کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هشتم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏8
[1396/05/04]

جلسه: 127 صورت مشروح مجلس سه‌شنبه 20 دى ماه 1311 (13 رمضان 1351)  

فهرست مذاکرات:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. طرح و تصویب لایحه تفریغ بودجه 1310 مجلس

3 - تصویب تجدید کنتراست مسیو دکرکر

4 - تصویب لایحه تذکره‏

5 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏8

جلسه: 127

صورت مشروح مجلس سهشنبه 20 دى ماه 1311 (13 رمضان 1351)

فهرست مذاکرات:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. طرح و تصویب لایحه تفریغ بودجه 1310 مجلس

3 - تصویب تجدید کنتراست مسیو دکرکر

4 - تصویب لایحه تذکره‏

5 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مجلس هشت ساعت و ربع بعد از ظهر به ریاست آقاى دادگر تشکیل گردید.

صورت مجلس یکشنبه هیجدهم دی ماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین بااجازه: آقایان آشتیانی - طباطبایی وکیلی - وکیل - موقر

غایبین بی‌اجازه: آقایان تیمورتاش - حاج میرزا حبیب‌الله امین - اورنگ - امیر ابراهیمی - اسفندیاری - مرتضی قلی خان بیات - ارباب کیخسرو - مصدق جهانشاهی - رهنما - بنکدار - عبدالحسین خان دیبا - دربانی - فهیمی - آقازاده سبزواری - حکمت - حاج غلامحسین ملک

دیرآمده بااجازه: آقای وثوق

دیرآمدگان بی‌اجازه: آقایان لیقوانی - روحی - امیر تیمور - مهدوی)

1. تصویب صورت مجلس‏

رئیس - غفلتى که شده است آقاى فهیمى مریض بوده‌اند و در کمیسیون مجال نشده است که تصویب کنند بعد تصویب شده است از این جهت اصلاح می‌شود. در صورت مجلس نظر دیگرى نیست (گفته شد - خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2. طرح و تصویب لایحه تفریغ بودجه 1310 مجلس شوراى ملی‏

رئیس - لایحه تفریغ بودجه 1310 مجلس شوراى ملى مطرح است. خبر کمیسیون محاسبات قرائت می‌شود.

خبر کمیسیون:

کمیسیون محاسبات در جلسه 29 آذر 1311 لایحه

+++

نمره 788 اداره مباشرات راجع به تفریغ بودجه سال 1310 مجلس شوراى ملى را تحت رسیدگى و مداقه قرار داده و با توضیحات کاملى که آقاى رئیس محاسبات در اطراف لایحه مزبور دادند بالنتیجه عیناً تصویب شده و اینک خبر آن را تقدیم می‌نماید.

ماده اول - مخارج مجلس شوراى ملى از بابت دوازده ماهه سال 1310 شمسى موافق قسمت (1) الى (3) ضمیمه بر طبق بودجه مصوبه به مبلغ ششصد و بیست و چهار هزار و ششصد و بیست و هفت تومان و پنج قران و ششصد دینار (شش میلیون و دویست و چهل و شش هزار و دویست و هفتاد و پنج ریال و شصت دینار) تصویب می‌شود.

ماده دوم - عواید مطبعه مجلس و باغ بهارستان و صورت مشروح مذاکرات مجلس از بابت سال 1310 شمسى موافق قسمت (4) ضمیمه به مبلغ هشتاد و چهار هزار و نهصد و نود و سه تومان سیصد دینار (هشتصد و چهل و نه و هزار و نهصد و سى ریال و سى دینار) بر طبق قانون بودجه سال 1311 مجلس مصوب 23 فروردین 1311 به طریق ذیل تصویب می‌شود:

از بابت مصارف سال 1310 مطبعه مجلس و صورت مشروح مذاکرات مجلس عاید خزانه مملکت مى‌ شود 50282485 قران (50282485 ریال) براى رفع نواقص و تکمیل اثاثیه مطبعه مجلس به مصرف خواهد رسید.

34710545 قران (34710545 ریال)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

84993030 قران (84993030 ریال)

رئیس - آقاى لاریجانى نظرى داشتید.

لاریجانى (خبر کمیسیون محاسبات) - بلى‏

رئیس - بفرمایید.

مخبر - نظر این بود که در آن خبرى که تقدیم شده یک جمله حذف شده که حالا عرض می‌کنم بفرمایید اصلاح شود بعد از جمله (و مداقه قرار داده) این جمله باید اضافه شود (و به اسناد خرج و دفاتر مربوطه آن رسیدگى به عمل آمده) این قسمت در خبر حذف شده تقاضا می‌کنم اضافه شود.

رئیس - این اصلاحى که می‌فرمایید در مقدمه است و در قانون تأثیرى ندارد معهذا بسیار خوب این را هم افزوده فرض می‌کنیم.

مخبر - می‌خواستم به عرض مجلس رسیده باشد که کمیسیون به اسناد لازمه خرج رسیدگى نموده.

رئیس - مذاکره در کلیات است. آقاى روحى.

روحى - بنده خواستم از آقاى مخبر با یکى از آقایان مباشرین توضیح بخواهم راجع به بعضى اوراق که در مجلس طبع می‌شود راجع به شناسایى نامه منازل آقایان نمایندگان و دفتر اطلاعات پارلمانى بنده اینها را به عقیده خودم زاید می‌دانم پول زیادى مصرف این کار می‌شود این دفتر اطلاعات پارلمانى را سایر آقایان هم اطلاع دارند یک خرج زیادى است که اداره مباشرت می‌کند یک مقدار کاغذ بیهوده مصرف می‌کنند مطبعه را معطل می‌کنند بى‌جهت. دیگر شناسایى نامه منازل آقایان نمایندگان است این هم چندان تأثیرى ندارد آقایان آنهایى که با هم مراوده دارند خانه هم را می‌دانند یا تلفن دارند و چیزهاى دیگرى که اطلاع دارند محتاج به این که هر سه ماه یک کتابچه طبع شود نیستند و یک مخارج بیهوده است که بنده زاید می‌دانم می‌شود این خرج را جاى دیگرى مصرف کنند عوض دیگر بنده راجع به بنایى بود که می‌خواستم توضیحات از آقایان مباشرین یا مخبر که مقدار بنایى چقدر بوده است پولى که از اداره بیمه گرفته‌اند چه میزان بوده است تا حالا چه مقدار خرج شده است آیا کسر دارند زیاد دارند آیا براى خرید اثاثیه و لوازم و تکمیل اینها و ضروریاتى که هست به اندازه کافى اعتبار دارند یا ندارند رویهمرفته از این بنایى تا به حال چه به دست آمده است یک قسمت دیگر هم در یکى از مواد خوانده شد (براى تکمیل اثاثیه مطبعه مجلس که به مصرف خواهد رسید) پولى که هنوز مصرف نشده بنده نمی‌دانم چطور تفریغ بودجه می‌شود چون در ماده می‌نویسد که به مصرف خواهد رسید حالا هم شما می‌خواهید این بودجه را تفریغ کنید این چه پولى است چه نواقصى داشته است و آیا پولى را که به مصرف رسانیده‌اید چطور می‌خواهند به مصرف نواقص اثاثیه مطبعه برسانند.

+++

رئیس - آقاى ارباب کیخسرو.

ارباب کیخسرو - فقره اول راجع به دفتر اطلاعات بود و شناسنامه هر دو اینها معمول سابق بوده و براى مزید اطلاعات آقایان نمایندگان و براى تسهیل طبع شده (صحیح است) راجع به بنایى که سؤال فرمودند خوب بود دقت می‌کردند این که سؤال کردند راجع به 1311 است و این لایحه تفریغ بودجه 1310 است و بنایى امسال شروع شده است و جز حساب هذه السنه خواهد بود. راجع به مطبعه که سؤال فرمودند البته ایشان در نظرشان هست در ضمن بودجه که از مجلس گذشت بودجه هذه السنه در آنجا شرط شد که از آغاز 1310 تا پنج سال اضافه عایدات مطبعه بعد از آنچه از مالیات گرفته است و پس می‌دهد به مصرف تکمیل خودش برسد و این مال 1310 است که در 1311 مصرف آن معین می‌شود از این جهت براى تغریغ بودجه لازم بوده است که معین شود چقدر زاید بوده و آن زاید براى چه مصرف منظور شده است.

رئیس - آقاى روحى.

روحى - عرض کنم نه این که بنده ندانم تفریغ بودجه مال چه سالى است در قسمت بنایى که بنده پرسید کلیات لایحه بود و بنده هم یک نفر نماینده هستم می‌خواستم اطلاعات پیدا کنم مجلس هم مطلع شود از زحماتى که امسال اداره مباشرت تحمل کرده است و قدرشناسى بکنیم و یا قصد دیگرى بنده نداشتم و می‌دانستم که این تفریغ بودجه گذشته است اعمال هذه السنه.

رئیس - آقایانى که با ورود در مواد موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد ماده اول قرائت می‌شود:

ماده اول - مخارج مجلس شوراى ملى از بابت دوازده ماهه سال 1310 شمسى موافق قسمت (1) الى (3) ضمیمه بر طبق بودجه مصوبه به مبلغ ششصد و بیست و چهار هزار و ششصد و بیست و هفت تومان و پنج قران و ششصد دینار (شش میلیون و دویست و چهل و شش هزار و دویست و هفتاد و پنج ریال و شصت دینار) تصویب می‌شود.

رئیس - اشکالى نیست (گفته شد - خیر) آقایان موافقین با ماده اول قیام فرمایند. (اکثراً برخاستند)

رئیس - تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود:

ماده دوم - عواید مطبعه مجلس و باغ بهارستان و صورت مشروح مذاکرات مجلس از بابت سال 1310 شمسى موافق قسمت (4) ضمیمه به مبلغ هشتاد و چهار هزار و نهصد و نود و سه تومان و سیصد دینار (هشتصد و چهل و نه هزار و نهصد و سى ریال و سى دینار) بر طبق قانون بودجه سال 1311 مجلس مصوب 23 فروردین 1311 به طریق ذیل تصویب می‌شود:

از بابت مصارف سال 1310 مطبعه مجلس و صورت مشروح مذاکرات مجلس عاید خزانه مملکت می‌شود.

50282485 قران (50282485 ریال) براى رفع نواقص و تکمیل اثاثیه مطبعه مجلس به مصرف خواهد رسید.

34710545 قران (34710545) ریال‏

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

84993030 قران (84993030) ریال‏

رئیس - آقاى دکتر طاهرى.

دکتر طاهرى - عایدات را پنج میلیون خواندند.

مؤید احمدى (منشى) - خیر پانصد هزار.

دکتر طاهرى - بسیار خوب عرضى ندارم.

رئیس - آقایانى که با ماده دوم موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد. مذاکره در کلیات ثانى است در آن هم اشکالى نیست (گفتند - خیر) موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ آرا به عمل آمده 82 ورقه سفید تعداد شد)

+++

رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأى 91 نفر به اکثریت 82 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی‌دهندگان آقایان : تریبت - وهاب‌زاده - تهرانی - بوشهری - عراقی - ناصری - ارکانی - تهرانچی - دکتر طاهری - ثقة­الاسلامی - طباطبایی دیبا - مولوی - شریعت‌زاده - دکتر سنگ - محمد‌علی میرزا دولتشاهی - فتحعلی خان بختیار - دکتر شیخ - دهستانی - دکتر امیر اعلم - آخوند یار‌علی - اقبال - فهیمی- محمد‌تقی خان اسعد - افخمی - ملک مدنی - هزار جریبی - محیط - حیدری - لاریجانی - مرتضی بیات - مسعودی خراسانی - روحی - بهبهانی - حسنعلی میرزا دولتشاهی - دادور - شریفی - ارباب کیخسرو - خواجوی - صفاری - پیرنیا - حاج میرزا حسین خان فاطمی - امیر عامری - دبستانی - دکتر ملک‌زاده - سید کاظم یزدی - میرزا محمد‌حسین نواب - ایزدی - افسر - دکتر ضیایی - طالش خان - علی خان اعظم زنگنه - قراگوزلو - امیر‌حسین خان بختیاری - حاج میرزا حبیب­الله امین - میرزا یانس - امیر دولتشاهی - مژده­ای - حبیبی - میرزا اسدالله فقیه - جمشیدی - ملک‌زاده آملی - فتوحی - ساکینیان - فرشی - مجد ضیایی - رضا قلی خان باستانی - مؤید احمدی - اسکندری - چایچی - اسدی - مصدق جهانشاهی - مهدوی - بیات ماکو - کفایی - مفتی - اورنگ - معتضدی - دبیر سهرابی - مخبر فرهمند - فزونی - احتشام‌زاده)

3 - تصویب تجدید کنتراست مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات‏

رئیس - آقاى وزیر مالیه.

وزیر مالیه (آقاى تقى‌زاده) - یک لایحه راجع به استخدام مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات است که کنتراتش منقضى شده است و حالا به مرخصى رفته و باید تا آخر اسفند برگردد در صورتی که کنتراتش منقضى می‌شود این را تقدیم می‌کنم و تقاضاى فوریت هم کرده‌ام نه این که خودش فورى باشد ولى وقت مضیق است از این جهت تقاضاى فوریت کرده و تمنا دارم لایحه مختصرى است آقایان توجه بفرمایند امشب بگذرد:

لایحه دولت:

ساحت محترم مجلس شوراى ملى‏

نظر به این که قرارداد استخدام مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات در آخر اسفند ماه 1311 منقضى خواهد شد براى حسن جریان امور اداره مذکوره وزارت مالیه تجدید استخدام مشارالیه را لازم دانسته لایحه ذیل را با قید دو فوریت پیشنهاد و تصویب آن را تقاضا می‌نمایند:

ماده اول - وزارت مالیه مجاز است که کنترات خدمت مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات را از اول فروردین 1312 براى مدت سه سال دیگر تجدید نماید حقوق مشارالیه سالیانه مبلغ یک هزار و چهارصد پهلوى طلا خواهد بود که نصف آن به اسعار خارجى و نصف دیگر به مظنه روز به ریال پرداخته می‌شود.

ماده دوم - علاوه بر حقوق مذکور در ماده فوق دولت‌خانه به اختیار مسیو کرکر گذاشته و یا معادل یک هزار ریال کرایه‌خانه خواهد پرداخت.

ماده سوم - در انقضاى این کنترات هر گاه قطعاً به خدمت مسیو دکرکر خاتمه داده شود مخارج مراجعت مشار‌الیه به میزان ذیل پرداخته خواهد شد:

الف - چنانچه از سرحد شوروى مسافرت نماید یکصد پهلوى طلا.

ب - در صورتی که از سرحد دیگر مسافرت کند یکصد و بیست و پنج پهلوى طلا خواهد بود ولى اگر کنترات مشارالیه در نتیجه اجراى ماده 2 قانون 23 عقرب 1301 راجع به شرایط اساسى کنترات مستخدمین خارجى فسخ شود حق مطالبه مبلغ مذکور را نخواهد داشت.

ماده چهارم - وزارت مالیه سایر شرایط کنترات را مطابق با قانون 23 عقرب 1301 و قانون 24 خرداد 1304 تنظیم خواهد نمود.

رئیس - مذاکره در فوریت است. آقاى افسر.

افسر - در فوریتش موافقم.

رئیس - آقاى ملک‏

ملک مدنى - بنده هم با فوریت موافقم.

رئیس - آقایانى که با فوریت موافقند قیام فرمایند (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد مذاکره در کلیات است. آقاى افسر

افسر - بنده چون حقوق سابقش را نمی‌دانستم چقدر است و مخارج سفر سابقش را هم نمی‌دانستم و اینجا اشاره نداشت خواستم یک توضیحى بدهند که اول چقدر

+++

بوده و حالا چقدر است می‌خواستم توضیح بدهند که بعد اظهار عقیده کنم در رأى دادن.

وزیر مالیه - حقوق سابقش ده هزار تومان بود نصفش از قرار هر شش تومانى یک پهلوى داده می‌شد بعد هم یک چیزى در وقتى که کنترات مستخدمین دیگر بلژیکى می‌گذشت بر او اضافه شد ولى البته این قدرى بیشتر از کنترات سابقش است.

رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - عرض کنم بنده می‌خواستم اولاً از آقاى وزیر مالیه استعلام کنم که ایشان در صورتی که سابق حقوش با پول خودمان بوده به عقیده بنده خیلى خوب بود این معمول همیشه بود و تغییر نمی‌کرد البته اینها خوب کار کرده‌اند یعنى مأمورین بلژیکى در گمرک ولى هیچ وقت معلوم نیست که چه وقت دوره استخدام اینها تمام می‌شود در ایران و کنترات اینها چه وقت خاتمه داده می‌شود براى این که آنها سال‌ها است که هستند و خدماتى هم کرده‌اند خدمتشان هم مورد تقدیر جامعه بوده است ولى یک وقتى هم بایستى این اداره در دست ایرانیان باشد زیرا این کار فوق‌العاده نیست که مثل راهآهن مجبور باشند متخصص از خارج بیاورند. کارهاى گمرکى یک کارهایى است که به عقیده بنده مأمورین وزارت مالیه هم می‌توانند بکنند و احتیاج نداریم که یک حقوق فوق‌العاده بدهیم و حالا هم که می‌خواهیم کنترات ایشان را تجدید کنیم مثل سایر مستخدمین که این هم یک قاعده و معمولى شده است تبدیل کنیم پهلوى که این یک مبلغ فوق‌العاده می‌شود که به عقیده بنده حالا که دولت در نظر گرفته است این کنترات را سه سال تمدید بدهد و البته در گذشته هم خوب کار کرده است و در آتیه هم خوب کار می‌کند مقصود بنده اعتراض به کار ایشان نیست ولى می‌خواستم بدانم که حقوقش حالا با گذشته چقدر تفاوت پیدا کرده و این معمول که تدریجاً دولت ایران پیدا کرده براى چیست این هم مثل سایر مأمورین محلى خودمان با ریال باید حقوقش را گرفته باشد و یکى هم موضوع خرج مسافرت است که در نظر گرفته شده صد پهلوى یا صد و بیست و پنج پهلوى داده شود یک وقتى هم مذاکره شد که این خرج مسافرت خیلى معلوم و روشن است این اندازه نیست نمی‌دانم به چه ملاحظه این متخصصین خارجى خرج سفرشان هم فوق‌العاده‌تر از سایرین باید باشد زیرا که خرج سفر فرض کنیم درجه اول باشد با سایرین که مسافرت به اروپا می‌کنند فرقى ندارد و می‌خواستم آقاى وزیر مالیه این دو سه قسمت را توضیح بدهند که خرج مسافرت ایشان چرا باید زیادتر باشد و تفاوت حقوق فعلى با گذشته چقدر است و یکى دیگر هم اگر ممکن شود مثل گذشته با ریال ایشان را کنترات کرده باشند.

وزیر مالیه - این جا عرض کردم که یک قدرى بیشتر از حقوق سابقش است و پس از مذاکره و بحث به اینجا منتهى شد این حداقل است که با او راضى می‌شود مسیو دکرکر و مصمم بود که براى این دفعه برود و بعد از این نمی‌خواست چون مکرر کنتراتش تجدید شده است و ما میل داشتیم به واسطه تجربه که پیدا کرده است به همان ترتیب راضى شود و او می‌خواست برود بعد البته یک کس دیگر هم پیدا کردیم و مذاکره کردیم که شخص دیگرى بیاوریم و او حقوقش خیلى بیش از این است بعد دست آخر گفتیم که با مسیو دکرکر اگر بتوانیم تجدید نظر کنیم البته با حقوق سابقش راضى نمی‌شود یک دلایلى هم دارد براى این که اینها هم مثل مستخدمین ما درجات و مراتب دارند و قدمت خدمت و در تجدید انتظار این را دارند که حقوق‌شان بالا برود او نسبت به قراین و اشخاصى که بلکه کمتر از او در خدمت بوده‌اند کمتر گرفته است و حالا هم کمتر می‌گیرد حالا هم با این حقوق کمتر می‌گیرد ولى البته در ایران بوده است و به اوضاع ما آشناتر است و ترتیب مالى و بودجه و همه چیز ما را می‌داند و به اینجا ختم شده است و این که فرمودند یا ریال بگیرد یا ترتیب سابق و اینها آقایان اکثرشان متوجه هستند شاید آقا هم متوجه باشند این نوع لفظى است سابق می‌گفتند فلان آدم دوازده هزار تومان می‌گیرد شش هزار تومانش را براى هر شش تومان یک پهلوى می‌گیرد و بعضى می‌گفتند خیر دوازده هزار تومان نمی‌گیرد دو هزار لیره می‌گیرد و نصف لیره‌اش را می‌فروشد همیشه این ایراد می‌شد و این صحبت

+++

می‌شد ولى بهترین فرمول و بهترین ترتیبى که براى استخدام مستخدمین خارجه اخیراً در کمیسیون معمول شده است این است که صریحاً بگویند فلان قدر ریال بگیرد فلام قدر پهلوى لیره و اینها چون بعد لیره تنزل می‌کند ترقى می‌کند و اسباب اشکال می‌شود پهلوى و ریال پول ثابتى است هیچ تغییر نمی‌کند همیشه معادل سایر پول‌های طلاى عالم است از این جهت مأمورین خارجه هیچ کدام‌شان راضى نمی‌شوند که تمام پول‌شان به ریال داده شود همیشه یا پس‌انداز است یا اهل و عیال دارند و یا یک قدرى براى مملکت خودشان حفظ می‌کنند قدرى از حقوق‌شان را ریال می‌گیرند یک قدرى لابد به پول خارجه می‌گیرند بهترین فرمولش همین است که فلان قدر پهلوى و فلان قدر ریال داده شود و این البته فاحش نیست افراط نیست براى شخص دکرکر که قدمت خدمت دارد و مدتها هم در ایران خدمت کرده است البته آقایان می‌دانند که سابق هم مأمورین بلژیکى در ایران مدتى می‌مانند همان طور که در مملکت خودشان باید ترقى کنند هر سه سال و پنج سال در اینجا هم باید ترقى کنند هر سه سال و پنج سال در اینجا هم باید ترقى کنند بلکه سابقاً اغلب مستمرى مادامالعمر می‌گرفتند و حالا منسوخ شده و فقط همین طور حقوقشان را زیاد می‌کنند اما راجع به خرج سفر و اینها که آقاى ملک مدنى فرمودند اگر مراجعه بفرمایید در کنترات سابق همیشه این طور بوده است دلیل دارد دلیلش این است که آن مللى که مردد است برای‌شان که آیا از طریق روسیه به ایران می‌تواند بیایند یا از طریق دیگر بعضی‌ها از طریق روسیه می‌آیند بعضی‌ها مسلماً از آن راه نیامده و از راه دیگر می‌آیند بعضی‌ها هم هست که ممکن است بتوانند بیایند ممکن هم هست به واسطه بعضى اتفاقات از طریق دیگر بیایند این است که گفتیم که از آن راه بیابد یک قدرى بیشتر بگیرد و میزان خرج سفر هم زیاد نیست براى هیچ کس زیاد نیست خرج سفر درست این معنى را ندارد که از آن روزى که پایش را به رکاب می‌گذارد پول بلیطش باشد آدم وقتى چندین سال در یک مملکتى هست وقتى می‌خواهد برود باید اسبابش را جمع کند در عرض راه هم ممکن است بعضى جاها توقف بکند البته یک مأمور رتبه نه ایرانى هم که می‌رود باید آبرومند برود این هم حکم یک رتبه نه ایرانى است مثل یکى از بزرگترین مأمورین و رئیس یک داده است و خرج سفرش از این‏ جهت زیاد نیست غیر از این به نظرم چیز دیگرى نفرمودند یکى راجع به خرج سفر بود که فرمودند چرا موجود است یک وقت می‌فرمایند چرا زیاد به نظر می‌آید که عرض کردم غیر از این ممکن نشده است و بعد از مذاکرات و مباحثه در آن توافق شده است.

جمعى از نمایندگان - مذاکرات کافى است.

عراقى - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

عراقى - فقط مخالفتم براى این است که به عنوان مخالفت استفاده کنم که آقاى وزیر مالیه یک توضیحى بدهند اینجا می‌نویسد نصف این حقوق بهاى طلا و نصف به ریال داده شود لغت پهلوى طلا با گذشتن یک قانونى که از مجلس گذشت ما صد ریال را عبارت می‌دانیم از یک پهلوى لغت پهلوى طلا ما در این قانون نفهمیدم مراد چیست خواستم آقاى وزیر مالیه توضیح بدهند ببینم مقصود از پهلوى طلا که در این قانون نوشته‌اند چیست.

وزیر مالیه - اگر همان قانون را مراجعه بفرمایید صد ریال طلا یک پهلوى است و هر ریال طلا اگر خودش سکه ندارد ولى نماینده یک ریال طلا است که صد تاى آن یک پهلوى است منظور از پهلوى طلا در مملکت ما همان معادل یک لیره طلاى انگلیسى یا صد و بیست و چهار فرانک فرانسه یا بیست و پنج فرانک سوییس می‌شود.

رئیس - آقایانی که مذاکرات را کافى می‌دانند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد. آقایانی که با ورود در مواد موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد. ماده اول قرائت می‌شود:

ماده اول - وزارت مالیه مجاز است که کنترات خدمت مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات را از اول فروردین 1312 براى مدت سه سال دیگر تجدید نماید حقوق مشارالیه سالیانه مبلغ یک هزار و چهارصد پهلوى طلا

+++

خواهد بود که نصف آن به اسعار خارجى و نصف دیگر به مظنه روز به ریال پرداخته می‌شود.

رئیس - آقاى شریعت‌زاده.

شریعت‌زاده - موافقم.

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - بنده می‌خواستم از آقاى وزیر مالیه سؤال کنم که به چه مناسبت سه سال انتخاب کرده‌اند آیا تصور می‌کنید که در سه سال احتیاج‌شان از مسیو دکرکر رفع می‌شود یا نه اگر می‌دانند رفع نمی‌شود چرا پنج ساله استخدام نکردهاند یا چرا کمتر استخدام نکردهاند.

وزیر مالیه - این شخص همیشه کنتراتش سه سال به سه سال تجدید می‌شده با این که بیشتر نکردیم براى این است که خود او هم موافق بود که بیش از سه سال دیگر بماند.

رئیس - آقاى ملک‌زاده.

دکتر ملک‌زاده - بنده چون اکثریت نبود خواستم یک تذکرى بدهم که آقاى وزیر مالیه توضیح بفرمایند همان اشکالى که سابقاً قبل از قانون استخدام راجع به حقوق مستخدمین داخلى بود چون یک قانون و ترتیب مسلمى در کار نبود هر کس از کار خودش ناراضى بود هر کس از حقوق خودش ناراضى و سعى می‌کردند به وسایل مختلفه بدون یک ترتیب منظمى خود را به مقامات خیلى عالى و رتبه هشت و نه برسانند و بعضی‌ها می‌خواستند بدون این که طى مراتب کنند رتبه شش و هفت به آنها بدهند متأسفانه این وضعیت حالا از براى مستخدمین خارجه پیدا شده یک وضعیت منظمى از براى استخدام‌ها و براى حقوقى که به اینها داده می‌شود از طرف دولت اتخاذ نشده است مخصوصاً چند روز پیش از این یکى از اروپاییها که سالها در ایران خدمت می‌کند و می‌خواهند کنترات او را تجدید کنند همین شکایت را پیش من می‌کرد که معلم استخدام کرده‌اند جدیداً با ماهى نهصد تومان در صورتى که یک مستخدم دیگر هست که چندین سال در کمال صمیمت و صداقت با یک معلومات کافى در اینجا خدمت کرده و حقوقش فرض بفرمایید در حدود پانصد تومان است این اختلاف و این حقوق زیاد دادن به بعضى از مستخدمینى که جدیداً استخدام کرده‌اند این یک عدم رضایت و دلسردى حقیقتاً در مستخدمینى که سال‌ها است با کمال صمیمیت خدمت کرده‌اند ایجاد کرده است بنده می‌خواستم توجه هیئت دولت را معطوف به این نکته بدانم که خوب است یک طریقه یک رویه و یک نظامنامه بالاخره یک ترتیبى هم براى مستخدمین خارجى اتخاذ کنند که رفع این اشکال بشود.

رئیس - آقایانی که با ماده اول موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود:

ماده دوم - علاوه بر حقوق مذکور در ماده فوق دولت‌خانه به اختیار مسیو دکرکر گذشته و یا معادل یک هزار ریال کرایه‌خانه خواهد پرداخت.

رئیس - آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى - توضیحى می‌خواستم در دهه دوم مرقوم شده که علاوه بر حقوق دولت یا خانه‌ای به اختیار مسیو دکرکر خواهد گذاشت یا یک هزار ریال کرایه‌خانه خواهد پرداخت این هزار یال کرایه‌خانه در سال است یا در ماه؟

امیر تیمور - مسلماً سلیقه است.

بعضى از نمایندگان - خیر ماهیانه است.

عراقى - اگر نمی‌گفتید کش داشت بهتر بود.

وزیر مالیه - خیال می‌کنم این که نوشته نشده براى این است که متبادر به ذهن باشد که کرایهخانه ماهیانه است البته اگر ماهیانه را اضافه بفرمایید بهتر است سابقاً هم ماهیانه بود در کنترات سابقش هم صد تومان بود.

مؤید احمدى - بسیار خوب.

جمعى از نمایندگان - کافى است مذاکرات.

رئیس - آقایانى که با ماده دوم با افزایش کلمه ماهانه موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثر نمایندگان برخاستند)

رئیس - تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود:

ماده سوم - در انقضاى این کنترات هر گاه قطعاً به خدمت

+++

مسیو دکرکر خاتمه داده شود مخارج مراجعت به مشارالیه به میزان ذیل پرداخته خواهد شد:

الف - چنانچه از سرحد شوروى مسافرت نماید یکصد پهلوى طلا.

ب - در صورتی که از سرحد دیگر مسافرت کند یکصد و بیست و پنج پهلوى طلا خواهد بود ولى اگر کنترات مشارالیه در نتیجه اجراى ماده 2 قانون 23 عقرب 1301 راجع به شرایط اساسى کنترات مستخدمین خارجى فسخ شود حق مطالبه مبلغ مذکور را نخواهد داشت.

رئیس - آقاى شریعتزاده.

شریعت‌زاده - به طوری که آقایان در نظر دارند بنده در ماده اول که راجع به حقوق این آدم بود موافق بودم و تصویب شد چون آن یک فلسفه داشت که یک نفرى خدمت کرده است و باید اضافه کنند اما در اینجا می‌خواستم ببینم که علت و منطق تقدیم خرج سفر یک نفر مستخدم معادل یکصد پهلوى که هزار و پانصد تومان است چیست به نظر بنده با چهل پهلوى مسافرت در کمال خوبى می‌شود کرد فرضاً او یکى از رؤساى ادارات است و خدمت کردم می‌خواهند تشویق شود پنجاه پهلوى باشد بنده می‌خواستم بپرسم آیا خرج مسافرت هم می‌شود گفت که از نقطه‌نظر خدمتى که این آدم کرده است مثل حقوق قابل افزایش است یا واقعاً خرج مسافرت یک چیزى است که براى رفع ضرورت یک خرج عادى به این شخص داده می‌شود این را می‌خواستم ببینم که اگر جهتى دارد آقاى وزیر مالیه توضیح بدهند.

وزیر مالیه - خرج سفر با قدمت خدمت و خدمت و اینها قابل افزایش نیست افزایش هم پیدا نکرده در کنترات سابق هم منظور بوده و نه تنها در کنترات سابق مسیو دکرکر بلکه در کنترات این اعضاى بلژیکى هم که زیردست مسیو دکرکر کار می‌کنند هر کدام همین طور منظور شده. همین طور کنتراتى که براى رئیس محاسبات مالیه آورده بودیم این طور منظم شده بود و این که آیا صد پهلوى زیاد است یا کم است یا کافى است این بخشش بحث موضوعى می‌شود به عقیده شخصى بنده که مکرر مسافرت کرده‌ام صد پهلوى زیاد نیست نمی‌خواهم بگویم کم است ولى حد معتدلى است انواع مختلف می‌شود سفر کرد. با کمتر از صد پهلوى می‌شود سفر کرد ولى این چیز زیادى نیست در صورتی که در اصل کنترات نظرى ندارید و ایرادى ندارید یکى دو سه سال خدمت می‌کند وقت رفتن فرضاً پنج پهلوى ده پهلوى هم زیادى به آن برسد این چیزى نیست صد پهلوى یک حد معتدلى است. عرض کردم بحث موضوعى است ولى امیدوارم حالا که با اصل حقوقش مخالفتى ندارید این را هم سختگیرى نفرمایید.

رئیس - آقاى روحى.

روحى - عرضى ندارم.

رئیس - آقاى طباطبایى دیبا.

طباطبایى دیبا - بنده کلیتاً در این قبیل موارد در کنترات‌ها چه نسبت به حقوق و چه نسبت به خارج مسافرت عقیده ندارم که یک مبلغ معینى نوشته شود باید آن حداکثر را نوشت. اینجا نوشته است خرج مسافرت یا مراجعت معادل صد پهلوى، باید نوشت تا صد پهلوى چنانچه آقاى شریعت‌زاده هم اشاره فرمودند این جزو حقوق نیست خرج مسافرت را باید حساب کنند از هر طریقى که مراجعت می‌کند تا دینار آخر باید به آن بدهند. ممکن است صد پهلوى کافى باشد ممکن است کمتر باشد اگر اینجا نوشته شود تا صد پهلوى به نظر من بهتر است ثانیاً اینجا نقطه مسافرت و مراجعت نوشته نشده که کجا است بلژیک است باید نوشته شود از بلژیک بیاید و به بلژیک می‌رود.

رئیس - آقاى اعتبار.

اعتبار - کنترات مسیو دکرکر کنترات تازه‌ای نیست که به مجلس آمده باشد موسیو دکرکر چندین مرتبه کنتراتش آمده و همیشه این ماده در کنتراتش بوده بالاخره مجلس هم موافقت کرده و رأى داده در این صورت بنده خیال می‌کنم اگر مجلس با ماده کنترات مسیو دکرکر موافق است این جزییات این قدر قابل نیست که مثلاً 10 بنویسیم نود پهلوى به جاى صد پهلوى. به این جهت بنده معتقدم که چون آن جهات اولیه صحیح است و از خدمات او رضایت است این قسمت را هم به آن رأى بدهند و بیشتر از این مباحثه نکنند.

+++

رئیس - پیشنهادى از آقاى شریعت‌زاده رسیده است.

پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:

پیشنهاد می‌کنم که خرج مسافرت 60 لیره تصویب شود.

شریعت‌زاده - اگر چه آقاى وزیر مالیه فرمودند به واسطه خدماتى که کرده این شخص خوب است حقوقش زیاد شود ولى من که قبلاً این پیشنهاد را کردم با کمال میلى که دارم به موافقت نظر آقاى وزیر مالیه مجبور به یک توضیحى در این باب بدهم و لو این که نسبت به این شخص عمل نشود.

اساساً تصمیمات دولت باید مبنى بر یک اساس باشد اگر دولت در نظر دارد که از خدماتش تشویق کند؟ بهتر این بود که می‌نوشتند 50 پهلوى براى خرج مسافرت و پنجاه یا صد پهلوى هم به عنوان انعام به آن بدهند. آیا این که کلیتاً رسم شده که به عنوان خرج مسافرت مأمورین بنابر تصمیم مجلس سه برابر خرج سفر بگیرند این طرز را بنده موافق نیستم و منطقاً صحیح نیست. از نقطه‌نظر کار دولت هم صحیح نیست. بنده تقاضا می‌کنم که آقاى وزیر مالیه همین حالا پیشنهاد کنند که پنجاه پهلوى یا شصت پهلوى براى خرج مسافرت و شصت پهلوى براى انعام گمان می‌کنم آقایان هم موافقت کنند معذالک اگر آقاى وزیر مالیه در استرداد پیشنهاد بنده اصرار بفرمایند بنده استرداد می‌کنم ولى این عرایض به نظر بنده اساسى بوده و حاضر در این مورد به خصوص استرداد کنم.

وزیر مالیه - بنده اصرارى ندارم دوباره در این باب استدلال کنم ولى اگر بنا است که این را استخدام بکنیم این ترتیب طبق رضایت طرفین به عمل آمده وقتى که حقوقش را آقایان تصدیق فرمودند و تصویب فرمودند در این باب هم با او مذاکره شده و همین طور مقرر شده و دیگر چیزى از او و لو این که حقاً هم بشود ممکن باشد کسر کرد نمی‌شود کسر نمود الآن به بعضى اشخاص و مستخدمین داخله کرایه‌خانه می‌دهیم ممکن است در آن شهرى که او هست ده تومان کرایه‌خانه بدهد ولى به او نمی‌گویند که هر چه کرایه می‌دهی همان قدر با تو حساب می‌شود. یک مبلغى به عنوان خرج سفر و تدارک سفر می‌دهیم که برود و برسد به منزلش این مبلغ هم در نظر گرفته شده و موافقت شده است اگر ممکن بود بحث کرد در آن چیزهایى که موافقت شده است یعنى نسبت به حقوقش بیشتر مناسبت داشت که گفته شود دویست پهلوى سیصد پهلوى کم و زیاد کنیم. وقتى که عرض کردم با خودش این طور مذاکره شده و قرار گذاشته شده و آقایان تصویب فرموده‌اند دیگر براى بنده تصدیق می‌فرمایید مشکل است بلکه ممکن نیست قبول کنم ولى شاید براى حضرتعالى اشکالى نداشته باشد که استرداد بفرمایید و بگذارید که این اشکال جدید پیش نیاید در استخدام این شخص.

رئیس - آقاى دشتى فرمایشى دارید.

دشتى - بنده موافقم. با پیشنهاد آقاى شریعت‌زاده مخالفم.

بعضى از نمایندگان - ایشان پس گرفتند.

دشتى - اگر پس گرفتند عرضى ندارم.

رئیس - پس گرفتید.

شریعت‌زاده - بلى.

رئیس - آقایانی که با ماده سوم موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند) تصویب شده عرض کنم باز توجه آقایان را به آن تابلو که نماینده آرا است جلب می‌کنم. (صحیح است) ماده چهارم قرائت می‌شود:

ماده چهارم - وزارت مالیه بر شرایط کنترات را مطابق با قانون 23 عقرب 1301 و قانون 24 خرداد 1304 تنظیم خواهد نمود.

رئیس - مخالفى ندارد. آقایانی که با ماده چهارم موافقند قیام فرمایند (اکثراً قیام نمودند) تصویب شد.

مذاکره در کلیات ثانى است مخالفى نیست آقایانی که موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد.

(در این مواقع اخذ و استخراج آرا به عمل آمده شصت و چهار ورقه سفید تعداد شد)

+++

رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأى 85 به اکثریت 64 رأى تصویب شد.

اسامی رأی‌دهندگان آقایان: شریعت‌زاده - اسدی - صفاری - مهدوی - اسکندری - باستانی - مفتی - معتضدی - کفایی - بیات ماکو - تریبت - ساکینیان - فتوحی - چایچی - مجد ضیایی - ملک‌زاد آملی - مژده­ای - مصدق جهانشاهی - امیر حسین خان بختیاری - بوشهری - امیر دولتشاهی - علی خان اعظم زنگنه - دکتر ضیایی - میرزا یانس - طالش خان - امیر تیمور - میرزا محمد‌حسین نواب - مؤید احمدی - طباطبایی دیبا - قراگوزلو - مخبر فرهمند - دبیر سهرابی - سید کاظم یزدی - دبستانی - خواجوی - دکتر ملک‌زاده - محیط - مرتضی قلی خان بیات - دکتر امیر اعلم - مسعودی خراسانی - شریفی - لاریجانی - حسین قلی خان نواب - دادور - دهستانی - حیدری - هزار جریبی - فهیمی - اسعد - فتحعلی خان بختیار - محمد‌علی میرزا دولتشاهی - مولوی - اقبال - حسنعلی میرزا دولتشاهی - اعتبار - ثقة­الاسلامی - ناصری - افشار - تهرانی - دکتر شیخ بهبهانی - روحی - تهرانچی - دکتر سنگ)

4 - تصویب لایحه تذکره‏

رئیس - خبر کمیسیون داخله راجع به تذکره قرائت می‌شود:

خبر کمیسیون:

پیشنهادات آقایان نمایندگان محترم راجع به ماده 17 لایحه قانون تذکره در تاریخ 20 دى ماه در کمیسیون داخله با حضور آقاى وزیر داخله قرائت گردید و پس از مذاکره در تبادل نظر مواد 17 و 19 و 20 لایحه به طریق ذیل صلاح شده و اینک خبر آن براى تصویب تقدیم می‌شود.

ماده 17 - به طبقات ذیل تذکره سیاسى داده می‌شود.

1 - اعضاى بلافصل خانواده سلطنت اعم از ذکور و اثاث.

2 - وزیر دربار پهلوى و خانواده او.

3 - مأمورین سیاسى و ژنرال کنسول و ویس کنسول‌های رسمى و خانواده آنها.

4 - وزرا و رؤساى مجلسین و خانواده آنها.

5 - وزرا و سفرا و وزراى مختار سابق و رؤساى سابق مجلسین و رؤساى ادارات و وزارت امور خارجه در دوره تصدى و خانواده آنها با تصویب هیئت وزرا.

6 - اشخاصى که از طرف دولت نزد دولت دیگر یا مؤسسه رسمى بین‌المللى به مأموریت مخصوص اعزام می‌شوند.

رئیس - آقاى طباطبایى دیبا.

طباطبایى دیبا - امشب قبل از جلسه کمیسیون داخله حضور آقاى وزیر داخله که تشکیل شده بنده هم شرف حضور داشتم. اصلاحاتى در ماده 17 شد که خبر آن به ترتیبى است که به عرض مجلس رسیده بنده موافقم ولى در قسمت اول که نوشته به طبقات ذیل تذکره سیاسى داده می‌شود. از جمله اصلاحاتى که این جا شده است به یک طبقاتى مثلاً به وکلای مجلس داده خواهد شد با تصویب هیئت وزرا یعنى اگر هیئت وزرا تصویب کردند داده می‌شود و اگر تصویب نکردند داده نمی‌شد. بنده عقیده‌ام این است که در جمله اول نوشته شود به طبقات ذیل ممکن است تذکره سیاسى داده شود یعنى در بعضى طبقات اجباری است و در بعضى طبقات با تصویب هیئت دولت این بهتر است یکى هم در تبصره دوم این ماده 17 که در جلسه گذشته نماینده محترم آقاى نواب یک فرمایشى فرمودند بنده عقیده‌ام این است که یک جواب مقتضى به ایشان داده نشد فرمودند عنوان وزیر دربار پهلوى در قانون اساسى نیست علیهذا باید نوشت شخص اول درباره نه وزیر درباره بنده جواب ایشان را در ضمن قرائت اصل سى‌ام قانون اساسى خواستم به عرض برسانم. اصل سى‌ام قانون اساسى مجلس شوراى ملى حق دارد مستقیماً هر وقت لازم بداند عریضه به توسط هیئتى که مرکب از رئیس و شش نفر از اعضا که طبقات شش‌گانه انتخاب کنند به عرض پیشگاه مقدس ملوکانه برساند وقت شرفیابى را باید به توسط وزیر دربار از حضور مبارک استیذان نمود. (صحیح است) پس تصدیق می‌فرمایید در قانون اساسى بوده و این عنوان مال مقام است نه شخص. در قانون اساسى هم هست و اشکالى ندارد (صحیح است)

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - بنده می‌خواستم از آقاى رئیس مجلس سؤال کنم که آیا راپورت کمیسیون قبل از این که طبع و توزیع شود آیا قابل طرح شدن در مجلس هست یا نیست

+++

براى این که این راپورت غیر از راپورت سابق است و تغییرات زیادى بین این راپورت و آن که سابقاً طبع شده است موجود است و معمولا گویا در نظامنامه این طور است که راپورت کمیسیون باید بست و چهار ساعت قبلاً طبع و توزیع شده باشد و بعد مطرح شود حالا خواستم که از حضرت آقا سؤال کنم که آیا این صورت قانونى و صحیحى دارد و مطابق نظامنامه هست یا نه؟

رئیس - خبرهاى اساسى کمیسیون‌ها براى شور اول و دو طبع و توزیع می‌شود ولى طبع خبرهاى اصلاحى که تغییرى و متضمن نیست کمیسیون به منزله تکرار بى‌مورد می‌شناسد. آقاى طباطبایى.

طباطبایى دیبا - در نظامنامه که تصریح شده باید خبر کمیسیون طبع و توزیع شود خبر اصلى کمیسیون است و الا چیزهاى اصلاحى اساساً طبع و توزیع نمی‌شود بقیه هم این است که طبع و توزیع نمی‌شد و عقیده بنده این است که اشکالى ندارد.

جمعى از نمایندگان - خیر.

رئیس - بنده غیر از این گفتم؟

دشتى - اجازه بفرمایید بنده پیشنهادى دارم.

رئیس - آقاى شریعت‌زاده فرمایشى دارید.

شریعت‌زاده - موافقم.

رئیس - آقاى عراقى فرمایشى دارید.

عراقى - نخیر.

رئیس - آقاى روحى.

روحى - عرض کنم بعضى پیشنهادات بود که راجع به همین داده قبلاً شده بود در جلسه قبل و بایستى خوانده شود.

رئیس - کمیسیون به مجموع پیشنهادات نظر کرده است و در نتیجه این صورت را راپورت داده است. (صحیح است)

پیشنهاد آقاى دشتى:

بنده پیشنهاد می‌کنم فقره پنج به طریق ذیل اصلاح شود:

فقره 5 - وکلا مجلس شوراى اسلامى ملى در دوره نمایندگى و فقره 5 با حذف کلمه وکلاى مجلسین جاى فقره 7 اضافه شود.

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - کمیسیون داخله معلوم می‌شود نظر نماینده آن را کاملاً مورد توجه قرار نداده‌اند آقایان نمایندگان در نظر داشتند که همان طورى که براى سایرین حق داشتن تذکره سیاسى هست در قانون همین طور براى وکلا مجلس هم باشد (صحیح است) حالا کمیسیون در این خبر یک چیزهاى دیگرى اضافه کرده‌اند وزرا و وزراى مختار سابق این را هم موقوف کرده‌اند به تصویب هیئت وزرا پیشنهادى که بنده کردم عبارت از این است که نمایندگان مجلس شوراى ملى در دوره نمایندگى خودش قطع نظر از شرط تصویب هیئت دولت مشمول داراى تذکره سیاسى باشند. آن وقت این قسمتى را که در کمیسیون اضافه کرده‌اند وزرا و سفرای مختار و رؤساى سابق مجلس و رؤساى وزارت امور خارجه در واقع تصدى با شرط تصویب هیئت وزرا بنده عقیده دارم که این فقره 7 بشود تا هم نظر کمیسیون تأمین شده باشد و هم نظر مجلس.

وزیر داخله (آقاى منصور) - تغییر فقرات فرق نمی‌کند در اصل موضوع یک تفاوتى هست در اصل موضوع آقا باید یک موضوعى را گرفت که تا یک حدى به اصول نزدیک و منطقى باشد. کسى مضایقه ندارد از دادن یک حقى سابقاً هم بوده است که حالا منع شود ما حالا یک قانونى داریم وضع می‌کنیم و باید قانون مبنى بر یک اصولى باشد براى بنده فرق نمی‌کند ولى این قانونى است و باید یک ورقه که صادر می‌شود و یک در خارجه دارد البته در او باید خیلى دقت شود اگر حدى و ملاحظاتى شده روى این اصل است و نظر دیگرى نیست و الا مضایقه نیست و این حق هم به آقایان نمایندگان داده شده است ولى با یک دقت که خود آقایان هم گمان می‌کنم موافقت داشته باشند و بیش از این هم مقتضى نیست و گمان می‌کنم مذاکرات کافى باشد.

کلالى - با پیشنهاد آقاى دشتى موافقم. رأى بگیرید. این نظر ما را تأمین نمی‌کند. (زنگ رئیس)

رئیس - (خطاب به آقاى اعتبار) آقا شما عضو کمیسیون نیستید آقایانی که پیشنهاد آقاى دشتى را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند.

+++

(چند نفرى قیام کردند)

رئیس - قابل توجه نشد. رأى می‌گیریم به ماده 17 آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد ماده هیجدهم قرائت می‌شود:

ماده 18 - صدور ویزاى سیاسى با مقامات ذیل است:

1 - در پایتخت با وزارت امور خارجه

2 - در ایالات و ولایات با ولات و حکام.

3 - در ممالک خارجه با نمایندگی‌های سیاسى دولت شاهنشاهى یا ژنرال قنسولگرى و قنسولگرىهایى که از طرف وزارت امور خارجه اجازه مخصوص داشته باشند.

رئیس - آقایانی که با ماده هیجدهم موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام فرمودند) تصویب شد.

ماده نوزدهم را دولت در کمیسیون تغییر داده و کمیسیون هم موافقت کرده است.

ماده 19 - به طبقات ذیل تذکره مخصوص داده می‌شود:

1 - اعضای رئیسه درباره سلطنت و خانواده آنها.

2 - اعضای رسمى ژنرال قنسولگری‌ها و رئیس قنسولگریها و خانواده آنها.

3 - مأمورین دولت غیر از طبقات مذکور در ماده 17 که براى انجام مأموریتى به خارجه اعزام می‌شوند و خانواده آنها.

4 - اشخاصى که به موجب تصویبنامه هیئت وزرا اجازه داده می‌شود.

رئیس - آقاى روحى.

روحى - عرض کنم بنده خواستم بدانم که تذکره مخصوص که مجانى است آیا مجانى بودنش در ایران است یا در سایر جاها هم که ویزا می‌کنند مجانى است.

مخبر کمیسیون داخله (احتشامزاده) - البته قیمت تذکره که در ایران داده می‌شود مطابق ماده که بعد ملاحظه خواهید فرمود مجانى است ولى ویزاى ممالک خارجه همیشه تابع معامله متقابله است اگر چنانچه دول دیگر نسبت به ویزاى ما مجانى عمل می‌کنند دولت ایران هم نسبت به ویزاى آنها مجانى عمل می‌کند این را بعد ملاحظه خواهید فرمود مسئله قیمت ویزا تابع معامله متقابله است. هر عملى که دیگران با ما می‌کنند ما هم همان کار را خواهیم کرد.

رئیس - آقاى عراقى.

عراقى - موافقم.

رئیس - آقاى شریعت‌زاده.

شریعت‌زاده - عرضى ندارم.

رئیس - آقایانی که با ماده 19 موافقت دارند قیام فرمایند (اکثراً برخاستند) تصویب شد ماده بیستم.

ماده بیستم - مدت اعتبار تذکره مخصوص تا خاتمه مأموریت یا مسافرت دارنده آن خواهد بود.

رئیس - این هم در راپورت جدید تغییر داده شده و دولت قبول کرده بنابراین به جاى متن ماده 20 می‌شود تلقى کرد.

دشتى - دوباره بخوانند.

ماده بیستم - مدت اعتبار تذکره مخصوص پنج ساله است مشروط بر این که هر ساله از طرف مأمورین مربوطه تمدید شود.

رئیس - آقایانی که با ماده بیستم به وضعى که قرائت شد موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شده ماده بیست و یکم.

ماده 21 - تذکره مخصوص در ایران از طرف وزارت امور خارجه به معرفى و تقاضاى مقامات مربوطه صادر می‌شود و در خارجه صدور آن با اجازه وزارت امور خارجه به عهده مأمورین سیاسى یا قنسولى ایران خواهد بود.

رئیس - آقایانی که با ماده بیست و یکم موافقت دارند قیام فرمودند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده بیست و دوم قرائت می‌شود:

فصل ششم - تفتیش تذکره‏

ماده 22 - تفتیش و رسیدگى تذکره اتباع داخله و خارجه با رعایت مقررات این قانون و قانون ورود و خروج و اقامت اتباع خارجه مورخ 19 اردیبهشت 1310 به عهده مأمورین گمرک سرحد است.

+++

رئیس - بنده به آن آقایانی که رأی نمی دهند عرضی ندارم. به آن آقایانی هم که رأی می دهند عرضی ندارم. به‌ آقایانی که بین بین رأی می‌دهند یادآوری می‌کنم که رعایت بفرمایند. آقایانی که با ماده بیست و دوم موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده بیست و سوم

ماده 23 - قیمت تذکره به قرار ذیل است:

1 - قیمت تذکره عادی یک پهلوی است و اعتبار آن بعد از سال اول تا چهار سال دیگر در داخله هر سالی در ازای نیم پهلوی و در خارجه مجاناً تمدید می شود.

2 - قیمت ذکره قرای سرحدی یک ساله 25 ریال 6 ماهه 15 ریال 4 ماهه 10 ریال

3 - قیمت تذکره ایرانیان بی‌بضاعت مقیمین خارجه پنج ریال و تمدید آن تا چهار سال مجانی است

رئیس - آقای تهرانچی

تهرانچی - در قسمت اول مقصود از پهلوی را بنده می خواستم توضیح بخاهم باز این جا به ریال اخذ می شود یا بطلان این را باید تصریح کرد زیرا وقتی که مطلق پهلوی باشد این در همه جا اختلاف پیدا می شود و ممکن است یک قیمت ثابتی برایش معین شود. یکی هم در قسمت اول باز هست که در داخله بعد از سال اول تا چهار سال دیگر در داخله هر سالی در ازای نیم پهلوی و در خارجه مجاناً تمدید می‌شود. به چه مناسبت اگر مجانی است چرا در داخله مجانی نیست و در خارجه مجانی است؟ چه فرق می کند بنده که جواز مسافرت گرفته‌ام و تا چهار سال هم حق تمدید دارم چه فرق می کند اگر در داخله ماندم باید نیم پهلوی بدهم ولی اگر در خارجه باشم نباید بدهم؟ این از روی چه استدلالی است چرا من که تذکره در دستم است وقتی که نرفتم و خواستم تمدید کنم تا چهار سال باید نیم پهلوی بدهم در صورتی که اگر در خارجه باشد این تمدید مجانی می شود این از روی چه منطقی است. قسمت دیگر در قسمت سه راجع به ایرانیان بی‌بضاعت البته وقتی بی‌بضاعتی مورد نظر واقع می‌شود دیگر پنج ریال گرفتن موردی ندارد بهتر این است موافقت بفرمایید مجانی باشد. عرض دیگری که داشتم که حتی در شور اول این لایحه هم عرض کردم قسمت‌بندی تذکره است به طوری که خاطر آقایان مستحضر است سابق بر این یعنی حالا هم سه طبقه معمول است طبقه اول و دوم و سوم عرض می‌کنم اگر بخواهیم مجانی قرار بدهیم و همه را در حالت عادی یعنی بالسویه فرض کنیم یک مرتبه قیمت تذکره اول حالا پنج تومان است یعنی نیم پهلوی و حالا همه را یک مرتبه برده‌اند به صد ریال به اصطلاح اگر پهلوی را صد ریال فرض کنیم ده تومان می شود بدون این که یک تناسبی هم بین طبقات ثلاثه گذاشته و ملحوظ شود در صورتی که این مسلم است که طبقات مردم از حیث استطاعت مالی با هم مختلفند و اگر هم قیمت تذکره اولی را ترقی بدهید به واسطه این که در همان موقع هم فرمودند چون یک قسمت مجانی بر این لایحه زیادتر شده لذا طبقه اول را هم بنده موافقم که ده تومان باشد ولی لااقل یک طبقه ثانی باید برای آن قائل شوند که از همه مردم یک مقدار نگیرند که تولید اشکال بکند و در حقیقت مسافرت را باید یک قدری تسهیلات برایش قایل شد از آن طرف در ماده 7 چنانچه عرض کردم بود که یک خرج مسافرت برگشت هم باید مردم بدهند با همه این مشکلات بنده عقیده‌ام این است که یک سهولت‌هایی بایستی در نظر گرفت زیرا معین است کسی که مسافر است احتیاجاتی دارد و مسافرت اتباع مملکت صرفه برای مملکت ندارد در این صورت همه‌اش اشکالات نباید باشد.

مخبر- راجع به پهلوی به طوری که نماینده محترم فرمودند قانونی راجع به واحد نقود گذشته است در آن قانون پول رایج مملکت اسم برده شده است که در داخله مملکت رایج است و آن پهلوی است که البته روی واحد و اساس طلا است پهلوی را ما نوشتیم طلا است و در قانون هم که نوشتیم معادل است با صد ریال فرض که در قانون به طور مطلق نوشتیم یک پهلوی وقتی که بنویسیم صد ریال است نیم پهلوی هم پنجاه ریال است دیگر رفع اشکال می‌شود. در موضوع قیمت تمدید تذکره که در داخله نوشته شده است نیم پهلوی و در خارجه مجانی است که خدمت‌شان عرض کنم اشخاصی هستند که برای مسافرت جواز می‌گیرند بعد به فاصله چند مدت دیگر مسافرت می کنند

+++

مثلاً می‌گذارند یک سال بعد مسافرت می‌کنند به خارجه در قانون سابق بود که این اشخاص باید حتماً یک تذکره جدیدى بگیرند بعد ما براى تسهیل این طور در نظر گرفتیم که اگر این اشخاص خواستند تذکره‌شان را تمدید کنند. وقتى که مدت قانونیش گذشت سال اول را به دادن نصف قیمت تذکره اکتفا کنند که دیگر تذکره‌شان تجدید نشود ولى آن کسى که مسافرت کرده است و با یک تذکره رفته است به خارجه و مسافرتش طول کشیده است دیگر معنى ندارد که از او پول بگیریم اما این که در داخله مملکت است و یک مرتبه استفاده کرده است از این بابت بدهد اما آن آدمى که هیچ نرفته است او یک آدم متفننى است تذکره گرفته و نرفته او البته باید بدهد. در قسمت ایرانیان بى‌بضاعت مقیمین ممالک خارجه هم البته نظر دولت هم ارفاق و مساعدت با آن هم بوده است و به همین نظر براى آنها پنج ریال بیشتر منظور نکرده‌اند و بعد هم ماده دیگرى در آخر همین فصل هست که مراجعه بفرمایید به دولت اجازه داده شده است که تذکره ایرانیان را در خارجه تا هر اندازه که ممکن باشد تقلیل بدهد یا مجانى بکند و نظر آقا این است که این اشخاصى که قادر نباشند به دادن پول براى تذکره دولت پیش‌بینى کرده و مجانى خواهد داد. راجع به درجه‌بندى قیمت تذکره هم مطابق معمول فعلى قیمت تذکره که الان اخذ می‌کنند در حدود چهارده پانزده تومان است مطابق این قانون آمده است یک حد وسطى قائل شده که اگر روى هم بگذاریم آن درجات را درجه اول و دوم و سوم را باز حد وسط به ما می‌دهد ده تومان که یک پهلوى باشد صد ریال که این قانون این طور است و اگر می‌خواستیم قیمت را درجه بندى کنیم درعمل اشکال و زحمت داشت براى مأمورین دولت براى این که همه مردم به عنوان این که ما جزو درجه سوم هستیم براى این که کمتر بدهند خودشان را درجه خودشان را پایین می‌آورند و البته مقتضى نیست که ما ترویج کنیم دروغگویى را این بود که دولت مصلحت دید که تذکره یک درجه باشد و یک نواخت منتها با یک قیمت متوسط که براى تمام آسان باشد.

جمعى از نمایندگان - مذاکرات کافى است.

عراقى - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

عراقى - عرض کنم اصل موضوع این که وقتى که باید قانون روشن شود آقایان فوراً می‌فرمایند کافى است. قانون باید واضح باشد که اسباب زحمت براى کسى نباشد در اینجا آقاى مخبر محترم که جواب آقاى تهرانچى را فرمودند که یک پهلوى است و صد ریال است و اینها آقا یک پهلوى که صد ریال است چرا اسمش را بیان نمی‌کنید عوضش بنویسید صد ریال جهت این که می‌نویسید یک پهلوى چیست؟ غیر از این که فردا بگویید پهلوى طلا نوشته شده نماینده طلا است و ریال هم یال طلایى گرفته شود. چرا خودتان را در زحمت می‌اندازید؟!

دولت وقتى که یک قانونى را می‌آورد به قدرى باید زباندار باشد که هر کس دستش بیاید بفهمد که آن آدمى که تذکره می‌خواهد بفهمد که باید صد ریال بدهد این که فورى می‌گویند یک پهلوى می‌شود 124 فرانک یا یک لیره آن هم از روى نرخ چطور می‌شود و تسعیر خارجى پیدا می‌کند و اینها چرا این کار را می‌کنید؟ بنویسید قیمت تذکره صد ریال است که در داخله خودمان صد ریال است و روى ریال هم داریم معاملات می‌کنیم هر جا هم اسم پهلوى را می‌آوریم در داخله روى صد ریالى را می‌کنیم چرا در قانون به اسم صد ریال نمی‌نویسند به عنوان پهلوى می‌نویسند؟!

وزیر داخله - این که فرمودند قانون باید روشن و زباندار باشد تصور می‌کنم که یک ملاحظات دیگرى هم باید در قانون بشود و آن این است که حتى‌الامکان باید موجز باشد و از اطناب و تطویل هم احتراز شود وقتى که ما پول قانونى داریم که صد ریالش یک پهلوى است دیگر دلیلى ندارد که بگوییم صد ریال و به علاوه وقتى که در داخله یک مملکت و مطابق یک قانون واحد پول ما معین است ما چرا وقتى که یک عدد کاملش را داریم دیگر بیاییم جزایش را بشماریم. (دشتى - واحد ریال است) التفات بفرمایید آقا این که اطنابش بیشتر می‌شود صد ریال هم یک پهلوى است وقتى می‌خواهیم صد ریال بنویسیم باید بنویسیم یک پهلوى این یک نظر. نظر

+++

دیگر این است که ما پول تذکره را فقط در داخله نمی‌گیریم تذکره معامله خارجى هم دارد در داخله که بخواهیم پول تذکره را بگیریم مطابق قانون صد ریال بیشتر نمی‌گیریم بنده قطع دارم مطابق این قانون و مطابق قانون پول ما صد ریال بیشتر نمی‌گیریم و اما در خارجه که مأمورین ما حق ویزا می‌گیرند حق تذکره می‌گیرند آنجا باید یک واحدى داشته باشیم که تعلیق بکند با قیمت پول آنجا و علت ذکر پهلوى در اینجا این است.

رئیس - آقایانى که مذاکرات را کافى می‌دانند.

دشتى - بنده کافى نمی‌دانم کسى کفایت مذاکرات پیشنهاد نکرده است.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات شد. آقاى عراقى هم مخالفت کردند.

دشتى - آقاى عراقى در متن قضیه صحبت کردند اصلاً کسى صحبت نکرده در این لایحه.

رئیس - اولاً صدا کردند مذاکرات کافى است (نمایندگان - صحیح است) بعد آقاى عراقى با کفایت مذاکرات مخالفت کردند. آقایانى که کافى می‌دانند مذاکرات را قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد. پیشنهاد آقاى دشتى قرائت می‌شود:

بنده پیشنهاد می‌کنم کلمه پهلوى مبدل شود به صد ریال و نیم پهلوى به پنجاه ریال.

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - عرض کنم که بنده متأسف هستم که یک وکیلى که اجازه می‌گیرد صحبت کند این بالاخره مقصود دارد که حرف بزند آنجا یک ردیف اسم نوشته است بالاخره یک نفر پیش خودش می‌گوید مذاکرات کافى است این نتیجه‌اش چه می‌شود نتیجه‌اش این می‌شود که سایرین صحبت نکنند هرچیزى که یک کسى عجله داشته باشد و میل نداشته باشد صحبت بشود براى آن یک نفر که مذاکرات کافى نمی‌شود خوب آقایان باید اجازه بدهند که حرف زده شود این راجع به اصل است اما راجع به پهلوى و ریال می‌خواستم این را هم عرض کنم که بالاخره شما حق صحبت را از ما سلب نمی‌توانید بکنید به وسیله پیشنهاد ما صحبت خواهیم کرد ما در موضوع پهلوى آقاى عراقى کاملاً حق داشتند و آقاى زیر داخله مغالطه فرمودند واحد پول ما ریال است اگر آقاى وزیر داخله میل دارند قانون را بردارند نگاه بکنند واحد پول ما پهلوى نیست (وزیر داخله - صدتایش یک پهلوى است) وقتى واحد پول ما ریال شد باید ریال بنویسیم ما یک وقتى خیال داشتیم سیستم پول طلا داشته باشیم در آن وقت هم باز ریال طلا واحد بود ملتها یک پول بزرگ جمله داشته باشیم پهلوى یعنى بیست ریالى و الا اساس واحد ریال بوده است و بعد هم که آمدیم روى نقره و طلا هر دو قرار دادیم ولى پول رایج امروز نقره است ریال است و بنده هیچ دلیلى نمی‌بینم که به جاى ریال پهلوى نوشته شود اگر ما در کنترات‌هاى مستخدمین خارجى خودمان پهلوى می‌گنجاندیم براى این است که اسم لیره انگلیسى نبریم و الا پهلوى طلا آن وجود خارجى ندارد براى این که پول طلا نداریم ما الان در مقابل اسکناس‌ها نقره می‌دهیم آقا واحد پول طلا به چه دلیل قرار می‌دهید؟ بنده می‌خواستم این را عرض کنم که دولت باید یک پرنسیپی داشته باشد آزاد باشد دولت که از کسى ترس ندارد دولت به آریرپانسه و دماگوژى نباید عادت کند دولت همان قدر که پول می‌خواهد بگیرد باید بگوید که من فلان قدر پول می‌گیرد دولت نباید اسمش را بگذارد پهلوى آن وقت این از دولت قبیح است ما می‌گوییم آقا قیمت تذکره را بنویسید 150 ریال اکثریت مجلس به شما رأى می‌دهد بنویسید 200 ریال که مردم تکلیف خودشان را بدانند وقتى می‌خواهند بروند خارجه بدانند که باید بیست تومان بدهند تذکره بگیرند کسى مانع شما نیست چرا شما افکار خودتان را در تحت لفافه در روى یک چیزهایى دیگر می‌آورید؟! در موضوع گمرکات گمرکات را با پول طلا می‌گیرید هر روز در سرحدات به واسطه ترقى یا تنزل پول‌های خارجى تجار دچار اشکالات می‌شوند یک روز صدى هشتاد اضافه می‌شود یک روز صدى صد

+++

یک روز صدی صد یک روز صدی صد و پنجاه و یک روز صدوی دویست اضافه می شود بالاخره مردم متصل دچار اشکالات هستند و در بازار هم یک ترقی و تنزل فاحشی ایجاد کرده‌اند که اسباب زحمت تمام مردم شده‌اند چه علت دارد. شما یک مرتبه بگویید گمرک را ما صدی دویست می گیریم بالاخره خودتان از دست این ترقی و تنزل اسعار خارجی به تنگ آمده‌اید آن وقت در تمام معاملات دولت این کار را اجرا می کند آن برای چه چیز است؟! آقای وزیر داخله دلیل می‌آورند که باید در قانون ایجاز باشد و اطناب نباشد آقا بنده می خواهم از آقایان بپرسم که اگر به جای یک پهلوی بنویسد صد ریال این اطناب است این مثل این قضیه‌ای است که می گویند مرحوم میرزای قمی یک روز رفت در یکی از دهات یک آخوند مکتبی با او مشاجره کرده بود آخوند مکتبی مقابل و می‌خواست بگوید که من سواد دارم گفت آقا یک مار بنویسید مرحوم میرزای قمی یک کلمه مار نوشت آخوند برداشت یک مار کشید نشان داد به دهاتی‌ها گفت ببینید این مار است یا آن که آقا نوشته دهاتی‌ها هم تصدیق کردند حالا قضیه ما هم مثل میرزای قمی است. عرض کنم که ایشان می‌فرمایند که کلمه صد در مقابل کلمه یک صد مرتبه اطناب دارد و یک صد مرتبه ایجازش بیشتر است یک دلیل دیگر عجب‌تر آوردند می‌فرمایند پول تذکره در خارجه گرفته می‌شود. حرف ما سر داخله است قسمت فرعی آن ایرانی‌ها هستند که در خارجه هستند یا ایرانی‌هایی که مسافرت کرده ویزا می‌کنند. اصل آن کسی است که تذکره می‌گیرید شما قانون را برای فرع وضع می‌کنید این هیچ منطق ندارد. شما ممکن است ریال معین کنید و مطابق نرخ ریال تسعیر کنید این اشکالی دارد؟

مخبر - یک قسمت از فرمایشات نماینده محترم راجع به مسئله کفایت مذاکرات بود گمان می کنم همان طور که خود نماینده محترم فرمودند هر وکیلی حق دارد در مجلس صحبت کند همان طور هم هر وکیلی حق دارد اظهار کند مذاکرات کافی است

دشتی - یک نماینده دیگر هم حق دارد استفاده کند

مخبر - بالاخره اکثریت مجلس قاطع است

دشتی - این هم توضیح واضح است بنده می دانم اکثریت مجلس قاطع است شما چیز تازه‌ای می‌گویید؟

مخبر - در مورد کفایت مذاکرات وقتی اظهار می‌کنند که مذاکرات کافی است و مذاکره در اطرافش می شود و ریاست محترم مجلس هم مطابق معمول رأی می‌گیرند اگر کافی بود مذاکره می کند اگر کافی بود رأی داده می شود (دشتی - حالا دارید نظامنامه یاد می‌دهید) و بنده گمان می‌کنم چون بنده محترم در موقعی که فرمایش می‌فرمودند بنده عرضی نکردم حالا هم اجازه بدهند بنده عرضم را بکنم (دشتی - آخر از موضوع خارج می‌شوید) در موضوع پهلوی هم که فرمودید واحد پول ما ریال است این طور نیست. قانونی که در همین دوره از تصویب مجلس شورای ملی گذشته است اصلاح قانون نقود اول می‌نویسد واحد پول ایران پهلوی است آن وقت توی پرانتز می‌نویسد صد ریال بعد می‌نویسد نیم پهلوی پنجاه ریال آن وقت می نویسد ریال و پایه تمام اینها را می‌نویسد طلا است (دشتی - همچون چیزی نیست) حالا بنده تقاضا کرده قانون را بیاورند می خواهید ملاحظه بفرمایید که در قانون واحد نقود مخصوصاً اول پهلوی نوشته شده است بعد نیم پهلوی و این جا هم تصریح شده که مقصود از پهلوی قانونی است که عبارت از صد ریال و این توهم نماینده محترم گمان می‌کنم رفع شده باشد. هم ماها مثل ایشان معتقد هستیم که بایستی یک پولی را که از مأمورین خارجه می‌گیرند میزانش معین باشد و اسباب زحمت نباشد مثل این که در لایحه دولت در ابتدا مسئله پهلوی طلا نوشته شده بود و به همین جهت که ممکن بود در آتیه از نظر تقلیل طلا اسباب زحمت بشود این را اصلاح کردید در کمیسیون و بالاخره پول رایج قانونی مملکت که پهلوی و ریال بود این جا نوشته شد و بنده تصور نمی‌کنم که غیر از این که این جا عنوان می‌کند پهلوی پولی غیر پول رایج مملکت باشد.

رئیس - آقایانی که پیشنهاد آقای دشتی را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند. (عده کمی قیام نمودند)

+++

رئیس - قابل توجه نشد پیشنهاد آقای اعتبار:

قسمت سه از ماده 23 را به شرح ذیل پیشنهاد می کنم:

3 - قیمت تذکره ایرانیان بی‌بضاعت مقیم خارجه مجانی خواهد بود

رئیس - آقای اعتبار

اعتبار - این که می‌نویسد بی‌بضاعت وقتی که شد برای 5 ریال هم البته بی‌بضاعت است و از نظر این که همه تذکره بگیرند بنده این طور به نظرم آمد و تمنا می‌کنم که موافقت بفرمایند این 5 ریال هم گرفته نشود.

وزیر داخله - بنده با نظر آقای اعتبار موافقت می‌کنم

رئیس - آقا مخبر؟

مخبر - بنده هم قبول می‌کنم

رئیس - آقای شریعت‌زاده بنا بر این نظر شما تأمین شد

شریعت‌زاده - بلی

رئیس - پیشنهاد دیگری آقای دشتی کرده‌اند

بنده پیشنهاد می کنم قیمت تذکره ایرانیان بی‌بضاعت مقیمین خارجه دو ریال باشد

دشتی - چون به کلی مجانی شد مسترد می‌دارم پیشنهاد دیگر بنده قرائت شود.

پیشنهاد آقای دشتی:

بنده پیشنهاد می کنم قیمت تذکره عادی بود ریال باشد

رئیس - آقای دشتی

دشتی - بنده از آقایان سؤال می‌کنم که بودجه‌های مملکت به چه پولی نوشته می شود (بعضی از نمایندگان - ریال) اگر ریال واحد ما نیست پس چرا به ریال می‌نویسند غیر از آن قسمتی که مربوط به مأمورین خارجه است که آن قسمت هم به پهلوی است که آقا می گویند واحد پول ما پهلوی است اصلاً واحد پول آن چیز کوچک است مثل این است که مثلاً بگویند واحد پول ما اسکناس صد تومانی است واحد پهلوی باشد مثل همین است بنده عرض می کنم اگر شما سوء نیت ندارید بنویسید صد ریال چرا می‌نویسید پهلوی چرا صد ریال نمی‌نویسید که بعد از این بگویند پهلوی دوازده تومان سیزده تومان است چهارده تومان است آقای وزیر داخله این برای دولت قبیح است دولت باید صریح بنویسد که که من فلان قدر می‌گیرم شما اگر پهلوی می‌نویسید آنتی پرانتز بنویسید: صد ریال بنده که قبول می کنم و الا این اصلاً برای دولت معنی ندارد که بنویسید یک پهلوی و بعدش سیزده تومان بگیرید چهارده تومان بگیرید.

وزیر داخله - بنده تصور می کنم که آقا بیخود سوء تعبیر می‌کنند (دشتی - بنویسید صد ریال) دلیل ندارد آقا چیزی که دلیل ندارد چرا قبول کنیم ملاحظه کنید این جا نوشته شده پهلوی تعبیر می‌شود به صد ریال ملاحظه بفرمایید دلیلش هم همین است که در ذیل همین ماده وقتی ما می خواهیم قسمت های کوچکتر از پهلوی را بنویسیم می نویسیم یک ساله 25 ریال شش ماهه 15 ریال (دشتی - برای این که بعد بگویید ریال طلا است) ما که نگفتیم بلکه شما میل دارید این طور باشد که میل نداشتیم (دشتی - این را توی پرانتز بنویسند) اول هم به طلا نوشته شده بود مخصوصاً در کمیسیون مذاکره کردیم نظر به ملاحظاتی که بعضی از آقایان کردند که در عمل و تسعیر ممکن است اسباب اشکال بشود برداشتیم این پهلوی را که ما این جا می‌نویسیم نماینده صد ریال است برای این که محتاج به یک توضیحی نشویم و اشکال نشود چون می خواهیم در خارجه این پول را بگیریم در آن جا باید تطبیق شود با اسعار خارجی و پهلوی ما قابل تطبیق است با اسعار خارجه بنابراین در داخله همین طور صد ریال را می‌گیریم و هم این کلمه تطبیق می‌شود با اسعار و کار ما در خارجه بی‌ترتیب نمی‌شود. این هم که راجع به گمرک فرمودند که در گمرک چه جور تسعیر می‌کنند. این آقا حق است به جهت این که اشیای گمرکی و مال‌التجاره‌های گمرکی که وارد می‌شود از روی چه قیمت است که در خارجه خریده شده و به اسعار خارجه خریداری شده عمل مالیه کاملاً صحیح است به جهت این که در داخله خریده نشده که به ریال باشد و ما با همان اسعار خارجه که واحد است این قسمتی که در خارجه خریداری شده است با اسعار خارجی خریداری شده بنابراین وقتی که وارد سرحد ما می شود آن قیمت

+++

تسعیر می‌شود به ریال اینها همه واضح است و این همه سو تعبیرات و اشکال لازم ندارد.

دشتى - بنده این پیشنهادم را پس می‌گیرم و یک پیشنهاد دیگرى که اخیراً داده‌ام خواهش می‌کنم قرائت شود.

رئیس - پیشنهاد آقاى دشتى.

بنده پیشنهاد می‌کنم بین‌الهلالین بعد از یک پهلوى نوشته شود صد ریال فقره.

رئیس - آقاى دشتى.

رئیس - آقایان قانون را آورده‌اند به نظرم همان طور که بنده عرض می‌کردم واحد پول ما ریال است این طور نیست آقاى ناصرى؟ على ایحال می‌بینیم قانون هر جور نوشته شده.

افسر - بخوانید ببینم چه جور است هر چه هست همان طور رأى می‌دهیم بلند بخوانید محل حاجت است.

دشتى - عرض کنم که آقاى وزیر داخله می‌فرمایند که ما (آریرپانسه) نداریم و قصد ما صد ریال است بنده براى رفع بهانه ایشان پیشنهاد می‌کنم که بعد از کلمه پهلوى آنتى پرانتر نوشته شود صد ریال نمی‌دانم چه منظورى دارند آقاى وزیر داخله که قبول نمی‌کنند بنده تصور می‌کنم اگر قبول نکنند دو شق دارد یا لج‌بازى می‌کنند یا (آریرپانسه) دارند در هر صورت آقایان بدانند که حق با بنده است.

مخبر - بسته به نظر مجلس است.

طباطبایى دیبا - اجازه می‌فرمایید.

رئیس - پیشنهاد است و شما اعضای کمیسیون نیستند.

طباطبایى دیبا - بنده عقیده‌ام این است که پیشنهاد آقاى دشتى خلاف قانون است خواستم آن را توضیح بدهم.

رئیس - پس بفرمایید اخطار خلاف قانون دارم بفرمایید.

طباطبایى دیبا - در قانون واحد پول که سابقاً از تصویب مجلس گذشته است (دشتى - آن منسوخ شده است) قانون واحد پول که از مجلس گذشته تمانش منسوخ نشده یعنى یک لایحه اصلاحى آمده که بعضى موادش نسخ شده است و بعضى موادش نسخ نشده است از جمله این ماده که بنده می‌خوانم نسخ نشده است و در این ماده تصریح شده است که وجوه تذکره و وزیرا و امثال اینها بر اساس ریال طلا مطابق تسعیرى که دولت معین خواهد کرد گرفته خوهد شد (دشتى - این را هم مجلس حالا رأى می‌دهد و قانون می‌شود) و این ماده قانونى است که اصلاً فسخ نشده و فعلاً پیشنهاد جنابعالى هم به عقیده بنده مخالف این قانون است.

دشتى - اگر این را هم مجلس رأى بدهد قانون می‌شود و جاى آن را می‌گیرد.

رئیس - آقایانی که پیشنهاد آقاى دشتى را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند. (عده کمى قیام نمودند)

رئیس - قابل توجه شد. پیشنهاد آقاى تهرانچى کرده‌اند.

تهرانچى - بنده استرداد می‌کنم.

دشتى - بنده یک پیشنهاد دیگر هم داده‌ام راجع به تذکره‌های سیاسى قبلاً داده‌ام و پیشنهاد کرده‌ام که از تذکره‌های سیاسى هم یک پهلوى گرفته شود.

رئیس - قرائت می‌شود:

بنده پیشنهاد می‌کنم قیمت تذکره سیاسى صد ریال باشد.

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - هم وزارت داخله و هم کمیسیون داخله هر دو برخلاف آنچه که باید بشود رفتار کرده‌اند تذکره سیاسى و تذکره مخصوص غالباً به طبقاتى داده می‌شود که استطاعت دارند آن وقت اینها را مجانى کرده‌اند یک کسى که فرض بفرمایید تذکره سیاسى می‌گیرید بیشتر از نظر احترامات و تشریفات است که تذکره سیاسى می‌گیرد و او دیگر فقیر و بیچاره نیست که پول ندهد بنده از آقاى وزیر داخله می‌خواهم بپرسم که علت این پیشنهاد برخلاف منطق چیست؟!

+++

مخبر - تذکره سیاسى و تذکره مخصوص تذکره فوق‌العاده است در هیچ کجاى دنیا سابقه ندارد که از تذکره سیاسى پول گرفته شود حالا اگر چنانچه نظر آقا این است که ما یک وضعیت خاصى براى خودمان اتخاذ کنیم آن ممکن است ولى در تمام دنیا تذکره‌های سیاسى یک اوراقى است که هیچ وقت قیمت تمبر ندارد و همیشه مجانى بوده است و در این قانون هم همان طور رفتار شده است.

رئیس - آقایانی که پیشنهاد آقاى دشتى را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند. (چند نفرى برخاستند)

رئیس - قابل توجه نشد. پیشنهاد دیگر.

بنده پیشنهاد می‌کنم از تذکره مخصوص صد ریال گرفته شود.

رئیس - آقاى دشتى.

دشتى - عرض کنم که وقتى آقایان اجازه بدهند که بنده در ماده صحبت کنم هیچ پیشنهاد نمی‌دادم ولى وقتى که اجازه خواسته بودم براى این بود که این دو سه تذکر را بدهم آقاى وزیر داخله جواب بدهند و بنده یا قانع می‌شدم و یا این که قانع نمی‌شدم على ایحال دیگر اصرارى نداشتم که پیشنهاد بدهم ولى وقتى که آقایان نمی‌گذارند بنده مجبورم در کلمه به کلمه نظریاتى که دارم پیشنهاد بدهم و نتیجه این می‌شود که وقت مجلس تلف می‌شود عرض کنم این استدلال را آقاى مخبر می‌فرمایند که چون تذکره سیاسى و مخصوصى یک چیز احترام‌آمیزى است پس باید مجانى باشد شما یک احتراماتى براى یک شخص قائل می‌شوید قائل هم می‌شوید که این مرد گدا است و پول هم ندهد؟! پول آقا آن کسى باید ندهد که گدا باشد می‌فرمایید در تمام جاهاى دنیا این طور است اولاً بنده نمی‌دانم همه جاى دنیا این طور است یا این طور نیست فرض که باشد بالاخره وقتى که ما یک کارى می‌کنیم باید مطابق منطق باشد و مطابق احتیاح بنده از ایشان می‌پرسم این پیشنهادى که کرده‌اید که از این تذکره چیزى گرفته نشود و فلان احترامات را هم برایش قائل شوید این مطابق احتیاج است و مطابق منطق است؟ و ما نمی‌دانیم که در سایر ممالک هست یا نیست ممکن است که در سایر ممالک هم نباشد ولى در سایر ممالک آن قدر چیزها هست که شما ندارید.

مخبر - بسته است به نظر مجلس.

رئیس - آقایانی که پیشنهاد آقاى دشتى را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند. (معدودى قیام کردند)

رئیس - قابل توجه نشد، رأى می‌گیریم به ماده 23 آقایانی که با ماده 23 موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد. ماده 24 قرائت می‌شود:

ماده 24 - قیمت ویزاى تذکره‌ها به قرار ذیل است:

1 - ویزاى تذکره عادى ایرانیان براى مراجعت به ایران 15 ریال.

2 - ویزاى تذکره‌های سیاسى و مخصوص و تذکره محصلین و تذکره ایرانیان بى‌بضاعت مقیم خارجه کلیتاً و ویزاى تذکره عادى در موقع مسافرت بین ممالک خارجه مجانى است.

رئیس - آقایانی که با ماده بیست و چهارم موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد. ماده 25 قرائت می‌شود:

ماده 25 - دولت مجاز است در هر یک از نقاط ممالک خارجه که مقتضى بداند نسبت به قیمت تذکره و ویزاى تذکره ایرانیان تخفیف بدهد.

رئیس - آقایانى که با ماده 25 موافقت دارند قیام فرمایند. (عده زیادى قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد ماده 26 قرائت می‌شود:

فصل هشتم - جرایم‏

ماده 26 - هر ایرانى که بدون تذکره وارد ایران یا خارج شود به تأدیه قیمت تذکره که باید دارا باشد به اضافه یک برابر آن به عنوان جریمه ملزم خواهد بود و در صورت تکرار جرم علاوه بر جزاى نقدى از یک ماه تا شش ماه نیز محکوم به حبس تأدیبى خواهد شد.

+++

رئیس - آقایانى که با ماده 26 موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد ماده 27 قرائت می‌شود.

ماده 27 - هر ایرانى که در خارجه تذکره خود را مطابق قانون تمدید یا تجدید نکند باید در صورت عدم تمدید علاوه بر قیمت یک تذکره براى هر سال ده ریال و در صورت عده تجدید علاوه بر قیمت یک تذکره براى هر سال ده ریال و در صورت عده تجدید در آخر سال پنجم از تاریخ صدور تذکره علاوه بر قیمت تذکره معادل یک برابر آن نیز به عنوان جریمه تأدیه نماید.

رئیس - موافقین با ماده 27 قیام فرمایند. (عده زیادى قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد ماده 28 قرائت می‌شود:

ماده 28 - اتباع ایران مقیمین خارجه که تا تاریخ اجراى این قانون تذکره خود را تجدید نکرده‌اند در صورتی که که از تاریخ مزبور الى دو سال تقاضاى تجدید تذکره نمایند از پرداخت جرایم گذشته معاف می‌شوند و الا نسبت به مدت گذشته نیز جرایم مقرره به آنها تعلق خواهد گرفت.

تبصره - وزارت امور خارجه در مواقع ضرورت مجاز است با شرایط مقرره در نظامنامه مشمولین این جرایم را از پرداخت تمام یا قسمتى از وجه جریمه معاف نماید.

رئیس - آقاى افسر.

افسر - در موقع ضرورت به نظر بنده تشخیص کار مشکلى است و این جا به عقیده بنده در موقع لزوم کافى است باید اختیار وزارت امور خارجه در این قبیل مواقع بیشتر باشد در صورت اثبات ضرورت و در برابر مطالب مالى نزد وزارت مالیه یک مشکلاتى ایجاد می‌کند این طور مواقع باید مختار باشند و ضرورت خیلى سخت است براى وزارت امور خارجه و به نظر بنده (لزوم) بهتر است.

وزیر داخله - عوض (ضرورت) اشکالى ندارد (لزوم) نوشته شود.

مخبر - پیشنهاد بفرمایید قبول می‌کنم.

رئیس - آقاى تهرانچى.

تهرانچى - راجع به جریمه این که نوشته است در ظرف دو سال اگر تقاضاى تجدید نکردند جریمه خواهد شد مدت گذشته را از روى قانون جریمه خواهند گرفت از روى قواعد این قانون یا این که قانونى سابق بوده راجع به تذکره از روى جریمه آن قانون خواهند گرفت یا از روى این قانون این را خواستم توضیح بدهند.

مخبر - جریمه که نوشته شده است البته مطابق مقررات این قانون خواهد بود (تهرانچى - قبل از این هم؟) بلى کسانى که از امروز تا دو سال دیگر تذکره می‌گیرند و تذکره خود را تجدید نظر نکند مطابق مقررات این قانون جریمه خواهند شد.

رئیس - آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى - در این ماده مجلس اجازه داده به وزارت امور خارجه که در موقع لزوم مجازات‌ها را تخفیف بدهد اما از حبس اسمى نبرده چون در یک ماده هم حبس هست شش ماه حبس هست وقتى که جزاى نقدى را تخفیف می‌دهید ممکن است حبس را هم تخفیف بدهند این حق را هم بدهید به وزارت امور خارجه.

مخبر - البته منظور این است که در مواقع لزوم دولت بتواند متخالفین را معاف کند از جریمه پیشنهاد بفرمایید آن قسمت حبس را هم قبول می‌کنیم.

رئیس - پیشنهاد آقاى افسر.

بنده پیشنهاد می‌کنم در عوض ضرورت لزوم نگاشته شود.

مخبر - موافقت می‌کنم.

رئیس - نظر دولت در این خصوص؟

وزیر داخله - قبول می‌کنم.

رئیس - پیشنهاد آقاى مؤید احمدى.

پیشنهاد می‌کنم از حبس هم حق تخفیف داشته باشد.

وزیر داخله - یک مرتبه دیگر بخوانید. (به مضمون ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم از حبس هم حق تخفیف داشته باشد.

رئیس - آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى - غرض بنده این است که همچنان که از جریمه نقدى حق تخفیف به وزارت خارجه می‌دهیم و چون یک مجازات حبس هم دارد در آن هم حق تخفیف بدهیم.

+++

وزیر داخله - این طور می‌شود (با قسمتى از وجه جریمه و حبس)

رئیس - موافقت می‌کنید.

مخبر - اجازه بفرمایید. در عبارت عقیده بنده این است که باید یک قدرى اصلاح به عمل بیاید. این طور نوشته شود: مرتکبین را از تمام یا قسمتى از جریمه و حبس معاف نمایند. (تبصره اصلاحى به شرح ذیل قرائت شد)

وزارت امور خارجه در مواقع لزوم مجاز است با شرایط مقرره در نظامنامه مرتکبین را از تمام یا قسمتى از جریمه و حبس معاف نماید.

شریعت‌زاده - اجازه می‌فرمایید.

رئیس - این پیشنهاد است و شما از اعضاى کمیسیون داخله نیستید.

شریعت‌زاده - چون آقاى مخبر ماده را قبول کردند قابل بحث است.

رئیس - بفرمایید.

شریعت‌زاده - اینجا یک اصلاحى لازم است که وزیر امور خارجه می‌تواند مجازات را معاف کند بنده تصور می‌کنم که مستفاد از این قانون این است که اگر کسى مرتکب این عمل شد مأمورین دولت حق دارند که از او دو برابر به عنوان جریمه بگیرند ولى حبس باید با حکم محکمه باشد و نمی‌شود به وزیر امور خارجه اجازه داد که خلاف حکم محکمه رفتار کند و حکم محکمه را نقض کند به علاوه از این مقصود این نبوده است مقصود از آنچه نوشته شده این بوده است که در موقع اخذ جریمه وزارت امور خارجه حق دارد معاف کند ولى مطلبى که لازم است در اینجا اشاره شود مسئله عدم تعقیب است اگر یک کسى باشد که مورد تعقیب واقع بشود دولت اگر مصلحت بداند می‌تواند امر بدهد مقامات لازمه که تعقیب نکند اینجا اجازه غیر از اجازه رفع حکم محکمه است این است که براى تذکر عرض کرده که آقاى مخبر توجه بفرمایند.

مخبر - البته منظور این نبوده است که وزارت امور خارجه مداخله کند در احکامى که صادر می‌شود از محاکم بلکه منظور این بوده است که اگر اشخاصى مرتکب بودند و دولت مقتضى بداند که به این اشخاص ارفاق کند امر بدهد که این اشخاص را تعقیب نکنند منظور این بود منتها چون پیشنهادى را که نماینده محترم فرمودند چون وقت کافى نبود براى اصلاح بنده آن پیشنهاد را قبول کردم ولى حالا ممکن است با یک عبارت بهترى که این منظور را تأمین کند و هیچ اختلافى با مقررات و قوانین نداشته باشد این اصلاح پیش بیاید در هر حال منظور این است که دولت بتواند ارفاق کند.

رئیس - آقاى احتشام‌زاده باید تکلیف متن ماده که می‌خواهیم به آن رأى بگیریم معلوم باشد.

مخبر - به این ترتیب اصلاح می‌شود وزارت امور خارجه در موقع لزوم مجاز است مشمولین این جرایم را از پرداخت تمام یا قسمتى از وجه جریمه و از تعقیب جزایى معاف نماید.

رئیس - آقایانی که با ماده بیست و هشتم با اصلاح پیشنهادى آقاى افسر و پیشنهاد آقاى مؤید احمدى به وضعى که تنظیم شد موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس - تصویب شد. ماده بیست و نهم قرائت می‌شود:

ماده 29 - هر ایرانى که تذکره خود را به ویزاهایى که در ماده 13 این قانون مقرر شده نرساند باید نسبت به هر ویزاى مجانى پنج ریال و نسبت به هر ویزاى غیرمجانى علاوه بر قیمت ویزا یک برابر آن را به عنوان جریمه بپردازد.

رئیس - آقایانی که ماده بیست و نهم موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد. ماده سى‌ام قرائت می‌شود:

ماده 30 - ایرانیانى که از مناطق سرحدى سابقاً به خارجه مهاجرت کرده‌اند تا دو سال دیگر در موقع مرجعت به ایران از جرایم و مجازات‌های مقرر براى دارا نبودن تذکره و ویزا معاف می‌باشند.

رئیس - پیشنهادى در این ماده از آقاى افسر رسیده است:

بنده پیشنهاد می‌کنم دو سال مدت مقرر در ماده 30 به چهار سال تمدید شود. افسر - امیر تیمور.

+++

رئیس - آقاى افسر.

افسر - البته خاطر آقایانی که به نقاط سرحدى به آن طرف مسافرت کرده‌اند مسبوق است که این طور نیست که همه مسافرت‌ها اختیارى باشد خیلى از مردم مهاجرت کرده‌اند و حالا وسایل بازگشت ندارند و مقتضیانى و موانعى پیدا می‌شود که نمی‌تواند برگردند و دو سال خیلى کم است و اگر یک کلمه فرسماژور و امثال آن را عنوان قرار می‌دادند بنده حرفى نداشتم چون آن را قرار نداده‌اند و مطلق نوشته‌اند دو سال این دو سال خیلى کم است چهار سال قرار بدهند بنده خودم که رفته‌ام در این چند سال هر چه دیدهام این است که کمال میل را دارند این اشخاص مهاجرت کنند ولى وسایل ندارند و مشکلاتى که در بعضى از ممالک همجوار است آنها را نگذاشته است بیایند لا اقل حالا دو سال را چهار سال قرار بدهید.

وزیر داخله - عرض کنم این دو سال که اینجا قید شده است یک مدت خیلى کافى است این اشخاصى که ما مخصوصاً قید کرده‌ایم کسانى هستند که از مناطق سرحدى خاک ما مهاجرت کرده‌اند و رفته‌اند به خارجه آنها هم غالباً به مناطق سرحدى رفته‌اند و نزدیکند و خیلى دور نیستند و براى آنها که دو سال قرار داده‌ایم تصدیق بفرمایید اگر مایل باشند به صراحت مراجعت خواهند کرد (امیر تیمور - نمی‌گذارند آنها بیایند) آخر بنده مطلع هستم که فعلاً یک اشکال عمده مراجعت آنها همین نداشتن تذکره و جریمه‌هایی است که به آنها تعلق می‌گیرد و نزدیک هم هستند به مناطق سرحدى و دو سال هم کاملاً برایشان کافى است و به علاوه ما می‌خواهیم که یک تسریعى هم در کار شود که زودتر بیایند تبصره هم اجازه می‌دهد که از مجازات‌ها معاف شوند در این صورت مدت را زیاد کردن فایده ندارد و بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهادشان را استرداد بفرمایند و منظور آقا کاملاً مراعات شده است.

افسر - بنده چون فرمودند اگر موانعى باشد مراعات آنها می‌شود بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

امیر تیمور - بنده در قسمت امضایی که کرده‌ام اجازه می‌فرمایید عرض کنم.

رئیس - پیشنهاد خودتان را تعقیب می‌کنید؟

امیر تیمور - آقاى افسر پیشنهادشان را پس گرفتند بنده عرضى دارم گویا آقاى وزیر داخله کاملاً دقت نفرمودند به فرمایشات آقاى افسر البته همان طور که فرمودند این دو سالی که در ماده که معین شده براى مراجعت ایرانیانى که ناچاراً به خارجه رفته‌اند و حالا هم می‌خواهند مراجعت کنند کاملاً کافى است بنده هم مطلع هستم که یک قسمت از رعایاى سرحدى رفته‌اند که میل هم دارند بیایند به ایران ولى علت نیامدن به ایران نه ترس از جرایمى است که باید بدهند بلکه براى یک موانعى است که در آنجا براى آنها ایجاد شده که مانع از عزیمت آنها هستند دیگران نمی‌گذارند که آنها بیایند بنده پیشنهاد این بود که دو سال کافى نیست و چهار سال مدت داده شود که در ظرف چهار سال بتوانند بیایند و مدت دو سال نباشد.

مخبر - بنده تصور می‌کنم تبصره‌ای که تصویب شد و اجازه داد به دولت که در هر موقعى می‌تواند مشمولین را معاف بکند نگرانى آقا را رفع خواهد کرد چنانچه یک وقت یک اشخاصى دیده شوند که با یک جهاتى توانسته‌اند بیایند دولت آنها را در این طور موارد معاف می‌کند و با این ترتیب و از آن اختیار استفاده می‌کند.

کلایى - مسترد می‌کنم.

رئیس - آقایانی که با ماده سى‌ام موافقت دارند قیام فرمایند. (عده زیادى قیام فرمودند)

رئیس - تصویب شد ماده سى و یکم قرائت می‌شود:

ماده 31 - به مأمورین دفترى گمرکات سرحدى که متصدى تفتیش تذکره می‌باشند معادل صدى ده از عایدات جرایمى که وصول می‌نمایند به طور انعام پرداخته می‌شود.

تبصره - صدى ده مزبور که تاکنون به موجب تصویب‌نامه دولت براى حق‌الکشف تأدیه شده است اجازه داده می‌شود که به خرج منظور دارند.

رئیس - آقاى تهرانچى.

تهرانچى - موافقم.

+++

رئیس - آقاى شریعتزاده.

شریعت‌زاده - با اصل ماده بنده موافقم ولى در این تبصره یک جمله نوشته شده است که خواهش می‌کنم آقاى وزیر داخله توجه بفرمایند اینجا می‌خواهند صدى دهى که تاکنون به موجب تصویب‌نامه به عنوان حقالکشف داده می‌شده به حساب منظور دارند این را بنده نفهمیدم تفتیش تذکره به چه مناسبت موضوع دادن حق‌الکشف می‌شود قاچاقى که کشف نمی‌شود یک کنترلى در تذکره می‌شود چطور به این عنوان داده می‌شود خواستم این را بپرسم.

وزیر داخله - اشخاصى که مورد این مجازات‌ها و جرایم واقع می‌شوند اشخاص بى‌تذکره یا با تذکره غیر مرتب می‌آیند و مستلزم جریمه هستند و تا حالا هم اگر چه قانونى نبوده است ولى معمول بوده است که به تفتیش یک حقى داده می‌شده و آن جرایم گرفته می‌شده است پس در هر صورت این یک کشف قاچاقى است.

رئیس - آقاى تهرانى.

تهرانى - همان طور که گفته شده مأمورین کنترل وظیفهشان این است که تذکره را تفتیش کنند ولى این چیزى که در ماده قید شده است که صدى ده از جرایم کسر و به عنوان انعام به آنها بدهند تقریبا آن از ارقام‌هایی که قائل شدند تمام آنها از بین می‌رود براى این که مأمورین گمرک براى رسیدن به آن صدى ده اسباب زحمت مردم می‌شوند و اسباب اشکال براى مردم فراهم می‌کنند بنده عقیده‌ام این است که از آن قسمت صرف‌نظر بکنند چون در حقیقت این یک کنترلى است و کشف قاچاق نیست و این خودش باعث این می‌شود که آن ارقام‌هایی که کرده‌اید به کلى از بین می‌رود و این کار را نکنید لازم نیست.

مخبر - نظر آقا اگر این باشد که ممکن است بعضى از مأمورین سوء استفاده بکنند البته این ماده هم که نباشد سوء استفاده می‌کنند (تهرانى - با این انعام تشویق می‌شوند)

البته با مراقبتى که دولت دارد اگر مأمورى سوء استفاده کرد جلوگیرى می‌کند این مسئله‌اى است که از قدیم و از موقعى که مسئله تذکره در ایران معمول شده است بوده و این که فرمودند قاچاق نیست اشخاصى که بدون تذکره یا برخلاف مقررات قانون از سرحد عبور می‌کنند این قاچاق است و آن وقت مطابق این مقررات جرایمى به آنها تعلق می‌گیرد و از آن جرایم براى این که مأمورین بیشتر مراقبت کنند و دقت بکنند آمده‌اند یک صدى ده براى آنها معین کرده‌اند که بیشتر مراقبت کنند و چون این قضیه قبلاً هم بوده است گمان می‌کنم نماینده محترم موافقت بفرمایند همین طور که نوشته شده است اجرا شود

بعضى از نمایندگان - مذاکرات کافى است.

رئیس - آقایانی که با ماده 31 موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس - تصویب شد ماده سى و دوم قرائت می‌شود:

ماده 32 - این قانون از تاریخ اول فروردین ماه 1312 به موقع اجرا گذاشته می‌شود.

رئیس - آقاى فهیمى. در این خصوص پیشنهادی کرده‌ند:

بنده پیشنهاد می‌کنم ماده 32 به طریق ذیل نوشته شود:

ماده 32 - نظامنامه‌های مربوطه این قانون به تصویب هیئت وزرا رسیده و از اول خرداد ماه 1312 به موقع اجرا گذاشته می‌شود.

رئیس - آقای فهیمی.

فهیمى - اینجا دو چیز را بنده پیش‌بینى کردم. یکى این که نظامنامه‌هایی که براى این قانون لازم است معین نکرده که در کجا تهیه شود بنده پیشنهاد کرده که نظامنامه‌ها به تصویب هیئت وزرا برسد یکى هم مدت را از اول فروردین 1312 نوشته‌اند براى این است که این قانون چند ماه پیش به مجلس آمد و حالا تصویب می‌شود و در این دو ماه فرصت نخواهد شد که دولت بتواند تمام اوراق و نظامنامه‌های لازمه را حاضر کند بنابراین در مدت هم بنده عقیده‌ام این است که از اول خرداد 1312 باشد.

وزیر داخله - موافقم.

مخبر - بنده هم موافقم.

رئیس - آقایانى که با ماده 32 با تصحیحى که آقاى مخبر و دولت اجابت می‌کنند موافقند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

+++

رئیس - تصویب شد مذاکره در کلیات ثانى است (گفته شد - مخالفى نیست) موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و تعداد آرا به عمل آمده 66 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأى 88 به اکثریت 66 رأى قانون تذکره تصویب شد.

(اسامی رأی‌دهندگان آقایان: وهاب‌زاده - تهرانچی - ارکانی - ناصری - ثقة­الاسلامی - رضا قلی خان باستانی - دکتر سنگ - محمد‌علی میرزا دولتشاهی - فتحعلی خان بختیار - محمد‌تقی خان اسعد - دکتر شیخ - فهیمی - اعتبار - عراقی - ملک مدنی - لاریجانی - بیات ماکو - دهستانی - آخوند یارعلی - میرزا محمد‌علی خان تریبت - حسنعلی میرزا دولتشاهی - مسعودی خراسانی - دادور - شریعت‌زاده - خواجوی - دبستانی کرمانی - دکتر امیر اعلم - سید کاظم یزدی - احتشام‌زاده - حسینقلی خان نواب - میرزا محمد‌حسین نواب - طالش خان - افسر - میرزا یانس - امیر‌حسین خان - امیر دولتشاهی - علی خان اعظم زنگنه - افخمی - بوشهری - مولوی - طباطبایی دیبا - آصف - ملک‌زاده آملی - مژده­ای - اقبال - صفاری - حبیبی - مجد ضیایی - شریفی - فتوحی - سهراب خان ساکینیان - اسکندری - مصدق جهانشاهی - آقا رضا مهدوی - فرش - چایچی - معتضدی - مؤید احمدی - کفایی - مفتی - دبیر سهرابی - مخبر فرهمند - میرزا فتح­الله خان فزونی - روحی - حیدری - اسدی)

5 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - آقاى وزیر داخله را متذکر مى‌کنم که آخرین جلسه که ما خواهیم داشت شنبه بیست و چهارم است یعنى شب روزى که فردایش دوره تقنینیه خاتمه پیدا مى‌کند بنابراین نظر همکاران خودتان را متوجه کنید که اگر اتفاقاً کار سریعى دارند که محذوف مانده آن شب آخر را ادراک کنند. بنابراین جلسه آینده شنبه 24 دى ماه ساعت 7 بعد از ظهر.

(مجلس یازده ساعت و نیم بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - دادگر

+++

قانون

تفریغ بودجه سال 1310 شمسی مجلس شورای ملی

ماده اول - مخارج مجلس شورای ملی از بابت دوازده ماهه سال 1310 شمسی موافق قسمت (1) الی (3) ضمیمه بر طبق بودجه مصوبه به مبلغ ششصد و بیست و چهار هزار و ششصد و بیست و هفت تومان و پنج قران و ششصد دینار (شش میلیون و دویست و چهل و شش هزار و دویست و هفتاد و پنج ریال و شصت دینار) تصویب می شود.

ماده دوم - عواید مطبعه مجلس و باغ بهارستان و صورت مشروح مذاکرات مجلس از بابت سال 1310 شمسی موافق قسمت (4) ضمیمه به مبلغ هشتاد و چهار و نهصد و نود و سه تومان و سیصد دینار (هشتصد و چهل و نه هزار و نهصد و سی ریال و سی دینار) بر طبق قانون بودجه سال 1311 مجلس مصوب 23 فروردین 1311 به طریق ذیل تصویب می شود:

از بابت مصارف سال 1310 مطبعه مجلس و صورت مشروح مذاکرات مجلس عاید خزانه مملکت می شود 50282485 قران (50282485 ریال)

برای رفع نواقص و تکمیل اثاثیه مطبعه مجلس به مصرف خواهد رسید .

34710545 قران (34710545 ریال)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

84993030 قران (84993030 ریال)

این قانون که مشتمل بر دو ماده و صورت ضمیمه است در جلسه بیستم دی ماه یک هزار و سیصد و یازده شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - دادگر

صورت ضمیمه قانون تفریغ بودجه سال 1310 مجلس شورای ملی

فقرات

شرح

مبلغ جزء

مبلغ کل

د

ق

د

ق

فقره 1

فقره 2

فقره 3

فقره 1

فقره 2

فقره 3

ماده اول

قسمت اول

مقرری آقایان نمایندگان محترم با تفاوت مقرری ریاست

معظم مجلس

حقوق اعضا و اجزای اداره تقنینیه و اعتبار خصوصی

حقوق اعضا و اجزای اداره مباشرت

قسمت دوم

مصارف فوق‌العاده اعتباری

قسمت سوم

حقوق کارکنان مطبعه مجلس

مصارف مطبعه مجلس

اثاثیه مطبعه مجلس

جمع کل مصارف یک ساله مجلس و مطبعه

ماده دوم

قسمت چهارم

عایدات مطبعه مجلس

عایدات صورت مشروح مذاکرات مجلس

عایدات خالص باغ بهارستان

55

35

80

90

15

4353700

475427

203022

342192

113464

16468

50

25

85

5590587

178562

477125

50

40

812238

23740

13951

60

30

6246275

849930

+++

صورت فوق ضمیمه قانون تفریغ بودجه سال 1310 مجلس شوراى ملى بوده و صحیح است‏

رئیس مجلس شوراى ملى - دادگر

قانون

اجازه تمدید استخدام مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات براى مدت سه سال‏

ماده اول - وزارت مالیه مجاز است که کنترات خدمت مسیو دکرکر رئیس کل گمرکات را از اول فروردین 1312 براى مدت سه سال دیگر تجدید نماید حقوق مشارالیه سالیانه مبلغ یک هزار و چهارصد پهلوى طلا خواهد بود که نصف آن به اسعار خارجى و نصف دیگر به مظنه روز به ریال پرداخته مى شود.

ماده دوم - علاوه بر حقوق مذکور در ماده فوق دولت‌خانه به اختیار مسیو دکرکر گذاشته و یا معادل یک هزار ریال کرایه‌خانه ماهیانه خواهد پرداخت.

ماده سوم - در انقضای این کنترات هر گاه قطعاً به خدمت مسیو دکرکر خاتمه داده شود مخارج مراجعت به مشارالیه به میزان ذیل پرداخته خواهد شد:

الف - چنانچه از سرحد شوروى مسافرت نماید یک صد پهلوى طلا

ب - در صورتی که از سرحد دیگر مسافرت کند یکصد و بیست و پنج پهلوى طلا خواهد بود ولى اگر کنترات مشارالیه در نتیجه اجراى ماده 2 قانون 23 عقرب 1301 راجع به شرایط اساسى کنترات مستخدمین خارجى فسخ شود حق مطالبه مبلغ مذکور را نخواهد داشت.

ماده چهارم - وزارت مالیه سایر شرایط کنترات را مطابق با قانون 23 عقرب 1301 و قانون 24 خرداد 1304 تنظیم خواهد نمود.

این قانون که مشتمل بر چهار ماده است در جلسه بیستم دى ماه یک هزار و سیصد و پانزده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - دادگر

قانون

تذکره‏

فصل اول - اطلاعات عمومى‏

ماده 1 - تذکره سندی است که از طرف مأمورین صلاحیت‌دار براى تعیین تابعیت و اجازه مسافرت اتباع ایران به ممالک خارجه و اقامت در ممالک مزبور با مسافرت از خارجه به ایران داده مى شود.

ماده 2 - مأمورین سرحدى ایران به هیچ یک از اتباع ایران بدون ارائه تذکره قانونى اجازه خروج نخواهند داد.

ماده 3 - به هیچ کس غیر از تبعه مسلم ایران نباید تذکره ایرانى داده شود و صدور تذکره منوط به وجود اسنادى است که هویت و تابعیت ایرانى تقاضا کننده را ثابت کند.

ماده 4 - هر یک از اتباع ایرانى براى مسافرت به ممالک خارجه و یا اقامت در خارجه باید تحصیل تذکره نماید.

ماده 5 - تذکره بر دو قسم است تذکره عادى و تذکره غیر عادى‏

فصل دوم - تذکره عادى‏

ماده 6 - اقسام تذکره عادى که به طور مطلق تذکره نامیده مى شود و نمونه آنها بر طبق نظامنانه معین خواهد شد به قرار ذیل است:

1 - تذکره‌ای که براى مسافرت از ایران به ممالک خارجه یا از خارجه به ایران داده مى شود مدت اعتبار آن از تاریخ صدور تذکره یک سال و تا چهار سال دیگر سال به سال قابل تمدید است و دارنده آن مى تواند در مدت اعتبار تذکره بیش از یک بار

+++

مسافرت نماید.

2 - تذکره سرحدى که به سرحدنشینان ایرانى براى عبور و مرور بین نقاط سرحدى ایران و نقاط سرحدى ممالک مجاور اعم از سرحدات خاکى یا آبى مطابق قراردادهاى عبور و مرور سرحدى بین ایران و دول مجاز یا برحسب تصویب دولت داده مى‌شود.

3 - تذکره ایرانیان بىبضاعت مقیم خارجه که مدت اعتبار آن با رعایت مقررات فقره اول این ماده پنج سال است.

4 - تذکره محصلى که به محصیلین داده مى‌شود و اعتبار آن تا اختتام دوره تحصیلى دارند آن خواهد بود مشروط بر این که در انقضاى هر سال به امضای مأمور ایران مقیم محل تحصیل یا نزدیکترین محل برسد.

فصل سوم - ترتیب صدور تذکره عادى‏

ماده 7 - صدور تذکره عادى در داخله با نظمیه و در خارجه با مأمورین قونسولى ایران و یا مأمورین سیاسى عهده‌دار امور قونسولى مى‌باشد و در محلهایى که نظمینه نباشد صدور تذکره با مأمورینى خواهد بود که دولت با آنها اجازه مخصوص بدهد.

ماده 8 - گیرنده تذکره براى مسافرت به ممالک خارجه باید معادل میزان متوسط مخارج معاودت خود و همراهانش را از مقصد مسافرت تا محل صدور تذکره وجه نقد یا تعهدنامه بانک یا یک تجارتخانه یا ضامن معتبر دایر به تأدیه مخارج مزبور به دفتر صدور تذکره به طور ودیعه سپرده قبض دریافت نماید که موقع ضرورت به وسیله مأمورین دولت ایران به صرف مخارج معاودت و برسد چنانچه صاحب ودیعه براى مراجعت محتاج به اخذ وجه مزبور نشود یا مسلم گردد که اقامت دایمى در خارجه اختیار کرده یا فوت شده ودیعه در مقابل قبض به او یا به ورثه‌اش مستردد مى‌شود مأمورین دولتى و ایرانیانی که اقامتگاه دایمى آنها ممالک خارجه باشد و محصیلى که ترتیب مسافرت آنها تابع مقررات مخصوص مى باشد از سپردن ودیعه معاف خواهند بود.

زائرین بیتالله علاوه بر ودیعه مذکور در فوق مبلغ پنجاه ریال براى تأمین مخارج مراقبتهاى لازمه صحى و غیره که از طرف دولت به عمل مى آید به دفتر صدور تذکره باید بپردازند و قبض رسید دریافت دارند.

ماده 9 - به اشخاص ذیل تذکره براى مسافرت از ایران داده نمى‌شود:

الف - اشخاصی که کمتر از 18 سال تمام دارند یا تحت ولایت یا قیومیت مى باشند مگر با اجازه کتبى ولى یا قیم.

ب - کسانى که به موجب امر کتبى مقامات قضایى حق خروج از ممالک ندارند.

ج - مشمولین نظام وظیفه مگر این که از طرف اداره نظام وظیفه مجاز در مسافرت باشند.

ماده 10 - ترتیب صدور تذکره جمعى اعضا و اجزای کشتىها بر طبق نظامنامه معین مى‌شود.

ماده 11 - براى یک خانواده (زن و شوهر و یا هر از آنها) با اولاد کمتر از 18 سال مى‌توان یک تذکره صادر نمود و معادل قیمت یک تذکره دریافت داشت صدور تذکره علیحده براى زوجه به تنهایى یا با اولاد کمتر از 18 سال منوط به اجازه زوج خواهد بود.

ماده 12 - به ایرانیانى که در خارجه مقیم و مشمول نظام وظیفه مى‌باشند براى توقف یا مسافرت در خارجه تذکره و ویزا داده نخواهد شد و مأمورین ایشان باید به آنها شهادت‌نامه مجانى فقط براى مراجعت به ایران بدهند مگر این که ورقه معافیت از خدمت نظام داشته باشند. همچنین مأمورین ایران در خارجه در مواردى که وزارت امور خارجه اجازه بدهد براى معاونت اتباع دولت شاهنشاهى به ایران شهادت‌نامه مجانى صادر خواهند نمود.

فصل چهارم - ویزاى تذکره‏

ماده 13 - ایرانیانى که به ممالک خارجه مسافرت یا به ایران مراجعت مى‌کنند به استثنای اشخاصى که در نقاط

+++

سرحدى اقامت دارند و در نقاط مزبور عبور و مرور مى‌کنند باید بر طبق نظامنامه تذکره خود را لدى‌الورود یا در موقع مراجعه به ویزاى نماینده ایران برسانند.

ماده 14 - ویزاى تذکرهها و اوراق اتباع خارجه که قصد مسافرت به ایران را دارند تابع مقررات قانون ورود و اقامت اتباع خارجه مصوب 19 اردیبهشت 1310 مى باشد و قیمت ویزاى هر یک بر طبق معامله متقابله دریافت مى‌شود.

ماده 15 - هر گاه مأمورین ایران در خارجه تذکره و شهادت‌نامه را که در دست بعضى از تقاضا کنندگان ویزا مى‌باشد به رسمیت نشناسند در صورتی که براى ورود آنها به ایران ممنوعیتى نباشد شهادت‌نامه مخصوص براى مدت معین مطابق نمونه که در نظامنامه تعیین خواهد شد به آنها خواهند داد.

فصل پنجم - تذکره غیر عادى‏

تذکره سیاسى - تذکره مخصوص‏

تذکره سیاسى‏

ماده 16 - مدت اعتبار تذکره سیاسى تا خاتمه مأموریت دارنده آن خواهد بود و براى مأمورین جدید قابل تمدید است صدور تذکره سیاسى فقط با وزارت امور خارجه و مأمورین سیاسى ایران مقیم خارجه مى‌باشند.

ماده 17 - به طبقات ذیل تذکره سیاسى داده مى شود.

1 - اعضای بلافصل خانواده سلطنت اعم از ذکور و اثاث.

2 - وزیر دربار پهلوى و خانواده او.

3 - مأمورین سیاسى و ژنرال قونسول‌ها و قونسول‌ها و رئیس قونسول‌هاى رسمى و خانواده آنها.

4 - وزرا و رؤسای مجلسین و خانواده آنها.

5 - وزرا و سفرا و وزرای مختار سابق و رؤساى سابق مجلسین و همچنین معاونین وزارتخانه‌ها و وکلاى مجلسین و رؤساى ادارات وزارت امور خاجه در دوره تصدى و خانواده آنها با تصویب هیئت وزرا.

6 - اشخاصى که از طرف دولت نزد دولت دیگر یا مؤسسه رسمى بین‌المللى به مأمورین مخصوص اعزام مى‌شوند.

ماده 18 - صدور ویزاى سیاسى با مقامات ذیل است:

1 - در پایتخت با وزارت امور خارجه.

2 - در ایالات و ولایات با ولات و حکام.

3 - در مملکت خارجه با نمایندگى‌هاى سیاسى دولت شاهنشاهى با ژنرال قونسولگری‌ها و قونسولگری‌هایى که از طرف وزارت امور خارجه اجازه مخصوص داشته باشند.

تذکره مخصوص‏

ماده 19 - به طبقات ذیل تذکره مخصوص داده مى شود.

1 - اعضای رئیسه دربار سلطنت و خانواده آنها.

2 - اعضای رسمى ژنرال قونسول‌گری‌ها و قونسول‌گری‌ها و ویس قونسولگری‌ها و خانواده آنها.

3 - مأمورین دولت غیر از طبقات مذکور در ماده 17 که براى انجام مأموریتى به خارجه اعزام مى شوند و خانواده آنها.

+++

4 - اشخاصى که به موجب تصویبنامه هیئت وزرا اجازه داده مى‌شود.

ماده 20 - مدت اعتبار تذکره مخصوص تا خاتمه مأموریت یا مسافرت دارنده آن خواهد بود.

ماده 21 - تذکره مخصوص در ایران از طرف وزارت امور خارجه به معرفى و تقاضاى مقامات مربوطه صادر مى‌شود و در خارجه صدور آن با اجازه وزارت امور خارجه به عهده مأمورین سیاسى یا قونسولى ایران خواهد بود.

فصل ششم - تفتیش تذکره‏

ماده 22 - تفتیش و رسیدگى تذکره اتباع داخله و خارجه با رعایت مقررات این قانون و قانون ورود و خروج و اقامت اتباع خارجه مورخ 19 اردیبهشت 1310 به عهده مأمورین گمرک سرحدات است.

فصل هفتم - قیمت تذکره‏

ماده 23 - قیمت تذکره به قرار ذیل است:

1 - قیمت تذکره عادى یک پهلوى است و اعتبار آن بعد از سال اول تا چهار سال دیگر در داخله هر سالى در ازای نیم پهلوى و در خارجه مجاناً تمدید مى شود.

2 - قیمت تذکره قرار سرحدى:

یک ساله بیست و پنج ریال‏

شش ماهه پانزده ریال‏

سه ماهه ده ریال‏

3 - تذکره ایرانیان بىبضاعت مقیم خارجه مجانى خواهد بود.

4 - تذکره سیاسى و تذکره مخصوص مجانى.

5 - تذکره محصلین مجانى.

ماده 24 - قیمت ویزاى تذکرهها به قرار ذیل است:

1 - ویزاى تذکره عادى ایرانیان براى مراجعت به ایران 15 ریال.

2 - ویزاى تذکرههاى سیاسى و مخصوص و تذکره محصلین و تذکره ایرانیان بىبضاعت مقیمین خارجه کلیه و ویزاى تذکره عادى در موقع ورود به مقصد یا در موقع مسافرت بین ممالک خارجه مجانى است.

ماده 25 - دولت مجاز است در هر یک از نقاط ممالک خارجه که مقتضى بداند نسبت به قیمت تذکره و ویزاى تذکره ایرانیان تخفیف بدهد.

فصل هشتم - جرایم‏

ماده 26 - هر ایرانى که بدون تذکره وارد ایران یا خارج شود به تأدیه قیمت تذکره که باید دارا باشد به اضافه یک برابر آن به عنوان جریمه ملزم خواهد بود و در صورت تکرار جرم علاوه بر جزاى نقدى از یک ماه تا شش ماه نیز محکوم به حبس تأدیبى خواهد شد.

ماده 27 - هر ایرانى که در خارجه تذکره خود را مطابق قانون تمدید یا تجدید نکند باید در صورت عدم تمدید علاوه بر قیمت یک تذکره براى هر سال ده ریال و در صورت عدم تجدید در آخر سال پنجم از تاریخ صدور تذکره علاوه بر قیمت تذکره معادل یک برابر آن نیز به عنوان جریمه تأدیه نماید.

+++

ماده 28 - اتباع ایران مقیمین خارجه که تا تاریخ اجراى این قانون تذکره خود را تجدید نکرده‌اند در صورتی که از تاریخ مزبور الى دو سال تقاضاى تجدید تذکره نمایند از پرداخت جرایم گذشته معاف مى شوند و الا نسبت به مدت گذشته نیز جرایم مقرره به آنها تعلق خواهد گرفت.

تبصره - وزارت امور خارجه در موقع لزوم مجاز است با شرایط مقرره در نظامنامه مشمولین این جرایم را از پرداخت تمام یا قسمتى از وجه جریمه و یا از تعقیب جزایى معاف نماید.

ماده 29 - هر ایرانى که تذکره خود را به ویزاهایی که در ماده (13) این قانون مقرر شده نرساند باید نسبت به هر ویزاى مجانى پنج ریال و نسبت به هر ویزاى غیر مجانى علاوه بر قیمت ویزا یک برابر آن را به عنوان جریمه بپردازد.

ماده 30 - ایرانیانى که از مناطق سرحدى سابقاً به خارجه مهاجرت کرده‌اند تا دو سال دیگر در موقع مراجعت به ایران از جرایم و مجازات‌هاى مقرر براى دارا نبودن تذکره و ویزا معاف مىباشند.

ماده 31 - به مأمورین دفترى گمرکات سرحدى که متصدى تفتیش تذکره مى‌باشند معادل صدى ده از عایدات جرایمى که وصول مى‌ماند به طور انعام پرداخته مى‌شود.

تبصره - صدى ده مزبور که تاکنون به موجب تصویب‌نامه دولت براى حق‌الکشف تأدیه شده است اجازه داده مى شود که به خرج منظور دارند.

ماده 32 – نظامنامه‌هاى مربوط به این قانون به تصویب هیئت وزرا رسیده و از اول خرداد ماه 1312 به موقع گذاشته مى‌شود.

این قانون که مشتمل بر سى دو ماده است در جلسه بیستم دى ماه یک هزار و سیصد و یازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - دادگر

+++

یادداشت ها
Parameter:293361!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)