تصمیم می‌رسد (صحیح است) (نریمان- تمام ایران این طور است) متأسفانه‏ در این گیر و دار در جراید مشاهده شد که اخبار و مسائلى انتشار پیدا می‌کند. یعنى اخبار و جراید مشاهده می‌شود که متأسفانه‏ مناسبت با حسن روابط دوستانه کشورها با ما ندارد و این اخبار و انتشارات را هم در قالب‌هایى می‌ریزند که شاید همه کس توجه نمى‌کند از جمله با این که دوستان بنده متذکر شده‌اند باز تکرار این مطلب را لازم می‌دانم و آن این است. شنیدم بنده و دیدم در روز نامه که چند نفر نماینده از طرف دولت انگلستان یا شرکت نفت به آمریکا رفته‌اند که با معاون وزارت خارجه آمریکا در مطالب مذاکره کنند و یکى از مسائلى که گفتگو می‌کنند راجع به موضوع نفت ایران است که مجلسین و ملت ایران ملى کرده‌اند بنده باید از اینجا به صداى بلند عرض کنم و به جناب آقاى علاء که الان سمت وزارت خارجه را دارند تقاضا کنم که یادداشت بفرستند که مطلقاً شما در اطراف یک مسئله حل شده خاتمه پیدا کرده نباید صحبت کنید (صحیح است) این به منزله مداخله در امور داخلى ما است و این منافات با روابط دوستانه و صمیمانه ما دارد (صحیح است) (آشتیانى‌زاده ‏- آن کاغذ کارگران نفت جنوب را بخوانید آنجا حکومت نظامى آقاى علاء اعلام کرده‌اند) ما با تمام ممالک دوست و همجوار می‌خواهیم صمیمیت و حسن رابطه داشته باشیم و حقوق و حدود و ثغور آنها را محترم شمرده و می‌شماریم اما در عین صمیمیت و دوستى اجازه نمى‌دهیم در امور داخلى و مسائلى که اتخاذ تصمیم در آن امر حق ملت ایران است دیگرى مداخله نماید ملى شدن نفت امرى است خاتمه یافته بر دولت و مقامات دیگر دولتى واجب و لازم است که براى عملى شدن این امر قیام و اقدام کنند یعنى تکلیف و وظیفه است اگر الآن با جناب آقاى وزیر دادگسترى کسى مشورت بکند و صحبت کند باید بگوید در اطراف این قانون ملى شدن که تصویب شده است با من حرف بزن خارج از این موضوع حق صحبت ندارى (صحیح است) سربسته پشت این تریبون اعلام می‌کنم که هیچ پشت هم اندازى و تبلیغات و انتشارات صاحبان سهام شرکت غاصب نفت ولو با پشتیبانى هر دولت بزرگ خارجى باشد نمى‌تواند در مقابل حق و اراده ملتى کهنسال که تمدن آن اسباب افتخار دنیا است مقاومت و ایستادگى نماید (صحیح است) اگر دولت کارگرى انگلستان بخواهد مستقیم یا غیر مستقیم ولو باطن و سرى به شرکت غاصب نفت جنوب کمک کند به تحقیق باید فاتحه حزب کارگرى خود را بخواند زیرا برنده‌ترین حربه حزب کار انگلستان در مقابل سیاست داخلى و بین‌المللى همانا اصل ملى شدن صنایع بوده است و بسیار مسخره و مفتضحانه است اگر بگوید

+++

اصل ملى شدن صنایع براى ما بسیار خوب است ولى براى دیگران جایز نیست (صحیح است) اگر دولت کارگرى انگلستان دست از حمایت سرمایه‌داران شرکت نفت بر ندارد کوس رسوایى خود را بر سر بازار آزادى و آزادی‌خواهى زده است (صحیح است) بنده مطلب دیگرى داشتم ولى چون جناب آقاى دکتر مصدق (آشتیانى‌زاده ‏- حامى‌کمپانى آقاى علاء هستند) همچو چیزى من نمی‌دانم (آشتیانى‌زاده ‏- بلى هست آقاى علاء حامى ‌شرکت نفت هستند) بنده توقعم از دولت آقاى علاء این است که (آشتیانى‌زاده ‏- مرده باد امضا کنندگان قرارداد 1933) بنده نمى‌خواهم تعریف و تمجید کسى را بکنم بنده آقاى علاء به خلاف آنچه که ایشان این طور نسنجیده یا به نظرشان ثابت شده مى‌گویند (آشتیانى‌زاده ‏- ایشان عضو هیئت اعزامى قرارداد 1933 بودند) بنده این طور قضاوت ‏نمی‌کنم بنده می‌گویم اگر دولت جنابعالى هر کار دیگرى می‌خواهد بکند باید هر چه زودتر شما این ملى شدن نفت را در حدود ملى شدن نفت و همین قانونى که در اینجا گذشته است اگر حق حاکمیت ما را به موجب همین قانون استیفا کنید و تأمین‏ کنید من دست و پاى شما را مى‌بوسم بنده به گذشته اشخاص و آینده اشخاص جز این مطلب که خدمت به مملکت باشد آقاى آشتیانى‌زاده کارى ندارم و به عقیده خودم یک روزی به یکى از رفقاى بسیار عزیز خودم گفتم که عادت ندارم و پشت تریبون که مى‌آیم منزجر و متنفرم اگر با عبارت زننده و الفاظ رکیک و اهانت‌آمیز حرفى بزنم آدم با دشمن خودش هم که صحبت می‌کند با کمال احترام و نزاکت و علاقمندى مطالب خود را باید بگوید (صحیح است احسنت) بنده یک قسمت از عرایضم را راجع به حکومت نظامى بود که خوشبختانه بنده شنیدم الغاء شده است و بسیار به جا و به مورد بوده است و این تصمیمى‌که قبلاً براى حکومت نظامى‌گرفته شد بى‌دقت و مطالعه بوده است چرا؟ براى این که حکومت بر دل و قلوب افراد باید پیدا کرد سرنیزه تأمین‏ امنیت نمی‌کند مردم را امیدوار کنید به حفظ حقوق مملکت در این صورت افراد مردم دست از پا خطا نمی‌کنند (صحیح است) و اغتشاش و بى‌نظمى و بى‌ترتیبى بى‌علاقگى دولت‌ها و رؤساى دولت‌ها بوده است که مردم را به عصیان و طغیان و امید داشته است و الا اگر یک رئیس دولت را ملت ایران استنباط کند که این رئیس به مملکت خودش خیانت نمی‌کند او را بى‌جهت نمی‌کشد مسلم بدانید بیخود کسى را نمی‌کشند اگر بتوانید تأمین‏ این نظر را بکنید اطمینان داشته باشید که از هزار حکومت نظامى بهتر تأمین‏ نظر ملت ایران و امنیت را کرده‌اید و از حضور جناب آقاى وزیر کشور که ایمان و عقیده به آقاى زاهدى دارم استفاده می‌کنم به این که سه نفر از آقایان ارباب مطبوعات که توقیف بودند که یکی‌شان از دوستان عزیز و صمیمى بنده بوده است و بسیار جوان با‌حرارتى است آقاى کریم پور‌شیرازى، این آقایان توقیف بوده‌اند دستور فرموده‌اید بعد از الغاء حکومت نظامى این آقایان مرخص بشوند ما در انتظار دستور و اقدام جناب آقاى علاء و دولت آقاى علاء براى این امرى که عرض کردم هستیم و اگر این کار را کردید براى حمایتتان شمشیر را روى عبا مى‌بندم‏.

3 - معرفى هیئت وزیران و تقدیم برنامه و پیشنهاد حکومت نظامى خوزستان به وسیله آقاى علاء نخست وزیر

رئیس - آقاى نخست وزیر بفرمایید.

آشتیانى‌زاده ‏- راجع به قرار داد 1933 بفرمایید. (همهمه نمایندگان) (رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏ رعایت بفرمایید) باید بگویم چه چیز را می‌خواهید مسخره کرده‌اید این همه امضا کننده قرارداد 1933 است هم‌پالکى تقى‌زاده است ایشان.

رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏ به شما تذکر می‌دهم.‏

نخست وزیر (آقاى علاء) - آقایان محترم چون بفرمان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى (آشتیانى‌زاده‏- فقط) مأموریت تشکیل دولت به اینجانب محول گردیده اینک افتخار دارم آقایان وزیران همکاران خود را به مجلس شورای ملى معرفى نمایم:

1 - آقاى وارسته وزیر دارایى (نمایندگان- مبارک است)

2 - آقاى امیر علائى وزیر دادگسترى (نمایندگان- مبارک است)

3 - آقاى دشتى وزیر مشاور (نمایندگان- مبارک است)

4 - تیمسار سپهبد نقدى وزیر جنگ (نمایندگان- مبارک است)

5 - تیمسار سرلشکر زاهدى وزیر فرهنگ کشور (نمایندگان- مبارک است)

6 - آقاى آموزگار وزیر فرهنگ (نمایندگان- مبارک است)

7 - آقاى عبدالله انتظام وزیر امور خارجه (نمایندگان- مبارک است)

8 - تیمسار سرلشکر ارفع وزیر راه (نمایندگان- مبارک است)

9 - آقاى فرمند وزیر کشاورزى (نمایندگان- مبارک است)

10 - آقاى مهندس زنگنه وزیر پست و تلگراف (نمایندگان- مبارک است)

11 - آقاى دکتر عباس نفیسى کفیل وزارت بهدارى (نمایندگان- مبارک است)

12 - آقاى مهندس حبیب نفیسى کفیل وزارت کار (نمایندگان- مبارک است)

13 - آقاى دکتر مفخم کفیل وزارت اقتصاد ملى (نمایندگان- مبارک است)

آقاى قدس معاون وزارت امور خارجه تا ورود آقاى عبدالله انتظام امور مربوطه را کفالت می‌نمایند در این موقع خطیر که زمام امور را به دست می‌گیرم از همه طرف علائم و آثار آشفتگى و تشویش و نگرانى هویدا است (صحیح است) و افق جهان و بالنتیجه آسمان ایران بس تاریک است. حتى می‌توان گفت بدون اغراق که یکى از باریکترین و حساس‌ترین مراحل تاریخ گیتى و این کشور کهنسال را می‌پیماییم. بنابراین تصدیق خواهید فرمود که جاى سخن و تطویل کلام نیست. موقع عمل و سعى و فداکارى و اتخاذ تدابیر سریع و متین است تا بعون‌الله و به توجهات ذات اقدس شاهانه و مخصوصاً با تقویت و پشتیبانى صمیمى مجلس ملى و مجلس سنا این دولت بتواند لااقل چند قدم مؤثر در راه اصلاح احوال ناگوار وطن عزیزمان بردارد (صحیح است) شکر خدا را ملت نجیب صبور هشیار ایران در طى 2500 سال زندگى پر افتخار خویش همیشه بر انواع مشکلات و مصائب و بحران‌ها فائق آمده (صحیح است) این دفعه هم به شرط اتحاد و اتفاق و حسن تفاهم بین قوه مقننه و قوه مجریه بر فساد و یأس و انقلاب غلبه خواهیم کرد و با احترام موازین دین مبین اسلام از انحطاط اخلاقى و عدم انضباط که فعلاً حکم‌فرما است جلوگیرى خواهیم نمود (صحیح است) و انشاء‌الله در اجراى منویات ملوکانه که همه در خیر ملت است توفیق حاصل خواهیم نمود.

پیوسته از قرائن و احوال چنین استنباط کرده‌ام که بیش‌تر خرابی‌ها و بحران‌ها از عدم تفاهم کامل بین مجلس و دولت پیدا شده و جلب اعتماد و تأمین‏ همکارى مجلس براى دولتى که علاقه‌اى جز به مصالح حقیقى کشور نداشته باشد و بدون شائبه و تظاهر یا جاه‌طلبى فقط خدمت به ایران را نصب‌العین خود قرار دهد چندان دشوار و سخت نباشد.

و از همین لحاظ در تنظیم برنامه از حرف به عمل پرداخته و هدف اولیه دولت را در این چند جمله به عرض مجلس می‌رسانم و تصویب آن را از آقایان محترم تقاضا می‌نمایم.

1 - از بین بردن این روح تمرد و عصبانى که نسبت به قوانین و مقررات و انتظامات پیدا شده و امنیت و آسایش را تهدید می‌کند.

2 - توجه فورى به دستگاه قضایى کشور به منظور تأمین‏ استقلال قضات و استقرار امنیت قضایى و جلوگیرى از اعمال نفوذ.

3 - سعى و اهتمام در ایجاد توازن و تعادل حقیقى بودجه و جلوگیرى از هر گونه اسراف و تبذیر در مصارف وجوه عمومى و تجدید نظر در قانون استخدام کشور و اصلاح مقررات مالیاتى بر اساس عدالت اجتماعى به نحوى که حتى‌الامکان فشار مالیات‌هاى غیر مستقیم بر طبقات ضعیف و مصرف کننده کاهش یافته و مشمولین مالیات‌هاى مستقیم نیز به تناسب درآمد واقعى و میزان استفاده آنها از سازمان‌هاى دولتى در پرداخت هزینه عمومى‌کشور شرکت نمایند.

4 - به کار انداختن و تقویت قوه تولید کشور در قسمت استخراج معادن و مخصوصاً در کشاورزى و صنایع کشاورزى که طبعاً مستلزم اصلاح اوضاع معاشى اکثریت مردم و ازدیاد رفاه و آسایش عمومى است‏.

ترویج خرده مالکین به وسیله ایجاد شرکت‌هاى تعاونى و تأسیسات کشاورزى و آبیارى و اعطاى اعتبارات با شرایط سهل به کشاورزان‏

5 - اصلاح و توسعه تعلیمات عمومى و اجرای قانون تعلیمات اجراى و تعمیم بهداشت عمومى و ارتباطات کشور

6 - سیاست خارجى دولت روشن است علاوه بر مسالمت و دوستى با تمام همسایگان و سایر ملل بر اساس احترام متقابل علاقه مخصوص داریم به منشور ملل متحد و تقویت این سازمان جهانى که شعار آن احترام آزادى و استقلال سیاسى و تمامیت ارضى ملل دنیا و تأیید‏ دموکراسى و حقوق ملل کوچک است باید حقوقمان را از این سازمان استیفا نماییم و وظایفمان را نسبت به آن دقیقاً انجام دهیم بدیهى است اهتمام خواهیم کرد لوایح مفیدى از قبیل اصلاح قانون انتخابات و استقلال شهرداری‌ها که سابقاً تقدیم شد به تصویب مجلس برسد

+++

(انشاء‌الله) اگر راجع به نفت در مواد برنامه اشاره نشده براى این است که مجلس شورای ملى و سنا در این باب تصمیماتى اتخاذ فرموده‌اند و بدیهى است دولت با در نظر گرفتن تمام جهات و جوانب آن و با مطلع شدن از تصمیمات و مطالعات آتیه کمیسیون نفت روشى اختیار خواهد کرد که مصالح ایران به حداکثر در آن مراعات شده باشد (صحیح است)

در خاتمه به آقایان اطمینان می‌دهیم که این دولت نهایت علاقه و ایمان و از خود گذشتگى آنى در انجام وظایف سنگین خود غفلت نخواهد کرد امید است با دوام و ثبات بتوان مصالحه کشور را محفوظ داشت در عین حال دلبستگى به کرسى وزارت نداریم چون منظورمان جز خدمت صادقانه به کشور و شاهنشاه معظم چیز دیگرى نیست یقین داریم مجلس شوراى ملى از تشریک مساعى خالصانه با ما براى حفظ مصالح ایران در موقع بسیار مشکلى مضایقه نخواهند کرد با دوام و ثبات و حسن تفاهم یقیناً قدم‌هاى مفیدى در انتظام و عمران و ترقى کشورمان برداشته می‌شود و در رفاه حال توده مردم کامیاب خواهیم شد (احسنت)

به طوری که به اطلاع مجلس رساندیم به واسطه نا‌امنى و تحریک و تخریب در خوزستان دولت لازم دانست در بعضى نقاط آن استان حکومت نظامى براى دو ماه برقرار نماید اکنون بر طبق قانون پیشنهادى در این باب به مجلس تقدیم می‌شود.

نخست وزیر- حسین علاء

رئیس - برنامه دولت براى چاپ فرستاده می‌شود و در جلسه آینده مطرح می‌شود. آقاى دکتر مصدق بفرمایید.

4 - بیانات آقاى دکتر مصدق

دکتر مصدق - قبلاً لازم است که از جناب آقاى علاء نخست وزیر و دوست سى ساله خود براى این که بعد از الغاى حکومت نظامى به مجلس آمده‌اند تشکر کنم چون با سوابقى که درباره اخلاق ایشان دارم راضى نمی‌شدم به مجلس بیایند و در همان وهله اول مورد اعتراض نمایندگان جبهه ملى واقع شوند.

نظر ما این است که کشورمان تا سر حد امکان از اصول دموکراسى استفاده کند و کارى نکند که به مقررات این رژیم سکته وارد شده و مملکت تا ابد با حکومت زور و قلدرى اداره شود.

در کدام یک از ممالک دموکرات براى وقوع قتلى از حکومت نظامى استفاده می‌کنند مگر نبود که چند روز قبل سوء‌قصد کنندگان به جان رئیس جمهور آمریکا بر طبق قوانین عادى محاکمه و محکوم شدند.

اگر براى هر کارى باید حکومت نظامى اعلان کنند و اگر همیشه مملکت ما تحت چنین رژیمى اداره شود چه احتیاجى به دادگسترى به این عرض و طول داریم و چه وقت ملت ایران توانست به مدارج عالى و ترقى برسد با این وضع کافى است که شخص قلدرى در رأس حکومت واقع شود و از هر کسى که نفسى در آمد او را دستگیر و در زندان شهربانى و دژبانى محبوس کنند.

نظر مجلس شوراى ملى از تعیین مدت هفت روز براى پیشنهاد به مجلس این است که اگر یک دولت آزادى‌خواه به عادت صحیحى برقرارى حکومت نظامى را احساس نمود و دلایل خود را ذکر کند و اگر در مدت مزبور از آن استفاده فورى نمود قبل از تمام شدن آن مدت آن را ملغى کند.

از این که نظریات جبهه ملى راجع به لغو حکومت نظامى مورد توجه رئیس و اعضاى این دولت واقع شده سپاسگزارم و امیدوارم که دولت با شیوه مرضیه‌ای که پیش گرفته است بتواند آمال آزادی‌خواهان و وطن‌پرستان را عملى نموده و هیچ وقت رضا ندهد که بر‌خلاف انصاف و عدالت مردم بی‌گناه در دادگاه نظامى حسب‌الامرى محکوم شوند.

بعضى چنین شهرت داده‌اند که جبهه ملى در تشکیل این دولت دخالت داشته این است در این جلسه که نمایندگان محترم و عده‌اى از هموطنان حاضرند در حضور رئیس و اعضای دولت این مطالب را قویاً تکذیب می‌کنم.‏

دخالت جبهه ملى در این دولت فقط جنبه منفى داشته است و بس و مقصود این بوده که از وزراى سابق کسى وارد این دولت نشود تا وزراى بعد بدانند که براى خدمت به مملکت لازم است احراز شخصیت کنند.

اگر وزراى دولت قبل با قرارداد الحاقى ساعد و گس مخالف بودند می‌بایست وقتی که رئیس آن دولت در سنا و کمیسیون نفت صریحاً دفاع آن قرارداد را به عهده گرفت استعفا دهند زیرا مسئولیت مشترکه اجازه نمی‌داد که با رئیس دولتى همکارى کنند که موافقت خود را با قراردادى که از طرف ملت ایران مردود شده اعلام کرده بود.

بیش از این در این باب چیزى عرض نمی‌کنم و چون در این قبیل مواقع که افق سیاست روشن نیست اشخاصى که وارد در امور حساسند گاه به مرض سکته و گاه به مرض فجاه مبتلا می‌شوند این که وصیت‌نامه خود را در بهترین محلى که بایگانى مجلس است ودیعه می‌گذارم و آن را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

آقایان نمایندگان محترم مملکت ایران باید به طریق دموکراسى و بر طبق اصول مشروطیت اداره شود دیکتاتورى مملکت ما را به روز سیاه نشانده و آن را هیچ‌ وقت ملت ایران طالب نبوده و نیست دیکتاتورى همیشه به دست بیگانگان و به نفع آنها ایجاد شده و ملت از آن بهره‌اى جز حبس و زجر و ذلت و بدبختى نبرده و نخواهد برد.

طبیعى است هر کس به مصائبى که سر او آمده واقف‌تر است.

حبس و حتى مرگ من براى خود من اهمیتى نداشته و ندارد ولى شاید تا کنون کسى مطلع نباشد که در اثر حبس من و فشار دولت دیکتاتورى دختر بیچاره‌ام مشاعر خود را از دست داد و اکنون در یکى از بیمارستان‌هاى سوئیس به سر می‌برد (باحالت تأثر) (آشتیانى‌زاده ‏- آنهایى که نچشیده‌اند نمی‌فهمند چیست) همین فرزند دلبندم زمانى که در زندان به سر می‌بردم سعى می‌کرد خود را زیر اتومبیل دیکتاتور بیندازد و جان خود را از مشقت و رنج و مذلت و بدبختى که براى او فراهم شده بود خلاص کند.

از خداوند خواهانم که دیگر ملت ایران گرفتار چنین روزهایى نشده و اولاد شما و فرزندان وطن به این دردها مبتلا نشوند (نمایندگان - انشاء‌الله)

در این مبارزه من تنها نیستم و عده دیگرى هم از همکارانم افتخار می‌کنند که در راه تعالى و ترقى وطن خود شهید شوند و آن وقت است که تمام ملت حاضر می‌شود شربت شهادت را نوش جان کند.

اکنون لازم است من از مجلس که به اتفاق آرا به ملى شدن صنعت نفت رأى ‏داده است تشکر کنم شما آقایان کارى کرده‌اید که هیچ یک از ادوار تقنینیه این مملکت نکرده است شما ثابت کرده‌اید که هر وقت منافع ایران در خطر است همه یک دل و یک زبان موافق و مخالف دوست و دشمن متفق و حتى حاضر می‌شوید که جان خود را در راه سعادت ایران فدا کنید.

شما ثابت کرده‌اید که ایرانى هیچ ‌وقت وطن خود را تسلیم خارجى نخواهد نمود و نیز مدلل نموده‌اید که هر وقت حادثه حیاتى روى دهد همه متفق‌القول و متفق‌الکلمه از منافع ایران و استقلال وطن عزیز دفاع می‌کنید (صحیح است)

اکنون لازم است که بدانید که سیاست خارجى نسبت به شما خوش‌بین نیست چون که آنها می‌خواهند مجلسى باشد که از مسائل حیاتى آنها دفاع کند و به واسطه احساساتى که در کار نفت به خرج داده‌اید در انتخابات دوره بعد با شما مخالفت می‌کنند. و اگر بتوانند نخواهند گذاشت که معتقدین به شما آرای خود را به شما بدهند

همچنان که در دوره هفتم تقنینیه نمایندگان اقلیت در خود شهر تهران انتخاب نشدند و در دوره پانزدهم که دولت قوام متصدى کار انتخابات مملکت بود نمایندگان تهران آنهایى شدند که بعد از 12 نفر اولى نوشته شده بود و بیگانگان سعى خواهند نمود که نمایندگان فعلى در انتخابات دوره 17 انتخاب نشوند و به جاى آنها اشخاصى وارد مجلس بشوند که صدى صد مجرى افکار خارجى باشند و روى همین نظر بود که در کابینه قبل بعضى اشخاص وارد شدند که معروف جامعه نبودند زیرا اشخاصى که معروف جامعه و صاحب شخصیت باشند هیچ‌ وقت حاضر نمی‌شوند سرمایه‌اى که در یک عمر تحصیل کرده‌اند در یک روز فدا کنند.

در این صورت لازم است که توجه ملت ایران را براى رأیى که داده‌اید از خود سلب نکنید و براى همیشه آن را ذخیره نمایید که این سرمایه براى شما و اولاد شما ارز هر مال و ضیاع و اعتبارى بزرگ‌تر و بالاتر است‏.

آقایان محترم و همکاران عزیز بیایید تا آخر دوره از خط مشى اخیر خود منحرف نشوید و کارى بکنیم که اصول دموکراسى در این مملکت عملى شود و ایران عزیز بتواند در سایه این رژیم به اوج ترقى و تعالى برسد و با هر گونه دخالتى ازطرف بیگانگان و باز تکرار می‌کنم با هر گونه دخالتى از طرف بیگانگان چه راست و چه چپ باید مبارزه کنید و وطن عزیز را از دستبرد حوادث بعون‌الله و رسوله محفوظ بدارید.

ما نمایندگان تهران وکالت این مردم را به ارث نبرده‌ایم و به هر کجا که رسیده‌ایم به واسطه خدمتى است که به ملت کرده‌ایم و هر کس بالقوه قابل خدمت است و امیدوارم که در بحران کنونى دنیا از خدمت به ملت صرف‌نظر نکنید چون که ملت اگر توانا شد قادر است که تمام افراد را در پناه خود حراست کند.

آقایان محترم!! شما بیایید به کعبه ملت رو کنید تا به طور قطع دو ثلث از شما را روانه خانه خود کند اگر شما عرایض من را قبول و اجرا کنید مطمئن باشید که ملت با انتخاب کسانى موافقت خواهد نمود که صمیمیت خود را در این دوره نسبت به او ثابت کند (صحیح است) اینجا بنده می‌خواستم به جناب آقاى نخست وزیر یک تذکرى بدهم و آن این است که با سوابقى که جناب ایشان در وزارت خارجه دارند باید به این نکته توجه کنند آقایانى که از این ملت ضعیف حقوق گزاف می‌گیرند

+++

و یک بودجه زیادى به آنها داده می‌شود اینها وظیفه دارند که در ممالک خارجه از مصالح ملت و از پیشامد‌هاى روز دفاع کنند (صحیح است) ما هیچ ‌وقت نمی‌شنویم که یکى از مأمورین ما در خارجه برخیزند و از مصالح مملکت حرفى بزنند صحبتى بکنند در حقیقت آنها مثل این است که هیچ ‌وقت نباید راجع به مملکت حرفى بزنند و صدای‌شان در مصالح مملکت به هیچ‌وجه در نیاید (حائری‌زاده- مرده‌اند) و مخصوصاً توجه جناب آقاى نخست وزیر را به این مسئله جلب می‌کنم که آنچه لازم است در این باب توجه بفرمایند که در این وضع حساس در این موقعى که مجلس شورای ملى صنعت نفت را ملى کرده است و یک جرایدى در اروپا با پول کمپانى نفت یک تبلیغات ناروا و یک تبلیغاتى که واقعاً بر‌خلاف مصالح ملت ایران است می‌کنند باید از طرف تمام نمایندگان ایران تکذیب بشود امیدوارم که انشاء‌الله فراموش نمی‌فرمایید و در این باب آنچه که لازمه جدیت است بفرمایید.

نخست وزیر - دستور داده شده است‏.

5 - بیانات آقاى اردلان راجع به جواهرات پشتوانه اسکناس

اردلان - آقاى رئیس بنده یک گزارشى مى‌خواستم به عرض برسانم

رئیس - راجع به بانک است بفرمایید.

اردلان - بنده از مقام ریاست اجازه خواستم که براى چند دقیقه به عرض آقایان نمایندگان محترم برحسب وظیفه‌اى که به سمت عضو ناظر اندوخته اسکناس دارم گزارشى راجع به پشتوانه جواهرات به عرض آقایان برسانم، شاید آقایان نمایندگان محترم مستحضر باشند که تقریباً 12 سال قبل که قرار بود یعنى این طور تصویب شد که علیاحضرت فوزیه که به ایران تشریف‌فرما می‌شوند یک مقدار جواهراتى را از دربار سلطنتى آمدند گرفتند که با جواهرات سلطنتى یک زینت‌آلاتى براى خاندان سلطنتى تهیه کنند و پرونده آن که در هیئت نظارت اندوخته اسکناس هست این طور نشان می‌دهد که در ظرف این مدت دولت‌هاى وقت در نظر داشتند از مجلس شورای ملى تحصیل اجازه کنند که برداشت این جواهرات به موجب یک قانونى باشد ولى چنانچه مستحضر هستید یک چنین قانونى از مجلس شورای ملى نگذشته است و باز هم پرونده امر نشان می‌دهد که هیئت‌هاى نظارت اندوخته اسکناس این موضوع را قصد داشتند به عرض اعلیحضرت همایونى برسانند، در این چند جلسه اخیر که بنده افتخار عضویت داشتم این موضوع مورد مذاکره واقع شد و ما تصمیم گرفتیم که مطلب را به عرض اعلیحضرت همایونى برسانیم و بنده با کمال مسرت باید به عرض آقایان نمایندگان برسانم به محض این که مراتب به عرض ملوکانه رسید بندگان اعلیحضرت همایونى امر فرمودند که کلیه جواهراتى که پشتوانه اسکناس بود و قانوناً نمى‌بایستى از خزانه جواهرات سلطنتى به بانک ملى ایران برگشت بنابراین در سه روز قبل عین این جواهرات مطابق آن صورتى که از سابق موجود بود برگشت داده شد و این جواهرات فعلاً در خزانه بانک ملى موجود است و بنده خواستم به نام یک نماینده مجلس شوراى ملى و عضویت نظارت از این توجه بندگان اعلیحضرت همایونى عرض تشکر بکنم و البته اعضاى هیئت نظارت اندوخته اسکناس حقیقتاً وظیفه‌شان را انجام دادند ولى به طور مسلم و یقین اگر شخص اعلیحضرت همایونى عنایت خاص نفرموده بودند وضعیت به این نحو انجام نمی‌شد و عجالتاً یک قفسه مخصوصى هم دستور داده شد که ساخته بشود براى این کار و انشاء‌الله اگر آقایان محترم هم فرصتى فرمودند تشریف بیاورند و بنده لازم بود این گزارش را به عرض آقایان برسانم.‏

6 - طرح و خاتمه مذاکره گزارش کمیسون‌هاى بهدارى و دارایى راجع به اجراى منع استعمال مشروبات الکلى و تریاک

رئیس - بنده یقین دارم که همه آقایان نمایندگان محترم علاقمند هستند که طرح مربوط به جلوگیرى از استعمال مسکرات و مشروبات الکلى مطرح بشود امروز اگر آقایان اجازه بدهند همان گزارش کمیسیون‌هایى که در این خصوص رسیده است مطرح بشود.

حائرى‌زاده ‏- باید وزراى مسئول امر باشند

رئیس - فعلاً مطرح می‌شود و اطلاع داده می‌شود که آقایان وزراى دارایى و بهدارى بیایند این هم اختیارى است که به دولت داده می‌شود کمیسیون‌ها‏ گزارش خودشان را داده‌اند

(گزارش کمیسیون بهدارى و دارایى به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بهدارى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون بهدارى با حضور آقاى وزیر بهدارى به طرح جمعى از آقایان نمایندگان مبنى بر جلوگیرى از استعمال مشروبات الکلى رسیدگى نموده و پس از مذاکرات مفصل در چند جلسه طرح تقدیمى را به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى مى‌نماید:

ماده واحده - نظر به این که در شرع مقدس اسلام شرب مواد الکلى حرام است و نظر به این که اصول بهداشت عمومى و مقررات بین‌المللى نوشیدن مواد الکلى و کشیدن تریاک و مشتقات آن را ممنوع داشته است دولت مکلف است در اسرع اوقات لایحه‌اى مبنى بر منع و تهیه و فروش و شرب مواد الکلى و همچنین منع کشت خشخاش و کشیدن تریاک و مشتقات آن را تنظیم و براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم نماید.

مخبر کمیسیون بهدارى - دکتر طبا

گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون قوانین دارایى در جلسه هفتم بهمن ماه 1329 به طرح پیشنهادى عده‌اى از آقایان نمایندگان محترم مجلس شورای ملى دائر به منع استعمال مشروبات الکلى و استعمال مواد افیونى که قبلاً در کمیسیون بهدارى تصویب گردیده بود با حضور آقاى معاون وزارت دارایى مورد رسیدگى قرار داده و ماده واحده پیشنهادى را به این شرح اصلاح و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى مى‌نماید:

ماده واحده - نظر به این که در شرع مقدس اسلام شرب مواد الکلى حرام است و نظر به این که اصول بهداشت عمومى و مقررات بین‌المللى نوشیدن مواد الکلى و کشیدن تریاک و مشتقات آن را ممنوع داشته است دولت مکلف است در اسرع اوقات لایحه‌اى مبنى بر منع و تهیه و فروش و شرب مواد الکلى و همچنین منع کشت خشخاش و کشیدن تریاک و مشتقات آن را تنظیم و براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم نماید.

مخبر کمیسیون قوانین دارایى - حسن مکرم‏

رئیس - این گزارش برگ مخالف و موافق دارد آقاى اردلان بفرمایید

امینى - از دولت کسى نیست.

رئیس – به آقاى وزیر دارایى و آقاى وزیر بهدارى گفته شد بیایند مجلس.

اردلان - بنده لازم مى‌دانم نسبت به این لایحه‌اى که قرائت شد چند نکته به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم لایحه تقدیم شده که مطرح است به این عبارت است که دولت مکلف است در اسرع اوقات لایحه‌اى مبنى بر منع و تهیه و فروش مسکرات و همچنین منع کشت خشخاش و کشیدن تریاک و مشتقات آن تنظیم و براى تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم نماید،، قبل از این که بنده به اصل مطلب بپردازم یک نکته‌ای را مقدمه عرض کنم و بعد به اصل مطلب خواهم پرداخت مخصوصاً جناب آقاى کفیل وزارت بهدارى هم تشریف دارند استدعا مى‌کنم که جنابعالى و آقاى مخبر کمیسیون توجه بفرمایید الان در حال حاضر که این قانون به تصویب مجلس نرسیده است هر فردى در خیابان‌ها مشاهده بکند ممکن است بربخورد به این دکاکین .. (در این موقع مجلس از اکثریت افتاد و پس از لحظه‌اى اکثریت حاصل شد) عرض کردم در حال حاضر انسان مواجه می‌شود که در خیابان‌ها متأسفانه‏ دکاکین بسیارى مشروب‌فروشى وجود دارد ولى در عین حال ما مى‌بینیم افرادى در این مملکت هستند که از دکان مشروب‌فروشى روزى چند بار رد می‌شوند و چشمهایشان به مشروب می‌افتد ولى لب به مشروب نمى‌زنند و از این بالاتر اشخاصى هستند که آنها را به مهمانى‌ها دعوت می‌کنند حتى به رایگان به آنها مشروب تعارف می‌کنند باز هم مشروب نمی‌خورند بنابراین یک پلیس درونى در وجود آنها هست که آنها را منع می‌کند از این که مشروب بخورند اگر ما بخواهیم این قانون حقیقتاً به موقع اجرا درآید به عقیده بنده باید آن پلیس درونى که بدون این که قانونى باشد آن را منع می‌کند از این که مشروب بخورد آن پلیس درونى را اگر که وجود ندارد در دل اشخاص به وجود بیاوریم و اگر وجود دارد و ضعیف است آن را تقویت کنیم تا این که چنین قانونى به موقع اجرا در بیاید اما این که ما چطور بتوانیم این پلیس درونى را که منع می‌کند اشخاص را که مشروب بخورند در آنها به وجود بیاوریم و تقویت کنیم آنچه بنده مطالعه کرده‌ام سه راه دارد و بنده از این که در این لایحه خواستم صحبت کنم این بود که از دولت تقاضا بکنم اگر بخواهد حقیقتاً این قانون به موقع اجرا گذاشته بشود باید این سه نکته را در نظر بگیرند نکته اولش که منع می‌کند کسى مشروب بخورد آن تعالیم مذهب اسلام است این را باید وزارت فرهنگ به طور جدى در مدارس توجه کند یعنى اطفال تا وقتى می‌روند به مدرسه به آنها بیاموزند

+++

که امر الهى منع می‌کند آنها را از مشروب خوردن (سلطان‌العلما - تمام محرمات) تمام محرمات و وقتى این نیرو را در آنها تقویت کردند این اطفال وقتى که بزرگ شدند مثل افرادى که مى‌بینند مشروب را ولى نمی‌خورند محتاج به قانون دیگر نیست یک قانونى در دل آنها از طفولیت گذارده شده است در قسمت دوم وزارت بهدارى وظیفه دارد و باید به وسیله تبلیغات به وسیله رادیو به وسیله نشریه‌هاى مفصل و مفید خودش به جامعه حالى بکند که الکل چه مضراتى دارد و وقتى که به وسایل علمى تقویت کرد فکر مردم را راجع به مضرات الکل در واقع تسهیلى نسبت به اجراى این قانون قائل شده است و اما قسمت سوم که آمار دنیا نشان می‌دهد که چرا مردم مبادرت به استعمال مشروب الکلى می‌کنند آن فقر اقتصادى است این را جناب آقاى وزیر دارایى که بنده به ایشان ارادت دارم (نور‌الدین امامى- همه به ایشان ارادت دارند) و امیدوارم در وزارت‌شان موفقیت کامل حاصل بفرمایند و شرط موفقیت یک وزیر دارایى این است که لااقل سه سال او را نگه دارند لااقل که بتواند یک نقشه‌ای را دنبال کند ایشان باید تمام کوششان در این باشد که فقر اقتصادى را از این مملکت بردارند (انشاء‌الله) براى این که این فقر اقتصادى است که گمراه می‌کند یک عده اشخاصى را که به مشروب دست می‌زنند یا به تریاک این است که بنده خلاصه می‌کنم عرایض خودم را چون نظر بنده از مخالفت با این لایحه این بود که عرض کنم اگر این سه نکته‌اى که عرض کردم دولت توجه بکند این قانون قابل اجرا است و الّا به هیچ‌وجه قابل اجرا نیست اول تعالیم مذهب اسلام است در مدارس،، دوم وزارت بهدارى به وسیله تبلیغات و نشریه و کتب خودش مضار الکل را به عامه بگوید و نکته سوم هم وظیفه دولت است که این فقر اقتصادى ما را برطرف بکند وضع اقتصادى مردم را بهبودى بخشد وقتى که این سه نکته را رعایت کردند آن وقت بسیار آسان ‏است که ما بگوییم مسکرات منع بشود و تریاک کسى نکشد و الّا با این دستگاهى که ما داریم اگر شما قانونى بیاورید ولى به این نکاتى که بنده عرض کردم توجهى نکنید آن منظورى که اصلى است حاصل نمی‌شود و منظور من این بود که این سه نکته را امروز در این لایحه به عرض برسانم و امیدوارم که وزیر و مخبر در این خصوص توجه خواهند فرمود و من هم از رأى ‏دهندگان این لایحه خواهم بود.

رئیس - آقاى امامى‌اهرى.

امامى‌اهرى - بعضى مسائل هست که از غایت وضوح احتیاجى به استدلال و اتیان دلیل و برهان ندارد یکى از آن موضوعات همین لایحه است خوشبختانه مذهب رسمى ما اسلام است (صحیح است) تعالیم اسلامى احکام شرع مقدس اسلام براى ارشاد مردم به طرف سعادت و خوشبختى است ولى متأسفانه‏ در نتیجه غفلت آن تعالیم را ما فراموش کردیم و در طاق نسیان گذاشتیم و در نتیجه تقلیدهاى کورکورانه شاید در بعضى از منهیات از سایرین هم گوى سبقت را بردیم به هر حال بنده چون اطاله کلام را در این باب زیاد جایز نمی‌دانم به طور اختصار به عرض آقایان می‌رسانم همان طور که از لحاظ مذهبى حرمتش مسلم است از لحاظ اجتماعى مضرات مشروب و تریاک قابل بحث نیست (سلطان‌العلما - و هر چیزى که مسکر باشد) و هر چیزى که مسکر باشد براى ما مایه ننگ است واقعاً مایه ننگ است که در مرکز و پایتخت مملکت اسلامى‌در خیابان‌هاى معروف در خیابان‌هاى پر جمعیت یک قرائتخانه یک کتابخانه وجود نداشته باشد ولى در هر ده قدم به ده قدم دکه مشروب‌فروشى (دکتر راجى - با یک شیره‌کش‌خانه) یا یک شیره‌کش‌خانه بدبختانه علناً و رسماً مشغول کار است بر‌خلاف قانون در صورتى که از لحاظ طبى مضراتى که گفته شده است معلوم است و به تجربه رسیده که تا چندین نسل جنون خمارى سرایت دارد و این مطلب به وسیله اطبا به وسیله اشخاصى که در این امور تجربیات کافى دارند و مطالعات دقیق دارند گفته شده معهذا نتیجه این است که ملاحظه می‌فرمایید از لحاظ سیاسى از لحاظ اقتصادى از هر جهت این قسمت را مورد بحث قرار بدهیم این از خطرناک‌ترین امراضى است که دامن‌گیر ما شده است بنده در اینجا لازم می‌دانم که از زحمات چند نفر از آقایان نمایندگان محترم که واقعاً مطابق فن خودشان عمل کرده‌اند و از آقایان دکترهایى است که در دوره گذشته‏......

رئیس - آقاى امامى تأمل بفرمایید اکثریت نیست (پس از چند دقیقه اکثریت حاصل شد) بفرمایید.

امامى ‌اهرى - در عین حال که حرمت مشروب را کسى منکر نیست معهذا بنده استعمال تریاک و مشتقات آن را خطراتش را کمتر از مشروب نمى‌دانم (صحیح است) و روى همین اصل هم از آقایان اطبا و نمایندگان طبیبى که در دوره گذشته و در این دوره مخصوصاً همشان را صرف این کرده‌اند که در قسمت تریاک و مشتقات آن یعنى استعمال آن یک قدم‌هایى بردارند خودم را موظف می‌دانم از صمیم قلب تشکر کنم و در عین حال از آقایان نمایندگان محترم که عموماً معتقد به رعایت اصول صحى و در عین حال رعایت احکام شرع مقدس اسلام هستند تمنا دارم توجهى بکنند چون مذاکرات مفصل را در این باب بى‌مورد مى‌دانم معتقدم با دادن رأى ‏موافق یک قدم اساسى به طرف اصلاح منویات بردارند (احسنت)

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکره رسیده از آقاى فولادوند بفرمایید.

غلامرضا فولادوند - به طوری که نمایندگان محترم استحضار دارند این لایحه دو شورا است و پس از تصویب پیشنهادى که بنده داده‌ام مبنى برکفایت مذاکرات لایحه به کمیسیون می‌رود و مورد شور دوم قرار خواهد گرفت و مجدداً به مجلس برمی‌گردد و از لحاظ این که اکثریت آقایان نمایندگان یعنى باید عرض کنم بالاتفاق آقایان موافقت با لایحه دارند بنده مذاکرات بیشتر را جایز نمى‌دانم و تقاضاى ختم مذاکره دارم بعد به پیشنهاد بنده که راجع به کفایت مذاکره دادم باید رأى ‏گرفت زیرا که عده زیادى از نمایندگان محترم تقاضاى مذاکره کرده‌اند.

دکتر طبا - فوریتش تصویب شده است

رئیس - فوریت ندارد ممکن است تقاضاى فوریت بشود. آقاى شوشترى‏

شوشترى - بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. بنده در اصل موضوع هم با این که آقایان انتظار نمی‌بردند و نمى‌برند براى تنظیم عبارت لایحه مخالف بودم و مخالفم زیرا دین رسمى ایران و طریقه جعفرى است و با نص قرآن کریم کلمه آوردن لایحه به عنوان منع مشروبات الکلى در مجلس شورای ملى که مجلس ایران و اسلام است متناسب نیست من مکرر گفتم ما مجرى منعیم ما طرح اجراى منع باید بیاوریم ما کوچک‌تر از آنیم که حلال خدا را که اسلام فرموده بگوییم حرام یا بالعکس آنچه را که آورده باید همان اجرا شود.

از یک طرف این لایحه یک نقایصى دارد آقاى دکتر شایگان ما یک مبحثى داریم از نظر فقاهت خمر جامد و خمر مایع روى اصل خمر جامد و خمر مایع باید بحث بکنیم یا نکنیم حالا که ما یک قانونى را براى بقاى نسل ایران و پاکى نسل ایران و اجراى احکام اسلام مجلس بالاتفاق خواهد رأى ‏داد باید پایه را طورى بگذاریم جزئیات او را طورى در نظر بگیریم که بعدها بدانند این مجلس هر قدمى برداشته است براى سعادت ملت ایران بوده است در این قدمى‌که هزاران مرتبه از نفت از هزاران استخراجات دیگر مهمتر است در این امر بالاتفاق براى کلیات موضوع چه جامد چه مایع باید قدم بردارد از این جهت این که آقا می‌فرمایند کفایت مذاکرات بشود من مى‌دانم مجلس رأى ‏خواهد داد و همه رأى ‏خواهند داد ولى جناب آقاى فولادوند اجازه بفرمایید پیشنهادتان را پس بگیرید که آقایان نمایندگان آن که طبیب است از نظر طبى روى این بحث کند آن که با قوانین اسلام آشنایى دارد موضوع را تحلیل و تجزیه و حلاجى کند و تقدیم بکند به پیشگاه با عظمت ملت ایران و وظیفه خود را در این قسمت از تعالیم اسلام با حسن نیت به نحو اوفى انجام بدهد از این جهت با کفایت مذاکرات مخالفم.‏

رئیس - باید رأى ‏گرفته شود.

مکرم - جناب آقاى رئیس بنده می‌خواستم توضیحى عرض کنم اگر اجازه بفرمایید.

رئیس - شما مخبرید می‌توانید صحبت کنید بفرمایید.

مکرم - بیاناتی که آقایان فرمودند مخصوصاً اظهارات جناب آقاى شوشترى البته کاملاً صحیح است اما بنده خواستم تذکر بدهم و یادآورى کنم که این یک طرح قانونى است از طرف یک عده از نمایندگان تقدیم به مجلس شده است مطابق آیین‌نامه که حالا ماده‌اش را عوض می‌کنم این طرح رفته است به کمیسیون‌ها‏ى مربوطه و قوانین دارایى و کمیسیون بهدارى و به تصویب رسیده است و برگشته است و این طور تصویب شده است که وزراى مربوطه لایحه‌اى براى منع استعمال مسکرات و منع استعمال تریاک با مواد معینه که تنظیم خواهند کرد به مجلس بیاورند آن وقت روى آن مواد بحث بشود تصور نمی‌کنم که هیچ یک از آقایان نمایندگان مخالف باشند با قانون منع مسکرات یا با قانون منع کشت تریاک و استعمال آن بنابراین بنده استدعا می‌کنم که همان طور که جناب آقاى فولادوند پیشنهاد کردند پیشنهاد کفایت مذاکرات را تصویب بفرمایند و این طرح قانونى را هم تصویب بفرمایند نهایت این ماده‌اى را که بنده الان عرض می‌کنم براى استحضار آقایان نمایندگان براى این است که مطابق این ماده و این تبصره جناب

+++

آقاى وزیر دارایى و و جناب آقاى کفیل وزارت بهدارى باید اظهار نظرشان را بفرمایند و آن وقت مجلس رأى ‏بدهد ماده این است:

ماده 113 - طرح قانونى مطلبى است که از طرف نمایندگان مجلس لااقل با امضاى 15 نفر پیشنهاد و در مجلس به رئیس داده می‌شود و رئیس پس از اعلام و اصول آن در جلسه علنى آن را به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌نماید و طرح مزبور قبل از ارجاى به کمیسیون طبع و توزیع خواهد شد.

تبصره - نمایندگان و دولت نمی‌توانند تصویب مطالب و مواد یک لایحه یا طرح قانونى یا گزارش را به عنوان طرح یا لایحه به صورت ماده واحده پیشنهاد نمایند در این موارد هر مطلبى که به عنوان طرح یا لایحه پیشنهاد می‌شود باید مواد و تبصره‌هاى آن جزو طرح باشد.

در ماده 115 مى‌گوید« ببخشید ماده 116 است معذرت می‌خواهم» می‌گوید در غیر مواردى که طرح قانونى مربوط به امور داخلى مجلس باشد باید به وزیر مسئول اطلاع داده شود و مذاکرات در حضور او به عمل آید و اظهار عقیده نماید و در صورت عدم حضور وزیر یا معاون او صاحبان طرح حق دارند او را مورد اخطار قرار دهند"

حالا بنده استدعا می‌کنم جناب آقاى وزیر دارایى و آقاى کفیل وزارت بهدارى اظهار نظرشان را بفرمایند و استدعا می‌کنم مجلس هم اگر مصلحت می‌داند تصویب بفرمایند تا لایحه را که تنظیم خواهند کرد بعداً بیاورند به مجلس و در مجلس درباره آن اظهار نظر بشود.

رئیس - این لایحه دو شورا است پس از آن که به کفایت مذاکرات رأى ‏داده شد پیشنهادات قرائت می‌شود ضمناً چون دولت تازه تشکیل شده است براى شور دوم مطالعه می‌کنند و عقاید خودشان را آقاى وزیر دارایى و آقاى کفیل وزارت بهدارى مى‌فرمایند آقاى دکتر طبا مخبر کمیسیون بهدارى بفرمایید.

دکتر طبا - آقایان نمایندگان محترم دقت فرمودند در این طرح که دولت مکلف شده است که پس از مطالعه در اسرع وقت یک لایحه قانونى براى منع استعمال مسکرات و تریاک بیاورد یک عده از آقایان تقاضاى فوریت این طرح را کرده‌اند این است که استدعا می‌کنم از آقایان که همین امروز این را تصویب بفرمایند.

رئیس - 15 نفر از آقایان نمایندگان باید این تقاضا را امضا کنند

دکتر طبا - امضا شده تقدیم می‌شود.

رئیس - بسیار خوب مانعى ندارد رأى ‏گرفته می‌شود به پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (عده زیادى قیام کردند) کفایت مذاکرات تصویب شد حال اگر فوریت آن برسد در مجلس مطرح می‌شود.

دکتر طبا - حاضر است و تقدیم می‌شود

رئیس - تقاضاى فوریتى به امضای 15 نفر از آقایان نمایندگان رسیده که تقاضاى فوریت کرده‌اند و قرائت می‌شود .

(به شرح زیر قرائت شد)

امضا کنندگان زیر تقاضا داریم طرح منع استعمال مواد الکلى و تریاک با قید دو فوریت مطرح شود.

رفیع - بنده مخالفم

رئیس - بفرمایید.

رفیع - طرح این لایحه با این پیشنهادى که شده و از کمیسیون‌ها آمده اگر بخواهند به فوریتش رأى ‏بگیرند بنده مخالفم این طرح هیچ معنى ندارد دولت را جداً مکلف کرده است دولت اگر دولت مسلمانى باشد در تمام این مدت خودش منع می‌کرد اگر شکى بود براى مردم که در مشروبات الکلى چه مضراتى است همین وقایعى که هر روز در این مملکت اتفاق مى‌افتد ثابت مى‌کند که چه جنایاتى از استعمال این مسکرات پیش مى‌آید حالا اگر وقت تعیین کنید که دولت مکلف است قوانینى در ظرف 2 ماه یا چهار ماه بیاورد آن وقت فوریت معنى دارد و الا حالا معنى ندارد.

رئیس - شما پیشنهاد بدهید تا تصویب شود رأى ‏گرفته می‌شود به فوریت این طرح موافقند قیام بفرمایند (اکثریت قیام کردند)

رئیس - تصویب شد. چون طرح به کمیسیون رفته است و گزارش داده فوریت دوم لازم ندارد حالا پیشنهاداتى که رسیده قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى فقیه‌زاده‏ به شرح زیر قرائت شد)

ریاست مجلس شورای ملى‏

پیشنهاد می‌کنم که عبارت بنگ هم بر لایحه منع الکل و تریاک اضافه شود- فقیه‌زاده‏‏

رئیس - آقاى فقیه‌زاده‏‏

فقیه‌زاده ‏- یکى از چیزهاى مضرى که عقل را خراب می‌کند حشیش است و این قسمت در این لایحه ذکر نشده من استدعا مى‌کنم که این را در این لایحه ذکر کنند بیش از این هم استدعایى ندارم.

دکتر طبا - اجازه مى‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

دکتر طبا - براى این که رفع اشکال بشود با موافقت آقایان بعد از کلمه استعمال تریاک و مشتقات آن بنویسیم سایر مواد مخدره جامع می‌شود و شامل آنهایى هم می‌شود که مشتق از تریاک هم نیستند.

کشاورز‌صدر - بنده مخالفم اجازه مى‌فرمایید؟

رئیس – بفرمایید.

کشاورز‌صدر - بنده مخالفتم از این جهت بود که بنگ تنها کافى نیست و این مطلبى هم که آقاى دکتر فرمودند این رشته سر دراز دارد ما باید موارد خاصه را تعیین بکنیم تا نتوانند مأمورین به این وسیله بگویند آقا سیگار دارى می‌کشى بیا یک چیزى بده و الّا الان ما قانون براى جلوگیرى وضع کشت تریاک داریم ولى اجرا نمی‌شود وقتى بیاییم در اینجا به طور کلى مواد مخدره بگوییم آن وقت وسیله‌اى است به دست مأمور که برود و مردم را لخت کند و مردم را آزار بدهد خود شما آقاى دکتر که اطلاعات طبى کافى دارید بیایید اینجا بگویید حشیش. بنگ و چیزهاى دیگر که می‌دانید اسمش را ببرید که به طور کلى یک مطلبى نباشد که وسیله آزار و اذیت مردم بشود و حیثیت مردم را ضایع بکند و اجرا هم نکنند مراد بنده این بود و اگر این را موافقت بفرمایید مخالفتم را پس می‌گیرم.‏

رئیس - رأى ‏گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى فقیه‌زاده‏ آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد چهار پیشنهاد راجع به مدت رسیده است پیشنهاد اول مال آقاى دکتر هدایتى در ظرف مدت 2 ماه پیشنهاد دوم مربوط به آقاى دکتر کاسمى است که آن هم این است که در ظرف مدت 2 ماه دولت این لایحه را تهیه کند پیشنهاد سومى مال آقاى مخبر فرهمند که در ظرف مدت یک ماه پیشنهاد چهارم که آقاى رفیع داده‌اند در ظرف مدت سه ماه اول آن پیشنهادى که مدتش کم‌تر مطرح می‌شود آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند - عرض کنم اگر میسر و مقدور بود می‌گفتم دو روز براى این که یک مسائلى است که با آن مسائل نمی‌شود تفریح کرد و وقت گذرانید شما الان تمام مفاسدتان من دنیا را می‌گویم تمام مفاسد دنیا و تمام شرارت‌ها تمام خونریزی‌ها از همین گندهایى است که شب مى‌نشینند و از همین شربتى که خودشان می‌خورند در حالت مستى بشر را به فنا سوق می‌دهد این یکى از علل است که آن روز بنده عرض کردم که آقایان انتظام که رئیس سازمان ملل متحد است باید مطرح کنند و دنیا باید روى این تصمیم بگیرند این یکى از عللى است یکى از علل بدبختى ما که ملتى ضعیف و توى سرى می‌خورد و همه جا حقش را می‌برند براى این است که آلوده‌اش کرده‌اند یک دسته‌اى را آلوده به افیون و یک دسته را هم آلوده به همین نمی‌دانم اسمش چیست (شوشترى - نگارى. الکل) بنابراین ما هر چه در این موضوع تعلل کنیم به خودمان ظلم وستم کرده‌ایم حالا بعضی‌ها شاید گرفتاری‌شان و معطلی‌شان براى این باشد که یک درآمد زیادى از این محل از بودجه دولت کسر می‌شود فرضاً سى میلیون تومان کم می‌شود بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم این راهنمایى است که به جناب آقاى وزیر دارایى و سایر آقایان می‌کنم که معطل نکنید مردم مهیا هستند هر مالیاتى را می‌دهند ولى این را قبول نمی‌کنند صرف‌نظر از معدودى که معتاد هستند و هر قیمتى را قبول دارند ولى ملت و توده مملکت حاضر نیست هر مالیاتى را قبول می‌کند شما به قند و شکر کیلویى یک ریال دو ریال مالیات ببندید با کمال رغبت می‌دهند این کسر را این مالیات جبران می‌کند معطل نشوید این یک چیزى است که مردم می‌خواهند مسلمان‌ها می‌خواهند و باید شما با جریان خواهان مردم بروید جلو اگر خلاف جریان رفتید حسابتان پاک است‏.

رئیس - آقاى تیمور‌تاش‏‏

تیمور‌تاش‏ - عرض کنم تصویب کفایت مذاکرات باعث شد که بنده نتوانستم عرایض مبسوط‌ترى در این زمینه بکنم بنابراین از موقع استفاده می‌کنم طرحى آقایان نمایندگان محترم تهیه فرموده‌اند دایر بر منع مشروبات الکلى نکته‌اى را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که دین مبین

+++

اسلام یعنى دینى که ما همه پیرو آن هستیم این عمل را فرموده و مشروبات الکلى را منع فرموده اگر انحراف حاصل بکند و مشروب بخورد و این گناه را مرتکب بشود یقین داشته باشید که قانونى را که آقایان محترم از مجلس بگذرانید مانع این عمل زشت او نخواهد شد.

رفیع - دولت عرق‌فروش نباید باشد ما به مردم چه کار داریم مردم چشم‌شان کور می‌خواهند بخورند مى‌خواهند نخورند دولت نباید لاطارى و بخت‌آزمایى درست کند دولت نباید قمار بکند.

تیمور‌تاش ‏- و اما راجع به نکاتى که جناب آقاى رفیع می‌فرمایند که دولت نباید عرق‌فروش باشد این را بنده قبول دارم و این وضع موجودى که در طى سالیان متمادى به وجود آمده است وقت لازم دارد براى این که بتواند فکر کند که از چه طرف و چه راه می‌تواند جلوى این را بگیرد جناب آقاى فرهمند یک ماه پیشنهاد کرده‌اند به نظر بنده یک ماه خیلى کم است باید بگذارید دولت با مشکلات و موانع بسیار زیادى که دارد مجال پیدا کند و سر مجال و سر فرصت با یک فکر و تدبیر عاقلانه براى جلوگیرى این کار راهى همان طوری که منظور آقایان است پیدا کند بنابراین بنده خیال می‌کنم این محدودیتى است براى دولت قائل شده‌اند و مى‌فرمایند که دو ماه و یا سه ماه مکلف است لایحه بیاورد این با مشکلاتى که دولت دارد درست به نظر نمی‌رسد دولت بنابراین پیشنهادى که مورد تصویب مجلس شوراى ملى قرار گرفته است مکلف خواهد بود این کار را بکند اجازه بدهید خودش با در نظر گرفتن مشکلات و موانع این کار انجام دهد.

رئیس - پیشنهاداتى که رسیده است یک ماه و دو ماه و سه ماه است اول به پیشنهاد کم‌تر رأى ‏می‌گیریم.‏

عده‌اى از نمایندگان - به همان پیشنهاد دو ماه رأى ‏بگیرید.

رئیس - آقاى مخبر شما با دو ماه موافقت می‌کنید و پیشنهادتان را مسترد می‌فرمایید.

مخبر فرهمند - خیر رأى ‏بگیرید.

رئیس - رأى ‏گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند آقایانى که موافقند با یک ماه مدت قیام بفرمایند (اکثریت قیام نمودند) تصویب شد یک پیشنهاد دیگر باقى است مال آقاى صدر میر‌حسینى که قرائت می‌شود.

( پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست مجلس محترم شوراى ملى پیشنهاد می‌نمایم به شرح ذیل ماده تصویب بشود.

1 - منع استعمال الکل، منع تهیه فروش، منع ورود

2 - منع کشت خشخاش، منع فروش، منع تهیه‏

صدر میرحسینى‏

رئیس - این پیشنهاد در اینجا مورد ندارد این گزارش اختیارى است که به دولت داده مى‌شود که لایحه‌اى به مجلس بیاورد وقتى که آورد آن وقت مورد پیدا می‌کند فعلاً فقط اختیارى به دولت داده می‌شود که لایحه بیاورد حالا رأى ‏نهایى گرفته می‌شود به خود این گزارش آقایانى که با این گزارش موافقند قیام بفرمایند اکثر قیام نمودند تصویب شد به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس - چون دیگر چیزى در دستور نداریم اگر آقایان موافق باشند جلسه را ختم مى‌کنیم و جلسه آینده روز سه‌شنبه و کمیسیون‌ها‏ باید انتخاب بشوند.

( جلسه ده دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294649!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)