کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 126 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 9 خرداد ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای مهندس اردبیلی راجع به راه‌آهن و راه شوسه آذربایجان و جواب آقای معاون وزارت راه

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای تیمور تاش

4- سؤال آقای رضا افشار راجع به اموال ایرانیان مقیم آلمان و جواب آقای نائب نخست وزیر

5- معرفی آقای مهندس سمیعی به معاونت وزارت پست و تلگراف به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن

6- سؤال آقای سلطان مراد بختیار راجع به راه شهر‌کرد و جواب آقای معاون وزارت راه

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای دکتر شاهکار

8- مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به مالیات بر ارث از ماده 16

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 126

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 9 خرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای مهندس اردبیلی راجع به راه‌آهن و راه شوسه آذربایجان و جواب آقای معاون وزارت راه

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای تیمور تاش

4- سؤال آقای رضا افشار راجع به اموال ایرانیان مقیم آلمان و جواب آقای نائب نخست وزیر

5- معرفی آقای مهندس سمیعی به معاونت وزارت پست و تلگراف به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن

6- سؤال آقای سلطان مراد بختیار راجع به راه شهر‌کرد و جواب آقای معاون وزارت راه

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای دکتر شاهکار

8- مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به مالیات بر ارث از ماده 16

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نائب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس.

نائب رئیس- صورت غائبین جلسه قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

غائبین با اجازه- آقایان مسعودى- مرتضى حکمت- بزرگ ابراهیمى- دکتر بینا- خرازى- دکتر جزایرى- دکتر عمید- سهر ابیان- امید‌سالار- دهقان- قوامى- صدرزاده- حائرى‌زاده- سرمد- عمیدى نورى- خلعتبرى- باقر بوشهرى- مهندس ظفر- اورنگ- دولتشاهی- عاملى- دکتر سعید حکمت- احمد فرامرزى- صادق بوشهرى- خاکباز- کاشانى- کى‌نژاد- دکتر شاهکار.

غائبین بی‌اجازه- آقایان خزینه علم- امیر احتشامى- عرب‌شیبانى- استخر- یار افشار- صارمى- شیبانى- عبدالرحمن فرامرزى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: بزرگ‌نیا- اخوان- لارى- بهبهانى- سنندجى- مصطفى ذوالفقارى هر یک نیم ساعت- افخمى- تیمور تاش- عبدالحمید بختیار- سالار بهزادى- امیر تیمور کلالى- هر کدام سه ربع ساعت، پیراسته یک ساعت و پانزده دقیقه- شوشترى یک ساعت و نیم- حمیدیه دو ساعت- ثقه‌الاسلامی ‌دو ساعت و نیم‏

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه آقاى دکتر حمزوى 45 دقیقه- دکتر افشار یک ساعت و ربع- اریه یک ساعت و نیم.

نائب رئیس- نسبت به صورت‌مجلس اعتراضى نیست؟ آقاى سرتیپ صفارى‏

سرتیپ صفارى- بنده غایب در رأى نبودم‏

جلیلى- بنده غایب در رأى نخوانده‌ام.

نائب رئیس- آقاى قنات آبادى نسبت به صورت‌مجلس نظرى دارید؟

قنات آبادى- راجع به صورت‌جلسه نیستت راجع به نطق قبل از دستور است می‌خواستم عرض کنم مطابق آئین‌نامه بنده و جناب آقاى صفایی آمده‌ایم اسم نوشته‌ایم براى نطق قبل از دستور ولى متأسفانه تابلوى قبل از دستور را نصب نکردند و گفته‌اند امروز سؤالات است درصورتى که سؤالات جزو دستور است و ارتباطى به قبل از دستور ندارد خواستم تذکر بدهم که مقامات ریاست توجه داشته باشند که اگر امروز به سؤالات اختصاص داده می‌شود حق ما براى جلسه بعد محفوظ بماند.

نائب رئیس- سابقه این طور بوده که یک جلسه در میان سؤالات مطرح می‌شده یک جلسه نطق قبل از دستور.

نسبت به صورت‌مجلس پیش نظرى ندارید؟

قنات‌آبادى- خیر.

نائب رئیس- آقاى بهبهانى.

بهبهانى- بنده اجازه گرفته بودم در صورت‌جلسه بدون اجازه نوشتم دستور بفرمایید اصلاح شود.

نائب رئیس- اصلاح می‌شود. آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى- عرض کنم بیانات جناب آقاى قنات آبادى را مخلص نمی‌تواند تصدیق کند چون این با رأى مجلس شوراى ملى بوده که یک جلسه براى سؤالات باشد و یک جلسه براى مذاکرات قبل از دستور رأى مجلس و نمایندگان قانون و آئین‌نامه است.

نائب رئیس- چون به صورت‌مجلس اعتراضى نیست صورت‌جلسه قبل تصویب می‌شود.

2- سؤال آقاى مهندس اردبیلى راجع به راه‌آهن براى شوسه آذربایجان و جواب آقاى معاون وزارت راه.

نائب رئیس- آقاى مهندس اردبیلى بفرمایید. سؤالات مطرح است‏

مهندس اردبیلى- سؤالى که بنده از دولت کرده‌ام راجع به راه‌آهن و راه‌های آذربایجان است (مکرم- راه‌آهن خراسان را هم بفرمایید.) (شوشترى- و همه راه‌ها) و راه‌آهن خراسان خوشبختانه کسى براى جواب سؤال بنده حاضر شده آقاى مهندس هدایت است که یکى از مهندسین دانشمند وزارت راه می‌باشد و در عین حال مدتى هم در آذربایجان تصدى اداره راه را داشتند و با اوضاع و احوال و اهمیت راه‌های آذربایجان کاملاً آشنایی دارند

+++

در تاریج 25 تیر ماه سال گذشته اعلیحضرت همایون شاهشاهى موقع تشریف فرمایی به آذربایجان در کیلومتر 25 بین میانه و تبریز افتتاح ریل‌گذارى را فرمودند از آن تاریخ تا به ‌امروز به که این سؤال مطرح است 315 روز می‌گذرد به طورى که خود وزارت راه یعنى اداره راه‌آهن اظهار می‌دارد معمولاً حداقل روزى 200 متر حداکثر 500 متر ریل‌گذارى می‌کنند اگر ما فرض کنیم روزى به طور متوسط 300 متر ریل‌گذارى بشود جمعاً باید تا حالا 94 کیلومتر ریل‌گذارى کرده باشیم یعنى تا مراغه و از مراغه هم می‌گذشتنند متأسفانه بعد از افتتاح ریل‌گذارى بیش از چند کیلومتر ریل‌گذارى نشده که تعطیل شده (یکى از نمایندگان- سیل آمده) البته جناب آقاى مهندس هدایت توضیح خواهند فرمود که علت تعطیل چه بوده است و چرا این راه‌آهن را تعطیل کرده‌اند که موجب نارضایتى عموم آذربایجانیان شده ما امیدواریم و انتظار داشتیم که حداقل تا اول امسال ریل‌گذارى به مراغه می‌رسید و اوسط امسال به تبریز می‌رسد البته علت چیست من نمی‌دانم این راجع به راه‌آهن بود و سؤال دوم راجع به راه‌های شوسته آذربایجان است به طورى که در جلسه گذشته در نطق قبل از دستور به عرض ساحت مقدس مجلس شوراى ملى رسانیدم متأسفانه فعلاً بین تهران و آذربایجان راهى نیست نمی‌شود به این‌ها راه برد دولت از سال 1326 تا آخر اسفند ماه 1333 78 میلیون و نیم تومان فقط خرج آسفالت‌کارى راه‌های ایران کرده (تیمور‌تاش- اطراف تهران) بله، عرض می‌کنم و از این 5 ر 78 میلیون تومان که داد می‌زنیم بودجه مملکتى باید به تناسب جمعیت شهرستان‌ها تقسیم شود هیچ گوش شنوایی نیست مثل این‌ که ما به دولت این حرف‌ها را هیچ نمی‌زنیم تهران نور چشمی ‌شده و بدبختى همیشه متوجه سایر شهرستان‌هاست همیشه تبعیض متوجه شهرستان‌هاست تهران را آباد می‌کنند و شهر‌ستان‌ها را خراب از این 5 ر 78 میلیون تومان اگر جمعیت آذربایجان را ربع جمعیت ایران فرض کنیم می‌بایستى 20 میلیون حداقل به آذربایجان می‌دادند ولى از این 20 میلیون آقایان مطابق این آمارى که وزارت راه آن روز در جواب سؤال آقاى دکتر جزایرى تهیه کرده بود و آقاى معاون وزارت راه در مجلس اظهار کردند و چاپ شده از این 20 میلیون که بایستى براى آذربایجان خرج بشود فقط سه میلیون خرج شده (تیمور‌تاش- خیلى هنر کرده‌اند‌) و از این سه میلیون را براى 48 کیلومتر راه آسفالت از تبریز تا بستان آباد خرج کرده‌اند و آن هم راهى که در بهار این کار را شروع کردند و در پاییز این آسفالت به کلى از بین رفته این پول را تماماً خورد کرده‌اند و براى آذربایجان 5 میلیونى فقط سه میلیون به این نحوه خرج شده در صورتى که براى کرج که آقایان براى خودشان یک شهر صنعتى درست می‌کنند آذربایجان به آن عظمت را که واقعاً یک منطقه صنعتى و کشاورزى است خراب کرده‌اند و از بین برده‌اند و براى این‌ که این کرج سه، چهار هزار نفرى دو میلیون خرج کرده‌اند مطابق همین صورت و براى آذربایجان سه میلیون تومان این کار قابل دوام نیست و این آتیه خوبى ندارد و من رسماً اعلام می‌کنم این تبعیض را دولت که باید کنار بگذار این عمل در گذشته شده است و ما انتظار داریم در آتیه تکرار نشود مخصوصاً از جناب آقاى بهادرى انتظار داریم در کمیسیون راه دقت بفرمایند جلوى این قبیل تبعیض‌ها گرفته بشود و بودجه متناسب جمعیت هر شهرستان تقسیم شود و این قدر بودجه حیف و میل نشود خاکریزى را بگذارند کنار آقایان ملاحظه کرده‌اند در جاده‌ها در هر سه چهار کیلومتر راه دو نفر ایستاده‌اند وقتى از دور ماشین را می‌بینند فوراً بلند می‌شوند دو سه تا بیل خاک میریزند و وقتى ماشین رد می‌شوند دیگر کار نمی‌کنند این را همه آقایان دیده‌اند (مهندس جفرودى- بودجه‌ای براى راه نیست) 5 ر 78 میلیون تومان پول خرج کرده‌اند (تیمور‌تاش- وزیر راه را می‌گوید بودجه ندارم) در سال 1313 متأسفانه سیلى در تبریز آمد جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى و نمایندگان آذربایجان دیده‌اند یک پلى در دروازه تبریز بود که در آن سال آن طور از بین رفت و بعد آمدند آن را با چوب درست کردند هر سال مرتباً چندین کامیون و ماشین‌سوارى سرنگون می‌شود و چندین نفر از بین می‌روند من نمی‌دانم این چه سرى است این همه پل درست می‌کنند این همه خاکریزى می‌کنند این پل را 22 سال است دولت درست نمی‌کند البته من انتظار دارم جناب آقاى مهندس هدایت در جواب سؤال من جواب قانع‌کننده‌ای بدهند و بعد از این هم بودجه‌ای که به راه‌ها تخصیص داده می‌شود به تعداد جمعیت هر استان تقسیم بشود و نظارت شدید بکنند یعنى بودجه صرف راه‌سازی بشود نه خاکریزى جاده بسازند مردم در زحمتنند هر روز از آذربایجان عده‌ای که می‌آیند به تهران و یا از تهران به آذربایجان می‌روند خدا شاهد است نقل می‌کنند که این چه وضعى است؟ این چه راهى است تمام گرد و خاک تمام دست‌انداز این راه نیست واقعاً مردم ناراحت و مستعسل شده‌اند حالا خوب نمی‌دانم آقاى معاون وزارت راه چه جوابى خواهند داد؟

نائب رئیس- آقاى معاون وزارت راه‏

معاون وزارت راه- مهندس هدایت بنده از اظهار لطف و محبتى که جناب آقاى مهندس اردبیلى نماینده محترم نسبت به بنده فرمودند تشکر می‌کنم و همانطورى که فرمودند بنده خودم مدتى متصدى راه شوسه آذربایجان و راه‌آهن و راه‌های آذربایجان اطلاعات خیلى وسیعى دارم ولى در ضمن خواستم استدعا کنم به جواب بنده توجه بفرمایند و قبلاً این فکر را نداشته باشند که قانع‌کننده نیست و در ضمن تشخیصى که نسبت به این جواب می‌دهند انصاف را هم قدرى را مراعت کنند سؤال اول نماینده محترم راجع به راه‌آهن میانه به تبریز در امسال خاتمه پیدا می‌کند مسلماً اشتباه کرده است به دلیل این‌ که یکى از این قطعاًت باقى مانده که ما شمارشش را گذاشته‌ایم 34 این مناقصه‌اش در اسفند 1333 منتشر شد و از شرکت‌هاى درجه اول دعوت شد در این قطعه چندین تونل وجود دارد و مدتى را ما براى پاساژ یعنى براى ریل‌گذارى تعیین کرده‌ایم 15 ماه است البته این قطعه 34 بعد از مراغه است وعده این‌ که در امسال ریل به تبریز می‌رسد با این‌ که هنوز شروع نشده این وعده صحیح نیست (یکى از نمایندگان- تونل بعد از مراغه است؟) بلى عرض کنم ریل‌گذارى باید در جایی بشود که راه‌آهن زیرسازیش تمام شده باشد مقصود این است که ریل برسد به مقصد یا مقصودى که عمل تبلیغاتى است بنده شخصاً فکر می‌کنم باید وقتى ریل‌گذارى یک جایی شروع بشود که ریل و تراولس و متعلقات یعنى آنچه که باید ریل را نصب کند در تمام طول خط موجود باشد و اگر این وسایل به قدر کافى موجود نبود فایده‌ای ندارد که شروع کنند ریل به مقدار کافى هم براى راه خراسان و هم براى راه آذربایجان دستور داده شده (جلیلى- یزد و کاشان را هم بفرمایید) (مهدى ارباب- میناب را هم بفرمایید) ریل‌گذارى از میانه شروع کرده‌اند تا حدد 18 کیلومتر هم ریل‌گذارى کرده‌اند بعد همانطور که به استحضارتان رسیده یک سیلى آمد و در چندین نقطع که زیر‌سازى داشت صدمه زد صدمه خیلى زیاد بود ولى ضرورت داشت که آن خساراتى که وارد شده بود مرتفع بشود که بشود ریل‌گذارى کرد و الان آن‌ها در دست اقدام است وشاید هم در این موقع که صحبت می‌کنیم قسمت اعظمش تمام شده باشد البته به محض این‌ که زیر‌سازى خاتمه پیدا کرد باز هم ریل‌سازى کاملاً حاضر نیست ولى به طور کلى راجع به راه‌آهن میانه به تبریز یک نکته‌ای را عرض کنم نکته‌ای است که کالا مطالعه شده است و آن این است که قطعه‌ای باقى مانده است قطعه 1 ر 34 به مناقصه داده‌ایم 35 و 26 که می‌رسد به تبریز خیلى آسان است هیچ تونل ندارد عملیات زیاد هم ندارد یک قسمت زیادش هم خاک‌ریزى شده آن هم تا یک ماه دیگر شروع به کار خواهد شد در این موقع که بنده گزارش حضورتان عرض می‌کنم تعداد کارهایی که در استان آذربایجان کار می‌کنند 4500 نفر است و در شهریور ماه ‌امسال به 10 هزار نفر خواهد رسید ریل به مراغه قبل از آخر فروردین 35 نمی‌رسد ضمنا‌ً به این موضوع هم توجه داشته باشید رسیدن ریل به یک نکته کافى نیست می‌بایستى به موازات ریل تأسیسات دیگر خط هم بوجود بیاید مثل مخازن آب مثل موتورهاى تولومبه‌هاى موتورى و سایر تأسیسات و لوازم راه‌آهن که وقتى ریل‌گذارى شد بتواند کار کند بتواند آب بگیرد بتواند ارتباط مستقیم داشته باشد وهیچ پیش آمد و حادثه‌ای رخ ندهد فعلاً آنچه را که بنده می‌توانم عرض کنم این است که ریل‌گذارى آخر فروردین 35 می‌رسد به مراغه به نحوى که مطابق برنامه تنظیمی‌راه‌آهن آخرین موقعى به تدریج به بهره‌برداری شروع خواهد شد در اسفند 35 است و چه بسا زودتر بنابراین نسبت به تأخیر ریل‌گذارى نگران نباشید ریل‌گذارى ادامه خواهد یافت سایر تأسیسات هم به موازات آن در جریان است و طورى عمل خواهد شد که نع فقط ریل به موقع برسد بلکه لوکوموتیو هم برسد راجع به راه خراسان هم یکى از آقایان هم فرمودند بنده چندى پیش گزارشى عرض کردم که ریل‌گذارى در جریان است و روزى 500 متر ریل‌گذارى می‌شود به طورى که در تیرماه به نیشابور می‌رسد و در آخر 35 می‌سرید به مشهد ولى نکته‌ای که‏ راجع به راه‌‌ها فرمودند عین همه آقایان متفق‌القول هستند که راه‌ها خراب است (صحیح است) راه‌ها دو جور است یکى راه‌هایی است که می‌سازند بنده راجع به راه‌های که نگهدارى می‌کنند براى استحضار خاطر محترم آقایان نمایندگان این نکته را عرض می‌کنم و خواهش می‌کنم که توجه بفرمایند در سال 1319 یعنى قبل از شهریور 1320 بودجه تعمیراتى راه‌های شوسه ایران در حدود 10 میلیون تومان بود به کارگران جایی که خوب پول می‌دادند چهار ریال می‌دادند بنده خودم در تبریز 5، 2 ریال می‌دادم (نادعلى کریمى- بى‌انصافى می‌کردید) میزان مزد آن وقت در 1333 بودجه تعمیراتى وزارت راه 13 میلیون تومان و 500 هزار تومان است یعنى فقط سه میلیون و نیم زیاد شده است در حالى که به کارگر به جاى 5، 2 ریال حالا 4 تومان می‌دهیم و تازه کم است آیا آن قیمتى را که براى بیل

+++

و کلنگ می‌دادیم در سال 1319 حالا 15 برابرش را می‌دهیم به نحوى که با این مبلغى که هست ولو این‌ که کمال دقت هم به کار رود و به جاى خودش هم خرج بشود باز چون مبلغش کم است کار اساسى انجام نمی‌شود این راه آقایان در نظر داشته باشید که ده میلیون تومان سال 1319 سیزده میلیون بیست و سه نیست و البته می‌بایستى کمال دقت بشود که هیچ‌گونه حیف و میل نشود و افراط و تفریط نشود و این سیزده میلیون به مصرف واقعى خودش برسد ولى این راه باید دانست که این سیزده میلیون تکافو براى تمام راه‌های ایران نمی‌کند و اما راجع به راه‌های آذربایجان در سال اخیر راه‌هایی که در آذربایجان ساخته شده به این شرحى است که بنده قرائت می‌کنم راه تبریز به میاندوآب 155 کیلومتر راه مشکین شهر به مغان 143 کیلومتر راه تبریز به اهر 90 کیلومتر راه اردبیل به خلخال 90 کیلومتر راه تبریز به اردبیل 54 کیلومتر راه رضاییه به مرکز ترکیه 50 کیلومتر (افشار صادقى- خورده‌اند دروغ نوشته‌اند این راه‌ها ساخته نشده است) این‌هایی که به بنده صورت داده‌اند ساخته شده است (افشار صادقى- اشتباه کارى کرده‌اند دروغ نوشته‌اند این صورت را به شما داده‌اند‌) نوشته است که در سال‌هاى اخیر در آذربایجان عملیات مهم راه‌سازی به شرح زیر است (دکتر بینا- حقه‌بازى کرده‌اند ولى به طورى که بنده تقاضایم این است که یک جلسه‌ای در کمیسیون راه تشکیل بشود کمیسیون وسیع‌ترى تشکل بشود و معلوم بشود چه راه‌های باید ساخته بشود در کشور و بعد از این‌ که آن تصمیم اتخاذ شد دیگر تغییرى نسبت به آن تصمیم حاصل نشود و واقعاً یک برنامه‌ای باشد که بشود اجرا کرد چنانچه آقایان استحضار دارند دولت یک پیمانى را با شرکت خارجى به نام جان مولم براى ساختن شش هزار کیلومتر راه و این شش هزار کیلومتر به این ترتیب پیش‌بینی شده که نه متر عرض داشته باشد که در این نه متر هفت متر آسفالت بشود حالا یک کمیسیونى باید بشود که معلوم بشود که این شش هزار کیلومتر کجا است و بنده تقاضاى که این است که بعد از این‌ که معلوم شد کجاست همان ساخته بشود و دیگر تغییرى داده نشود و البته غیر از این شش هزار کیلومتر خود وزارت راه می‌بایستى یک راه‌های بسازد یعنى تمام کند مثل راه گرگان به مشهد که در دست ساختمان است تمام کند راه زنجان به تبریز تمام کند راه اصفهان را به خلیج تمام کنند تمام این‌ها باید تمام بشود (ارباب- راه ساحلى و راه بندرعباس جزو این شش هزار کیلومتر هست یا نه؟) البته باید در کمیسیون شرکت بفرمایید و نظرتان را بفرمایید و بنده شخصاً معتقدم که می‌بایستى راه جنوب به شمال مملکتى از این بندر به آن بندر وجود داشته باشد در آن کمیسیون آن را بفرمایید به بنده که ساخته بشود ولى این را هم توجه داشته باشید که این ساختمان‌ها می‌بایستى از بودجه عمرانى صورت بگیرد بودجه عمرانى در دست سازمان برنامه است که این شش هزار کیلومتر را خواهد ساخت ولى می‌بایستى علاوه بر آن یک بودجه عمرانى دیگرى راه در اختیار وزارت راه باشد که بتواند خودش تمام کند البته این موضوعى است که خود دولت باید حل کند و عملى کند (مهندس جفرودى- این نظر کاملاً صحیح است) به هر حال می‌خواستم به این نکته جلب توجه آقایان نمایندگان را بکنم که در این موضع یک زحمت‌هایی کشیده‏ می‌شود یک قرارداد هم منعقد می‌شود و یک قرار‌هایی که گذاشته می‌شود اثرش قبل از سه، چهار سال دیگر منعکس نخواهد شد و نتیجه‌اش این می‌شود عدم رضایت آقایان ممکن است ادامه داشته باشد و تعجب کنند که چگونه این قرارهایی که گذاشته می‌شود اثرش دیده نشده و حال آن‌که در همان قرار داد جان مولم قید شده که پس از هشت سال باید شش هزار کیلومتر راه را تحویل بدهند و اولین هزار کیلومتر را دو سال بعد از انعقاد پیمان مقصود بنده این است که اثر این اقداماتى که امروز می‌شود بعد معلوم خواهد شد و بعد دیده خواهد شد که قرار داده شده و یک ترتیباتى اتخاذ شده که منجر به این شده که مملکت بعد از یک مدتى داراى راه‌های درجه اول باشد و یا بندر ساخته شده باشد و یک عملیاتى بشود که در خور‌ شأن کشور باشد منتهى آن نتیجه ‌امروز دیده نمی‌شود و تمام شکایاتى که هست و بنده ‌امروز جواب عرض می‌کنم مربوط به دو سه هفته اخیر نیست یک نکاتى است که مدتى بوده جریان داشته و جهاتى پیش آمده که راه‌های را به آن صورت درآورده که امروز موجب عدم رضایت عمومی ‌شده و البته تا حدى که ممکن باشد اقدام به عملش خواهد شد و قسمت عمده‌اش مربوط به بودجه است و قسمت دیگرش موکول به این است که معلوم شود کدام راه مقدم به راه دیگرى است و کدام را باید مقدم داشت و البته آن هم به نظر خود آقایان محترمی‌ که تصمیم گرفته خواهد شد و یک برنامه ثابت و غیر‌قابل تغییرى تهیه خواهد شد (انشاءالله) و راجع به این‌ که جناب آقاى مهندس اردبیلى فرمودند در طرز تقسیم پول تبعیض شده و به تناسب تقسیم نشده عرض می‌کنم این نکته را چندى قبل جناب آقاى دکتر جزایرى سؤالى فرمودند که بنده هم جواب عرض کردم و در ضمن هم فرمودند که این مبلغى که خرج شده گران بوده و یک دستگاهى بوده که آسفالت را متر مربعى 35 ریال انجام داده بنده رفتم تحقیق کردم اولاً چنین چیزى نبوده و قراردادى که از همه ارزان‌تر بوده براى هر متر مربعى چهار تومان و دستمزد آن بوده و هیچ ربطى به 35 ریال ندارد به خصوص که اگر یک مقاطعه‌کارى بخواهد درست آسفالت کند مترى 18 ریال خود آسفالت آن خرج دارد کارى که ما کردیم غیر از آن است باز زیرسازى و جاده‌کوبى و سنگ‌کوبى است صورتش پخش ده و خدمت آقایان است و چه بسا جاها با پل و این‌ که می‌فرمایید تقسیم شده است که به آذربایجان بودجه کافى ندادند (افشار صادقى- اصلاً به آذربایجان غربى یک شاهى ندادند یک متر هم آسفالت نشده است) این عملى است که شده و حالا کوشش خواهد شده که به تناسب جمعیت و به طور پراتیک تقسیم بشود (احسنت)

نائب رئیس- آقاى مهندس اردبیلى‏

مهندس اردبیلى- به طورى که بنده خدمت آقایان عرض کردم البته جواب سؤال من را یک مهندس وارد و دانشمند داد ولى در عین حال که گزارشى که خدمت‌تان عرض کردم خلاف واقع است (افشار صادقى- صحیح است) براى این‌ که این راه‌هایی که آقا این‌جا شمردند راه نیست کوره راه است اصلاً ماشین نمی‌رود بنده می‌خواستم نسبت به راه‌آهن که جناب آقاى مهندس هدایت فرمودند تشکر بکنم که حتماً این قولى که این‌جا دادند تا آخر اسفند سال 1335 این راه‌آهن به تبریز خواهد رسید و همچنان خراسان (انشاء‌الله) ولى نکته‌ای که می‌خواستم که خدمت آقا عرض کنم این است که سرعتى در کار است ایستگاه اول راه‌آهن بین میانه و تبریز افتتاح شده ولى در نتیجه عدم موفقیت وزارت راه آن خاک‌ریزى که زیر ریل‌ها کرده بودند در نتیجه عدم مراقبت از بین رفته است مأمورین شما عقیده‌شان این است در عین حالى که ریل‌گذارى می‌کند خاک‌ریزى هم بشود این خوب نیست و بهتر این است که خاک‌ریزى بشود و بعد ریل‌گذارى پیشرفت کند خواهش می‌کنم این را دقت داشته باشند راجع به راه به طورى که خدمت‌تان عرض کردم ان راه‌هایی که خدمت‌تان عرض کرده‌اند دروغ است ممکن است تشریف ببرید تحقیق کنید که راه نیست کوره راه است اصلاً ماشین نمی‌رود و اگر تحقیق بفرمایید صحت عرایض بنده معلوم خواهد شد و این‌ که فرمودید قبل از شهریور به هر عمله دو ریال می‌دادند حالا چهار تومان است مردم این حرف‌ها را قبول نمی‌کنند مردم می‌گویند ما وزارت راه داریم و باید راه داشته باشیم یا باید در این وزارخانه بسته بشود و یا راه ساخته بشود خواهش می‌کنم اگر بودجه کم دارید بیایید از مجلس بخواهید و بالاخره براى مردم راه درست کنید این راه منافع زیادى دارد باید از بودجه‌هاى اضافى دیگر کسر کرد و به وزارت راه داد می‌دانید که در نتیجه عدم توجه به راه‌ها چقدر خسارت براى ممکلت وارد می‌شود ماشینى که در این راه‌ها کار می‌کند مثلاً بین تبریز و تهران کار می‌کند با راه‌های فعلى حداکثر یک سال و نیم دو سال کار می‌کند لاستیک و سایر لوازم یدکى ماشین تمامش با اسعار با خون دل ایرانى وارد می‌شود در نتیجه بدى راه‌ها این‌ها خیلى زود از بین می‌رود در صورتى که اگر ما جاده حسابى داشته باشیم این ماشین‌ها: اقلاً ده سال، هشت سال کار می‌کند مردم راه می‌خواهند جناب آقاى مهندس هدایت براى مردم راه درست کنید از این بودجه و عرضى که این همه پول داده می‌شود لاستیک و لوازم ماشین وارد می‌شود اگر راه‌ها درست بشود مردم همه گرفتارى نخواهند داشت.

3- تقدیم یک فقره سؤال آقاى تیمور‌تاش‏

نائب رئیس- آقاى تیمور تاش‏

تیمور‌تاش- سؤالى است از وزرات راه ارجع به عوارض بنزین که براى آسفالت است تقدیم می‌کنم.

نائب رئیس- پیشنهادى آقاى قنات آبادى داده‌اند راجع به تنفس آقاى قنات آبادى می‌خواهید پیشنهادتان مطرح بشود یا سؤالات ادامه پیدا کند؟

قنات‌آبادى- پیشنهاد بنده مقدم است می‌خواهم مطرح بشود.

نائب رئیس- قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم پنج دقیقه تنفس داده شود. شمس قنات آبادى‏

نائب رئیس- آقاى قنات آبادى‏

قنات‌آبادى- بنده می‌خواهم عرض کنم آن چیزى که در مجلس بر ما حکومت می‌کند مواد و بندهاى آئین‌نامه است و اگر بنا باشد که مجلس و نمایندگان مجلس کسانى که حافظ آئین‌نامه هستند این مواد و آئین‌نامه را حفظ نکنند مسلماً در مجلس حرج و مرج پیدا خواهد شد طبق آئین‌نامه نمایندگان حق دارند با رعایت نوبت طبق آئین‌نامه و سنت بیایند و قبل از دستور مطالبى را که به مصلحت مملکت می‌دانند بیان بکنند (صحیح است) به این جهت غالباً آقایان نمایندگان قبلاً می‌آمدند براى گرفتن نوبت و نطق قبل از دستور (کریمى- دولت که در رادیو نمی‌گوید چه فایده‌ای دارد) (مهندس اردبیلى- اصلاً نمی‌گویند) دولت خیلى کارهاى بد می‌کند این هم یکیش عمل دولت فعلاً مطر نیست.

نائب رئیس- راجع به لزوم تنفس بفرمایید

قنات‌آبادى- حالا عرض می‌کنم طبق آئین‌نامه ‌امروز امدیم این‌جا براى گرفتن نوبت مقام محترم ریاست می‌فرمایند که مجلس تصمیم گرفته است که یک روز سؤالات مطرح باشد و یک روز نطق قبل از

+++

دستور اگر مجلس تصمیم گرفته یک روز در میان سؤالات مطرح بشود سؤالات جزو دستور است منافاتى با نطق قبل از دستو‌ر ندارد بنابراین ما این حق را از مجلس و مقام منیع ریاست طبق سابقه و سنت مطابق صورت جلسات می‌خواهیم که امروز ما براى جلسه آینده محفوظ بماند

نائب رئیس- شما از پیشنهادات صرف‌نظر بکنید این یک دفعه را استثنا قبول می‌کنم‏

قنات آبادى- حالا که مقام ریاست فرمودند حق‌شان براى جلسه بعد محفوظ است بنده پیشنهادم زا پس می‌گیرم‏

4- سؤال آقاى رضا افشار راجع به ‌اموال ایرانیان مقیم آلمان و جواب آقاى نائب نخست‌وزیر

نائب رئیس- آقاى افشار

افشار- جناب آقاى انتظام از مدلول سؤال بنده مسبوق هستم و قبلاً به ایشان اخطار و اعلام شده است و خود‌شان همزمانى که در آلمان تشریف داشتند به این موضوع سؤال بنده خیلى خوب واردند و از نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى استدعا می‌کنم توجهى به عرض بنده داشته باشند و از ایشان هم تقاضا دارم سعى بفرمایند طبق سؤال جواب بدهند براى این‌ که اگر جواب منطبق با سؤال نبود حق یک عده‌ای از تجار ایرانى به کل از بین می‌رود با اجازه آقایان سؤال را می‌خوانم‌ روابط اقتصادى ایران و کشور آلمان از سال 1935 روى اصل تهاتر آغاز شده و معاهد‌ه بازرگانى مزبور با مختصر تغییراتى در پایان جنگ جهانى ذوم تجدید گردید و در معامله کنونى طرفین متعاهدین ارتباط بازرگانى مزبور را مبتنى بر اصل معامله دول کاملاً الوداد پذیرفته‌اند و با آن‌که دولت ایران اضافه طبل خود را از صندوق تحاطه که در حدود 27 میلیون مارک می‌گردید هنوز به حیطه وصول در نیاورده است معذالک کلیه مایملک آلمانى‌هاى مقیم ایران به انظمام محل سفارت تعفیض مدعیان آلمانى و دولت آلمان کرده است با وجود حسن‌نیت مزبور جاى تذسف است که دولت آلمان غربى تا‌کنون خسارت ناشى از جنگ را که به اتباع ایران مقیم کشور آلمان متوجه شده است هنوز کاملاً تصویه ننموده و طبق اطلاع صحیحى که در دست است اخیراً مأمورین محلى ایالت‌ هامبورک دفاتر تجارتخانه‌هاى ایرانیان مقیم شهر مزبور را شدیداً تحت بررسى قرار داده و براى تجار ایرانى تولید ناراحتى و خفت و زحمت نموده‌اند و نیز به عنوان اخذ مالیات در صد صادره ‌اموال آنان بر آمده‌اند و مسحک این است که مأمورین دولت آلمان غربى از تجار مقیم کشور آلمان مطالعه مالیات مضاعف می‌نمایند در صورتى که این موضوع طبق پیشنهاد مرحوم داور و قبول دولت در حین عقد قرارداد بازرگانى معهود بوده است که از طرفین مسکوت بماند و این‌ که دولت مزبور بدون اطلاع طرفین متعاهد دیگر نسبت به درآمدهاى تجار ایرانى مقیم کشور آلمان از سایر ممالک حتى از کشور مطبوع خود نیز مالیات بر در آمد مطالبه می‌نمایند. چنانچه اطلاع دارید صادرات کشور ایران به آلمان حتى به نصف واردات مملکت مزبور به ایران معادله و برابرى نمی‌کند و در ایران نظیر این قبیل مزاحمت‌ها براى تجار آلمانى فراهم نیست‏. یکى از اقلام مهم صادرات ایران به کشور آلمان قالى است که گمرک آن بر اساس ارزش وصول می‌شود و مدرک ارزش اجناس در این مورد صورت حساب‌هاى صادره از ایران است که به هیچ‌وجه مورد توجه و اعتبار از طرف مأمورین دولت آلمان غربى قرار نمی‌گیرد و مأمورین گمرکى صورت حساب‌هاى مزبور را جعلى و ناشى از تذویر دانسته و اساس ارزش جنس را روى مظنه روز بر حسب نظر خود قرار می‌دهد و عمل مزبور النهایه منجر به تقلیل صادرات ایران به کشور نامبرده می‌گرد. خواهشمند است با مطالع موارد مزبور پاسخ مطالب مذبور را بدهید تا به متر ضین اعلام گردد.

براى توضیح موضوع به عرض آقایان می‌رسانم که‌هامبورک یک بند آزاد است یعنى یک نقطه خارج از مرز است و تجارى که ما در آلمان داریم این تجار حق‌العمل کارند و صاحبان مالى بیش از صدى دو به آن‌ها نمی‌پردازند مأمورین دولت مادر آلمان تجار ما را در فشار فوق‌العاده سختى گذاشته طبق مدارکى که در دست بنده است اموال یک عده از تجار را کاملاً توقیف کرده‌اند و از کسى که صدى دو کمیسیون براى فروش اجناس ایران می‌گیرد صدى پنج مالیات مطالبه می‌کنند و حتى عواعد تجار ایرانى را از خارج از کشور آلمان می‌خواهند در محاسبه براى اخذ مالیات صدى 5 قرار بدهند همه آقایان تصدیق می‌فرمایند و خود دولت هم می‌داند که یگانه وسیله مبادله بین ممالک تجار هستند و اگر ما تجار خودمان را که وسیله مبادله ثروت هستند تقویت نکنیم و آن‌ها را از زیر پرچم کشور و مأمورین کشور خود استفاده نکنند بالنتیجه این وسیله مبادله ثروت از کشور می‌رود و مستعسل و پریشان خواهد شد حالا اگر تجار ما در آلمان و یا هر نقطه دیگرى از طرف مأمورین دولت تقویت نشوند خود آن اشخاص و خود آن ممالکه نماینده مستقیم می‌فرستد به ایران معاملات را در این‌جا مستقیماً انجام می‌دهند و این به زیان کشور ما تمام خواهد شد این سؤالى است که از جناب آقاى وزیر امورخارجه کرده‌ام استدعا می‌کنم با اطلاعى که نسبت به این موضوع دارند جواب بدهند که دیگران خدایی نکرده از جواب ایشان سوءاستفاده نکنند.

نائب رئیس- آقاى نائب نخست‌وزیر.

نائب نخست‌وزیر (انتظام)- سؤال جناب آقاى رضا افشار نماینده مجلس شوراى ملى ناظر بر چهار موضوع زیر می‌باشد.

1- مطالبت ایران از آلمان.

2- مالیاتى که دولت آلمانى از تجار ایرانى مقیم آن کشور اخذ می‌نماید.

3- وضع بازرگانى ایران با آلمان و نسبت صادرات و واردات.

4- گمرک قالى.

پاسخ هر یک از مطالب فوق به قرارى است که به ترتیب به عرض می‌رسد.

1- در مورد مطالبات ایران از آلمان می‌بایستى طبق موافقت‌نامه بندر که دولت ایران نیز به آن ملحق گردیده رفتار گردد موضوع این مطالبات عبارتند از وجوه ایران در بانک‌هاى آلمان کالاهاى خریدارى شده طلب‌هایی از معاملات قبل از چنگ و غیره که چون دولت آلمان یک دولت شکست خورده و تجزیه شده است دولت ذی‌نفع در کنفرانس لندن موافقت نمودند که نسبت به قسمتى از مطالبات گذشته شده و نسبت به قسمت دیگر آن ترتیبى که در موافقت‌نامه لندن گردیده مقررر گردیده مطالبات به عمل آید و دولت ایران نیز در صدد است که به همین نحو مطالبات خود را وصول نمایند در مورد استرداد اموال من جمله ساختمان سفارت دولت مزبور که پس از الحاق دولت شاهنشاهى به موافقت‌نامه لندن عمل گردید چون دولت آلمان طبق موافقت‌نامه مزبور متعهد به پرداخت و تصفیه دیون خود به دول متفق گردیده بود با بر قرارى روابط سیاسى عادى بین دو کشور تأخیر در استرداد اموال آن‌ها در ایران معقول به نظر نمی‌رسید.

2- در مورد مالیاتى که دولت آلمان غربى از تجار مقیم آن کشور مطالبه می‌نماید چندى قبل یکى از بازرگانان ایرانى مقیم‌ هامبورک طى شرحى به وزارت امور‌خارجه اشعار داشته بود که اداره دارایی آن شهر معتقد است علاوه بر مالیاتى که تجارتخانه ایرانى از درآمدهاى محلى خود در ‌هامبورک می‌پردازد صادر‌کننده‌گان کالاهاى ایران به آلمان نیز نسبت به کالاهایی که به طور امانى به ‌هامبورک فرستاده می‌شود و توسط مؤسسات مزبور در آلمان فروخته می‌شود مایلات بر درآمد بپردازد به عبارت دیگر تقاضاى پرداخت مالیات مضاعف از تجار ایرانى مقیم آن شهر شده است موضوع در وزارت امورخارجه حضور نماینده وزارت اقتصاد ملى مورد مطالعه قرار گرفت و مقرر شد در این باب توضیحاتى از نمایندگان سیاسى و بازرگانان ایراد در آلمان خواسته شود طبق گزارش از سفارت شاهنشاهى در کلن موضوع مربوط به مالیات مضاعف نمی‌باشد و ظاهراً براى آقایان بازرگانان سوءتفاهم و اشتباهى پیش آمده به این تفصیل مقامات آلمانى اظهار می‌دارند کلیه بازرگانان ایرانى آلمانى اظهار می‌دارند که نماینده تجارتخانه مقیم ایران هستند و فقط حق‌العمل دریافت می‌دارند مقامات مربوطه آلمان این ادعا را شامل قسمت عده آقایان تجار نمی‌دانند و اظهار می‌نمایند که اغلب تجارتخانه‌هاى ایران متعلق به خودشان است معذالک باز هم در این قسمت سختگیرى نمی‌کنند فقط حرف آن‌ها این نیست که بازرگانان ایرانى مدعى هستند که مثلاً نسبت به پنبه صدى دو حق‌العمل دریافت می‌دارند در صورتى که ادارات آلمان طبق قوانین خودشان صد پنج حق‌العمل آن‌ها را در نظر گرفتند بالاخره پس از مذاکرات و اقدامات سفارت شاهنشاهى قرار شد که نسبت به بعضى اجناس مثل خشکبار و غیره که نفع زیادى ندارد حق‌العمل تجار را کمتر حساب نمایند و در مورد برخى کالاها مثل قالى و غیره صدى پنج حساب کنند و نیز موافقت شد در این خصوص هیئتى در‌ هامبورک تعیین نمایند که بانظارت کنسول‌گرى ایران یا خود تجار ترتیبى براى این کار بدهند این نکته را اضافه می‌نمایم که از قرار معلوم ادارت دارایی ایران نیز از تجار آلمانى مقیم این کشور به نسبت میزان معاملات‌شان صدى پنج کمیسیون منظور و مالیات بر درآمد را به آن مأخذ مطالبه می‌نمایند به علاوه وزارت امور‌خارجه مشغول اقدام براى انعقاد موافقت‌نامه خاصى با آلمان راجع به مالیات مضاعف می‌باشد در آبان ماه گذشته که هیئتى از آلمان بر تنفیض اکثر قرار دادهاى قبل از جنگ به ایران و آلمان به تهران آمد این موضوع مطمح نظر بود طبق بند سه صورت‌مجلس امضا‌ شده در تاریخ 13 آبان 1333 در دولت اظهار تمایل نمودند که ترتیب مالیات مضاعف را ضمن موافق‌هاى خاصى بدهند و تا انعقاد چنین موافقت‌نامه‌ها دو دولت بدون هیچ‌گونه محدودیت کلیه تسهیلاتى که در قوانین و آئین‌نامه‌هاى موجود در مورد مالیات مضاعف پیش‌بینی شده است به اتباع دولت دیگر اعطا‌ خواهد نمود فعلاً مطالعاتى براى تهیه طرح موافقت‌نامه واجب مالیات مضاعف در جریان است‏ از نظر رفتار‌ دولت آلمان نسبت به تجار ایرانى مقیم آن کشور نیز لازم است

+++

به استحضار برساند که ماده چهارم قرارداد اقامت بین ایران و آلمان مورخ 13 به همین 1307 و همچنین ماده چهارم موافقت‌نامه همکارى اقتصادى و فنى بین ایران و آلمان مورخ 1 آبان 1333 رفتار دولت حامل که الوداد در آن نسبت به اتباع و مؤسسات تجارى طرفین مقرر داشته بنابراىن تجار ایرانى مقیم آلمان نمی‌توانند مورد تبعیض قرار گیرند و به موجب گزارشاتى که در دست است هنوز به عنوان مالیات مضاعف یا مالیات بر کلیه در‌آمد حاصله از معاملات تجارتى با آلمان مطالبه‌ای به عمل نیامده است‏

3- راجع به بازرگانى ایران به آلمان در پروتکلى که در تاریخ سه نوامبر 1954 بین دولت فدرال آلمان غربى و دولت شاهنشاهى ایران تجدیدنظر در موافقت‌نامه بازرگانى تهاترى به ‌امضا‌ رسیده طرفین موافقت نمودند که براى هر یک از ضمائم صادرات و واردات در حدود 60 میلیون دلار در نظر گرفته شود ولى طرفین با توجه به این‌ که صورت کالاهاى ایرانى به هیچ‌وجه تکافوى واردات از کشور آلمان را نخواهد نمود قرار گذاشتند که در قسمت صادرات تمام مبلغ پیش‌بینی شده یعنى 60 میلیون دلار در اختیار تقاضا کنندگان گذارده شود به دین معنى که صادر‌کنندگان ایرانى و یا وارد‌کنندگان آلمانى می‌توانند در حدود مبلغ فوق‌الذکر طبق آنچه براى هر کالا در ضمائم صادرات به آلمان پیش‌بینی شده کالا به آن کشور صادر نمایند ولى راجع به واردات طرفین موافقت کرده‌اند که فقط نصف مبلغ مذبور یعنى سى میلیون دلار طبق آنچه که در ضمائم واردات از آلمان تعیین گردیده کالا به کشور وارد نمایند و به این ترتیب طرفین امیدوارند که تعادلى بین صادرات و واردات برقرار نمایند

4- راجع به صادرات قالى و گمرک آن موقعى که هیئت اقتصادى آلمان در تهران بود مذاکرات راجع به تنزل تعرفه گمرکى فرش ایران بین هیئت مزبور و هیئت اقتصادى ایران مأمور عقد قرار داد بازرگانى جدید به عمل آمد و قرار بر این شد که پس از مراجعت هئیت اقتصادى آلمان و مذاکره با مقامات مربوطه وزارت دارایی و گمرک آلمان ترتیبى اتخاذ شود که هم در نرخ کمرک وردى فرش تخفیفى داده شود و هم ترتیب تعرفه‌بندى طورى تعیین گردد که از اختلاف دائم بین واردکنندگان فرش ایران و مأمورین گمرک آلمان جلوگیرى به عمل آید پس از مراجعت هیئت اقتصادى آلمان و مذاکره با مقامات مربوطه دو پیشنهاد از طرف دولت آلمان داده شد

پیشنهاد اول- اخذ گمرک از روى وزن به این ترتیب که فرش‌ها را به دو نوع تقسیم کنند از فرش‌هاى اعلا هر کیلو 5 ر 6 مارک و از فرش‌هاى متوسط هر کیلو 5 ر 5 مارک حقوق گمرکى وصول شود

پیشنهاد دوم- اخذ گمرک از روى ارزش در متر مربع به این ترتیب که. ر 030 ارزش به عنوان حقوى گمرکى اخذ شود ولى ماکزیموم از 5 ر 16 مارک در هر متر مربع تجاوز ننماید

تفاوت این دو پیشنهاد این است یک فرش که هر متر مربع آن 12 دلار ارزش و 30 کیلوگرم وزن دارد طبق پیشنهاد اول 5 ر 16 مارک (5 ر 5 3) حقوق گمرکى به آن تعلق می‌گردد در صورتى که طبق پیشنهاد دوم یعنى. ر. 30 ارز مبلغ (50 مارک- 12 دلار) فقط 15 مارک می‌شود

البته این تفاوت در مورد فرش‌هاى پست زیاد‌تر هم می‌شود به علاوه چون براى فرش‌هاى اعلا و گران‌قیمت هیچ‌گاه حقوق گمرکى از 5- 16 مارک تجاوز نخواهد نمود پیشنهاد دوم به صرفه مرقوم‌تر می‌باشد به خصوص که تاجر سعى خواهد نمود که فرش‌هاى خوب و درجه یک صادر کند و این نه تنها به نفع تجار خواهد بود بلکه از صدور فرش‌هاى درجه دوم که موجب شکست باز فرش‌هاى ایران می‌گردد نیز جلوگیرى خواهد نمود به این ترتیب از طرف وزارت اقتصاد ملى به مستشار اقتصادى ایران در آلمان طى تلگرافى تاریخ 4/ 12/ 32 دستور داده شد که موافقت دولت ایران را با پیشنهاد دوم مبنى بر اخذ حقوق گمرکى به مبناى. ر. 30 ارزش در متر مربع که حداکثر آن 5 ر 16 مارک در متر مربع می‌باشد به اطلاع مقامات مربوطه آلمان برساند مشروط بر این‌ که این عوارض مقطوع بوده و عوارض اضافى به عناوین دیگر از فرش‌هاى صادراتى ایران اخذ نگردد بنده تصور می‌کنم با این توضیحات جواب سؤال اقاى افشار را داده باشم یک نکته‌ای را می‌خواستم عرض کنم مطالب دیگرى هم هست که شاید ذکرش این‌جا مناسب نباشد اگر ایشان میل داشته باشند ممکن است شخصاً با یبنده تماس بگیرند توضیحات بیشترى خدمت‌شان عرض می‌کنم موضوع تجار ایران در ‌هامبورک مشکلاتش را اطلاع داشتم و کمک‌هاى هم به آن‌ها شده و البته فرمودند مأمورین ما در آن قسمت قصور کرده‌اند این‌طور نیست اگر میل داشته باشند بنده توضیحات خصوصى بیشترى در این موضوع به ایشان عرض می‌کنم‏

نائب رئیس- آقاى افشار

رضا افشار- قسمتى را که جناب آقاى انتظام فرمودند این‌جا مطرح نشود بنده البته خدمت‌شان می‌رسم و به ایشان صحبت می‌کنم اتمام قسمتى از بیانات ایشان جواب سؤال بنده نبود یعنى ما خودمان می‌نشینیم حکم غیابى بر علیه تجار خودمان صادر می‌کنم فلان کمیسیون آلمانى تصمیم می‌گیرد با تجار ما این طور معامله کند در صورتى که این قبیل معاملات معاملات متقابل است دولت آلمان در قرارداد خودش با ما روابط ما را مبتنی بر اصول دول کامله الواداد قرارداده‌ اما در عمل با ما معکوس رفتار می‌کند بنده حالا یک اطلاعاتى دام براى استحضار جناب آقاى انتظام عرض می‌کنم یکى از تجار ایرانى آذر رفیعى اموال او‌ را اولیاى دولت آلمان توقیف کرده‌اند و این شرحى است که به ایشان اخطار شده و این ترجمه شرح است‌ مطابق دستور وزارت اقتصاد به شعبه ملبوسات و اقسام آن که از طرف آن کمیسر توقیف اموال می‌باشیم اموالى که شما به شماره بارنامه 4209 فروختید و مبلغ حاصله که عبارت از 144440 مارک و 26 فینیک بوده باشد به موجب اجازه ارزى به بانک ملى در تهران به حساب آذر رفیعى انتقال داده‌ایم‌ در صورتى که این شرح کاملاً غلط است و دروغ است آن روز مملکت ما تحت اشغال متفقین بود این‌ها اموال‌شان را برده‌اند یک همچون شرح صریحى هم نوشته‌اند دینارى هم به او ندادند این یک شرح دیگرى است با راجع به توقیف اموال تجار ایرانى این‌ها را بعداً خدمت‌تان تقدیم می‌کنم می‌نویسند‌ بدین وسیله شما را موظف می‌داریم بارنامه نمره 4309 خودتان را راجع به 34 عدد فرش با محتویات و صوراً اصلى فرش‌هاى خود با مصارف تا فلان روز بفرستید‌ این را با توقیف کرده‌اند این را هم تقدیم می‌کنم‏. دولت آلمان و مأمورین دولت آلمان تصفیه حساب به سایر ممالک کرده‌اند اموال آن‌ها را مسترد کرده‌اند مطالبات آن‌ها را پرداخته‌اند ولى وقتى که به قسمت ما می‌رسد ما موضوع را محلول می‌دانیم به لندن که هر کار در آن قبله دنیا صورت گرفته باشد (نائب نخست‌وزیر- هیچ جا مستغلاً مذاکره نکردند) براى ما قاطع است و بدبختى ما این است که قطعیت حکم ما در لندن صورت می‌گیرد و اگر چنانچه در این موضوع مستغلاً مذاکرات خودمان را می‌کردیم و اعتراضات می‌نمودیم (نائب نخست‌وزیر- هیچ جا مستقیماً این کار را نکردند، یک دولت این کار را نکرده) اجازه بفرمایید اگر مأمورین ما در آن به وظایف خود رفتار می‌کردند با اتباع ما در آن‌جا مثل اسیر رفتار نمی‌شد مأمورین وزارت امورخارجه آن‌که سفیر است وارد نیست و آن‌که نماینده تجار به نام کنسول است خودشان را موظف به رسیدگى اتباع ایرانى نمی‌دانند (وزیر خارجه- اصرار نفرمایید که در این قسمت دوم بنده توضیح بدهم) عرض بنده تمام شد.

نائب رئیس- آقاى انتظام.

نائب نخست‌وزیر- بنده با این گزارش مفصلى که وقت آقایان را خیلى گرفت و قطعاً عده سرشارشان درد گرقت تصور می‌کردم به طور دقیق و کامل به سؤالات جناب آقاى افشار جواب داده باشم اولاً مالیات مضاعف را عرض کردم که نیست و تجار ایرانى اشتباه کردند ثانیاً با کمال دقت مأمورین ما در این قسمت رسیدگى کرده دنبال هم کرده‌اند بنده که خودم در آن‌جا بودم کمک بسیارى به تجار ایرانى کردم ولى آن طور که باید تجار ما قدردانی نمی‌کنند و راجع به یک قسمت هم عرض کردم که این‌جا توضیحى در آن باره عرض نمی‌کنم راجع به یک قسمت هم لندن که فرمودید معلوم می‌شود که از موضوع بى‌اطلاع هستید تنها ما نرفته‌ایم به لندن تمان دولى که با آلمان حساب داشتند تمام دولى که در جنگ گذشته جزو متفقین بودند مطابق موافقیت که حاصل شد تمام آن‌ها رفتند به لندن و یک کنفرانس بین‌المللی در آن‌جا براى این موضوع تشکیل شد و روى تصمیمات متخذه آن کنفرانس براى تمام اتباع طلبه‌کار از آلمان یک جور معامله شد قرض‌هاى دیگر را هم نپرداختند و یک دولت هم به طور مستقیم با آلمان وارد مذاکره نشده است و حسابش را نگرفته است خسارات سنگینى که به اتباع دول وارد آمد که چند برابر دعاوى ما بود به همین صورت حل شد آقاى افشار اگر لطف بفرمایید یک سرى تشریف ببرید به اداره اقتصادى وزارت امورخارجه و روسیه و پرونده این کار را بگیرید و بخوانید یک فرمایشى پشت این تریبون نمی‌فرمایند که قبلاً لندن که این خیلى به عقیده بنده زننده بود یک کنفرانس بین‌المللی بود که در لندن تشکیل شده بود و نماینده تمام دول آن‌جا بودند روى تصمیمات آن‌جا این موضوع حل شد و چنین تصمیم اتخاذ کردند (صحیح است)

5- معرفى آقاى مهندس صمیعى به معاونت وزارت پست تلگراف و تلفن.

نائب رئیس- آقاى وزیر پست و تلگراف.

جمعى از نمایندگان- مبارک است‏

وزیر پست تلگراف- (مهندس اشراقى) آقاى صمیعى را (نمایندگان- مبارک است مبارک است) اجازه بفرمایید بنده قبلاً معرفى بکنم (مبارک است) آقاى صمیعى را به سمت معاون پارلمانى وزارت پست و تلگراف و تلفن معرفى می‌کنم (مبارک است).

6- سؤال آقاى سلطان مراد بختیار راجع به شهر کرد و جواب آقاى معاون وزارت راه‏

نائب رئیس- آقاى سلطان مراد بختیار.

سلطان مراد بختیار- بنده در چند ماه قبل یک سؤالى از وزارت راجع کرده راجع به جاده شهر کرد و اصفهان متأسفانه

+++

پنج شش ماه از مدت این سؤال می‌گذرد در این مدت پنج شش ماه که می‌گذرد بنده مرتب به وزارت راه و وزارت دارایی مراجعه کردم و خواستم که بلکه یک کارى بکنم که این کار تمام بشود البته وزارت راه هم موافقت داشته که این جاده ساخته بشود حتى در دولت سابق یک روزى بنده را دعوت کردند و کمیسیون آن‌جا تشکیل شد و در آن کمیسیون قرار شد این جاده ساخت بشود ولى بعد از این‌ که کمیسیون تمام شد یک نامه‌ای به بنده نوشتند در تاریخ چهاردم اسفند 1333 که نقشه جایی را که از سازمان برنامه و اداره را داشتیم خواسته‌ایم و هر چه زودتر انجام می‌شود و بنده هم یک اشتباهى کردم و فکر کردم نامه‌ای را که وزارتخانه می‌نویسد مسلماً بعد از این حتماً به این کار اقدام خواهد کرد و ما هم آمده‌ایم به مردم نوشته‌ایم که وزارت راه موافقت کرده است که این راه ساخته بشود (صدقى- لابد مردم جشن گرفتند) بلى بعد هم مردم جشن گرفتند و بعد از مدت‌ها که تعقیب کردم دیدم که این کار دو مرتبه اشکال پیدا کرده و اشکالش هم این است که وزارت راه می‌گوید وزارت دارایی باید پول بدهد و وزارت دارایی هم می‌گوید وزارت راه از بودجه خودش بدهد و هر دو این وزارتخانه‌ها می‌گویند که باید سازمان برنامه بدهد و در هر صورت کارى که بایستى براى مردم اگر بشود در این فصل انجام بشود و اگر مدتى بگذرد زمستان می‌شود و مسلماً در زمستان نمی‌شود و در آن‌جا کارکرد و وقت با امروز و فردا می‌گذرد بنده فکر می‌کنم که اگر آقایان وزرا‌ میل داشته باشند مبارزه با فساد شود بهترین راه مبارزه با فساد این است که آقایان وزرا‌ بیایند جمع بشوند این کاغذ بازى را اول دور بیاندازند براى این‌ که کارى که توى این مملکت می‌شود این است که وزراتخانه می‌نویسد به آن وزارتخانه و بعد آن وزارتخانه جواب می‌دهد که بودجه لازم است خود شما کار بکنید و نتیجه‌اش این می‌شود که مردم خواسته‌هایی که دارند عملى نیم شود آقایان اگر واقعاً میل دارید مبارزه با فساد شود اول آقایان وزرا‌ در جلسه‌ای با هم بنشینند الساعه آقاى معاون وزارت دارایی و جناب آقاى وزیر راه (میراشرفی- ایشان معاون نیستند کفیل وزارت دارایی هستند) معذرت می‌خواهم آقاى کفیل وزارت دارایی و جناب آقاى وزیر راه (میراشرفی- معاون وزارت راه) ببخشید معاون وزارت راه بنده که اول عرض کردم معاون آقایان فرمودید که وزیر حالا هم که می‌کویم وزیر می‌فرمایید معاون در هر صورت اگر آقایان وزرا‌ فردا تشریف بیاورند و ببیند که آیا پولى هست راه بسازند یا پولى نیست چون مدتى بود که ما می‌گفتیم باید اول کار نفت تمام بشود و مردم را ما به این عنوان امروز و فردا وعده می‌دادیم بعد آمدیم گفتیم که قرض بکنیم مدتى هم این بود گفتند بسیار خوب رفیتم قرض هم کردیم ولى بعد از قرض پس از این‌ که کار نفت تمام شد هنوز کارى براى مردم شروع نشده و اگر باید براى مردم کارى بشود که بکنیم و اگر نمی‌کنیم صراحتاً بگویید نمی‌کنیم بنده نمی‌دانم که جناب آقاى مهندس هدایت ایشان مسلماً روى این کار نظرى ندارند و مسلماً علاقه هم نسبت به انجام این کار دارد و چندین بار هم به ایشان مراجعه کردم کمال حسن‌نیت را هم دارند و همین طور آقاى مهندس حامی‌(ارباب- ایشان را چه عرض کنم) بنده می‌خواستم در ضمن از آقایان وزرا‌ سؤال کنم از آقاى مهندس حامی‌(صدقى- بسیار مرد شریفى است) (میراشرفی- همچو هم شریف نیستند) (ارباب- زیاد تعریف بى‌مورد نکنید) بسیار مرد شریفى است (ارباب- مجلى جاى این حرف‌ها نیست) ایشان رفته‌اند در وزارت راه و یکى از کسانى بودند که خواسته‌اند آن‌جا کارى بکنند دو نفر به ایشان توهین کرده‌اند به نظر بنده باید دولت شدیداً از این جور عملیات جلوگیرى کند (میراشرفی- اتفاقاً او به خانم سرهنگى توهین کرده است) (زنگ رئیس) (عبدالصاحب صفایی- اگر به مهندس حامی ‌توهین شده باید برود به دادگاه‏ شکایت کند به من و شما چه) حالا عرض می‌کنم براى این‌ که توى این ملت کمتر کسى انجام وظیفه می‌کند متأسفانه اگر کسى هم رفت و انجام وظیفه کرد به عقیده بنده باید ملاحظه‌اش را کرد و کارى کرد که حیثیتش محفوظ باشد حالا بنده نمی‌گویم حتماً آن آقاى سرهنگ و آن آقاى دکتر را بگیرند و مجازات کنند ولى حقیقتاً رسیدگى کنند که اگر یک مأمور دولتى در حین انجام وظیفه بهش توهین شده مسلماً باید این کار را تعقیب کرد تا دیگران هم تشویق بشوند (عبدالصاحب صفایی- اگر توهین شده است برود به دادگاه شکایت کند بنده را هم وکیل کند) جناب آقاى صفایی باید رسیدگى شود اگر به او در حین انجام وظیفه توهین شده تعقیب کنند تا دیگران هم تشویق بشوند و بروند دنبال کار نه این‌ که بگویند او رفت و این‌طور شد چرا ما برویم بنده عیقده‌ام این نیست (صفایی- راهنمایى بفرمایید عرض حال به دادگاه بدهند) بنده زیاد با ایشان تماس ندارم که راهنمایى کنم (صفایی- یا این‌ که بنده را وکیل بکنند) خود جناب عالى بفرمایید راهنماى کنید و برایش عرض حال بدهید

نائب رئیس- آقایان بین‌الاثنین صحبت نفرمایید آقاى بختیار در مورد سؤالاتان بفرمایید

سلطان مردا بختیار- قربان بفرمایید صحبت نکنند بنده هم سؤال را عرض کنم.

نائب رئیس- شما سؤالتان را بکنید.

سلطان مراد بختیار- چشم اطاعت می‌کنم در هر صورت بنده بخواهم استدعا کنم از جناب آقاى مهندس هدایت (میراشرافى- ایشان مرد شریفى هستند) بنده اول عرض کردم که ایشان مرد شریفى هستند و ایشان دخالت در کار نداشتند بنده عرض می‌کنم که جناب عالى تشریف بیاورید پشت تریبون و براى مرتبه اول و دوم و سوم بفرمایید این کار می‌شود یا نمی‌شود اگر می‌شود بفرمایید که می‌شود و اگر نمی‌شود آن را هم بفرمایید که ما هم به مردم بگوییم دولت آن نامه‌ای را که به شما نوشته است با کمال تأسف موضوعى ندارد بنده خودم طرفدار این دولت هستم ولى در دولت سابق این نامه نوشته شده و دولت حاضر هم این حرف‌هایی که گفته دروغ گفته بنده بیش از این عرضى ندارم.

نائب رئیس- آقاى معاون وزارت راه بفرمایید.

معاون وزارت راه- (مهندس هدایت) سؤال جناب آقاى بختیار نماینده محترم از وزارت راه دو تا بوده ولى ایشان یکى را فرمودند (سلطانمراد بختیار- آن یکى هم چون نتیجه نداشت عرض نکردم) و حالا بنده جواب هر دو سؤال را عرض می‌کنیم یکى راجع به پل سر آرود بین شهر کرد و اصفهان بود که خراب شده است و صدمه دیده است این پل باید ساخته بشود عرض کنم این پل بر اثر سیلى که آمده خراب شده است فعلاً هم مشغول مرمتش هستند به این ترتیب که راه فرعى درست کرده‌اند تا این‌ که شرایط فنى بوجود بیاید و پا تعمیر و ساخته شود (بختیار- یک کسى به آن‌جا راه ساخته است و از هر نفرى پنج ریال براى عبور باج می‌گردید) این امر مربوط به دولت نیست به هر حال این پلى که به واسطه طغیان آب از بین رفته مشغول ساختمانش هستند و فعلاً هم چون شرایط بوجود نیامده از طرق شهر راه عبور داده‌اند و چون اعتبارات داده شده تعمیر آن قریباً خاتمه پیدا می‌کند و بوجه‌ای که براى این برآورد کرده‌اند سه میلیون ریال است که جزو بودجه عمرانى پیش‌بینی شده و به محض این‌ که تصویب شد ابلاغ بشود البته اقدام خواهد شد (بختیار- امان از دست بودجه عمرانى) اما راجع به جاده نیمه تمام جاده بین اصفهان و شهر کرد از طریق قهوه رخ یک صورت‌مجلسى با حضور خود جناب عالى تهیه شد که طبق این صورت‌مجلس سه میلیون و نیم تومانى می‌بایستى براى این راه خرج بشود این این مبلغ سه میلیون نیم تومان پانصد هزار تومان پنج میلیون ریال در بودجه عمرانى منظور شده است که پس از ابلاغ بوده شروع به کار بشود ولى چون موضوع راه و چه موضوع پل هر دو موکول به تصویب و ابلاغ بودجه عمرانى است جنابعالى خودتان هم می‌دانید که این امر از اختیارات و وظایف وزارت راه خارج است می‌بایستى این دو بودجه ابلاغ بشود تا وزارت راه اقدام بکند و شروع به کار بشود و تصور نفرمایید که غفلت می‌شود در این کار که بودجه عمرانى تصویب و ابلاغ بشود وزارت راه از صبح نا غروب مشغول است به تمام مقامات رجوع می‌کند اما راجع به آن تصادف جاده کرج هم که فرمودید نسبت به کسانى که شب و روز مشغول خدمت هستند می‌خواستم به عرض آقایان برسانم که حق این است که وقتى یک عملى بر‌خلاف امنیت در تهران صورت گرفته و بر‌خلاف انتظامات مملکت است این مطلب از طریق صحیحى تعقیب می‌شود و به واسطه دادگاهاى مربوطه اقدام هم می‌شود (غضنفرى- راجع به راه خرم آباد هم بفرمایید.) (مهندس جفرودى- بفرمایید وزیر را براى حفظ معاونینش چه اقدامی‌ کرده؟)

 (مهدوى- این تکلیف دولت است که تحقیق کند.)

نائب رئیس- آقاى بختیار بفرمایید.

سلطانمراد بختیار- جناب آقاى مهندس هدایت تشریف آوردند پشت تریبون و یک یادداشت‌هایی را که کارمندان وزارت راه تهیه کرده بودند قرائت کرده بودند اما نتیجه‌ای نگرفتند که آیا این کار که شروع می‌شود و الساعه هم ممکن است آقایان تشریف دارید این‌جا وعده بفرمایید یک هفته سه روز چها ر روز پنج روز دیگر شرع خواهد شد (میراشرفی- جناب آقاى بختیار همان مهندس حامی‌ که این قدر تعریفش را می‌فرمایید چند سال رئیس راه سازمان برنامه بود و کارى نکرد) (صدقى- تمام راه‌ها را او ساخته است)

نائب رئیس- آقایان نظم مجلس را مراعات بفرمایید.

بختیار- بنده کارى ندارم که آقایان بفرمایید مهندس حامی ‌راه را خوب ساخته است یا بد ساخته است اما منظور بنده این است که یک کسى که شب عید رفته است آن‌جا فعالیت کرده به هر ترتیب که دولت صلاح بداند اقدام کند که به دیگران توهین نکند (مهندس جفرودى- حق ندارد توهین کند) (میراشرافى- فهش ناموسى به افسر داده است و او حسابش را رسیدگى کرده تازه به ما چه مربوط) (مهدوى- دولت باید شدیداً موضوع را تغیب کند)

نائب رئیس- آقا نماینده در اظهارات خودش آزاد است هرچه دلش می‌خواهد بگوید آقایان دخالت نکنید آقاى بختیار بفرمایید.

بختیار- می‌خواهم بنده عرض کنم که در آن روزى که جلسه تشکیل شد

+++

و جناب آقاى وزیر راه و آقاى معاونین تشریف آوردند صحبت کردند بهتر این بود که می‌گفتند ما بودجه نداریم تا این‌ که نامه می‌نوشتند نقشه‌ها را خواسته‌ایم و به زودى ساختمان جاده را شروع می‌کنیم و شما هم به مردم اطلاع بدهید چرا وزارتخانه صد در صد بودجه ندارد به بنده می‌نوسد که به مردم بگویید و قول بدهید که. وزارت راه نامه نوشته و این کار شروع می‌شود اگر آقایان می‌نوشتید که هر وقت به ما بودجه دادید یا داشتیم این کار را کنیم بنده عرضى نداشتم بنده هم به مردم می‌گفتم که وزارتخانه هنوز قبول نکرده است که این کار را بکند ولى حالا که نوشته‌اید بنده فکر می‌کنم یک نفر وزیر براى احترام امضا‌ خودش را باید اول فکرش را بکند حساب عملیاتش را بکند اگر بودجه‌اش تأمین شده کتباً تعهد بکند چون در این عمل ممکن است مردم بگویند که آقاى وزیر این نامه را ننوشتند و یا اگر نوشته است خلاف حقیقت است و یا بنده خلاف عرض می‌کنم و شرم دارم از این‌ که این قسمت گفته مردم را عرض کنم که وزیر نامه‌ای نوشته و دورغ بوده (مهندس جفرودى- ایشان هم صحیح فرموده‌اند‌) بودجه‌ای که ‌امسال تصویب شده این بودجه باید کامل بشود و چون حقوق‌ها را آخر برج اگر هم چند نفر هم نمی‌خواستند باید دولت بپردازد تا حالا دیده نشده است چه مجلس بوده و چه نبوده دولت که بتواند حقوق‌ها را نپردازد تمام اهمیت بودجه مملکت روى کارهاى عمرانى و اصلاحى است اگر فرض بفرمایید یک کسى می‌آید می‌گوید که من وزیر دارایی می‌شوم و جلوى تمام خرج‌ها را می‌گیرم این وزیر دارایی عملش فایده‌ای ندارد (مهندس جفرودى- امروز این‌طور است) بایستى کارى کرد که مملکت آباد بشود وگرنه ممکن است یک ده شاهى خرج نکنیم و بگیم مملکت خرج ندارد این کار نتیجه خوبى نخواهد داشت (مهندس جفرودى- منفى بافى است) نتیجه خوب وقتى خواهد بود که در موقع خودش پول خرج شود و در غیر این صورت هیچ نتیجه‌ای عاید نخواهد شد وقتى آقاى دکتر امینى وزیر دارایی بودند یک شرحى نوشتند به وزیر بودجه که بنده اسم‌شان را می‌دانم چیست (یک نفر از نمایندگان- ویشکایی) به آقاى ویشکایی نوشتند که 5 میلیون ریال براى این کار بدهند و متأسفانه بعد از این‌ که ایشان تشریف برذدند بنده می‌بینم که قضیه بر عکس شده است و می‌فرمایند 5 میلیون ریال را از 24 میلیون تومانى که خود وزارت راه دارد از آن محل بگیرند بنده می‌خواستم استدعا کنم که آقایان براى اولین مرتبه یا براى دهمین دفعه یا آخرین دفعه نمی‌دانم براى کدام دفعه جمع بشوند این پول را باید وزارت راه بدهد یا وزارت دارایی بدهد سازمان برنامه بدهد که بلاخره ما بدانیم که با که طرف هستیم مثل توپ فوتبال بنده را وزارت راه پرت می‌کند به طرف وزارت دارایی وزارت دارایی هم می‌گوید تمام در آمد نفت است و سازمان برنامه و آقاى ابتهاج رئیس سازمان برنامه است در هر صورت نشد و گفتند و برخاستند و براى مردم هم کارى نمی‌شود اگر بخواهید مبارزه با فساد عملى بشود باید کارى کرد که مردم بی‌کار نشوند والا شما مردم را از وزارتخانه‌ها بیرون کنید حسن را بیرون کنید و تقى را جایش بگذارید این مبارزه با فساد نیست مبارزه با فساد وقتى است که در این مملکت با سرمایه‌ای که اجالت دولت به وسیله فرض تهیه کرده یا در آمد دیگر کارها را شروع بکند این مبارزه با فساد است والا یک عده‌ای را از وزارتخانه‌ها بیرون کنند بى‌کاره بمانند این مبارزه با فساد نیست و وفقت دستگاه ناراضى درست کن یک قدرى بیشتر ناراضى اضافه می‌کند دیگر هم عرض ندارم. (احسنت)

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- اجازه می‌فرمایید

نائب رئیس- بفرمایید

دکتر شاهکار- بنده سؤالى دارم حالا که وارد دستور شده‌ایم تقدیم می‌کنم راجع به یک عده از لیسانسه‌هاى از وزارت دارایی است که آن‌ها را بیرون کرده‌اند شکایت نموده‌اند از آقاى کفیل وزارت دارایی سؤال کرده‌ام که علت این مطلب را بگویید که بنده هیچ‌گونه نظرى ندارم‏

شمس قنات‌آبادى- علتش واضح است ان کسانى که تحصیل کرده‌اند بیرون می‌کنند و دزدهاى گردن‌کلفت سر کار باقى بماند اول گفتم که رأى به این دولت قلابى ندهید براى همین کارهایش بود (میراشرفی- آن قدر هم قلابى نیست) قلابیش این است که یک مرده یکى مردار شد و یکى هم به غضب خدا گرفتار شد (زنگ رئیس) هر یک از گوشه‌ای فرار رفته‌اند معاون توى معاون کفیل توى کفیل‏

8- مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به مالیات بر ارث از ماده 16

نائب رئیس- لایحه مالیات بر ارث مطرح است ماده 16 را آقاى کفیل وزارت دارایی اصلاح کرده‌اند ماده 16 اصلاحى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

از تاریخ تصویب این قانون هر گاه شخصى اموال غیر‌منقول خود را به وراث طبقه اول منتقل نماید در حکم انتقال از طریق ارث محسوب و مشمول مالیات بر ارث خواهد شد و در مالیات مع‌الواسطه در صورتى از مالیات خواهد بود که بیش از سه سال از تاریخ انتقال گذشته باشد.

عبدالصاحب صفایی- بنده اخطار نظام نامه‌ای دارم.

صفایی- در شور دوم پیشنهادى نمی‌توان داد اگر آقاى کفیل وزارت دارایی اصلاحى داشته باشد باید آن اصلاح رأى گرفته شود ولى به عنوان پیشنهاد نمی‌شود رأى گرفت.

نائب رئیس- پیشنهاد نیست اصلاحى است که آقاى کفیل وزارت دارایی نموده‌اند آقاى میراشرفی بفرمایید.

میراشرافى- راجع به ماده 16 بنده اصلاحى تقاضا کردم از جناب آقاى کفیل وزارت دارایی که موضوع طبقه اول از بین برود چون ممکن است یکى ثروت و سرمایه‌ای داشته باشد ولى اولاًد نداشته باشد یعنى با وراث درجه اول نداشته باشد و مال خود را به وراث درجع دوم بفروشد یا صلح کند مطابق این قانون اگر به وراث درجه دو آن‌ها از پرداخت مالیات معاف می‌شوند ولى موضوع طبقه که از بین برود یعنى طبقه او را حذف کنند این اشکالات از بین می‌رود با حذف طبقه اول مال خود را به هر یک از وراثش انتقال بدهد از هر طبقه که باشد مشمول مالیات بر ارث می‌شود البته این کار هم به نفع وزارت دارایی است آن روز هم جناب آقاى فروزان قبول فرمودند (صدقى- صحیح است) راجع به ماده 17 هم عرض مفصلى دارم که در موقع خدش عرض خواهم کرد.

نائب رئیس- آقاى کریمی ‌مخالفید یا موافق؟

کریمى- بنده مخالفم.

نائب رئیس- آقاى مرات اسفندیارى مخالفید یا موافق؟

مرات اسفندیارى- بنده عرضى ندارم.

نائب رئیس- آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار- بنده سؤالى داشتم عرض کردم.

نائب رئیس- آقاى مشایخى موافقید بفرمایید.

مشایخى- عرض کنم قوانین مالیاتى از نظر مالیت به دو دسته تقسیم می‌شود یکى مالیات مستقیم است یکى هم مالیات غیر‌مستقیم مالیات بر درآمد مالیات بر ارث مالیات صلح این‌ها مالیات‌هایی هستند که در کادر مالیات مستقیم محسوب می‌شوند اگر شخصى درآمدى تحصیل کند باید مالیات بر درآمد بدهد اگر مالى بلا‌عوض یه او منتقل شد باید مالیات مربوطه به یک مالى که بلاعوض دریافت کرده است پرداخت کند حالا بنده می‌خواهم بفهم اگر چنانچه یک شخصى یک خانه‌ای داشته باشد و احتیاج پیدا کند که بخواهد این خانه‌اش را بفروشد معمولاً فرزندان یک شخصى علاقمند هستند که خانه پدرشان را حفظ کنند

نائب رئیس- آقاى مشایخى شما که مخالف صحبت می‌کنید (ارباب- این مقدمه‌اش است)

مشایخى- بنده موافقم الان عرض می‌کنم اگر آمد به جاى این‌ که خانه‌اش را به یک شخصى بفروشد به پسرش فروخت اگر این فروش مابه‌التفاوتى داشته باشد (به جاى موافق مخالف صحبت می‌کنید) البته با پرداخت مالیات آن به مابه‌التفاوت شروع هست یعنى اگر انتقال دهنده خانه‌ای خریده باشد فرض کنید به قیمت ده هزار تومان و به پسرش بیست هزار تومان فروخته باشد به نسبت ده هزار تومان البته مالیات بر درآمد می‌دهد این چرا شما یک موضوعى را می‌خواهد مشمول دو مالیات بکنید یکى مالیات بر درآمد و یکى هم در عین حال مشمول مالیات بر ارث قرار بدهید و بعد هم شما دارید این عمل را وسعت می‌دهید می‌گویید انتقالات مع‌الواسطه هم مشمول این خواهد بود جناب آقاى فروزان اگر فرض کنیم عمر در چند سال پیش مال خودش را به یزید فروخته باشد و پسر عمر احتیاج داشته باشد از نقطه‌نظر این‌ که درب خانه پدرش بسته نشود یا این‌ که برود دو مرتبه خانه پدرش را از یزید خریدارى نماید این شخص چه تقصیرى کرده که اگر معامله در ظرف سه سال واقع شده باز هم مالیات بدهد مقصود بنده این است که شما می‌توانید تدابیرى اتخاذ کنید که از مالیات بر ارث کسى فرار نکند این کاملاً منطقى و متوجه و صحیح است که به هر حال وراث مالى که وارث بهشان منتقل شده از مالیات بر ارث فرار نکنند و بخشودگى من غیر حق پیدا کند براى این کار راه‌های دیگرى می‌شود پیدا کرد شما می‌آیید بگویید اگر کسى در زمان حیات خودش خانه خودش را منتقل کرد به وراث خودش مستقیماً یا مع‌الواسطه یه جاى این‌ که نرخ این انتقال مثل سایر انتقالات ده درصد باشد دوازده درصد باشد پانزده درصد باشد این حرف کاملاً مشروح است براى این‌ که می‌توانید از انتقالات بلاعوض که براى فرار از مالیات هست جلوگیرى کنید اما ممنوع کردن اینک یک کسى در زمان حیات خودش (کریمى- مالیات بدهد) مالیات بدهد این یک محدودیت و ممنوعیتى است که به نفس مالکیت صدمه می‌زند و من خیال می‌کنم روابط معنوى و حقوقى و روابط واقعى که دین خانواده‌ها هست ایحاب می‌کند که در معاملات که اگر پدرى خواست مالى

+++

را بفروشد اول به پسر خودش مراجعه می‌کند شما در قانون مدنى و در قوانین مملکتى حق تشرف براى معاملات قائل هستند یعنى ببخشید اشتباه کرد‌ه‌ام (عبدالصاحب صفایی- حق شفعه) حق شفعه قائل هستند در خرید املاک مشاع براى شریک حق تقدم قائل هستند اگر چنانچه کسى قسمتى از خانه‌ای را که مالک باشد بخواهد بفروشد شریک ملکش را مقدم می‌داند حالا فرض کنیم شریک ملک او پسرش باشد اگر خواست خانه خودش را به پسرش بفروشد می‌گویید مطلقاً این فروش براى فرار از مالیات بر ارث است و من این عمل را اصولاً صحیح نمی‌دانم با توضیحات جامع و کافى که جناب آقاى صفایی دادند مخصوصاً در مورد این‌ که یک کسى واسطه باشد و در مورد مع‌الواسطه بنده کاملاً مخالفم و این را کاملاً غیر‌موجه می‌دانم و معتقد هستم که اگر می‌خواهید تدابیرى اتخاذ بکنید نرخ نقل و انتقالات همه وارث را مشمول یک مالیات‌هاى بیشترى قرار بدهید نه این‌ که دو تا مالیات قائل بشوید.

نائب رئیس- آقاى ارباب مخالفید

کریمى- ایشان که مخالف صحبت کرد.

ارباب- بنده می‌خواهم یک موضوعیى را به عرض آقایان برسانم این‌جا می‌آییم براى مملکت وضع قانون بکنیم ده سال بعد صد سال بعد پنجاه سال بعد در طرز اجراى این قانون که وضوع می‌شود چه مشکلاتى بار خواهد آورد باید از حالا به آن توجه کنیم آقایان مردم از ما انتظاراتى دارمد باید از حالا پیش‌بینی بکنید اولاً یک قوانین مدتى داریم که نسخ نشده و یک فصولى زیادى در باب ارث دارد و قانون مدنى واقعاً ترجمه شرایع است توجه کنید این ماده این‌جا مخالف قوانین اسلام است به علاوه همین طور که عرض کردم اگر یک کسى در زمان حیات خودش اجبار پیدا کرد که زمینى را به زید فروخت و بعد یک کسى از وراث او این زمین را از زید خرید با مشمول همین گرفتارى خواهد بود به علاوه تاریخ این معلوم نیست از هزار سال پیش از زمان قبل از آدم یک کسى معامله‌ای کرده بیاید به شما مالیات بر ارث بدهد همان طور که در جلسه پیش صحبت شد اگر یک کسى مریض بود اتباع او را جواب کردند گفتند که مرض تو معالجه نمی‌شود در بستر آمد ملک خود را به دیگرى به اولادش منتقل کرد معلوم است که باید در مقابل این عمل به این صورت مالیات بدهند براى این‌ که تزویر کرده ‌اما زیدى با عمرى که نمی‌داند کى می‌میرد یک معامله‌ای می‌کند تصادفاً فردا صبح یا بیست سال بعد مرد این‌که معقول نیست خودش و عقابش و اولادش گرفتار مقررات دولى باشد که عمل‌شان را دیده‌اند شما عمل مأمورین را که دیده‌اید یک قوانین با حسن‌نیت می‌گذرانید با یک سوءنیتى اجرا می‌شود شما اجراى قوانین را در مملکت می‌بینید به چه صورت در می‌آید این است که توجه کنید در هر حال این ماده خلاف قوانین اسلام است و نسل بعد نسل را گرفتار می‌کند بنده جدا مخالفم و از نظر مصالح مملکت مضر می‌دانم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى کریمی ‌بفرمایید.

کریمى- آقاى مشایخى به عنوان موافق آمدند صحبت کنند متأسفانه مخالف صحبت کردند چون خلاف نزاکت است یک کسى که به نام موافق وقتى یک نفر موافق رأی می‌گیرد و این‌جا مخالف صحبت می‌کند آقایان نمایندگان در‌باره مخالف یا موافق صحبت کردند آزادند ولى اگر به نام موافق مخالف صحبت کنند حق یک موافق را غصب کرده‌اند (عاملى- حالا ببخشید) مطالبى را که آقایان می‌فرمایند به چند جور می‌توان تفصیل کرد یکى این‌ که می‌گویند مخالف اسلام است بنده نمی‌گویم اگر اخذ وصول مالیات مخالف با اسلام باشد اصلاً وضع کلیه قوانین به تبعیت از این حکمی‌ که آقا صادر کرده‌اند همش مخالف اسلام خواهد بود یک مملکت اسلامی ‌برای انتظاماتش احتیاج به بودجه دارد که آقایان علما‌ هم تجویز کرده‌اند و آقایان تشریف می‌آورند این‌جا وضع یک مالیات‌هایی می‌کنند از مرم مالیات می‌گیرند صرف انتظامات مملکت اسلامی و حفظ بیضه اسلام می‌کنند مالیات بر ارث هم یکى از آن مالیات‌هاى کاملاً عادلانه است که از اشخاص گرفته می‌شود که به یک چیز بازیافتى رسیده است وراث غالباً کسانى هستند که در جمع‌آوری آن دارایی زحمتى نکشیده‌اند یک چیز بازیافتنى گیرشان آمده بنابراى لازم است بیایند یک مالیاتى هم بدهند اما این‌ که آقاى ارباب فرمودند که ما با حسن‌نیت قانون وضوع می‌کنیم دولت بد اجرا می‌کند این شامل تمام قوانین است پس باید تمام قوانین را روى اینن فکر لغو کنید که خوب اجرا نمی‌شود این فکر صحیح نیست ولى در نمورد این ماده به خصوص صدق نمی‌کند شما قانون می‌گذرانید براى مالیات بر ارث خیلى شبیه است که یک صیادى ماهی‌ها را جمع‌آوری کند در بوشهر و بد راه فرارى براى آن‌ها باقى بگذارد در‌ای صورت تمام زحمتش به هدر خواهد رفت حالا شما چندین ماده را وصول مالیات تعیین می‌کنید اگر این ماده را تصویب نکنید تمام قانون مالیات بر ارث را لغو کرده اید براى این‌ که مورثین در زمان حیات خودشان دارایی‌شان را به ورثه‌شان منتقل می‌کنند و از مالیات فرار می‌کنند مال می‌زند آقاى ارباب که یک کسى بین صد هزار نفر مجبور شد خانه خودش را بفروشد به فرزند خودش اولاً این قانون منع نکرده است که به فرزند خودش نفروشد گفته مالیاتى را که پس فردا باید بدهد حالا بدهید و حالا علتش را به جنابعالى عرض می‌کنم و آن این است که در تمام قوانین دنیا فرد را فداى اجتماع می‌کنند و هیچ وقت اجتماع را فداى فرد نمی‌کنند چون متمولین ممکن است املاک‌شان را انتقال به وراث بدهند با اعتبار به این‌ که اگر کسى یک روزى بین صد نفر پیدا شد که خانه‌اش را مجبور بشود به پسرش بفروشد براى خاطر پسر این آقاى نادر که به ندرت اتفاق می‌افتد مالیات را که نباید سلب کرد (صحیح است) باید آن فرد فداى اجتماع بشود و مالیات بر ارث بپردازد تا دیگران املاک‌شان را به وراث‌شان منتقل نکنند آقایان مملکت ما کسر بودجه دارد و اگر بخواهید از گرفتن مالیات به این انحاء خود‌دارى کنید بار مملکت بار نمی‌شود باید مالیات‌ها را وصول کنید مخصوصاً که این مملکت تا به حال مالیاتش را غیر‌مستقیم از مردم طبقه دوم و سوم می‌گرفته‌اند امروز یک مالیات مستقیم آمده مجلس این را با کمال حسن‌نیت تصویب بفرمایید (احسنت)

نائب رئیس- این‌جا پیشنهاد سکوت داده‌اند و یکى هم خروج از دستور یکى از آقاى میراشرفی است و دیگرى از آقاى نقابت پیشنهاد قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام شامخ ریاست:

پیشنهاد می‌نمایم ماده 16 موقه از دستور خارج شود

عده‌ای از نمایندگان- پیشنهاد نمی‌شود داد

نائب رئیس- پیشنهاد سکوت را می‌توانند بدهند (میراشرفی- آقاى رئیس ماده 17 مطرح بود ان ناقص ماند) خوب تکلیف 16 را معلوم کنید تا به ماده 17 برسد آقاى نقابت بفرمایید

نقابت- عرض بنده از تصدیع آقایان بیان مطالبى است که از لحاظ قانون اساسى و رعایت اصل 17 و از لحاظ قانون مدنى و شرایط اصولى معاملات و فلسفه اصول مالیات باید توجه کرد

نائب رئیس- آقاى دکتر وکیل بفرمایید بنشینید خواهش می‌کنم بفرمایید آقاى نقابت‏

نقابت- بنده علت این‌ که جلسه قبل متشکر شدم از جناب آقاى فروزان براى این بود که وقتى ملاحظه فرمودند در تنظیم این ماده دخالت نداشته‌اند و نظر نمایندگان محترم این است که قانع بشوند تا به یک مطلبى و رأى بدهند موقتاً تقاضاى سکوت این ماده را کردند و اصلاحى که فرمودند حاصلش این است که هرگاه شخصى مالى را صلح کند به فرزندش در حکم ارث است و مشمول مالیات اما اگر مع‌الواسطه صلح کرد به زیدى صلح کرد و زید بعداً به ان فرزند صلح کرد.

نائب رئیس- در اصل ماده صحبت نفرمایید در مورد پیشنهادتان بفرمایید

نقابت- در اصل هست خواستم عرض کنم در پیشنهادى که آقا فرمودند و مبنى بر این است که اگر مع‌الواسطه بیع قطعى، صلح قطعى کرد، در این صورت هر گاه سه سال از تاریخ صلح منقضى نشد و ان شخص فوت کرد باز هم مشمول مالیات باشد و اگر فوت نکرد مشمول مالیات نباشد این عمل ذاتاً صحیح نیست و به این جهت بنده پیشنهاد کردم که باز هم این ماده مسکوت بماند تا ما آقاى وزیر را قانع بکنیم (یکى از نمایندگان- چرا مسکوت بماند آقا رأى بگیرید) عرض کى کنم چرا قاعده محاوره این است که توجهى بفرمایید که ناطق فکرش را بگوید (حشمتى- صحیح است) بلکه درست باشد علتش این است که جلسه قبل که مسکوت ماند جناب آقاى کفیل اصلاحى کردند و در این جلسه هم اگر مسکوت بماند یک اصلاح دیگرى ممکن است بفرمایند و ممکن است به یک مطلبى قانع بشوند و آن مطلب این است. که در هر کشورى به حکم آزادى معاملات و اصل 17 قانون اساسى و اصل الناس مسلاطون هر کس حق دارد ملکش را به اولادش و هر کس دیگرى منتقل کند (صحیح است) این یک اصل کلى است که قوانین اسلامی ‌آن را محترم دانسته، قانون اساسى ایران هم محترم دانسته فلسفه وصول مالیات که در عین حال محترم است این است که یک مال زیادى در دست یک نفرى جمع‌آوری نشود و مردم طبقات بعد محروم بماند اگر یک پدرى در یک خانواده‌ای متمول بود آمد مالش را تقسیم کرد به اولادش آن هم در کشورى که تعدد زوجات مجاز است و اولادهاى مختلف ممکن است که داشته باشد بین این‌ها دعاوى رخ می‌دهد اگر مالش را تقسیم کرد عادلانه و صلح کرد در حقیقت سرمایه‌دار عمده مالش به سرمایه‌هاى کوچک تقسیم شده و از او هم مالیات اخذ می‌شود

نائب رئیس- دلیلا پیشنهادتان را بفرمایید خواهش می‌کنم‏

نقابت- دلیل سکوت این مطلب این است که ما روى این بیان با جناب آقاى وزیر صحبت می‌کنیم بلکه ایشان را قانع بکنیم که این سه سالى را که براى غیرمستقیم قائل شده‌اند برای اصل مطلب هم قائل شوند هر گاه شخصى مالى را به فرزندش صلح کرد و تا سه سال یا 5 سال فوت نکرد مشمول مالیات نشود اما آن‌که در معرض موت دفتر می‌آورند به منزل به خاطر این‌ که از مالیات فرار کند این باید مالیات را بدهد به طور خلاصه باب معاملات

+++

راه نبندید. آقاى وزیر موافقت کنید آن سه سال پنج سال یا بیست سال باشد از نظر اصول عرض می‌کنم چون من به اساس قضیه کارى ندارم موافقت بفرمایید که هر دو قسمت مشمول نشود که هر گاه پدرى به فرزندش هم صلح کرد ولیکن پنج سال دیگر یا سه سال دیگر مرد، مثل آن قسمت دوم مشمول مالیات نباشد و اگر زودتر فوت کرد مالیات بدهند (کریمى- مقصودشان این است که صلح محاباتى را از مالیات معاف کنند).

نائب رئیس- آقاى قنات‌آبادى مخالفید (قنات‌آبادى- بله) بفرمایید.

قنات‌آبادى- من فکر می‌کنم چون این اولین دفعه است که قانونى برای گرفتن قانون مستقیم از آن طبقه‌ای که حقاً مالیات بدهند (احسنت) چون همه مواهب و مزایاى مملکت را این طبقه بدهد در مجلس مطرح شده به یک به نبست‌ها و موشکافى‌ها و دقت‌هاى بى‌پایان و عجیب و غریبى بر خورده و با بحث یک عنوانى و پیدا کردن یک ایرادها و اشکال‌هایی خیلى شانه و نادر دارند به یک چنین قانون اعتراض می‌کنند و می‌خواهند مسکوتش بگذارند و در عین حال هم ادعا می‌کنند که براى حفظ بنیان اسلام و دین و قرآن آقایان به استناد آن می‌گویند که در گذراندن این قانون باید مراعات اسلام و دین بشود اما من معتقدم براى حفظ همان اسلام و همان دین و مذهب و همان قرآن باید طبقه غنى یک خورده بیشتر مالیات بدهد دیگر‌ مردم این کشور قدرت بیشتر از این دادن مالیات غیر‌مستقیم ندارد (صحیح است) اگر شما دفترها و آمار اخذ عوارض و مالیات وزارت دارایی را ورق بزنید 5 ر 99 درصد مالیات‌هایی که گرفته می‌شود غیر‌مستقیم و تحمیل به طبقه محروم است حال نمی‌دانید این ماده چه اشکالى دارد؟ یک فرض این است که یک پدرى بدبخت می‌شود و بیچاره می‌شود و ملکش را می‌فروشد به پسرش اما 999 فرض دیگر این است که پدر براى فرار از مالیات ارث ملکش را با تبانى و توطئه قبلى واگذار می‌کند به وارثش این مطلب هم مثل آفتاب روشن است آقایان نمایندگان محترم مخصوصاً آن عده‌ای که معتقدند و می‌گویند باید با فساد مبارزه کرد بزرگ‌ترین راه و بهترین و عالی‌ترین ماده برنامه مبارزه با فساد، مبارزه با این بى‌عدالتى و ظلم است ظلم این است که طبقات محروم این مملکت مالیات غیر‌مستقیم بدهند و دارند می‌میرند و طبقه متمکن از دادن مالیات به انواع و اقسام وسایل خودارى بکنند و فرار می‌کنند.

نائب رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى نقابت آقایانى که موافقتند قیام بفرمایند. (عده کمی‌برخاستند) رد شد حالا رأى می‌گیریم به اصل ماده 16 مطابق نظریه‌ای که آقاى کفیل وزارت دارایی ابراز داشته‌اند (عده‌ای از نمایندگان- قرائت شود) دقت کنید قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد.)

ماده 16- از تاریخ تصویب این قانون هر گاه شخصى اموال غیر‌منقول خود را به وراث طبقه اول منتقل نماید در حکم انتقال از طریق ارث محسوب و مشمول مالیات بر ارث خواهد بود و در معاملات مع‌الواسطه در صورتى از مالیات معاف خواهد بود که بیش از سه سال از تاریخ انتقال گذشته باشد (میراشرفی- قرار شده طبقه اول حذف شود شامل طبقات باشد).

نائب رئیس- آقایانى که با این ماده موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 1 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد.)

ماده 17- اگر مالى اعم از منقول یا غیر‌منقول بلاعوض به شخصى داده شود بدوم رعایت حداقل بخشودگى بر طبق نرخ مایلات ارث طبقه دوم وارث مالیات تعلق می‌گیرد دهنده و گیرنده متضامناً مسؤول پرداخت مالیات متعلقه می‌باشند جهزیه و اموالى که براى امور‌خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان، کودکستان و پرورشگاه و یتیمان و مدارس و نظایر آن‌ها داده می‌شود از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.

تبصره 1- صلح مهاباتى با شرح خیال فصل یا اختصاص منافع به مالک به طور دائم یا موقت از نظر آئین قانون در حکم صلح قطعى محسوب شده و مشمول مالیات می‌گردد.

تبصره 2- منظور از عوض آن است که بهاى مال مورد صلح با قیمت واقعى آن بیش از بیست درصد اختلاف نداشته باشد.

پورسرتیپ- مساجد و تکایا را هم اضافه شد

نائب رئیس- بله آقاى وزیر دارایی قبول کردند مساجد و تکایا و آبا انبارهاى عمومی ‌هم هست آقایى میراشرفی مخالفید شما؟ (اشرافى بله) بفرمایید (عبدالصاحب صفایی- ایشان که صحبت کرده‌اند (حمید بختیار- تکلیف زنده‌ها را هم معلوم کنید)

میراشرفی- در جلسه گذشته بنده یک توضیح کافى راجع به تبصره 1 ماده 17 به عرض آقایان رساندم منظور روح قانون مالیات بر ارث آن طورى که مفهوم واقعى دارد آن است که وقتى شخصى فوت کرد به ماترکش مالیات بر ارث تعلق می‌گیرد یک عده‌ای اشخاص سرمایه‌دار بزرگ که شاید در ایران منحصر به فردند یا یکى دو تا هم قرنیه هم وجود دارد (یکى از نمایندگان - دو تا هم ندارد فقط یکى است) این‌ها در سال 1316 یعنى موقعى که مالیات بر ارث در این مملکت معمول نبوده و زمان اولیا‌حضرت رضا شاه کبیر مالیات بر ارث به مجلس شوراى ملى فرستاده شد در ضمن همان روزهایی که مالیات بر ارث تصویب می‌شده رفته‌اند اموال خودشان را به فرزندان گرامی‌شان (یکى از نمایندگان- مثل کى) مثل ندارد این‌جا عمومی‌صحبت می‌کنیم مثل را به موقع عرض می‌کنم (صدقى- عمومی ‌که یکى نمی‌شود) این‌ها رفته‌اند اموال خودشان را به ورثه‌شان انتقال داده‌اند براى فرار از مالیات بر ارث به صیغه عمروى و با شرط خیار فسخ یعنى یک حقه‌بازى و یک حیله و تزویر براى فرار از مالیات بر ارث به عمل آوردند (محمودى- موردى که آقا می‌فرمانید این‌طور نیست) شاید بدتر از حقه‌بازى باشد ممکن است ملکى را به مالکیت شخصى در آورده‌اند و به فرزندشان واگذار کرده‌اند در صورتى که این ملک و این مالکیت معلق است عینى شخصى که انتقال داده حق دارد مادام‌العمر از این خیار فسخ استفاده کند و این مالکیت موقتى را از این فرزند گرامی ‌را سلب کند (صدقى- اختیار مالش را داشته است) (یکى از نمایندگان- راجع به لشت نشا می‌فرمایید) (مرآت اسفندیارى- یک نفر که دلیل نمی‌شود مالک بوده می‌تواند هر کارى بکند) موقعى که این قانون مالیات ارث در سال 1316 مطرح بود قبل از تصویب یک چنین نقل و انتقالى شده (یکى از نمایندگان- باعث تعدیل ثروت شده است) حالا در موقعى که آقایان می‌خواهند مالیات از سرمایه‌داران بزرگ بگیرند و یک کابینه‌ای روى کار آمده که خودش نامش را گذاشته کابینه مبارزه با فساد چون هر کابینه‌ای در این مملکت اسم دارد کابینه دکتر مصدق کایبنه بلوا و نفت بود کابینه جناب آقاى سپهبد زاهدى کابینه خدمتگذارى بود این کایبنه هم اسم خودش را گذاشته کابینه مبارزه با فساد یک کابینه‌ای به این شکل روى کار آمده یک مجلس شوراى ملى که همه آقایان محترم و شرافت مند از تمام طبقات از این مملکت انتخاب شده‌ای و این‌جا نشسته‌اید با چنین دولتى همکارى می‌فرمایید به نظر من مصلحت مملکت این است همانطور که جناب آقاى قنات آبادى فرمودند مالیات از سرمایه‌داران بزرگ بگیرند (مرآت اسفندیارى- مالیات اگر شاملش می‌شود مالیاتش را بگیرید) اجازه بدهید روضه بنده که تمام شد حضرت عالى هر نظرى دارید بفرمایید (مرآت اسفندیارى- حضرتعالى هم مطالب‌تان را درست‌تر بفرمایید) (سید احمد صفایی- توهین به روضه نفرمایید) مالیات بر کسى تعلق می‌گیرد که فوت بکند کسى که هنوز نمرده و براى فرار از مالیات آمده یک چنین اسنادى تهیه کرده است براى این‌ که مالیات بر ارث ندهد (مرآت اسفندیارى- همش روى قرض حرف می‌زنید) قرض نیست یک سال است که پرونده وثوق‌الدوله را خواسته‌ایم وزیر دارایی نیاورده) (مرآت اسفندیارى- مالیات می‌دهد) نمی‌دهد آقا (مرآت اسفندیارى- مملکت باید روى این قانون اداره شود) (زنگ رئیس) ما نمی‌گذاریم این حرف‌ها از بین برود باید مالیات بدهند (اسکندرى- بفرمایید) بله اشخاصى که آمده‌اند با حقه و تزویر به کار برده‌اند براى فرار از مالیات در موقعى که مجلس شوراى ملى می‌خواهد این قانون را تصویب کند باید یقه‌شان را گرفت باید جلوى این دزدى اجتماعى را گرفت (مرآت اسفندیارى- دزدى نکرده‌اند) (صدقى- شما به یک وزیر کابینه توهین می‌کنید) (زنگ رئیس) این مربوط به وزیر کابینه نیست این مربوط به یک فرد نیست خیلى از اشخاص این کار را کرده‌اند بنده پیشنهاد کرده‌ام‏

نائب رئیس- پیشنهاد نمی‌شود کرد

میراشرافى- بسیار خوب استدعا کردم استدعا که می‌شود بنده از آقاى وزیر دارایی استدعا کردم این جمله را اضافه بفرمایند که صلح محاباتى با شرط خیار فسخ مشمول مالیات بر ارث می‌شود بنده پیشنهاد کردم ببخشید استدعا کردم این صلح اعم از این‌ که قبل از تصویب این قانون باشد یا بعد از تصویب این قانون باشد (چند نفر از نمایندگان- این‌ که نمی‌شود) آقاى وزیر دارایی هم قبول کرده‌اند (مرآت اسفندیارى- چى چى را قبول کردند آقا نمی‌شود) چرا می‌شود اجازه بفرمایید براى این‌ که هنوز کسى نمرده کسى که مالیات بر ارث به او تعلق می‌گیرد فوت نکرده (مهدوى- همان شخص را اسم ببرید) بنده نمی‌خواهم اسم ببرم (مرآت اسفندیارى- خوب اسم ببرید چطور می‌شود)

نائب رئیس- آقاى مرات اسفندیارى بین الاثنین صحبت نفرمایید آقاى میراشرفی شما هم مطالب خودتان را بفرمایید

میراشرفی- آقاى دکتر امینى حالا وزیر راه نیستند زیاد جوش نزنید (مرآت اسفندیارى- من براى مملکتم جوش می‌زنم) شما اگر براى مملکت جوش می‌زنید بگذارید مالیات بگیرند که خزانه مملکت پر شود)

نائب رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى به شما تذکر می‌دهم‏

میراشرفی- نمی‌گذارند مالیات بگیرند بنده میگویم یک فقره معامله‌ای که شده صد میلیون تومان مالیاتش است پس چرا می‌گویید ما سوسیالیسم هستیم و مبارزه با فساد می‌کنیم‏

نائب رئیس- آقاى میراشرفی شما صحبنت خودتان را بفرمایید

میراشرفی- بنابراین جناب آقاى مرات اسفندیارى جوش نزنید این یک فقره‌اش صد میلیون تومان است یعنى معادل مالیات ده میلیون نفر پینه‌دوز و عمله و رمال و کفاش و بقال و چقال حالا شما می‌خواهید مالیات ندهد خوب ندهد

نائب رئیس- آقاى اسفندیارى مخالفید یا موافق ؟ (مرآت اسفندیارى- مخالفم) اگر مخالفید ایشان هم مخالف بودند (مرآت اسفندیارى- با پیشنهاد ایشان مخالفم) ایشان که پیشنهاد نکرده‌اند پیشنهاد

+++

نمی‌شود داد (مرآت اسفندیارى- حالا که پیشنهاد نکردند عرضى ندارم ولى اگر چیزى به تبصره اصافه شود بنده مخالفم تبصره اصافه شود) (میراشرافى- رأى نده)

دکتر شاهکار- بنده اخطار نظام‌نامه‌ای دارم خودتان می‌فرمایید که در شور دوم پیشنهاد نمی‌شود داد.

نائب رئیس- پیشنهادى نداده‌اند زبانى که می‌شود گفت اخطار شما وارد نبود می‌تواند که حرف بزند آقاى جلیلى.

جلیلی- آقاى میراشرافى توجه بفرمایید جنابعالى به عنوان مخالف با این ماده و تبصره صحبت فرمودید و یک پیشنهادى در جلسه گذشته داده بودید که آقاى فروزان هم قبول کردند اول آن پیشنهاد کتبى نبود براى این‌ که نیم شد پیشنهاد کتبى را قبول کرد و نباید طبق آئین‌نامه پیشنهاد داد (نراقى- وزیر دارایی اصلاح کرده) (قنات‌آبادى - چطور شده این‌جا آئین‌نامه دیگر و هى مجلس شد مجلس که قبول کرد) براى آقاى وحى منزل شده اجازه بفرمایید ممکن است به عقیده آقا در چند سال گذشته اشخاصى یا شخصى به این منظور یک عملى را کرد باشد که فرار بکند از دادن مالیات ولى خیلى‌ها بدون توجه بدون این‌ که سوء‌نظرى داشته باشند و یا بخواهند فرار بکنند از یک مالیاتى آمده‌اند یک معاملاتى انجام داده‌اند.

میراشرافى- هر که این کار را کرده سوء‌نظر داشته است. اصلاً قانون این نیست که ما هر روزى ماده یا بیاوریم که شامل گذشته بشود این‌ که به مصلحت نیست یک روز دیگرى می‌رسد و یک اشخاصى خواهند آمد و یک قوانینى در مجلس می‌گذارند که مشمول حال گذشته گان که معاملاتى کرده‌اند می‌شود این باب را باز نکنید البته ممکن است خداى نخواسته یک اشخاص با سوء‌نیتى این کار را کرده باشند براى این شامل هم نمی‌شود و نمی‌شود قانون را عطف به ماسبق کرد استدعا می‌کنم توجه بفرمایید (میراشرفی- جلسه گذشته آقاى وزیر دارایی در جلسه علنى قبول کردند) والا هر روز در مجلس براى ایجاد حقى یا سلب حقى در گذشته چنین قانونى می‌گذارند این به مصلحت مملکت نیست (صحیح است).

نائب رئیس- آقاى کفیل وزارت دارایی بفرمایید (عبدالصاحب صفایی- بنده اجازه خواسته بودم) ایشان مقدم هستند (شمس قنات‌آبادى- آقاى رئیس وزیر مقدم است کفیل هم مقدم است؟)

کفیل وزارت دارایی- نسبت به این اصلاح عبارتى که جناب‌ آقاى میراشرفی آن جلسه پیشنهاد دادند (قنات‌آبادى - تذکر دادند) تذکر دادند نسبت به آن جمله آنروز یعنى پریروز بنده دیدم در حقیقت این تحصیل لازم است یعنى در قانون سال 16 این را داریم بنده الان این را براى آقایان می‌خوانم‌.

تبصره- صلح مهاباتى با شرط خیل فصل براى مصالحه از نظر این قانون در حکم صلح قطعى است‌ سابق هم بود حالا هم هست. (داراب- من آن جلسه گفتم) در این قانون هم آقایان مسبوقید مرور زمان ندارد بنابراین بر این اگر فرض کنید پنج سال پیش باشد ده سال پیش باشد اگر تیر رس وزارت دارایی باشد قابل مراجعه است (صحیح است) (قنات‌آبادى- بنابراین باید زور بدهیم به تیر رس وزارت دارایی برسد) بنده آن روز با تذکر آقاى میراشرفی موافقت کردند دیدم تحصیل حاصل است حالا عقیده‌ام را عوض نکرده‌ام و براى این‌ که روى این مطلب غرور بیشترى بشود شاید واقعاً بنده در اشتباه باشم و شاید این حقیقتاً با شور و مشورت بیشتر دقیق‌تر بتوانیم ماده را درست بکنیم استدعا خواستم بکنم که این ماده را هم بگذاریم براى جلسه آینده (احسنت)

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.

نائب رئیس- بنابراین جلسه را ختم می‌کنم جلسه آینده روز پنج شنبه ساعت 9 صبح دستور بقیه شور در مالیات بر ارث و لایحه تبدیل به بانک سپه به بانک سهامی ‌و لایحه بیمه افراد گارد ارتش و ژاندارمرى‏ (مجلس ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294953!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)