کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 116 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 11 مهرماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقاى نایب‌رئیس به مناسبت هفدهمین سال سلطنت اعلیحضرت همایون شاهنشاه‏

3- تقدیم یک فقره‌نامه به وسیله آقاى خرازى.

4- بیانات قبل از دستور آقایان تیمورباش و ارباب.

5- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر بینا و ارباب.

6- شور دوم گزارش کمیسیون امور استخرام راجع به معاونین ثابت وزارت‌خانه‌ها.

7- ختم جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 116

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 11 مهرماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقاى نایب‌رئیس به مناسبت هفدهمین سال سلطنت اعلیحضرت همایون شاهنشاه‏

3- تقدیم یک فقره‌نامه به وسیله آقاى خرازى.

4- بیانات قبل از دستور آقایان تیمورباش و ارباب.

5- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر بینا و ارباب.

6- شور دوم گزارش کمیسیون امور استخرام راجع به معاونین ثابت وزارت‌خانه‌ها.

7- ختم جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس دو ساعت و یک ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

نایب‌رئیس - اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه: قرشى. سالار. بهزادى. مهندس اردبیلى. دیهیم. بزرگ ابراهیمى. دکترعمید. باقر بوشهرى. کاظم شیبانى. حشمتى. سراج. حجازى. مسعودى. حکیمى. دکتر آهى. مهندس ظفر. ابتهاج. کشکولى. جلیلى دکتر طاهرى. پرفسور اعلم. خزیمه علم. اورنگ. دکتربینا. امامى. خویی.

نایب‌رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) تصویب صورت مجلس اعلام می‌شود توجه بفرمایید با اجازه آقایان محترم موضوع مهمى را به عرض می‌رسانم.

2- بیانات آقاى نایب‌رئیس به مناسبت هفدهمین سال سلطنت اعلیحضرت همایون شاهنشاه

نایب‌رئیس - در خلال تعطیل مجلس شوراى ملى هفدهمین سال سلطنت اعلیحضرت همایون محمد رضاشاه پهلوى آغاز کردید و چون امروز اولین جلسه‌ایى است که مجلس شوراى ملى تشکیل می‌شود با اجازه آقایان نمایندگان محترم از طرف عموم ملت ایران و نمایندگان مجلس شوراى ملى تبریکات و ادعیه خالصان را به حضور مبارک اعلیحضرت همایونى معروض داشته از خداوند متعال عموماً خواستاریم که همان‌طوری که در سنین گذشته در سایه همایونى ملت ایران با کمال استقلال و آسایش زیسته است در سنوات ممتد آینده در پرتو راهنمایی‌های خردمندانه ذات خجسته صفات همایونى ملت کهن سال ایران قرین سعادت و رفاه باشد (انشاالله) دوام سلطنت و بقاى عمر اعلیحضرت همایونى را از درگاه قادر متعال عموماً مسئلت داریم. (صحیح است احسنت).

3- تقدیم یک فقره نامه به وسیله آقاى خرازى خرازى اجازه می‌فرمایید

نایب‌رئیس – بفرمایید.

خرازى - عرض کنم عده‌ای از ساکنین عباس‌آباد اطراف تهران که اغلب آنها افسران بازنشسته ارتش و کشورى هستند شکایتى راجع به جاده سوم و اراضى آنجا کرده‌اند که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب‌رئیس – بسیار خوب به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود. جناب آقاى تیمورتاش بفرمایید.

تیمورتاش - در صورت جلسه گذشته در این کلمات لاتین که نوشته شده یک اشتباهى شده که تصحیح می‌کنم و می‌دهم به تندنویسى.

نایب‌رئیس – بسیار خوب نطق قبل از دستور است. آقاى تیمورتاش بفرمایید.

4- بیانات قبل از دستور آقایان تیمورتاش و ارباب

تیمورتاش - من از صمیم قلب امیدوارم مدتى که در غیبت گذشت ولى نه در غفلت بر همه آقایان محترم و همکاران عزیز خوش گذشته و امروز که وظیفه ملى خود را از نو آغاز می‌فرمایند به تمام معنى آماده خدمت باشند.

طلیعه این صبح خجسته و نوین را حضور همه آقایان گرامى تبریک عرض می‌کنم و توفیق همگى را در خط مشى که هر یک به فراخور فکر خود انتخاب فرموده‌اند خواستارم.

مجلس ایران امروز زندگى تازه‌ای را شروع می‌کند در پشتیبانى این زندگانى نظم سیاسى و فکر جدیدى به چشم می‌خورد مبالغه نخواهد بود اگر عرض کنم که آینده مملکت و سعادت ملت ایران در گروى لیاقت و شایستگى کسانى است که این فکر را بداع نموده یا مجرى آن می‌باشند.

براى اولین بار در تاریخ دمکراسى ایران مجلس قیافه واقعاً پارلمانى به خود گرفته صفوف متشکلى از نمایندگان تشکیل گردیده که هر یک داراى فکر و مرام مشخص و معینى است.

دیگر افکار انفرادى و شخصى هرقدر هم برجسته و بزرگ باشند بر سرنوشت مجلس ایران حکومت نمی‌کند بلکه امید می‌رود تصمیمات ما منبعد در قالب آرمان و مرام‌های متمرکز کسانى که در یک صف سیاسى قرار گرفته و اهداف خود را آشکار ساخته و در معرض افکار هم‌میهنان قرارداده‌اند ریخته شود.

همکارن محترم ما همه ضرر پراکندگى‌های فکرى خودمان را چه براى خود و چه براى مملکت دیده و چشیده‌ایم هر یک از ما با یک دنیا آرزو قدم به این میدان مقدس گذاشته و خود را آماده خدمت می‌دانستیم

+++

 ولى چه بسا دیر یا زود این امید و آرزو مبدل به یک نوع یأس و رخوت گردید و تجلى آن آئینه درخشان افکارى را که هنگام ورود در این عرصه داشتین غیر ممکن ساخت زیرا راهنماى ما فقط و فقط وجدان فردى خودمان بود حرفى که می‌زدیم در میان صورت جلسات دفن می‌شد زیرا مبناى عملى نداشت و از طرف دسته متشکلى پشتیبانى نمی‌شد.

ولى جملگی احساس حاجت به یک هم آهنگى فکرى و عملى متمرکز سیاسى می‌نمودیم این میل و آرزو در تشکیل فراکسیونهاى عدیده مجلس تجسم داشتند ولى نقص عمده کار در کادر فراکسیون‌ها این بود که ما می‌خواستیم با حفظ کامل استقلال فکرى خود عمل دسته جمعى انجام دهیم و جمع بین این دو ضد محال می‌نمود.

حقیقت آنست که همگى از ادامه آن دوران پراکندگى خسته شده بودیم لذا هنگامى که اراده اعلیحضرت همایونى بر آن تعلق گرفت که ثبات بیشترى در امور مملکت حکمفرما باشد و اجازه فرمودند تشکیل اجتماعات و احزاب ممکن گردد و مجلس با صفوف منظم و معینى مشغول به کار گردد هر یک در پیشرفت مرام خود کوشا باشد. ما همى استقبال نمودیم.

من امروز وظیفه خود می‌دانم از این وسعت نظر از این حقیقت‌بینى از شاه خودمان از رهبر خودمان از غمخوار خودمان تشکر کنم.

جاى نهایت خوشحالى است که امروز صفوف در مجلس از هم مشخص گردیده و حزب سوسیال دمکرات و حزب مردم صف‌های خود را از هم جدا ساخته‌اند.

من از طرف جمعیت آزادى مأموریت دارم که این توفیق را به دو برادر بزرگ خود تبریک گویم و موفقیت ایشان را در خدمت به مملکت خواستار باشم. جمعیت آزادى مسلماً راه دیگرى جز طریقى که این دو حزب در پیش گرفته‌اند خواهد داشت.

طبق مرام‌نامه‌هایی که از طرف این دو حزب در اختیار افکار عموم قرار گرفته حزب اکثریت خواهان ثبات امور در وضع موجود است و حزب اقلیت هم یک برنامه پیشرو براى خود تعیین نموده و خود را مدافع حقوق کارگر و ضعفا می‌داند.

جمعیت آزادى در حین احترام کامل به این افکار و عقاید ایده‌آل دیگرى را تعقیب می‌کند و تصور می‌نماید راه رفاه و درستکارى واقعى ملت ایران در این آرمان چنین گرفته است.

ما به تمام معنى نه فقط به حرف خود را طرفدار طبقه متوسط و خورده بورژوازى می‌دانیم زیرا عقیده‌مندیم ستون فقرات هر ملت را همین طبقه متوسط ولى فعاله تشکیل می‌دهد سیر تاریخ نشان داده که تمام تحولات و ترقیات اجتماعى در سراسر دنیا ساخته و پرداخته دست این طبقه مردم فعال کارآمد و مدبر بوده است زیرا هم آنقدر داشته‌اند که در پى طوفان حوادث نگردند و از بلاخانه نسازند و هم آنقدر قوه فعاله و قدرت کار در خود سراغ نموده‌اند که مفهوم واقعى ترفى و پیشرفت را درک نمود و خواستار روزگار بهترى براى خود و هم‌نوعان خود باشند.

جمعیت آزادى که وابسته به هیچ حزب و دسته‌اى نیست بلکه از تصادم افکار و عقاید حاد و شدید مبارزات سیاسى چند سال اخیر کشور ایران الهام گرفته خود را به تمام معنى و در نهایت واقع‌بینى طرفدار آن کاسب، آن تاجر، آن مالک، آن کارخانه‌چى آن پیشه‌ورى می‌داند که در پرتوى نیروى فعاله خود توانسته است از استعداد جسمى خویش استفاده نموده و محلى در زندگى براى خود در زیر سایه پرچم سه رنگ ایران و مستقل و آزاد باز نماید.

ما رفاه و آسایش حمایت و پشتیبانى استفاده از مزایاى حقوقى و قانونى این سلسله از مردم را نصب‌العین خود قرار داده براى دفاع از حقوق آنها مبارزه خواهیم نمود.

ما گرد هم جمع نشده‌ایم که از مزایاى یک قدرت دسته جمعى استفاده نمائیم و وضع خود را مستقر سازیم حتى ایده اولوژى و مرام ما با هیچ یک از مکتب‌های متعارف دنیا جور و یکسان نیست بلکه زاییده تجربیات تلخ دوران گذشته است که در قالب حوائج کشور ایران و خواسته‌های ملت ایران ریخته شود و مرام و هدف ما قرار گیرد آقایان ما اقلیتى در اقلیت خواهیم بود (علامه وحیدى - اقلیتى که مبارزه می‌کند؟) چون تاکنون سه نفر از مجلس بیشتر این افتخار را ندارند که عضو جمعیت آزادى باشند اقلیت به آن مفهومى که جناب عالى می‌فرمایید نیست.

علامه وحیدى - ولى افتخارات دیگرى دارند.

تیمورتاش - البته ما همه مفتخریم که مردمانى هستیم که می‌توانیم مبارزه بکنیم این افتخار براى ما هست استدعاى بنده در خاتمه عرایضم از همکاران محترم این است که این حق طبیعى که براى هر اقلیتى نه به مفهوم مخالفت بلکه به مفهوم اقلیت لااقل از نقطه عدد هست محترم بشمارند و اجازه بفرمایند که ما هم در امور نظریات خودمان را اظهار نمائیم بنده این استدعا و تشکر قبلى را دارم (صحیح است).

نایب‌رئیس - آقاى ارباب.

ارباب - بحمدالله آقایان محترم همکارن ارجمند در این مدت تعطیل به سلامتى به گردش و تقویت اعصاب پرداخته با یک روح تازه و سرشارى امروز اولین روزى است که وارد میدان فعالیت براى اصلاح امور کشور می‌شوند اما ارادتمند چون رفقا و دوستانم از فشار گرماى بندرعباس همه به تهران آمده بودند و همه هم براى اصلاح محل خودشان مستدعیات و تقاضاهایی داشتند و به وسیله بنده تقاضا می‌کردند از صبح تا بعداز ظهر در این گرما تمام ادارات را سرکشى کرده‌ام و پله‌ها را می‌شمردم بالا رفتم و پائین آمدم و به نتیجه مطلوب متأسفانه نرسیدم (عمیدى نورى – و اعصابتان خراب‌تر شد)

اعصابم خسته و خودم خسته‌تر و می‌خواستم تبریک بگویم که آقایان البته این ضرر را نکرده‌اند اما در اصول کلى حقیقه در افق ایران یک طلیه روشنى نمودار است و با استخراج معادن که در دست مقدمات عمل هستند آتیه روشن و بسیار روشنى می‌شود براى این کشور پیش‌بینى کرد که مردم ایران بیش از پیش امیدوار باشند اما یک بدبختى وجود دارد که امیدوازم آقایان با یکدیگر تشریک مساعى بفرمایند و این بدبختى از بین برود آن چه چیز است؟ آن عدم هم آهنگى ادارات و وضعیت نامطلوب سازمان‌هاى ادارى است خیلى از میزهاى ادارات که بایستى مرتبط به یکدیگر باشند هم آهنگ نیستند بنده قبلاً به عرض آقایان رساندم و نمی‌دانم گناهکار هم کیست براى یک موتور برق یک بیمارستانى که پولش هم حاضر بود آقایان یک سال تمام طول کشید تا اخیراً گویا خریده شد این نمونه است بنده نمی‌خواهم براى موضوعى که خودم علاقه دارم شکایت بکنم ولى می‌خواهم نمونه به دست بدهم که با این سازمان‌ها آن ترقیاتى را که ما امیدواریم و مطمئن هستیم در پیش داریم به دست این دستگاه‌ها خیلى زود میسر نیست از طرف دیگر بنده دو موضوع مشابه را به عرض آقایان می‌رسانم. مسبوق هستید که سرقتهاى کوچک کوچک زیاد در این شهر می‌شود در ژاندارمرى یا شهربانى سارق پیشینه‌دار را وقتى می‌فرستند دادسرا و غالباً هم با برکه دزدى می‌فرستید ولى به نام فقد دلیل مرخصش می‌کنند (دکتر دادفر - اینطور نیست آقا) حالا عرض می‌کنم دلیل هست یک جلسه‌ای تشکیل بدهید بنده می‌آیم تمام دلائل را به عرض می‌رسانم اگر اینطور نبود بنده میایم و معذرت می‌خواهم (دکتردادفر - مسلماً اینطور نیست آقا) اما یک چیزى که خودم برخوردم در یک دکان پارچه فروشى بودم سه روز پیش یک پاسبان آمد می‌گفت آقا بى‌معطلى بیایید برویم دادگاه بر زن 17. این بدبخت را بردندش آنجا گفتند آقا جناب عالى دو ماه پیش روى پارچه‌اتان اتیکت نزده‌اید 150 تومان بدهید بروید اینجا دلیل دارد و آن فقد دلیل می‌گوید آقا پارچه من هیچ وقت بدون اتیکت نبوده مأمور تعیین کنید بی‌خبر بیاید ببینید همه اتیکت دارد می‌گویند خیر دو ماه پیش یک کسى گفته اتیکت نداشته. جناب آقاى خلعتبرى هم وکیل درجه اول دادگسترى هستید هم قاضى آقا این مدرک است این دلیل است؟ جریمه‌ای هم گرفته‌اند دسیدى بهش نداده‌اند شکایتى هم نوشته‌اند و داده است به بنده که بدهم به کفیل دادگسترى می‌خواهم دلایل عدم هم آهنگى بیان بکنم که یکجا دلیل از توى دستش می‌گیرید و دلیل نیست و یک جا دلیل هست باید شکل پول از مردم می‌گیرند که از غارت و از سرقت این عمل بدتر است و به نام دادگاه چرا دادگاه را ننگین می‌کنید دادگاه مقام مقدسى است ما در دادگسترى عناصر بسیار شریف و پاکدامن داریم (صحیح است) عناصرى در دادگسترى داریم آقایان که با قناعت زندگى خودشان را می‌گذرانند و منحرف نمی‌شوند ادعا‌ می‌کنم که در هیچ کجاى دنیا چنین چیزى نیست در هیچ کجاى دنیا قاضى به این عسرت و قناعت اینطور پاکدامن و محفوظ نمی‌ماند این بچه‌هایی که می‌آیند به نام دادگاه غارت می‌کنند آقاى ذوالفقارى استدعا می‌کنم این موضوع را در هیئت دولت مطرح کنید که نکنند این عمل را و امیدوارم که دستگاه‌ها هم آهنگ بشود و سایر موجبات ترقى و تعالى براى کشور ما فراهم هست (احسنت)

5- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان دکتر بینا و ارباب.

نایب‌رئیس - وارد دستور می‌شویم آقاى دکتر بینا فرمایشى دارید؟

دکتر بینا - سؤالى است از وزارت راه تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب‌رئیس - بسیار خوب لطف کنید ابلاغ خواهد شد. آقاى ارباب

دکتر بینا - سؤالی است از وزارت راه که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب‌رئیس – بسیار خوب لطف کنید ابلاغ خواهد شد.

6- شور دوم گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین ثابت وزارت‌خانه‌ها

نایب‌رئیس – شور دوم گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین ثابت وزارت‌خانه‌ها مطرح است گزارش آن قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون امور استخدام به مجلس شوراى ملى کمیسیون امور استخدام در جلسات متعدد با حضور آقاى مهندس طالقانى وزیر

+++

 مشاور و آقاى ذوالفقارى معاون پارلمانى نخست‌وزیر و بعضى از آقایان پیشنهاد دهندگان شور دوم لایحه تعیین معاونین ثابت ادارى وزارت‌خانه‌ها و معاون ثابت ادارى نخست‌وزیرى رسیدگى و خبر شور اول را با توجه پیشنهادات واصله به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید:

ماده 1 - به منظور ایجاد ثبات و دوام بیشتر در امور ادارى و فراهم ساختن موجبات بررسى و سنجش کاف درباره مسائل مربوط به تشکیلات ادارى و همچنین برقرار نمودن سازمان بهتر و روش و طریق مؤثر در جریان امور که معاون ثابت ادارى در نخست‌وزیرى و در هر یک از وزارت‌خانه‌ها براى عهده‌دار بودن امور و تشکیلات ادارى تعیین خواهد گردید.

معاون ثابت ادارى براى مدت پنج سال انتخاب می‌شود و تجدید انتخاب وى بلامانع است.

ماده 2 - معاون ثابت ادارى از بین طبقات ذیل با پیشنهاد وزیر مربوط در مورد هر وزارت‌خانه (و با پیشنهاد نخست‌وزیر در مورد نخست‌وزیرى) و تصویب هیئت دولت انتخاب و به فرمان همایونى منصوب می‌شود:

الف) از بین کارمندانى که لااقل 12 سال سابقه خدمت دولتى داشته و حداقل یک سال از آن را با سمت معاونت در وزارت‌خانه مربوطه انجام

+++

 وظیفه نموده باشد.

ب) از بین کارمندانی که لااقل ده سال سابقه خدمت در وزارت‌خانه مربوطه داشته و حداقل دو سال از آن را با سمت مدیر کل انجام وظیفه نموده باشد.

ج) از بین کارمندان عالی مقام دولت که پانزده سال سابقه خدمت دولتى داشته و حداقل پنج سال از آن را در وزارت‌خانه مربوطه انحام وظیفه نموده باش.

تبصره 1 - از نظر سابقه خدمت مذکور در این ماده دارا بودن دیپلم علوم امور ادارى که شوراى عالى فرهنگ آن را مافوق لیسانس بشناسد برابر دو سال سابقه خدمت دولتى محسوب می‌شود.

تبصره 2 - در انتخاب معاون ثابت ادارى وزارت بازرگانى و وزارت صنایع و معاون سابقه خدمت در وزارت اقتصاد و پیشه و هنر و درباره وزارت گمرکات و انحصارات سابقه خدمت در وزارت دارایی جزو سابقه خدمت در وزارت‌خانه مربوط ملحوظ خواهد شد و در مورد معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر سابقه خدمت در نخست‌وزیرى الزام‌آور نیست.

تبصره 3 - کسانى که محکومیت ادارى از درجه سه به بالا دارند نمی‌توان به سمت معاون ثابت ادارى انتخاب نمود.

ماده سوم - معاون ثابت ادارى وظایف ذیل را برطبق اصول مندرج در ماده یک تحت تعلیمات کلى وزیر مربوطه انجام خواهد داد:

الف) اتخاذ تصمیم درباره استخدام اضافه ترفیع انتقال انتصاب عزل تعقیب ادارى مرخصى معذوریت مأموریت پاداش تشویق بازنشستگى و تهیه کادر و خلاصه آنچه مربوط به امور استخدامى کارمندان وزارت‌خانه است.

ب) تهیه و تنظیم بودجه.

ج) هرگونه تغییر و کسر و اضافه در سازمان وزارت‌خانه با موافقت و نظر وزیر مربوط.

د) بازرسى و نظارت به امور ادارى و مالى و حسابدارى تمام موسسات و ادارات و بنگاه‌هاى تابعه در مرکز و شهرستان‌ها.

هـ) تهیه گزارش شش ماهه از اقداماتى که به عمل آمده است و تسلیم به وزیر مربوط.

تبصره 1 - انتصاب مدیران کل و رؤساى ادارات تهران و شهرستان‌ها و مشاغل همردیف آنان از بین سه تا پنج نفر کارمندان واجد صلاحیت که از طرف معاون ثابت ادارى براى هر مقامى پیشنهاد می‌شود با وزیر خواهد بود.

تبصره 2 - ریاست شوراهاى امور ادارى و مالى هر وزارت‌خانه با معاون ثابت ادارى خواهد بود.

تبصره 3 - در مورد معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر در تمام مراتب مذکور در فوق و در سایر موارد این قانون به جاى وزیر مربوط نخست‌وزیر و به جاى وزارت‌خانه مربوط نخست‌وزیرى مرجع خواهد بود.

ماده چهارم - براى مراقبت درهم آهنگى بین امور ادارى وزارت‌خانه‌ها شوراى عالى مرکب از معاونین ثابت ادارى وزارت‌خانه‌ها به ریاست معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر تشکیل می‌شود.

وظایف این شورى برطبق آئین‌نامه مصوب هیئت وزیران خواهد بود.

ماده پنجم - معاون ثابت ادارى نمی‌تواند سمت معاون پارلمانى وجود داشته باشد یا وظایف او را عهده‌دار شود.

ماده ششم – هرگاه در وزارت‌خانه‌ای چند معاون وجود داشته باشد و در امور مربوط به صلاحیت معاون ثابت ادارى با معاونین دیگر اختلاف نظر پیش‌ آید نظر وزیر قاطع خواهد بود.

ماده هفتم - برکنارى معاون ثابت ادارى فقط با تصویب هیئت وزیران امکان‌پذیر خواهد بود.

به این ترتیب که هرگاه طرز کار معاون ثابت ادارى مورد رضایت وزیر نباشد موضوع در هیئت وزیران مطرح خواهد شد و هیئت وزیران پس از رسیدگى به دلائل وزیر و مدافعات معاون ثابت ادارى چنانچه دلائل را کافى بداند معاون ثابت ادارى را تغییر خواهد داد.

ماده هشتم - معاون ثابت ادارى نباید به هیچ‌وجه در هیچ حزب و جمعیت سیاسى شرکت داشته باشد و یا عضویت آن را قبول کند.

چنانچه شرکت و عضویت معاون‌ها ثابت ادارى در هر حزب و دسته و جمعیت سیاسى به هیئت دولت ثابت شود از مقام معاونت ثابت ادارى برکنارخواهد شد.

ماده نهم - در غیاب معاون ثابت ادارى به علل معذوریت پزشکى موجه مرخصى استحقاقى و مأموریت ادارى که از یک ماه تجاوز نکند جانشین او توسط وزیر مربوط از بین اشخاصی که واجد شرایط مندرج در این قانون باشند موقتاً تعیین خواهد شد. ماده دهم - هیئت وزیران مأمور اجراى این قانون است.

نایب‌رئیس - ماده اول مطرح است آقاى دکتر دادفر مخالفید (دکتر دادفر - بلى) بفرمایید.

دکتر دادفر - مخالفت بنده با این ماده از این جهت است که تصور می‌کنم که در بند الف وب که میزان سوابق منظور شده است آن طورى که در کمیسیون تصویب شد نیست مثلاً در بند الف نوشته از بین کارمندانى که لااقل 12 سال سابقه خدمت دولتى داشته و دو سال مدیر کل باشند بنده خیال می‌کنم که برعکس است و براى معاون 10 سال باشد.

و براى مدیر کل 12 سال شرط دوم خفیف‌تر از شرط اول است اولاً به این بند ب آقایان اگر توجه بفرمایید مهران (مخبر کمیسیون) فعلاً در ماده دوم مطرح نیست ماده اول مطرح است شما در ماده دوم صحبت می‌کنید.

دکتر دادفر - معذرت می‌خواهم بنده راجع به ماده دوم عریضى دارم.

نایب‌رئیس – در ماده اول مخالفى نیست لذا رأى می‌گیریم به ماده اول. آقایانى که با ماده اول موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2 - معاون ثابت ادارى از بین طبقات ذیل با پیشنهاد وزیر مربوط در مورد هر وزارت‌خانه (و با پیشنهاد نخست‌وزیر در مورد نخست‌وزیرى) و تصویب هیئت دولت انتخاب و به فرمان همایونى منصوب می‌شود:

الف) از بین کارمندانى که لااقل 12 سال سابقه خدمت دولتى داشته و حداقل یک سال از آن را با سمت معاونت در وزارت‌خانه مربوط انجام وظیفه نموده باشد.

ب) از بین کارمندانی که لااقل ده سال سابقه خدمت در وزارت‌خانه مربوط داشته و حداقل دو سال از آن را با سمت مدیر کل انجام وظیفه نموده باشد.

ج) از بین کارمندان عالى مقام دولت که پانزده سال سابقه خدمت دولتى داشته و حداقل پنج سال از آن را در وزارت‌خانه مربوط انجام وظیفه نموده باشد.

تبصره 1 - از نظر سابقه خدمت مذکور در این ماده دارا بودن دیپلم علوم ادارى که شوراى عالى فرهنگ آن را مافوق لیسانس بشناسد برابر دو سال سابقه خدمت دولتى محسوب می‌شود.

تبصره 2 - در انتخاب معاون ثابت ادارى وزارت بازرگانى و وزارت صنایع و معادن سابقه خدمت در وزارت اقتصاد و پیشه و هنر و درباره وزارت گمرکات و انحصارات سابقه خدمت در وزارت دارایی جزو سابقه خدمت در وزارت‌خانه مربوط ملحوظ خواهد شد و در مورد معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر سابقه خدمت در نخست‌وزیرى الزام‌آور نیست.

تبصره - 3 کسانى را که محکومیت ادارى از درجه سه به بالا دارند نمی‌توان به سمت معاون ادارى انتخاب نمود.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر - بنده همان‌طور که خدمت آقایان نمایندگان محترم عرض کردم سابقه خدمت براى کسانى که یک سال معاون یک وزارت‌خانه‌ای بوده‌اند. 12 سال قید شده و سابقه خدمت براى کسانى که 2 سال مدیر کل بوده‌اند ده سال قید شده است و این نقض غرض است مضافاً به اینکه بنده می‌پرسم کسى که ده سال سابقه خدمت دارد و دو سالش هم مدیر کل بوده کیست؟ چون طبق قوانین استخدامى مدیر کل کسى است که باید رتبه 9 داشته باشد و در ظرف هشت سال چطور رتبه 9 شده بنابراین بنده تصور می‌کنم که این 12 سال خدمت مال بند ب باشد و ده سال مربوط به بند الف باشد و بنده تصور می‌کنم که همنطور هم بوده است منتهى اینجا اشتباه شده است.

نایب‌رئیس - آقاى مخبر بفرمایید.

احمد مهران (مخبر کمیسیون استخدام) - بنده خیلى از این تذکر آقاى دکتر دادفر تشکر می‌کنم چون در کمیسیون هم همینطور تصویب شد و در نسخه‌ای که خدمت آقاى مهندس طالقانى است همینطور نوشته شده که ده سال مربوط به بند الف است و 12 سال مربوط به بند ب بند ج 15 سال بنابراین این یک اشتباه چاپى شده است حضور همکاران محترم عرض می‌کنم که اگر لطف بفرمایند مطلب اینطور است که از بین کارمندانى که لااقل ده سال سابقه خدمت دولتى داشته است و حداقل یک سال آن را با سمت معاونت در وزارت‌خانه مربوطه انجام وظیفه نموده و بند ب اینطوراست از بین کارمندانى که لااقل 12 سال سابقه خدمت در وزارت‌خانه مربوطه داشته و حداقل 2 سال آن را با سمت مدیر کل انجام وظیفه نموده باشد و بند ج اینطور است از بین کارمندان عالى مقام دولت که 15 سال سابقه خدمت دولتى داشته و حداقل 5 سال آن را در وزارت‌خانه مربوطه انجام خدمت نموده باشد این یک اشتباه چاپ است که در اینجا رخ داده است و بند هـ به این ترتیب اصلاح می‌کنم و نسخه‌ای هم که خدمت آقاى مهندس هست اینطور است.

نایب‌رئیس - چه اشتباهى هست درست تصریح بفرمایید.

احمد مهران - عرض کردم به ترتیب ده سال و دوازده سال و پانزده سال است و بنده می‌خواهم یک توضیحى خدمت آقایان عرض کنم که اولاً بسیار کمیسیون استخدام متشکر شد از پیشنهادات کاملاً کافى و وافى که همکاران محترم التفات کرده بودند و این پیشنهادات را با کمال دقت در جلسات متعدد کمیسیون با حضور آقاى مهندس طالقانى و آقاى ناصر ذوالفقارى معاون نخست‌وزیر بررسى دقیق کرد و یک قانونى را منقح و با نظر آقایان پاکیزه کرد و اغلب آقایان پیشنهاد دهندگان هم تشریف آوردند و توضیحاتى دادند با کمیسیون به پیشنهادشان ترتیب اثر داد و یا قانع شدند و پیشنهادشان را پس گرفتند در هر صورت آنچه تهیه شده است خلاصه نظر کمیسیون استخدام است با رعایت کلیه پیشنهادات و توجه به اینکه ثبات و دوام صحیحى که شاید خود آقایان نمایندگان طرفدارش باشند در وضع وزارت‌خانه‌ها وسیله نصب معاون ثابت ادارى شاید پیش بیاید بنده حالا ضمن عرض معذرت از این اشتباهى که رخ داده است استدعا می‌کنم که نسبت به بقیه مواد توجه بفرمایید ملاحظه خواهید فرمود که بسیار منظم و بر طبق نظر خود آقایان نمایندگان محترم تنظیم شده است و امیدوارم که این قانون زودتر تصویب شود.

نایب‌رئیس - آقاى ارباب موافقید. بفرمایید

ارباب - بنده از این موافقتم صرف‌نظر می‌کنم و عرضى نمی‌کنم.

نایب‌رئیس - آقاى بهبهانى

بهبهانى - در آن موقعى که این لایحه مطرح شد بنده در کلیات دلایل مخالفت خودم را عرض کردم بنده فعلاً صلاح می‌دانم آن مطلبى که به نظرم بسیار زننده رسید در اینجا به عنوان تذکر عرض کنم و آن مطلب عبارتى است که پیشنهاد هم کردم خدمت جناب آقاى وزیر و چون شور دوم این لایحه بود گفتند پذیرفته نیست و آن عبارت از این بود که در لایحه چند جا ذکر شده است که این لایحه‌ای است که مربوط به معاونین ثابت ادارى است در صورتی که ما در جاى دیگرى می‌بینیم که این معاون براى مدت پنج سال است از این جهت به نظر بنده این دو عبارت با هم ضدیت دارد ثابت معنایش این است که براى همیشه است ولى وقتى که مدت آمد در اینجا این ثابت را از بین می‌برد این یک مطلب، مطلب دیگر اینکه اگر ما این قوانین را از سایر قوانین دنیا اقتباس کرده این در دنیا هیچ وقت نگفته‌اند ثابت ادارى براى مدت پنج سال معاون ثابت براى همیشه می‌ماند و دلیلش هم شأن نزول این لایحه است که یک معاونى باشد که از دستبرد و تزلزل مصون باشد و یسک وزیر یا یک هیئت حاکمه‌ای او را نتوانند به میل خودشان بردارند و تغییر بدهند و این شخص بتواند کارهاى ادارى و نقل و انتقالات را انجام بدهد بدون ترس و ما اینجا می‌بینیم یک لایحه‌ای آورده‌اند آورده‌اند به منظور ثبات ولى تزلزل از سرو رویش می‌بارد وزیر می‌تواند هروقت او را بخواهد بردارد

(مهران - وزیر نمی‌تواند) اگر چنانچه اختلافى شد بین چند تا معاون وزیر حکم می‌کند وقتى هم خواست برش می‌دارد بعد می‌رود توى هیئت وزیران آقاى مهندس طالقانى وقتى وزیر باشند هیئت وزیران مخالف نظر ایشان است؟ بالاخره خواهى نخواهى موافق نظر ایشان است. پس به نظر بنده این لایحه مخالف نظر غایی است که براى ثبات به وجود آمده و به اضافه من عقیده‌ام این است حالا که اینطور است آن ثابت را بزنید بنویسید این لایحه‌ای است براى این کار و معاونى انتخاب می‌شود براى پنج سال لزومى ندارد که مجلس شورای ملى یک لایحه‌ای بگذراند که غلط بین عبارتى داشته باشد. هم در معنى مخالف باشد هم در عبارت. ثابتش را بزنید و اصلاح کنید ما هم تصویب می‌کنیم و رأى می‌دهیم.

نایب‌رئیس - آقاى مهران بفرمایید.

احمد مهران - عرض می‌کنم که وقتى که شور اول این لایحه بود همکاران محترم نسبت به کلمه دایم یا ثابت بحث کردند. و به کمیسیون ایراد گرفتند که در مقامى که 5 سال این شغل براى کسى ممکن است بیشتر نباشد پس چرا کلمه دایم برده شود. نظرم هست که آقاى علامه وحیدى پیشنهاد کردند که کلمه ثابت که کمتر افاده ادامه می‌کند به جاى کلمه دایم قرار داده شود ما هم پسندیدیم این کلمه را و نظر محترم مجلس را که بنده آن روز دیدم مثل اینکه همه با این نظر موافق هستند تأمین کردیم دولت هم کلمه ثابت را بهتر از کلمه دایم پسندید باید این را قبول کنید که دایم بیشتر افاده دوام می‌کند تا کلمه ثابت و اما یک بحثى پیش می‌آید که این کلمات را ما به کار ببریم یا نبریم چون جناب آقاى بهبهانى تذکر داند که این کلمات را بردارید بنده فکر می‌کنم نمی‌شود تصور کرد که مادام‌العمر یک نفر را به سمت معاونت یک وزارت‌خانه‌ای منصوب کنند این صحیح نیست اساساً اگر بخواهیم این حرف را بپذیریم اصلاً حس جاه‌طلبى یک نفر هم اجازه نمی‌دهد به شر بالاخره یک حس جاه‌طلبى دارد یعنى یک کسى را امروز بگذارید معاون یک وزارت‌خانه و خودش هم فکر کند تا ابد یعنى تا وقتى که زنده است معاون این وزارت‌خانه است این مخالف حس جاه‌طلبى است و اساساً این دایم یا ثابتى که مورد نظر است و مورد بحث ما قرار گرفته است اصلاً در دنیا وجود ندارد بالاخره وقتى یک کسى را هم مادام‌العمر گذاشتند این ایراد هست که ممکن است یک وقتى این آقا رخت از دنیا بربندد بعد تکلیف چیست که ما در کلمه ثابت یا دایم بنشینیم و بحث کنیم (پرفسور جمشید اعلم - این استدلال صحیح نیست) اجازه بفرمایید استدلال عکسش را توجه بفرمایید ما که به وضع مملکت آشنا هستیم که هر دو ماه و یک ماه و نیم و سه ماه و چهار ماه یکى معاون وزارت‌خانه‌ای بوده است به نظر بنده پنج سال خیلى هم ثابت است هم دایم براى اینکه شما معاون دیده‌اید آقاى پرفسور در این مملکت که یک ماه و نیم معاون بوده و دو ماه معاون بوده بنابراین نسبت به پنج سال که اینجا نوشته است دایم نیست؟ ثابت نیست؟ بنده عرض می‌کنم اینها نسبى است و پنج سال در مقابل یک ماه و نیم هم دایم است و هم ثابت و اجازه بفرمایید که ماده به همین ترتیب تصویب شود.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر مشیرفاطمى‏.

دکتر مشیر فاطمى - بنده قربان در این بند ب اشکال دارم و این بند ب را درست نمی‌دانم یک پیشنهادى هم تقدیم کردم جناب آقاى رئیس فرمودند که شور دوم است و نمی‌شود. نوشته است از بین کارمندانى که 12 سال سابقه خدمت داشته باشند و دو سال از آن را به صورت مدیر کلى انجام وظیفه نموده باشد حالا که بحمداله مدیر کل به اندازه کافى داریم از فردا وزرا بی‌چاره‌تر خواهند شد که فشار می‌آورند می‌گویند بگذارید که ما این مرحله را هم پیموده باشیم و ما باید مدیر کل بشویم بنابراین بنده عقیده داشتم که بگذاریم رؤساى ادارات درجه اول که مدیر کل‌سازى کارخانه‌اش بسته شود چون الان وزارت دارایی 9 مدیر کل دارد (خرازى - حتى دفتر مدیر کل دارد) و چه دلیل دارد که اگر یک کارمند دولتى که یک سوابق بسیار خوبى هم دارد و در یک وزارت‌خانه‌ای پنج سال سابقه ندارد چرا نباید معاون وزارت دارایی داشته باشید که بیست سال خدمت کرده است و به همه امور هم وارد باشد و شما بیاورید او را معاون وزارت بازرگانى بکنید چه مانعى دارد. معاون وزارت دارایی که نمی‌آید بعد از معاونت بشود مدیر کل از طرفى این لایحه مال دولت سابق هم هست خیال می‌کنم این قدر پافشارى نشود بهتر باشد. (پرفسور اعلم - اصلاً درست مطالعه نشده است)

نایب‌رئیس - آقاى وزیر مشاور

مهدى طالقانى (وزیر مشاور) - بنده می‌خواهم توجه آقایان را جلب کنم که اینجا صحبت از معاون ادارى است نه معاون پارلمانى یا فنى اگر وزارت‌خانه‌ای احتیاج مبرمى دارد که یک معاون فنى داشته باشد بعداً تشکیلاتش را می‌نویسد و می‌آورد که یک معاون هم داشته باشد رسم این است که معاون پارلمانى با وزیر می‌آید و می‌رود وقتى دولت و کابینه  عوض شد معاونین پارلمانى هم عوض می‌شوند حالا اگر یک وزیر جدیدى آمد و خواست آن معاون پارلمانى سابق را بیاورد هیچ مانعى ندارد ولى به موجب این لایحه ما نمی‌خواهیم کارهاى ادارى را دستخوش تحولات سیاسى کنیم یعنى معاونین ادارى را نمی‌خواهیم تابع نظریات سیاسى و عوض شدن دولت‌ها باشند بنابراین اگر یک معاون‌هایی بودندکه یک ماه آمدند و رفتند اینها را نمی‌شد معاون ادارى اسمشان را گذاشت معاون پارلمانى را بنا به مقتضیات روز دولت می‌آورند و بعد هم با دولت‌ها رفته‌اند و نمى‌توانیم یک کسى را که فقط یک ماه آمده و بنا به یک مقتضیات سیاسى معاون شده بود بگذاریم حالا بیاید پنج سال که یک وزارت‌خانه‌ای را از حیث کارهاى ادارى دستش بگیرد می‌خواهیم اشخاصى باشند که در کارهاى ادارى تجربه داشته باشند مخصوصاً در امور آن وزارت‌خانه بنابراین در این لایحه گفته شده که ده سال در آن وزارت‌خانه کار کرده باشد و یک سال معاونت کرده باشد اگر از آن کارمندان عالى مقام هستند که جنابعالى می‌فرمایید اینجا ما پیش‌بینى کرده‌ایم گفته شده است که اگر کسى 15 سال در کادر یک وزارت‌خانه‌ای بوده است مانعى ندارد می‌تواند بیاید و براى مدیر کل حد وسط 12 سال یا ده سال گرفته شده است یعنى 12 سال که ده سال به صورت کارمند بوده است و دو سال هم مدیر کل بوده است این را خواهش می‌کنم از آقایان که به همین ترتیب که همه اجازه بفرمایید تصویب شود چون در آن کمیسیون همان‌طورى که آقاى مخبر کمیسیون به اطلاع آقایان رساندند تمام پیشنهادات را چندین روز تا ساعت دو بعداز ظهر نشسته و بحث کردیم و این خلاصه آن پیشنهادات است و تقاضاى بنده این است که با اصلاحى که شده تصویب بفرمایید.

نایب‌رئیس - این نکته را خدمت آقایان تذکر بدهم که آقایان غالباً پیشنهاد می‌فرمایید در صورتى

 که در شور دوم پیشنهاد نمی‌شود داد مگر اینکه پیشنهادى قبلاً شده باشد و کمیسیون آن را مورد

+++

توجه قرار داده باشد آن را آقایان می‌توانند مطرح کنند. آقاى وزیر توضیح دادند حالا آقاى علامه (علامه - بنده موافقم) آقاى دکتر رضایی (دکتر رضایی - بنده موافقم) پس رأى می‌گیریم. با اصلاحى که شد یعنى بند الف ده سال بند ب 12 سال مطابق توضیحى که آقاى مخبر دادند. آقایانى که موافق ماده دوم هستند قیام بفرمایند (اغلب بر خاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم - معاون ثابت ادارى وظایف ذیل را طبق اصول مندرج در ماده یک تحت تعلیمات کلى وزیر مربوطه انجام خواهد داد. الف) اتخاذ تصمیم درباره استخدام اضافه ترفیع انتقال انتصاب عزل تعقیب ادارى مرخصى معذوریت پاداش تشویق بازنشستگى و تهیه کادر و خلاصه آنچه مربوط به امور استخدامى کارمندان وزارت‌خانه است.

ب) تهیه و تنظیم بودجه.

ج) هرگونه تغییر و کسر و اضافه در سازمان وزارت‌خانه با موافقت و نظر وزیر مربوط.

د) بازرسى و نظارت به امور ادارى و مالى و حسابدارى تمام مؤسسات و ادارات و بنگاه‌های تابعه در مرکز و شهرستان‌ها.

هـ) تهیه گزارش شش ماهه از اقداماتى که به عمل آمده است و تسلیم به وزیر مربوط

تبصره 1 - انتصاب مدیران کل و روساى ادارات تهران و شهرستان‌ها و مشاغل هم‌ردیف آنان از بین سه تا پنج نفر کارمندان واجد صلاحیت که از طرف معاون ثابت ادارى براى هر مقامى پیشنهاد می‌شود با وزیر خواهد بود.

تبصره 2 - ریاست شوراهاى امور ادارى و مالى هر وزارت‌خانه با معاون ثابت ادارى خواهد بود.

تبصره 3 - در مورد معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر در تمام مراتب مذکور در فوق و در سایر موارد این قانون به جاى وزیر مربوط نخست‌وزیر و به جاى وزارت‌خانه مربوط نخست‌وزیرى مرجع خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقاى احمد طباطبایی

احمد طباطبایی قمى - بنده البته در مخالفت لایحه نمی‌خواهم عرضى کنم بلکه منظورم تصویب این قانون و واقعاً در نظر گرفتن منظور قانونگذار است از لحاظ ثبات کار ادارات این قانون البته از ظاهرش پیداست که براى ثبات کار معاونین وزارت‌خانه‌ها است و بسیار خوب است که معاونین وزارت‌خانه‌ها وقتى آمدند پنج سال می‌توانند آنجا بمانند کسى هم نمی‌تواند آنها را بردارد مگر به آن شرایطى که هست که وزیر باید بر دارد ولى از نقطه‌نظر ثبات کار وزارت‌خانه‌ها و مأمورین در این قانون هیچ چیز گفته نشده چون منظور فقط این است که ما یک کارى بکنیم که دوایر دولتى و وزارت‌خانه‌ها اینها ثبات داشته باشند کسى نتواند آنها را تغییر بدهد والا اگر قرار شد ما یک قانونى وضع کنیم که معاون وزارت‌خانه را کسى نتواند تغییر دهد و آن وقت این معاون وزارت‌خانه حق داشته باشد که هر مأمورى را بخواهد از هر کجا منتقل کند و به هر کجا بفرستد این را از اینجا بردارد و او را عزل و او را نصب کند این نقص غرض است نقض غرض قانونگذار است بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان این را در نظر بگیرند که اگر چنانچه این معاون وزارت‌خانه وظایفى را که برایش در نظر گرفته شده است و در ماده سوم نوشته است تحت نظر تعلیمات کلى وزیر انجام وظیفه کند این همان جریان سابق است ثباتى در کار وزارت‌خانه‌ها و ادارات به عقیده بنده پیدا نشده مگر اینکه بگویم این وظایف را یعنى عزل و نصب و اینها را تحت تعلیمات کلى وزیر با در نظر گرفتن شوراى عالى ادارى که در همین قانون قید شده است این اعمال را تحت نظر آنها انجام بدهد که واقعاً وضعیت ثابتى در دستگاه دولت پیدا بشود والا صرف تصویب این قانون معنایش ثبات معاون نیست تازه معاون را برش ندارند آن هم عرض کردم درش حرف است و درست نیست حالا چون موقع پیشنهاد گذشته است بنده یک پیشنهادى تقدیم می‌کنم که این برگردد براى اصلاح به کمیسیون که در کمیسیون اصلاح بشود و دو مرتبه برگردد به مجلس.

نایب‌رئیس - جناب آقاى وزیر مهندس طالقانى

مهندس طالقانى (وزیر مشاور) - جناب آقاى طباطبایی به یک نکته اینجا توجه فرمودند که به نظر من قسمتى ازآن صحیح است یعنى این لایحه براى ثبات کار آن معاون سابق است نه براى تشکیلات وزارت‌خانه می‌خواهم به اطلاع مجلس شوراى ملى برسانم که الان دولت یک لایحه استخدامى دارد در مجلس سنا که در آنجا دارند بحث می‌کنند و ضمناً دولت در نظر دارد که سازمان وزارت‌خانه‌ها را هم انشاالله در آتیه خیلى نزدیکى بیاورد اینجا و آقایان در سازمان وزارت‌خانه‌ها بحث بفرمایند که فلان اداره باید باشد یا نباشد بزرگتر شود یا کوچکتر بشود یا اینکه به وزارت‌خانه دیگرى منتقل بشود یا نشود جاى تمام این بحث‌ها در لایحه سازمان وزارت‌خانه‌هاست که به مجلس خواهیم آورد بنابراین سازمان وزارت‌خانه‌ها را که می‌آوریم اینجا آقایان آنجا پیشنهاد بفرمایید که یک اصلاحاتى بشود که این ادارات کوچک و بزرگ بشود یا یک چیز‌هایی کم و زیاد بشود در مورد مستخدمین هم جایش در لایحه استخدام است این نه لایحه استخدام است نه سازمان وزارت‌خانه‌ها این یک لایحه ایست که آورده‌اند که یک معاون ثابتى درست کنند که امورى را او رسیدگى بکند (بهبهانى - عزل و نصب با کیست؟) (احمد طباطبایی - همه را با هم بیاورید) بنده استدعا می‌کنم که لایحه استخدام که آمد لایحه سازمان که آمد در آنجا هر نظرى که نسبت به سازمان وزارت‌خانه‌ها دارید که سازمان‌ها کوچکتر بشود یا بزرگتر بشود در آنجا بفرمایید.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر رضایی

دکتر رضایی - آقاى طباطبایی عرض کنم به حضور جنابعالى ثبات بسیار مفید و مناسب است ولى اگر هر آینه در ثبات افراط بشود آن خود بسیار بسیار مضر است یعنى اگر در یک جامعه‌ای یک سازمانى به حال رکود قرار گرفت هر آینه در یک سازمانى تغییر به وجود نیامد هر آینه در یک سازمانى مسئولین امور حق نداشته باشند

(طباطبایی - دل بخواهى) جناب آقاى طباطبایی هنگامى که جناب عالى فرمایشاتتان را می‌فرمودید با کمال ادب به فرمایشات جنابعالى گوش دادم استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید بنده هخ عرایضم را بکنم، هر آینه یک سازمانى وسایلى در اختیار نداشته باشد که آن سازمان را از حال رکود خارج بکند تصدیق خواهید فرمود که آن سازمان از نقطه‌نظر وضع ادارى وضعش به هیچ‌وجه مناسب و مرتب نیست بنده با جنابعالى کاملاً موافق هستم که وضع فعلى که بسیارى از رؤساى ادارات یا رؤساى قسمت‌ها وضع بسیار متزلزلى دارند مناسب و مفید نیست این صحیح است ولى جناب آقاى طباطبایی اصولاً این لایحه براى از بین بردن همان اشکال است یکى از دلایلى که رؤساى ادارات ما و رؤساى شعب ما و کارمندان ما وضعیت متزلزل دارند اینست که در بعضى موارد مسئولین ناگزیر میشوند به واسطه بعضى ملاحظات و محظورات این اشخاص را از کار برکنار بکنند خود حضرتعالى مسبوق هستید آقایان دیگر می‌دانند مثال‌های زیادى وجود دارد که شخص سالم و با پشت کار و درستکارى را برداشته‌اند و کسى را که داراى آن مزایا نبوده سر آن کار گذاشته‌اند حالا ما می‌خواهیم در این لایحه یک معاون ثابتى بیاوریم که این شخص تحت تأثیر این ملاحظات قرار نگیرد و این محظورات براى او وجود نداشته باشد

(طباطبایی - خودش متزلزل است) و به همین دلیل بود که در این لایحه در نظر گرفته شده است که وزیر مربوطه حق عزل این معاون را نداشته باشد و عزل معاون ثابت ادارى فقط و فقط توسط هیئت وزیران انجام بشود و جناب آقاى بهبهانى دلیل اینکه در اینجا هیئت وزیران گذاشته شد این است که اکثر کسانى که این لایحه را تنظیم کردند در مقابل دو اصل قرار گرفتند که این اصل هر دو صحیح است و باید با هم تلفیق شوند یکى اصل مسئولیت وزیر بود که در هر وزارت‌خانه‌ای مسئول اصلى وزیر است و اوست که بایستى مسئولیت اصلى را در وزارت‌خانه قبول کند و دوم اصل ثبات یعنى ما می‌خواهیم که یک.

نایب‌رئیس - آقایان توجه بکنند که باید فعلاً در ماده سوم صحبت کنند راجع به اصل موضوع نمی‌شود صحبت کرد بفرمایید

رضایی -بنده راجع به فرمایشات جناب آقاى طباطبایی خواستم عرض کنم که به آن صورت اصلاً میسر نیست و اصولاً صلاح نیست که ما بیائیم براى هر کارمندى یک وضع ثابتى در نظر بگیریم و بگوئیم کسى حق نداشته باشد هر آینه یک کارمندى خاطى بشود هر آینه یک کارمندى لیاقت نداشته باشد هر آینه یک کارمندى نتوانست از عهده انجام امور برآید کسى نتواند او را بردارد

دکتر بینا - اگر اصلاً این لایحه را پس بگیرند بهتر است چون خیلى شتر گاو پلنگ است.

پرفسور اعلم - این لایحه خیلى شلوغ است.

نایب‌رئیس - آقاى بهبهانى

بهبهانى - بنده نظر جناب آقاى وزیر مشاور را در توضیحی که فرمودند و تصدیق کردند فرمایشات آقاى طباطبایی را بحث می‌کنم خیال می‌کنم همان‌طورکه خودتان تصریق فرمودید ما هم نظرمان غیر از فرمایش جنابعالى چیزى نیست و مى‌گوئیم این لایحه آن نظر غایی ما را و شما را و تمام مجلس شورای ملى را که عبارت از این است که یک ثباتى در تهیه وزارت‌خانه‌ها و ادارات پیدا شود تأمین نمی‌کند

(دکتر بینا – و بدتر می‌کند) به اثبات معاونین ادارى که آن هم درست ثابت نشده ثبات وزارت‌خانه‌ها درست نمی‌شود همه آقایان می‌دانند و خود شما هم می‌دانید که وضع ادارات ما خوب نیست (دکتر بینا - بسیار بداست) (پرفسور اعلم - حالا آن بد را می‌خواهند ثابت کنند) براى اینکه ادارات را درست کنید وضع اشخاص را خوب کنید بایستى که یک استابیلیته و ثباتى در وزارت‌خانه‌ها و ادارات درست شود آقا دکتر رضایی دوست عزیزم مطالبى که فرمودند قبل تصدیق و تأیید همه ما هست ولى منطبق با این لایحه نیست عزیزم آقاى دکتر فرمایش شما را ما همه قبول داریم که باید یک سازمان ثابتى باشد و وضع ثابتى در وزارت‌خانه‌ها باشد اشخاص نادرست را بتوانند بردارند و اشخاص پاک را بگذارند ولى آیا این منظور را این لایحه تأمین می‌کند؟ به هیچ‌وجه این لایحه که دولت براى تضمین

+++

 ثبات ادارى مملکت آورده است به نظر من خلافش است براى اینکه این وضع اولاً یک معاونى را به میل خودشان بیاورند و بگویند پنج سال آنجا باشد (پرفسور اعلم - بعد هم نمی‌تواند تکانش بدهند)

نایب‌رئیس - جناب آقاى بهبهانى خواهش می‌کنم در اصل موضوع صحبت بفرمایید.

بهبهانى – بسیار خوب از این جهت بنده پیشنهاد می‌کنم که دولت این لایحه را پس بگیرد و بعد در لایحه‌ای که براى ثبات وضع ادارى مملکت می‌آورد یک ماده‌اش این باشد که معاون ادارى پنج سال باشد.

نایب‌رئیس - آقاى فرود مخالفید (فرود - بله بله) آقاى دکتر دادفر

دکتر دادفر - مطالبى که جناب آقاى بهبهانى و جناب آقاى طباطبایی فرمودند به جاى خودش یک مطلب بسیار اصولى است بنده هم تصدیق می‌کنم اما این فلسفه‌ای که براى این قانون ذکر شده بنده تصور می‌کنم غیر از اینست که الان نوشته شده است این قانون براى ایجاد ثبات ...

نایب‌رئیس - خواهش می‌کنم در ماده صحبت بفرمایید اینجا وظایفى را براى معاون می‌نویسد اگر نظرى در این امر دارید بفرمایید بنده اجازه نمی‌دهم در کلیات صحبت بشود والا در بحث مطالب هرج و مرج می‌شود.

دکتر دادفر - در ماده 3 وظایفى براى معاون تعیین کرده‌اند از قبیل اضافه ترفیع، انتقال، انتصاب اینها یک وظایفى بود که تا به حال وقت وزراى کشور ما را می‌گرفت یعنى وزرا کشور ما کارشان ابلاغ امضا کردن بود بایستى این معاونین لااقل بار وزرا را از این نظر سبک بکنند و این وظیفه محول بشود به معاونین و آقایان وزرا به امور مهمه مملکت برسند بنابراین غرض از این....

نایب‌رئیس - آقاى دکتر دادفر در اصل ماده صحبت بفرمایید.

دکتر دادفر - اجازه بفرمایید جناب عالى خودتان ملاحظه می‌فرمایید که یکى از گرفتاری‌هاى کلى در کشور ما براى وزرا این بوده است که وزیر مشغول ابلاغ امضا کردن و مرخصى امضا کردن بوده است از مدیر کل گرفته تا یک عضو ابلاغش می‌رفت پیش وزیر و تمام وقت وزرا را اشغال می‌کرد و یک حسن این ماده 3 این است که این وظایف قسمتش منتقل شده است به معاون ادارى و یک قسمتش با مشاورت خود وزیر انجام می‌شود و بنابراین به نظر بنده این ماده 3 شاه بیت این لایحه است استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید تصویب شود.

نایب‌رئیس - آقاى فرود.

فرود - قبلاً عرض کنم عرایضى که بنده می‌کنم به عنوان مخالفت با دولت نیست کما اینکه جناب آقاى نخست‌وزیر روزى که اینجا تشریف داشتند فرمودند ما یک لوایحى تقدیم می‌کنیم اینجا بحث بشود فحص شود شور بشود اصلاحى اگر لازم بشود حتى اگر به نظر نمایندگان محترم تصحیحى رسید یا اگر رد کردن آن را تشخیص دادند ما به عنوان مخالفت با دولت تلقى نمی‌کنیم این بیان خود آقاى نخست‌وزیر است بنده استدعا می‌کنم از حضرتعالى این مطلب اساسى را توجه بفرمایید آقایان بنده یک تقاضا دارم و آن این است ما باید هر کارى که می‌کنیم هر قانونى می‌گذرانیم هر چه تصویب می‌کنیم نظر غایی رفاه و آسایش مردم این مملکت را تأمین نمی‌کند.

نایب‌رئیس - جناب آقاى فرود در ماده 3 صحبت بفرمایید.

فرود - همین ماده 3 است قربان ماده 3 می‌گوید معاون ثابت باشد معاون هر که را دلش می‌خواهد تغییر بدهد عزل و نصب و انتقال با او باشد و این صحیح نیست چرا این قانون را شما آوردید؟ براى اینکه احتمال می‌رفت وزرا تحت نفوذ واقع شوند می‌خواهید یک معاونین ثابتى باشند باز نظر از این مطلب چه بود؟ نظر این بود آن عضوى که در پشت یک میزى نشسته و کارش را مى‌کند و تحت نفوذ کسى واقع نشود اما اینجا به موجب این قانون آن عضو شما تحت نفوذ معاون ثابت قرار می‌گیرد (صحیح است).

بنده می‌خواهم بدانم که اگر خود معاون ثابت خواست اعمال نفوذ بکند جلوگیرى از این با کیست؟ یک نفر عضو بدبخت که نمی‌تواند به هیئت وزیران شکایت بکند که آقا این آقاى معاون در کار من اعمال نفوذ کرده از هیئت وزیران خواهش می‌کنم این را عوضش بکنید که هیئت وزیران براى این کار تصویب نامه‌ای صادر بکند من استدعا می‌کنم نظر غایی و منظور اساسى را بهش توجه بفرمایید معاون اگر ثابت باشد ولى اعضا ثابت نباشند و مصونیت نداشته باشند فایده ندارد این است که بنده عرض می‌کنم‏

(دکتر بینا - تشکیلات نباشد فایده ندارد) بایستى همه ثابت باشند همان‌طور که قضات استقلال دارند منتهى در تحت یک شرایط و مقرراتى بنابراین عبارت انتقال و عزل و نصب در ماده 3 این قانون نقض غرض است (صحیح است) چطور شد که وزیرى نمی‌تواند یک کسى را تغییر بدهد یک کسى را تعقیب بکند اما آقاى معاون ثابت می‌تواند این صحیح نیست (پرفسور اعلم - این لایحه اصلاً سراپایش غلط است) بنابراین توجه بفرمایید این نظر مخالفت نیست ما در عین حال که می‌خواهیم معاون ثابت درست کنیم چرا توجه به حال مستخدمین ادارات نکنیم اینها تا کى تو سرى بخورند و هر وقت دلشان بخواهد آنها را عزل بکنند نصب بکنند و اساس بدبختى و بی‌چارگى هم از همین قبیل انتصابات و از همین قبیل انتقالات سرچشمه می‌گیرد (صحیح است) استدعا می‌کنم به این مطلب اساسى توجه بفرمایید و موافقت بفرمایید که این لایحه برود به کمیسیون در کمیسیون توجه بکنند ما هم موافقیم که معاونین ثابت داشته باشیم ما هم موافقیم که اعضا و کادر ادارى ثابت هم داشته باشین اگر می‌فرمایید این مطالب در آن لایحه‌ای که پیشنهاد خواهید فرمود تأمین خواهد شد استدعا می‌کنم تأمل بفرمایید وقتى آن لایحه آمد این مسائل را هم درش بگنحانید الان که ملاحظه می‌فرمایید مجلس شوراى ملى کمال همکارى را با دولت دارد و دولت هم دولت ثابتى است اینجا کسى اعمال غرض و اعمال نفوذى نمی‌کند همه ما در کارهاى خوب با دولت موافقیم اگر یک جا هم ببینیم یک لایحه‌ای نقص عبارتى داشته باشد یا منظور اساسى را تأمین نمی‌کند ما عرایضمان را در اینجا می‌کنیم فعلاً بنده به عرض نمایندگان محترم مجلس می‌رسانم که اگر مقصود شما اینست که یک کادر ثابت در مملکت به وجود بیاورید که زیر نفوذ کسى واقع نشود این ماده 3 تمام نقض غرض است و از بین می‌برد نظر شما را (صحیح است احسنت).

نایب‌رئیس - جناب آقاى مهندس طالقانى

مهندس طالقانى - براى بنده خیلى اسباب تأسف است که می‌بینم وقتى در ماده 3 ما بحث می‌کنیم که آقایان فرمایشاتى می‌فرمایند که مربوط به اصل لایحه است اصل لایحه آمده به مجلس بحث شده است آقایان پیشنهاداتى مرحمت فرموده‌اند رفته است به کمیسیون بنده هم افتخار این را داشته‌ام که هفت یا هشت صبح تا دو نیم بعد از ظهر آمده‌ام و در کمیسیون نشسته‌ام و بحث کردیم و حالا گزارش کمیسیون آمده است به مجلس استدعاى بنده اینست که در اصل مطلب صحبت بفرمایید و همان طور که جناب آقاى رئیس هم فرمودند الان ماده 3 مطرح است می‌گوید معاون ثابت ادارى می‌تواند این کارها را بکند بنده می‌خواهم این را از آقایان محترم سؤال بکنم مگر الان وزرا نمی‌توانند یک قسمتى از کارهایشان را به یک معاونى بدهند که این معاون یک کارهایی را انجام بدهد و وقت وزیر به یک جزئیاتى گرفته نشود (طباطبایی - بدهید چه مانعى دارد؟ لایحه و قانون نمی‌خواهد) اگر آقایان میل ندارند که من عرایضى بکنم امرى است علیحده جنابعالى فرمایشى فرمودید حالا هم توجه فرمایید عرض بنده اینست که چه عیبى دارد که این کارى را که یک وزیرى تا ساعت سه بعد از ظهر می‌نشیند که حکم انتصاب یا ترفیع امضا بکند به وسیله این لایحه به معاون واگذار شود به وسیله این لایحه خواسته شده که یک قسمت از این کارها به گردن یک معاون ادارى بیفتد اگر معاون‌ها بت ادارى اشتباهى کرد چه مرجعى هست مرجع اول وزیر مرجع دوم هیئت وزیران مرجع سوم مجلس شوراى ملى آقایان استدعا می‌کنم توجه بفرمایید در اصل موضوع استدعاى بنده اینست که آقایان فرمایشى نفرمایید چون این لایحه را یک مرتبه در شور اول تصویب فرمودند رفته به کمیسیون کمیسیون هم تصویب کرده آمده و الان ماده سوم مطرح است در ماده 3 این اختیاراتى که به معاون ثابت داده شده بنده در هیچ جایش خلاف قانونى و خلاف مصلحتى نمی‌بینم خیلى بار وزیر را سبک می‌کند و وزیر می‌تواند به کارهایش برسد و آقایان هم هر وقت هر نظرى داشته باشند از وزیر مربوطه می‌خواهند و او می‌آید به مجلس و توضیح لازم را خواهد داد ما که نمی‌خواهیم چهل پله نردبان را یک مرتبه بپریم بایستى به تدریج عمل شود لایحه استخدام می‌آید اینجا لایحه سازمان وزارت‌خانه‌ها می‌آید اینجا و آقایان هر نظرى داشته باشید می‌توانید و این لایحه فقط مربوط به معاون ثابت ادارى است.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر بینا پیشنهاد سکوت کرده‌اند.

احمد طباطبایی - بنده پیشنهاد ارجاع به کمیسیون کرده‌ام.

نایب‌رئیس - آن پیشنهاد را مطابق آئین‌نامه باید 15 نفر امضا کنند (احمد طباطبایی – نتیجه‌اش یکى است) پیشنهاد آقاى دکتر بینا قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نمایم لایحه مورد طرح مسکوت بماند. دکتر بینا

نایب‌رئیس - می‌خواهید ماده آئین‌نامه راهم براى آقاى طباطبایی بخوانند

احمد طباطبایی - نخیر نتیجه‌اش یکى است

نایب‌رئیس - آقاى دکتر بینا

دکتر بینا - بنده نهایت تشکر می‌کنم که تمام آقایان نمایندگان محترم در لایحه‌ای که با وضع زندگى یک مشت کارمند سروکار دارد دقت و توجه بیشترى می‌فرمایند در اینجا همان‌طور که جناب آقاى فرود فرمودند و جناب آقاى بهبهانى تذکراتى دادند صحبت مخالفت و موافقت نیست آقایان وقتى در مملکتى تمام تشکیلات غلط است و خود دولت‌ها از دست این تشکیلات می‌نالند ما چرا بیائیم براى تشکیلاتى که اصلاً خودش

+++

 تشکیلات می‌خواهد یک تشکیلات ثابتى بدهیم. بنده موافق این لایحه هستم و اول کسى بودم که در دوره هیجدهم معاونین دائمى نه ثابت را پیشنهاد نمودم و در دوره وزارت آقاى دکتر امینى بود بنده گفتم براى اینکه تشکیلات وزارت‌خانه‌ها از این هرج و مرج بیرون بیاید یک نفر در هر وزارت‌خانه‌ای قرار بدهید و او مأمور کارهاى استخدامى و وضع کارمندان باشد ولى این لایحه وقتى باید مطرح شود که دولت تشکیلات خود را داده باشد و الان هم دولت دستور داده است به وزارت‌خانه‌ها که بودجه تشکیلاتى بنویسند و این یک قدم مترقى است که دولت آقاى دکتر اقبال دارد برمی‌دارد و عمل می‌کند وقتی که لایحه بودجه از نظر تشکیلات به مجلس آمده و تشکیلات ثابت شد کادر ثابتى داشتیم معاون ثابت نباشد وزیر ثابت درست بکنید ما چه می‌خواهیم استقرار و استمرار در کارها می‌خواهیم استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم رأى بدهید که این لایحه مسکوت بماند تا دولت بیشتر توجه بکند تشکیلات خود را مرتب بکند و براى تشکیلات خوب یک ثباتى بدهیم نه تشکیلات بد را اینطور ثبات بدهیم‏.

نایب‌رئیس - آقاى مهندس طالقانى وزیر مشاور

مهندس طالقانى (وزیر مشاور) - بنده دو نکته می‌خواستم توضیح عرض بکنم که ذهن نمایندگان محترم روشن بشود و می‌خواهم توجه ایشان را هم جلب بکنم که این لایحه به تشکیلات وزارت‌خانه‌ها کارى ندارد و تشکیلات وزارت‌خانه‌ها الان حاضر است و در ظرف سه هفته ایگر ممکن است خود دولت بیاورد و آنجا آقایان ببینند اگر بعضی کارها و بعضى موارد روشن نباشد آن تشکیلات می‌آید به مجلس و در آن نوشته می‌شود وظایف وزارت‌خانه‌ها معین می‌شود که چند معاون یا چند مدیر کل چه ادارات و چه شرکت‌هایی باید باشند و چه شرکت‌هایی نباید باشند و کدام ادارت کدام وزارت‌خانه باید برود اینها همه در تشکیلات نوشته می‌شود بنابراین اینکه می‌گوئیم معاون ثابت ادارى این براى کار وزارت‌خانه است تشکیلات را شما آقایان تصویب کنید دولت همان تشکیلات را اجرا کند (دکتر بینا - معاون ثابت را همانجا می‌گذاریم) چه به دست وزیر و چه به دست معاون ثابت اجرامى شود و درباره قانون استخدام استدعا می‌کنم توجه بفرمایید وضع کارمندان در قانون استخدام بفرمایید، عرض کردم این یک لایحه ایست فقط براى آن که یک مقدار از کارى که وزرا در آن غرقند ثباتى در آن داده شود و این همان ثباتى است که آقایان می‌خواستند بنابراین بنده الان موجبى نمی‌بینم که آقایان این لایحه را مخالف مصلحت تشخیص بدهند

(بهبهانى - الان وقتش نیست) یا بفرمایید که الان وقتش نیست این مسلماً اگر ارتباطى با لایحه سازمان داشت با آن لایحه می‌آوردیم و بنده قبول می‌کردم ولى اصلاً مربوط به او نیست لایحه سازمان می‌آید اینجا هر طور تصویب فرمودید همان‌طور اجرا می‌شود و تا وقتى که لایحه سازمان را تصویب نفرمودید همان‌طورى که هست اجرا می‌شود منتهى چیزى که هست با تصویب این لایحه قدرى کار وزیر کم می‌شود و معاون ثابت و این اشخاصى که با این شرایط انتخاب می‌شوند شاید بهتر بتوانند در یک مواردى تصمیم بگیرند بنده استدعا می‌کنم که آقایان قدرى توجه بفرمایند و این نظر مجلس شوراى ملى بود که بحث شد و تصویب شد آقایان استدعا می‌کنم که ماده 3 را به همان ترتیبى که هست تصویب بفرمایید.

نایب‌رئیس - مطابق آئین‌نامه یک نفر مخالف با این پیشنهاد می‌تواند صحبت کند آقاى پرفسور جمشید اعلم

پرفسور جمشید اعلم - بنده مخالف این پیشنهاد نیستم

نایب‌رئیس - آقاى دکتر رضایی مخالف این پیشنهاد هستید بفرمایید

دکتر رضایی – از آنجایی که بنده افتخار دوستى جناب آقاى دکتر بینا را دارم خیلى علاقمند هستم که امر ایشان و خواهش ایشان را اجابت کنم و با پیشنهاد سکوت موافقت کنم ولى متأسفانه یک اشکال بسیار بزرگى وجود دارد که من فکر می‌کنم وقتى این اشکال را تشریح کنم جنابعالى موافقت میفرمایید که نه تنها موافقت بنده مشکل است بلکه براى اکثر آقایان هم مشکل خواهد بود و دلیلش هم اینست که حضور جنابعالى عرض می‌کنم هنگامى که در ماده اول و دوم این لایحه ما رأى دادیم اکثریت مجلس رأى موافق داد و نظرش این بود که اصل این لایحه لازم است (دکتر بینا – می‌دانید هیچ همچو چیزى نیست عقیده وکیل آزاد است) بنده نگفتم عقیده خود را اظهار نفرمایید (دکتر بینا - استدلال بفرمایید) به اصل این لایحه اکثریت رأى داد و در حال حاضر ماده سوم مطرح است کاملاً فرمایشات آقایان منطقى است که ممکن است در ماده سوم اشکالاتى وجود داشته باشد و این مجلس شور براى همین است که در اینجا نواقص را مطرح کنیم و اشکالات را مرتفع کنیم و آنچه مطلوب است به عنوان قانون بگذرانیم ولى ملاحظه بفرمایید که پیشنهاد سکوت درد را دوا می‌کند؟ ما همه با این لایحه موافق هستیم آن وقت می‌آئیم بی‌خود و بی‌جهت می‌گوئیم این مطلب مسکوت بماند در حالى که ما رأى دادیم که اصلش لازم است و به عقیده بنده تصویب این پیشنهاد صلاح نیست‏.

نایب‌رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر بینا براى مسکوت ماندن این لایحه آقایان موافقین قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد. به ماده سوم رأى می‌گیریم آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد ماده چهارم قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ماده چهارم - براى مراقبت در هم آهنگى بین امور ادارى وزارت‌خانه‌ها شوراى عالى مرکب از معاونین ثابت ادارى وزارت‌خانه‌ها به ریاست معاون ثابت ادارى نخست‌وزیر تشکیل می‌شود وظایف این شورى بر طبق آئین‌نامه مصوب هیئت وزیران خواهد بود. نایب‌رئیس - آقاى بهبهانى بفرمایید.

بهبهانى - بنده همچو سابقه‌هاى ندارم که یک مقدار از لایحه رد بشود چطور می‌شود؟

نایب‌رئیس - این ماده رد شده است وظایفى براى معاون نوشته شده بود عده‌ای مخالف بودند می‌گفتند این وظایف را براى معاون بدهید و مجلس هم رأى داد حالا می‌نشینید و یک وظائف دیگرى برایش تعیین می‌کنید یک ماده رد شده است ولى لایحه هست بفرمایید آقاى بهبهانى

بهبهانى - بنده عقیده‌ام این بود که جناب آقاى وزیر مشاور موافقت می‌فرمودند که این لایحه برگردد به کمیسیون براى اینکه خودشان هم تصدیق کردند و خیال می‌کنم که همه آقایان موافق باشند که این لایحه موقعش حالا نیست (صحیح است) اینجا یک دلیلى آوردند براى لزوم این لایحه که آقاى وزیر اینقدر بار دارد که نمی‌تواند بگوید آبپاش را فلانجا بگیرید یا تغییرات و تبدیلات اعضاى جزء را بدهید بنده می‌خواستم فقط جواب این فرمایش ایشان را بدهم که مگر قانون مانع این است که وزیر این کارهاى جزیی و زیادى را بدهد به دست جناب آقاى معاون‏

نایب‌رئیس - جناب آقاى بهبهانى خواهش می‌کنم در ماده چهارم صحبت بفرمایید

بهبهانى - این مقدمه است وزیر می‌تواند بگوید جناب آقاى معاون این کارها رانجام بدهید (صفارى - اساسش تنها این نیست یک بحث دیگرى هم هست) به هر صورت بنده عقیده‌ام این است جناب آقاى مهندس طالقانى تعصب ایجاد نفرمایید و اجازه بفرمایید این لایحه چون ماده سومش در شده در کمیسیون اصلاح بشود و دو مرتبه بعد از چند روز دیگر برگردد و به نظر من هم به صلاح است و هم مناسب به حال دولت‏

نایب‌رئیس – در ماده چهارم کسى اجازه صحبت نخواسته به ماده چهارم رأى می‌گیریم آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده پنجم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده پنجم - معاون ثابت ادارى نمی‌تواند سمت معاون پارلمانى را داشته باشد یا وظایف آن را عهده‌دار شود.

نایب‌رئیس - رأى می‌گیریم به ماده پنج آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده ششم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم - هرگاه در وزارت‌خانه‌ای چند معاون وجود داشته باشد و در امور مربوط به صلاحیت معاون ثابت ادارى با معاونین دیگر اختلاف‌نظر پیش‌ آید نظر وزیر قاطع خواهد بود.

نایب‌رئیس – در ماده ششم مخالفى هست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به ماده ششم آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

ماده هفتم مطرح است. (به شرح زیر قرائت شد)

ماده هفتم - برکنارى معاون ثابت ادارى فقط با تصریب هیئت وزیران امکان‌پذیر خواهد بود. به این ترتیب که هرگاه طرز کار معاون ثابت ادارى مورد رضایت وزیر نباشد موضوع در هیئت وزیران پس از رسیدگى به دلائل وزیر و مدافعات معاون ثابت ادارى چنانچه دلائل را کافى بداند معاون ثابت ادارى را تغییر خواهد داد.

نایب‌رئیس - آقاى ارباب

مهدى ارباب - البته بنده در تمام امور حیاتى این کشور معتقدم تا یک وضع ثابتى به وجود نیاید کارها به نحو احسن ممکن نیست اصلاح بشود اما این ماده 7 آمده و اعصاب این لایحه ثابت را متزلزل کرده اصلاً هیچ چیز ثابت باقى نگذاشته (دکتر بینا – شتر گاو و پلنگ است) عرض می‌کنم به این ترتیب که می‌گوید هرگاه طرز کار معاون ثابت ادارى مورد رضایت وزیر نباشد یعنى وزیر یک دستورى داد معاون ثابت انجام نداد موضوع در هیئت وزیران که همان وزیر عضو است مطرح خواهدشد و هیئت وزیران پس از رسیدگى به دلائل وزیر و مدافعات معاون ثابت ادارى چنانچه دلایل را کافى بداند معاون ثابت ادارى را تغییر خواهد داد بنده هیچ جاى این ماده را ثابت نمی‌بینم تمام قسمت‌های ثابت قضیه را هم متزلزل می‌کند بنابراین استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایید که این ماده عوض شود و یک چیز دیگر بجایش بگذارید که اسمش ثابت باشد.

نایب‌رئیس - آقاى بور بور

بور بور - مقصود از تعیین معاون ثابت ادارى براى وزارت‌خانه این است

+++

که در امور بهبودى حاصل شد و وضع به صورت بهترى درآید اگر قرار بشود پست این معاون وزارت‌خانه را آنقدر ثابت بکنیم که در نتیجه تعارضى پیدا بکند با وجود حکومت که این نقض غرض می‌شود این موضوع ثبات تا یک حدى لازم است به یک اندازه‌ای که به آن طرف نیفتد که یک هرج و مرج از آن راهى ایجاد شود اگر چنانچه ما ثبات را تا حدى روشن رسیدگى بکنیم که هیئت وزرا نتواند، وزیر مسئول نتواند، نخست‌وزیر نتواند یک معاون ثابت ادارى را تغییر بدهد این اساس حکومت را متزلزل می‌کند، بنده نمی‌دانم مقصود جناب آقاى ارباب تا این حد و اینقدر سخت گرفتن براى چیست و بنده فکر می‌کنم که هیچ مصلحت نیست که بیشتر از این ما در ثباتش پافشارى بکنیم‏

نایب‌رئیس - آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا - جناب آقاى رئیس براى اینکه بنده بتوانم دلایل مخالفت خودم را در این ماده بگویم مجبورم یک مقدماتى بگویم که با اصل لایحه مربوط است مخالف حق دارد که در ماده نیم ساعت صحبت کند به همین جهت است دلایلى که عرض می‌کنم بایستى مربوط باشد. این لایحه البته در کمیسیون که مطرح بود و بنده عضویت و ریاست کمیسیون استخدام را داشتم آقایان همکاران محترم کمیسیون که اینجا تشریف دارند شاید به خاطر بیاورند که جلسات متعددى در کمیسیون استخدام مطرح شد و بنده هم یکى از مخالفین این لایحه نه اصل لایحه بلکه این طرزى که تهیه شده ونوشته شده است بودم. این لایحه ایراد‌های متعددى دارد که بعضى از قسمت‌هاى آن را همکاران محترم اینجا فرمودند تا زمانى که بنده عضویت آن کمیسیون را داشتم این قانون به تصویب نرسید حالا یکى از موارد اشکالش را ملاحظه بفرمایید که با مسائل کنستیتوسیونل این موضوع ارتباط پیدا می‌کند و اینجا ملاحظه بفرمایید نوشته چنانچه دلائل را کافى ندانست معاون تغییر می‌کند حالا آمد و دلائل را کافى دانست و هیئت دولت فهمید که وزیر حرفش صحیح نبوده است و می‌خواسته اعمال غرض کند و دوستان خودش یا کسانى را که صلاحیت نداشته‌اند به یک مشاغل حساسى بگمارد آیا آن وقت دولت حق دارد ترتیب مخالف را بدهد و همین تصمیم را نسبت به خارج کردن وزیر بگیرد؟

آیا این موضوع امکان دارد یاخیر؟ شما اینجا یک مورد را شرط کرده‌اید و جوابش را ذکر نفرموده‌اید و به سکوت گذرانده‌اید وزیر و معاون اختلاف پیدا می‌کند می‌روند در هیئت دولت می‌نشینند باید تکلیف هر کدام از اینها تعیین شود اگر معاون خاطى بود عزلش می‌کنند و اگر وزیر خاطى بود چى؟ جوابش مسکوت مانده و عللى دارد چون اینجا یک قدرى مسئولیت وزرا در مقابل مجلس لوث می‌شود فردا می‌آیند آقایان اینجا می‌پرسید چه کردید می‌گویند من نکردم معاون کرد. این اصل مسئولیت تام و تمام وزرا در مقابل مجلس لوث می‌شود و این نبایستى به این صورت مورد تزلزل قرار بگیرد و این لایحه یک وسیله‌ای فراهم کرده که وزرا هر آن از زیر بار مسئولیت شانه خالى کنند

(صفارى - وزیر نمی‌تواند) این کنستیتوسیون پارلمانتر و کابینه و وزرا و کنستیتوسیون ایران که طبق حقوق فرانسه گرفته شده تطبیق نمی‌کند این یک کنسپسیون و یک تقلید غلطى است آقاى مهندس طالقانى از کشورهاى انگلوساکسون که در آنجا پرمننت اندر سکرترى دارند ولى آنها طرز کارشان با ایران متقاوت است و یک اصول دیگرى در دستگاه‌ها هست یا باید یک تجدیدنظر اساسى بکنیم تمام این جریانات را وارد این دستگاه بکنیم یا اگر از سیستم لاتن پیروى می‌کنیم و از آن ترتیب بایستى در تمام اصول ادارى از آن تبعیت کنیم و من منتظر بودم همین ماده که مطرح بشود و آقایان ملاحظه می‌فرمایند که چقدر امکان تطبیق این ماده با جریانات ادارى مملکت مشکل است‏

7- ختم جلسه به عنوان تنفس

نایب‌رئیس - آقاى دکتر مشیر فاطمى پیشنهاد تنفس داده‌اند و خیلى از آقایان هم تقاضاى مرخصى کرده‌اند بنابراین تنفس می‌دهیم

(مجلس سى و پنج دقیقه قبل از ظهر به عنوان تنفس تعطیل گردید و دیگر تشکیل نشد).

نایب‌رئیس مجلس شوراى ملى - اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295180!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)