کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 125 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 خرداد ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- قرائت دست‌خط تلگرافی اعلیحضرت همایون شاهنشاه در جواب تلگراف نیابت ریاست مجلس شورای‌ملی

3- بیانات قبل از دستور آقایان: مهندس اردبیلی- کریمی- افشار صادقی

4- تقدیم لایحه حیازت اراضی موات به قید یک فوریت و استرداد لایحه قبلی به وسیله آقای وزیرکشاورزی

5- طرح و تصویب یک فوریت لایحه حیازت اراضی موات

6- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به مالیات بر ارث از ماده 13

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 125

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 خرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- قرائت دست‌خط تلگرافی اعلیحضرت همایون شاهنشاه در جواب تلگراف نیابت ریاست مجلس شورای‌ملی

3- بیانات قبل از دستور آقایان: مهندس اردبیلی- کریمی- افشار صادقی

4- تقدیم لایحه حیازت اراضی موات به قید یک فوریت و استرداد لایحه قبلی به وسیله آقای وزیرکشاورزی

5- طرح و تصویب یک فوریت لایحه حیازت اراضی موات

6- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به مالیات بر ارث از ماده 13

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و پنج دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى نورالدین امامی (‌نائب رئیس) تشکیل می‌شود.

1- تصویب صورت‌مجلس.

نائب رئیس- اسامی ‌غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

عائبین با اجازه آقایان: مسعودى- مرتضى حکمت- بزرگ ابراهیمى- دکتر بینا- خرازى- دکتر جزایرى- باقر بوشهرى- دکتر افشار- دکتر عمید- سهر ابیان امید سالار- دهقان- قوامى- صدرزاده- سرمد- امیرى- نورى- ظفر- پیراسته سلطانى- کى‌نژاد- محمودى- پورسرتبپ- دولت‌شاهی- اورنگ- عبدالرحمن فرامرزى- امامی‌خویی شوشترى.

غایبین بی‌اجازه آقایان: خزینه علم- امیر احتشامى- عرب شیبانى- استخر- یار افشار- حشمتى- سامرى- شیبانى- احمد فرامرزى- اریه‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: احمد صفایی- امیر تیمور کلایی- شاد لو- محمود افشار- افخمى- محمود ذلفقارى- دولت آبادى- تجدد- سنندجى- دکتر حمزوى- خاکباز- مهندس جفرودى- مهندس اردبیلى- مهندس شاهرخشاهى- دکتر پیر نیا- حمیدیه- کاششانى- موسوى- قنات آبادى- صادق بوشهرى.

دیرآمدگان و وزدرفتگان بی‌اجازه آقایان: ارباب- تفضلى- نقابت- نراقى-

غائبین در رأى- آقایان: می‌اشرافى- سالار- بهزادى- اکبر- بهبهانى- ثقةالاسلام- صراف‌زاده- صفارى- فرود- صدقى- دکتر سعید حکمت- تفضلى- نراقى- لارى- دکتر سعید امامى- قراقزلو- قرشى‏

نائب رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ آقاى ارباب.

ارباب- بنده نه دیر آمدم و نه زود رفته‌ام به موقع آمده‌ام به موقع رفته‌ام.

نائب رئیس- اگر آقا به موقع تشریف آورده بودید و به وقع تشریف برده بودید الزامی ‌نبود اسم آقا را بنویسید (ارباب- ممکن است اشتباه شده باشد) اگر اشتباه شده باشد اصلاح می‌شود ولى تصور نمی‌کنم اشتباه شده باشد جناب آقاى اردلان.

اردلان- در موقع تعیین دستور در آخر صورت‌جلسه یک اشتباهى بود که بنده تذکر دادم اصلاح بشود.

نائب رئیس- در صورت‌مجلس نظر دیگرى نیست (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- قرائت دست خطر تلگرافى اعلیحضرت همایونى شاهنشاه در جواب تلگراف نیابت ریاست مجلس.

نائب رئیس- خاطر محترم آقایان سابقه دارد که پس از تشریف فرمایی اعلیحضرت همایونى به شیراز تلگرافى به پیشگاه مبارک عرض شد دست‌خط شاهانه براى اطلاع آقایان نمایندگان محترم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

تهران- نیابت ریاست مجلس شوراى ملى- تلگراف شما ملاحظه شد و خیر مقدمی ‌که متضمن احساسات و دعاهاى صمیمانه نماینده‌گان مجلس شوراى مجلس بود موجب خوشبختى و رضایت خاطر گردید عواطف مخصوصه ما را به عموم نمایندگان مجلس اقدام نمایید. 5 خرداد ماه 1334- شاه‏

نائب رئیس- آقاى مهندس اردبیلى در صورت‌مجلس نظرى داشتید (مهندس اردبیلى- خیر)

امیر تمیور- راجع به این تلگراف که الان قرائت فرمودید بنده اطلاع نداشتم که به چه تلگرافى مخابره شده است.

نائب رئیس- اظهار ارادت نمایندگان بوده این موضوع مطرح نیست استدعا می‌کنم بفرمایید این کار را از اختیارات هیئت رئیسه بوده و موجه است.

امیر تیمور- مقصود این است که اگر اظهار ارادتى هم می‌شود به اطلاع مجلس شوراى ملى باشد من و هیچ یک از آقایان از این تلگراف اطلاع نداشتیم و موجه وقتى است که ما را از جریان تلگراف مطع می‌نمودید.

نائب رئیس- هیئت رئیسه این اختیارات را دارد.

امیر تیمور کلایی- از طرف خود ولى از طرف نمایند‌گان ندارد قربان‏

3- بیانات قبل از دستور آقایان: مهندس اردبیلى- کریمى- افشار صادقى.

نائب رئیس- نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى مهندس اردبیلى‏

مهندس اردبیلى- به نام ایزد دانا و توانا

مدتى است اینجانب سکوت اختیار کرده‌ام و مشغول مطالعه و تحقیق بوده‌ام و قریب به 14 ماه است از عمر مجلس شوراى ملى دوره 18 می‌گذرد بیلان عملکرد ما نسبت

+++

 به شهرستان‌ها آنچه که من مشاهده می‌نمایم صفر است و نسبت به آذر‌بایجان که می‌توان گفت این ابیات زبان حال آن است.

من آن خاک بلا خیز و بلا گردان ایرانم    من آذربایجانم پرورشگاه دلیرانم.

من آذربایجان لایموتم من نمی‌میرم       اگر ایران ما جسم است من در جسم آن جانم.

به طورى که در برنامه‌های دولت و دستگاه‌هاى وزارتى ملاحظه می‌شود جزء وعده‌هاى بى‌اساس چیز دیگرى به خورده ما نمی‌دهند وقتى که ابرهاى تیره و تار افق ایران را فرا می‌گیرد وقتى عظمت و استقلال ایران عزیز در مهلکه و خطر می‌افتد می‌گویند آذربایجان تاج سر ایران است آذربایجان ضامن استقلال ایران است ولى وقتى با مشت‌هاى آهنین و همت بلند آذربایجانی‌ها این ابرها و خطرات از بین رفتند دیگر آذربایجانى در بین نیست و به کلى فراموش می‌شود آقایان آذربایجان در ادوار تاریخى خود خدماتى که به همین عزیز نموده را نزد خاص و عام است متأ سفانه این منطقه حساس و عظیم به یک بیغوله مبدل شده این ناحیه بزرگ ایران که وقتى پایتخت شاهنشاهان پر عظمت بود و باب تجارت آسیا و اروپا بود حالا به یک بن‌بستى رسیده که از هر طرف راه‌های تجارتى و اقتصادى بر روى آذربایجانى بسته شده است و راه ترانزیت ترکیه که مدت‌هاست نمی‌دانم در کدام وزارتخانه پرونده‌اش خاک می‌خورد این جریانات که براى آذربایجان یک موضوع حیاتى است معلوم نیست که دست‌هاى مرموزى مانع از دایر شدن این راه است و نمی‌گذارند آذربایجان از این بن‌بستى نجات یابند این راه به دریاى مدیترانه نزدیک‌تر از سایر راه‌هاست زیرا رضاییه تا اسکندرون که بندر آزاد دریاى مدیترانه است 1400 کیلومتر بیشتر نیست در صورتى که از رضاییه تا به یکى از بنادر در جنوب بیش از 1500 کیلومتر راه است که مال‌التجاره آذربایجانى از طریق ترانزیت ترکیه در حداقل مدت و مسافت به مقصد خواهد رسید و همچنین در نزدیک‌ترین فرصت اجناس سفارشى در دسترس مصرف‌کننده‌گان گذاشته می‌شود ولى بالعکس در صورتى که کالاى آذربایجانى از طریق تهران پس از طى 1500 کیلومتر راه تازه به بنادر خلیج‌فارس می‌رسد و پس از یک سلسه اشکال تراشی‌ها و ماندن کالا در انبارهاى گمرکات جنوب و بسا پوسیدن مال‌التجاره‌هاى خواربارى و مواد اولیه کارخانجات از بین رفتند آن‌ها و غیره و مسافرت از چندین دراى و بندر تازه به دریاى مدیترانه خواهد رسید من خیلى متأسفم آیا واقعاً اولیاى امور در فکر ملت ایران مخصوصاً آذربایجان نیستند یا تعمدى در کار است آقایان دو تا دو تا چهارتا می‌شوید دیگر براى فورمول‌هاى ریاضى لازم نیست نقشه‌هاى متعدد دنیا و ایران همیشه در نظر عموم مخصوصاً آن‌هایی که به اسم مأمور غم مردم را می‌خورند و وجود دارد ببینید مطالعه کنید این راه ترانزیت کوتاه‌ترین راه‌ها است و‌‌ نزدیک‌ترین راه به اروپاست و قسمتى از آسیاست و مخصوصاً به دریاى آزاد که تجار تهرانى و سایر نقاط ایران هم به مراتب بهتر از بنادر جنوب از این راه استفاده می‌نمایند و این راه علاوه بر کوتاه بودن مزیت دیگر هم دارد و آن سرعت حمل و نقل و ورود کالاها به نازل‌ترین قیمت و به نازل‌ترین بهاى حمل و نقل می‌باشد که در اقتصادیات ایران سهم بسزایی دارد و من جداً از دولت خواستارم به این امر توجه عاجلى کرده و امروز و فردا موکول نکند هر چه زودتر تکلیف این را مخصوصاً آذربایجان را روشن نمایند من به حکم وظیفه وجدانى و ادعاى حق سوگند که از پشت این تریبون یاد کرده‌ام ناچار از ذکر پاره حقایق در‌باره آذربایجان می‌باشم هر چند ذکر این حقایق به عللى جایز و خوشایند نباشد ولى آینده مخوف را که با این عدم توجهات مشاهده می‌نماییم و حوادث هولناک گذشته ناچارم کرده از پشت این تریبون به نام یک فرد آذربایجانى فریاد زده دولت‌هاى خواب‌آلود را بیدار نماییم و به هیچ‌وجه از افشای عقاید و افکار خود قصورى نکنم و اگر به زودى چاره نشود روزى می‌رسد که راه علاج پیدا نخواهد شد همان طورى که در نطق‌هاى قبلى اعلام داشته‌ام و حقایق را تا اندازه‌ای روشن ساخته‌ام که در نتیجه سوء‌سیاست‌هاى دولت‌هاى وقت و تمرکز تمام کارها در مراکز عدم توجه به شهرستان‌ها و شهرنشین‌ها می‌شود بدبختى بزرگى دامنگیر ملت ایران می‌شود و مسئول دولت است و پس می‌گوییم در صورت‌جلسه مجلس ضبط می‌شود طورى نکنید که تاریخ تکرار شود. من معتقدم با گفتن و شنیدن و وعده‌هاى سر خرمن دادن و مبارزه با فساد با این طرز که شروع شده که این کشور و ملت را از منجلاب مفاسد نجات نخواهد داد مبارزه با فساد معنى ندارد بلکه از بین بردن فساد شرط است باید از مرحله حرف به عمل نزدیک شد و مقدرات مردم را به دشت خود مردم داد تا بلکه این ملت چاره خود را پیدا نموده و راه‌حلى براى رفاه آسایش خود فکر کند من در این مدت مجلس آنچه مشاهده می‌فرماید عدم توجه به ملت و افکار اوست و قوانینى هم که از مجلس گذارده شده براى رفاه و آسایش کارمندان دولت است که ملت از اغلب آن‌ها ناراضى هستند آقایان می‌دانید باعث از بین رفتن ملت‌ها از صفحه روزگار ظلم و بیدادگرى و تبعیض و نبودن عدالت اجتماعى است و این تفاوت و فاصله عمرانى که بین مرکز و شهرستان‌ها ایجاد شده و این نارضایتى عمومی ‌که در شهرستان‌ها به گوش ما می‌رسد نمی‌دانم تا چه‌ اند‌ازه این دولت قادر خواهد بود این قوه مغناطیسى تهران را ثروت و اشخاص مؤثر و فعال شهرستان‌ها را جلب می‌نماید بشکند آقایان می‌دانید که با ساختمان یک آپارتمان در قسمت شمالى تهران باعث ویرانى چندین خانه و آبادانى در شهرستان‌هاست نمی‌دانم دولت پى به این حقیقت برده یا نه یا مشغول تنظیم پروژه و برنامه است در صورتى که در آذربایجان کارخانجات مهم یکى بعد از دیگرى تعطیل می‌شود و مردم بى‌کار هستند تجارت رخت بربسته تجار محترم آذربایجانى دست روى دست گذاشته تماشاگر این صحنه رقت‌بار می‌باشند آقایان نمایندگان محترم اعلیحضرت همایونى که در تابستان سال گذشته به آذربایجان تشریف فرما شدند و گرفتاری‌ها و مشکلات آذربایجان را از نزدیک مشاهد فرمودند و دستورات مکرر صادر فرمودند متأسفانه دولت‌ها و گوش شنوایی نداشتند و دستورات اعلیحضرت اجرای نشد.

یک نفر از شخصیت‌هاى ایران جناب آقاى گل شائیان را به آذربایجان اعزام داشته‌اند و فرماندار بسیار نجیب و خوبى هم با خود برده‌اند متأسفانه این مرد کارى و فداکار در آذربایجان عاطل و باطل افتاده زیر تمام تقاضاهایی که می‌نمایند و پیشنهاداتى که می‌کنند و اعتباراتى که می‌خواهند دولت کوچک‌ترین توجهى نمی‌کند ما از آقاى گل شائیان چه انتظارى داشته باشیم عیناً مثل این‌ که یک سرباز با شهامت و فداکار و رشد را بدون اسلحه و ادوات جنگى به میدان کارزار فرستاده‌اید که هیچ‌کارى از دستش ساخته نخواهد شد.

آقایان محترم نمایندگان در آذربایجان چندین هزار کارخانه بافنده‌گر نخى و پشمی ‌دستى و موتورى موجود است به واسطه ورود اجناس مشابه از طریق قاچاق و عدم توجه دولت جهت جلوگیرى آن‌ها هم دارند تعطیل می‌شوند و با تعطیل آن‌ها کارخانه‌ها پرس‌هاى‌دستى که مکمل پارچه‌باف‌هاى دستى هستند نیز تعطیل و عده کثیرى که از این امر اعاشه می‌نمایند بی‌کار می‌مانند این‌ها اعلام خطراتى است که من از یک کلام رسمی ‌می‌کنم و آنچه در این مدت نمایندگى مشاهده می‌نمایم قاچاق- مبارزه با فساد- تعقیب دزدان و شروع اصلاحات و غیره و غیره تماماً حرف است و بس. صنایع دستى آذربایجان در اثر نبودن تشویق رو به زوال می‌رود و اگر دیگر دولت غفلت کند در ترویج آن قدم‌هاى مؤثرى بر ندارد این‌ها نیز از بین رفته مشکلات دیگرى ایجاد خواهد شد آذربایجان تقریباً معادل ربع ایران بلکه بیشتر جمعیت دارد وسعت آن نیز کمتر از جمعیت آن نمی‌باشد باید دولت ربع اعتبارات اصلاحى و عمرانى و بودجه‌ای حداقل به آن ناحیه تخصیص دهد متأسفانه در جلسه 1- 2- 34 روز یکشنبه که جناب آقاى دکتر جزایرى از وزارت راه سؤالى کرده و محل مصرف عوارض بنزین و بودجه وزارت راه را خواسته بود معادل وزارت راه به موجب صورت‌جلسه مجلس شوراى ملى مناطقى که آن هم آسفالت شده مبلغ کلى آن صرف تهران و اطراف آن شده ذکر نمود و ابداً از آذربایجان اسمی ‌برده نشد آقایان نمایندگان این وضع قابل دوام نیست که آذربایجان عوارض بنزین بدهد که راه‌ها و خیابان‌ها‌ آسفالت شود تا از خستگى راه‌ها و امراض گوناگون خلاصى یابند ولى دولت‌هاى وقت آن را صرف جاهاى دیگر بکنند وزارت راه طبق آمار چاپى عملیات آسفالت‌کارى که در دست بنده و آقایان محترم می‌باشد از سال 26 لغایت اسفند ماه 33 مبلغ 5- 78 میلیون تومان در کشور خرج آسفالت‌کارى نمود اگر جمعیت آذربایجان ربع جمعیت ایران حساب کنید بایستى اقلاً بیست میلیون تومان جهت آسفالت‌کارى راه‌های آذربایجان خرج می‌نمود متأسفانه مبلغ بسیار ناچیزى یعنى براى یک منطقه پنج میلیونى غریب به سه میلیون تومان است جهت آسفالت‌کارى بین تبریز و بستان‌آباد که بیش از 48 کیلومتر نیست خرج کرده که می‌توان گفت اصلاً در راه‌های آذربایجان حتى به اندازه یک متر آسفالت وجود ندارد و پول را خورده‌اند و به ریش این وزارتخانه و دولت خندیده‌اند. آقایان محترم نمایندگان که در التزام اعلیحضرت همایونى به آذربایجان تشریف آورده بودند در خط سیر و سایر جاده‌هاى آذربایجان کدام آسفالت را دیدند جزء خوردن خاک در خط سیر چیزى مشاهده فرمودند اظهار بفرمایند در صورتى که کرج که بیش از سه الى چهار هزار نفر جمعیت ندارد قریب به دو میلیون خرج آسفالت‌کارى کرده‌اند و تهران که سر منشأ بدبختی‌هاى ایران است و یک قشر جمیعت ایران تشکیل دهد 5- 13 میلیون تومان صرف جاده‌هاى آن شده آقایان محترم نمایندگان در آذربایجان را وجود ندارد و مسافرین که هر روز از آذربایجان می‌آیند از خرابى جاده‌ها و گرو و خاک و ناراحتى و دم توجه به راه‌ها شکایت زیادى می‌کنند و دائماً به ما مراجعه و از این عدم توجهات بسیار ناراضى هستند من نمی‌دانم این چه تبعیضى است آیا آذربایجان و آذربایجانى جز سپر بلا بودن در راه میهن جز‌ خدمت در راه استقلال ایران عزیز جز زجر مشقت و ناراحتى چه کرده که مورد این همه بى‌مهرى دولت‌ها به هوش رفته وقت شده فقدان ارتباط بین اغلب بخش‌هاى تابعه با مرکز استان آذربایجان از لحاظ داشتن راه رسمی ‌و پست و وسایل مخابراتى زندگى را براى ساکنین بخش‌هاى تابعه سخت‌‌تر و مشکل‌تر نموده و مخصوصاً در منطقه عظیم هشترود و قورى چاى و چهار اویماق که داراى حدا‌قل یکصد و هشتاد هزار نفر

+++

نفوس می‌باشد خطرات بزرگى در نتیجه بروز یکى از امراض عفونى پیش‌بینی می‌شود این موضوع چندین دفعه به وزارت راه که معنى حقیقی خود را از دست داده تذکر داده شد نمی‌دانم آیا روزى خواهد رسید که وزارت راه معنى حقیقى کلمه راه‌سازی را پیدا نماید از شهریور ماه 1320 به این طرف سازمان برنامه و وزارت راه 900 میلیون تومان خرج راه‌سازی متأسفانه راهى که اقلاً ده کیلومتر طور باشد در ایران وجود ندارد مشغولیت این وزارتخانه جزء‌ خاک‌ریزى و اتلاف ‌وقت و حیف و میل کردن بودجه سنگین کشور چیز دیگرى نسیت شاهد من راه‌هایی است که درست کرده‌اند و آسفالتى که ریخته‌اند حتى یک سال هم دوام نداشته این است که من داد می‌زنم مادامی ‌که اصل تنبیه و تشویق در ایران اجرا نشود مدامی ‌که دستگاه قضایی اصلاح نشده مادامی‌ که ‌امنیت اجتماعى بر قرار نباشد مبارزه با فساد معنى ندارد هر‌گاه بخواهیم کشور را از وجود خیانت‌کاران مملکت و ملت خالى نماییم بایستى حسابى در کار باشد تکلیف خیانت و خدمت معلوم گردد خیانتکار مجازات ببیند خدمتکار تشویق گردد در غیر این صورت نمی‌توان انتظار روز بهتر داشت بلکه همواره کارهاى اساسى مملکت در دست کسانى قرار خواهد گرفت که به هیچ چیز این کشور و مردم ابقاء نخواهند کرد و کار را به جایی خواهند رساند که تیشه بر ریشه استقلال و ملیت چندین ساله بزنند.

نائب رئیس- آقاى مهندس اردبیلى وقت شما تمام شد ولى آقاى ایل خواهى‌زاده وقتشان را به شما داده‌اند.

مهندس اردبیلى- خیلى ممنون هستم خوب به خاطر دارم با جناب آقاى علم وزیر کشور صحبت می‌کردم و می‌گفتم آیا در این مبارزه با فساد که شما عده‌ای را از کار برکنار می‌کنید اقلاً طورى می‌کنید که بعد از شما وزیرى که بر سر کار می‌آید دیگر با آن‌ها کار ندارد جواب مثبتى ندادند این قسم مبارزه با فساد به عقیده من به دوزد بازى بیشتر شبیه است جایی که با عوض شدن دولت آن‌ها دوباره بر سر کار خواهند آمد دیگر مفهومی‌ براى مبارزه باقى نمی‌ماند باید اصل دستگاه قضایی اصلاح شود و دولت مبارزه با فساد سایر وزارتخانه‌ها را ترک کند تنها وزارت دادگستر که من ایمان دارم قضات با شهامت و با شرف در این دستگاه زیاد است سر کار آورده و دستگاه قضایی را تقویت و اصلاح کرده و از وجود عناصر فاسد پاک نمود دیگر احتیاج به هیچ چیز نیست قوانین موجوده در‌باره رشوه‌گیران و مخترسین و دزدان و غیر موجود است که پنجه عدالت می‌تواند از گلوى آن‌ها گرفته به زندان‌هاى تاریک و یا بالاى دار سوق دهد باید دزدان میلیونر از بین بروند و با گرفتن آفتابه‌دزدها کارى ساخته نیست بارى عرایض زیادى دارم متأسفانه وقت خیلى کم است که هر قدر درد دل مردم را شرح دهم و گرفتاری‌هایی که از نزدیک شاهد آن هستم بیان نماییم مثنوى هفتاد من می‌شود با وجود این‌ که یک سال پیش به دستور نخست‌وزیر وقت معاونین وزارتخانه‌ها جمع شدند و صورت‌جلسه نمودند که بعد از این تمام لوازم‌تحریر و پوشاک و خواربار ادارات لشکر و کشورى در استان آذربایجان در خود آن استان خریدارى و تأمین شود و تمام لوازم مطبوعاتى در محل طبع و خریدارى شود و تمام معاونین امضا کرده‌اند کوچک‌ترین ترتیب اثرى داده نشد و فقط امضا‌ بدون عمل معاونین روى کاغذ باقى ماند که سند محکمی ‌به عدم توجه شهرستان‌ها می‌باشند و معلوم نیست تعمدى در کار است آقایان از مرکز ادارات لشکری و کشور کفش و لباس و غیره فرستاده می‌شود کفشى که فرستاده می‌شود به کاغذ و مقوا بیشتر شبیه است تا به چرم و در ثانى چندین برابر قیمت محل تمام می‌شود لباس یکه فرستاده می‌شود جنسش خیلى خراب و به بدن مأمورین محلى یا خیلى گشاد است یا خیلى تنگ آخر نمی‌دانم این چه سرى است اگر این‌ها در محل تأمین شود جزو این‌ که کارخانجات با عظمت چرم‌سازى و پارچه‌بافى در آذربایجان به کار افتاده و عده زیادى کارگر مشغول کار می‌شوند چیز دیگرى است این‌ها نیست مگر این‌ که این کارها را می‌کند که منظورشان عملى شود دولت مبارزه با فساد را شروع کرده ولى به این نکات اساسى توجه نمی‌کند.

در موضوع دادن اختیارات به شهرستان‌ها اگر واقعاً راست می‌گویند اگر دولت می‌خواهد این کار عملى شود من بارها نوشته‌ام باید مقدور آن ارزى به نسبت جمعیت بین شهرستان‌ها تقسیم شود آن وقت تاجر که کارش تجارت است وقتى در تهران سهمیه ارزى کفاف تجار تهرانى را ننماید ناچاراً تجار شهرستان‌ها که به مرکز آمده‌اند به ولایات خود کوچ خواهند کرد تا از این ‌سهمیه شهرستان‌های خود استفاده نمایند این موضوع را دو دفعه کتباً به دولت تذکر داده‌ام ولى عملى نشد چرا براى این‌ که نان آقایان قطع می‌شود و درآمد سرشارى که از این راه دارند از بین می‌رود به هر صورت بنده در این مدت هر چه به وزارتخانه‌های جهت رفع گرفتاری‌هاى حوزه انتخابیه جهت عمران و آبادى آذربایجان جهت رفع مشکلات موکلین خود مراجعه نمودم چه راجع به راه‌آهن چه راجع به راه‌های خراب آذربایجان چه راجع به برق چه راجع به تأمین آب و چه جهت تأسیاست تلفن‌ها خودکارر و چه رفع مشکلات تجارى و اقتصادى و چه سایر حوایج مردم جوابى که شنیده‌ام این است که آقایان مشغول تهیه برنامه و مشغول تهیه پروژه هستند من نمی‌دانم این 14 سال را چه می‌کردند آخر تا کى به مردم وعده‌هاى سر خرمن بدهیم آخر تا کى مردم انتظار داشته باشند کاسه صبر همه لبریز شده دیگر به گفته‌هاى من و شما‌ها اطمینان ندارند لبخند می‌زنند که مدت 14 سال است این حرف‌ها را می‌شنویم معلوم نیست کى و چه موقع پروژه‌ها و برنامه‌ها شروع خواهد شد دستگاه‌هاى دولتى با هم هماهنگى ندارند مثل این‌ که هر وزارتخانه براى خودش دولتى است مثل این‌ که خادمین و جیره بگیر این ملت نیستنند مثل این‌ که این‌ها براى استخوان لاى زخم گذاشتند آماده‌اند مثل این‌ که آقا بالا سر این مردم هستند و هزاران مثل این‌ که‌ها وجود دارد که من امیدى به اصلاح و سر سامان دادن این کشورها نمی‌بینم سازمان برنامه دو ماه از فصل کار گذشته کارى با این وعده و وعیدها به این کشور انجام نداده تازه بعد از تمام فصل کار شروع زمستان براى ما مستشار خواهند آورد و باز وعده براى سال دیگر خواهند داد و سایر وزارتخانه‌ها هم همینطور یأس و پریشانى و نگرانى تمام سلول‌هاى بدن این مردم را فرا گرفته و من هم چاره جز انجام وظیفه نمایندگى ندارم در خاتمه انتظار دارم دولت با پیروى از منویات اعلیحضرت همایونى قبل از انقضا فصل کار پروژه‌هاى و برنامه‌های کار خود را مخصوصاً آذربایجان عملى نماید و بیشتر از این مردم را در انتظار نگذارند والا ناچارا از اختیارات نمایندگى استفاده خواهند کرد.

نائب رئیس- آقاى نادعلى کریمى‏

کریمى- اگر پیش‌آمد تگرگ در کرمانشاه اتفاق نمی‌افتاد بنده به هیچ‌وجه قست نداشتم مزاحم وقت آقایان بشوم تلگرافى که در جلسه گذشته تقدیم مقام ریاست کردم و به عرض آقایان رسید این بود که در تاریخ 25 اردیبهشت یک تگرگ فوق‌العاده شدیدى در ناحیه حاصلخیز و معروف ایران است آن‌جا هم حاصل را از بین برده است و دیگر ناحیه به اسم حسن‌آباد که خود آقاى علم وارد هستند و جزو املاک اختصاصى بوده است یک قسمت زیادى را تا شاه‌آباد را از بین برده است به طول 15 فرسخ شاید به عرض یک تا دو فرسخ این ناحیه را نابود کرده است یک تلگراف دیگر بنده در تاریخ دوم داشتم از روانسر از دهات اطراف بین سنندج و کرمانشاه که این دهات را به کلى تگرگ نابود کرده است مردمی‌ که در این‌جا‌ها زندگى می‌کنند استعداد این‌ که براى سال آینده‌شان بذر تهیه کنند ندارند نان براى عائله خودشان ندارند مالکین این ناحیه خوشبختانه خرده‌مالک هستند و قدرت ندارند کمی ‌به آن‌ها بکنند باید دولت جناب آقاى دکتر امینى که جناب عالى دستور دادید گندم این‌ها را به قیمت ارزانى ازشان گرفتید امروز هم باید یک مقدارى گندم قرض بدهید که هم بذر داشته باشند هم نان سه هزار جفت زمین در طول همین خط از بین رفته است غیر از قسمت روانسر که عرض کردم مطلب دیگرى می‌خواستم به آقایان عرض کنم این است که خواستم تذکر بدهم 13 الى 14 ماده از عمر وکالت آقایان گذشت دولت هر وقت لایحه‌ای آورد ما با کمال حسن‌نیت دامن به کمر زده‌ایم اتهامات و خطرات را تحمل کرده‌ایم و تصویب کردیم آقاى دکتر امینى لایحه نفت را آوردند با حساسیتى که داشتند آقایان همه با حسن‌نیت رأى دادند و تصویب شد اصلاحات بین مرز ایران شورى را آوردند با این‌ که یک ناحیه‌ای را به اسم فیروزه از ما منتزع می‌کردند چون مصلحت مملکت بود و از جاهاى دیگر منافع ما محفوظ شده است ما این فداکارى را کردیم رأى دادیم و صدها لایحه دیگر آوردید آقایان با کمال فداکارى رأى دادند حالا ما فکر کنیم آقایان نمایندگان شهرستان‌ها چند ماه دیگر باید به حوزه انتخابیه خودمان برگردیم بنده که به سهم خودم خجالت می‌کشم که بگویم ما با دولت این قدر مماشات کردیم و اطاعت کردیم ولى آن‌ها براى شما کارى نکردند آقاى دکتر امینى شما توى روزنامه اعلام کردید که ‌آمریکایی‌ها به شما پول می‌دهند چراغ روشن می‌کردید فلان می‌کردید که کمک می‌کنند از این پول‌ها هیچ‌کارى براى شهر ستان‌ها نکردید به شهرستان‌ها هیچ استفاده‌ای نکردید این سازمان برنامه با این همه تفصیلى که دارد (یکى از نمایندگان- همهش حرف است) همه‌اش حرف زدید بنده که واقعاً خجالت می‌کشم که به موکلینم چه بگویم جناب آقاى اعلم بدانید که مردم شهرستان‌ها ملت ایران هستند همه شاه‌پرست هستند همه به استقلال مملکت علاقه دارند (صحیح است) اما متأسفانه از وسایل محروم هستند نه بهداشت دارند بنده روزى نیست که دو سه نفر مسلول فقیر را که از کرمانشاه به تهران براى معالجه آمده است به وزارت بهدارى معرفى نکنم اگر وزارت بهدارى این‌جا بود این مطلب را تصدیق می‌کرد یک آسایشگاهى براى استان دو میلیون نفرى، سه میلیون نفرى براى استان بزرگ غرب که همدان خودش یک شهرستان بسیار بزرگى است شامل قصر‌شیرین و ایلام هست در نظر بگیرید جناب آقاى پور سرتیپ گله می‌کردند که ایلام یک دادگاه ندارد دادگاه از آن

+++

چیزهاى بسیار لازمی ‌است که قانون را حفظ می‌کند و حقوق مظلوم را حفظ می‌کند (پورسرتیپ- براى دادن یک شهادت از شصت فرسخى اشخاص را می‌برند) اگر یک ژاندارمرى مردم را غارت کند به کى شکایت کنند چون برنامه دولت سر لوحه‌اش اصلاحات و مبارزه با فساد بود بنده سکوت کردم حالا یک ماه و بیشتر هم هست که دولت مشغول است البته جناب آقاى ایمنى وزارت دارایی را کاملاً اصلاح کرده‌اند حالا می‌خواهند وزارت دادگسترى را اصلاح کنند (احسنت) اگر دعا کنیم که همه اصلاحات به ضرر ملکت است امیدورام انشاءالله بقیه اصلاحات این جور نباشد انشاءالله دولت یک تکانى به خود بدهد یا قولى که داده‌اند و با این همه وعده‌ای که به اعلیحضرت همایونى داده‌اند شاید اصلاحى بشود. و در هر صورت بنده از دولت استدعا می‌کنم راجع به حوزه انتخابیه خود در درجه اول چون پیغمبر هم براى خودش دعا می‌کرد انسان باید در درجه اول حق خودش را احقاق کند بعد هم راجع به سایر رفقاى ما و شهرستان‌های ما توجهى بفرمایید فرهنگ ما خراب است بهداشت نداریم به هیچ‌وجه وسایل بهداشت در کرمانشاه مرکز استان نیست جناب آقایى وزیر کشاورزى شما که به این آقایان تماس دارید فکرى براى کرمانشاه بکنید عرض کنم یک روضه‌خوانى بوده است این می‌رفته منبر وقتى که مستمعى تازه می‌آمد از سر روضه را شروع می‌کرده بسم‌الله الرحمن‌الرحیم از اول شروع می‌کرده است تا به آن‌جایی که باید گریز بزند می‌رسیده یکى می‌آمده است دوباره از اول شروع می‌کرده است و بعد می‌دیده است یک کس دیگر آمده است از نو شروع می‌کرده ما هم چون ثباتى در دولت‌ها نبوده است هر دولتى می‌آید مجبور می‌شویم مثل روضه خوان‌ها از اول شروع بکنیم وزیر راه این‌جا نیست بنده ناچارم در حضور سایرین آقایان وزرا‌ این مطلب را عرض کنم استدعا می‌کنم که عرض آقاى وزیر راه برسانید ناحیه‌ای است در کرمانشاه به اسم سنقر و کیلایی که هزار و پنجاه نفر جمعیت مفلوک بیچاره دارد که از جنبه تمدن دور است چون راه ندارند آقاى وزیر راه گذشته قول داد که در ظرف یک ماه دو ماه آن راه را بسازد آن وزیر رفت حالا وزیر تازه آمده است بنده از این وزیر راه تازه استدعا می‌کنم که براى راه سنقر فکرى بفرمایید و دستور بفرمایید مقدماتى که دولت گذشته تهیه کرده بود براى سنقر کارى بکند که یک همچون ناحیه بزرگى بودن راه نماند سنقر و کیلایی عرض کردم 1050 هزار نفر جمعییت دارد و زراعت آن‌جا از همه جاى کرمانشاه بهتر است گندمش باید به تهران حمل بشود و ما آقایان احتیاج دارید و راه برایش نساخته‌اید اگر براى آن‌ها راه نمی‌سازید براى اهالى تهران ییک فکرى بکنید اگر به آن‌ها توجه ندارید لااقل براى نان مردم عزیز تهران را بسازید که از کجا گندم بیاورند (صدقى- برای مردم تهران دلتان نسوزد از راه هوا هم اگر گندم لازم باشد می‌آورند) بنده بقیه وقتم را به آقاى صادقى می‌دهم و دیگر عرضى ندارم.

افشار صادقى- بنده از جناب آقاى کریمی ‌تشکر می‌کنم که چند دقیقه وقت خودشان را به من دادند چنان‌که در ذهن اخبار جراید به استحضار آقایان نمایندگان محترم رسیده به اراضیه دچار یک بلیه آسمانى شده و در اثر جریان سیل هولناک چندین آبادى که در مسیر سیل بوده‌اند آسیب زیادى دیده و قسمت اعظم خانه‌هاى رعایا منهدم و تمام هستى آن‌ها از بین رفته و خاکستر‌نشین شده‌اند هر چند مؤسسه شیروخورشید سرخ رضاییه بلافاصله به قدر مقدور کم و مساعدت کرد ولى بدبختانه زیان و خسارات نه آنچنان بود که این جریانات آن را جبران کند بنده بر‌حسب وظیفه مراتب را به عرض مقام ریاست رسانیده و از هیئت محترم دولت استدعا می‌کنم به وسایل ممکنه هر چه زودتر کمک شایان و مؤثرى در حق رعایاى مصیبت‌زده قراء آسیب دیده مبذول فرموده و آن‌ها را از خاکستر مذلت و بدبختى دستگیرى و نجات دهند بدیهى است اشخاص خیر و نیکو کار نیست در این مورد از قیام به فرایض نو‌پرورى دریغ نخواهند فرمود ببنده از جناب آقاى مهندس اردبیلى تشکر مى‌کنم که راجع به فواید و محاسن راه ترانزیتى ایران و ترکیه بیاناتى فرموده و حمل و نقل کالاهاى صادراتى را متذکر شدند.

4- تقدیم لایحه حیازت اراضى موات به قید به یک فوریت و استرداد لایحه قبلى از طرف آقاى وزیر کشاورزى.

نائب رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى (مهندس طالاقانى)- آقایان محترم نظرشان هست که غریب دو هفته قبل بنده یک لایحه راجع به حیازت اراضى موات تقدیم مجلس کردم با قید یک فوریت ولى چون آن لایحه یک نواقصى داشت از آن تاریخ تا به حال کمیسیون‌هاى متعددى تشکیل شد و آقایانى که در این قسمت نظر داشتند اعم از دادگسترى و کشاورزى و بانک ساختمانى مشورت شد و لایحه جدید درباره همین موضوع پس از مشورت خیلى زیاد تهیه شده است بنده امروز می‌خواهم این لایحه را تقدیم کنم و آن لایحه را مسترد می‌کنم ولى چند کلمه‌ای توضیح به عرض آقایان می‌رسانم که دولت و همه مردم به این امر علاقمندند آقایان اگر نظرشان باشد موضوع اساسى برنامه دوم مبارزه با فساد بود بنده می‌خواستم عرض کنم که این لایحه چه ارتباطى با مبارزه با فساد دارد (قنات‌آبادى- وقتى می‌گویید مبارزه با فساد البته یک چشمتان را هم بگذارید) البته نه دولت و نه هیچ یک از آقایان منکر این نیستند که یک اشخاصى بیایند و بروند و یک اراضى را بگیرند و آباد بکنند ساختمان بکنند و باغ بسازند خانه بسازند این کارها را نه این‌ که دولت جلوگیرى نخواهد کرد بلکه کمک هم خواهد کرد اما اگر بنا باشد مقدار زیادى از ارضى را همینطور یک عده از اشخاص بیایند و سال‌هاى سال بگذارند به یک عنواینى این ارضى همین طور عاطل و باطل بماند این اسباب زحمت است از این جهت هست که تمام تجار در ولایات هستند و تمام اشخاصى که در این‌جا مشغول معاملات هستند وقتى میبینند چندین برابر آنچه که از راه مشروب داد و ستد به دست می‌آورند از این راه پول به دست‌شان می‌آید هیچ وقت در فکر کارهاى دیگر نخواهند افتاد براى این‌ که مردم تشویق بشوند که سرمایه خودشان را در راه تجارت و کسب کشاورزى و معدن و غیره و مصرف بکنند دولت فکر کرد یک کارى بکند که بعد از این جلوى این قبیل سفته‌بازى گرفته بشود و این نقاطى که در بیرون گفته می‌شود زمین تجارتى این‌ها به کلى از بین برود زمین براى کسى است که بخواهد آن را آباد بکند و دولت هم همینطور که عرض کردم نهایت کمک را خواهد کرد که آباد کند این است که با اجازه آقایان بنده آن لایحه را پس می‌گیرم و این لایحه را که در ده ماده و 4 تبصره دارد با قید یک فوریت تقدیم می‌کنم (بور بور- اگر راست می‌گویید لااقل مالیات این زمین‌ها را بگیرد) (ارباب- دولت هم نباید زمین‌ها را احتکار کند)

قنات‌آبادى- بنده اخطار دارم‏

نائب رئیس- طبق چه ماده‌ای اخطار دارید

قنات‌آبادى- طبق قانون حکومت نظامى‏

نائب رئیس- تأمل بفرمایند آقا مطابق قانون حکومت نظامی ‌می‌خواهند آقا بفرمایند جلسه فوق‌العاده می‌خواهد

قنات‌آبادى- بله دولت حکومت نظامی ‌اعلام می‌کند بدون این‌ که لوایحش در مجلس تصویب بشود و مجلس موظف است که طى یک جلسه فوق‌العاده تشکیل بدهد و لوایح را رسیدگى بکند

نائب رئیس- اگر جناب عالى صبر داشتید تشکیل جلسه فوق‌العاده را به عرضتان می‌رسانم چون قانون مالیات بر ارث جزو دستور بوده است و این لایحه با قید یک فوریت داده شد اول باید رأى گرفته بشود که این لایحه مطرح بشود یا خیر و بعد آقایان درباره فوریت آن صحبت کنند.

عبدالصاحب صفایی- وقتى لایحه مطرح شد رأى بگیرید

نائب رئیس- لایحه مالیات بر ارث جزو دستور است جناب آقاى وزیر کشاورزى با قید یک فوریت این لایحه را به مجلس شوراى ملى تقدیم کردند باید اول رأى بگیریم که این لایحه در دستور باشد بعد نسبت به فوریتش رأى گرفته بشود آقایانى که موافقند این لایحه در دستور قرار بگیرد قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد

5- طرح و تصویب یک فوریت لایحه حیازت ارضى موات‏

نائب رئیس- فوریت لایحه مطرح است قرائت می‌شود. به شرح زیر خوانده شد

فصل اول- ثبت ارضى بایر و موات اطراف تهران و سایر شهرها

ماده یک- تقاضاى ثبت نسبت به اراضى بایر بلامالک و موات اطراف شهر تهران واقع در حدود ذیل منحصر به دولت خواهد بود و اشخاص به عنوان حیازت و احیاى حق تصرف و تقاضاى ثبت آن را ندارند: شمالاً و شرقاً و جنوباً از اوضاع خارجى خیابان‌هاى شاه رضا و شهباز و شوش و امتداد آن‌ها تا هیجده کیلومتر و غرباً از ضلع جارجى خیابان سى مترى نظامی ‌و امتداد آن تا 36 کیلومتر

ماده دو- وزات کشاورزى ملکف است به تقاضاى ثبت ارضى فوق‌الذکر اقدام و به وسیله بانک ساختمانى ارضى مذکور را تصرف و پس از تأمل احتیاجات دولت و اموال عام‌المنفه بقیه را به قطعات کوچک تقسیم و به معرض فروش بگذارد

ماده سه- اشخاصى که نسبت به این قبیل اراضى ادعاى داشته باشند پس از ثبوت در محاکم صالحه وجهى را که دولت از خریدار دریافت نموده به آنان خواهد پرداخت و اگر اراضى به فروش نرفته باشد به قیمت و اقساطى که زمین‌هاى مشابه توسط بانک ساختمانى به فروش می‌رود وجه آن پرداخت خواهد شد.

تبصره- دولت نسبت به دعواى فوق‌الذکر نمی‌تواند از طریق داورى و اصلاح اقدام نماید.

ماده چهار- مقررات فوق شامل ارضى بایر بلا‌مالک و موات واقع در شش کیلومترى اطراف سایر شهرهاى کشور که دولت التازم بداند خواهد بود و خیایان‌هاى اطراف شهر که مبدأش کیلومتر فوق‌الذکر‌اند به پیشنهاد انجمن شهر و تصویب شوراى شهرستان معیین و آگهى خواهد شد.

ماده 5- اقداماتى که از طرف دولت راجع به اراضى بایر و موات اطراف شهر تهران و سایر شهرستان‌ها بر طبق لوایح سابق تا‌کنون شده است معتبر خواهد بود.

فصل دوم- خرید ارضى بایر و موات اطراف تهران و شهرها

ماده شش- دولت می‌تواند براى احتیاجات خود و عامل‌المنفعه از قبیل ساختمان بیمارستان و مدارس و امثال آن از ارضى

+++

موات و بایر اطراف تهران و سایر شهرها در حدود مذکور در ماده 1 و 4 این قانون که تا اشخاص سند مالکیت گرفته‌اند با تصویب هیئت وزیران و در حدود احتیاج قطعى به نرخ عادلانه خریدارى نمایند.

تبصره- تعیین نرخ خرید به عهده هیئت مرکب از دادستان، رئیس کشاورزى، رئیس ثبت نماینده انجمن شهر و شهردارى‌ها نمایندگان آن‌ها که با توجه به نظر کارشناسان و ملاحظه اسناد و معاملات اراضى مشابه در دفاتر رسمی ‌و امثاله اتخاذ نظر می‌نمایند واگذار می‌گردد.

رئیس- بانک ساختمانى در تهران نماینده او در شهرستان حق حضور و نظارت در جلسات هیئت را خواهد داشت ولى حق رأى ندارد و رأى هیئت قطعى است.

ماده 7- بانک ساختمانى مجاز است نسبت به زمین‌هایی که موات تشخیص می‌دهد و اشخاص تقاضاى ثبت نموده‌اند ولى سند مالکیت صادر نشده است در ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون به تقاضاى ثبت اعتراض نماید اعم از این‌ که مدت اعتراض منقضى شده یا نشده باشد.

فصل سوم- اجازه حیازت موات خارج شهر

ماده 8- از این تاریخ حیازت و احیاى ارازى موات خارج از خروج مندرج در ماده 1 و 4 این قانون نیست به هر منطقه‌ای که دولت معین نماید یا اجازه و نظارت دولت خواهد بود که اجازه مذبور پس از رسیدگى به صلاحیت و استعداد احیا و حیازت کننده به شرط احیا و استعداد در مدت معینى صادر خواهد شد و حدود کامل زمین مورد اجازه و نحوه احیا در آن قید خواهد گردید.

تبصره 1- آئین‌نامه مربوط به اجازه و نظارت دولت و نحوه تشخیص صلاحیت دولت و استدعای احیا و حیازت کننده از طرف وزارتین دادگسترى و کشاورزى تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گزارده خواهد شد.

تصبره 2- دولت می‌تواند براى اجازه بر‌حسب اقتضا مورد تعرفه معتل و مناسبى مقرر دارد.

ماده 9- هر گاه موات بدون ملکى مورد اختلاف باشد رسیدگى به آن‌ها در تهران به عهده هیئتى خواهد بود مرکب از دو نفر از رؤسا و مستشاران دیوان عالى کشور و یک نفر نماینده وزات کشاورزى و شوراى عالى ثبت در شهرستان به عهده هیئت مرکبى از دادستان و شهرستان یا نماینده او و نماینده اول وزارت کشور و رؤساى ثبت و کشاورزى و نماینده انجمن شهر خواهد بود و رأى این هیئت قطعى است.

ماده 1- آئین نامه‌هایی مربوط به این قانون را وزارتخانه‌های دادگسترى و کشاورزى تنظیم و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا خواهد گزارد به جاى نخست‌وزیر وزیر دادگسترى وزیر کشاورزى.

نائب رئیس- فوریت لایحه مطرح است آقاى دولت آبادى مخالفید (دولت‌آبادى- خیر موافقم) آقاى امیر تیمور شما مخالفید؟ (امیر تیمور- بله مخالفم) بفرمایید.

امیر‌تیمور کلالى- بنده معتقدم آن وزیر کشاورزى هم آن وزیر کشاورزى هم موافقت بفرمایند لایحه جریان و سیر عادى خودش را طى کند و به کمیسیون برود براى این‌ که در کمیسیون بیشتر مداقه بشود بنده فعلاً از نظر مطلب اظهار‌نظر نمی‌کنم اما چون موضوع مربوط به مالکیت و مربوط به یک اساس است این اساس باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد و از این نظر خواهش می‌کنم آقاى وزیر کشاورزى موافقت بفرمایند این لایحه برود به کمیسیون بنده قول می‌دهم در کمیسیون ما صمیمانه سعى و کوشش و مساعدت بنماییم که این لایحه به یک صورت صحیحى منقح بشود و نظر دولت و نظر مصلحت مملکت رعایت بشود (صحیح است)

نائب رئیس- در هر صورت اگر فوریت آن هم تصویب بشود این لایحه به کمیسیون خواهد رفت آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى- همان طورى که مقام ریاست توضیح دادند به فرض این‌ که یک فوریتش تصویب بشود به کمیسیون خواهد رفت و هر نظر اصلاحى که آقایان داشته باشند به عمل خواهند آورد. بنده این‌جا می‌خواهم یک نکته را تذکر بدهم و آن این است که در این لایحه نهایت دقت شده که به این اساس مالکیت در حدود قانون کوچک‌ترین لطمه‌ای وارد نیاید فقط نظر دولت این است که جلوى سفته‌بازى زمین گرفته بشود (صحیح است)

نائب رئیس- آقاى دولت‌آبادى.

دولت‌آبادى- لایحه‌ای که امروز دولت آورده است به مجلس به حدى سریح و جامع و مطالعه شده است که دفاع از آن دشوار نیست و فکر می‌کنم مورد موافقت همه آقایان نمایندگان باشد که این موضوع سر و صورتى بگیرد و از این وضعیت بیرون بیاید اما تذکرى که همکار محترم جناب آقاى امیر‌تیمور دادند خوشبختانه نظر ایشان تأمین است زیرا لایحه بیش از یک فوریت ندارد و بعد از تصویب فوریت آن می‌رود به کمیسیون و قابل رسیدگى است مطلبى که بنده می‌خواستم این‌جا عرض کنم این است که ما همه از اوضاع زندگى ناراضى هستیم و هر روز گوشمان از ناله‌ها و فریادها و بى‌عدالتى‌ها متأثر است اما آن قدرى که باید همت در کارهایمان بکنیم نمی‌کنیم این بى‌عدالتى‌ها این ناراحتى‌ها از کجا پیدا شده این عدم یک توازن و عدم تعادل زندگى از این‌جا پیدا شده است که یک کسى که با شیادى و با شارلاتانى با حقه‌بازى می‌رود یک اراضى را تصرف می‌کند برخلاف حق (صحیح است) و بعداً آن‌ها را به مردم نادان می‌فروشد ثروت غیر‌مشروعى از این راه به دست می‌آورد من خودم مردمی ر‌ا سراغ دارم که رفته‌اند در ده کیلومترى پانزده کیلومترى زمین را با آب خریده‌اند از همین شارلاتان‌ها از قرار مترى چهار یا پنج تومان حالا که می‌روند زمین را تحویل بگیرند تپه‌هاى بالاى کندوسولاقان را تحویل می‌دهند البته دولت که مأمور اجراى منویات قانونى مجلسین است و جز این هیچ سمتى ندارد که قوانین و مقررات را اجرا کند امروز آمده است و به مجلس می‌گوید که راه جلوگیرى از این تجاوز و بى‌عدالتى نسبت به این اراضى این است بنده فکر می‌کنم اگر آقایان بخواهند از این میلیونر تراشى غلط خلاص بشوند و کسى نرود میلیون‌ها به حقه‌بازى یه تصرف بیاورد راهش همین لایحه است آقایان می‌بینید که یک آقایی از کنار خیابان بلند شده و صاحب ده میلیون متر زمین است براى او خرید پرتقال دانه‌ای پنج تومان و روغن یک من پنجاه تومان اهمیتى ندارد ولى براى مردم فقیر بى‌بضاعت ممکن نیست این بى‌عدالتى‌ها از همین جا شروع شود من تقدیر می‌کنم دولت را براى این لایحه‌ای که آورده است و از آقایان انتظار دارم که به فوریت آن رأى بدهند و هم کمیسیون نتیجه مطالعاتش را زودتر بیاورد به مجلس و یک کار اساس و مفید و یک خدمت با ارزش مجلس دولت تلقى بشود (صحیح است).

نائب رئیس- پیشنهادى داده شده است که با ورقه اخذ رأى به عمل آید (بعضى از نمایندگان- فوریت که با ورقه رأى گرفته نمی‌شود) اشکالى ندارد، وقتى پنج نفر تقاضا کند با ورقه رأى گرفته شود

(پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

امضاءکنندگان زیر پیشنهاد می‌کنیم که به فوریت لایحه اراضى موات با ورقه رأى گرفته می‌شود.

محمود رضایی- محمود ذوالفقارى- محمود محمودى- صدقى- مهندس جفرودى.

نائب رئیس- آئین‌نامه اجازه داده است که پنج نفر می‌توانند تقاضاى با ورقه کنند اخذ رأى می‌شود آقایانى که به فوریت لایحه رأى می‌دهند ورقه سفید به اسم بدهند.

قنات‌آبادى- ولى این رأى به فوریت رأى به دولت نیست رأى به فوریت این لایحه است‏. (اسامی ‌آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى جلیلى (منشى) اعلام و در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: امیر تیمور کلالى- کریمى- صفایی- عماد تربتى- رضایی- بهادرى- قنات‌آبادى- پور سرتیب- میراشرفی- صدقى- برومند- زنگنه- شادمان- مشایخى- دکتر عدل- محمودى- مهندس جفرودى- مصطفى ذالفقارى- عباسى- دکتر وکیل- ایلخانى‌زاده- دکتر حمزوى- بداقیان- شفیعى- بایت ماکو- افشار صادقى- عبد‌الصاحب صفایی- داراب غضنفرى- ارباب- پناهى- پیراسته- نراقى- کاشانیان- قراگوزلو- بوربور- جلیل وند اردلان- کیکاوسى- حمید بختیار- درخشش- توماج- دکتر امیر نیروند- تیمور‌تاش- (به فوریت رأى دادند چون بر خلاف اصل است بنده رأى نمی‌دهم) دکتر سید امامى- مکرم- مهدوى- دکتر مشیر فاطمى- قریشى- لارى- تجدد- کدیور- شادلو- سعیدى- تفضلى- محمود افشار- بهبهانى- سلطانى- گیو- فرود- اخوان- دکتر افشار- سالطان مراد بختیار- سید احمد صفایی- موسوى- اسکندرى- نقابت- هدى نصیرى- دکتر آهى- دولت‌آبادى- اکبر- دکتر پیر‌نیا- مرات اسفندیارى- محمود ذلفقارى- افخمى- ابراهیمى- صراف‌زاده- سالار بهزداى- رضا افشار- معین‌زاده- محمود جلیلى- فرید اراکى شارخشاهى مهندس اردبیلى-

آرا‌ مأخذه شمارش شد و نتیجه به این قرار بود:

ورقه سفید موافق 69

ورقه کبود مخالف 1

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع‌ 9 برگ‏

نائب رئیس- فوریت لایحه حیازت ارضى موات از 85 نفر حاضر با 69 رأى موافق تصویب شد

اسامی ‌موافقین- آقایان: دکتر افشار- میراشرفی- بهبهانى- عبد‌الحمید بختیار- دکتر مشیر فاطمى- محمودى- ایلخانى‌زاده- عباسى- مهندس جفرودى- بداقیان- مصطفى ذلفقارى- افشار صادقى- حیدر على برومند- نراقى- داراب- دکتر وکیل- غضنفرى- بیات ماکو- کاشانیان- پناهى- قراگوزلو- دولت‌آبادى- درخشش- ارباب- سلطانى- رضایی- صفارى- بهادرى- مشایخى- صدقى- شادمان- اعظم زنگنه- قنات آبادى- پیراسته- مهندس اربیلى- پور سرتیب- جلیلوند- کیکاوسى- بور بور- دکتر حمزوى- کریمى- موسوى- تفضلى- لارى- مهدوى- شاد لو- دکتر سید امامى- دکتر آهاى- دکتر پیر‌نیا- اکبر- افخمى- اخوان- گیو- سلطان مردا بختیار- سالار بهزداى دکتر امیر نیرومند- محمود ذالفقارى- مرات اسفندیارى- صراف‌زاده- اسکنرى- توماج- نصیرى- سید احمد صفایی- جلیلى- فرود- نقابت- یدالله ابراهیمى- فرید اراکى- معین‌زاده- دکتر عدل

مخالف آقاى مهندس شاهرخ‌شاهى‏

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع‌: 9 برگ

+++

نائب رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- از توجهى که آقایان نمایندگان محترم نسبت به این لایحه فرمودند بنده به نام فرد فرد اهالى این مملکت که میل دارند جلوى این سفته‌بازى گرفته بشود تشکر می‌کنم (احسنت).

نائب رئیس- لایحه مالیات بر ارث مطرح است فعلاً با اجازه آقایان 5 دقیقه تنفس داده می‌شود و بعد بر می‌گردیم لایحه را مطرح می‌کنیم‏

 (یک ساعت قبل از ظهر جلسه ببه عنوان تنفس تعطیل و سه ربع پیش از ظهر مجدد تشکیل گردید)

نائب رئیس- در فوریت لایحه قبل که رأى گرفته شده عده موافق را 70 تا بوده یکى هم رأى آقاى دکتر عدل بوده بنابراىن 69 رأى 70 رأى می‌شود.

6- مذاکره در گزارش کمیسیون قوانین راجع به مالیات بر ارث از ماده 13.

نائب رئیس- لایحه مالیات بر ارث مطرح است.

(به شرح زیر قرائت شد.)

ماده 13- ادارات ثبت اسناد و املاک موقعى که مال غیر‌منقولى را به اسم وارث ثبت می‌نماید و همچنین کلیه دفتر اسناد رسمی‌در موقعى که می‌خواهند تقسیم نامه راجع به ماترک را ثبت کنند بایستى گواهى‌نامه اداره دارایی صلاحیت دارد را راجع به این‌ که وراث اظهارنامه مالیاتى داده است و در اظهار‌نامه مال مورد تقاضانامه ثبت را ذکر کرده است مطالبه نمایند و قبل از ارائه این گواهى‌نامه مجازات به ثبت نیستند و در صورت تخلف مضاماً مسئول پرداخت مالیات قانونى خواهند بود.

تبصره 15- اداره دارایی مکلف است در ظرف 15 روز پس از تسلیم اظهار‌نامه از طرف مودى گواهى‌نامه متضمن رونوشت مصدق زیر ماترکى را که در اظهارنامه نوشته شده بود به مؤدى بدهد.

تبصره 25- اداره دارایی مکلف است در برابر صدود گواهى‌نامه مذکور در ماده 13 از مؤدى تضمین کافى بخواهد هر‌گاه مودى از دادن تضمین کافى خوددارى نماید اداره دارایی مکلف است براى تأمین وصول مالیات به مقدار لازم از ماترک را تحت توقیف در آورده و مراتب را در گواهى‌نامه تذکر دهند.

نائب رئیس- مخالفى نیست نسبت به ماده 13 و تبصره‌ها؟ اعلام رأى می‌شود آقایانى که با این ماده‌ها و تبصره‌ها موافقند قیام فرمایند اکثر برخاستند تصویب شد ماده 14 قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 14- کلیه بانک‌ها و مؤسسات و اشخاص دیگر که مالى از متوفى نزد خود دارند در صورتى می‌توانند مال مزبور را به وراث بدهند و همچنین کلیه شرکت‌ها و مؤسسات موقع ثبت اوراق بهادار با اسم از هر قیبل که باشد از اسم مورث به اسم وراث در صورتى مجاز به این امر هستند که گواهى‌نامه اداره دارایی راجع به این‌ که وراث اظهار‌نامه داده و اظهار‌نامه مال مورد بحث و ذکر کرده ارائه شود و در صورت تخلف علاوه بر جرایم مقرر متضاماً مسئول مالیات متعلقه می‌باشند.

نائب رئیس- آقایان توجه بفرمایند آقایانى که با ماده 14 موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند تصویب شد) ماده 15 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

ماده 15- کلیه دادگاه‌ها دادگسترى که قانون به تقاضاى انحصار وراثت رسیدگى می‌نماید در صورت مبادرت به تسلیم گواهى‌نامه انحصار وراثت خواهند نمود که گواهى‌نامه مذکور از طرف وراث یا یکى از آن‌ها به دادگاه تقدیم شده باشد و پس از صدور حکم انحصار وراثت باید ظرف 15 روز رونوشت گواهى شده آن از طرف دادگاه به اداره دارایی محل فرستاده شود.

تبصره- در مواردى که طبق کتاب 5 جلد دوم قانون مدنى حکم فوت صادر می‌شود نیز دفتر دادگاه باید رونوشت حکم را به اداره دارایی محل بفرستد.

نائب رئیس- آقایانى که با ماده 15 و تبصره آن موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 16 قرائت شد.

ماده 16- از تاریخ تصویب این قانون هر‌گاه شخصى اموال غیر‌منقول خود را به وراث طبقه اول بفروشد خواه به طور مستقیم و خواه مع‌الواسطه انتقال از طریق ارث محسوب و مشمول مالیات ارث خواهد بود.

دکتر مشیر فاطمى- یکى از این قانون‌ها نوشته بود اگر 5 سال فاصله تا فوت نداشته باشد.

نائب رئیس- آقاى میراشرفی.

دکتر عدل- مخالف هستید یا موافق؟

میراشرفی- بنده نه مخالفم نه موافق.

نائب رئیس- یعنى چه؟

میراشرفی- در تابلو به اسم مخالف اسم نوشتم یک مطلبى را می‌خواستم به جناب آقاى کفیل وزارت دارایی تذکر دهم توجه بفرمایید در ماده 16 ذکر شده که هر گاه شخصى اموال غیر‌منقول خود را به وراث طبقه اول بفروشد مشمول مالیات بر ارث می‌شود از این امکانات زیاد می‌شود یک کسى ممکن است فرزند داشته باشد این شخص اگر ملک خودش را به برادر بفروشد چون برادرش جزو طبقه دوم است مشمول مالیات بر ارث نمی‌شود این است که بنده می‌خواهم از جناب آقاى کفیل وزارت دارایی خواهش کنم که این جمله طبقه اول را از این ماده بردارند یعنى قبول بفرمایند هر یک از وراث اعم از طبقه اول و دوم و غیر آن بفروشد مشمول مالیات می‌شود (احسنت)

کفیل وزارت دارایی- بنده موافق هستم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى دکتر پیر‌نیا

دکتر پیرنیا- بنده به عنوان موافق ماده 16 اسم نوشته‌ام براى این‌ که همانطورى که آقایان توجه فرمودند این ماده 16 ماده‌ای اساسى این قانون مالیات بر ارث است اگر این ماده به این صورت تصویب نشود سایر قسمت‌هایش تمام آن‌ها جنبه تشریفاتى و عبارات خواهد داشت ما تجارب زیادى داریم در قسمت مالیات بر ارث البته به موجب قانون گذشته هم مالیات بر ارث باید خیلى بیشتر وصول می‌شد ولى وقتى که مراجعه کردیم چرا مالیات وصول نمی‌شد متوجه شدیم که اشخاص با وارث خودشان به بیع قطعى در محضر معامله کرده‌اند آنچه که حقاً باید به ارث آن‌ها برسد به صورت بیع در محضر معامله کرده‌اند و مشول مالیات بر ارث نشده‌اند و به همین جهت است که این ماده به این صورت تنظیم شده البته راجع به این قانون مالیات بر ارث مطالعات خیلى زیادى شده و یکى از مهم‌ترین قوانینى خواهد بود در دوره قانونگذاری دوره 18 و یکى از بهترین یادگارهاى این دوره خواهد بود و متمم نظریاتى که آقایان راجع به عدالت اجتماعى راجع به مبارزه با فساد راجع به کم شدن فاصله طبقاتى دارند به تدریج از طریق این قانون عملى خواهد شد به همین جهت است که بنده تقاضا دارم راجع به این موضوع موافقت بفرمایید و رأى بدهید ولى راجع به اصلاحى که جناب آقاى میراشرافى فرمودند چون نرخ مالیات‌هاى طبقه دوم و سوم خیلى زیاد است یعنى 50% و 75% است و به علاوه معاملات بین طبقه دوم یعنى دو برادر و خواهر یا بین کسانى که طبقه سوم وقاع شده‌اند خیلى رایج است اشخاص آشناهایی دارند که در طبقه دوم و سوم هستند آن معاملات براى فرار از مالیات بر ارث نیست خیلى به ندرت اتفاق می‌افتد که یک کسى در زمان حیاتش بیاید ملک بیع قطعى به وراث طبقه سومش بفروشد براى این‌ که از مالیات بر ارث معاف بشود از این جهت بنده تقاضا دارم که به همین ترتیبى که هست موافقت بفرمایید تصویب شود (میراشرفی- ممکن است یک کسى وارث نداشته باشد به برادرش بدهد)

نائب رئیس- مهدى ارباب عرض کنم قوانینى که در این‌جا می‌گذرد گذشته از این‌ که براى تمام کشور است ممکن است در نسل‌های آینده هم مؤثر باشد توضیحاتى که بنده عرض می‌کنم در زمنیه مخالف از نظر خودم یا اشخاصى که الان حاضر هستند نیست بنده اگر طلبه کارها بعد از فوتم ورثه راحت بگذارند همان ارث کافى است، از نظر شخصى از نظر عموم است این ماده 16 از مواد بسیار مضر این لایحه است و نسل‌های بعد را گرفتار اختلاف زیاد می‌کند امروز فرضاً آقاى احتیاج به پول پیدا کردى رفتیدید ملک خودتان را به یزیدى فروختید بعد یکى از وراث شما شریک آن ملک بوده خواست یک قسمت از آن ملک را دوباره بخرد و به خودش انتقال دهد این مشمول مالیات بر ارث می‌شود این صحیح نیست به عقیده بنده این اختلافاتى ایجاد خواهد کرد که نسل‌های بعد را هم گرفتار می‌کند و این ماده یا باید اصلاح بشود یا حذف می‌شود (بعضى از نمایندگان- حذف شود) استدعا می‌کنم خوب به مفهوم این ماده توجه کنید و رأى بدهید همین طور قیام و قعود نفرمایید براى نسل‌های آینده‌تان مؤثر است (صحیح است)

نائب رئیس- آقاى صفایی‏

عبدالصاحب صفایی- در این‌ که باید مالیات بر ارث پرداخت شود بحثى نیست بنده با این ماده از لحاظ این‌ که کسى فرار از پرداخت مالیات بر ارث نکند مؤافقم ولى آیا این ماده آن منظور را تأمین می‌کند یا نه بحث است که اگر کسى در اوان فوتش یک ماه، دو ماه به مردم خود یک نقل و انتقلاتى به این صورت بکند جا دارد گفته شود او براى فرار از پرداخت مالیات بر ارث یک چنین عملى را انجام داده است جناب آقاى دکتر پیر نیا آیا مقصود گرفتن مالیات بر ارث است یا مقصود فلج کردن معاملات و آبا‌ و ابنا‌ است؟

داراب- مقصود جلوگیرى از فرار مالیات است.

نائب رئیس- آقاى صفایی شما فرمایشات‌تان را بفرمایید. چرا آقایان را مخاطب قرار می‌دهید؟

عبدالصاحب صفایی- بنده با در و دیوار که حرف نمی‌زنم آقایان احساساتتان را واقعاً کنار بگذارید و قانون مفید تصویب کنید عرض کنم هرگونه عملى که باعث فرار از پرداخت مالیات بر ارث می‌شود البته شما باید جلوگیرى کنید ما هم باید جلوگیرى کنیم که کسى به عنوان فرار از مالیات بر ارث معامله‌ای نکند ولى به این عنوان یک نسخ معاملات را فلج کردن و اشخاص را از حق قانون مدنى ممنوع کردن صحیح نیست بنده الان در یک سنى هستم آقاى صدقى جنابعالى در یک سنى هستى که انشاءالله 60 سال

+++

دیگر در این دنیا تشریف خواهید داشت شما تمام معاملات‌تان با طبقه اول فلج می‌شود این صحیح نیست بنده اگر بخواهم یک خانه را واقعاً به پسرم بفروشم این را چه باید بکنم؟ (یکى از نمایندگان- مالیاتش را بدهید) چرا؟ عرض کنم کل اعمالى که براى جلوگیرى از فرار مالیات بر ارث باشد بنده موافقم بشود لذا این ماده 16 را به هر نوعى که جلوى فرار از مالیات بر ارث را بگیرد بنده موافقم و واقعاً بایستى این کار بشود ولى با این طرح جلوگیرى از مالیات با طبقه اول یعنى یک پدر نمی‌تواند با پسرش معامله کند با مادرش نمی‌تواند معامله کند با پدرش نمی‌تواند معامله کند صحیح نیست (داراب- این معاملات صورى است).

نائب رئیس- آقایان خواهش می‌کنم نظم مجلس را حفظ بفرمایید، بفرمایید آقاى صفایی‏

عبدالصاحب صفایی- به نظر بنده آقایان طورى دچار احساسات شده‌اند که فرض می‌فرمایند اگر هر قانونى به عنوان مالیات بر ارث بگذرد دلیل آزادى‌خواهى است. (داراب- ولى از شما انتظار دارى) اجازه بفرمایید تصدقت بروم قانون را باید صحیح وضوع کرد. من عرض می‌کنم یک عده از افراد این مملکت را شما از قانون مدنى دارید محروم کنید می‌گویید اگر یک کسى خانه‌اش را به پسرش فروخت باید 50 هزار تومان مالیات بدهد این‌ که صحیح نیست بله اگر در حین مرض منجر به فوت یک چنین معامله‌ای بکند حق با آقایان است یعنى اگر در یک کسالتى که منجر به فوت شد معامله و نقل و انتقالاتى کرد این شخص باید مالیات بر ارث بدهد این را بنده موافقم ولیى غیر مستقیمش چیز عجیبى است! یعنى بنده خانه‌ام را بفروشم به جناب آقاى وزیر دارایی و تصادفاً پسرم برود از ایشان بخرد او هم مشمول مالیات بر ارث بشود؟ این خیلى عجیب است. اگر در وضع قوانین که این‌جا می‌گذرد و آقایان دچار احساسات بشوید مطمئناً به ضرر مملکت تمام می‌شود و مطمئناً نتیجه مطلوب را ما نمی‌گیریم خدا شاهد است این بیانى که من عرض کردم در این‌جا معمول احساسات یا یک منافع خصوصى و شخصى نیست ولى بنده زیبنده نمی‌دانم که یک قانونى بگذارید و یک قسمت از معاملات را فلج کنید این‌جا ذکر شده است غیر‌مستقیم غیر‌مستقیم یعنى چه آقاى قریشى یک خانه‌ای را به بنده بفروشند بنده تصادفاً بعد از دو سال دیگر به آقا‌زاده‌شان بفروشم این باید مشمول مالیات بر ارث بشود؟.

نائب رئیس- جناب آقاى صفایی آیا زیبنده است که جناب عالى به عنوان موافق مخالفت بکنید؟

عبدالصاحب صفایی- بنده کاملاً موافقم که از هر نوع عملى که باعث فرار از مالیات بر ارث بشود جلوگیرى گردد و با ماده 16 بنده موافقم به شراطى که قید بشود هرگونه معاملاتى که در مرض منجرب به فوت وارث گردد مورث باید مالیات بدهد والا اگر همین طورى باشد صحیح نیست و استدعا می‌کنم آقایان دقت بفرمایند که به صورت لج و لج‌بازى پیدا نکند.

نائب رئیس- آقاى کفیل وزارت دارایی.

کفیل وزارت دارایی- آقاى مسبوق هستند که این ماده یا چیزى شبیه به آن در قانون 1316 نبود و در خلال این مدت البته نمى‌خواهم اسم ببرم (میراشرفی- اسم ببرید) خیر نمی‌برم ولى اعمالى که بسیارى از مورثین ما را واداشت که این ماده را در این قانون بگذاریم و همانطورى که جناب آقاى دکتر پیر‌نیا فرمودند حذف این لایحه این ماده است اگر این ماده نباشد تمام مواد دیگر تشریفاتى است البته بنده نمی‌خواهم عرض کنم که همه افراد واقعاً از دادن مالیات فرار می‌کنند یا مالیات بر ارث یا هر نوع مالیاتى البته بسیارى مردمان واقعاً منظم و صالح هستند که مالیات دولت را از روى حق و حقیقت می‌دهند بدون این‌ که قصد فرار از مالیات را داشته باشند ولى در عین حال عرض می‌کنم آن عده‌ای که این‌طور هستند متأسفانه خیلى قلیل هستند اکثریت طورى هست که نمی‌خواهند مالیات بدهند (پورسرتیپ- حق دارند چون به جا خرج نمی‌شود) البته یک بدبینى‌هایی دارند اما چیز که هست آقایان در سال 1328 لایحه مالیات‌ها را که گذرانیدند تصویب فرمودند که بیست درصد از معاملات غیر‌منقول براى جلوگیرى از همین سفته‌بازى که هست خود مجلس تصویب کرد که گرفته شود البته آقایان که وارد هستند در این معاملات یا لااقل علاقمند باشند تحقیق کنند می‌بینند دائم معاملات زمین می‌شود مترى هفتاد تومان و هشتاد تومان و مترى سه تومان سند صادر می‌شود حالا بنده عرض نمی‌کنم اما هفت سال این طور عمل شد و ما در تجربه دیدیم چیزى که می‌بایستى اقلاً ما یقنع صد میلیون تومان مالیات گرفته باشیم 3 میلیون گرفته‌ایم این تجربه ما را وادار می‌کند که وقتى که می‌خواهم لایحه بدهید این نقیصه را رفع کنیم قصد بنده این است و در این لایحه تنها ماده‌ای که بتواند جلوى فرار مالیات را بگیرد همین یک ماده است از آقایان استدعا می‌کنم الان نزدیک ظهر است فرصت هم نیست استدعا می‌کنم این ماده را بگذارید اگر نقصى دارد براى جلسه بعد رویش صحبت کنیم و اگر این ماده تصویب نشود اصلاً این لایحه موردى ندارد.

نائب رئیس- آقاى کفیل وزارت دارایی تقاضا فرمودند این ماده فعلاً بماند ماده 17 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

فصل دوم- نقل و انتقالات بلا عوض‏

ماده هفدهم- اگر مالى اعم از منقول یا غیر‌منقول بلا‌عوض به شخصى داده شود بدن رعایت حداقل بخشودگى برطبق نرخ مالیات بر ارث طبقه دوم وراث مالیات تعلق می‌گیرد دهنده و گیرنده متضامنان مسئول پرداخت مالیات متعلقه می‌باشد جهیزیه و اموالى که براى امور‌خیریه یا عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان کودکستان و پرورشگاه یتیمان و مدارس و نظایر آن داده می‌شود از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.

تبصره- صلح محاباتى با شرط خیار فسخ با اختصاص منافع به مالک به طور دائم یا موقت از نظر این قانون در حکم صلح قطعى محسوب شده و مشمول مالیات می‌گردد.

تبصره دو- منظور از عوض آن است که بهاى مال مورد صلح با قیمت واقعى آن بیش از بیست درصد اختلاف نداشته باشد.

نائب رئیس- آقاى میراشرفی‏

آقایان استدعا می‌کنم توجه بفرمایید آقاى عدل استدعا می‌کند توجه بفرمایید در ماده 17 یک تبصره‌ای است که نوشته شده است که (صلح محاباتى با شرط خیار فسخ یا اختصاص منافع به مالک به طور دائم یا موقت از نظر این قانون در حکم صلح قطعى محسوب شده و مشمول مالیات می‌گردد) بنده این‌جا یک استدعاى از آقایان دارم که اولاً توجه بفرمایند و در ثانى این جمله اضافه شود اول ماده اصلاحى را عرض می‌کنم و بعد توضیح مفصل به عرض می‌رسانم نوشته شود (صلح محاباتى با شرط خیار فسخ اعم از این‌ که صبلح محاباتى با شرط خیار فسخ قبل یا بعد از این قانون واقع شده باشد هم اشخاصى هستند که ‌اموال خودشان را در گذشته بین وراث‌شان تقسیم کرده‌اند تقسیم نامه‌ای نوشته‌اند و مادام‌العمر از ورثه و فرزندانش اختیار گرفته‌اند که مالک منافع باشند اختیار فسخ قائل شده‌اند که اگر یک روزى یکى از فرزندان خواست شیطنت کند و منحرف بشود اختیار فسخ داشته باشد و خود انتقال دهنده از اختیاراتش استفاده کند و فسخ کند اجازه بفرمایید آقاى صفایی یا خودش از اختیاراتش استفاده بکند و فسخ بکند یا فوت بکند و فسخ بکند پس مالیات بر ارث مطابق روح این قانون موقعى تعلق می‌گیرد که یک کسى فوت کند به ما‌ترکش مالیات تعلق می‌گیرد و باید از آن ما ترک مالیات به دولت بدهد ولى اشخاصى که قبل از تصویب این قانون (این قانون مدتى است که در جریان است) اموال زیادى دارند 50 میلیون صد میلیون ثروت دارند این ثروت‌ها را بین اولادهای‌شان تقسیم کرده‌اند و خیار فسخ هم بعد از اجراى این قانون واقع شد یعنى ممکن است این قانون که تصویب شد ده روز دیگر این شخص بمیرد آن وقت این مال زیاد از مالیات معاف می‌شود بنده می‌خواهم از آقایان استدعا کنم اگر زبان بنده و بیان بنده قاصر است آن طورى که شاید و باید بیان بکنم به هوش سرشار خودشان رجوع بکنند و استداع می‌کنم آقاى وزیر دارایی توجه بفرمایند که این مطلب خیلى مهم است خیلى سرمایه دارهاى بزرگ را بنده اطلاع دارم که ‌اموال‌شان را تقسیم کرده‌اند با خیار فسخ به محض این‌ که مردند وراثتشان معاف می‌شود از مالیات و آن کسى که صد میلیون دویست میلیون صورت دارد معاف می‌شود و می‌روند یقیه فلان پیرزن را می‌گیرند که چرا تو مالیات بر ارث نداده‌ای و آن کس که صد میلیون و پنجاه میلیون دارایی معاف می‌شود.

نائب رئیس- آقاى احمد صفایی‏

میراشرفی- بنده از آقاى کفیل وزارت دارایی خواهش کردم قبول بفرمایند این نظر بنده را خوب بود ایشان جواب می‌دادند.

سید احمد صفایی- آقاى وزیر بنده منظورم یک تذکر و توضیحى است که به هر صورتى که باشد قید بشود و آن این است که در ذیل ماده 17 نوشته شده است جهزیه و یا اموالى که براى امور‌خیریه و یا عام‌المنفعه آقا خواهش می‌کنیم توجه بفرمایید جهزیه و اموالى که براى امور‌خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان، کودکستان پرورشگاه یتیمان و مدارس و نظایر آن داده می‌شود از پرداخت مالیات معاف خواهند بود. آیا مساجد و تکایا مشمول کلمه نظایر هستند؟ اگر هستند چرا دولت قبول نمی‌کند اجالتاً مورد ابتلا است شخصى مالى را وصیت کرد براى این‌ که مسجد بسازد برحسب این ماده از مالیات بر ارث معاف می‌باشد ولى دولت قبول نمی‌کند دارایی هم قبول نمی‌کند می‌گوید کلمه مساجد چون نیست قبول نیست در قانون سابق هم همین طور که بایستى اموالى که براى امور‌خیریه و عام‌المنفعه تخصیص داده می‌شود از پرداخت مالیات معاف می‌باشند مساجد هم همینطور تکایا هم همینطور اموالى که براى این قبیل مصارف و این قبیل امکان وصیت می‌کنند یا این‌ که اصلاً خود شخص مسجد بسازد باید معاف باشد این را خواهش می‌کنم توضیح بدهید در صورت‌مجلس قید شود.

+++

نائب رئیس- آقاى فروزان‏

فروزان- بنده موافق هستم (صدقى- پیشنهاد بدهید)

احمد صفایی- پیشنهاد که نمی‌شود داد منظور این است که در صورت‌مجلس قید بشود که کلمه نظایر شامل مساجد و تکایا هم هست، احتیاجى به پیشنهاد دادن نیست منتهى بایستى توضیح داد که دیگر شبحه و خدشه نشود یکى دیگر تمام آقا، حمام براى امور عام‌المنفعه است، البته حمامی ‌که وقف است نه حمامی ‌که مستقل باشد مثل حمام‌هاى دهات که براى عموم است بدون استفاده از مال‌الجاره خلاصه باید توضیح داده بشود فقط بنده می‌خواهم عرض کنم این نظایر را توضیح بدهید

نائب رئیس- آقاى فروزان‏

فروزان- عرض کنم این نظایر آن می‌توان اصلاح کرد به مساجد و تکایا (سید احمد صفایی- و حمام) حمام را بنده نمی‌دانم (صفایی- حمام ده که اجاره ندارد) (میر اشرفى- جواب بنده را هم بفرمایید) و این جمله‌ای را هم که جناب اقاى میراشرفی این‌جا اضافع فرمودند بنده ضررى نمی‌بینم که اضافع شود و نوشته شود اعم از این‌ که صلح محاباتى قبل و یا بعد از این قانون واقع شده باشد

نائب رئیس- آقاى فروزان قبل یعنى تا کى؟ (کفیل وزارت دارایی- قبل از این قانون) از اول حضرت آدم تا حالا قبل است این‌که نمی‌شود

میراشرفی- از سال 1316 یعنى از سال تصویب قانون مالیات بر ارث زمان اعلیحضرت و فقید

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نائب رئیس- اجازه بفرمایید با اجازه آقایان جلسه ختم می‌شود جلسه آینده روز سه‌شنبه ساعت 9 صبح خواهد بود دستور هم مذاکره در همین لایحه در هر صورت باید رأى گرفته شود و به پیشنهاد ایشان‏

 (مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى‏- نورالدین امامى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294952!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)