کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 123 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 2 خرداد ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی غائبین جلسه قبل

2- بیانات قبل از دستور آقای درخشش

3- تقدیم سؤال و تلگراف به وسیله آقایان: نراقی و حمیدیه

4- بیانات قبل از دستور آقایان: رضایی و برومند

5- معرفی آقایان: دکتر امینی به وزارت دادگستری و فروزان به کفالت وزارت دارایی و دکتر حکمت به معاونت وزارت بهداری به وسیله آقای انتظام کفیل نخست وزیری

6- طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به استخدام 22 نفر متخصصین آلمانی برای اداره تسلیحات ارتش

7- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به شور دوم مالیات بر ارث

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 123

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 2 خرداد ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی غائبین جلسه قبل

2- بیانات قبل از دستور آقای درخشش

3- تقدیم سؤال و تلگراف به وسیله آقایان: نراقی و حمیدیه

4- بیانات قبل از دستور آقایان: رضایی و برومند

5- معرفی آقایان: دکتر امینی به وزارت دادگستری و فروزان به کفالت وزارت دارایی و دکتر حکمت به معاونت وزارت بهداری به وسیله آقای انتظام کفیل نخست وزیری

6- طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به استخدام 22 نفر متخصصین آلمانی برای اداره تسلیحات ارتش

7- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به شور دوم مالیات بر ارث

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ده دقیه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نائب رئیس) تشکیل گردید.

1- قرائت اسامی ‌غائبین جلسه قبل‏

نائب رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد).

غائبین با اجازه- آقایان: مسعودى- دکتر افشار- دکتر عمید- قنات آبادى- سهرآبیان - امید سالار- مرتضى حکمت- دهقان- قوامى- صدرزاده- حائرى‌زراده- بزرگ ابراهیمى- سرمد- عمید نورى- سندجى- سلطانى- اخوان- کاشانى- شوشترى- دکتر سعید حکمت- تیمور‌تاش- عبد الرحمن فرامرزى- اورنگ- دولت‌شاهی.

غائبین بی‌اجازه آقایان: خزینه علم- امیر اهتشامى- عرب شیبانى- سامرى- حشمتى‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: دولت آبادى- مهندس شاهرخ‌شاهى- شفیعى- صفارى- دکتر وکیلى - صراف‌زاده- پیراسته- ثقة‌الاسلام- عباسى- امیر تیمور کلالى.

2- بیانات قبل از دستور آقاى درخشش‏

نائب رئیس- چون دیروز تعطیل بود صورت‌مجلس حاضر نیست نطق قبل از دستور شروع می‌شود. آقاى درخشش.

درخشش- قبل از این‌ که اصل مطلبم را بیان قطعاً براى آقایان نمایندگان محترم از فرهنگیان شهرستآنها و آموزگارها و دبیرها تلگراف‌هاى زیادى برای پرداخت ترمیم حقوق آمده (صحیح است) و موضوعى که مورد توجه اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى و نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى است باید هر چه زودتر عملی‌بشود (ارباب- بفرمایید فرهنگ بندر‌عباس جزء کجا است؟) فرهنگ بندر‌عباس جزء ایران است. امروز رفورم‌هاى جدى و اساسى کشورمان مسئله بود و نبود این ملت و به میهن مناسبت اعلیحضرت همایونى و دیگر مسئولین امور کشور توجه خاصى به این مسئله مبذول می‌دارم برنامه یک ماده‌ای دولت حاضر مبارزه با فساد و نادرستى است مبارزه با فساد در حالى که آرزوى هر ایرانى وطن‌پرست و هواخواه می‌باشد یک برنامه منفى است دولت می‌گوید برنامه من آن است که نگذارم کسى سوءاستفاده و دزدى کند ولى دولت نگفته است که به جاى این تشکیلات خراب از هم گسیخته فعلى چه مشکلاتى نوینى می‌خواهد بوجود آورد نگفته از براى نجات مردم از فقر و جهل و بی‌سوادى چه نقشه‌هاى مثبتى دارد نگفته است براى مردم شهرستآنها و دهات که از کوچک‌ترین مزایاى تمدن بشرى محرومند چه می‌خواهد بکند نگفته است براى این‌ که بازوان تواناى مشتى مردم آطل و باطل را به کار بیاندازد چه هدفى دارد نگفته است برای نجات نسل آینده براى این فرهنگ عاجز‌پرور و این فرهنگى که فساد تا عماق آن رخنه کرده است چه برنامه اصلاحى دارد این دستگاه اعظیم بى‌ثمرى که به نام فرهنگ سرمایه اصلى کشور ما راه تحویل می‌گیرد و پس از چند سال مشتى عاجز و زبون و بى‌شخصیت و بى‌ایمان و بیگانه‌پرست تحویل اجتماع می‌دهد اگر لااقل در این سالیان اخیر وظیفه تربیتى خود را انجام می‌داد گروه گروه جوانان ما خود را بدان حزب توده نمی‌انداختند و انرژى جوانى خود را ضرر مملکت به کار نمی‌بردند آیا همین دلیل کافى نیست که اداره کننده فرهنگ و مملکت را لااقل در ده سال اخیر نالایق مقصر بدانیم و دست آنها را از سر فرهنگ مملکت کوتاه کنیم؟ شما یک خانواده سراغ ندارید که از وضع تحصیلى فرزندانش راضى باشد این وزراى فرهنگى که با ما مصاحبه‌هاى مطبوعاتى گوش مردم را کر می‌کنند کودکان چند ساله خود را براى ابتدایی‌ترین تحصیلات به خارجه می‌فرستند یکى نیست از این طبل‌هاى میان‌توهى سؤال کند که اگر فرهنگ و مدارس را اصلاح کردید پس چرا فرزندانتان را از این اصلاحات برخوردار نمی‌کنید و آنها را به خارجه می‌فرستید دولت به ما نگفته است براى این‌ که فرزندان ما مطابق یک تریبت ملى و اجتماعى صحیح بار آیند و مانند سابق در تحت تأثیر تبلیغات گمراه کنند با مقدسات ما اهانت نکنند چه نقشه‌ای دارند من از وزیر فرهنگ سؤال می‌کنم اگر یک ساعت دست حرکت نظامی ‌از مدارس کوتاه شود آیا اولیاى وزارت فرهنگ قادر به اداره مدارس هستند (داراب- قادر به اداره مملکت هم نیستند) آیا جوآنهایی که با این طرز اداره می‌شوند فردا براى اجتماع ما مفید خواهند بود؟ حال که باید درب ادارات عمومی ‌را روى جوانان تحصیل کرده بست پس چرا هنوز فرهنگ ما پشت میز‌نشین و عاجز تحویل اجتماع می‌دهد براى آنهایی که از مدارس متوسطه و عالى قارغ‌التحصیل می‌شوند حالا که با ادارات دولتى راه ندارند چه کارى تهیه می‌کنند؟ اگر عده‌ای از جوانان ما انرژى خود را در حزب توده به ضرر مملکت به کار می‌برند و در صورت بسته‌شدن این کانون فساد به دامان میکده‌ها

+++

و قمارخانه‌ها و مراکز فساد پناه می‌برند به خاطر بى‌کارى و بلاتکلیفى است اگر ما لیاقت استفاده از نیروى بازوان تواناى نسل جوان را نداشته باشیم محققاً این نیرو به زیان مملکت به کار خواهد بست زیرا قیم نگه‌داشتن این نیروى غیر طبیعى و غیر ممکن است شما که می‌خواهید در وزارت دارایی و سایر وزارتخانه‌ها عده‌ای را به نام کارمند زائد خانه‌نشین کنید و از تهیه کار براى آنها که فوق‌العاده در این کشور سهل و آسان است سر باز می‌زنید یقیناً لیاقت امور به سپرده خودتان را ندارید. این کار ملانصرالدین است که نیروى انسانى یک مملکتى را متوقف بگذارد و با غرضه خارجى امرار معاش کند. مبارزه با فساد و اصلاحات حقیقى باید با یک برنامه مطالعه شده مثبت اجرا بشود. آنچه مسلم است در وضع موجود یا به علت احمال و کوتاهى دولت‌ها یا به علت تبلیغات گمراه‌کننده منحرفین چنان یأس و ناامیدى از تشکیلات دولتى بر مردم این سرزمین مستورى شده که براى نمونه حتى اعضاى دولت راضى و امیدوار به کارهاى خود نیستند این عدم رضایت عمومی ‌اساس و بنیاد کشور ما را متزلزل می‌سازد. یأس و نا امیدى را دولت‌هایی در مردم به. وجود آورده‌اند که با حرف و مصاحبه‌هاى مطبوعاتى به حساب خود به مردم خدمت می‌کنند اگر این خارجى که به ایران نیامده باشد اخبار و مصاحبه‌هاى مطبوعاتى این چند ساله دولت‌ها را در روزنامه‌هاى ما بخواند و اگر تصور کند یه یک صدم آنچه که گفته‌اند عمل کرده باشند ایران را بهشت برین تصور خواهد کرد. دولت‌ها تا‌کنون در روزنامه و مجلات دزدان و دقل‌کاراران را به سزاى اعمال خود رسانیده‌اند تعلیمات اجبارى را با آخرین متد عملی‌ساخته‌اند در سراسر کشور راه‌آهن و جاده‌هاى شوسه بنا نهاده‌اند تلفن و برق را در اختیار همه مردم گذارده‌اند با این وضع آیا گمان می‌برید که براى مردم ایمان و عقیده‌ای باقى بماند. دنیاى امروز دنیاى کار و کوشش و عمل است نه دنیاى حرف و مصاحبه‌هاى مطبوعاتى دنیاى امروز دیگر به ما اجازه نمی‌دهد که یک خاک پهناور حاصلخیز بیست میلیون مردم را که باید همه نوع ار آثار تمدن بر‌خودار می‌باشند همچنان عاطل و باطل نگاه داریم و بازوان تواناى آنها را براى چرخاندن چرخ‌هاى مملکتى و جهانى به کار نبندیم‏ این راه عاقلانه نیست که منابع طبیعى و زر‌خیز خود را بدون استفاده رها کنیم و آن وقت مایحتاج اولیه خود را به وسیله کمک‌هاى بلاعوض و قرض‌هاى خارجى تأمین نماییم‏. در هندوستان که خاکش سه برابر ایران است در حدود چهار صد میلیون نفر زندگى می‌کنند چرا باید در کشورى که لااقل گنجایش صد میلیون نفر را دارد بیست میلیون نفر اهالى آن با سختى و بدبختى و با استفاده از قرض‌هاى خارجى امرار معاش کنند اگر ما در خواب غفلتیم دنیا به پیش می‌رود و نمی‌تواند ناظر خواب خرگوشى ما باشد و براى همیشه دست ما را بکشد و به ما کمک کند. بى‌مناسبت نیست فرمایشان اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى را که در روز یکشنبه 2 به همین 1328 خطاب به نمایندگان مجلس وراى ملى فرموده‌اند با وضع موجود ما وقف می‌دهد در این‌جا بیان کنید اینک عین فرمایشات ملوکانه:

به نظر من دیگر دوره حرف گذشته است و دوره کار نو فعالیت و در عین حال تغییر اوضاع مملکت فرا رسیده است تا به حال می‌شد براى انجام نگرفتن تحوالات و اصلاحات بهانه‌ای آورد ولى امروز بهانه‌ها از دست ما گرفته شده و متأسفانه تنها بهانه‌ای که ممکن است به ان متوسل شویم عدم لیاقت است زیرا آن مشکلات که در این چند سال در پیش داشتیم به خواست خداوند متعال از وى رفته است احتیاجات مملکت همان طور که اغلب می‌دانید و مکرر گفته شده و یا از دهان سایرین شنیده‌اید واضح و مبرهن است و لزومی ‌ندارد که در این‌جا گفته شود باید در آینده خیلى نزدیک هر یک از مشکلات به وسیله وضع قوانین جدید یا اقداماتى که دولت یا سایر دستگاه‌ها باید انجام بدهند یک یک بر طرف گردد.

به نظر من براى رفع مشکلات باید همه مصمم باشیم که آنچه اکثریت مردم انتظار دارند انجام بدهیم خود آقایان و دستگاهاى هیئت حاکمه باید حقیقتاً تمام هم خود را مصروف حد‌اکثر خدمت مردم بنمایند و اضافه بر تأمین آسایش ظاهرى باید کوشش شود که سطح زندگى مردم هم بالا بیاید و ثروت مملکت به طور عادلانه بین عموم افراد ملت ایران و اکثریت ساکنین این سرزمین تقسیم شود تکلیف ما این است قبل از آن‌که مردم چیزى بخواهند خودمان در تأمین آن پیش قدم باشیم و دستگاه‌ها باید به طور منظم باشد که وسایل را فراهم کرده و در اختیارشان بگذاریم و واقعاً دلسوز مردم باشیم و نسبت به کارهایشان علاقه‌مندى نشان دهیم ما از راه خود‌خواهى و خود‌پرستى هم که شده است باید بدانیم تا این مردم و اکثریت ساکنین این سرزمین و مملکت نباشند ما نیز کاره‌ای نخواهیم بود و نه نتها دوره جولان ما تمام خواهد شد بلکه براى مملکت خطراتى پیش خواهد آمد که جبران آن دیگر ممکن نخواهد شد آقایان شاید مکرر این حرف‌ها را از من شنیده باشند و خودشان قطعاً هم همین طور فکر می‌کنند خوب است قرار بگذاریم این پس وارد عمل شویم من معتقدم چنانچه به زودى دست به کار شویم پس از مدت کوتاهى نتایج اقدامات ظاهر خواهد شد زیر به نظر من مردم دیگر به خوبى متوجه اوضاع هستند و می‌‌دانند که باید از این به بعد کار کرده و آماده عمل شد و این اعمال هم بزودى آغاز خواهد گردید حقایق باید صریح و روشن گفته شود اما اگر از خواب غفلتى که در این چند ساله بدان فرورفته بودیم بدان بیدار نشویم و تصمیمات مثبت راجع به آسایش افراد مملکت نگیریم نه تنها نسبت به خود و خانواده خود خیانت نموده‌ایم بلکه نسبت به تاریخ و گذشته خودمان هم خیانت نموده‌ایم ما حق نداریم به آینده‌گان خودمان یک وضع خراب دهیم و یک کشور ویران تحویل دهیم ما اگر بدون اتخاذ تصمیم ناظر ادامه این وضع باشیم از لحاظ اخلاقى محکوم خواهیم بود و این عذاب روحى براى ما غیر‌قابل تحمل خواهد بود.‌ این بود بیانات ملوکانه.

آقایان توجه فرمایند که اعلیحضرت همایونى از شش ماه قبل از این‌ که این‌گونه فرمایشات را دائماً تکرار فرموده‌اند بنابراین دستگاه و اشخاصى که می‌کنند در این مدت بى‌لیاقتى خود را نشان داده‌اند نباید مصدر کارى باشند اما درباره مبارزه با فسادى که برنامه دولت است و فرد فرد نمایندگان باید خود را موظف بداند چنانچه دولت در این راه و واقعاً گام بردارد او را حمایت و پشتیبانى کنند قبل از این‌ که نظریاتم را در این باره به عرض نمایندگان محترم برسانم به عنوان جمله معترضه این نکته را باید عرض کنم که نه دزدیدن افتخارى نیست نباید کسى به درستى و تقواى خود فرق کند درست بودن وظیفه هر فردى است اگر خارج از وظایف کسى براى رفاه مردم قدم برداشت و از خودگذشتگى و فدارکارى نشان داد آن وقت به خود ببالد و به مباهات کند.

نائب رئیس- آقاى درخشش تحمل بفرمایید وقت شما تمام شد (درخشش- بنده نیم ساعت وقت می‌خواهم) نیم ساعت که زیاد است (درخشش- 25 دقیقه بفرمایید) آقایانى که با 25 دقیقه اضافه وقت آقاى درخشش موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

درخشش- آقایان وزرا‌ باید بدانند منظور از مبارزه با مفاسدى که منظور نظر اعلیحضرت همایونى شاهنشاه و اصلاح طلبان این مملکت است تنها جابه جا کردن چند نفر از عضاى باندهاى مخصوص که همیشه در دستگاه دولتى مشاغلى داشتند و امتحان بى‌لیاقتى خود را بارها داده‌اند نیست با مبارزه با فساد یا کنار گذارند چند کارمند بى‌دست و پا میسر نمی‌باشد وضع آشفته فعلى را این افراد زیر دست و بوجود نیاورده‌اند آقایان وزرا‌ باید بدانند که میدان فعالیت و عمل آنها فقط چهار دیوارى وزارتخانه‌ها نیست و مملکت عبارتند از چند چهار‌دیوارى به نام وزارتخانه نمی‌باشد آنچه می‌کنید باید اثرش در اجتماع در بین مردم ظاهر شود نه این‌ که با جابه جا کردن چند نفر در ادارات و چند مصاحبه مطبوعاتى نوید مبارزه با فساد و اصلاحات را به مردم بدهید. آقایان وزرا‌ باید بدانند که مملکتى را نمی‌توان فقط با وضع قوانین اصلاح کرد اگر در یک جامعه خراب هزار قانون وضع شو‌د بدون توجه به برطرف کردن علت خرابی‌ها در اندک مدتى ارزش قوانین از بین می‌رود و بى‌اثر می‌شود قانون فقط براى جلوگیرى است باید جامعه را اصلاح کرد تا احتیاج به وضع قانون نباشد یک ملت مترقى و زنده کمتر احتیاج به قانون پیدا می‌کند. مبارزه با فساد تنها ابتکار این دولت نیست و بعضى از دولت‌هاى سابق هم در این راه کوشیده‌اند ولى همگى به عدم مؤفقیت برخورد کرده‌اند من باب مثل خبرى را که در شماره 4500 خواندنی‌ها در 17 اسفند 1327 تحت عنوان‌ تصفیه ادارات مشاهده کرده‌ام در این‌جا نقل می‌کنم اینک عین خبر را نقل می‌کنم‏ ‌‌دولت در نظر گرفته است که وزاتخانه‌‌ها و ادارات کشورى و لشکرى و ژاندارمرى را از عناصر فاسد و بدکار و آنهایی که فساد اخلاق آنها به حد شیاع رسیده است و اغلب داراى پرونده‌هایی می‌باشند تصفیه نماید از همین حالا این تصفیه شروع گردیده است و برای این‌ که مفسدین حقیقى معلوم شود در اطراف این اشخاص تحقیقات کاملى به عمل می‌آید.‌ملاحظه می‌فرمایید که بعضى از دولت‌هاى سابق نیز براى مبارزه با فساد اقداماتى کرده‌اند و به نتیجه رسیده‌اند به نظر من هر دولتى که مصمم باشد با فساد مبارزه کند و اصلاحتى به نفع مردم این کور بنماید باید با سه عمل اساسى مجهز باشد

اول برنامه و نقشه داشته باشد هیچ یک از دولت‌ها تا این تاریخ برنامه و نقشه براى کار خود نداشتند حتى فلان وزیر که صبح به سر کار خود می‌رود نمی‌داند که کار روزانه‌اش چیست اگر صالح‌ترین افراد بر سر کار باشند ولى فاقد برنامه و نقشه باشند کوچک‌ترین موفقى نخواهد داشت همچنان‌ که هیچ دولتى تا این تاریخ موفقیت در اصلاحات نداشته است.

عامل دوم- دولت باید از افراد لایق و مصمم و از خود گذشته تشکیل شود همه می‌دانند که وضع موجود زائیده بى‌نظمی‌ها

+++

و فسادى است که در نسخه اعمال و رفتا عده‌ای نفع‌پرست از طبقات برخوردار و حکومت کننده این مملکت به وجود آمده این گروه و جماعات که در کلیه شئون اجتماعى تشکیلات ادارى ما نفوض کرده‌اند چون هدف‌شان تنها نادرستى و سود جویی است در هر زمان به رنگى جلوگر می‌شود و خود را با شرایط روز تطبیق می‌دهند متأسفانه باید اذعان کند که امروز نیز مبارزه با فساد را از دهان آلوده بعضى از افراد می‌شنوم که سر و پا در فساد قوطه‌ورند و عامل اصلى در رنج و بدبختى مردم می‌باشند امروز با بر افراشتن پرچم مبارزه با فساد نیز در شئون مختلف مملکتى ما رخنه دارد تااین‌جاست که اصلاح‌طلبان واقعى و حقیقى مملکت مأیوس و نا امید می‌شوند براى این‌ که دولتى بتواند با چنین تشکیلات که هر‌گونه راه اصلاح را در کشور سد کرده‌اند مبارزه کند باید قوى و از خود گذشته باشد و عملاً با این گروه و قوم‌ در همه جاى مملکت رخنه کرده‌اند پنجه نرم کند مبارزه با فساد این نیست که سوزن درفش پیرمرد پاره دوزى را به عنوان این‌ که از قوانین مالیاتى سر باز زده است حراج کنیم و از آنهایی که میلیون‌ها تومان ثروت کشور را تحویل به خارجى‌ها می‌دهند و اتومبیل و آهن شکسته و اشیای لوکس براى این مملکت به ارمغان می‌آورند حتى طبق قوانین موجود مالیات وصول نکنیم و آنها را در کارشان آزاد بگذاریم مبارزه با فساد این نیست که قاصب میلیون‌ها متر زمین بئذر نداشتند قانون و مالیات دریافت نکنید و یقه پیر‌زنى را بچسبید که براى رزق روزانه‌اش دو اتاق خانه‌اش را اجاره داده است شما می‌خواهید نظام منحط اجتماعى فعلى را حفظ کنید در عین حال سعادت و رفاه مردم را می‌طلبید می‌خواهید معجزه‌ای دست دهد تا مردم زندگى بهترى داشته باشند هم خدا را می‌خواهید هم خرما را می‌خواهید عمل جراحى کنید و عضوى را شفا دهید اما مریض دردى حس نکن می‌خواهید باران ببارد تا محصول رشد و نمو کند اما طورى ببارد که کسى تر نشود اگر اعلیحضرت همایونى پیش‌آهنگ مبارزه با فساد و اصلاحات عمومی ‌شده است به خاطر آن است که در تقسیم املاک خود پیش قدم می‌باشد شما که امروز مأمور مبارزه با فساد و اصلاحات عمومی ‌شده‌اید و از همه‌گونه نعمت دنیا متمتع‌اید آیا حاضرید براى رفاه حال مردم اندکى از رفاه خود بکاهید و وضع طبقه خود را تعدیل کنید شما یک قدم در این را بردارید آن وقت آن نماینده مجلسى که از تقویت چنین دولتى سر‌ باز زند بین مردم رسوا خواهد شد وقتى می‌ببینم که تشکیلات فاسد مملکتى را دودستى چسبیده‌اید و و فقط براى تظاهر چند کارمند بى‌دست و پا را قربانى حفظ موجودیت و بقاى حکومت خود و طبقه خود می‌کنید که از شما مأیوس باشیم چطور باور کنیم رجال مسئولى که همسران‌شان براى آرایش سر و پز لباس ماهى یک مرتبه به اورپا می‌روند می‌توانند رنج درد زن روستایی که براى فراهم نمودن لقمه نانى تا زانو در لجن فرو می‌رود حس کند و براى او رفاه و آسایش تهیه نماید اگر این اختلاف طبقاتى نیست پس چه می‌توان بر آن نام نهاد امروز در تمام ممالکت متمدن و آزاد جهان به این نکته اساسى پى برده‌اند وضع داخلى انگلستان را مطالعه کنید تا به این حقیقت اشکار آشنا شوید. عامل سومی ‌که براى مبارزه با فساد و رفورم اجتماعى ضرورى است و در حقیقت عامل اصلى و اساسى به شما می‌رود وجود یک گروه مصمم و مجهز است آقایان در کشور ما هر دولت با حسن‌نیت که روى کار می‌آید مواجه با دو سازمان متشکل و ریشه‌دار می‌گردد که آنها گاهى مستقل از هم و زمانى دست به دست هم می‌دهند و مانع پیشرفت هر نهضت و هر اصلاح و رفور‌می‌ گردنند یکى از این دو سازمان متشکل از یک سازمان بى‌نام و نشان و ثبت نشده است که از هر حزب و جمعیت دیگر نیرومند‌تر و متشکل‌تر و ریشه‌دار است تمام افکار اصلاح‌طلبانه دوران اخیر در نتیجه مقاومت این سازمان عظیم خنثى شده و در هم شکست است این سازمان نیرومند و غیر‌متشکل مال همان فساد و انحطاطى است که متصدیان آن براى حفظ حالت کنونى مساعى خود را به کار بیاندازند و از هر گرونه اصلاح واقعى و تصفیه جدى جلوگیرى کرده‌اند و می‌کنند سازمان دوم مال حزب توده است که اگر تشکیلاتى هم نداشته باشد تبلیغات و افکارشان براى خرابه‌کارى اقتصادى و سیاسی و محیا و آماده می‌باشد و در سایر فساد و پوسیدگى و خرابى می‌تواند در مردم نفوذ کند آنچه که قابل ملاحظه است و یکى از بزرگ‌ترین عوامل عدم موفقیت اصلاح‌طلبان می‌باشد این است که این دو حزب متشکل على‌رغم تناقض ذاتى خودشان با هم دیگر منافى دارند که از موقعیت هر دولت و یا نهضت اصلاح‌طلب و مستقل جلوگیرى کند زیرا اگر دولتى موفق شود که رژیم فاسد و منحط دستگاه دولتى را از بین ببرد و در نتیجه آن شئون اجتماعى را اصلاح کرده و لااقل یک عدالت اجتماعى نسبى برقرار سازد در این صورت در دکان هر دو بسته خواهد شد. تنها حزب توده نیست که از این فساد و انحطاط سوءاستفاده‌هاى فراوانى می‌برد بلکه رژیم فاسد و منحط و نمایندگان برجسته این فساد و انحطاط همراه به نام مبارزه با حزب توده می‌خواهند خود را در راه به جامعه تحمیل کنند در صورتى که عملاً این‌ها خود بهترین مشوق حزب توده بوده‌اند و براى آنها علت موجودى ایجاد کرده‌اند براى این‌ که بتوان با این دو جزب متشکل نیرومند غلبه کرد و فساد را از طرفى و خرابه‌کارى را از طرف دیگر از بین برداشته باسشد باید سازمان متشکل بوجود آورد تنها یک سازمان متناست و ملى می‌تواند به هر دوى آنها غلبه کند اغلب آقایان نمایندگان و سناتورها در بحث‌هاى خود به این نتیجه می‌رسند به بدون داشتند حزب و احزاب نمی‌توان اصول پارلمانى را براى اصلاحات مستقر ساخت ولى معذالک در عمل کسى به فکر آن نیست و محیط مساعدى براى به وجود آمدن احزاب تهیه و آماده نمی‌شود اگر تا‌کنون هیچ دولت با حسن‌نیتى نتوانسته موفق به انجام اصلاحات شود به خاطر این است که دسته‌ای مجهز و با ایمان براى اصلاحات و براى مبارزه با این دو حزب مؤتلف وجود نداشته است‏.

بعضى‌ها معتقدند که باید وضع اقتصادى مردم را خوب کرد آن وقت هم حزب توده و هم فساد ریشه‌کن می‌شود این استدلال کاملاً صحیح است اما براى اصلاح وضع اقتصادى یک حزب و یک مکتب حزبى لازم است اداره کردن جامعه در دنیاى امروز هم از لحاظ اقتصادى و هم از لحاظ سیاسى یک مکتب حزبى لازم دارد و علاوه بر سازمآنهای دولتى یک و یا چند سازمان حزبى و اجتماعى لازم دارد بیهوده نیست که دنیاى متمدن دنیاى دموکراسى این را در پیش گرفته است شما براى مثال یک کشور مترقى و دموکراسی را مثال بزند که در آن‌جا تشکیلات حزبى وجود نداشته باشد بعضی‌ها تصور می‌کنند با پول و دلار و لیره هر کارى را می‌توان فیصله داد صحیح است که براى بالا بردن سطح زندگى پول و سرمایه و یا دلار لازم است ولى علاوه بر آن و مقدم‌تر بر آن چیزى دیگرى نیز لازم است که بدون آن چیزى دلار نمی‌تواند کارى انجام دهد و آن ایمان و عقیده یک ملت است چیناکایچیک دلار زیاد داشت ولى آن چیز دیگر که ایمان و عقیده است نداشت و از بین رفت و رقباى او ایمان و عقیده در پیروان خود تلقین کرده بودند و فاقد دلار و اسلحه بودند ولى با نیروى ایمان و عقیده تلقین شده هم اسلحه و هم دلارها از دست رژیم فاسد چیناکایچیک بیرون آوردند فرق اصولى چین و هندوستان در این است که در چین کمونیست‌ها از ایمان و عقیده مردم سوءاستفاده کردند ولى در هندوستان ملبون حزب کنگره با ایمان و عقیده حزبى و اجتماعى بوجود آوردند که هم از لحاظ معنوى و ایدولوژیکى به کمونیست‌ها غلبه کردند و هم خود فساد و انحطاط را از بین بردند اگر حزب کنگره در هندوستان بوجود نیامده بود و یا اگر از رشد نما حزب کنگره جلوگیرى شده بود بى‌شک سرنوشت هندوستان بهتر از سرنوشت چین نبود آقایان ایمان و عقیده نیروى محرکه تاریخ است تمام پیشرفت‌هاى تاریخى در آسیا ایمان به وجود آمده است اگر تمام مساعى و کوشش‌هاى دولت‌هاى ما برای اصلاحات و براى مبارزه با فساد و کمونیسم بیهوده بوده است براى این است که فاقد روح ایمان است عقیده ایمان و عقیده اجتماعى در دامن حزب‌ها و نهضت‌ها بوجود می‌آمد. آقاى چستربولز روزنامه‌نویس آمریکایی که به قول خود در تمام کشورهاى آسیایى سیاحت و مطالعه کرده مبارزه هندوستان را با فساد و فقر از طرفى با کمونیسم از طرف دیگر می‌ستاید زیرا مبارزه این کشور جنبه ایدئولوژیک دارد و عوض توسل به اعمال زور و قدرت جهانى با وسایل معنوى و با قدرت ایمان و عقیده حزبى با فقر و بدبختى و با کمونیسم مبارزه می‌کنند این روزنامه‌نویس در نیویورک تایمز می‌نوسید‌ البته پیشرفتى که در هند به عمل آمده مخصوصاً شایان دقت است‌. حکومت نهر و با ثبات‌ترین حکومت‌هاى آسیا است‌ اگر می‌بینید دولت‌ها قوانین را که به مجلس می‌آوردند براى توده مردم مفید نیست به خاطر آن است که این قوانین از فکر چند مدیر‌کل و وزیر تراوش کرده است و در یک حزب متشکل حلاجى نشده تا احتیاجات عموم مردم در نظر گرفته شود اگر آقایان نمایندگان محترم در این مجلس اظهار عقیده فردى می‌کنند و بر روى طرح‌ها و لوایح بر طبق سلیقه و روش شخصى قضاوت می‌نمایند به خاطر این است که متصل به حزب و دسته متشکلى نیستند تا از نظریات آنها با اطلاع باشند و احتیاجات آنها را در مجلس منعکس کنند اغلب آقایان نمایندگان و سناتورها و مردم صاحب‌نظر از فقدان احزاب نمی‌نالند و بودن احزاب را لازم و ملزوم حکومت دموکراسى و پارلمانى می‌دانند معذالک کسى عملاً در فکر بر‌طرف کردن این نقص بزرگ و در صدد بر‌طرف کردن موانعى نیست که در راه بوجود آمدن احزاب ملى وجود دارد من باید تعریفى را که از حزب در نظر دارم به عرض آقایان برسانم تا متوجه شوند که منظور من ابدا هوادارى و هرج و مرج و خرابه‌کارى نیست که به نام مداخله در سیاست در کارخانه‌ها و مدارس و دانشگاه‌ها بودجه آورده بودند به نظر من سیاست یعنى علم بهتر زندگى کردن یعنى سازمان و یا سازمآنهایی بوجود آوردند که بتواند ایران آینده را روى اصول منطق با ترقیات علم نوین ایفا کند. سیاست یعنى تربیت مهندسین و کشاورزان

+++

و پزشکان و سایر کادر فنى و علمی‌ که تمام ایران را تهران ندانند، سیاست یعنى بالا بردن سطح تولید در کارخانه‌ها و مقدار محصولات کشاورزى در کشتزارها به نظر من سیاست یعنى مجهز کردن روشن‌فکران و نسل جوان با حداقل از معلومات اجتماعى که آنها فریفته عقاید خوش ظاهر و بد‌باطن نشوند اگر مهندس هستند خرابه‌کارى را و اگر معلم هستند منحرف کردن جوانان را بالاترین ایده‌آل بشرى تلقى نکنند. آقایان مشکلات بزرگ عصر ما با اقدامات نیمه‌کاره و کوچک حل نشدنى است براى رفورم‌هاى اجتماعى همکارى صمیمانه میلیون‌ها مردم لازم است این همکارى با مردم براى رسیدن به هدف‌هاى ملى به کمک احزاب مالى و احب مکتب اجتماعى امکان‌پذیر است ولى باید به یک نکته اساسى توجه داشت که اولیاى امور باید آنچه را که بارها آزموده‌اند از نوع نیاز مایند احزاب و جمعیت‌هاى دستورى و فرمایشى اثرى ندارد حزب و سازمآنهای اجتماعى باید از روى ایمان و عقیده قلبى و منطقى به وجود آید والا انتظارى که ما از آنها داریم بر‌آورده نخواهد شد به وجود آمدن احزابى که مخالف منطق دولت باشند دلیل ضعف دولت نیست بالعکس دلیل قدرت و ثبات آن دولت است و وجود احزاب ملى و منطقى و قانونى هر چند مخالف دولت باشند دولت را راهنمایى می‌کنند امیدوارم کلیه آقایان نمایندگان و سناتورهاى محترم به این نکته توجه کافى مبذول دارد و اقداماتى به عمل آورند که هم محیط مناسبى براى رشد و تکامل دموکراسى و متکى به اصول حزبى به وجود آید و هم به نام سازمان و ایدئولوژى نظم و آرامش و امنیت اجتماعى به هم نخورد بدون به وجود آوردن نهضتى که ایمان و عقیده نسل جوان و روشن فکر را در خدمت جامعه قرار دهد هیچ دولتى قادر به مبارزه با فقر و مسکنت مبارزه با فساد نخواهد بود و علت این‌ که دولت‌ها تا‌کنون کوشش کرده‌اند که فقر و مسکنت و فساد را از بین ببرند و موفق نشده‌اند براى این بوده است دسته با ایمان و مجهزى در اختیارشان نبوده است.

3- تقدیم سؤال و تلگراف به وسیله آقایان نراقى و حمیدیه‏

نائب رئیس- آقاى نراقى‏

آقاى نراقى- دو سؤال است که از وزارت دارایی کرده‌ام تقدیم مقام ریاست می‌کنم‏

نائب رئیس- آقاى حمیدیه‏

حمیدیه- بنده هم سؤالى است که از وزارت دادکسترى کرده‌ام و تقدیم می‌کنم و تلگرافى هم هست از اهالى میاندوآب رسیده است که تقدیم مجلس ریاست می‌کنم‏

4- بیانات قبل از دستور آقایان رضایی و برومند

نائب رئیس- نطق قبل از دستو نوبت آقاى برومند است و ایشان نیستند آقاى رضایی بفرمایید

رضایی- یکى از وظایف حتمی ‌نمایندگان مجلس تجزیه و تحلیل روزگار گذشته و تفسیر صحیح وقایع کشور و ارشاد دولت و ملت است پوشیده نیست که عامل اصلى ایجاد هرج و مرج در میهن عزیز ما در سال‌هاى بعد از شهریور 20 مروجین مرام کمونیست بوده‌اند (صحیح است) عوامل خرابه‌کار خارجى با تکیه فساد سرسام‌آور داخلى، فقر و فائقه اکثریت مردم با تقلب و تزویر در مبانى علمی‌و خرابه‌کارى در برنامه‌های اقتصادى گروه گروه مردم این کشور را در گذشته به خاک خیانت به وطن کشانیده و رشته‌هاى اتحاد و صمیمیت و ملى را در معرض تلاش قرار داده‌اند ملت ایران با توسعه و رواج فکر منحط کمونیسم خسارت جبران‌ناپذیرى را در این بلیعه اجتماعى متحمل گردیده است بین مرام که یک دکترین اقتصادى است و روشى که تاکتیک علمی‌است فرق بسیار وجود دارد بحث فلسفى در اصل مرام کمونیست ضمن یک نطق قبل از دستور از حوصله مجلس شوراى ملى خارج است وانگهى نه تنها کتاب‌هاى فراوانى درباره آن به رشته تحلیل در آمده بلکه 38 سال است که این مرام با انضباط خواست در بعضى از کشورهاى جهان صورت عمل به خود گرفته است و از آثار و نتایج آن همین بس که مللى محروم از آزادى و نو امید از آینده در میان‌ پرده‌ای آهنین محصور مانده و با قلبى آکنده از اند‌وه فراوان ملل دیگر جهان را به دیده حسرت می‌نگرد روش کمونیست‌ها در سراسر جهان در کشورهاى غیر‌کمونیست این است که نیروهاى انتظامی ‌را تضعیف نموده قدرت حکومت مرکزى را از میان بردارند به هر مقام که سر فرود نیاورد ناجوانمردانه بتازند تیشه به ریشه ادیان آسمانى زنند- میهن‌پرستان را تهدید نمایند- عفت و پاکدامنى را از پایه و اساس که پایه و اساس نظم اجتماع است از میان ببرند- فقر اقتصادى را ترویج نموده و در ویران و جلوگیرى از عمران و آبادانى و اجراى نقشه‌هاى اقتصادى بکوشند تا مردم در پریشانى و حسرت و تنگدستى به سر برند و نارضایتى بیشتر شود و با مال به اضطرار مردم به انقلاب کشیده شوند و آنها از انقلاب و عصیان مردم سرگردان به دست ستون پنج خویش بهره‌بردارى بکنند هیچ‌کس افتراها و دشنام‌هاى فریب‌خورده‌گان این مرام را در ایران خاطر غم‌انگیز قتل میهن‌پرستان عزیز را در مازندران صحنه‌هاى شرم‌آور بى‌عفتى را در آذربایجان عزیز خرابه‌کارى و اعتصاب را در دستگاه‌هاى صنعتى و حریق و آتش‌افروزى را در مراکز زراعتى این مملکت از یاد نبرده است. اینان با توسل به حربه‌هاى افراد و اتهام و تهدید و تطمیع و ارتکاب هزاران فجایع دیگر بر مسند وطن‌پرستان صدر مشروطیت تکیه زنند وقتى چند از آنان با شرکت در هیئت دولت برخى ساده دل و جمعى فریب‌خورده را به توفیق نهایی خویش امیدوار ساختند.

دولت‌هاى گذشته با فعل و انفعالاتى که در پنهان و آشکار با این باند عامل اجانب انجام داده‌اند براى پیشرفت مقاصدشان این آتش‌سوزى خانمان‌سوز را در زیر خاکستر ادعاهاى دروغ و تظاهرات میان‌تهى مستور ساخته‌اند و مخصوصاً براى پیشرفت مقاصد و حفظ موقعیت خودشان دست‌هاى آلوده آنها را به راه دخالت در امر حساس کشور باز گذاردند. باید اذعان کرد که بى‌تدبیرى و فساد بعضى از ضمام‌داران رشوه‌خوارى و اعتیاد به فساد برخى دیگر قفلت و بى‌خبرى و سود‌جویی و فزون‌طلبى طبقات مرفه مملکت به توفیق آنها کمک کرد. روش آنان و بى‌تدبیرى و فساد اینان موجب شد که نظم ظاهرى اجتماع در ایران به هم بخورد بى‌ایمانى و بى‌عفتى در میان سست عنصران رواج یابد آثار تفرقه و پراکندگى در‌ همه شئون کشور هویدا گردد. تا آنجه که عده‌ای در کسوت زمام‌دارى به بیت‌المال مردم بى‌مهابا با دست و پا زنند و برخى در لباس شریف سربازى سوگند وفادارى به شاه و امام میهن را از یاد برند و طوق بندگى بیگانیگان را بر گردن ندهند.

خودخواهى معدودى از مالکین جبار سود‌پرستى تعدادى از ارباب ستمگر صنایع موجب شد که این روش فریبنده در میان زارعین زحمت‌کش و پاک ضمیر و کارگران ستم‌دیده و محرم رخنه کند. هنگامی‌که سود‌جویان خویشتن‌پرست سعى به جیب غفلت فرو برده و حاصل دست رنج طبقات مولد و زحمت‌کش این مملکت را در محافل عیش و عشرت بى‌حساب خرج می‌کردند فریب‌خورده‌گان بیگانه‌پرست موقع را مغتنم می‌شمرده و تبلیغات زهراگین و دامنه‌دارى در میان مردم ساده دل همت گمارند مواید پوچ و فریبنده آنان در دل بعضى از زحمت‌کشان مردم ایرانى مؤثر افتاد و مردم بینوایی که در فقر و بدبختى غوطه می‌خوردند به پا آمد وعده‌هاى موهون و فریبنده در دام کمین‌فرم گرفتار گردیده‌اند بى‌اعتنایی هیئت حاکمه تأثیر تبلیغات بیگانه‌پرستان و وعده‌هاى میان خالى آنها سبب شد که جمعى از مردم ساده‌دل گام در راهى نهادند که سرانجام آن جزو تباهى و پاچیدگى و سر‌افکندگى ثمرى براى آنها به بار نیاورد ایران کهنسال ایران بالا دیده ایرانى که روزگارى دراز مهد تمدن و کانون قدرت بود دچار چنان خطرى شد که با محو نیستن یک گام پیش راه نماده بود. در آن روزهاى تیره و تار که همه و همه از فرداى خود و سرنوشت کشور خود بیم‌ناک بودند ملت ایران به خود آمد کاسبان و سرباز ایرانى دست در دست افراد میهن‌پرست به پا خاست و ایران و ایرانى را از یک سقوط حتمی ‌و اضحلال قطعى نجات بخشید (صحیح است) پس از قیام 28 مرداد قواى انتظامی‌خطر عظیمی ‌را که میهن ما بدان گرفتار بود احساس کرد افسران پاک‌باز و غیور ما با وجود تمام محرومیت‌ها از آلودگی‌هاى زمان مبرا ماندند و خائنین و بیگانه‌پرستان را با نهایت سرسختى و از خود گذشتگى کوبیدند (صحیح است) قواى انتظامی ‌جوان ما بیش از حد توانایی در ایجاد امنیت و درهم ریختن هرج و مرج کوشش مؤثر مبذول داشت (صحیح است) ‌اما افسوس که دولت گذشته دور از مردم و فارغ از بار مردم تنها به ساقه حس سود‌طلبى در جهت عکس این کوشش رفتار کرد (مهندس شاهرخ‌شاهى- هیچ همچو چیزى نیست) و بدون توجه به علل و جهات موجه گذشته خطرناک مملکت رشوه‌خواران و عاملین فساد را بیشتر و با اسرار تمام‌تر مورد عنایت و حمایت قرار داد و به جاى آن‌که قرحه چرکى و خطرناک اجتماع ما را به طور قطع نابود سازد و نسبت به تأمین حداقل معیشت مردم محروم و تأمین رفاه عمومی ‌و امنیت اجتماعى و قضایی اقدام کنند با تعصب اعجاب‌آورى اعمال اشتباه‌آمیز خود را حفظ و در ادامه آن قدرت‌نمایی کرد (صحیح است) ما در عین آن‌ که معتقدیم از اعمال کمین‌فر و از کسانى که اعمال نفرت‌آورشان به حیثیت و استقلال کشور ما لطمه وارد می‌نمود نبایستى حمایت شود و آنهایی که به خاطر انجام مقاصد اجانب در زیر ماسکى از الفاظ فریبنده به حیات ملتى تجاوز کرده و راه تسلط بیگانگان را بر سرزمین آبا و اجدادى ما همواره می‌ساختند نباید مورد ترحم بى‌مورد و خطرناک اجتماع قرار گیرد که تنها اجراى مجازات‌هاى شدید نمی‌تواند درد دواى این بیمارى خطرناک و طاعون اجتماعى قرار گیرد به قول ضرورت مراقبت دائم دستگاه‌های انتظامی ‌و با قبول لزوم مجازات شدید خائنین به وطن‌باز هم گفته شود

+++

تا زمانى که فقر اقتصادى و اختلاف طبقاتى محرومیت و گرسنگى در کشور وجود داشته باشد توسعه کمونیزم در آن کشور امکان‌پذیر هست (صحیح است) بالطبع اجرای برنامه‌هایی به منظور ازدیاد قدرت تولید مملکت، استحکام مبانى تأمین حداقل معیشت مردم تعدیل اختلاف طبقاتى و ایجاد عدالت اجتماعى در مبارزه با کمونیسم ضرورى به نظر می‌رسد بنده با وجود تمام مراقبت‌ها و مجاهدت‌ها هر لحظه ممکن است گروهى از مردم محروم و رنج کشیده در دام نیرنگ و افزون این فتنه‌انگیزان سامرى گرفتار کردند. متأسفانه با فسادى که بر دولت گذشته حکومتى که از اجرای چنین برنامه‌هایی از چنان دولتى انتظار نمی‌رفت. خوشبختانه شاه، شاه مطلع و تیز‌هوش ما از بدو زمامدارى به این نکته توجه فرموده و از بذل مال خویش در راه آسایش مردم دریغ نفرموده‌اند و بر نامه تقسیم املاک سلطنتى که نتها در ایران بلکه در سراسر دنیا به عنوان یک نمونه قابل ستایش از خودگذشتگى‌ها شاهنشاه ما تلقى شده بهترین دلیل بر بیدارى شاه بوده و نشان می‌دهد که چگونه شخص ایشان براى تعدیل اختلاف طبقاتى و بالا بردن سطح زندگانى افراد محروم این کشور کوشیده‌اند.

اعلیحضرت همایونى در هر فرصت که پیش آمده عوامل موکل درباره بهبود بهداشت فرهنگ و تأمین حداقل معیشت زحمت‌کشان ایرانى صادر فرموده و پیوسته از عواملى که سبب تقویت بنیه اقتصادى این طبقه از مردم کشور می‌شود پشتیبانى فرموده‌اند تأسیس بانک عمران، تشکیل صندوق‌هاى روستایی براى دادن اعتبار به کشاورزان تشکیل شرکت‌ها تعاونى همه و همه نمونه‌هاى برجسته‌ای است طرز تفکر شاهنشاه بیدار ما در رفع این مشکل حساس بهبود وضع زحمت‌کشان ایرانى زارع مزدور ایران شاید براى اولین بار براى قرون متمادى لذت مالکیت را چشیده و از نعمت شرکت در اداره کردن کارهاى خود بهره‌مند گردیده است‏.نتیجه مستقیم این عمل ایجاد حسن اعتماد به نفس و غرور ملى و علاقه به آب و خاک و وطن در این طبقه مؤثر از مردم کشور بوده و آنها را بهبود اوضاع خویش و پیشرفت‌هاى بیشتر ترقیب و تحریک می‌کنند. و این اعمال پایه‌هاى اساسى و محکم یک رفروم اجتماعى را تشکیل داده و آینده درخشان و روشنى را براى ایران ما نوید می‌دهد. هر کس از یک مشت تعصبات جاهلانه حقیقت زندگى مردم این مرز و بوم و سر گشتگی‌هاى اسف انگیز اجتماع ما به اوضوع تمام خود‌نمایی می‌کند. کسانى که کمترین علاقه‌ای به وطن خود و همچنین به سرنوشت خود و فرزندانشان دارند، نمی‌توانند از این مسائل به دور باشند در ماجراهایی که با سرنوشت اجتماعی‌شان بستگى دارد نقش یک تماشاگر بى‌علاقه را ایفا کنند. شرایط خاص فعلى و وضع ناگوار اقتصادى و بلاخره تحمیلات مختلف طبقات مرفه در اکثریت مردم محروم ایران برخلاف تصور بعضى تغییر پذیر می‌باشد.

نائب رئیس- آقاى رضایی وقت شما تمام شد (رضایی- بنده بیست دقیقه وقت می‌خواهم) بیست دقیقه زیاد است آقاى وزیر جنگ هم لایحه دارند آقایانى که با یک ربع وقت اضافى آقاى رضایی موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

رضایی- تردیدى نیست که مساعى نمایندگان محترم مجلس و هماهنگى با برنامه‌های اصلاحى در تکوین و ایجاد اوضاع بهترى مؤثر خواهد بود. هر اندازه که مسئولیت اجتماعى افراد بیشتر می‌شود توانایی آنها براى تعمق و تجزیه و تحلیل منطقى قضایا باید زیاد گردد. نمایندگان محترم مجلس باید سعى فرمایند با روشن بینى و دقت‌نظر کافى با حوادث مواجه شوند و راه چاره را به دولت نشان دهند، این است که از نمایندگان محترم استدعا می‌شود در تنظیم راه‌حل‌هاى مؤثرى براى مقابله با کمونسیم متحد شوند و توجه فرمایند بذر کمونیسم در منجلاب فقر و بدبختى بهتر رشد می‌کند به موازات آشکار ساختن قیافه‌هاى منقوص این منجیان دورغى و نشان دادن انتهاى راه خطرناکى که کمونیسم در مقابل مردم می‌گذارد باید علت اساسى انحراف را با واقع بینى لازم مشاهده کرد، صرف‌نظر از معدودى خائن بالفتره حقیقت این است که جمعى فریب خورده از کمونیسم به عنوان یک راه‌حل استقبال کرده‌اند. آنها براى فرار از فشارهاى بى‌حد و حصر طبقات خویشتن‌پرست فرار از فشار بى‌تناسب هزینه زندگى فرار از فقر و بى‌نوایی فرار از مظالم اجتماعى به این نتیجه رسیده بودنند که این نباشد هر چه می‌خواهد باشد. و به قول معرف بالاتر از سیاهى رنگى نیست غافل از آن‌جا که فشار شدید‌تر و اختلاف عمیق‌تر وجود دارد پس این تنها کافى نیست که مخاطرات و پرتگاه‌هاى مهلک این را و بالاخره حاصل این آتش خانمان‌سوز را به مردم نشان دهیم بلکه باید کوشش کنیم آن عوامل اساسى که جماعتى را مجبور به جستجوى راه قرار می‌کند برطرف نماییم. وضع مملکت به صورتى است که مردم یعنى آن اکثریتى که از نعمات محروم می‌باشند طبقات مفرح کشور را با طبقه خود مانند دو دسته ضد یکدیگر و متجارب می‌شمارند و در اعماق ذهن خود حالتى مردى را دارند که در جنگ و ستیز و نزاع باشند. این جنگ بین اکثریت عظیم مردم است با اقلیتى به نام طبقه مفرح و آسوده مملکت مورد طبقه مفرح و آسوده مملکت را از این نظر مورد ملامت قرار نمی‌دهند که چرا با طرح نقشه و به کار بستن تدبیر ثروتى هنگفت به دست آورده و در رفاه و آسایش به سر می‌برند، بلکه آنها از این نظر مورد شماتت قرار می‌دهد که چرا تعهدات اجتماعى دیون اخلاقى خود را انجام نمی‌دهند و از اجراى تعهدات و انجام دیوان اخلاقى خود سر باز می‌زند، تا روزگار بر طبقه اکثریت پریشان گردد و فشار زندگى بر آنها به حد على برسد و ناگزیر از اضطرار و درماندگى به دنبال نقشه‌هاى مهلک و خطرناک بیفتند شک نیست کسانى که در قراقاب خطرناک بى‌عدالتى و ظلم گرفتار شوند به هر وسیله‌ای متوسل می‌شوند و کمتر یاراى تعمق و تفکر خواهند داشت تا زمانى که این حالت در هر نقطه‌ای از نقاط دنیا وجود داشته باشد کوره راه کمونیزم جناب آقاى دکتر امینى توجه بفرمایند یک قسمتش مربوط به جنابعالى است و هر راه خطرناک دیگرى که اعلام گردد مورد استقبال محرومین و کسانى که گرفتار قربال فساد و بى‌عدالتى اجتماعى خورده شده‌اند قرار خواد گرفت‏، زیرا اصل براى غریق بیرون جستن از آب است اگرچه در ساحل آتش سوزان و یا حیوانات درنده حیاتش را تهدید کند. طبقات متمکن و متمتع باید با انجام صحیح وظایفى که در مقابل اجتماع به عهده‌ دارند وضع ثابتى را به وجود آورند که آن اکثریت محروم از آن به آسانى بهره‌مند گردند و از پى نقشه‌هاى مهیب و تئوری‌هاى خطرناک نرود. اگر پناهگاه کمونیسم جزء آتش و نکبت تحویل طالبانش نمی‌دهد شما پناهگاه حقیقت مردم مفلوک و بیکار و گرسنه این سرزمین شوید و کارى کنید که جاى غارت گرسنه‌ها چاره‌ای براى دردهاى مردم اندیشه شوند و به جاى تهیه ارز و ذخیره کردن در بانک‌هاى خارجى و تصرف میلیون‌ها متر اراضى موات متعلق به ملت سطح تولید کشور با ایجاد کارخانه‌ها و احیاى زمین‌هاى حاصلخیز بالا رود و براى مردم بی‌کار و گرسنه و بی‌پناه زندگى مشروعى بازگردد، والا ادامه این فشار مهیب زندگى بر اکثریت مردم محروم و این فاصله ‌عظیم طبقاتى نمی‌تواند آرامش واقعى به دنبال داشته باشد (صحیح است احسنت) یک یادداشتى هم هست که جناب آقاى خلعتبرى مرحمت کرده‌اند چون دیشب تشریف آورده بودند که بخوابند متأسفانه فوریت به ایشان نرسید و چون کار ضروری است مرحمت کردند که بنده بخوانم.

1- در سال 1332 برنج هر تنى 187 دلار خریدارى داشت دولت چند ماه تأخیر کرد و برنج را نفروخت و قیمت برنج تنزل کرد و بالاخره. وزارت اقتصاد آن را تنى 134 دلار فروخت و ده میلیون تومان به کشور و مردم ضرر وارد کردند بعد براى جبران خسارت پروانه چاى صادر کرردند ولى قسمت عمده از برنج در بنادر باقى ماند و فاسد شد و از بین رفت که معلوم نیست که ضررش را که باید جبران کند.

2- در سال 1333 چند ماه قبل از رسیدن محصول برنج مگر به دولت و وزارت اقتصاد راجع به برنج تذکر دادیم شش ماه دولت اقدامی‌ نکرد و به‌ امروز و فردا انداخت و یکى از وزرا‌ گفته بود برنج خوب است ارزان باشد و به نفع مصرف‌کننده است در صورتى که برنج صادراتى در داخله مصرف ندارد (صحیح است) و تنزل قیمت محصول با وجود گرانى قیمت اجناس دیگر ضرر مردم مخصوصاً کشاورزى کشور است‏. بالاخره بعد از شش ماه تصمیم گرفتند در مقابل برنج اجناس ممنوع‌الورود وارد کنند و خلاصه قسمت عمده برنج کشور در سال گذشته صادر نشد و به همه کشاورزان و بازرگانان خسارت زیادى وارد آمد.

3- امسال هم وضع برنج معلوم نیست چیست و وزارت اقتصاد هیچ فکرى نکرده است و نمی‌کند و عموم مالیکن و کشاورزان نگرانند زیرا اگر وضع به همین منوال باشد محصول برنج کشور از میان خواد رفت و فقر و پریشانى دها هزار خانواده کشاورز مازندرانى و گیلانى را نابود خواهد کرد در صورتى که وزارت اقتصاد باید راجع به این مسئله مهم توجهى و فکر اساسى کند راجع به محصول برنج مثل ممالک دیگر (اندونزى- سیام- و غیره) سیاست خارجى اتخاذ کنند و از حمایت این محصول کنند نمایندگان مازندران و گیلان از دولت انتظار دارند راجع به موضوع برنج مطالعه کامل کنند و با تصمیمات عاجل و حمایت از محصول برنج نگرانى صدهد هزار خانواده را برطرف سازد متجاوز از دو میلیون مردم کشاورز و زحمت‌کش مازندران و گیلان در انتظار تصمیم دولت می‌باشند.

روز یکشنبه 31 ر 2 ر 34 به وزارت راه اطلاع نمی‌دهند مکه در دو نقطه از راه‌های کشور یکى در راه قم و دیگرى در راه کرج- چالوس بر اثر وقع سیل مهمی ‌قسمتى از راه را آب برده و عبور و مرور متوقف شده است

+++

آقاى مهندس حامی ‌معاون وزارت راه آقاى مهندس مشایخى رئیس کل راه را مأمور راه قم و خود به گرم‌دره واقع سر راه کرج می‌روند ساعت 9 بعد از ظهر به تهران باز می‌گردند و وسایل کار و ماشین جاده‌سازى را شبانه به محل وقع سیل می‌برند و با پشتکار عجیبى با حضور رئیس را تهران خرابى را ترمیم و صبح روز دوشنبه 1 ر 3 ر 34 عبور و مرور را برقرار می‌سازند

در لحظات آخر کار خانمی ‌از مسافرین مانند هر بى‌اطلاعى اظهار می‌دارد تا در این را ده هزار تومان نخورند راه را باز نخواهند کرد.

آقاى مهندس حامی ‌خود را معرفى کرد و به خانم اظهار می‌دارد که به این قبیل اظهارات ناروا موجبات دلسردى کارمندانى را که یک شب نخوابیده‌اند را فراهم نیاورد در این موقع آقاى زراقى عضو بنگاه کل دارایی و سرهنگ 2 بهزاد افشار عضو دایره جغرافیا ستاد ارتش به عنوان دو نفر فضول‌باشى در کار مداخله کرده و کار را به مشاجره می‌کشانند و آقاى سرهنگ مزبور به اتکای درجات خود که باید در راه خدمت به مردم باشد آقاى مهندس حامی ‌معاون صدیق و خدمتگذار وزارتخانه‌ای مضروب می‌سازد. ما از تیسمار سپهبد هدایت وزیر جنگ و آقاى دکتر عماد حکمت معاون وزارت بهدارى جدا می‌خواهیم که سرهنگ و دکتر خاطى را تحت تعقیب قرار داده و نتیجه را به عرض مجلس شوراى ملى برسانند (صحیح است) گویا این جناب سرهنگ را تیمسار هدایت فرمودند توقیفش کردند و شدید تحت تعقیبش قرار می‌دهند (مهندس جفرودى- آقا این مردکه را از وزارت بهدارى بیاندازید دور)

نائب رئیس- آقاى برومند

برومند- بسم‌الله الرحمن‌الرحیم بنده متأسفانه یک آن غفلت کردم و حق‌السبقم تضییع شد (یک نفر از نمایندگان- تضییع نشد) حق‌السبق عرض کردم بنده درست عرض می‌کنم قبل از ورد در بیان قسمت اصلى تذکرى عرض می‌کنم نمی‌دانم چه موجب گردیده است نطق‌هاى قبل از دستور نمایندگان به وسیله رادیو پخش نمی‌شود (نراقى- عوض می‌شود) در صورتى که بسیارى از مطالب کلى و مفید به عنوان نطق قبل از دستور گفته می‌شود لذا از مقام محترم ریاست تقاضا می‌کنم به دولت تذکر دهند کمافى‌السابق نطق‌هاى قبل از دستور به وسیله رادیو پخش گردیده و اگر به مناسبت تزاحم با سایر برنامه‌ها از انتشار بیانات نمایندگان صرف‌نظر شده است ممکن است از خواندن تصنیف‌هاى مریم‌جون یا کوکب‌جون بکاهند و بیانات نمایندگان انتشار دهند (ثقةالاسلامى- خبر انحلای را از مجله خواندنی‌ها نقلى می‌کنند) و چون بیگانه وسیله انتشار عرایض بنده روزنامه‌ها و جراید است از آقایان مخبرین جراید تقاضا می‌کنم عطف توجهى بفرمایند که عین بیانات بنده در روزنامه درج بشود مولانا جامی ‌می‌فرماید توجه بفرمایید.

غلام خانه آن کاتبم که شعر مرا

چنان که هست رقم زد هرچه خواست نوشت (احسنت)

چندى قبل یک روز جناب آقاى دکتر جزایرى همکار محترم به بنده فرمودند می‌خواهم طرحى تهیه و تقدیم مجلى شوراى ملى نمایم. متضمن منع تملک ارضى موات بدون احیاى بنده عرض کردم هر گاه چنین طرحى از طرف نمایندگان محترم و یا چنین لایحه‌ای از طرف دولت به مجلس تقدیم شود بنده از نقطه‌نظر این‌ که این مطلب مبتنى بر اصل اساسى و منطبق با قواید فقه اسلامی ‌است به آن رأى موافق می‌دهم و از آن پشتیبانى می‌کنم (احسنت) (میراشرفى- همه رأى موافق می‌دهند) و نظرم این بود که در کلیه زمین‌هاى موات این حکم عملى شود زیرا حکم المثال فى ما یجوزو فى ما لایجوز واحد) (احسنت) و این اظهار‌نظرى بود اصولى بدون این‌ که اطلاعى داشته باشم چه کسانى زمین موات دارند و یا این‌ که حب و بغضى نسبت به اشخاص در کار باشد و معتقدم که در کارهاى اجتماعى نباید نظر خصوصى را منشأ اثر قرار داد به هیچ‌وجه جایز و روا نیست که در موقع تصویب یک قانون نام اشخاصى که از آن منتفع یا متزلزل می‌شوند در مجلس برده شود چون مجلس جاى قانونگذارى یعنى وضع حکم کلى است و به علاوه شأن نمایندگان از آن است که از قضایا شخصى ذکرى به میان آورند و بدون جهت محیط متشنجى در مجلس ایجاد کنند و به دین مناسبت از مجادلاتى که بین جناب آقاى دکتر جزایرى و جناب آقاى مشایخى روى داد (مشایخى- بنده مشاجره‌ای نکردم) بسیار متأسفم و معتقدم مورد نداشت زیرا چنانچه کسى طبق مقررات جاریه معامله‌ای انجام داده باشد جاى ایراد نیست چون وقتى امرى عمومیت دارد و نزد همه هم معمول باشد اگر ذیل آن کار را نکند عمرو یا دیگرى خواهد کرد و به همین علت می‌بینیم که همه روز چندین معامله روى زمین‌هاى موات انجام می‌شود و به علاوه بر قرض این‌ که گناهى در معامله زمین موات وجود داشته باشد متوجه فروشنده است نه خریدار زیرا به مقتضى لابعه الا فى ملک ولا طبع و ما لیس عندک فروشنده‌ای که مالک عین نبوده و آن را فروخته تقصیر دارد نه خریدار براى اثبات این‌ که تملک زمین‌هاى موات بدون احیا مطابق فقه اسلامه جایز نیست مطالبى به عرض می‌رسانم‏

آقایان: گرچه بنده معتقدم که اصل مالکیت را باید محترم شمرد چون فعالیت و ابتکار و پیشرفت در امور مبتنى بر حفظ و استقرار اصل مالکیت می‌باشد و متزلزل ساختن این اصل بسیار مضر است زیرا بشر به حکم خصلتى که خلقت در طبیعت او قرار داده مایل است در شئون زندگى فردى خود سیر ترقى داشته باشد و این خصلت غیر‌قابل انفکاک و زوال است و بدین جهت مادام که مطمئن نباشد نتیجه عمل اوآید و راجع به خودش می‌باشد فعالیتى نخواهد کرد و با توقف فعالیت افراد قهراً نظم اجتماع مختل و بیان اقتصاد متزلزل خواهد گردید ولى در عین حال مالکیت را نباید از مسیر عدل و انصاف و حق بیرون کرد زیرا عین همین محظورى که در متزلزل ساختن اصل مالکیت پیدا می‌شود در انحراف آن از طریق مستقیم نیز پدید خواهد آمد چون اگر افرادى دیدند می‌توان آسان و بدون تحمل رنج از طریق غیرمشروعى به ثروت فراوان رسید حاضر به تحمل زحمت و مشقت و کار و کوشش نخواهند شد، پس بنابراین لازم است طریقه‌ای انتخاب شود که هم از تملک بى‌مورد و تجاوز‌آمیز جلوگیرى کند و مانع از پیدایش تزلزل در اصل مالکیت حقیقى گردد تا نتیجتاً از افراط و تفریط دورى جسته باشیم‏، و به عقیده بنده راه وصول به این مقصود این است که تا آنجا که مالکیت اشخاص با قوانین شرع مطابق می‌کند آن را محترم شماریم و هر جایی که مالکیت افراد مورد تعیین و تنفیض قانونگذار اسلام قرار نگرفته آن را بى‌اثر بدانیم زیرا قوانین اسلام طورى وضع شده که حقو تمام افراد در آن مندرج و ملحوظ است.‏

در مورد زمین‌هاى موات هم باید این نکته را مراعات کرد تا از تملکان بى‌مورد و تصورات تجاوزکارانه به موجب وضع قوانین که مطابق با مقرارت شرع باشد جلوگیرى به عمل آید تشخیص این موضوع هم براى هر کس میسر نیست جز از طریق مراجعه به دانشمندان حق و اسلامی را استنباط احکام از مدارک خاص کسانى است که از عمومی ‌که مبادى اجتهاد است بهره کافى داشته باشند و ما داراى ملکه اجتهاد باشد و به صرف خواندن چند ورق از کتب فقه و اصول کسى صلاحیت اظهار‌نظر و رأى این موضع را ندارد (دکتر مشیر فاطمى- شما که زمین موات ندارید یک وجب هم ندارید.)

شرح مجموعه گل مرغ سحر داند و بس که نه هر کو ورقى خواند مانده‌ای دانست (احسنت- احسنت)

زمین‌هایى موات به موجب احکام مسئله شرع اسلام از مشترکات است به این معنى که هر کس آن را احیا‌ کند مالک آن شناخته می‌شود و بدون احیا‌ تملک آن ابتدا از طرف هیچ فرد خاص و شخص معینى جایز و روا نیست (من احیا‌ ارضا میته فهى له) پس در این موضوع زمین‌هاى موات دو حکم کلى که یکى جنبه منفى دارد و دیگرى جنبه مثبت موجود می‌باشد حکم منفى آن عبارت است از عدم جواز تملک زمین‌هاى موات ابتدا بدون احیا‌ و حکم مثبت آن تحقق و ثبوت مالکیت است با احیا‌ آن اراضى و بسیارى از فقهاى ما رضوان‌الله علیهم دعاوى عدم خلاف و ثبوت اجماع در این دو حکم کلى کرده‌اند و عدله و سهمیه بسیار از کتاب و سنت بر این معنى قائم می‌باشد که ذکر آن از حوصله مجلس خارج است مقصود از احیا‌ که در متن حدیث شریف ذکر شده آباد کردن و حیات اقتصادى دادن به زمین است که از حالت تعطیل خارج شود یعنى اگر زمین جایی که مه مقصود از آن زراعت می‌باشد بلفعل مصتعد زراعت شود و اگر جایی است که مقصود سکونت در آن است قابل سکونت در آن است و اگر جایی مقصود از آن نگهدارى اقلام و اهشام است به صورت حظیره درآید (عبدالصاحب صفایی- حظیره‌ای که خرابش کرده‌اند؟) این حظیره القدس نیست بر عکس نهند نام زنگى کافور

نائب رئیس- آقاى برومند خواهش می‌کنم صحبت نکنید.

برومند- این حرف‌ها که من می‌زنم مبتنى بر یک اصول متقن و محکم اثبات و استدلالى است حکایت شوخى ندارد همه‌اش استدلال است (عبدالصاحب صفایی- کاملاً صحیح است) (احسنت- احسنت) با اگر منظور نگهدارى اموال منقول با تأسیس کارخانه و غیره است به صورت انبار یا محل آماده براى استفاده در آید و اما صرف تعجیر زمین مثل سنگ چینى و شیار و علامتگذارى ایجاد حق مالکیت نمی‌کند فقط تعجیر ایجاد حق‌تقدم و الویت در احیا‌ براى تعجیر‌کننده می‌گردد و بنابراین حتى دیوار کشیدن هم همه جا ایجاد مالکیت حق نمی‌کند و نمی‌توان به طور کلى گفت هر دیوارى در اطراف هر زمینى موجب احیاى آن است چه بسا جاهایی که دیوار می‌کشند و از اول معلوم است که این دیوار اصلى نیست.

نائب رئیس- آقاى برومند وقت آقا تمام شد. (نمایندگان- رأى می‌دهیم) چقدر وقت می‌خواهید (برومند- 20 دقیقه)

دکتر مشیر فاطمى- تبعیض نمی‌شود براى آنها وقت دادید براى آقاى برومند وقت بدهید

نائب رئیس- آقایانى که با یک ربع وقت اضافى جهت آقاى برومند موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

برومند- متشکرم پس به طور کلى عرض کردم که دیوار کشیدن در همه جا ایجاد مالکیت نمی‌کند مثل کشیدن دیوارهاى گلى کوتاه در اطرف زمین‌هاى وسیعى فقط به کار ساختمان منازل و سکونت می‌آید

+++

ولاغیر و کسانى که به خبر ضعیفى که به حضرت رسول اکرم نسبت می‌دهند که من (حاط حائطا على ارض فهى له) اولاً این حدیث را به مناسبت جمع دلایلى بین این خبر و اخبار کثیره باید حمل بر حق تقدم و الویت کرد از باب الجل للفرس علاوه بر آن‌که راوى آن سمره بن جندب است (دکتر مشیر فاطمى- عربى نمی‌فهمیم) (عبدالصاحب صفایی- اسم که دیگر عربى و فارسى ندارد) چون این حدیث را بعضى از آقایان نمسک کرده‌اند و خواسته‌اند که بگویند دیوار کشیدن موجب ایجاد حق مالکیت است خواستم عرض کنم که هم در دلالت این حدیث حرف است و هم در سندش اما در دلالتش براى آن‌که حالا چهارتا کلامه حرف علمی ‌هم هست من این‌جا می‌زنم (عبدالصاحب صفایی- براى آن‌ که ضبط در تاریخ شود) (سیداحمد صفایی- دلالتش که درست است) اجازه بدهید آقاى پنج دقیقه گوش بدهید توضیح هم را تمام کنم.

نائب رئیس- بین‌الاثنین صحبت نکنید حرف خودتان را بزنید.

برومند- عرض می‌شود شما می‌خواهید کلمه (له) که در این حدیث است استفاده بفرمایید. (له) دو معنى دارد یکى به معناى کلى و یکى عهم به معناى ملیت است (سید احمد صفایی- یکى هم به معناى معه است در این‌جا به مناسبت احوال صریحه‌ای که دارد کل عرض میته از براى هر زمین مواتى ملک اما است و معارش است لابد براى جمع دلایلى حمل بر اختصاص است علاوه بر آن نقل‌کننده این حدیث سمره بن جندب است حالا من شرح حال گوینده این حدیث را عرض می‌کنم (نمایندگان- حالا صرف‌نظر بفرمایید) بسیار خوب صرف‌نظر می‌کنیم.

موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این است که نهجیب در صورتى موجب حق و اولویت است که پس از آن تهجیر‌کننده با تمام عملیات احیایی خود بپردازد اگر چنانچه تهجیر‌کننده زمین معطا گذارد و نخواهد مشمول عملیات اهدایی کرده اولیا‌ امور حق دارند او را مجبور کنند که یا زمین تحجیر کرده یا احیا‌ کند یا در اختیار سایرین بگذارد تا احیا‌ کنند نکته دیگر بعضى رفقا‌ فرموده‌اند اشخاص تا حدى از زمین را می‌توانند تهجیر کنند که قدرت احیاى آن را داشته باشند و بلکه در صورت احتیاج سایرین بودن مردم در مزیقه باید به مقدارى که مورد احتیاج شخصى است تحجیر کند و زائد آن را حق ندارد. امیدوارم نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى با توجه به اوضاع و احوال وجود و با در نظر گرفتن احکام و قوانین شرع اسلام نسبت به قانون عدم تملک زمین‌هاى موات بدن احیا‌ توجه فرمایند این بود مقرارات متقن اسلامی‌ ولى متأسفم در حوزه انتخابى این جانب شهر اصفهان بعضى از متجاوزین مقرارت اسلامی ‌را زیر پاگذارده‌اند و اراضى کنار رودخانه را تصرف کرده‌اند (دکتر مشیر فاطمى- حکم دیوان کشور را هم اجرا نمی‌کنند آقاى وزیر عدله‌ای انشاءالله رسیدگى می‌کنند) به این کار هم رسیدگى شده و در تمام راه‌حل دادگسترى هم ادعاى آن رد شده آقاى مستوفى شهردار خواست از آنها خلع ید کند علیه مستوفى اقدام کردند تا او را برداشتند اخیر شهردار به دستور استاندار علیه یک نفر که 16 هزار متر زمین را برده بود مطابق حکم قبلى و نهایی دادگسترى تقاضاى خلع ید کرد (عبد‌الحمید بختیار- اسمم آن شخص چیست) من مخالفم با اسم اشخاص را این‌جا بردن (میر‌اشرفى- اگر موضوع صحیح باشد اسمش را ببرید) ضرورت ایجاب نمی‌کند که اسم ببرم (دکتر مشیر فاطمى- حاجى خان شیرورانى) متأسفانه باز عناصر ضد اصلاحات و حماه آنان به تشبثات افتاده‌اند نمی‌گذارند حکم اجرا شود و از این عمل آقاى فولادوند استاندار لازم می‌دانم قدردانى کنم که اقدام جدى فرمودند مطالب دیگرى داشتم ولى چون می‌بینم آقایان خسته شده‌اند و خودم هم خسته شده‌ام صرف‌نظر می‌کنم.

5- معرفى آقایان دکتر امینى به وزارت دادگسترى و آقاى فروزان به کفالت وزرات دارایی و دکتر حکمت به عنوان معاونت وزارت بهدارى به وسیله آقاى انتظام نائب نخست‌وزیر.

نائب رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى انتظام.

انتظام- (نائب نخست‌وزیر) به طورى که خاطر آقایان محترم هست از بدو تشکیل این دولت یکى از موضوعاتى که مورد توجه بود این است که در دستگاه دادگسترى خود وزارت دادگسترى و آنچه هم که دادرس در محاکم و غیر ذالک است اصلاحات اساسى بشود (صحیح است- احسنت) و براى این موضوع یک کمیسیونى تشکیل شد و در این قسمت رسیدگى‌هایی بکنید چندین جلسه کمیسیون هم تشکیل شد و در این قسمت رسیدگى‌هایی بکند چندین جلسه کمیسیون هم تشکیل شد و مقدمات گزارشان هم تهیه شده است وزارت دادگسترى یک وزیر دادگسترى که هم فعال باشد و هم مقدر باشد هم دانا باشد انتخاب بش. ود به این جهت مراتب به اطلاع جناب آقاى علاء رسید و ایشان پیشنهاد کردند که چون مطلب خیلى مهم است و براى این کار یک شخصى می‌خواهیم که دائما فعالیت و قدرت و ثبات عقیده نشان بدهد جناب آقاى دکتر امینى را پیشنهاد کردند (احسنت) دیروز ایشان به اصول همایونى معرفى شدند و امروز بنده خوشبخت هستم که ایشان را به حضور مجلس شوراى ملى معرفى کنم و امیدوار هستم که اصلاحات دادگسترى که دو جنبه دارد یکى اصلاحات فورى که هر چه زودتر در اوضاع فعلى صورت گیرید و سرعت عمل پیش بگیرد و یکى اصلاحات اساسى که اصلاً اگر لازم باشد در تشکیلات محاکم و غیر ذالک نظرى داشته باشند ایشان انجام بدهند (نمایندگان- مبارک است) براى وزارت دارایی هم جناب آقاى فروزان به سمت کفالت معرفى می‌شود (مبارک است) و آقاى دکتر حکمت را به عنوان معاون پارلمانى وزارت بهدارى معرفى می‌کنم (مبارک است)

6- طرح و تصویب فوریت و اصل گزارش کمیسیون بودجه راجع به استخدام 22 نفر متخصص آلمانى براى اداره تسلیحات ارتش‏

نائب رئیس- لایحه استخدام 22 نفر متخصصین براى اداره تسلیحات ارتش مطرح است. چون آقاى وزیر جنگ نسبت به آن تقاضاى فوریت کرده‌اند اول فوریت آن مطرح می‌شود گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خوانده شد)

گزارش از کنمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى‏

ماده واحده- به وزارت جنگ اجازه داده می‌شود 22 نفر مهندس و متخصص از اتباع آلمان غربى را 15 نفر براى مدت 2 سال و 7 نفر براى مدت 1 سال منظور شده‌اند جهت خدمت در کارخانجات اداره تسلیحات ارتش استخدام و حقوق و مزایاى ارضى و ریالى آنان از محل بودجه سال 34 وزارت جنگ قابل پرداخت خواهد بود

تبصره- مبناى حقوق و مزایاى مهندسین و متخصصین مزبور به شرح جدول پیوست می‌باشد و منحصر 60. ر. حقوق آنان قابل پرداخت به دلار بوده و بقیه مزایا به ریال پرداخت خواهد شد گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس و شوراى ملى‏

کمیسیون امور خارجه با حضور آقایان وزیر امورخارجه و وزیر جنگ لایحه دولت راجع به استخدام 22 نفر متخصصین از آلمان غربى را براى تسلیحات ارتش مطرح نموده با توضیحاتى ‌که از طرف آقاى وزیر جنگ داده شد کمیسیون از نظر ملیت با لایحه مزبور موافقت نموده و اینک گزارش آن را تأیید گزارش کمیسیون بودجه است تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید مخبر کمیسیون امورخارجه- محسن مرات اسفندیارى‏

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون نظام لایحه شماره 14192 دولت راجع به استخدام 22 نفر متخصص آلمانى براى تسلیحات ارتش را مطرح و مورد شور مطالعه قرار داده با توضیحاتى که آقاى وزیر جنگ بیان فرمودنند ماده واحده پیشنهادى با جزیی اصلاحى و اینک گزارش آن را که تأیید گزارش کمیسیون بودجه می‌باشد تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون نظام- تیمور‌تاش‏

نائب رئیس- فوریت گزارش مطرح است (گفته شد- مخالفى نیست) رأى می‌گیریم به فوریت لایحه آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند تصویب شد) ماده واحده مطرح است آقاى صفایی مخالفید بفرمایید

عبدالصاحب صفایی- بنده تذکر کلى دارم‏

نائب رئیس- بفرمایید

عبدالصاحب صفایی- بنده به طور کلى با این استخدام موافقم زیرا معتقدم که متخصص فنى براى تسلیحات ارتش احتیاج دارم و این استخدام هم کاملاً صحیح است و به نظر بنده بهترین دولتى که شایسته است این استخدام از بین آنها بشود همان ملت آلمان است ولى چیزى که در این لایحه موجب شد که بنده بیایم تذکرى عرض کنم این است که طرز استخدام بیان نشده یعنى به چه وسیله این عده استخدام می‌شوند یعنى مستقیماً وزارت جنگ اقدام می‌کنند یا به وسیله سفارت ما در آن‌جا انجام می‌شود یا تضمین اخلاقى آنها سفارت آلمان در این‌جا می‌کند چون در اصل لایحه به طرز استخدام و انتخاب و طریقه آن اشاره نشده بود که به چه نحو انتخاب به عمل خواهد آمد این بود که بنده لازم دانستم این تذکر را عرض کنم به طور کلى بنده معتقدم افرادى که انتخاب می‌شوند و استخدام می‌شوند از ملل متنوع حتماً باید رعایت اخلاق و روش سیاسى آنان در نظر گرفته شود (بعضى از نمایندگان- شده است که بنده حرفى ندارم و موافقم و معتقدم بهترین ملتى هم که براى این کار صنعتى در نظر گرفته‌اند همین ملت آلمان است ولى خواستم جناب آقاى وزیر جنگ بیان بفرمایند که روشى که انتخاب کرده‌اند چه بوده اطمینان پیدا کرده‌اند اگر اطمینان دارند بنده حرفى ندارم.

+++

نائب رئیس- آقاى وزیر جنگ.

وزیر جنگ (سپهبد هدایت)- نکته‌ای که جناب آقاى صفایی تذکر دادند بسیار نکته مهمی ‌است همان طور که فرمودند آوردن متخصص و استفاده از آنها براى ما لازم است چون متأسفانه از شهریور 20 بعد ما از این ترقى سریعى که صنایع نظام می‌کند عقب مانده‌ایم و احتیاج پیدا کردیم که باز متخصص بیاوریم و استفاده کینم براى مدت کوتاهى همان طورى که ملاحظه می‌فرمایید و امیدورام که باز در این مدت کوتاه افسران خودمان که سابقه تخصص دارند با آنها همکارى کنند و چیزى که نهایت اهمیت را دارد این است که ایشان اشخاصى را که ما می‌آوریم فقط متخصص فنى باشند و براى ما کار فنى بکنند و باید آن مطلب را به عرض برسانم که کارخانجات تسلیحات ما از کارخانه آلمانى است این مدت هم ما با کارخانجات مهم سازنده در تماس بودیم مکرر هم افسران را به آلمان فرستادیم و آمده‌اند این است که ما از همه کارخانجات انخاب می‌کنیم و چون این کارخانجات علاوه بر این‌ که یک مسئولیت اخلاقى یک مسئولتى شهرتى دارند مسلماً پیشرفت کار خودشان جدیت خواهند کرد و البته از سفارت آلمان هم ما تضمین کافى خواهیم گرفت (صحیح است).

نائب رئیس- دیگر کسى اجازه نخواسته رأى می‌گیریم به ماده واحده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند اکثر قیام نمودند به مجلس سنا ارسال می‌شود.

7- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به شور دوم مالیات بر ارث‏

نائب رئیس- گزارش کمیسیون قوانین دارایی مربوط به شور دوم مالیات بر ارث نقل و انتقالات بلاعوض مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون قوانین دارایی به مجلس شوراى ملى.

لایحه شماره 777 دولت راجع به مالیات بر ارث و نقل و انتقالات بلاعوض که براى شور دوم به انضمام 36 فقره پیشنهاد به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع گردیده بود در جلسات متعدد کمیسیون با حضور آقاى وزیر دارایی و نمایندگان آن وزارتخانه پیشنهادات رسیده مورد شور واقع و آقایان پیشنهاد‌کنندگان دعوت و پس از بیان توضیحات هر یک از آقایان مزبور که در کمیسیون حضور به هم رسانیده بودند کلیه پیشنهاد مزبور را مورد دقت و بررسى قرار داده و با توجه به پیشنهادات آقایان نمایندگان محترم لایحه مزبور به شرح ذیل اصلاح و اینک گزارش آن را به عنوان شور دوم تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون دارایی- غلامحسین صارمى‏

نائب رئیس- ماده اول مطرح است فرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد).

ماده اول- هر گاه در نتیجه فوت شخصى اعم از فوت حقیقى با فوت فرضى اموالى ارث به کسى برسد وراث متوفى بر طبق این قانون مشمول مالیات بر ارث می‌شوند.

نائب رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- لایحه مالیات بر ارث مطرخ است اصلاً بنده با خود اخذ این مالیات و هر مالیاتى با وضع فعلى کشور که جغرافیاى این مملکت را متصدیان این امور در دست نمی‌دانند مخالفم (احسنت) آقایان مالیات براى نظم و انضباط و عمران کشور وصول می‌شود (صحیح است) کشور ایران که تهران نیست (چند نفر از نمایندگان- بندر‌عباس هم نیست) بنده دیروز به آقاى مدیر‌کل ثبت می‌گویم که آقا میناب بیشتر از دویست هزار نفر جمعیت دارد یک اداره ثبت ندارد که مردم املاکشان را ثبت بدهند می‌گویند که بودجه نداریم آقایان این مالیاتى که به نام ارث و غیره می‌گیرند کجا صرف می‌شود؟ دویست هزار نفر جمعیت که در منطقه‌شان میلیون‌ها نخل وجود دارد و باید محصول‌شان هم نقل و انتقال پیدا کند خودشان رفت و آمد کنند رابطه بین بندر‌عباس و میناب به واسطه عدم وجود راه قطع است پریروز عرض کردم آقا یک نقطه رز‌خیز این کشور اسمش به شاگرد است اصلاً راه ندارد بخشدارى ندارد بهدارى ندارد دارایی ندارد هیچ هیچ هیچ ندارد (مهندس اردبیلى- پس راحت هستند) ارتباط ندارد آقا این مالیات را براى کجا می‌گیرید آقایان براى رضاى خدا بیایید به صورتى رأى بدهید مالیات‌ها گرفته شود که به مصرف مملکت برسد در زمان اعلیحضرت فقید خیلى از حالا کمتر مالیات وصل می‌شد همه جا رو به آبادى و عمران می‌رفت حالا همه جا رو به خرابى می‌رفت آقا جزایر ایران یک نقاط بسیار مهمی‌است ما هر قدمی‌که به خلیج نزدیک‌تر بشویم به دنیا نزدیک‌تر شده‌ایم این ملیت‌ها کجا می‌رود مالیات بر ارث را کجا می‌خواهند مصرف کنند من نظریاتى در این لایحه دارم.

نائب رئیس- در ماده اول هر نظرى دارید بفرمایید. آقاى ارباب‏

ارباب- بنده با ماده اول دوم و سوم تا آخرش مخالفم و معتقدیم که نباید مالیات گرفته شود یا اگر گرفته می‌شود باید به صرف همه جاى مملکت برسد کشور ایران که تنها ایران نیست کشور ایران وسیع‌تر از این‌هاست شعاع عمل دولت‌ها تا آخرین نقطه کشور نمی‌رسد این را باید توجهى کرد بنده خیلى معذرت می‌خواهم که این عکس‌ها را نشان می‌دهم این زن‌هاى بندر‌عباس به قدرى کار کرده‌اند که هیکل و اندامشان از اندام آدم خارج شده است فرهنگ آنچه توى یک ویرانه است دانش‌آموزان در ویرانه‌ها تحصیل می‌کنند در حالى که 74 دبستان و دبیرستان مردم احداث کرده‌اند خرج تعمیرش را ندارند آقاى این مالیات‌ها کجا می‌رود؟ عرض بنده همین بود بیشتر هم تصدیع نمی‌دهم.

نائب رئیس- آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- بنده در شور اول این لایحه مطالبى عرض کردم و از کمیسیون تشکر می‌کنم که آن تذکراتى که آن دفعه در مجلس دادم راجع به این لایحه مورد توجه کمیسیون قرار گرفت و اصلاحاتى روى لایحه شد من این جناب آقاى فروزان را متأسفانه اولین دفعه‌ای است که زیارت می‌کنم امروز هم که در مجلس زیارتشان کردم از آقایان پرسیدم که ایشان که هستند (شادمان- مطلع‌ترین صاحب‌منصبان دارایی است) و خوشبختانه آقایان هم همینطور گفتند و امیدوارى هست که جناب فروزان این همه مشکلات مالى ما را مرتفع کنند تقاضا می‌کنم آقایان به یک احصاییه کوچکى راجع به مالیه دقت بفرماییم این‌طور می‌گویند آقاى فروزان که در مقابل 39 میلیون تومان که خرج می‌کنند براى وصول مالیات بازرگانان هفت میلیون تومان در سال به دستشان می‌آید از هشت هزار بازرگان یعنى از هر بازرگان هزار تومان می‌گیرند که روى هم می‌شود هفت میلیون تومان و سى نه میلیون تومان براى وصل این هفت میلیون صرف می‌کنند یعنى اگر آقایان بازرگآنها مالیات نپردازند 32 میلیون تومان به نفع دولت است و اگر این مالیات را مقطوع بفرمایید بدهید به اشخاصى که به طور مقاطعه در دست‌شان بگیرند 32 میلیون تومان باز افتاده وزارت دارایی است بنده فکر می‌کنم جناب آقاى فروزان که اگر این صورت را در دنیا نشان بدهند به ما چه خواهند گفت راجع به غله تان براى خرید جمع‌آوری 15 میلیون تومان غله 31 میلیون تومان صرف می‌کنیم‏

نائب رئیس- آقاى دکتر خواهش می‌کنم راجع به مالیات بر ارث بفرمایید

دکتر شاهکار- ارتش از این بدتر خواهد شد من وقتى مطالعه کردم ماده 15 و 16 این لایحه را انصافاً باید بگویم که بهترین راه‌حلى است که آقایان پیدا کرده‌اند و از همین جهت است که بنده به عنوان موافق اسم نوشته‌ام براى این است که این راه‌حلى که آقایان پیدا کرده‌اند و پیدا کرده‌اند بسیار خوب است ولى چیزى که آقایان از قوه مجریه می‌خواهند اجراى صحیح قانون است قانون هیچ وقت بد نیست با این شیفرى که شما دارید البته ممکن است که بخواهند براى مملکت پول زیاد و حسابى وصول شود اما وقتى که بنده از آقاى فرازد صورت عایدات مالیات بر ارث 1333 و سوابق را خواستم من نمی‌دانم حالا ایشان سر کار هستند ایشان همه آنها را در اختیار من گذاشتند دیدم یک هزارم آنچه ما روى انگشتى می‌توانیم حساب کنیم وصول نشده است بنابراین از نظر کلیات این قانون خوب است ولى وزارت دارایی باید سعى کند حتی‌المقدور تماس مأمورین وصول با مردم کم شود هر چه قدر تماس مأمورین وزارت دارایی با مردم کم شود خرج دولت کم خواهد شد و خزانه دولت پر خواهد شد (صحیح است) این تقاضایی است ما از آقاى کفیل وزارت دارایی داریم با حسن سابقه‌ای که آقا دارید امیدوارم که‌ امسال این لوایح فقط به بند الف و ب و ماده 15 و 16 قانع نشوید قانون خوب است سعى بفرمایید قسمت اجراى قانون و مخصوصاً دستگاه وصولى شما اصلاح بشود تا شاید واقعاً تعدیلى در ثروت این مملکت بشود

نراقى- اجازه می‌فرمایید

نائب رئیس- آقاى نراقى به ماده دوم مخالفید (نراقى- بله) پس صبر کنید وقتى ماده دو مطرح شد صحبت بفرمایید چون در این ماده دیگر کسى اجازه نخواسته رأى می‌گیریم به ماده اول یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح ریر قرائت شد)

ماده اول- هرگاه در نتیجه فوت شخصى اعم از فوت حقیقى یا فوت فرضى اموالى ارث به کسى برسد وارث متوفى قانون مشمول مالیات بر ارث می‌شود

نائب رئیس- آقایانى که موافق ماده اول هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم- اموال مشمول مالیات بر ارث عبارتند از کلیه ماترک متوفى اعم از منقول و غیرمنقول و مطالبات قانون وصل از هر قبیل (مانند حق الاختراع و حق التألیف و حق الاکتشاف و نظایر آنها) پس از وضع بدهى‌هاى محققه متوفى و واجبات مالى متوفى در حدود قوائد شرعى و هزینه‌هایی مکه در حدود عرف و عادت براى کفن و دفن متوفى و نظایر آن لازم است.‏

تبصره اول- منظور از بدهى‌هاى محققه بدهى‌هایی است که بر طبق مدارک قانونى عرفاً قابل پرداخت باشد.

تبصره دوم- اگر متوفى بازرگان باشد در صورتى می‌توانند بدهى‌هاى مربوطه به ‌امور بازرگانى او را از ماترک کسر کنند که بدهى‌هاى مزبور در دفاتر بازرگانى متوفى ثبت شده باشد.

تبصره سوم- بدهى که متوفى به وارث خود دارد ولو آن‌که مستند به مدارک قانونى هم باشد براى تعیین مالیات از ماترک کسر نخواهد شد به استثناى نفقه ایام معدوده و مهریه زوجه در صورتى که پرداخت نشده باشد.

نائب رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- بنده با ماده دو هم مثل ماده یک مخالفم براى این‌ که اگر از ماترک متوفى براى بنگاه حمایت مادران یا سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى مبلغى وصول بشود باز جاى تقدیر است اما توى این صندوقى که تهش

+++

این قدر سوراخ گشاد دارد هر پولى برود باز هم بنده مخالفم یکى از همکاران محترم اسمش را نمی‌برم جناب آقاى پور سرتیب (خنده نمایندگان) یک اظهار لرى را تعریف فرمودند که اظهار کرده بود که اگر مقصود دادن مالیات این است که ما در چهار دیوارى این مملکت هستیم که حیوانات هم هستند چرا از آنها مالیات نمی‌گیرند اگر ما باید منتفع بشویم از مزایاى این دستگاه ما که لر هستیم هیچ نفعى نمی‌بریم حالا این حرف را در بندرعباس و میناب و جزیره قشم و هنگام و همه که متعلق به ما هستند می‌گویند به هر حال متأسفانه در هر دستگاهى هم یک آدم مغروضى پیدا می‌شود که نمی‌گذارد اگر قصد خوبى هم دولت داشته باشد اجرا بشود می‌خواهند اداره راه درست کنند براى بندر‌عباس یک فکرى بکنند یکى می‌آید مانع می‌شود در هر صورت بنده براى این‌ که وقت آقایان را تضعیع نکنم و مفصل‌تر عرض نکرده باشم عرض می‌کنم آقایان در اطراف و اکناف این کشور مردم در حال بدبختى و بیچارگى هستند از وصول این مالیات‌ها باید سهمی ‌به آنان برسد و نمی‌رسد جناب آقاى کفى وزارت دارایی بنده را اگر قانع بکنید که یک در هزار از این پول‌هایی که وصول می‌کنید به آن برادران و خواهران که ما در اقصى نقاط کشور زندگى می‌کنند خواهد رسید ما رأى می‌دهیم والا رأى نخواهیم داد

نائب رئیس- کسى اجازه مخالفت نخواسته‏

داراب- یک تذکر اصلاحى دارم یک کلمه افتاده از قانون‏

نائب رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى- بنده با این‌ که با دولت موافت ندارم از انتخاب جناب آقاى فروزان خوشحالم و تا به حال هم هیچ‌گونه تماس شخصى هم بنده با ایشان نداشتم‏

نائب رئیس- آقا‌ بایستى در موضوع صحبت کنید

نراقى- علت موافقت هم این است که یک سلسه مقالاتى آقاى فروزان نوشته بودند که طرز تفکر ایشان راجع به مالیات‌ها بر بنده روشن شد و آن وقت بنده بى‌نهایت به ایشان ارادت پیدا کردم ولى متأسفانه قانون قبلى به وسیله مؤدى تهیه شده است و قانونى که به وسیله مؤدى تهیه شود بهتر از این نمی‌شود بنده در موقعى که لایحه مالیات بر ارث مطرح بود عرض کردم که در کلیه قوانین دنیا که کتابهایش را آورده بودند مالیات از کلیه ماترک متوفى گرفته می‌شود اشل‌بندى را روى ماترک می‌کنند نه این‌ که بیایند اول بین طبقات ارث را تقسیم بکنند بعد مالیات بگیرند این عمل براى این شده که ظاهراً روى اشل‌بندى رقم زیاد جلوه بکند ولکن عجالتاً مالیات کمتر گرفته باشند البته بنده هم اگر قانون بنویسم اول ارث خودم را حساب می‌کنم و تنظیم اشل‌بندى را روى آن می‌کنم این است که بنده به این ماده یعنى طرز اشل‌بندى مخالف هستم و معتقد هستم که در ماده دو باید بگوییم از کلیه ماترک متوفى به کل مالیات گرفته خواهد شد اما فلسفه مالیات این فلسفه‌ای که جناب آقاى ارباب فرموده‌اند که وجهى گرفته شود و خزانه مملکت پر شود این نیست مالیات امروز در دنیا یک فلسفه اجتماعى دارد مقصود این است که ثروت عادلانه تقسم شود و این‌ که تقسیم عادلانه ثروت اصطلاح شد براى این است که ثرورت در یک جا تمرکز پیدا نکند و براى این است که پول‌هایی بدون زحمت به دست اشخاص نرسد این است که بنده به این ماده مخالفم و معتقد هستیم که مالیات باید از کلیه ماترک متوفى وصول بشود و از جناب آقاى فروزان هم استدعا دارم که مطابق همان مقالاتى که در روزنامه‌ها منعکس کردند نسبت به مالیات رفتار بکند.

نائب رئیس- آقاى کریمى‏

کریمى- جناب آقاى نراقى علت مخالفت‌شان را این‌ طور بیان فرمودند که عقیده شخصى‌شان این بوده است که از تمام ماترک متوفى اول مالیات را بردارند بعد مابقى را بین وارث تقسیم کنند این حرف از لحاظ عدالت صحیح نیست براى این‌ که مالیات را باید نسبت به دارایی شخصى مودى بگیرند (صحیح است) وقتى که شخصى فوت کرده دیگر صاحب آن دارایی نیست زیرا این دارایی منتقل شده است به وراث قانونى او (صحیح است) ممکن است یک کسى داراى ده‌ها نفر ورثه باشد و یک سهمیه کمی ‌از این ماترک به هر یک از آنها برسد از آدم بى‌چیز که مالیات نخواستند باید مالیات را به نسبت دارایی وارث حساب کنید هر چه مالیات به هر نفر تعلق گرفت روى اشلى که مقرر شده است بگیرید به این جهت بنده با اصل لایحه موافقم و با فرمایشات آقاى نراقى با کمال ارادتى که به ایشان دارم مخالفم (احسنت).

نائب رئیس- آقاى داراب.

داراب- آقایان در تبصره 3 ماده 2 من گمان می‌کنم یک اشتباهى رخ داده می‌خواستم نظر آقاى فروزان را به این موضع جلب کنم در تبصره 3 در مورد بدهى که متوفى به وراث خود دارد انواع و اقسام دارد که البته هستند به مدارک است که یکى از آنها را اسم برده مثلاً گفته مهریه زوجه در قانون سابق جهیزیه هم جزو این بوده است یعنى معاف بوده است مهریه از مالیات معاف است از مالیات بر ارث در قانون قبلى جهیزیه هم معاف بود و این‌جا به نظر من افتاده این است که استدعا می‌کنم از آقاى فروزان که اضافه کنند براى چه براى این‌ که جهیزیه مطابق عرف و قانون مالى است که زوجه وارد خانواده می‌کند و در امانت شوهر است تا پس از فوت یا طلاق که مجدد به خودش برمی‌گردد (صحیح است) بنابراین به عنوان ارث یا یک نوع درآمدى براى یک شخصى نمی‌توان تلقى کرد آن را که مالیات ازش بگبرند این است که چون در قانون قدیم جهیزیه و مهریه هر دو معاف بود استدعا می‌کنم که آقاى فروزان در ایین فانون هم جهیزیه را اضافه بکنند گمان می‌کنم این افتاده باشد والا وزارت دارایی این سابقه را چندین سال دارد که معاف بوده است.

نائب رئیس- آقاى فروزان.

کفیل وزارت دارایی- (فروزان) تذکرى که آقا دادید صحیح است ولى من می‌خواهم عرض کنم که من در تنظیم این لایحه شرکت نداشتم در وزارتخانه و اصلاً هم نمی‌دانستم که این جزو دستور امروز است چون امروز اولین روزى است که کار وزارت دارایی را شروع می‌کنم و حتى قبل از این‌که به عنوان کفالت شروع به کار بکنم تقریباً کارى به کارهاى جارى وزارت دارایی نداشتم اما آنچه که این‌جا می‌بینم که آقا پیشنهاد می‌کنید که اضافه شود چون نمی‌دانم که به چه جهت این را منظور نکرده‌ام نمی‌توانم اظهار عقیده بکنم شاید براى این بوده است که جهیزیه را شیاید نشود تشخیص داد (صحیح است) بنده نمی‌دانم ممکن است که در عمل تولید مشکلاتى براى وزارت دارایی و مأمورین وصول کرده باشد به این مناسبت حذف کرده‌اند البته موضوع نفقه و مهریه این‌ها شاید مشخص‌تر است یعنى هر کس خواست تشخیص بدهد و موضوع بکند از ماترک خیلى سهل‌تر است بر طبق قانون و بر طبق قواعد عرف یا بر طبق سنن اما جهیزیه شاید مشکل است (داراب- و پورسرتیپ- جهیزیه سند دارد صورت دارد) نمی‌دانم در هر صورت چون بنده عرض کردم در تنظیم این لایحه شرکت نداشتم و نمی‌دانم چرا حذف کرده‌اند ممکن است بپرسم بعداً عرض کنم.

نائب رئیس- چون کسى اجازه صحبت نخواسته اعلام رأى می‌کنم.

داراب- جناب آقاى رئیس بنده پیشنهاد کردم از دستور خارج بشود مسکوت بماند.

نائب رئیس- قبلاً اعلام رأى شده بود آقایانى که با ماده دوم و سه تبصره آن موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند تصویب شد براى این‌ که آقاى کفیل وزارت دارایی هم مطالعه‌ای در مواد بکنند مذاکره در بقیه مواد می‌ماند براى جلسه بعد) صحیح است.

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.

نائب رئیس- بعضى از آقایان نمایندگان محترم به بنده اظهار فرمودند که در رادیو یک مقاله‌ای مربوط به روزنامه‌ای خوانده شده که بر‌خلاف حیثیت مجلس شوراى ملى است (صحیح است) بنابراین به دولت تذکر کتبى داده خواهد شد که از خواندن این قبیل مقالات خوانده شود (صحیح است- احسنت) جلسه را ختم می‌کنم جلسه آینده ساعات 9 صبح روز پنچشنبه خواهد بود دستور بقیه مواد این گزارش‏

 (مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294950!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)