کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 118 مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 29 بهمن ماه 1329  

فهرست مطالب:

1 - قرائت غایبین و طرح صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان : موقر - وزیر امور خارجه - صالح - ناظر‌زاده

3- مذاکره و اخذ رأی نسبت به گزارش راجع به بهداشت شهری

4 - بیانات آقای حائری‌زاده طبق ماده 90 آیین‌نامه

5 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 118

مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 29 بهمن ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1 - قرائت غایبین و طرح صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان : موقر - وزیر امور خارجه - صالح - ناظر‌زاده

3- مذاکره و اخذ رأی نسبت به گزارش راجع به بهداشت شهری

4 - بیانات آقای حائری‌زاده طبق ماده 90 آیین‌نامه

5 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - قرائت غایبین و طرح صورت مجلس

رئیس - صورت غایبین جلسه پیش قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر مصباح‌زاده، عبدالحسن اورنگ، جواد عامرى، امیر‌قاسم فولادوند، علی‌محمد دهقان، ناصر صدرى، دکتر محمد مصدق، طباطبایى، دکتر شایان، جمال امامى، معین‌زاده‏

غایبین بى‌اجازه- آقایان: صمد سود‌آور، سید محمد‌على شوشترى، شهاب خسروانى، دکتر عبدالحسین طبا.

دیر‌آمدگان با اجازه- آقایان: ناظر‌زاده کرمانى دو ساعت - محمد گرگانى یک ساعت و 30 دقیقه.

دیر آمدگان بى‌اجازه آقایان ابریشم‌کار یک ساعت، خاکباز یک ساعت، زنگنه یک ساعت، محمود محمودى یک ساعت، محمد‌تقى برومند یک ساعت، منصف 30 دقیقه، تولیت یک ساعت، حسن اکبر یک ساعت، محمد هراتى یک ساعت‏

رئیس - نسبت به صورت مجلس جلسه پیش نظرى هست؟ آقاى اردلان بفرمایید.

اردلان - عرض کنم که در جلسه گذشته بنده از مقام ریاست استدعا کرده بودم که نسبت به آن تبصره با تجزیه و جداگانه رأى گرفته شود و بعد البته هر چه مقام ریاست اعلام بفرمایند براى بنده واجب‌الاطاعت است هر چه بفرمایند تصویب شد یا تصویب نشده بنده شخصأ اطاعت مى‌کنم ولى امروز صبح که صورت مذاکرات را مطالعه کردم اشتباهى بنده دیدم و آن این است که در صورت 48 نفر موافق 47 نفر مخالف است و اگر یک رأى این طرف بیاید تبصره رد مى‌شود ملاحظه مى‌فرمایید در صورت اسامى موافقین که 48 نفر نوشته شده حتماً این 48 نفر جزء آن اشخاص باشد که هیئت نظار صدا کردند توجه مى‌فرمایید یعنى باید آنها را صدا کرده باشند و آنها رأى داده باشند بنده از مقام ریاست استدعا مى‌کنم که اگر نام نماینده محترم آقاى قراگوزلو و آقاى افشار ‌صادقى که اسم‌شان جزو موافقین نوشته شده جزء آنهایى باشد که صدا کرده‌اند بنده قبول دارم ولى جزء آنها نیست بنابراین به عقیده بنده این تبصره رد شده است.

رئیس - آقایانى که آن روز جزو حضار مجلس بوده‌اند؟

اردلان - اسامى را قرائت بفرمایید باید جزو آن عده باشند نه آقاى قراگوزلو هستند و نه آقاى افشار‌صادقى هستند خود جناب آقاى رئیس هم به حساب نیامده‌اند.

رئیس - عده حضار 95 نفر بوده به طورى که تند‌نویسى هم نشان مى‌دهد و تابلو هم آن وقت نشان داد با خود من 95 نفر بوده است.

اردلان - اگر آقاى قراگوزلو را بگذارند 48 و 48 مى‌شود ولى عرض کردم هر چه آقاى رئیس بفرمایند من اطاعت مى‌کنم.

کشاورز ‌صدر - آقاى اردلان چطور برخلاف قانون اطاعت مى‌کنید از نظامنامه اطاعت بکنید.

رئیس - به طورى که آقاى معنوى توضیح مى‌دهند روز قبل که اسامى آقایان اعلام شد اسم آقاى شکرایى دو مرتبه نوشته‌اند پس عده 93 نفر مى‌شود در صورت اولى با آن دو نفر هم که مى‌فرمایند 95 عده حضار بوده است در نظامنامه هست که باید بیش از نصف حضار رأى بدهند.

دکتر معظمى - نصف به علاوه یک.‏

اردلان - اگر آقاى قراگوزلو را به حساب بیاورند 49 رأى لازم دارد نه چهل و هشت رأى معهذا بنده عرضى ندارم و هر چه آقاى رئیس بفرمایند اطاعت مى‌کنم.

رئیس - با آقاى قراگوزلو عده حضار 95 نفر بوده‏

قراگوزلو - بنده توى مجلس بودم و اساساً

+++

رأى موافق هم داده‌ام و مخالفت هم نکرده‌ام‏.

اردلان - جزو اسامى‌که براى رأى دادن اعلام شده است اسم شما نوشته نشده است.

رئیس - آقاى حائرى‌زاده

حائرى‌زاده - اصلاح مختصر چاپى در نطق بنده هست تصحیح مى‌کنم و مى‌دهم به اداره تند‌نویسى.

رئیس - بدهید به تند‌نویسى اصلاح مى‌شود آقاى فرهودى.

فرهودى - یک اشتباهات مختصرى هست که بنده اصلاح مى‌کنم و مى‌دهم به اداره تند‌نویسى.

رئیس - بدهید اصلاح مى‌شود آقاى اسلامى.

اسلامى - اعتراض بنده نسبت به صورت جلسه است براى این که پریروز دفعه اول آقاى رئیس اعلام فرمودند که 46 نفر است مشکوک بود بعد هم که رأى گرفتند اتفاقاً اکثریت حاصل نشد.

آقایان نمایندگان در موقع تصویب قانون بایستى که در درجه اول حقوق و مصالح ملت ایران را در نظر داشته باشند ما نبایستى هیچ وقت 15 میلیون جمعیت را فداى 40 نفر یا 50 نفر بکنیم ما با آقایان اطباع کمال احترام را مى‌گذاریم ولى آقایان نمایندگان وظیفه‌اى مهم‌تر از آنچه تصور مى‌کنند در موقع قانونگذارى به عهده دارند جناب آقاى وزیر بهدارى که بنده به ایشان کمال احترام را دارم در اینجا توضیح دارند که اگر طبیبى آمپول اشتباه زد باید فوراً اطبا رسیدگى بکنند بنده نمى‌فهمم این چه موضوعى است اساساً در قوانین جزایى جرائم از سه نوع بیش‌تر نیست یا جرائم جنایت است یا جنحه است و یا خلاف است بنده نمى‌دانم خارج از این سه موضوع دیگر چیست که اطبا بیایند در وزارت بهدارى محاکمه بشوند این است که بنده از آقایان استدعا مى‌کنم که در موقع که این مسائل مهم مطرح است و منافع و مصالح و تمام حیثیت یک جامعه‌اى بایستى در موقع وضع قانون در نظر گرفته بشوند آقایان صحبت‌هاى شخصى را بگذارند کنار و دقت بفرمایند مثلاً همین پریروز در اثر بى‌توجهى آقایان یک قانون بى‌ربطى تصویب شد بایستى توجه بشود بنده استدعا مى‌کنم که آقایان توجه بفرمایند ما به آقایان اطبا کمال احترام را مى‌گذاریم ولى نبایستى که به خاطر چهل نفر 15 میلیون را فدا کرد و اساساً این قانون پریروز تصویب نشد براى این که اکثریت نبوده بنده مخالفم با این صورت جلسه.

رئیس - دیگر نظرى نسبت به این صورت جلسه هست؟ (جمعى از نمایندگان - خیر) باید به این لایحه یک رأى نهایى گرفته بشود.

اردلان - باید به تبصره دو مرتبه رأى گرفته بشود.

رئیس - چون عده براى رأى کافى نیست نطق قبل از دستور اجازه داده مى‌شود آقاى موقر.

مجید موقر - پس از اشتعال آتش جنگ بین‌المللى اول سیاستمداران نامى جهان معتقد بودند که چون جنگ پایان یابد چنان طرح نوینى در اساس سیاست بین‌المللى ریخته شود که دیگر سرنوشت بشر از سوانح جنگ با آن همه تخریب و انهدام و آن همه سفاکى و خونریزى و توحش و بربریت در امان باشد و از آن به بعد جهان متمدن در صلح و صفا و سازش و آرامش بین‌المللى به سر برد.

بدیهى است بشر خود را اشرف مخلوقات مى‌داند و دم از ملکات فاضله مى‌زند نباید خواهان خونریزى و انهدام دسته‌جمعى و قتل عامل پیر و جوان و زن و فرزند باشد فردوسى علیه‌الرحمت با چه عبارت موجز و رسایى در این باره مى‌فرماید.

به مردى که ملک سراسر زمین نیرزد که خونى چکد بر زمین‏

چون جنگ بین‌المللى اول پایان یافت براى نیل به این مرام مقدس سیاستمداران جهان اجتماع کردند و طرح جامعه ملل را پى افکندند به این امید که جامعه را با چنان قوانین و مقررات و نظامات بین‌المللى مجهز و با چنان مجازات‌هاى شدیدى مسلح گردانند که هیچ کشورى هر قدر هم توانا باشد یاراى تعدى و تجاوز به کشور دیگرى هر قدر هم ضعیف و ناتوان باشد نداشته باشد.

چه مرام مقدس و چه هدف عالى‏

دولت ایران به نمایندگى از طرف ملت صلح‌دوست و خیر‌اندیش ایران در تقویت جامعه ملل نهایت کوشش و کمال مجاهدت را به عمل آورد کوشش‌هاى خستگى‌ناپذیر نمایندگان ایران در راه حفظ صلح بین‌المللى مورد تصدیق و تمجید و ستایش تمام کارمندان جامعه ملل قرار گرفت‏.

بى‌مناسبت نمى‌دانم براى مثال یک نمونه از مجاهدت نمایندگان ایران براى نیل به این هدف عالى و نو‌ع‌پرورانه نقل کنم ماده 10 اساسنامه جامعه ملل مى‌گوید. دول عضو جامعه متحد هستند که استقلال و تمامیت اعضاى جامعه ملل را محترم بشمارند.

چون ایتالیا قصد تجاوز به حبشه داشت و در صدد بر آمد این ماده را حذف نمایید یا اقلاً تضعیف کند ولى چون تغییر اساسنامه جامعه نیازمند موافقت کلیه اعضا بود در نتیجه مخالفت و موافقت شدید نمایندگان ایران تغییرى در این ماده داده نشد یعنى ایران تنها کشورى بود که با تغییر این ماده مخالفت ورزید اتفاقاً آقاى محسن رئیس وزیر امور خارجه فعلى در آن وقت کفالت وزارت امور خارجه را داشت و به نمایندگان ایران در جامعه ملل دستور اکید مى‌داد که با تغییر این ماده مخالفت کنند تا بالأخره نظریه ایران پیشرفت نمود.

هر چند ابغاى این ماده مانع تجاوز ایتالیا به حبشه و ژاپن به چین و آلمان به چک‌اسلواکى و اتریش و لهستان و بالأخره مانع بروز جنگ بین‌المللى دوم نشد ولى هیشه این افتخار براى ایران باقى مانده است که تا آخرین لحظه از طرفداران جدى و صمیمى جامعه ملل بود هر آیینه باقى کشور‌ها مانند ایران پایبند اصول اساسنامه جامعه مى‌شدند محققاً جنگ بین‌المللى دوم مشتعل نمى‌شد.

در زمانى که هنوز دایره جنگ بین‌المللى دوم در نهایت شدت در حال اشتغال بود فکر تجدید جامعه ملل به شکل مؤثر و علمى‌ترى پیدایش یافت و در تعجب این فکر بود که کنفرانس سانفرانسیسکو در سال 1945 تشکیل شد.

از بدو تشکیل کنفرانس سانفرانسیسکو تا به امروز که سازمان ملل متحد با عضویت تشخیص کشور در نیویورک متشکل و برقرار است همیشه نمایندگان ایران از اعضاى مؤمن و صمیمى سازمان بوده و در تمام جلسات آن با نهایت علاقه‌مندى شرکت جسته و در تقویت این سازمان به امید نجات عالم بشریت از فجایع جنگ بین‌المللى سوم با جان و دل کوشیده و مى‌کوشد.

آقاى انتظام که از مأمورین بسیار لایق و از سیاستمداران بسیار زبردست و کارآزموده هستند از بدو تشکیل کنفرانس سانفرانسیسکو تا به امروز در تمام جلسات شرکت جسته و ابراز لیاقت و کفایت نموده و مورد تکریم و احترام همگانى قرار گرفته تا جایى که امروز حقاً به مقام شامخ ریاست سازمان ملل متفق برقرار شده و موجب مزید شناسایى و عزت و احترام و سربلندى ایران شده است.

همین سازمان ملل متهد تا کنون مصدر خدمات ذى‌قیمتى به عالم بشریت شده یعنى اگر این سازمان وجود نداشت حتماً تا کنون جنگ بین‌المللى سوم زبانه گشته بود و جهان متمدن را غرق خون و آتش و انهدام ساخته بود و امروز بنده و شما آقایان محترم در اینجا نبودیم.

آیا انصاف است فراموش کنیم که همین سازمان ملل متحد بود که به یارى ما برخاست و ما را از شر آتش بیگانه که برخلاف تعهد خود از تخلیه ایران سر باز مى‌زد و نغمه‌هاى ناهنجارى ساز کرده بود رهایى بخشید اگر سازمان ملل متحد به فریاد ما نرسیده بود شاید وضع ایران عزیز امروز غیر از این بود.

خدماتى که سازمان ملل متحد تا کنون به عالم بشریت نموده پیش از آن است که بتوان آنها را در اینجا شماره نمود بلکه مستلزم وقت و بحث جداگانه‌ای است.

آقاى انتظام به تصدیق خودى و بیگانه در تمام این ادوار حساس عمر سازمان ملل متحد از کارمندان بسیار فعال و شایسته سازمان بوده و در نتیجه ابراز لیاقت بر سازمانى ریاست مى‌کند که کشور‌هایى مانند آمریکا و انگلیس و فرانسه و شوروى اعضاى آن هستند.

از روزى که لشکریان جرار چین کمونیست کشور کره را برخلاف منشور سازمان ملل متفق به نام ساختگى قواى داوطلب مورد تاخت و تاز قرار داده سازمان ملل متحد نهایت کوشش را به عمل آورده و مى‌آورد که مانع بروز جنگ بین‌المللى سوم گردد.

از میان شصت دولتى که عضویت سازمان را دارند نمایندگان سه دولت انتخاب شدند که راه حلى براى رفع قاعله کره پیدا کنند یکى از این سه نماینده آقاى انتظام بود همین امر مى‌رساند

+++

آقاى انتظام تا چه اندازه مورد اعتماد و وثوق و احترام همگانى است‏

این کمیته سه نفرى کوشش کردند طرفین را به پذیرش فرمان (آتش‌بس) وارد کنند تا در این ضمن راه حلى بیابند هر چند این کمیته از بذل هیچ گونه مجاهدتى فروگذار نکرد ولى متأسفانه به واسطه مخالفت و سرسختى چین توفیقى حاصل نشد معهذا نماینده ایران مأیوس نشد و از فعالیت در راه خاموش کردن آتش جنگ دست نکشید و کمیته از 12 کشور آسیایى تشکیل داد و خود عضو کمیته شد این کمیته 12 نفرى یک هیئت 7 نفرى از میان خود برگزید تا قضایا را در محیط آرامى مورد رسیدگى قرار دهد.

متأسفانه در این باره نیز توفیقى حاصل نشد زیرا چین با صدور فرمان (آتش‌بس) موافقت نکرد بعد از این جریان بود که آمریکا ناچار شد پیشنهاد کند دولت چین کمونیست متجاوز شناخته شود و مجازات شدیدى طبق اساسنامه سازمان ملل متفق درباره آن اجرا شود و کمیته براى تعیین مجازات‌ها معین شد.

باز آقاى انتظام به دستور دولت ایران براى جلوگیرى از شدت عمل که ممکن است هر آن منجر به جنگ بین‌المللى سوم گردد به اتفاق نمایندگان خیر‌اندیش بعضى دول دیگر مجاهدت کردند که اقلاً اجراى مجازات‌ها را عملى نکنند زیرا نفس تجاوز قابل انکار نیست چگونه و با چه منطق و دلیلى مى توان منکر وجود هزار سرباز چین کمونیست در کره که با توپ و تانک و هواپیما و حتى جت مجهز هستند شد در صورتى که 43 کشور دیگر که دور از کابوس کمونیزم هستند چین را متجاوز شناختند این به خصوص با توجه به موقعیت حساس و همجوار ترکستان و قفقازیه چگونه و با چه مجوز قانونى و چه عاقبت‌اندیشى صلاح بود حمله چین را به کره تجاوز نشاند بنده مى‌خواهم در این مورد حساس توضیحات بیش‌ترى بدهم.‏

در نتیجه مداخله و وساطت نماینده ایران و برخى کشورهاى دیگر بود که تا کنون از اجراى مجازات‌ها صرف‌نظر شده و مانع شده‌اند که کمیته تعیین مجازات‌ها فعلاً فرمان اجراى مجازات‌ها را صادر کند و بر وخامت اوضاع بین‌المللى بیفزاید.

در این خلال و باز به منظور حل مسالمت‌آمیز مشکل کره و نجات عالم بشریت و خطرات مهیب جنگ بین‌المللى سوم کمیته سه نفره به نام (کمیته حسن‌نیت) انتخاب شده است که باز هم آقاى انتظام یکى از اعضاى برجسته این کمیته است.‏

این کمیته حسن‌نیت حقاً با نهایت حسن‌نیت و منتهاى صمیمیت که مورد تصدیق تمام عالمیان است شب و روز تلاش و تقلا مى‌کند و سعى و کوشش مى‌نماید تا شاید هر طور شده راه حل مسالمت‌آمیزى پیدا نمایند و خطر جنگ را مرتفع سازند.

در قبال این خدمات و این مجاهدات آیا این انصاف است که آقاى انتظام را مورد اعتراض و بازخواست و سرزنش و نکوهش قرار دهیم‏.آیا همین است معنى تشویق از خدمتگزاران شایسته و رجال پاکدامن بنده موقع را مغتنم شمرده از ورود یک نفر ایرانى جلیل‌القدرى که شهرت معروفیت بین‌المللى دارد اظهار خوش‌وقتى کنم حضرت والا آقاخان محلاتى که پدر در پدر اعیانى و نجیب‌زاده است بر میلیون‌ها مسلمان سمت پیشوایى و امامت را دارد و پیروان معظم‌له در هندوستان و پاکستان و افغانستان و ایران و مصر و سایر بلاد اسلامى منتشر و پراکنده هستند.

حضرت والا نه تنها در دیانت و روحانیت مقام شامخ و ارجمندى را دارا هستند (کشاورز صدر - چرا این حرف‌ها را مى‌زنید) بلکه در ادب و سیاست و مکارم اخلاقى و نوع‌پرورى نیز مورد تکریم و احترام است این مرد جلیل‌القدر در کمال بى‌نیازى به ایرانیت خود مباهات مى‌کند و به اکثرت مشغله اینک با نهایت اشتیاق و حسن‌نیت به زیارت سرزمین نیاکان خود شتافته است‏.

حضرت والا ارمغان بس نیکو با خود آورده (بى‌مرگى) (آبادى) در برابر یا مرگ یا آزادى با این عبارت اندرز مى‌دهد که شعار آزادى‌خواهان دوره استبداد بود از مرگ و میر بى‌جهت و بی‌مورد جلوگیرى کنیم و در عمران و آبادى کشور بکوشیم علاوه بر این اندرز مشفقانه آقاخان قصد دارند عملاً نیز در عمران و آبادى ایران شرکت جویند و بخشى از سرمایه خود را در میل به این هدف مقدس به کار اندازند و در راه سعادت و عزت و اعتلاى نام ایران همت گمارند.

خداوند در این نیت خیر یار و مددکار ایشان باشد و اما راجع به تقسیم املاک اختصاصى بین کشاورزان بنده در تأیید و تقویت این همت شاهانه و این فکر بلند پایه در جلسه گذشته بیاناتى کردند با اهمیتى که این امر حیاتى در سرنوشت نسل‌هاى آینده دارند حق این است که به خصوص مطبوعات که همیشه و همه جا از علمداران آزادى و عدالت اجتماعى هستند توجه بیش‌ترى نیست به این موضوع اساسى مبذول فرمایند نه این که اخبار آن را متناقص و مجمل و فشرده منعکس کنند. درباره عدالت اجتماعى و اصلاح اصول مالکیت و تعدیل ثروت به وسیله وضع مالیات‌هاى عادلانه بنده عرایض مفصلى دارم که در جلسات آینده نیز به عرض مى‌رسانم فعلاً اجازه مى‌خواهم از یک مالک زنجانى که پیروى از نیات اعلیحضرت همایونى چندین آبادى معتبر خود را با نهایت جوانمردى تقدیم جامعه نموده است اظهار تشکر کنم همچنین شنیده‌ام یکى از فئودال‌هاى درجه اول ایران قصد دارد بخش عمده از املاک خود را بلاعوض بین رعایا تقسیم کند وقتى که تأمین فکر عدالت اجتماعى و اصلاح اصول مالکیت به منظور ترقى سطح زندگانى در فئودال‌ها نیز سرایت کند واقعاً ایران انشاء‌الله به زودى گلستان خواهد شد (انشاء‌الله)

رئیس - آقاى وزیر امور خارجه‏

وزیر امور خارجه - از طرف عده‌اى از نمایندگان محترم سؤالاتى از وزارتخانه‌هاى مختلفه منجمله وزارت امور خارجه شده که البته هر وقت نوبت و موقع برسد جواب‌هاى لازم عرض خواهد شد یکى از آن سؤالات مربوط به موضوع رأى است که از طرف ایران در کمیته سیاسى و انجمن عمومى سازمان ملل متحد دایر متجاوز شناختن چین کمونیست داده شده است در این باب توضیحات مفصل در کمیسیون خارجه مجلس شوراى ملى و همچنین در کمیسیون خارجه مجلس سنا داده‌ام که به اتفاق آرا مورد تصدیق هر دو کمیسیون محترم واقع شد (صحیح است) (حائرى‌زاده - ما هنوز سؤال نکرده‌ایم که جواب مى‌دهید) و همان طور که جناب آقاى رفیع رئیس محترم کمیسیون خارجه مجلس شوراى ملى در همان مجلس فرمودند چنانچه آقایان سؤال کنندگان هم حضور داشتند بدون شک متقائد مى‌شدند و تصدیق مى‌فرمودند که تا چه درجه در این قسمت رعایت حفظ اصول منشور ملل متحد و مصالح عمومى و وضعیت خاص کشور عزیزمان شده است نکته‌اى که امروز در اینجا مى‌خواهم عرض کنم این است که جناب آقاى حائرى‌زاده ضمن بیانات خودشان در جلسه قبل اظهاراتى راجع به جناب آقاى انتظام و کیفیت انتخاب ایشان به سمت ریاست مجمع عمومى ملل متحد فرمودند که حقیقتاً غیر منصفانه بود (حائرى‌زاده - حقیقت بود غیر منصفانه نبود) بر هیچ کس پوشیده نیست که جناب آقاى انتظام به پیروى از سیاست و دستور دولت مطبوع خود از به دو قائله کره از هیچ نوع فداکارى و جدیت در راه صلح و آرامش بین‌المللى و پیدا کردن راه حل مسالمت‌آمیز خوددارى نکرده (صحیح است) و با اقدامات و فعالیت‌هاى شبانه‌روزى خود مورد تقدیر کلیه کشور‌هاى جهان واقع گردیده است (صحیح است) شکى نیست که انتخاب ایشان به سمت ریاست مجمع عمومى سازمان ملل متحد در این دوره باریک و حساس و مهم صرفاً در اثر فعالیت‌هاى چند ساله ایشان در سازمان ملل متحد و جلب احترام و ابراز لیاقت بوده است (صحیح است) جاى آن هست اکنون هم که به اهمیت ایشان روزنه امید حل اختلافات از مجرى ملل متحد بسته نشده و ایشان ریاست کمیته سه نفرى میانجیگرى و آشتى را بر عهده دارند (صحیح است) از طرف قاطبه نمایندگان محترم براى انجام این مأموریت بزرگ پشتیبانى و تقویت کردند (صحیح است) در اینجا لازم مى‌دانم که ریاست محترم مجلس شوراى ملى و جناب آقاى محمد‌على مسعودى و جناب آقاى مجید موقر که در مورد جناب آقاى انتظام حفظ‌الغیب فرموده و حقایقى را درباره ایشان در این مجلس محترم بیان داشتند سپاسگزارى کنم (صحیح است)

حائرى‌زاده - اجازه مى‌فرمایید بنده در جواب ایشان صحبت کنم

اسلامى - راجع به نفت آقاى انتظام در آمریکا چه گفته‌اند؟

رئیس - آقاى صالح‏

صالح - این مطلب مکرر در مجلس شوراى ملى اظهار شد که موضوع نفت بزرگ‌ترین مشکل ملت ایران است و تا دست بیگانه از ذخایر نفت کوتاه نگردد ایرانیان از استقلال و آزادى واقعى و از سعادت و رفاه

+++

محروم خواهند ماند به این جهت ملت ایران رهایى از چنگال ظالمانه شرکت غاصب انگلیس و اعلام ملى شدن نفت را در سراسر کشور همان طور که همکار ما آقاى دکتر شایگان از پشت این تریبون اظهار فرموده‌اند به منزله یک جهاد اکبر می‌دانند (صحیح است) و هیچ موضوع دیگرى چه از روى حقیقت یا براى اغفال یا سرگرمى مردم مطرح شود ملت ایران را از مبارزه در این راه باز نخواهد داشت و عملیاتى هم که براى جلوگیرى از میتینگ و تظاهرات مردم در شهرستان‌ها مرتکب مى‌شوند به هیچ‌وجه در انصراف ایرانیان از مبارزه در راه ملى شدن صنعت نفت مؤثر نخواهد بود بلکه انشاء‌الله نتیجه معکوس خواهد داد و ملت ایران را از فداکارى و فعالیت براى نیل به این هدف مقدس ملى بیش از پیش تحریک خواهد نمود همچنان که ترور محمد مسعود نتوانست زبان جراید آزادى‌خواه را ببندد و بعد از چهار سال که از شهادت او گذشته هنوز مردم ایران در مرگ او سوگوارى می‌نمایند و هزاران نفر از اهالى شهر و شمیران بعد از ظهر جمعه در آرامگاه او حاضر شدند و متجاوز از دو ساعت در هواى سرد و روى زمین پوشیده از برف و یخ ایستادند و سخنان ناطقین جبهه ملى را استماع کردند بنده این مقدمه را از این جهت عرض کردم که دولت را متوجه کنم به این که از راه فشار و مضیقه نمى‌توان جلوى آزادى یک ملت زنده‌اى را گرفت مثل این که در شهرستان‌ها اکنون که از تشکیل اجتماعات براى ملى شدن صنعت نفت جلوگیرى مى‌شود مردم ولایات ساکت نشسته و به وسایل دیگر ابراز وجود مى‌نمایند همچنان که صدها اعلامیه و بیانیه هر روز صادر و به استحضار آقایان نمایندگان محترم مى‌رسید که از جمله یک بیانیه است که از طرف چندین هزار نفر از اهالى محترم تبریز که به وسیله حزب ایران تبریز تقدیم مجلس شوراى ملى شده است و ابتکارى که هم‌میهنان غیور تبریزى ما به کار برده‌اند این است که به یک شکل منظمى‌که آقایان نمایندگان محترم ممکن است ملاحظه بفرمایند روى اوراقى که عنوان آن چاپ شده نوشته‌اند و مضمون آن این است استیلاى غاصبانه شرکت نفت و دخالت‌هاى نارواى بیگانه و بیگانه‌پرستان ملت ایران را از کلیه شئون اجتماعى عقب انداخته براى کوتاه کردن دست غارتگر شرکت نفت و رهایى مردم چاره‌اى جز ملى کردن صنعت نفت در سراسر کشور وجود ندارد به این لحاظ ما امضا کنندگان از نمایندگان مجلس شوراى ملى تقاضا داریم که با تصویب این خواسته همگانى پر افتخارى در تاریخ ایران باقى بگذارند ملاحظه مى‌فرمایید هر صفحه‌اى داراى هیجده امضا است که در مقابل امضاها اسم و شهرت هر یک از امضا کنندگان درج شده و یکى از دانشجویان عضو حزب ایران تبریز مخصوصاً این را آورده است که به ضمیمه نامه حزب ایران تبریز حضور محترم آقایان نمایندگان تقدیم شود و بنده الان تقدیم مى‌کنم به ریاست محترم مجلس یک سند مهم دیگر که سند بسیار تاریخى و مهمى است بیانیه‌ای است که از طرف استادان محترم دانشگاه تهران صادر شده است استادان محترم دانشگاه تهران با امضای این بیانیه که متجاوز از پانصد امضا دارد به ساحت مقدس مجلس شوراى ملى و سنا این طور اظهار کرده‌اند.

ساحت محترم مجلس شوراى ملى و سنا ما دانشگاهیان براى تأمین استقلال کامل کشور خواهان ملى شدن صنعت نفت در سراسر ایران مى‌باشیم عین این سند تاریخى هم تقدیم مقام محترم مجلس شوراى ملى مى‌شود امضاهایى که ذیل این سند بزرگ تاریخى است از دانشگاه و از محلى که بزرگ‌ترین دانشمندان ما به جوانان تدریس مى‌کنند قالب امضاها براى آقایان نمایندگان محترم روشن هست معهذا براى این که درست خوانده بشود ما یکى یکى از امضاهایى را که خوانده مى‌شده خارج‌نویس کرده‌ایم از کلیه دانشکده‌ها بنده از هر کدام چند تا را مى‌خوانم آقاى دکتر جناب کمال، آقاى دکتر على‌نقى وحدتى، دکتر فرشاد، دکتر توسلى، دکتر خبیرى، دکتر مصطفى کامکار، دکتر غلام‌رضا رادفر، دکتر حمید به‌فروز، دکتر على‌اکبر پریمن، دکتر پروفسور، تقى فاطمى، و باقى آقایان امضا کنندگان دکتر محمود حسابى و دکتر عبد‌الله شیبانى و عده دیگرى از آقایان براى این که وقت گرفته نشود بنده اسامى را خارج‌نویس کرده‌ام و خود این سند را تقدیم خواهم کرد همین طور دانشکده پزشکی آقاى دکتر نعمت‌اللهى کیهانى، آقایان دکتر حکیم، دکتر رستاقى دکتر ضیاء شمس، دکتر على کاتوزیان، دکتر پرویز دبیرى، و امضاهاى متعددد دیگرى که غریب به 117 امضا مى‌شود استادان محترم دانشکده دامپزشکى آقایان دکتر رضا رستگار، دکتر کریم میربابایى، دکتر بهرام جانسوز، دکتر کاظمى، دکتر اقصى، دکتر میمندى‌نژاد، دکتر وکیل‌زاده، دکتر آزرم و تعداد زیادى امضاهاى دیگر از استادان محترم دانشکده ادبیات آقایان دکتر مهدى بهرامى آقاى بهمن‌یار، آقاى محمد‌کاظم عصار، دکتر عبادالله بصیر، دکتر اسدالله بیژن، دکتر عیسى سپهبدى، آقاى مسعود کیهان، دکتر حق نظریان و تعداد زیادى از امضاهاى آقایان محترم استادان دانشکده ادبیات از دانشکده فنى آقایان دکتر حسن فاضل زندى، مهندس پزشکیان، مهندس مهدى بازرگان، مهندس احمد حامى، مهندس قزوینیان، مهندس جلالى، مهندس غلامعلى بازرگان، مهندس کاظم حسیبى، مهندس احمد زیرک‌زاده، دکتر ریاضى، مهندس احمد رضوى، مهندس اصفیا و باقى آقایان و استادان محترم دانشکده فنى از دانشکده کشاورزى آقایان دکتر منصور عطایى، دکتر اسماعیل فیلسوفى، دکتر رضا رستگار، مهندس شیبانى، دکتر قانع بصیرى، دکتر محمود روین، مهندس صادق نویدى، دکتر مهدى اردبیلى، و سایر آقایان استادان محترم دانشکده کشاورزى از دانشکده هنرهاى زیبا آقایان محسن مقدم، مهندس سیحون، مهندس حیدریان، مهندس ریاضى، دکتر توکل، احمد بیرشک و سایر آقایان از دانشکده حقوق آقایان دکتر پورهمایون، دکتر شایگان، دکتر سنجابى، دکتر افشار، دکتر صبا، آقاى مهندس اسدى، آقاى حسین رفعتى و سایر آقایان محترم اساتید دانشکده حقوق از دانشکده علوم معقول و منقول آقایان فیاض و دکتر محمدى‏

ملاحظه بفرمایید که این دو سند تاریخى که به عرض آقایان رسید نمونه‌اى است از حقایقى که در کشور براى مبارزه در راه ملى شدن صنعت نفت می‌شود و همان طورى که در مقدمه عرض خودم اظهار کردم هیچ چیز ملت ایران را قانع نخواهد کرد مگر این که مجلس شوراى ملى انشاء‌الله به اتفاق آراء تصمیم بگیرد که صنعت نفت در سراسر کشور ملى بشود چون اسم تبریز برده شد با اجازه آقایان محترم تذکرى مى‌دهم در تبریز دانشکده پزشکى آنجا استادان آنجا براى دانشکده پزشکى کافى نیست و این موضوع را آقایان نمایندگان محترم آذربایجان مى‌دانند و شاهدند و مکرر در مجلس اظهار کرده‌اند (بهادرى و دکتر مجتهدى - چى را؟) اینک دانشکده پزشکى تبریز از لحاظ نداشتن استاد در مضیقه است (بهادرى و دکتر مجتهدى - صحیح است) و دوره گذشته قانون استخدام پنج تن استاد اتریشى براى تدریس از مجلس گذشت ولى از این 5 نفر 4 نفر وارد ایران شدند که یکى از آن چهار نفر به نام پروفسور روملها ردفوت کرده است و دیگرى به نام رولر ایران را ترک کرده است و 2 تن استاد باقى مانده و اینها عهده‌دار پست مهمى نیستند خلاصه این موضوع را آقایان محترم توجه دارند و امیدوارم که وزارت فرهنگ و دانشکده پزشکى بتوانند براى تکمیل دانشکده پزشکى تبریز استاد اعزام دارند قبل از این که عرضم تمام شود یک شرحى است که کارمندان مسلول شرکت نفت نوشته و عرض کرده‌اند که هنوز یک عده از این بیچاره‌ها در مجلس متحصنند آن را هم بنده قرائت مى‌کنم خیلى مختصر است آقایان نمایندگان محترم قبل از این که ما کارمند شرکت نفت ایران و انگلیس باشیم ایرانى هستیم و از توجهات عالیه شاهنشاه و قانونگذارى یک مجلس و سرپرستى یک دولت برخورداریم شرکتى را که در خاک ما تشکیل شده وادارید مفاد تصویب‌نامه مورخه 13 دی ماه 1327 هیئت وزیران را که درباره مسلولین دولت اجرا می‌شود یا قانون عادلانه‌اى را که درباره مسلولین دنیا عملى مى‌شود در مورد مسلولین خود اجرا نماید شما را به خدا گناه ما چیست و سرنوشت ما در این بحران زندگى با بیکارى و یک مشت عائله چه خواهد شد؟ با تقدیم احترام محمد‌مهدى طاهرى و به امضاى عده دیگرى که متحصن در مجلسند و آقایان ملاحظه فرموده‌اند که در این هواى سرد ایستاده‌اند و جلوى وکلا را مى‌گیرند یک مطالب دیگرى هم هست که بعضى از آقایان محترم در مجلس متذکر شده‌اند و آن هم راجع به این خانه‌هاى ارزان‌قیمت است (صدرزاده - بفرمایید گران‌قیمت) و در واقع خانه‌هاى گران قیمت چهارصد دستگاه مشرق شهر (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) و همین طور یک قسمت در مغرب شهر دولت خواسته است به کارمندان خود کمکى بکند و یک خانه‌هایى اینها داشته باشند که مال خودشان باشد در قسمت مشرق شهر یک قسمتى است که به اسم کوى چهارصد دستگاه تشکیل شده است که این خانه‌ها را به افراد واگذار کرده‌اند که

+++

اینها الان دارند مستأصل مى‌شوند بنده براى آقایان اسم چند نفر از ساکنین این خانه‌ها را که شخصاً رفتم ودیدم و وضع آنها حقیقتاً رقت‌بار است بعضى از آنها روى زمین و بعضى روى کاغذ روزنامه مى‌خوابند یا حصیر زیر پایشان است و براى معاش روزانه خود معطل هستند حالا اسم چند نفر را براى نمونه به عرض مى‌رسانم اسم چند نفر از اینها از طبقات مختلف اشخاصى که داراى حداقل و حد وسط و حداکثر حقوق هستند یادداشت کرده‌ام مثلاً اسماعیل شعاعى نامى ‌داراى 7 نفر اولاد است مجموع حقوق و مزایاى دریافتى او از دولت 1500 ریال است و مبلغى که بابت قسط باید به دولت بدهد ماهى 990 ریال است (قاسم فولادوند - یعنى با 50 تومان با هفت سر عائله باید زندگى بکنند) با هفت سر بچه نه عائله چون دستور دولت است که به هر خانواده که واگذار مى‌شود لا اقل پنج بچه باید داشته باشد و شهربانى و سایر دستگاه‌هاى دولت هم باید تعیین بکنند که هیچ گونه بضاعتى نداشته باشد یک خانواده‌اى با هفت سر بچه با 1500 ریال حقوق که 990 ریال آن را دولت بر مى‌دارد چطور مى‌تواند زندگى بکند؟ نفر دوم حسینعلى زندپور این 8 نفر بچه دارد و 200 تومان حقوقش است 1005 ریال به دولت مى‌پردازد به عنوان قسط (صفایى - آقاى پورکافى 12 بچه دارد و 200توان حقوقش است) حالا از طبقه بالا که حداکثر حقوق مى‌گیرند آقاى على‌نقى عطایى 6 نفر اولاد 450 ریال اصل حقوق و مزایاى او است از این شخص 2420 ریال در ماه بابت قسط خانه کم مى‌کنند و چند فقره دیگر هم هست به همین ترتیب بنده و جناب آقاى دفترى دکتر متین بنا به تقاضاى آقایان رفتیم آنجا و بعد هم به تقاضاى وثیقى و آقاى شعاعى رفتیم در بانک رهنى و کمیسیون و جلسه کردیم و علوم شد این رقمى‌که حساب کردند و از این پول مى‌گیرند یک رقم واقعاً ظالمانه‌اى است اولاً 4 درصد اینها به عنوان ربح و منفعت مى‌گیرند درصد اضافه مى‌گیرند از مجموع قیمتى که براى خانه‌ها خودشان در نظر گرفته‌اند یک درصد هم اضافه مى‌کنند به عنوان مخارج نگهدارى حقیقتاً بر ما معلوم نشد که به چه مناسب مخارج نگهدارى خانه‌هایى که هنوز واگذار نشده این را بایستى عائله این بدبخت‌ها بپردازند همین طور قیمت زمین و خیابان و هر چیز را که نمى‌توانید تصور بفرمایید به پاى این بدبخت‌ها منظور شده است (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) و هیچ راهى هم نیست یا باید دست از زندگى بکشند و یا همان طورى که عرض کرده‌اند و خواهش کرده‌اند مجلس شوراى ملى به اینها اجازه بدهد بیایند در مجلس متحصن بشوند آقایان زودتر براى اینها باید فکرى بشود ما در اثر کمیسیونى که در حضور آقاى دکتر دفترى کردیم نظر این طور شد که بانک ملى از این منافعى که مى‌گیرد صرف‌نظر کند یا اصل این صدى چهار را تقلیل بدهد به یک درصد و آن یک درصدى هم که به عنوان نگهدارى از اینها مى‌گیرند از آن صرف‌نظر کنند به علاوه قیمت زمین و خیابان را هم بایستى شهردارى تقبل بکند و پاى اینها حساب نکند همان طور خانه‌هایى که در قسمت مغرب شهر تهران براى کارمندان از زمین‌هاى باغشاه تهیه شده آنها هم همین طور است قیمت عراضى در گران‌ترین موقع پاى آنها حساب کرده‌اند و اشخاص با خون دل یک خانه‌هایى آنجا ساخته‌اند و الان نمى‌توانند کارى بکنند و اقساط آنجا را بپردازند بنده خواهش مى‌کنم از آقایان وزرایى که در اینجا هستند یادداشت بفرمایید (چون حقیقت را باید گفت) از طرف شهردارى و آقاى نخست وزیر یک توضیحى براى رفاه حال آنها شده بیش‌تر توجه فرمایند که اشکال عمده آنها که قیمت عراضى آنها است که عرض کردم در گران‌ترین قیمت‌ها حساب شده و به هیچ‌وجه اینها قادر نیستند که این قیمت را بپردازند حالا که دولت تقسیم املاک را در نظر دارد براى این که مردم را صاحب زمین کند و در جاهاى دیگر دنیا براى کارگر به خصوص براى کارمندان دولت خانه‌هاى مجانى مى‌سازند اینها را هم بیایند براى اینها به قیمت عادلانه حساب بکنند (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) مطابق نرخ روز (صفایى - مطابق نرخ امروز) مطابق نرخ امروز به یک ترتیبى باشد که اینها بتوانند از عهده پرداخت آن بر آیند.

قاسم فولادوند - این عملى که شده نغض غرض است جناب آقاى رئیس مجلس باید دستور بفرمایند که به دولت نوشته بشود راجع به خانه این کارمندان یک تصمیم عاجلى بگیرند.

رئیس - شکایتى رسید که اقدام مى‌شود.

صالح - یک تلگرافى هم از تجار فرش کاشان رسیده است که امروز هم با آقاى وزیر اقتصاد ملى صحبت کردم در اثر آزادى صدور پشم یک اشکال فوق‌العاده‌اى براى صنعت قالى کاشان پیش آمده در حدود 40 درصد از دستگاه‌هاى آنجا دارد تعطیل مى‌شود (سالار بهزادى - کرمان بدتر است) براى این که قیمت پشم گران شده و دیگر نمى‌توانند از عهده بر آیند و 2 تلگراف که از فرماندار و خود تجار فرش رسیده بنده تقدیم مقام ریاست مى‌کنم و یک عریضه‌اى هم کارمندان شرکت فرش راجع به وضعیت خودشان نوشته‌اند و آن را هم تقدیم مقام ریاست مى‌کنم.‏

رئیس - آقاى ناظرزاده‏

ناظر‌زاده - کسانى که با تاریخ آشنایى دارند مى‌دانند که بر اروپا دوره‌اى تاریک و وحشت‌انگیز به نام قرون وسطى گذشته که از اواخر قرن چهارم میلادى 390 انقراض رم غربى تا اواسط قرن پانزدهم (1453 میلادى فتح قسطنطنیه) طول کشیده و در این مدت دراز ملل اروپایى در زیر سلطه جابر و قدرت کلیسا مصائبى دیده‌اند که هنوز هم ضرب‌المثل است.

درباره اوضاع و احوال سیاسى و اجتماعى کشورهاى اروپایى در این هزار سال گفتنى‌ها بسیار است آقا راجع به تمدن و فرهنگ قرون وسطى همه مى‌دانند که در این مدت علم و دانش محدود و در انحصار کشیشان و اهل کلیسا بود و این طبقه عقیده داشتند که باید عقل خادم ایمان و علوم منحصر به مقدمات لازم جهت آموختن تعالیم دینى باشد اگر کسى آزاد فکر مى‌کرد و یا در کشف حقایق به عقل متوسل مى‌شد و برخلاف رأى اهل کلیسا مى‌گفت و مى‌نوشت مورد خشم و قهر کشیشان قرار مى‌گرفت و از هیچ نوع آزار و شکنجه و قتل مصون نبود.

همین محدودیت فرهنگ و جهل عمومى باعث شده بود که امرا و متنفذین با مردم زحمتکش و ستمدیده به بدترین وجه رفتار مى‌کردند و آنها را در حکم غلامانى مى‌دانستند که بایستى مثل چهارپایان کار کنند و به بردگى خود مفتخر باشند.

مقدمات نجات ملل اروپایى از این وضع وقت‌انگیز هنگامى میسر شد که ترجمه علوم و فلسفه به وسیله مسلمین در اروپا رواج یافت و دانش و فرهنگ از انحصار کشیشان بیرون آمد و دانشگاه‌ها به روى دانشجویان گشوده شد و یا آزادى قلم و اختراع صنعت چاپ چشم و گوش مردم باز گشت و دیرى نگذشت که همان ملت‌هاى عقب‌مانده جاهل اروپایى پرچم‌دار دانش و تمدن جهان شدند.

اگر کسى تصور کند بدون بسط و ترویج فرهنگ و بالا بردن سطح فکر عمومى و بیدارى اکثریت مردم ایجاد یک جامعه مترقى و سعادتمند امکان‌پذیر است او را در اشتباه مى‌دانیم (صحیح است) هیچ کس منکر نیست باید هر چه زودتر فکرى براى رفاه طبقات بینوا کرد و مجلس مکلف و موظف است قوانینى به نفع اکثریت پریشان و درمانده مملکت وضع کند مردم نان و کار مى‌خواهند و در تأمین این دو چیز هر نوع تأخیر ممکن است موجب پشیمانى‌هاى بزرگ بشود (صحیح است)

از لحاظ عدالت اجتماعى باید معیشت قضات را تأمین کرد تا قاضى هنگام رأى دادن در فکر لباس کودک و کرایه خانه خود نباشد و در همین حال یک دادگاه مراقب و دلسوز و بی‌گذشت نیز لازم است که اگر قاضى از حدود حق و عدالت تجاوز کرد اغماض را جایز نشمرد (صحیح است)

اما همه اینها اصلاحات آنى و موقتى و حتى مى‌توان گفت سطحى است و اگر بخواهیم در جهان ملتى نیرومند و سرفراز و مؤثر باشیم باید تمام کوشش خود را به کار ببریم و به جهل و بى‌سوادى اکثریت مردم خاتمه داده شود ملت فهمیده و دانشمند را نه متجاوزین داخلى مى‌توانند مورد تعدى قرار دهند و نه دولت‌هاى خارجى اینها مطالبى است که همه مى‌دانند و با این حال جاى تعجب است که حتى سال‌ها پس از تصویب قانون تعلیمات عمومى ‌کسى در فکر اجراى آن نیست و چه بسا قانون‌هاى مضر تصویب نشده اجرا مى‌شود ولى بر فرض که قانون سودمندى که متضمن خیر و صلاح عامه است به تصویب برسد اجراى آن به قدرى به تعویق مى‌افتد که اصلاً فراموش مى‌شود.

بنده این عرایض را امروز به مناسبت مطرح بودن لایحه صدى هشتاد کمک معلمین ضرورى مى‌دانم و یقین دارم همه آقایان نمایندگان محترم که به اهمیت و اثر فرهنگ پى برده‌اند به طور کلى حامى و طرفدار و دوستدار طبقه ممتاز و برجسته معلم هستند و از هیچ نوع تجلیل و مساعدتى درباره آنها دریغ نخواهند فرمود آقایان آموزگاران و دبیرانى که در نقاط دور و نزدیک کشور یا فراهم نبودن وسایل زندگى مثل سربازان فداکارى که در جبهه براى عظمت و استقلال مملکت خود مى‌جنگند با جهل و بى‌سوادى مبارزه مى‌کنند زحمتشان مورد

+++

تقدیر و تحسین عموم آقایان نمایندگان مجلس و ملت ایران است این طبقه مؤثر و خدمتگزار نباید تصور کنند کسى متوجه ارزش وظیفه مقدس و دشوار آنها نیست بلکه یقین داشته باشند دیگر همه دانسته‌اند که معلم چه مقام ارجمندى دارد و تا چه حد درخور تکریم و تقدیر است.

به همین جهت بنده امروز با توجهى که آقایان نمایندگان محترم به تأمین آسایش معلمین دارند از وزارت فرهنگ انتظار و توقع دارم درباره تذکراتى که نسبت به بهبود وضع استخدامى و ترضیه خاطر آموزگاران و دبیران داده مى‌شود اقدام لازم معمول دارند زیرا جاى تردید نیست اگر معلم ناراضى و آزرده بخواهد انجام وظیفه کند نتیجه منظور از کار او حاصل نخواهد شد (صحیح است)

بنده یک دفعه دیگر هم در همین مجلس به عرض رسانده‌ام که طبیب معلم را باید راضى نگاه داشت تا ازروى دلسوزى مراقبت و خدمت کنند و اگر جز این باشد از کارشان به جاى سود زیان عاید خواهد شد (صحیح است)

بنابراین وظیفه وزارت فرهنگ است که به تقاضاهاى قانونى و صحیح آقایان آموزگاران و دبیران ترتیب اثر بدهد مثلاً طبق ماده 15 قانون تعلیمات اجبارى وزارت فرهنگ مطابق شرایط خاص بایستى آموزگاران و مدیران قراردادى را به عنوان کمک آموزگار استخدام کند و همچنین دبیران قراردادى را طبق شرایط دیگر به خدمت رسمى بپذیرد هنوز عده زیادى از معلمین که واجد شرایط بوده‌اند از این حق که شامل بسیارى شده محروم مانده‌اند و البته این تبعیض موجب عدم رضایت آنها شده ورفع آن به عهده وزارت فرهنگ است.

راجع به تبدیل رتبه‌هاى آموزگاران به دبیرى باید انصاف داد که تأخیر این اقدام ظلم فاحش درباره آموزگاران است زیرا وقتى یک آموزگار فارغ‌التحصیل دانش‌سراى مقدماتى مدت معینى که قانون پیش‌بینى کرده تدریس کرد وبعد دوره دانش‌سراى عالى را گذراند و مدرک تحصیلى یک دبیر را به دست آورد باید هم از عنوان دبیرى استفاده کند و هم از حقوق و مزایاى آن و با این حال معلوم نیست چرا این قانون که در کمیسیون فرهنگ هم تصویب شده هنوز از تصویب مجلس نگذشته است عده زیادى از آموزگارانى که واجد شرایط دبیرى هستند و باید پایه آنها از آموزگارى تبدیل به دبیرى شود در حال انتظار به سر می‌برند و بنده توجه مجلس را به این موضوع جلب می‌کنم و همین نظر باید درباره دبیرانى که واجد شرایط دانشیارى هستند نیز اجرا شود و البته خود دانشگاه در این مورد توجه خواهند کرد.

شاید آقایان نمایندگان محترم اطلاع داشته باشند که عده زیادى ازآقایان دبیران و مدیران دبیرستان‌ها اتحادیه‌هاى به نام جامعه لیسانسیه‌هاى دانش‌سرای عالى تشکیل داده‌اند که همیشه براى تأمین حقوق حقه دبیران سعى و کوشش دارد.

چند روز قبل قطعنامه‌اى از طرف جامعه مزبور منتشر شده که گویا براى اغلب اقایان یک نسخه از آن فرستاده‌اند چون مواد این قطعنامه به منظور رفاه حال طبقه معلم است بنده عرایض خود را با ذکر این خواسته‌هاى قانونى و مشروع معلمین خاتمه می‌دهم و از وزارت فرهنگ و همچنین وزارت دارایى و مخصوصاً مجلس شورای عالى تقاضا دارم براى قدردانى و رعایت به احترام به طبقه معلم از بذل توجه نسبت به آن دریغ ننمایند.

1 - اشل حقوق دبیران هم مثل آموزگاران بر اساس یک پنجم تغییر داده شود

2 - حق تأهل معلمین به طور کامل پرداخته شود

3 - هر سال عده‌اى از دبیران و آموزگاران مطابق تصویب‌نامه موجود با رعایت شرایط براى مطالعه و تکمیل معلومات به خارجه اعزام شوند

4 - در آیین‌نامه خدمات فنى دبیران اعم از دارندگان رتبه دبیرى یا ادارى تجدید نظر کنند.

5 - وزارت فرهنگ با وجود هنگفتى که به شرکت بیمه مى‌پردازد بیمارستانى فعلاً در تهران و بعد در شهرستانى که ممکن شود براى معالجه فرهنگیان بیمار تأسیس کند

6 - براى آموزگاران و دبیرانى که به شهرستان‌ها مى‌روند مزایاى بیش‌ترى قائل شوند

7 - با افتتاح مدارس جدید و ازدیاد دبیر حتى‌المقدور از تعداد گیج کننده دانش‌آموزان کلاس‌ها کاسته شود تا دبیر بهتر بتواند انجام وظیفه کند.

8 - براى بازنشستگى معلمین آیین‌نامه خاصى تنظیم شود

9 - تبدیل رتبه‌هاى آموزگارى به دبیرى و دبیرى به آن شیارى در صورت واجد شدن شرایط لازم به اخذ آخرین حقوق انجام گیرد

10 - در مورد ترمیم حقوق دبیران لیسانسیه که داراى رتبه‌هاى ادارى هستند اقدام شود که اگر لیسانسه‌هایى که تعهد خدمت در وزارت فرهنگ نکرده‌اند بخواهند به خدمت دبیرى با احتیاجى که به وجود آنها هست مشغول شوند حقوق آنها تفاوت با دبیران دیگر نداشته باشد.

به طوری که آقایان همکاران محترم ملاحظه مى‌فرمایند تقاضاهاى جامعه لیسانسیه‌هاى دانش‌سراى عالى همه صحیح و به خیر و صلاح فرهنگ است و به همین جهت بنده توجه وزارت فرهنگ و سایر مقامات مربوطه را نسبت به عملى شدن آن جلب مى‌کنم به شرط آن که آقایان دبیران هم براى جلب رضایت قریب به صدو پانزده نفر نمایندگان شهرستان‌ها که همه علاقمند پیشرفت فرهنگ حوزه و کالتى خود هستند از رفتن به خارج تهران مخصوصاً محله‌هاى دوردست خوددارى ننمایند (صحیح است احسنت)

3 - مذاکره و اخذ رأى نسبت به گزارش راجع به بهداشت شهرى و ارجاع به مجلس سنا

رئیس - وارد دستور مى‌شویم.

حائرى‌زاده - اجازه بدهید من دو کلمه طبق ماده 90 توضیح بدهم.

رئیس - یک رأى نهایى براى لایحه بهداشت شهرى مانده است اجازه بدهید تمام بشود بعد از رأى صحبت کنید.

حائرى‌زاده - عده براى رأى کافى نیست تا آن موقع که عده کافى شود بنده صحبت‌هایم تمام مى‌شود.

رئیس - اینجا یک توضیحى نسبت به تبصره باید داده شود همان طورى که اغلب در صورت مجلس اشباهاتى مى‌شود و اصلاح مى‌شود اینجا یک اشتباهى در اسامى حضار شده ولى عده رأى دهندگان صحیح است همان 48 نفر است که اعلام شد در جزء اسامى حضار اسم آقاى شوشترى را نوشته‌اند در صورتى که آقاى شوشترى غایب بودند و آقاى قراگوزلو که در جزو رأى دهندگان بود اسم‌شان اینجا نوشته نشده على ای حال مجموع عده حضار از 95 نفر تجاوز نمى‌کند و اگر تجاوز مى‌کرد در رأى خللى وارد مى‌شد ولى تجاوز نمى‌کند با این اصلاحاتى که گفته شد عده پایین مى‌آید حتى از 95 تا 94 مى‌رسد چون آقاى شوشترى نبوده اند و آقاى قراگوزلو هم به حساب نیامده‌اند با این وضع 93 نفر مى‌شود على ای حال اشتباهى که باعث نقص جریان رأى بشود نسبت و چنین چیزى مشاهده نمى‌شود.

نبوى - اجازه بفرمایید بنده تذکرى بدهم.‏

رئیس - بفرمایید.

نبوى - استدعا مى‌کنم به عرض بنده آقایان توجه بفرمایند در تدوین این قانون مثل این که اشتباهى شده مخصوصاً در پیشنهاد جناب آقاى معدل به صورتى تنظیم شده که بنده خیال مى‌کنم که خود ایشان هم این منظور را نداشته‌اند بنده آن پیشنهاد را قرائت مى‌کنم که هم خود ایشان و هم سایر آقایان توجه بفرمایند مفاد این پیشنهادى که ایشان داده‌اند این طور ازش بر مى‌آید که وزارت بهدارى مى‌تواند اشخاص را از یک ماه تا چقدر حبس کند و حال آن که حبس و صدور حکم بازداشت از خصائص دادگاه دادگسترى است (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) و جناب آقاى معدل هم منظورشان این نبوده بنده استدعا مى‌کنم که اصلاح بشود و به عبارتى در بیاید که این منظور حاصل بشود. بنده پیشنهاد آقاى معدل را مى‌خوانم در شهرهایى که آب آشامیدنى مردم لوله‌کشى نشده و تصفیه نگردیده وزارت بهدارى مکلف است که آب شهرنشینان را زیر نظر گرفته و متناسب با وضع آن شهر با نظر شهردارى آنها ترتیبى که تأمین وضع صحى مردم را بنماید بدهد و آیین‌نامه مخصوص با موافقت شهردارى تهیه و منتشر نمایند و متخلفین از این مقررات را از یک ماه الى 6 ماه حبس تأدیبى بتواند محکم نماید. این مقررات شامل اشخاصى که آب قنات مورد شرب مردم را آلوده مى‌کنند یا در حمل و نقل و فروش آب اقدام مى‌نمایند مى‌شود اولاً کلمه (بتواند) یک امر تخبیرى است یعنى اگر خواست مى‌کند و اگر نخواست نمى‌کند.

بعد هم طبق آیین‌نامه تعیین این مجازات‌ها را باید به دادگاه واگذار کنند این را استدعا مى‌کنم که طورى تصویب بفرمایید که این منظور تأمین شود که اگر قانون به این صورت بگذرد ناقص است

+++

رئیس - همین طور که در اینجا چاپ شده قصد ایشان این است که آیین‌نامه این کار را معین بکند نه وزارت بهدارى اینجا هم ذکر کرده است آیین‌نامه حالا با این تذکر این اصلاح مى‌شود که در آیین‌نامه براى متخلفین از آن مقررات از یک ماه الى شش ماه حبس تأدیبى طبق حکم دادگاه بتواند تعیین نماید رأى گرفته مى‌شود به مجموع لایحه آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) لایحه بهداشت تصویب شد براى مجلس سنا فرستاده مى‌شود.

وزیر بهدارى - اجازه بفرمایید دو کلمه عرض کنم

نصرتیان - پانزده جلسه این لایحه وقت مجلس را گرفت

رئیس – بفرمایید.

وزیر بهدارى - به قول بعضى از آقایان زحمت دادم انشاء‌الله حالا از شر ما راحت می‌شوید بنده از صمیم قلب تشکر می‌کنم. براى این که 9 جلسه است که وقت شریف آقایان راجع به این لایحه گرفته شد ولى یقین داشته باشید که این لایحه خدمتى است به جامعه و اگر بعضى از آقایان هم شکایت داشتند آن مربوط به طرز اجراى آن است و حق هم داشتند باید آن طورى باشد که مطلوب همه باشد بنده قول می‌دهم آیین‌نامه‌اى که تنظیم خواهد شد و با نظر مجلسین است در آن کاملاً نظر همه آقایان تأمین شود سعى می‌کنم در اجراى آن هم دقت بشود که مطابق میل آقایان رفتار بشود و خیلى از حسن ظن آقایان بنده تشکر می‌کنم و امیدوارم یک خدمتى بتوانم بکنم که بیش‌تر مورد توجه آقایان واقع بشویم، بنده ضمناً فراموش کردم عرض کنم گویا بنده نبودم آقاى اسلامى صحبت فرموده بودند راجع به آن تبصره خواستم حضورآقایان عرض کنم که آقایان دلگیر نباشند از این تبصره یقین داشته باشید که تبصره فقط به منظور انتظامات ادارى است که هیچ مربوط با مواد جزایى نیست مخصوصاً با چند نفر از حقوقدانان صحبت کردم اصولاً وقتى که گفته مى‌شود که امور ادارى انتظامى مطلب خیلى کوچک می‌شود بعضى‌ها گفتند اساساً هم اگر بود اهمیتى نداشت بنابراین مقصود این بود که امور انتظامى و ادارى را خود پزشکان توجه بکنند و الا در امور جزایى ما مطیع قانون و تحت نظر دادگسترى هستیم (احسنت)

4 - بیانات آقاى حائرى‌زاده طبق ماده 90 آیین‌نامه‏

رئیس - آقاى حائرى‌زاده‏

حائرى‌زاده - از فرمایشات جناب آقاى وزیر امور خارجه خیلى تعجب مى‌کنم، سؤال‌هایى از ایشان چندین ماه است شده است راجع به موضوع فلسطین، چین، فرمایشات ملوکانه و سایر قسمت‌ها که هیچ حاضر براى جواب نمى‌شوند و بعد تشریف مى‌آورند اینجا عبارتى که توهین‌آور نباشد نمى‌توانم پیدا بکنم، یک شخصى وسط معرکه بودن این که سؤالى شده باشد در اطراف آن بحثى شده باشد پیش خودشان یک فکرى مى‌کنند و بیانى می‌کنند، بنده در جلسه سابق عباراتى را که گفته‌ام اول قرائت مى‌کنم و بعد وارد فرمایشات ایشان مى‌شوم، عبارت من چند کلمه بیش‌تر نبود، راجع به انتظام من گفتم ما نباید دلخوش باشیم که آقاى انتظام نماینده ایران را دیگران براى منافع خود به ریاست انتخاب کردند عبارتى که بنده گفته‌ام این بوده است نماینده‌هاى ممالک مختلف به ایشان رأى دادند و ایشان را انتخاب کردند این عرض که بنده کردم مخالف حقیقت نبود آنها هم براى مضار خودشان انتظام را انتخاب نکردند براى منافع خودشان انتخاب کردند آن جمله‌اى که موهن بوده است که ایشان و ناطق قبل از ایشان راجع به عرایض بنده عصبانى بودند و فرمایشاتى کردند من نفهمیدم که چه بوده است بنده گفتم که انتظام را ماها انتخاب نکردیم نمایندگان کشورهاى دیگر او را انتخاب کردند البته براى منافع خودشان هم انتخاب کردند انتظام را براى مضار خودشان که انتخاب نکردند البته براى منافع خودشان انتخاب کردند (ابتهاج - حضرتعالى هم که نظر سویى ندارید) بنده نسبت به او چیزى نگفتم انتقاد من از عمل دولت است سیاست دولت را مى‌گویم براى ایران خطرناک است در بى‌طرفى ایران دولت باید کوشش کند دولت نباید مأموریتش ملعبه سیاست بعضى از دولت‌ها بشود، هندوستان تقریباً ده مقابل ما جمعیت دارد مملکت انگلستان خیلى مهمتر از مملکت ایران است اینها موقعیت سیاسى دنیا را مقتضى مى‌دانند به این که نباید دست و پنجه یا چین نرم کنند و آن را به رسمیت شناختند و ما نشناختیم من باز هم اعتراض ندارم، انگلستان شناخت هندوستان شناخت ما نشناختیم من هم اعتراضى ندارم که چرا نشناخته‌ایم من گفتم که متجاوز چرا شناختید بعد از آن که او را نشناختند، شما یک میهمان ناخوانده‌اى را که مى‌آید به مهمانى نمى‌پذیرید دیگر اعتراض چرا به او مى‌کنید؟

من به جناب وزیر امور خارجه گفتم که فلسطین را چند نفر یهودى سرگردان فرارى از دست هیتلر به آنجا آمده‌اند به کمک سیاست‌هازى ایجاد یک دسته‌اى کردند برخلاف مصالح شرق برخلاف دیانت اسلام برخلاف سیاست اقوام عرب به چه مناسبت نمى‌آیند جواب بدهند که چرا نماینده مى‌فرستند آن وقت براى یک چیز بی‌ربطى مى‌آیند اینجا نوحه‌سرازى می‌کنند من این مجامعى را که براى صلح تشکیل مى‌شود اعم از این که مردم نمایندگان‌شان گرد هم جمع شوند براى دفاع از صلح یا نماینده‌هاى دول گرد هم جمع بشوند براى دفاع از صلح خیلى مفید مى‌دانم و معتقد هستم که باید تأیید کرد کمک کرد در این حرفى نیست ولى همیشه به نام آزادى سلب آزادى شده است به نام صلح اعلان جنگ داده شده، ما نباید مملکت کوچک خودمان را در این موقعیت خطرناکى که دارد با این شعار ملى قدیم ما که فقط اصول بی‌طرفى بوده این را نباید فداى حرف‌هایى بکنیم که خداى نکرده براى آتیه ما خیلى خطرناک باشد من به اصول سیاست دولت اعتراض داشتم و مخالفت داشتم نه به آقاى انتظام. انتظام یک مأمورى است که دولت هر چه مأموریت به او مى‌دهد باید رفتار کند من مدافع حقوق ملت ایران هستم مدافع حقوق فلسطین و انگلیس و روس و آمریکا نیستم باید فقط خود را مدافع حقوق ملت ایران بدانم من مصلحت ایران مى‌دانم که خودش را وارد این دسته‌بندى‌ها نکند من مى‌گویم که ما همیشه و از قدیم بى‌طرف بوده‌ایم باید بعد هم بی‌طرف باشیم، یک رفتارى که مخالف بى‌طرفى است دولت‌هاى ما نمایندگان ما نباید بکنند اعتراض من به شخص انتظام نبوده است، او یک مأمورى است که از طرف دولت ایران است و لابد به او دستور داده شده است. اعتراض و انتقاد من از رفتار دولت است از آقایان اکثریت تقاضا کردم که به دولت تذکر بدهند که این کارها آتیه خطرناک دارد نکنید کارى که براى مملکت خطرناک باشد.

تیمور‌تاش - بنده اجازه مى‌خواهم

رئیس - موضوعى مطرح نیست ایشان طبق ماده 90 بیاناتى کردند

تیمور‌تاش - بنده هم نسبت به همین موضوع اجازه مى‌خواهم‏

5 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران‏

رئیس - چیزى مطرح نیست: یک لایحه‌اى است مربوط به هشتاد درصد حقوق معلمین مدتى است آمده و عده‌اى تقاضا کرده‌اند مطرح شود دو سال است مانده قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

امضا کنندگان زیر پیشنهاد مى‌نماییم گزارش کمیسیون بودجه دائر با اجازه پرداخت کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران با قید فوریت و فى‌المجلس مطرح گردد.

قاسم فولادوند. حاذقى. اردلان. ناصر ذوالفقارى. دکتر طبا. محمد ذوالفقارى. عزیز‌اعظم زنگنه. دکتر سید‌امامى. محمد‌على مسعودى. مجید موقر. صدرزاده. پالیزى. مهندس پناهى. دکتر محمد‌على هدایتى. دکتر کاسمى. صفوى. فریدونى. دکتر جلالى. دکتر نبوى. مخبر فرهمند. دکتر مجتهدى. معدل ثقت‌اسلامى.

رئیس - اولاً فوریت که تقاضا شده لازم نیست براى این که لایحه مالى است یک شورا است دیگر فوریت هم لازم ندارد چون لایحه به مجلس آمده و به کمیسیون هم رفته است و کمیسیون هم گزارش آن را داده است بنابراین باید در این بحث بشود و صحبت بشود (فرهودى - اجازه بفرمایید بنده پیشنهاد را امضا کردم توضیح بدهیم؟) بفرمایید از امضا کنندگان هستید.

فرهودى - خوشبختانه آقایان محترم به رفاه حال طبقه معلم توجه دارند به این طبقه متأسفانه در این چند سال اخیر ظلم شده است و آن این است که مطابق قانونى که از مجلس شوراى ملى گذشته قرار شد صدى هشتاد حقوق به همه کارمندان دولت به عنوان گرانى زندگى به مآخذ حقوق‌شان داده شود اما درباره عده‌اى از آموزگاران و دبیران این قانون اجرا نشد دلیلش هم این بود که در سال 1323

+++

اشل حقوق دبیران و آموزگاران تجدید شد یعنى اشل حقوق‌شان یک قدرى ترقى کرد و اعتبارى که آن سال دولت براى اضافه بودجه وزارت فرهنگ معین کرده بود از آن اعتبار فقط توانسته مابه‌التفاوت آن ترقى اشل را بدهد و در آن قانون قید شد چون صدى هشتاد و به یک عده‌اى داده شده بود و از آن سال تا به حال که چند سال مى‌گذرد و چندین بودجه تصویب شده است این ظلم مستمر به جاى خودش باقى بوده است این است که دولت خودش هم متوجه این کار شد و یک پیشنهادى به مجلس داد و مجلس هم قبول کرد و حالا ما تقاضا کردیم به این که این گزارش جزو دستور باشد و مطرح بشود فقط مطلبى که آقایان باید توجه بکنند این است که در این قانون نوشته شده است که از تاریخ تصویب این تفاوت حقوق دبیران و آموزگاران داده بشود البته هر قدر تأخیر کنیم در این تصویب یک ضرر جدیدى است که به این آقایان زده‌ایم بنابراین خواهش مى‌کنم آقایان توجه بفرمایید اگر هم پیشنهادى هست براى لوایح بعد بگذارید و این گزارش با یک رأى کلى تصویب بشود (صحیح است)

رئیس - آقاى کفیل وزارت دارایى بفرمایید.

کفیل وزارت دارایى - این لایحه بسیار لایحه لازمى است و باید خیلى زود تصویب شود و کمک به معلمین بشود (صحیح است) هیچ تردید ندارد ولى بنده مى‌خواستم استدعا بکنم که بگذارید بعد از لایحه دوازدهم که این لایحه جلو بیفتد و بعد از آن لایحه صدى هشتاد معلمین مطرح بشود.

رئیس - این یک ماده واحد بیش‌تر نیست مخالفى نیست که مطرح کنیم؟

جمعى از نمایندگان - رأى بگیرید

فرهودى - به خود لایحه رأى بگیرید

رئیس - اساساً چون پیشنهادى شده است که در دستور قرار بگیرد باید رأى گرفت، یک ماده واحده بیش‌تر نیست، قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگارانى که در دبستان‌ها و دبیرستان‌ها مشغول خدمت هستند و طبق تبصره یک ماده واحده مصوب نهم مهر ماه 1323 پرداخت نمى‌شود از تاریخ تصویب این قانون مانند سایر کارمندان دولت از اعتبار مخصوص کمک هزینه پرداخت نماید.

مخبر کمیسیون بودجه‏

دکتر کیان‏

دکتر معظمى - آقاى رئیس مخالفتى نیست رأى بگیرید.

رئیس - رأى گرفته مى‌شود براى قبول شدن این پیشنهاد که جزو دستور قرار گیرد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده قرائت شده است حالا یک موافق و یک مخالف باید صحبت کند، آقاى پیراسته به عنوان مخالف اسم‌نویسى کرده‌اند آنهایى که در برگ مربوطه اسم نوشته‌اند مقدم‌اند بفرمایید.

پیراسته - عرض کنم که علت مخالفت بنده با این لایحه کمک حقوق آموزگاران و دبیران این است که بنده فرهنگ فعلى را با این تشکیلات مفید به حال مملکت نمی‌دانم، بنده معتقدم که هر چه قدر پول در فرهنگ فعلى خرج بشود پولى است که در توى جوى آب مى‌رود (فرهودى - از پولى که در دادگسترى خرج مى‌شود مفیدتر است) اگر فرهنگ درست باشد دادگسترى درست مى‌شود (فرهودى - از پول دادگسترى بهتر است) هر قدر آقاى فرهودى براى فرهنگ خرج کنیم با این برنامه فعلى و از این بیوه زن‌هاى بدبخت و مردم گرسنه این مملکت پول بگیریم و به فرهنگ فعلى ایران پول بدهیم به نظر بنده مضر است (همهمه نمایندگان) (صدرزاده - فرهنگ خوب دادگسترى خوب به وجود مى‌آورد) (فرهودى - عیب است این حرف‌ها در مجلس گفته شود) (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس) بنده یقین دارم که اگر آقایان اجازه بدهید عرایضم تمام بشود خواهید دید که من با کمک به دبیر و آموزگار و فرهنگ موافقم حرف بنده این است که بایستى برنامه فرهنگ فعلى ما دستگاه کارمند‌سازى براى دولت است (صحیح است) منظور بنده هم این است متن هم موافق هستم بگذارید حرف من تمام بشود در این که مستحق‌ترین و زحمتکش‌ترین طبقات این مملکت آموزگار و دبیر است تردیدى نیست (صحیح است) منتها این آموزگار و دبیر را شما به کارى وا داشته‌اید که نه براى خودش مفید است نه براى بنده و نه براى فرهنگ، پس اگر بنا باشد ما با همین برنامه‌اى که هست که بنده قسمتى از آن را یادداشت کردم که اینجا به عرض آقایان می‌رسانم اداره بشود محققاً همه آقایان همه علاقه‌مندان به فرهنگ که بنده هم در جزو آن هستم از این وضع متأثرند آقایان هر روز مى‌آیند اینجا و مى‌گویند که دولت کارمند نمى‌خواهد حق هم این است که دولت بیش‌تر از این نمى‌تواند یک عده‌اى را جمع کند به نام کارمند، مسئله ازدیاد کارمندان و حقوق آنها یکى از مسائل روز است که مبتلا به ما شده ولى هیچ کس نمى‌گوید که چرا این طور شده است وقتى یک کسى برود 15 سال بهترین ایام عمر خود را تلف مى‌کند چى شما به او یاد مى‌دهید که بگویند کارمند دولت نشود شما این را براى این پرورش مى‌دهید که فقط کارمند دولت باشد جز یک مقدار تئورى و محفوظات چى در ظرف سال یادش داده‌اید بنده این را عرض مى‌کنم که اگر آقایان تعبیر به حس خودخواهى مى‌کنند ایرانی‌ها باهوش‌ترین محصلین در غالب ممالک دنیا هستند و غالب شاگرد اول‌ها در ممالک خارجه ایرانى‌ها هستند همین ایرانى که در مدرسه خارج پروفسور مى‌شود مهندس برق مى‌شود اینجا لیسانسیه تاریخ و ادبیات مى‌شود من نمى‌گویم که لیسانسیه تاریخ و ادبیات براى ایران لازم نیست من مى‌گویم که این لیسانسیه‌ها باید یک حدى داشته باشند من مى‌گویم که صد در صد به این طبقه دبیر و آموزگار زحمتکش که زحمتکش‌ترین طبقات مملکت است باید کمک بشود در این قسمت موافقم حالا یک قست از برنامه فرهنگ را یادداشت کردم براى آقایان مى‌خوانم آقایان فکر بکنید این برنامه براى مملکت ما مفید است یا نیست این برنامه فعلى ما آقا از برنامه سى سال پیش مملکت فرانسه اقتباس شده است این برنامه را چرا ما محکومیم قبول کنیم و این برنامه مستعمراتى است که بر ما تحمیل شده است بنده نمى‌دانم که به چه تعبیر کنم برنامه‌اى که فقط پول مى‌دهند استعداد مى‌گیرد وقت شاگردان را مى‌گیرد و اولیای اطفال با تحمل هزار گونه سختى بچه‌هاشان را به مدرسه مى‌فرستند بعد اینهایى که بنده مى‌خوانم در مدارس یادشان مى‌دهند، به طورى که آقایان محترم استحضار دارید در مدارس متوسطه ما سه شعبه ادبى- طبیعى- ریاضى است این شعب تابع دانشگاه ما هستند و بعد از این که این مدارس را تمام کردند می‌روند دانشگاه بنده فعلاً نمونه‌اى از دروس مهمه‌اى که در این سه شعبه تدریس مى‌شود یادداشت‌هایى کردم که به عرض آقایان مى‌رسانم که بدانید با برنامه فعلى هر قدر کمک بکنید فایده‌اى ندارد. بنده عین عبارت را مى‌خوانم از دروس شعبه ادبى عروض

فرهودى - خارج از موضوع است

رئیس - راجع به خود لایحه بفرمایید این از موضوع خارج است.

پیراسته - از موضوع خارج نیست تا این برنامه درست نشود هر چه بدهید فایده‌اى ندارد غرض بنده این است که با این برنامه فعلى شما مى‌خواهید به دبیران حقوق بدهید که بروند اینهایى که بنده مى‌خوانم تدریس کنند بنده مى‌گویم که حقوق بدهید بروند درسى بدهند که به درد بخورد و نتیجه‌اش عاید مملکت بشود بنده حقیقتى را یادداشت کردم که به طور خلاصه به عرض آقایان مى‌رسانم، عین عبارت درسى را نقل مى‌کنم از دروس شعبه ادبى - عروض، تسبیغ در لغت به معنى تمام کردن است و در اصطلاح زیاد کردن الفى است در آخر سبب خفیفى که در عروض و ضرب واقع شده باشد چنانچه در فعولن فعولان و در فاعلاتن فاعلاتان گویند، ایضاً از عروض بحر هزج مسدس اضرب مقبوض مکفوف مفعول مفاعلن مفاعیل از دروس طبیعى- قدیمى‌ترین اجداد اسب فنا کودوس به جثه گرگ و داراى دم‌دراز بوده و درائوسن اروپا و آمریکا مى‌زیسته است فرمول دندان‌هاى آن به قرار زیر بوده است سه سوم آب به اضافه چهار چهارم آهک به اضافه یک یکم (ن) به اضافه سه سوم (پ) آسیاهاى بزرگ از آسیاهاى کوچک کاملاً متمایز بوده این هم از درس ریاضى، تانژانت دو آ مساوى است با دو تانژانت آ تقسیم بر یک منهاى تانژانت دوى آ، سینوس دو آ مساوى است با دو سینوس آ کوسینوس آ این برنامه ما را به زوال خواهد برد به محصلین ما چیزهایى برایشان مفید است یاد نمى‌دهند در این صورت برنامه مملکت ما را به زوال خواهد برد، فرهنگ پایه تمام تشکیلات ما است.

بنده مخالفتم با این لایحه از این نظر است که به چند نفر بدبخت و بیچاره‌اى که زحمتکش‌ترین طبقات این مملکت است حقوق داده بشود این آموزگار و دبیر مسلم بدانید اگر کسى استحقاق کمک داشته باشد در مملکت آموزگار و دبیر است فقط بنده از موقعیت استفاده مى‌کنم و توجه آقایان محترم را به این نکته

+++

جلب مى‌کنم که اگر بخواهید مملکت داشته باشید یقین دارم که آقایان موافقید که وزارت فرهنگ برنامه علمى‌داشته باشد بچه‌اى که از مدرسه بیرون مى‌آید بداند که چه یاد گرفته آقایان همه اولاد دارید مى‌دانید که چى بهشون درس مى‌دهند مفید هست یا نیست؟ من نمى‌گویم که با شعبه ریاضى یا ادبى یا طبیعى مخالفم من مى‌گویم که این برنامه ناقص است کسى که مى‌رود در دبیرستان باید یک کور تکمیلى داشته باشد (دکتر مجتهدى- دو تانژانت مربوط به مثلثات است باید بداند) ریاضى یک دسته معین، ادبیات یک دسته معین نه این که تمام محصلین بیایند آنها را بخوانند پشت در اتاق امتحان هم اینها را فراموش بکنند و بروند پى کارشان و الّا بنده با کمک دبیران و آموزگاران مخالف نیستم و استدعا مى‌کنم موافقت بفرمایید، کمک بفرمایید یک طرحى تهیه بکنید دولت را مکلف بکنید خود آقاى وزیر فرهنگ استاد بزرگوار بنده هستند استدعا مى‌کنم که آقا این برنامه را عوض کنید خود فرهنگیان مى‌گویند که این برنامه زیان‌آور است خود فرهنگیان مى‌گویند که این برنامه مملکت را به نیستى مى‌کشاند.

بنده مخالفتى راجع به کمک به آموزگاران و دبیران ندارم بلکه نظر خود آنها را مى‌گویم غالب این فرهنگیان که علاقه‌مند به اصلاح فرهنگ هستند خودشان مى‌گویند این برنامه زیان‌آور است شما هم بیایید این برنامه را عوض کنید این عرض بنده است و عرض دیگرى ندارم.

رئیس - آقاى نورالدین امامى بفرمایید.

نورالدین امامى - به عقیده بنده اگر بخواهیم وزارت بهدارى و وزارت فرهنگ اصلاح شود، چند سال است من این فکر را دارم و جدیت هم مى‌کنم بلکه لباس عمل بهش بپوشانم و آن این است که این را به دست یک هیئت مدیره‌اى با یک مدت معینى سپرده بشود یعنى 5 نفر از کملین وزارت فرهنگ از دکترها از ریش‌سفید‌ها از آنهایى که شصت سال هفتاد سال در فرهنگ ایران خدمت کرده‌اند به اینها یک اختیارى داده بشود که دیگر این آقایان اجبار نداشته باشند به عرایض حق و ناحق بنده و امثال بنده توجه کنند. اینها سرشان را بیندازند پایین و یک برنامه منظمى براى فرهنگ بنویسند و این برنامه را اجرا کنند.

جناب آقاى پیراسته ضمن مخالفت خودشان با اساس این لایحه مخالفتى نکرده بلکه شدیداً هم موافقند و من عقیده ندارم یک فردى در مملکت پیدا بشود که در مورد کمک به دبیر و آموزگار مضایقه داشته باشد (صحیح است) اگر بخواهیم مملکت ایران حقیقتاً مملکت بشود یعنى روى اصول دموکراسى اداره بشود فرهنگ، باز فرهنگ، باز فرهنگ (صحیح است)

(یکى از نمایندگان - با پایه صحیح) ولى جناب آقاى پیراسته برنامه مربوط به آموزگار و دبیر نیست بنده هم تصدیق مى‌کنم و تصور مى‌کنم که تمام نمایندگان محترم تصدیق دارند که در برنامه فعلى بایستى خیلى اصلاحات بشود خیلى سطح اطلاعات اطفال فعلى ما از سطح اطلاعات اطفالى که در سال‌هاى قبل از دبستان‌ها با دبیرستان‌ها بیرون مى‌آمدند کم‌تر شده است، خیلى کم‌تر شده است (صحیح است) حالا به جهات سیاسى یا جهات دیگرى به این صورت درآمده کارى ندارم ولى آموزگار و دبیر اینجا تقصیرى ندارد. به دست او هر برنامه‌اى بدهند او آن را اجرا مى‌کند این است که بنده استدعا مى‌کنم از پیشگاه آقایان محترم که دیگر در اطراف این موضوع کم‌تر بحث بشود که این لایحه زودتر تصویب بشود تا در نتیجه قدم بزرگ‌ترى براى خدمت به فرهنگ که در نتیجه خدمت به کشور که اعتلا ایران است برداریم. (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

دکتر زنگنه- (وزیر فرهنگ) - عرض کنم به طورى که ملاحظه مى‌شود این لایحه احتیاج به دفاع ندارد براى این که مى‌بینم هر کدام از آقایان علاقه و حرارت‌شان خیلى بیشتر از وزارت فرهنگ است بنابراین بنده اینجا آمدم که به نام معلمین و آموزگاران و دبیران از این توجه و لطف آقایان تشکر کنم و ضمناً همان طور که ملاحظه شد آقاى پیراسته نماینده محترم با اصل موضوع مخالفتى نداشته و راجع به برنامه هم بنده بهشان اطمینان مى‌دهم به شوراى عالى فرهنگ در وزارت فرهنگ غریب دو سال است مشغول این کار است برنامه‌هایى تهیه مى‌کنند که در عین حال اینک قسمت‌هاى علمى و ادبى را تکمیل مى‌کنند و بهتر می‌کنند مدارس در رشته‌هاى حرفه‌اى و فنى و کشاورزى تأسیس مى‌کنند که جبران آن نواقص بشود البته هر کدام از این دروس به جاى خودش لازم است همین مطالبى که فرمودید یک نفر ادیب همه را باید بداند (پیراسته - ما چقدر ادیب مى‌خواهیم؟) موضوع همین است که تمام مردم ایران لازم نیست ادیب بشوند یک عده باید ادیب بشوند یک عده باید مهندس بشوند یک عده هم کارهاى فلاحتى بکنند برنامه را باید براى این کار تهیه کرد بنده دیگر عرضى ندارم از آقایان محترم تشکر مى‌کنم.‏

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسید که قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات مى‌کنم محمد‌على مسعودى‏

صدرزاده - و در همین زمینه آقاى دکتر معظمى هم پیشنهاد کرده‌اند

کشاورز‌ صدر - بنده قبلاً پیشنهاد داده بودم

رئیس - چرا اینقدر شلوغ مى‌کنید. اینجا منشى‌ها نمره‌گذارى مى‌کنند.

کشاورز ‌صدر - مگر من پیشنهادم را به خود آقا ندادم؟

رئیس - دادم به منشى‌ها اینجا قبل از شما هم پیشنهاد داده‌اند.

صدرزاده- آقاى دکتر معظمى قبل از جناب عالى پیشنهاد داده‌اند.

کشاورز‌صدر - (خطاب به آقاى رئیس) من دست خودتان دادم مقام ریاست این جورى منصف است‏.

اسلامى - اولین پیشنهاد پیشنهاد بنده بود.

صدرزاده - پیشنهاد شما راجع به اصل ماده واحده بود.

کشاورز‌ صدر - آقاى مسعودى صحبت کنید ما نمى‌خواهیم، گذشتیم

رئیس - شما مخالفت بکنید.

محمد‌على مسعودى - اصلاً این موضوعى نسبت بنده از این لحاظ پیشنهاد کردم که مذاکرات طولانى نشود بنده وقتم را مى‌دهم به آقاى دکتر معظمى‌که ایشان صحبت کنند. تاج گلى که به سر کسى نمى‌زنند بنده خواستم عرض کنم شب عید است این یک عیدى است که به دبیران و آموزگاران داده مى‌شود (صحیح است) نوبت خودم را دادم به آقاى دکتر معظمى‏

رئیس - پیشنهاد را که نمى‌شود به دیگرى واگذار کرد توضیحات را هم که دادید آقاى اسلامى مخالفید؟ بفرمایید.

اسلامى - بنده خودم پیشنهاد کفایت مذاکرات کردم علت مخالفتم براى بیان این مطالب است که البته پیشنهاد کفایت مذاکرات مال بنده یا مال دیگرى مقدم باشد خلعت نمى‌دهند ولى با این اصلى که در مجلس هست و با کمال احترامى ‌که به آقایان منشى‌ها دارم و دوستان عزیز ما هستند هر کس پیشنهاد او فوراً عرض مى‌کنند بنده اولین پیشنهاد کفایات مذاکرات را دادم، اولین پیشنهاد مال بنده بود بنده حالا مخالفتم را پس مى‌گیرم ولى این اصل نباید باقى بماند.

صدرزاده - پیشنهاد جناب عالى که در اصل مطلب دادید اول اینها را آقاى نقیب نمره مى‌گذارند می‌دهند به ما، براى ما چه فرق مى‌کند پیشنهاد شما یا دیگرى ‏

رئیس - رأى گرفته مى‌شود پیشنهاد کفایت مذاکرات، آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. چند تا پیشنهاد رسیده که قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى اسلامى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم شرح زیر به عنوان تبصره ضمیمه لایحه کمک معلمین گردد عباس اسلامى معلمینى که به امور غیر تدریس اشتغال دارند در صورت تماس به تدریس وزارت فرهنگ مکلف است به آنها شغل تدریس واگذار نماید.

رئیس - آقاى اسلامى بفرمایید

صدرزاده - آقاى اسلامى ملاحظه کردید؟ پیشنهاد شما اول است، پس بگیرید.

اسلامى - بنده توهین نکردم ولى عرض کردم آقایان منشى‌ها رفقاى عزیز ما هستند با این حال اگر مى‌فرمایید بنده معذرت مى‌خواهم. عرض مى‌کنم توجه بفرمایید این پیشنهادى که بنده کردم پیشنهادى است که خود آقایان معلمین هم انتظار دارند حالا که آقایان کمکى مى‌فرمایید به جامعه معلمین این را هم مورد توجه قرار بدهند آقاى وزیر فرهنگ هم با این پیشنهاد موافقند بنده پیشنهاد کردم یک عده از معلمین هستند که کار غیر فنى مى‌کنند یعنى تدریس نمى‌کنند یا در وزارتخانه یا در ادارات مشغول خدمت ادارى هستند اینها مشغول این اضافات نمى‌شوند اگر خودشان خواستند بیایند

+++

کار تدریس قبول بکنند وزارت فرهنک مکلف باشد فوراً به آنها کار تدریس بدهد که مشغول بشوند ما اینجا این را آزاد گذاشته‌ایم گفته‌ایم که اگر تمایل داشته باشند که بروند تدریس بکنند ولى در صورتى که خودشان میل داشته باشند براى تدریس وزارت فرهنگ مکلف باشد که به اینها کار آموزگارى یا دبیرى بدهد که اینها هم مشغول این اضافات بشوند این پیشنهاد بنده بود است استدعا می‌کنم آقایان هم تصویب بفرمایند براى این که این پیشنهاد منظور نظر عده زیادى از آقایان معلمین است (صحیح است)

رئیس - آقاى رئیس فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ - عرض کنم نظر وزارت فرهنگ همیشه این بوده است که اشخاصى که رتبه آموزگارى یا دبیرى دارند واقعاً مشغول کار آموزگارى یا دبیرى بشوند (بعضى از نمایندگان - ما نمى‌شنویم) عرض کنم وزارت فرهنگ همیشه مایل است و کوشش کرده است که اشخاصى که رتبه دبیرى یا آموزگارى دارند مشغول کار دبیرى و آموزگارى بشوند و بنده همیشه مطلبى که در وزارت فرهنگ تکرار کرده‌ام اینجا هم تکرار مى‌کنم که وزارت فرهنگ، دستگاهش، مدیر کلش، وزیرش تمام براى خدمت به مدارس است (صحیح است) و الّا هیچ احترامى مقامى ندارد که مدرسه‌اى وجود نداشته باشد و یک کسى وزیرش باشد بنابراین نظر نماینده محترم تأمین است و البته هر کدام از آقایان بخواهند کار تدریس بکنند مى‌توانند بیایند و حتى وسایل بر می‌انگیزیم کسى که آماده و تربیت شده است براى دبیرى و آموزگارى نرود پشت میز بنشیند و وقتش تلف نشود بنابراین به نظر بنده احتیاجى به ذکر ندارد و تأمین مى‌کنم نظر جناب عالى را

رئیس - آقاى نبوى بفرمایید.

نبوى - این پیشنهاد آقاى اسلامى تأمین است در قوانینى که فعلاً براى استخدام معلم هست تصریح شده است که کسانى که داراى رتبه آموزگارى و دبیرى هستند تا چند سال در درجه اول حتماً باید آموزگار و دبیر باشند و تا چند سال نمى‌توانند کار ادارى انجام دهند الآن اگر کسى حاضر بشود که شغل ادارى را کنار بگذارد و کار دبیرى و آموزگارى بکند وزارت فرهنگ از خدا مى‌خواهد بنده الآن عده زیادى از اشخاص را مى‌شناسم که وزارت فرهنگ تعقیب دارد که به آنها کار تدریس بدهد و آنها حاضر نمى‌شوند این نظر حضرتعالى کاملاً در قوانین فعلى تأمین است در این قانون هم این منظور تأمین است بنابراین این پیشنهاد براى مقصودى که حاصل است استدعا مى‌کنیم پس بگیرید همین طورى که جناب آقاى وزیر فرهنگ فرمودند نظرتان تأمین است‏.

اسلامى - چون آقاى وزیر فرهنگ فرمودند که این نظر تأمین است پس مى‌گیرم.‏

رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى دکتر کاسمى به شرح زیر قرائت شد)

ماده زیر را پیشنهاد مى‌کنم وزارت فرهنگ مکلف است که در ظرف 6 ماه در حقوق فعلى آموزگاران و دبیران تجدید نظر کرده و با تناسب کار و وظیفه‌اى که بر عهده دارند و حقوق متناسبى براى آنان منظور و به مجلس شوراى ملى پیشنهاد نماید دکتر کاسمى‏

رئیس - این پیشنهاد در این لایحه وارد نیست که بتوانیم رأى بگیریم این را ممکن است خود آقاى وزیر فرهنگ قبول بفرمایند. پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى صفوى به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى- پیشنهاد مى‌کنم در ماده واحده بعد از جمله (حقوق دبیران و آموزگارانى که در دبستان‌ها و دبیرستان‌ها) علاوه شود اعم از دبیران و آموزگاران تهران و شهرستان‌ها صفوى.

رئیس - آقاى صفوى بفرمایید ولى طبیعى است که باید این طور باشد فرقى نیست‏.

صفوى - البته آقایان محترم توجه فرموده‌اند در حال حاضر و حقوق آن آموزگارانى که در تهران هستند با حقوق آموزگارانى که در شهرستان هستند متفاوت است ولى این فلسفه که گفته مى‌شود هر کس به بخارى نزدیک‌تر است زودتر گرم مى‌شود آقایانى که در تهران هستند استفاده مى‌کنند ولى به شهرستان‌ها هنوز نداده‌اند مثل این که کمک اولاد به معلمین در شهرستان‌ها نمى‌دهند آقایان همه نمایندگان شهرستان‌ها هستید و اطلاع دارید بنده پیشنهاد کردم علاوه کنند (اعم از تهران و شهرستان‌ها) که کسانى هم که در شهرستان‌ها هستند مشمول بشوند (صحیح است)

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ - این متن ماده به عنوان مطلق آموزگار و دبیر است بنابراین مسلماً هیچ منظورى نیست که به تهران داده شود و به جاهاى دیگر داده نشود و راجع به این قسمت کمک تأهل که فرمودند کمک تأهل یکى از کمک‌هاى بسیار مفید و لازم است و همین طور سایر کمک‌هایى که به معلمین مى‌شود. در دو سال پیش مقدارى اعتبار بود در بودجه داده شد (دکتر مجتهدى - بعضى جاها ندادند) اجازه بفرمایید صحبت تهران و شهرستان نبود چون اعتبار کم بود بنده وقتى که خودم در خدمت وزارت فرهنگ بودم گفتیم که از رتبه‌هاى پایین بگیریم برویم بالا بنابراین به رتبه‌هاى یک و دو و سه البته به آنهایى که احتیاج بیش‌ترى داشتند داده شد چه در تهران و چه در شهرستان‌ها اشخاصى که رتبه‌هاى بالاتر داشته‌اند بهشان نرسیده است بنابراین این موکول است به این که در کمیسیون بودجه و در مجلس شوراى ملى اقدام بفرمایید موافقت بفرمایید به آنها هم پرداخت بشود بنابراین گمان مى‌کنم به این توضیح جناب آقاى صفوى موافقت بفرمایید و پیشنهادشان را پس بگیرند (صفوى - اگر عمل مى‌کنید پیشنهاد را قبول بفرمایید) عرض کردم طبیعى است اگر این طور باشد هر قانونى که مى‌گذرد باید قید بشود اعم از تهران و ولایات (صفوى- براى همین است که تبعیض مى‌شود) و حال آن که این طور نیست.

رئیس - آقاى نورالدین امامى بفرمایید،

نورالدین امامى - جناب آقاى صفوى استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید علت مخالفت بنده با پیشنهاد آقا یک چیز است و آن این است که تهران و شهرستان با هم یک جا مرقوم فرمودید همان طورى که آقایان فرمودند و اطلاع دارند عیب کار تهران این است که حقوقى که در تهران داده مى‌شود بهتر و بیش‌تر و چرب‌تر از ولایات است و روى همین اصل است که یک دبیر، یک آموزگار حاضر نیست به خارج از تهران برود (صحیح است) به شهادت جناب آقاى وزیر فرهنگ سه تا وزیر فرهنگ توى این مملکت عوض کردیم ولى سه تا دبیر به خوى نتوانستیم بفرستیم (صحیح است) بنده راجع به حوزه انتخابیه خودم عرض نمى‌کنم صداى آقایان همه راجع به حوزه انتخابیه خودشان بلند است اینک آقا پیشنهاد بفرمایید که اول کمک و مزایاى شهرستانی‌ها مقدم باشد بر کمک و مزایاى تهران مجلس شوراى ملى افتخار مى‌کند و همه متفقاً رأى خواهند داد که اول بایستى به شهرستان‌ها و ولایات بدهند که آنها بدانند یک مزایاى بهتر و چرب‌تر از تهران مى‌گیرند که بروند به شهرستان‌ها بعد اگر چیزى باقى ماند به تهران بدهند.

صفوى - پیشنهادم را که اصلاح مى‌کنم که شهرستان‌ها مقدم باشد

رئیس - مقدم تبریز است باید آقاى وزیر فرهنگ همه جا را قبول بکنند که بدهند

(پیشنهاد آقاى صفوى به شرح زیر اصلاح و قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم در پرداخت این کمک شهرستان‌ها مقدم باشند.

رئیس - آن را پس گرفتید این را جایش دارید؟

صفوى - بله

وزیر فرهنگ - بنده هم موافقت مى‌کنم عمل را از آنجا شروع کنیم

گنجه - بنده مخالفم

رئیس - آقاى گنجه‌اى بفرمایید.

گنجه‌اى - بنده مقصودم از مخالفت با پیشنهاد آقاى صفوى قرائت یک تلگرافى بود که تمام مطالبى که اینجا صحبت شد همه جا را روشن خواهد کرد این تلگراف به عنوان بنده و یکى دو نفر دیگر از آقایان است. تلگراف این است.

« اکنون که پنج ماه است از سال تحصیلى مى‌گذرد دانشجویان دانش‌سراى عالى تبریز از هیچ گونه مزایاى استحقاقى خود برخوردار نشده‌اند و در اثر اقداماتى که در مجلس سنا از طرف سناتور‌هاى محترم به عمل آمده به دانشجویان دانش‌سراى عالى تهران مزایاى بیش‌ترى قائل شده‌اند به این وسیله عرایض خود را توسط آن جنابان به سمع نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى رسانیده و تقاضاى عطف توجه به وضع دانشجویان دانش‌سراى عالى تبریز را نیز خواهانیم از طرف دانشجویان دانش‌سراى عالى تبریز

+++

اسکندانیان کاشفى و چند نفر دیگر این مطالبى یک جورى است که همیشه خاصه خرجى شده است مثل این است که باید یک قوانینى براى تهران وضع کند و یک قوانینى براى شهرستان‌ها و الا هر چه در اینجا براى مؤسسات فرهنگى و بهداشتى قائل بشویم در ولایات به هیچ‌وجه اثرى نیست (بهادرى - عمل شده است) این را هم که آقا مى‌فرمایید عمل شده است این تلگراف تازه است این تلگراف امروز است (بهادرى - بنده یک مراسله‌اى داشتم) بنابراین تمنا مى‌کنم در این قسمت توجه بفرمایید پیشنهاد آقاى صفوى هم اشکالى ندارد.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ - عرض کنم دانش‌سراى تبریز البته تازه تأسیس شده و تمام تشکیلات دانش‌سراى تهران را ندارد دانشکده ادبیات است و آنها بایستى دروس تعلیم و تربیت را بخوانند که مشمول این مقررات بشوند اینها تازه امسال وارد این مرحله شده‌اند و خیلى دیر نشده است و طبیعى است که نسبت به آنها تبعیض نشده است بنده همین چند روز که آمدم به محض این که بنده آمدم اعتبار پیش‌بینى نشده بود یک اصلاح بودجه‌اى تهیه کردیم و به کمیسیون بودجه فرستادیم که به آنها هم مثل سایر محصلین دانش‌سرا‌ها مزایا داده بشود بنابراین نظر جناب عالى تأمین است (صفوى - راجع به پیشنهاد بنده چه مى‌فرمایید؟) عرض کنم اگر نظر دارید که تصویب بشود بنده مانع نمى‌بینم ولى عرض کردم عمل را ما همین طور خواهیم کرد که وقتى اعتبار پیدا شد اول از شهرستان‌ها شروع کنیم بعد به تهران (احسنت)

رئیس - قبل از این که رأى بگیریم مى‌خواستم عرض کنم که فردا را آقایان قرار داده بودند براى سؤالات اگر موافقید که فردا مجلس بشود بنویسیم به آقایان وزرایى که باید جواب به سؤالات بدهند در مجلس حاضر شوند، (دکتر طبا - سه‌شنبه به جاى قبل از دستور) یک ترتیب دیگرى هم مى‌شود معین کرد اصولاً عوض نطق قبل از دستور یک جلسه را براى سؤالات اختصاص داده شود دو جلسه هم براى کارها و نطق قبل از دستور هم نباشد دو جلسه از اول وقت مشغول کار بشویم یک جلسه هم اختصاص داشته باشد به سؤالات یعنى جلسه روزهاى سه‌شنبه براى سؤال جلسه‌هاى یکشنبه و پنجشنبه بدون نطق قبل از دستور مجلس کار بکند خواهش مى‌کنم آقایان بیرون تشریف نبرند که این لایحه که همه علاقه‌مند هستید امروز تمام بشود. رأى گرفته مى‌شود به پیشنهاد آقاى صفوى که اصلاح کردند آقاى وزیر فرهنگ هم قبول کردند آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر قیام کردند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى دکتر جلالى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم کمک حقوق دبیران و آموزگاران شامل دبیران و آموزگاران پیمانى نیز باشد.

دکتر جلالى‏

رئیس - آقاى دکتر جلالى بفرمایید.

دکتر جلالى - عرض کنم پیشنهاد من این بود در لایحه چیزى که به موجب این پیشنهاد باشد نبود بنده براى این که توضیح بیشترى لازم است داده شود عرض مى‌کنم بعضى از این دبیران و آموزگاران پیمانى هستند کارمندان پیمانى دولت روى یک قائده‌اى کمک مى‌گیرند بنده خواستم توضیح داده شود که به این آموزگاران و دبیران پیمانى هم مثل کارمندان پیمانى دولت که مزایایى مى‌گیرند به آنها هم داده مى‌شود یا خیر؟ چنانچه این را جناب آقاى وزیر فرهنگ و مخبر کمیسیون توضیح بدهند و قبول بفرمایند بنده ممکن است پیشنهادم را پس بگیرم. توجه بفرمایید آیا کارمندان پیمانى دولت مزایایى مى‌گیرند یا نمى‌گیرند؟ (کفیل وزارت دارایى - نخیر حقوق آنها مقطوع است به پیمانى که دارند) کسانى هستند وقتى که قانون کمک در سال 20 و 21 تهیه شد یک عده‌اى کارمند پیمانى بودند و آنها را ظاهراً 40 درصد، یا چند درصد دارند (کفیل وزارت دارایى - فعلاً حقوق پیمانى مقطوع است به همان پیمان) اما رتبه گرفتن آنها (کفیل وزارت دارایى - رتبه گرفتند تمام شد، اگر امروز پیمانى است مقطوع است به پیمانى که بسته‌اند) عده‌اى از این کسانى هستند که قبل از پیدا شدن این کمک و مزایا پیمانى بوده‌اند اگر باید به آنها رتبه بدهند چرا نمى‌دهند و یا اینها را مشمول این قانون بفرمایید.

رئیس - آقاى دکتر کیان (مخبر کمیسیون بودجه) بفرمایید.

دکتر کیان - بایستى توجه به این نکته داشت که بعد از مقرراتى که سبب شد قسمت اعظم پیمانى‌ها تبدیل به رتبه‌دار شدند آنهایى که سوابق داشتند و مشمول بودند استفاده کردند و از مزایایش هم استفاده مى‌کنند ممکن است اشخاص استثنایى باشند که بعد از آن تاریخ به واسطه این حائز شرایط لازم براى استخدام رسمى‌ شدن نبودند یا رسمى نبودند یا تصدیق نداشتند و بر طبق یک احتیاجات خاص وزارت فرهنگ استخدام شده باشند البته نسبت به اینها انصاف نیست که آنها را درست در عرض اشخاصى بگذاریم که داراى این مزایا هستند (دکتر جلالى - مدتى است که مشغول هستند) اگر توانسته‌اند از مقررات مربوط به تبدیل پیمان‌ها به رسمى استفاده کنند که رتبه‌دار شده‌اند و اگر نشده‌اند به دلایل خاصه‌ای است و دلایلى در پرونده‌شان است به این جهت حقوق پیمانى‌ها مطابق قرارداد معین شده است و طبق قرارداد مقطوعاً پرداخت مى‌شود یعنى ممکن است بعضى از اینها حقوق‌شان بیش از آن میزان باشد که اگر رتبه‌دار مى‌شدند بهشان داده مى‌شد یعنى بیش از آن میزان دریافت مى‌کنند على ای حال میزان حقوق مقطوعى که طبق پیمان مقرر شده است بیش از آن نمى‌شود پرداخت کرد و به این جهت این پیشنهاد قابل قبول نیست و اگر هم غیر از این باشد چون پیشنهاد خرج است از طرف نماینده مجلس نبایستى داده شود.

صفایى - یک قانونى که مى‌گذرد براى همه باید یکسان باشد.

رئیس - پیشنهاد خرج را در صورتی که دولت قبول نکند نمى‌شود رأى گرفت پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم به دبیران و آموزگارانى که در شهرستان‌ها و ولایات بد آب و هوا دور از مرکز مأموریت پیدا مى‌کنند حقوق و مزایاى دیگرى داده شود تا حاضر جهت رفتن ولایات بشود قاسم فولادوند

رئیس - این پیشنهاد هم قابل رأى نیست و نمى‌شود رأى گرفت خیلى از پیشنهاد‌ها هست که پیشنهاد خرج است و هیچ قسم نمى‌شود رأى گرفت پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود هر یک از کارمندان ادارى وزارت فرهنگ که طبق تشخیص شوراى عالى فرهنگ واجد شرایط قبول خدمت آموزگارى و دبیرى باشد مادام که عملاً به انجام وظایف آموزگارى و دبیرى اشتغال ورزند از مقررات مصرحه در ماده واحده استفاده خواهند نمود.

عرب‌شیبانى‏

رئیس - آقاى عرب‌شیبانى‏

عرب‌شیبانى - بنده پیشنهادم یک قسمتش شبیه به پیشنهاد آقاى اسلامى بود که آقاى وزیر فرهنگ قبول فرمودند منتها در اینجا به احتمال این که بى‌جهت از این امتیاز مالى استفاده بکنند و احیاناً این کار را نکنند بنده در اینجا این پیش‌بینى را کردم که مادام که به شغل دبیرى و آموزگارى اشتغال دارند داده شود اگر آقاى وزیر فرهنگ این موضوع را تأمین مى‌دانند و جارى است در وزارت فرهنگ من پیشنهادم را پس مى‌گیرم و الّا به دلیلى که عرض کردم این پیشنهاد را دادم:

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ - عرض کنم نظر آقاى نماینده محترم تأمین شده است به جهت این که نوشته شده است در دبستان‌ها و دبیرستان‌ها مشغول خدمت هستند بنابراین تأمین است‏.

عرب‌شیبانى - چون تأمین است پس مى‌گیرم

رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم دبیرانى که مأمور شهرستان‌ها مى‌شوند اگر از رفتن به شهرستان‌هایى که مأمور مى‌شوند استنکاف نمایند از این صدى هشتاد محروم خواهند ماند.

حاذقى‏

رئیس - آقاى حاذقى‏

حاذقى - آقاى نمایندگان محترم همیشه واقف هستند به این که اکثراً از طرف وزارت فرهنگ آقایان دبیران و آموزگارانى براى شهرستان‌ها انتخاب مى‌کنند و همین طور ماه اول که ماه مهر است طفره مى‌روند و بعد هم آبان و آذر و دى همین طور مى‌مانند در تهران تشبث مى‌کنند و به محل مأموریت خودشان نمى‌روند و همآن طورى که همکار محترم آقاى نورالدین امامى فرمودند شهر خوى و یا جهرم الآن سه سال است که برایش دبیر معین مى‌کنند حکم مى‌دهند ولى آقایانى که مأمور مى‌شوند خوددارى از رفتن به محل مأموریت‌شان مى‌کنند و در نتیجه مدارس ولایات بدون معلم مى‌ماند شاگردان

+++

درس نمى‌خوانند مردم هم شاکى هستند و در تهران هم این قدر پست نیست که به داوطلبین داده بشود الآن صدها نفر داوطلب هستند در تهران که محلى است ولى ده نفر براى رفتن به ولایات آماده هستند و چون شهرستان‌ها و تهران از نظر قانون اساسى در عرض هم هستند و مردم مملکت ولو ساکنین اقصى نقاط کشور از حیث حقوق اجتماعى مثل ساکنین تهران هستند ما باید کارى بکنیم که حقوق مردم شهرستان‌ها هم تأمین بشود بنابراین من خودم با این که نفر دوم امضا کننده این طرح هستم و به طبقه معلمین هم کمال ارادت را دارم و همیشه در کمیسیون فرهنگ و در مجلس طرفدار افزایش حقوق آنها بوده‌ام و آقاى دکتر هم شاهد هستند ولى چون این مسئله مسئله اساسى است پیشنهاد کردم که هر معلمى‌که مأمور شد به هر ولایتى برود باید برود و اگر نرفت و خواست تهران بماند آن وقت از دریافت این فوق‌العاده مخصوصاً محروم خواهد بود پس بنابراین این یک آوانتاژى است که به او داده مى‌شود که مدارس ولایات بى‌دبیر نماند مخصوصاً به همان شهرستانى که معین شده است باید برود این را اصلاح بفرمایید.

اردلان - بسیار پیشنهاد خوبى است‏.

رئیس - آقاى دکتر معظمى.‏

دکتر معظمى - عرض کنم بنده مخالفتم با این پیشنهاد آقاى حاذقى از دو جهت است، جهت حقیقى آن این است که یک مطالبى مى‌خواستم عرض کنم پى بهانه مى‌گشتم که این مطالب را به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم و قسمت دوم راجع بود به پیشنهاد آقاى حاذقى که بعد اظهار نظر خواهم کرد آقاى پیراسته راجع به برنامه فرهنگ صحبتى فرمودند که جوابى داده نشد و لازم بود که این قسمت جواب داده شود فرمودند که فرهنگ فعلى براى مملکت مفید نیست بنده مى‌خواستم عرض کنم درست است آن طورى که ما انتظار داریم آن طور نیست ولى وضع فرهنگ نسبت به سال‌هاى قبل خیلى بهتر شده است (صحیح است) و مخصوصاً این آموزگاران و دبیرانى که در فرهنگ کار مى‌کنند مخصوصاً در نقاط دوردست فوق‌العاده فداکارى مى‌کنند و من چون افتخار ریاست کمیسیون فرهنگ را دارم لازم دانستم که در حضور آقایان نمایندگان محترم این قدردانى از آنها بشود (صحیح است) که تصور نشود که ما در زمینه مادى مى‌خواهیم کمک بکنیم قسمت جنبه معنوى معلمین منظور نظر همه آقایان است (صحیح است) و ایشان نسبت به برنامه نظر داشتند و خودشان هم فرمودند که مخالفتى با این کمک ندارند و نکته‌اى که مى‌خواستند عرض کنم و به آقاى وزیر فرهنگ تذکر بدهم این است که متأسفانه در وزارت فرهنگ یک دسایس و یک اختلافات شدیدى ایجاد شده است و یک دسته‌بندى‌هایى در وزارت فرهنگ ایجاد شده است که این بالأخره به صلاح فرهنگ مملکت نیست (صحیح است) و جناب عالى باید حتماً سعى بفرمایید که این دسته‌بندى به کلى از بین برود و ترقى اشخاص و اشغال پست‌ها فقط از جنبه تقوا و فضیلت و علم باشد چون فرض بفرمایید اگر در یک وزارتخانه دیگرى یک فردى را انتقال بدهند و پستى را بهش بدهند که صلاحیت نداشته باشد ظلم شده است به یک قسمت مادى مملکت ولى اگر در این وزارتخانه یک اشخاصى را که صلاحیت ندارند یک مقاماتى داشته باشند در واقع به نسل آینده یک مملکتى لطمه وارد آمده بنابراین مى‌خواستم تمنا بکنم که جنابعالى شدیداً با دسته‌بندى مبارزه بفرمایید و فقط تقوا و فضیلت را ملاک قرار بدهید و این نسبت‌هایى را که به اشخاص براى دسته‌بندى‌ها ادامه مى‌دهند اینها را مورد نظر قرار ندهید و صرفاً جنبه آموزشى و تعلیم و تربیت و فضیلت اشخاص در نظر گرفته شود و اما راجع به پیشنهاد آقاى حاذقى که فرمودند این موضوع را اگر نظرتان باشد در کمیسیون فرهنگ مورد مطالعه قرار دادیم و حتى گفتیم که مزایاى صدى هشتاد مخصوص شهرستان‌ها باشد ولى بعد فکر کردیم که دبیران و آموزگارانى که در تهران کار مى‌کنند آنها هم همین زحمت را مى‌کشند و نباید تفاوتى بین این اشخاص قائل شویم ولى از لحاظ تمرد که فرمودند ما قانون براى این کار داریم مجازات دارد اگر کسى تمرد کرد اصل حقوق را هم نمى‌شود دریافت کند مگر این که جنابعالى به این پیشنهاد تصریح بفرمایید که اگر تمرد کرد مزایا را نمى‌تواند بگیرد ولى اصل حقوق را مى‌تواند بگیرد در صورتى که اگر کسى تمرد کرد مطابق قانون استخدام باید منتظر خدمت بشود و حقوق نگیرد بنابراین نظر جنابعالى تأمین است‏.

حاذقى - آقاى رئیس یک جمله ممکن است توضیح بدهم؟

رئیس - توضیح خودتان را دادید باید رأى گرفت.

رضوى‌شیرازى - به عنوان موافق اجازه بفرمایید صحبت کنم

رئیس - در پیشنهادات موافق ندارد و یک مخالف صحبت مى‌کند آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ - همان طور که آقاى دکتر معظمى فرمودند (نمایندگان - بفرمایید پشت تریبون) عرض کنم همان طور که آقاى دکتر معظمى فرمودند این پیشنهاد لازم نیست از جهت این که قانون و مقررات اجازه مى‌دهد به هر وزیر وزارتخانه‌اى که اگر مأمورى تمرد کرد او را به عنوان تمرد مجازات بکند و انشاءالله به کمک آقایان محترم باید در وزارتخانه‌هاى ما طورى باشد که دیسپیلین برقرار باشد و اگر مأموریتى دادند کارمند خودش را مثل یک سرباز مملکت بداند و به هر نقطه‌اى که هست برود بنابراین گمان مى‌کنم که اگر آقاى حاذقى موافقت بفرمایند و پیشنهاد خودشان را مسترد بفرمایند بهتر باشد چون این پیشنهاد‌ها باعث مى‌شود که رأى نهایى عقب بیفتد پیشنهادشان را مسترد بدارند و این نظر تأمین خواهد شد.

حاذقى - حالا که اطمینان مى‌دهند جناب آقاى وزیر فرهنگ که به طور کلى معلمین ولایات را حتماً بفرستند و اگر نفرستند صورت تمرد داشته باشد نه این که کار دیگرى به آنها بدهند بنده پس مى‌گیرم.‏

رئیس - یک پیشنهاد دیگرى است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم نسبت به آموزگاران و دبیرانى که در قراء و قصبات مشغول تدریس و انجام وظیفه هستند اضافه حقوق مخصوص پرداخت شود.

افشار صادقى‏

رئیس - این پیشنهاد خرج است خود آقاى وزیر فرهنگ باید توجه کنند

اردلان - بنده تقاضا مى‌کنم که اگر امروز تمام نشد بعد از ظهر دعوت بفرمایید که جلسه تشکیل شود و این کار تمام شود.

رئیس - یک رأى مى‌خواهد و تمام مى‌شود و دو دوازدهم را مى‌گذاریم براى جلسه پس فردا

فرهودى - لایحه مالى است باید به مجلس سنا براى اظهار نظر فرستاده شود

رئیس - درست است رأى نهائى ندارد پیشنهادى از آقاى تیمور‌تاش رسیده که قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم براى دبیران و آموزگارانى که در مرکز مشغول خدمت مى‌باشند فقط پنجاه درصد و براى کسانى که در شهرستان‌ها مشغول انجام خدمت مى‌باشند هشتاد درصد باشد. تیمور‌تاش‏

رئیس - آقاى تیمور‌تاش‏

تیمور‌تاش - استدعا مى‌کنم آقایان محترم توجه بفرمایید و مخصوصاً آقاى وزیر فرهنگ به عرایض بنده عطف توجه بفرمایید بنده به هیچ‌وجه من‌الوجوه منظورم این نیست که بخواهم مزیتى براى کسانى که در شهرستان خدمت مى‌کنند نسبت به مرکز قائل بشوم بلکه یقیناً کسانى که در مرکز یعنى در تهران مشغول این خدمت هستند و آموزگار هستند به همان نسبت باید از حس تشکر ما بهره‌مند باشند که دبیران و آموزگارانى که در شهرستان‌ها هستند ولى یک ابتدایى هست که ما داریم به این معنى که واقعاً دبیران بدبختانه به هیچ‌وجه حاضر نیستند که به شهرستان‌ها بروند سال پنجم دبیرستان از اول سال در قوچان تأمین شده است سه دبیر مى‌خواهد بنده آنچه کوشش کردم و خواستم سه دبیر برود آنجا نتوانستم به این مناسبت بود که بنده این پیشنهاد را کردم و استدعا مى‌کنم که آقایان نمایندگان محترم شهرستان‌ها توجه بفرمایند و در صورت امکان رأى بدهند براى این که بروند به ولایات و در آنجا مشغول کارشان باشند براى آنهازى که در مرکز مشغول خدمت هستند پنجاه درصد و کسانى که در شهرستان‌ها و نقاط دوردست و دور از خانه و زندگی‌شان مشغول خدمت مى‌شوند صدى هشتاد قائل بشوید.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ - عرض کنم آقایان نمایندگان راجع به این که در شهرستان‌ها دبیر کم است گله دارند و کاملاً هم بى‌مورد است (قاسم فولادوند - گله نداریم فریاد داریم) اجازه بفرمایید ولى این اشکال هست و راست است ممکن است بین صد نفر دبیر چهار نفر هم پیدا بشود که تشخیص بکنند و نروند ولى جریان تنها این نیست و قضیه اصلى این است که با یک سرعت زیادى دبیرستان پیدا شده است و به آن نسبت دبیر تهیه شده است بنده از آقایان نمایندگان تقاضا کرده‌ام که اصرارى نفرمایند در تأسیس دبیرستان

+++

تا وقتى که واقعاً وسایل مهیا نشود هر جا که کلاس شش ابتدایى است پشت سرش کلاس هفت و هشت مى‌خواهند (تیمور‌تاش- این طبیعى است) ولى عرض کنم که به همین نسبت دبیر تهیه نشده است این غیر از آن مطلبى است که گفته مى‌شود نمى‌روند عرض کردم که بعضى ممکن است تمرد کنند و نروند متشبث بشوند ولى همه این طور نیستند الان در دبیرستان‌هاى تهران هم بعضى جاها دبیر نداریم بنابراین گمان مى‌کنم بهتر است توجه بکنید به وزارت فرهنگ به این که دبیر زیاد بشود و دانش‌سرا تقویت بشود تا این که رفع این اشکال بشود.

رئیس - آقاى رضوى‌ شیرازى‏

رضوى ‌شیرازى - براى این که حق مخالفت را من ادا کرده باشم عرض کنم که بنده به پنجاه درصد و هشتاد درصد به این نسبت معتقد نیستم ولى معتقدم به این که این تفاوت مابین آقایانى که در تهران مشغول خواهند بود و آنهایى که در ایالات و ولایات مشغول هستند وجود پیدا بکند نکته‌هازى که موجب است که آقایان دبیران و آموزگاران اصرار داشته باشند که در تهران بمانند بسیار است منحصر به کمبود نیست یک مرجحات عادى است ما که نمایندگان ولایت هستیم قالباً شاهدیم که آن که تقاضا است مربوط به آمدن یک عده‌اى از دبیران مرکز است و در مقابل اصرار وزارتخانه است براى رفتن دبیر به ایالات و ولایات و پیدا نشدن دبیر این یک اصلى است که پیدا شده و آن این است که تهران از نظر تحصیلى به خصوص و از نظر اوضاع و احوال فرهنگ یک مرجحات و یک مزایاى دیگرى دارد و هیچ حرفى در این نیست از جمله توفیق مطالعه توفیق ادامه تحصیل توفیق حق استفاده از براى این که یک آموزگارى خودش را در ضمن این اجازه‌ها و جواز‌هایى که هست بتواند خودش را به مراحل بالاتر برساند اینها مقدماتى است که در تهران موجود است و در شهرستان‌ها نیست و از آن طرف یک عده زیادى از آقایان دبیران و حتى آموزگاران تهران را سنگر گرفته‌اند و به هیچ‌وجه من‌الوجوه حاضر به رفتن شهرستان‌ها نیستند آن وقت در برابر تقاضاى آن آقایان که در شهرستان‌هاى دور و اغلب در نقاط بد آب و هوا زندگى مى‌کنند طبعاً جایى و مجالى برایشان نخواهد بود که یک قدر از این مزایا و مرجحات مرکز استفاده بکنند و آن وقت اگر بنابراین شد که تساوى قائل بشوند و مزیتى از این حیث قائل نشوند طبعاً موجب خواهد شد افراد دیگر سعى کنند بیایند اینجا و از همین جا هم کسى بیرون نرود و اوضاع به همین صورت که ملاحظه مى‌فرمایید باقى بماند که مدارس و دبیرستان‌هاى ایالات و ولایات همیشه چند پست تعلیمى خالى داشته باشد (صحیح است) و این اصلى است که فایده ندارد و اگر بنا باشد که وزارت فرهنگ آمار بدهد که ما فلان مدرسه را ایجاد کرده‌ایم ولى هر روز شکایت کنند به این که آموزگار نیست، دبیر نیست تأسیس مدرسه چه فایده دارد و تفاوتى با جاهایى که تأسیس نشده نخواهد داشت از این جهت من معتقدم که وزارت فرهنگ موافقت بفرمایند راجع به این تفاوت یک تفاوت بین مرکز و شهرستان‌ها باشد حتى بنده پیشنهاد مى‌کنم نصف یعنى چهل درصد به اشخاصى که در تهران هستند و هشتاد درصد به آنهایى که در ولایات هستند داده شود علت هم این است که تهران از حیث تحصیل که تفاوتى ندارد و شاگرد باید پیش این استاد و دبیر تحصیل کند آن وقت علت ماندن در شهر تهران چیست جز یک استفاده معنوى است که آن وقت این آقایانى که در تهران مشغولند استفاده مى‌کنند و آن بیچاره‌هایى که در ایالات و ولایات هستند نمى‌توانند استفاده کنند و آن وقت موجب مى‌شود آنهایى که در ولایات هستند به نام کسالت یا عناوین دیگر خوشان را به تهران منتقل کنند (صحیح است) الان اوضاع فرهنگ ولایات خوب نیست و هر وقت هم یک وزیرى پیدا مى‌شود تمام همش را متوجه تهران مى‌کند مدتى است اساساً هیچ وزیرى تشکیلات ولایات را مورد تحقیق قرار نداده و حالا باید وزارت فرهنگ در درجه فرهنگ اهمیت بایستى قدرى فشار و سنگینى خودش را روى ولایات بگذارد تا این که واقعاً زمینه فرهنگ که ما مدعى هستیم عمومیت پیدا بکند یک قدرى هم در ایالات و ولایات توسعه پیدا کند این که نمى‌شود تمام تشکیلات را براى تهران مى‌خواهیم خدا را خوش نمى‌آید.

تیمور‌تاش - صحیح است بسیار متشکرم از این توضیحى که فرمودید.

6 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - عده براى رأى کافى نیست پیشنهاد را هم که مسترد نمى‌فرمایید (تیمور‌تاش - نخیر نخیر) پس جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه دستور دنباله همین لایحه و دو دوازدهم جلسه پنجاه و پنج دقیقه بعد از ظهر ختم شد.

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

 

 

 

یادداشت ها
Parameter:294637!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)