کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 116 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 12 اردیبهشت ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای خلعتبری راجع به ساختمان‌های غیرلازم شهرداری تهران و تشکیل انجمن‌های شهر و جواب آقای وزیر کشور

3- سؤال آقای اردلان راجع به ساختمان‌های شهرداری و جواب آقای وزیر کشور

4- سؤال آقای داراب راجع به لاروبی مرداب بندرپهلوی و جواب آقای معاون وزارت راه

5- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشاورزی

6- طرح و تصویب لایحه سازمان تعاونی مصرف نیروهای انتظامی

7- طرح و عدم تصویب فوریت طرح پیشنهادی راجع به اراضی موات

8- طرح و عدم تصویب فوریت لایحه حیازت اراضی موات

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 116

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 12 اردیبهشت ماه 1334

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای خلعتبری راجع به ساختمان‌های غیرلازم شهرداری تهران و تشکیل انجمن‌های شهر و جواب آقای وزیر کشور

3- سؤال آقای اردلان راجع به ساختمان‌های شهرداری و جواب آقای وزیر کشور

4- سؤال آقای داراب راجع به لاروبی مرداب بندرپهلوی و جواب آقای معاون وزارت راه

5- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشاورزی

6- طرح و تصویب لایحه سازمان تعاونی مصرف نیروهای انتظامی

7- طرح و عدم تصویب فوریت طرح پیشنهادی راجع به اراضی موات

8- طرح و عدم تصویب فوریت لایحه حیازت اراضی موات

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

 (مجلس دو ساعت و یک ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید)

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- اسامی‌ غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: نقابت، خاکباز، ارباب. مسعودى. مصطفى ذوالفقارى. محود ذوالفقارى. شیبانى. رضایی. عبدالرحمن فرامرزى. احمد فرامرزى. محمود افشار. اورنگ. قوامى. دهقان. کریمى. پورسرتیب. صادق بوشهرى.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: جلیلوند. خزیمه علم. مکرم. شادلو. سعیدى. میراشرافى. کدیور. امیراحتشامى. دکتر افشار. دکتر عدل. اریه.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: دکتر سعید حکمت 15 دقیقه. متضى حکمت. یار افشار. احمد صفایی. شوشترى. دولتشاهی هر کدام نیم ساعت قنات‌آبادى. سلطانى. تیمورتاش هر یک 45 دقیقه. دولت آبادى یک ساعت. داراب. عرب‌شیبانى. پیراسته هر کدام یک ساعت و 15 دقیقه. کاشانى. صارمى. صراف‌زاده هر یک 2 ساعت موسوى 2 ساعت و 15 دقیقه غضنفرى 15 دقیقه.

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه- آقایان: مهندس جفرودى. تجدد. محمودى. مهندس شاهرخشاهى. تفضلى. مشایخى. زنگنه. دکتر حمزوى. کاشانیان. بزرگ ابراهیمى. عبدالحمید بختیار. دکتر شاهکار. مهدوى هر یک 15 دقیقه.

غائبین در رأى- آقایان: تجدد. لارى. نراقى. زنگنه. بهادرى. پناهى. دکتر پیرنیا. صراف‌زاده. دکتر بینا. بهبهانى. مهدوى. عبدالحمید بختیار. سالاربهزادى. تربتى. صدقى. دکتر حمزوى. مهندس ظفر و تفضلى هر یک در یک رأى غایب بوده‌اند.

رئیس- نست به صورت اعتراضى نیست؟ آقاى مهندس اردبیل.

مهندس اردبیلى- بنده نفهمیدم در کدام رأى غایب بوده‌ام در صورتی که بنده شرکت داشتم و پیشنهادى هم دادم و رأى هم دادم.

رئیس- اگر غایب نبودید که نمی‌نوشتند.

مهندس اردبیلى- اشتباه کرده‌اند

رئیس- نه، نمی‌شود گفت اشتباه کرده‌اند. آقاى دکتر جزایرى.

دکتر جزایرى- بنده خیال می‌کنم خود جناب اجل عالى شاهد هستید که بنده در موقع رأى حاضر بوده‌ام.

رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود. آقاى بهبهانى.

بهبهانى- بنده هم در رأى حاضر بودم.

رئیس- بسیار خوب آهم اصلاح می‌شود.

آقاى صدرزاده- در صفحه 7 ستون هشت بنده عرض کردم در اختیار گرفتند در این‌جا (به اجبار) نوشته‌اند، یکى دو اصلاح عبارتى هست که اصلاح می‌کنم می‌دهم به تندنویسى.

رئیس- در صورت‌مجلس نظر دیگرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به ساختمان‌هاى غیر لازم شهردارى تهران و تشکیل انجمن‌هاى شهر و جواب آقاى وزیر کشور.

رئیس- وارد دستور می‌شویم، امروز سؤالات مطرح است.

آقاى ارسلان خلعتبرى سؤالى از وزارت کشور کرده‌اید، بفرمایید.

ارسلان خلعتبرى- ایشان جواب بدهند بنده بعد توضیح می‌دهم.

رئیس- بهتر است سؤالتان را مختصراً بفرمایید بعد مفصل‌تر صحبت کنید.

ارسلان خلعتبرى- بسیار خوب سؤال بنده راجع به عملیات زائدى که در شهردارى تهران سابقاً بود راجع به احداث بولوار وسیعى در تهران و ساختن عمارت 15 طبقه در سبزه میدان بنابراین چون آقاى وزیر کشور حضور دارند می‌خواستم ببنیم این عملیات را دنبال می‌کنند یا خیر؟ چواب بفرمایند.

رئیس- آقاى وزیر کشور بفرمایید

وزیر کشور (علم) در جواب جناب آقاى خلعتبرى نماینده محترم راجع به ساختمان چند طبقه در سبزه‌میدان و ساختنان بولوار تهران و همچنین ایرانى که زیاد درز به آن‌ها افتاده مختصرى عرض می‌کنم در آخر هم سؤالى فرموده‌اند راجع به انتخابات انجمن شهر تهران و ولایات که آن را هم جواب عرض می‌کنم.

اولاً قضیه آن عمارت چند طبقه سبزه‌میدان به کلى منتفى است (بسیار خوب) شهردارى چنین نظرى ندارد بنده تحقیق کردم دیدم‌

+++

شهرداری همچو نظری ندارد (بسیار خوب است) در مورد بلوار تهران و اپرا باید یک توضیح مختصری عرض کنم بلوار با این صورتی که گفته می‌شود ساختمان خواهد شد یک چیز خیلی زائد به نظر می‌آید (صحیح است) یعنی این همه ساختمان و راه و برق که آن بالا دوشاخه بشود از آن دو طرف تپه بگذرد و درختکاری بکنند الان ما نمی‌توانیم این مخارج را تحمل کنیم (صحیح است) ولی اصولاً شاید یک راه سومی لازم باشد برای شمیران، در آن هم عجله‌ای نیست و هم باید مطالعه بشود که به یک صورت خوبی، یک راه سوم برای شمیران بکشیم باید اراضی هم که دو طرف آن راه واقع می‌شود مالیات خیلی سنگین بدهند. یعنی این راهی را که ما به خرج مردم می‌کنیم باعث استفاده یک عده مخصوصی نشود (سرمد- حق تشرف باید بدهند) چون این احتمال هست فعلاً آن هم تحت مطالعه است و اما راجع به اپرای تهران اصولاً آقایان می‌دانند این اپرا در سال 1312 حسب‌الامر اعلیحضرت فقید شروع شده بعد گویا در ساختمانش اشکالی پیش آمده بود که دیدند تکمیلش مشکل است اخیراً شهرداری تصمیم گرفت که آنجا را بفروشد خوشبختانه طرف معامله هم بانک رهنی بوده است معامله هم تمام شده و قرار بر این شده است که پولی که از این جا می‌گیرند در خود بانک رهنی بلوکه باشد و شهرداری به هیچ مصرفی نرساند الا به مصرف ساختمان اپرای جدید در محل کافه شهرداری اصولاً همانطوری که فرمودند کارهای خیلی واجبتر و لازمتری هست (صحیح است) که ساختن اپرا مثل این که هیچ لزومی ندارد (صحیح است، احسنت) مثلاً فرض بفرمایید اگر راه حضرت عبدالعظیم این راه دوم را ما آسفالت بکنیم چون طرف احتیاج قاطبه مردم است خیلی واجب‌تر است (صحیح است) اما مطلبی که باید این جا عرض کنم این است که فعلاً قرار بر این شده که دست به این پول نزنند مگر به آن مصرف (بهبهانی- آقا این قرار را کی گذاشتند؟) خود شهرداری این قرار را گذاشته، یعنی در دولت سابق (بهبهانی- ممکن است به همش بزنند) اشکالی ندارد ولی قرارداد این ساختمان داده شده با یک کمپانی با یک کمپانی شخصی، که بنده فعلاً اسمش نظرم نیست و آن طرف هم تا حالا دویست هزار تومان گرفته است بابت این کنترات و یک نکته‌ای که باید به عرض برسانم این است که شاید اسم اپرا دادن به این محل هم خودش توی ذهن بزند به جهت این که وقتی ما این قدر مردم گرسنه و بدبخت داریم آن وقت بیاییم اپرا درست کنیم که یک عده‌ای بروند آنجا بنشینند و موزیک گوش کنند شاید غیر لازم به نظر برسد انشاءالله اگر اوضاع مملکت بهتر شد برای روحیه مردم لازم است یک چنین جاهایی برای تفریحات ساده اما خواستم عرض کنم که اصولاً این نکته را آقایان در نظر داشته باشند که در این ساختمان اپرا ممکن است یک تصرفاتی کرد که این تبدیل بشود به یک محل قابل استفاده‌ای یعنی در عین حال استفاده بشود برای سخنرانی، برای کارهای سخنرانی و کارهایی که طرف احتیاج مردم هست مثلاً بنده در نظرم هست در چند سال قبل می‌خواستم دعوت کنیم راجع به کنفرانس زمین‌داری که بنده هم دعوت شده بودم به آمریکا رفتم آنجا بعد آمدیم در ایران و خواستیم در ایران هم این عمل بشود دیدیم در ایران اصولاً محل کنفرانس نداریم یک جایی که بشود در آنجا کنفرانس داد که گنجایش سیصد، چهارصد نفر داشته باشد سالن ابن‌سینا هم به زحمت نهصد نفر می‌گیرد. نظر آقایان هست که مجلس مؤسسان هم در چند سال قبل در آن راهرو وزارت دادگستری منعقد شد برای این که جایی که پانصد، ششصد نفر بنشینند نبود اصولاً یک چنین جایی برای تهران لازم است، مورد احتیاج است اما این که اسم این را اپرا بگذاریم اصولاً اسم اپرا به نظر من غلط است ولی ممکن است ترتیبی داده بشود که از این محل استفاده بکنیم برای کارهای ضروری، برای کارهای طبی، کارهای فلاحتی انجمن‌های بزرگ و در عین حال اگر استفاده اپرایی هم شد، شده یک نکته‌ای که مورد توجه است و شهرداری هم توجه کرده این است که در زمان اعلیحضرت شاهنشاه فقید 41850 لیره سن اینجا خریداری شده و ا ین سن‌ الان بلااستفاده مانده در همان محل اپرای کهنه این هم ممکن است از بین برود یعنی اگر ساخته نشود آن هم بلااستفاده خواهد افتاد حالا به هر حال ما اصراری در این ساختمان نداریم و اگر آقایان نظر نداشته باشند در این کار ممکن است این قراردادی که منعقد شده برای ساختمان اپرا این به یک صورتی لغو بشود قسمت آخر سؤال در مورد انتخابات انجمن شهرها و شهر تهران است بنده لازم نیست عرض کنم که این جزء مواد اساس برنامه دولت است و انشاءالله به محض این که قانون آن از کمیسیون مشترک گذشت آن قانون آنا اجرا خواهد شد حتی برای این که این کارها یک سرعت بیشتری پیدا بکند به راهنمایی آقایان ما یک اختیاراتی داده‌ایم به استانداران که زودتر کارهای شهرها پیش برود و به محض این که انجام شد یعنی از کمیسیون مشترک گذشت ما انتخابات را شروع خواهیم کرد (احسنت)

رئیس- آقای ارسلان خلعتبری

ارسلان خلعتبری- بنده خیلی خوشوقتم که جناب آقای وزیر کشور به موضوعی که مورد توجه تمام مردم تهران است توجه کرده‌اند یعنی ساختن اپرا که در وضع فعلی یک چیز غیرلازم و زائد است ایشان هم غیرلازم تشخیص داده‌اند و فعلاً موقوف کرده‌اند همینطور عمارت پانزده طبقه آن هم یک چیز زائدی بود. راجع به بلوار هم که فعلاً منصرف شده‌اند بنده خواستم این مطلب را تذکر بدهم که اگر چنانچه می‌خواهند راهی بسازند که راه سومی باشد به نظر بنده باز لازم نیست، و ممکن است همان دو راه را وسیع‌تر کنند زیرا این راه هر قدر هم لازم باشد باعث می‌شود که یک مشت سوءاستفاده کنند و اگر خواستند کاری بکنند بنده گمان می‌کنم یک تراموای فرعی درست بکنند که بتوانند هزارها مردم را به شمیران ببرد خیلی بهتر است که یک جاده بزرگی ساخته شود و خرج زیادی هم ندارد اراضی هم زیاد ترقی نمی‌کند (نادعلی کریمی- اگر اراضی قابل استفاده زیاد شد قیمتش پایین می‌آید) ایشان گفتند فعلاً نمی‌سازند اگر تراموای بکشند بهتر است بلوار با آن تشکیلات را فعلاً منصرف شده‌اند (کریمی- بسازند ولی پولش را از شهرداری نگیرند از صاحبان اراضی بگیرند) عرض کنم موضوعی که به نظر بنده یک قدم مفید و خوبی بود و یک سال هم ما در مجلس تذکر دادیم موضوع تفویض اختیارات شهرداری‌ها به استانداران است و این کار را کم می‌کند مردم ولایات را راضی می‌کند و عنوانی هم برای مردم قائل می‌شوند که مردم ولایات در آنجا ننشینند برای یک کارهای کوچک برای خرید یک موتور برای کارهای خیلی جزئی به تهران مراجعه کنند اداره امور شهرداری‌ها، در وزارت کشور، شش هفت نفر مهندس بیشتر ندارد آن وقت باید چند شهر را برسد بنده می‌خواهم بگویم که این تصمیم مفید و عملی را که اتخاذ کرده‌اید این را آقای وزیر کشور محدود نکنید چون ممکن است اداره امور شهرداری‌ها موافق نباشند که این اختیارات داده بشود به یک عنوانی محدودش نکنید بسیار عمل مفید و مؤثری کرده‌اید از این اقدام شما هم مردم ولایات متشکرند خواستم خواهش کنم که محدودش نکنید و می‌خواهم عرض کنم که عمل مفید بهتر از تغییر دادن اشخاص است شما اگر پانصد نفر عضو اداره شهرداری را بیرون می‌کردید و دیگران را به جایشان می‌آوردید به اندازه یک صدم این عمل نتیجه نمی‌گرفتید و این قدر تأثیر خوب نداشت بنابراین می‌خواهم به آقایان وزرا بگویم در کارهای اصلاحی خودتان سعی بفرمایید رویه را عوض کنید این یک نمونه‌ای است برای این کار همینطور گویا آقای وزیر بهداری هم می‌خواهند کارهای بهداری را به انجمن‌ها واگذار کنند می‌خواستم عرض کنم که عمل مفید از این قبیل کارهاست بنده به سهم خودم متشکرم

رئیس- آقای وزیر کشور

وزیر کشور- بنده از لطف جناب آقای خلعتبری فوق‌العاده متشکرم البته برنامه دولت اجرای همین قسم کارهاست و امیدوارم با پشتیبانی آقایان انشاءالله توفیق حاصل کنیم در مورد اپرا یک نکته‌ای که خواستم عرض کنم این است که حالا یک قراردادی منعقد شده و دویست‌ هزار تومان داده شده است و حالا می‌شود با نظر مهندسین و متخصصین یک تغییری درش داد که به یک صورت خوبی دربیاید و یک استفاده غیراپرایی از آن بشود ولی چون یک مخارج لازمتری در بین هست ما اصراری نداریم که این کار را تعقیب کنیم و جریان را به هر حال به عرض مجلس شورای ملی خواهم رساند هر نوع که آقایان نظر فرمودند با توجه به احتیاجات مبرم مردم عمل خواهیم کرد و حالا اصراری در انجام این کار نداریم. (خلعتبری- می‌خواستم عرض کنم یک زایشگاه عمومی برای مردم تهران بسازید) آن بسته به نظر آقایان است.

3- سؤال آقای اردلان راجع به ساختمان‌های شهرداری و جواب آقای وزیر کشور

رئیس- آقای اردلان

اردلان- سؤال من البته چندی قبل بود ولی تکرارش برای استحکام امر است برای این که معروف است مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد من اینجا سؤال کردم از دولت سابق و معاون نخست وزیر جواب قطعی به من داد بعد مسافرتی کردم به زیارت عتبات که رفتم دیدم که مطلب را جور دیگر کرده‌اند گفتم گرم برانی از این در- درآیم از در دیگر من و جناب آقای خلعتبری سؤال کردیم که آقا خوب نیست شهرداری فروخته بشود جواب خوبی هم دادند که خیر از این کار منصرف شده‌ایم من هم مطمئن شدم بعد که از سفر برگشتم دیدم کار دیگری کرده‌اند اگر از آن راه نتوانسته‌اند از آن استفاده کنند اصلاً شهرداری را خراب کرده‌اند بنابراین انسان مجبور است که سؤال را تکرار کند و اصرار کند که اقلاً اگر آن ایادی بخواهند به عناوین مختلف شیطنت کنند تا آن حدی که ممکن است جلوگیری بشود مخصوصاً انجمن شهر که نیست مجلس شورای ملی تا یک اندازه‌ای موظف می‌شود در این کارها بیشتر نظارت و دخالت کند و الّا اگر انجمن شهر داشته باشیم همانطوری که جناب آقای وزیر کشور فرمودند انشاالله بعد از انتخابات انجمن شهر تهران بعد از این که انتخاب شدند خودشان در خیلی از موارد می‌توانند کارها را بکنند و دیگر محتاج به سؤال نیست اما سؤال بنده تقریباً همین سؤال آقای خلعتبری بود که آقا شهرداری به جای این که ارزاق را ارزان بکند بهداشت را درست بکند راحتی مردم را فراهم بکند یک فکرهایی که فقط خودشان چند تا ازش منتفع می‌شوند این فکرها را نباید بکند منجمله مسئله سبزه‌میدان نفس‌کش بازار به این بزرگی سبزه‌میدان است این نفس‌کش را داشتند می‌بستند چرا؟

+++

براى این‌که از سرقفلى نمی‌دانم هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید یک اشخاصى استفاده بکنند حالا جناب آقاى وزیر کشور می‌فرمایند که صرف‌نظر کردیم خیلى متشکرم که از این‌کار صرف‌نظر می‌شود و خواهش می‌کنم که اصولاً از این قبیل کارها نکنید ما باید یک کارى بکنیم که مردم راضى باشند نه این‌که براى چند تا آدم معین یک برجى در وسط شهر تهران درست بکنیم و وسیله فراهم کنیم که چند نفر بتوانند سرقفلى بگیرند و همچنین راه شمیران و بالاخره انتظار بنده مخصوصاً و نمایندگان محترم این است که حالا یک ترتیبى داده شود که تماس مأمورین با مردم کمتر بشود این را بدانید اگر پیاده تشریف ببرید توى خیابان‌ها می‌بینید براى این ‌که این آدم گوجه‌فروش براى این‌که میزش را از اینجا بگذارد آنجا و از آنجا بگذارد این‌جا و کار بکند اینها یک چیزهاى کوچک است ولى همین باعث گرانى ارزاق است کارى بکنید که تماس مردم با مأمورین کمتر بشود و اگر سوء‌استفاده‌هایی در بین هست انشاءالله از بین برود.

رئیس- آقاى وزیر کشور

وزیر کشور- بنده خیلى متأسفم که یک قدرى وقت مجلس را می‌گیرم در مورد ساختمان شهردارى که جناب آقاى اردلان فرمودند خواستم عرض کنم وقتى این دولت آمد اینجا خراب شده بود و یک چیز مزاحمی ‌براى مردم فراهم کرده بود ناچار مجبور شدیم بسازیم تقریباً تمامش خراب شده و بدبختانه باید امروز یک پولى خرج کنیم و این را بسازیم و امیدوارم انشاالله اقلاً مردم از زیباییش استفاده کنند.

4- سؤال آقاى داراب راجع به لایروبى مرداب بندر پهلوى و جواب آقاى معاون وزارت راه‏

رئیس- آقاى داراب‏

داراب- اصولاً دولت‌ها از سؤال ناراحت می‌شوند (بعضى از نمایندگان- نه هر دولتى) چرا بیشتر دولت‌ها ناراحت می‌شوند البته سؤال خود علامت یک تنقیدى است، انتقادى است و این انتقاد بسته به روابط آقایان نمایندگان محترم و دولت است اگر مخالف باشند البته این سؤال به طرز حمله و انتقاد شدید در می‌آید اگر اصولاً با برنامه دولت موافق باشند صورت دیگرى داده می‌شود سؤال بنده چون بنده شخصاً به برنامه دولت رأى داده‌ام و معتقدم دولت مجرى منویات اصلاح طلبانه دموکراتیک اعلیحضرت همایونى است البته با توجه به ‌امکانات و شرایط موجود و ادامه دهنده افکار و عملیات وطن‌پرستانه دولت سپهبد زاهدى است این را مخصوصاً تکرار می‌کنم بنابراین سؤال من آن شدت و حمله را نخواهد داشت بلکه اهمیت سوال من از نظر اقتصادى و اجتماعى و تجارت بندرپهلوى مخصوصاً گیلان است آقایان این را بایستى عرض کنم که کانال بندرپهلوى مبناى حیات و زندگى مردم گیلان است (صحیح است) مخصوصاً از نظر روابط تجارتى با خارجى یعنى رفت و آمد کشتى‌ها و رونق تجارت آقایان اکثراً تشریف برده‌اید به گیلان و بندرپهلوى براى آب‌تنى یا براى تغییر آب و هوا قطعاً خاطرات خوبى از پهلوى که چشم و چراغ ایران بوده است چه از حیث تجارت و چه از حیث تمدن قطعاً دارند و این علتش روابط و توسعه تجارتى بندر ‌پهلوى بوده است این یکى دوم اهمیتى که کانال دارد از نظر صید‌ ماهى است که آن هم مبناى معاش و زندگى و اقتصاد گیلان است بعد اهمیت دیگرى که این کانال دارد از نظر ارتباطاتى است که با قراء و قصبات اطراف بندرپهلوى دارد یعنى کانال به وسیله رودخانه‌هایی که شهر بندر‌پهلوى را به اطراف وصل می‌کنید وسله مبادلات تجارتى بین قراء و قصبات بندر‌پهلوى می‌گردد این سه نقطه‌نظرى است که اهمیت کانال را مخصوصاً تأیید می‌کند اما از نقطه‌نظر روابط تجارتى به طوری که آقایان قطعاً دیده‌اند در سنوات اخیر آب مرداب بندر‌پهلوى یعنى آب کانال فرو نشسته به طورى فرونشسته که حتى در بعضى جاها دماغه‌هایی درست کرده است و وضعیت کشتیرانى را به کلى مختل کرده است و کشتى‌هاى هفتصد و هشتصد تنى که معمولاً مال‌التجاره می‌آوردند حالا بیش از سیصد، چهار صد، سیصد پنجاه تن نمی‌توانند مال‌التجاره وارد بندر‌پهلوى کنند آقایان تصدیق خواهند فرمود که این وضعیت تجارت بندر‌پهلوى را تضعیف خواهد کرد که هم لطمه به عواید دولت می‌زند و هم عده‌ای که از این عواید تجارت آبی خارجى استفاده می‌برند از قبیل حمل و نقل و دلالى و باربرى و غیره زیان فاشح می‌برند و اکثر این‌ها بی‌کار شده‌اند این بود زیانى که از نقطه‌نظر تجارتى از پایین رفتن آب دریاچه ایجاد شده است اما از نظر صید آقایان اطلاع دارند که ماهی‌هاى دریا براى این‌که تخم‌گذارى بکنند از طریق دریا می‌روند به رودخانه‌ها و آن‌جا تخم‌گذارى می‌کنند در نتیجه پایین رفتن سطح کانال ماهى‌ها هم نمی‌توانند وارد کانال بشوند که بروند به رودخانه‌ها و این هم البته زیان فراوان به صید ماهى می‌زند ماهی‌ها از آمدن به بندر فرار می‌کنند و نمی‌آیند و آقایان می‌دانند که صید و صیادى منبع عواید زیادى براى اهالى گیلان بوده است هزاران نفر از این طریق امرار معاش می‌کردند نه فقط گیلان بلکه می‌توان گفت که از صید ماهى تهران هم منتفع می‌شود یعنى در نتیجه این‌که ماهى به تهران می‌آورند سطح قیمت ماهى اگر ارزان باشد مؤثر در سطح قیمت ارزاق می‌شود ولى متأسفانه در سنوات اخیر در نتیجه پایین رفن سطح آب بندر‌پهلوى یعنى دریاچه ماهى که شما در تهران می‌خرید دانه‌ای یک توأم و دو تومان دانه‌ای هشت تومان و ده تومان است بلکه در خود پهلوى هم ماهى دانه‌ای 8 تومان و ده تومان است. پس از نقطه‌نظر اجتماعى و از نقطه‌نظر قیمت‌ها و از نقطه‌نظر وضعیت عمومی ‌بندر‌پهلوى پایین رفتن آب دریاچه پهلوى مؤثر است اما موضوع دیگرى هم هست پهلوى با این وضعیت خراب و بدبختى و عدم صید و بی‌کارى صیادان یک خطر اجتماعى یک خطر سیاسى هم براى مملکت دارد که استدعا می‌کنم دولت متوجه این خطر باشد اگر آقایان توجه کرده باشند اخیراً اختلافاتى بین شیلات و صیادان پیدا شده و منشأ و آن همین بی‌کارى صیادان است و دخالت مبدأ شیلات در امر صیادى است. پس بنا‌بر‌این ملاحظه بفرمایید این اختلاف نظر و این تضادها علت پیدایش آن همین نبودن صید است که آن هم به نوبه خود در نتیجه پایین رفتن آب مرداب است سطح رودخانه‌ها پایین رفته و رودخانه‌ها خشک شده است سابق بر این قراء و قصبات بندر‌پهلوى به وسیله کشتیرانى، قایق‌رانى و کرجى‌رانى مواد خواربار از قراء و قصبات می‌آوردند به پهلوى و از پهلوى اجناس لازم خود را می‌خریدند و می‌بردند براى قراء و قصبات می‌آوردند به پهلوى و از پهلوى اجناس لازم خود را می‌خریدند و می‌بردند براى قراء و قصبات که همین خود وضعیت اقتصادى آن قراء و قصبات را رونق می‌بخشید تبادل جنس می‌شد تولید در قراء و قصبات می‌رفت بالا متأسفانه در نتیجه پایین رفتن سطح مرداب و خشک شدن رودخانه‌ها این مبادلات تجارتى بین قراء و قصبات و بندر‌پهلوى هم از بین رفت و چون سابق بر این راه خشکى و جاده‌ای بین قراء و قصبات نبود جز راه رودخانه حالا که این راه از بین رفته مردم قراء و قصبات به کلى از کار اقتصادى دست برداشته و تولید محل از بین رفته و فقر وفاقه بى‌حد و حصرى در قراء و قصبات پیدا شده است (صحیح است) بنابراین به طوری که عرض کردم پهلوى سابق چشم چراغ ایران بود و در ردیف اول شهرهاى متمدن ایران بود متأسفانه امروز مبدل به ویرانه و یک شهر کثیف و یک شهر مرده‌ای شده است (صحیح است) و تأسف ما بیشتر از این جهت است که اگر به همین منوال ادامه پیدا بکند آقایان مخصوصاً آقایان اعضاى دولت توجه بفرمایند اگر به این موال ادامه پیدا کند یک ‌سال الى دو سال دیگر نه این تأسیسات بندرى و نه این پل‌های عظیم نه این ساختمان‌هاى گمرکى و نه این بلوار و نه این سدى که درست کرده‌اند هیچ‌کدام به درد شما نمی‌خورد، آقایان این‌ها نتیجه کوشش میلیون‌ها افراد ایرانى و این تأسیسات میلیون‌ها ارزش دارند توجه بفرمایید اینها در اثر کوشش بسیار من و شما و آقایان و تمام مردم شده است، زحمت کشیدیم، مالیات دادیم، نخوریدم، براى این‌که تأسیسات بندر‌پهلوى باین صورت درآید و متأسفانه بعد از دو سال دیگر چیزى از این تأسیسات بقاى نخواهد ماند (مهندس اردبیلى- همه جا اینطور است) (کاشانى- انشاءالله درست می‌شود) سال گذشته که اعلیحضرت همایونى از آذربایجان مراجعت می‌کردند به بندر‌پهلوى تشریف فرما شدند وقتى منظره را دیدند مثل تمام اهالى بندر‌پهلوى و شاید بیشتر متأثر شدند و سؤال فرمودند چرا به این وضع و ترتیب افتاده است مگر اقداماتى نمی‌شود صراحتاً امر فرمودنداگر بنا باشد با بیل و کلنگ هم عمل کنید فوراً اقدام کنید و نتیجه اقدام‌تان را هم گزارش بدهید و تاریخ خاتمه عمل را هم بگویید خوشبختانه یا بگویم متأسفانه نتیجه ‌امر اعلیحضرت همایونى این شد که کشتی لاروبى مازندران که بندر‌شاه بود از لاى گل و لاى در بیاورند و بیاورند در بندر‌پهلوى براى چه در بیاورند؟ براى این‌که مجدداً آن را در کارگاه فنى بندر‌پهلوى توى دک بگذارند لاى و گل را دک می‌گویند و این دک به قدرى این کشتى را گرفته است که 6 ماه است این کشتى آن‌جا مانده و در حال تعمیر است من نمی‌دانم چه مدت دیگر باید طول بکشد؛ چون دولت برنامه خودش را بر این قرار داده است که کار مردم باید به دست مردم انجام شود و چون بیش از این وقت توضیح ندارم خواستم استدعا کنم دولت توجه کند که ‌امر اعلیحضرت همایونى در این کار انجام بشود و اوامر ملوکانه را مبوقع اجرا بگذارند و ارادتمند را پیش همشهری‌هاى خود روسفید بکنند (نمایندگان- انشاءالله احسنت)

رئیس- آقاى معاون وزارت راه بفرمایید

معاون وزارت راه (مهندس هدایت)- بنده ابتدا موضوعى را که فرمودند که دولت از سؤال وحشت دارد تکذیب کنم شخصاً به خصوص از سؤال خیلى خوشوقت می‌شوم چون سؤال وسیله‌ای است که از محضر آقایان استفاده می‌کنم ولى راجع به سؤال جناب آقاى داراب دو نکته است یک کانال بندر‌پهلوى و دیگرى پایین رفتن سطح آب بندر‌پهلوى است به طور کلى الان ما در یک وضعى هستیم که سطح آب بحر خزر پایین می‌آید و این کار قبل از سال 1316 شروع شده است در اثر پایین رفتن آب بحر خزر یک خشکى‌هایی به وجود آمده که ممکن است احتمالاً در بنادر تصور برود در اثر عدم لاروبى شن جمع شده است و حال آن‌که پیدایش شن در اثر پایین رفتن آب است و اما از لحاظ لاروبى کردن بندر‌پهلوى که جزو وظایف اداره کل بنادر وزارت راه است بنده به استحضار نماینده محترم می‌رسانم که براى لاروبى کردن هر کانالى چه در بندر‌پهلوى چه سایر بنادر وسایل مکانیکى لازم است که عبارت است از کشتى لاروبى

+++

براى تمام بنادر شمال، ما داراى یک کشتى لاروبى هستیم به نام کشتى مازندران این کشتى را چندى قبل فرستاده‌اند به بندر شاه براى این ‌که کانالى که در آن‌جا هست پر شده بود می‌بایست لاروبى بشود براى آمدن کشتى شیلات لازم بود این کشتى در آن‌جا ماند ولى خود کشتى احاطه شد از ماسه و شن به طوری که از بندر به خود کشتى از روى شن رفت و آمد می‌کردند پس حساب کنید خارج کردن یک کشتى که خودش این قدر در شن فرو رفته که تنوره کشتى روى خاک است کار آسانى نبود خلاص کردن این کشتى از این وضع بعد از 28 مرداد شروع شد و آن را بیرون آوردند و همان طوری که فرمودند با بیل و کلنگ این کشتى را از میان شن و ماسه آزاد کردند آورد به بندر پهلوى کشتى که بیش از یک دو سال در آن حالت باقى مانده بود مجدداً قابل استفاده براى کار نبود ولى الان این کشتى را آورده‌اند در سر سره مربوط بالا آورده‌اند و در حالت تعمیر است چون ممکن بود این امر تعمیر کشتى مازندران طول بکشد و لاروبى کردن کانال به تعویق بیفتد و چون کانال پر شده بود و اسباب شکایت از مقامات مختلف شده بود از جمله شرکت معاملات خارجى، بالاخره قرار بر این شد که دو نفر متخصص بیایند در بندر‌پهلوى که همین الان آن دو نفر در بندر‌پهلوى هستند، مشغول مطالعه می‌باشند نظر نهایی‌شان این بود که براى لاروبى کردن بندر‌پهلوى بعد از این‌که طرق تعمیر را معین کردند یک کشتى لاروبى از مقامات تجاراتى شوروى اجاره بشود و بیاید کانال را لاروبى بکند به نحوى که با این تصمیماتى که اتخاذ شده پیش از مدتى که فرض شود عمل لاروبى کانال بندر‌پهلوى تمام خواهد شد ولى این را هم عرض می‌کنم که آمد و رفت کشتى‌هایی که از دریا به سرحد ایران می‌آیند روابط برقرار است (اکبر- خیلى مشکل است) مشکل نیست کشتی‌ها می‌آیند ولى از لحاظ ارتباط با داخل البته اشکال بیشتر است و الان متخصصین در محل مشغول مطالعه هستد و امر لاروبى به وسیله کشتى لاروبى که قدرت بیشترى دارد پس از این‌که این مطالعات صورت گرفت شروع خواهد شد و در حداکثر سرعت ممکن است خاتمه پیدا کند شرحى جناب آقاى‏ مهندس جفرودى مرقوم فرموده‌اند که می‌شود سطح آب مرداب را بالا نگاه داشت این قسمت هم در حال مطالعه است پس از این‌که مطالعه عرض می‌کنم.

مهندس جفرودى- استدعا می‌کنم مدت مطالعه را زیاد طول ندهید. مقصود این است که سطح آب را می‌شود ثابت نگهداشت.

5- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشاورزى‏

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى (مهندس طالقانى)- آقایان محترم از بالا رفتن قیمت زمین‌هاى موات در تمام کشور اطلاع دارند. مدتى بود که دولت مطالعه می‌کرد که یک لایحه‌ای براى این کار تهیه کند و حالا لایحه منظور تهیه شده است تقدیم می‌شود. این لایحه براى اجازه حیا‌ت زمین‌هاى موات است در تمام کشور بنده تقاضا می‌کنم که با قید یک فوریت مطرح شود.

6- طرح و تصویب لایحه سازمان تعاونى مصرف نیروهاى انتظامى‏

رئیس- لایحه سازمان مصرف نیرو‌هاى انتظامی‌که دو فوریت آن در جلسه پیش تصویب شده مطرح است‌ قرائت می‌شود.

ماده واحده- به منظور رفاه حال و تأمین وسایل زندگى عائله افسران و درجه‌داران و تقلیل هزینه معیشت آن‌ها از طریق تدارک اجناس مورد احتیاج سازمانى به نام سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌ در وزارت جنگ مطابق اساسنامه‌ای که در ثبت شرکت‌ها به ثبت رسیده تشکیل و مقررات زیر تصویب می‌شود.

الف- اعتباراتی که در بودجه وزارت جنگ به نام سرمایه سازمان تدارکات کادر نیروهاى انتظامی ‌منظور و تصویب می‌شود و یا هر‌گونه اعتباراتی که از وجوه دولتى به موجب قوانین مصوب در اختیار سازمان مذکور گذارده می‌شود مطابق اساسنامه سازمان مزبور و بر طبق اصول بازرگانى مورد استفاده قرار خواهد گرفت و مشمول قانون محاسبات عمومی ‌نخواهد بود.

ب- کلیه اجناسی که براى سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌وابسته به وزارت جنگ همچنین ژاندارمرى و شهربانى به وسیله سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌از خارج به ایران وارد می‌شود و در حدود سهمیه‌هایی که در هر سال بنابر پیشنهاد وزارت جنگ و موافقت وزارت اقتصاد ملى به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید از پرداخت کلیه حقوق و عوارض گمرکى (به استثناى عوارض باربرى) و همچنین از پرداخت سود بازرگانى و عوارض شهردارى و به طور کلى هر نوع عوارض که به هر اسم و عنوان از واردات دریافت می‌شود با انجام تشریفات گمرکى معاف می‌باشد.

ج- دولت مجاز است کالاهایی را که در انحصار دولت بوده همچنین مصنوعات داخلى را که از طرف سازمان‌های دولتى تهیه می‌شود به تقاضاى سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌به همان نرخى که براى خود دولت تمام شده است بر طبق سهمیه معینى که به موجب آئین‌نامه مخصوص مقرر می‌گردد در اختیار سازمان نامبرده بگذارد

د- بنگاه راه‌آهن دولتى موظف است کلیه محمولات سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌را بدون دریافت کرایه حمل نماید.

تبصره- آئین‌نامه اجراى این قانون از طرف وزارت جنگ با نظر وزارت دارایی تنظیم و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارده می‌شود.

رئیس- آقاى صفایی بفرمایید.

صفایی- براى بنده واقعاً بسار دشوار است لایحه‌ای را که تیمسار سپهبد هدایت به مجلس تقدیم کرده‌اند بنده با کمال ارادتى که به ایشان از هر حیث دارم مخالفت کنم حقیقتاً تیمسار سپهبد هدایت به عقیده بنده از افسرانى هستند که در ارتش ما به تعداد انگشت نظیر ایشان نمی‌توان یافت همیشه در انجام وظیفه‌شان کوشا بوده‌اند و حداکثر خدمت را به مملکت و ملت و شاهنشاه انجام داده‌اند ولى این مانع نیست که اگر در تنظیم یک لایحه قانونى اشتباهى شده باشد بنده به عنوان رفع اشتباه آنچه که به نظرم برسد به عرض مجلس شوراى ملى برسانم بنده در اصل قضیه یعنى کمک به قواى انتظامی ‌به طورى که وسایل آسایش و راحتى این قوا تأمین بشود کاملاً موافقم و معتقدم افرادى که انتظام و استقلال یک کشور به عهده آن‌ها است حتماً باید از هر حیث وسایل آسایش آنها فراهم بشود تا نکند خداى نکرده وسیله سوءاستفاده سیاسى واقع بشوند، بنده فقط با طرز این کنک و این‌که آیا این طرز کمک آن نظر را تأمین می‌کند یا خیر عرض داردم و الّا در اصل قضیه این عقیده را دارم و پیشنهاداتى هم خواهم کرد ولى چون معتقدم این طرز کمک و باین صورتى که لایحه تنظیم شده است نه تنها منظور را را تأمین نمی‌کند بلکه موجب تشنج و فسادهاى زیادى خواهد شد و بنده تعجب می‌کنم که جناب آقاى وزیر دارایی با همه تسلط‌شان به امور مالیه چطور معایب این قانون از نظرشان دور بوده است یا من اشتباه می‌کنم، ممکن است هیچ اشتباهى نداشته باشد و بنده اشتباه می‌کنم البته با توضیحاتى که خواهند فرمود رفع اشتباه هم خواهد شد. به نظر بنده معافیت گمرکى اصولاً در این مملکت یک سوابقى دارد و همیشه به ضرر مملکت بوده است زیرا وسیله سوءاستفاده و قاچاق واقع شده، جناب آقاى هدایت باید بدانند همیشه شخصى مانند ایشان با حسن‌نیت و اراده قوى ممکن است در رأس ارتش نباشد افرادى باشند ضعیف‌تر که تحت تأثیر عوامل کوچک‌ترى واقع بشوند و خداى نکرده این قانون باعث سوءاستفاده و نکث عواید گمرکى باشد (صحیح است) و شاید این مطلب هم خیلى فورى نباشد ولى امتحان داریم در سه سال پیش بیک دسته کوچکى معافیت گمرکى داده شد که شاید متجاوز از 200 نفر نمی‌شدند یک مرتبه در بازار 25000 پیراهن آرو پیدا شد براى دویست نفر که معافیت گمرکى داشتند به هر ترتیب چون ممکن است جنبه و علت سیاسى داشته باشد کن بحث در آن نخواهم کرد به هر ترتیب اگر ما بخواهیم براى یک عده‌ای که در حدود صد هزار نفر تعداد آن‌ها است با خانوادشان که حساب کنیم یک تعداد خلى زیادترى خواهند بود معافیت گمرکى قائل بشویم از لحاظ درآمد گمرک نکث زیادى خواهیم داشت و از نظر بازار سیاه به عقیده بنده اصلاً نرخ کالا و امر تجارت در بازار متشنج خواهد کرد خواهید فرمود آئین‌نامه‌ای تهیه خواهد شد و طبق آن آئین‌نامه حساب خواهد شد و طبق آن حساب مقدار اجناس ضرورى وارد خواهد شد، در این صورت البته با حسن‌نیتى که در ایشان و در آقاى دکتر امینى هست کاملاً صحیح است ولى هیچ‌وقت قوانین را روى حسن‌نیت نباید وضع کرد روى نتیجه عمل باید دقت و مطالعه کرد بنده یقین دارم در مدت خیلى کوتاهى کالاهاى زیادى وارد گمرک خواهد شد و به عنوان این فروشگاه نخواهد رفت و در بازار آزاد به مصرف خواهد رسید زیرا تفاوت قیمت کالایی که گمرک ندهد عوارض ندهد، را به حمل ندهد در خیلى از موارد از صد‌ در صد تجاوز می‌کند، بنده اگر تعرفه گمرکى در اختیارم بود می‌گذاشتم جلو و بحث می‌کردم جناب آقاى دکتر امینى تصدیق می‌فرمودند که خیلى از این کالاها به این صورت در می‌آید فرضاً همین چاى که ما‌به‌الاحتیاج عمومی ‌است کیلویی 5 تومان بیشتر وارد نخواهد شد در بازار کیلویی 50 تومان است چطور یک سرباز و یک پاسبان چایی که کیلویی 5 تومان است و در بازار به کیلویی 50 تومان به فروش می‌رسد این چاى را در دستش می‌گذارد طبیعى است که به بازار عرضه می‌کند البته کارمندان و افرادى هستند که سوءاستفاده نکنند ولى افرادى هم پیدا می‌شوند در هر لباس که این سوءاستفاده را خواهند کرد و این کالاها وارد خواهد شد و اصلاً قطع نظر از نکث درآمد گمرک که معلوم نیست به چه صورتى درخواهد آمد بازار سیاهى در این مملکت پیدا خواهد شد که به عقیده بنده آن وحشت و تشنج بازار سیاه به قدرى شدید خواد شد که نفع کمک به قواى انتظامی ‌از این راه به مراتب کمتر خواهد بود از زیانى که به مملکت وارد خواهد شد ما باید بکوشیم مهما امکن وسایل قاچاق و سوءاستفاده در دست مردم گذاشته نشود هرچه راه سوم استفاده بیشتر بشود فساد زیادتر خواهد شد و به علاوه یک عیب دیگرى پیدا خواهد کرد بنده یقین دارم پس فرا ار چنین قانونى بگذرد یک مرتبه سى هزار یخچال سفارش می‌شود و به عقیده بنده یخچال از جمله چیزهاى ضرورى است و هر افسرى هم می‌خواهد تفاوت قیمت یک یخچال

+++

که به این وضع وارد شود در بازار تهران و بیش از دوهزار تومان لااقل بیش از یک هزار و پانصد تومان است برای این که قیمت یک یخچال که در بازار آزاد 3700 تومان است به طور راحتی با این شرایط اگر وارد بشود به هزار تومان نمی‌رسد برای همه هم ضروری و لازم است و هیچ کاری هم نمی‌شود کرد ولی حقیقتاً اگر با این همه کالاهایی که قیمت آنها اختلاف فاحش دارد به بازار وارد بشود (یک نفر از نمایندگان- قیمت‌ها را پایین می‌آورد) قیمت‌ها را پایین نمی‌آورد و هرج و مرج در بازار تولید می‌کند اگر می‌خواهید قیمت را پایین بیاورید استدعا می‌کنم گمرک را بردارید که همه استفاده کنند بنده و جنابعالی هم استفاده کنیم، باید قیمت طوری بیاید پایین که به بازرگانی کشور لطمه‌ای نزند، آئین‌نامه هم به عقیدۀ بنده هیچ‌وقت قادر نیست که بتواند جلوگیری کند زیرا برای صدهزار نفر هر قدر بخواهید حق قائل نشوید مقدار و حجم کالا را به طور تحقیق وقتی که به جریان عادی نیفتد و در دستگاه عادی و مأخذ واقعیش سیر نکند می‌رود بالا و بنده این قسمت را از تیمسار اجازه می‌خواهم عرض کنم که دستگاه وزارت اقتصاد در قبال ارادۀ وزارت جنگ قدرت مقاومت ندارد و هر چه بگذارید جلویش امضا می‌کند این هم باید واقعاً اینطور بشود بنابراین آن آئین‌نامه‌ای که ممکن است تنظیم بفرمایید هر سال برای تعیین سهمیه آن آئین‌نامه به عقیده بنده طوری نخواهد بود که بتواند از سوءاستفاده‌های فرضی البته فرض است انشاءالله چنین چیزی نخواهد بود جلوگیری کند ولی در امور اجتماع فرض سوءاستفاده کافی است و باید کاری کنید که این فرض هم نشود (افشارصادقی- زیاد بدبین نباشید) بنده مسلمانم و مسلمان همیشه خوشبین است به هر تقدیر بنده معتقدم معافیت گمرکی به این مقدار و به این صورت و با این اختلاف فاحش هم مورد سوءاستفاده واقع خواهد شد و هم تشنج در بازار ایجاد خواهد کرد و در نتیجه برای افسران مورد نظر آن نتیجه مطلوب را نخواهد داد، این یک محظوری که بنده برای این لایحه می‌بینم و از توضیح زیادتر صرف‌نظر می‌کنم و محظور دومی که دارد به نظر بنده اشد است تبعیض است آقایان نمایندگان، دولت به پیروی از نیات ملوکانه معتقد هست به مبارزه با فساد اول شرط مبارزه با فساد عدم تبعیض است همیشه تبعیض در کارها موجب فساد خواهد شد و به عقیده من این قانون تبعیض است و طبعاً نارضایتی‌هایی ایجاد خواهد کرد که اسباب زحمت دولت خواهد شد چطور؟ مثلاً ما می‌گوییم که قند را به قیمت وارد شده بفروشند قیمت وارد شده قند کیلویی 6 قران است (مهندس جفرودی- یازده قران) قیمت وارد شده 11 قران نیست (مهندس جفرودی- یازده قران و پانزده شاهی) 11 قران وارد می‌شود تازه 9 قران با بازار فرق قیمت دارد، شما به یک قاضی به یک مأمور مالیات بردرآمد به یک مأمور قند و شکر می‌گویید قند را کیلویی دو تومان بخرد به یک نفر از افراد مستخدم دولت می‌گویید کیلویی یک تومان بخرد این یک نوع تبعیض می‌شود که به عقیده من آقای وزیر دارایی نمی‌توانند به مأمورین دارایی قند و شکر بگویند که قند را تو کیلویی دو تومان بخر و من به دیگران کیلویی 9 قران می‌دهم همانطوری که قوای انتظامی مأمور حفظ مرز و استقلال کشور و امنیت هستند قضات این مملکت هم باید عدالت اجتماعی را حفظ کنند، مأمورین وصول باید درآمدی ایجاد کنند که به آن دو قوه بتواند کمک کند تا بتوانند اعاشه کنند و همین طور تمام دستگاه‌های دولت چگونه ممکن است ما در بین دستگاه‌های مملکت این قدر تفاوت قائل بشویم یعنی صد تومان بشود پنجاه تومان و دو تومان بشود یک تومان و به یک عده دیگر بگوییم شما باید به همان قیمت بخرید، بنده یقین دارم که در این لایحه پیشنهاد زیاد داده خواهد شد بنده امروز که آمدم به مجلس پیشخدمت‌های مجلس هم می‌گفتند ما را هم در این لایحه بگنجانید و یقین دارم یک یک آقایان هم گرفتار طبقات مختلف مستخدمین دولت هستند تبصره‌هایی اگر پیشنهاد شود که وزارت دارایی هم باید مشمول بشود آقای وزیر دارایی چطور می‌توانند بگویند فعلاً علاج باید آن را قبول کند، آقای وزیر کشاورزی در مجلس حضور داشته باشند و کارمندان وزارت کشاورزی مشمول نباشند آن هم محال است بنابراین تک تک پیشنهادها خواهد آمد و اگر بنا باشد که همه معاف باشند و این عمل را انجام بدهیم معنایش این است که عوارض و درآمد گمرکی شما که الان تنها درآمدی است که برای مملکت هست و به وسیله آن چرخ مملکت را می‌گردانید از بین می‌رود، در آن صورت هم تبعیض باعث افسردگی و دلتنگی مأمورین است و ابداً با آن برنامه مبارزه با فساد تطبیق نمی‌کند عدم رضایت ایجاد می‌کند، لازمه عدم رضایت تشنج است لازمه تشنج عدم امنیت است آن وقت آن صیادان سیاسی که در این گوشه و کنار هستند از وضعیت سوءاستفاده خواهند کرد، بنده معتقدم که دولت کاملاً باید توجه داشته باشد عملی نکنید که نارضایتی بدون دلیل ایجاد بشود که آن وقت یک ناراضی پیدا می‌شود، ناراضی راجع به اراضی بایر این قابل تحمل است چون ده نفر هستند یا 20 نفر هستند به هر حال زور جناب آقای دکتر جزایری می‌چربد و یک کاری می‌کند اهمیت ندارد ولی یک وقتی یک ناراضی دویست هزار نفرند وقتی که دویست هزار نفر ناراضی شدند یک کار مشکلی می‌شود و این عده را ناراضی نگهداشتن هیچ مصلحت نیست و آقایان راضی نخواهند شد بنابراین این معایب این کار بود که بطور اجمال به عرض رساندم پس چه باید کرد با این عقیده‌ای که بنده دارم که باید به قوای انتظامی کمک کرد؟ خواهید گفت که یک اضافه حقوق به آنها بدهند با دادن اضافه حقوق به همان نسبت قیمت اجناس بالا می‌رود و اثر اضافه حقوق از بین خواهد رفت و بنده معتقدم که این حرف کاملاً صحیح است بنده شخصاً معتقدم که این کمک همانطوری که فرمودند 4 ماه سه ماه رویش مطالعه شده موافقت بفرمایید دو روز 3 روز، بیش از دو روز نخواهد بود در کمیسیون مربوطه مطرح شود تیمسار هم تشریف داشته باشند، آقای وزیر دارایی هم تشریف داشته باشند با توجه به عرایض بنده عملی انجام بدهیم که هم به قوای انتظامی کمک کرده باشیم و هم امور بازرگانی ما تزلزلی پیدا نکند و هم وسیلۀ قاچاق و از بین بردن درآمد گمرکی نشود و هم تبعیض نشود تمام این خصوصیات حفظ بشود بعضی موارد هم هست که بنده الان عرض می‌کنم که به عقیده بنده خیلی مؤثر است قیمت کالاها قطع نظر از گرانی ارز و عوارض گمرکی به عقیده من علل دیگری هم دارد یکی از علل بی‌انصافی فروشندگان است که به نظر بنده با بیشتر از 25 درصد تفاوت قیمت کالای خود را می‌فروشد و شاید در یک مواقع استثنایی تا صد در صد گرانتر می‌فروشند و اگر در این فروشگاه به عقیده بنده اگر جنس را به قیمت تمام شده بفروشند 25 درصد از قیمت آزاد ارزانتر است و این 25 درصد خودش یک کمکی است که هم آن معایبی که بنده عرض کردم در بین نخواهد بود و واقعاً مؤثر در زندگانی مردم است، آقایان می‌دانید امروز با گرانی هزینۀ زندگی هیچ فروشنده‌ای کالایش را با تومانی یک قران و دو قران منفعت نمی‌فروشد همه بیش از این میفروشند ولی اگر یک مؤسسه‌ای تشکیل بشود که سود نگیرد مطمئناً قیمت جنس 25 درصد از قیمت بازار ارزانتر خواهد بود این 25 درصد، یک راه دیگری هم دارد که جنس را این فروشگاه ارزان بفروشد یعنی 25 درصد خود فروشگاه جنس را ارزانتر از قیمت تمام شده بفروشد و تفاوت این 25 درصد ارزانتر را شما می‌توانید در بودجه پیش‌بینی بکنید که جبران کسر 25 درصد را بکند نه حقوق اضافه کردیم که قیمت کالا در مقابل برود بالا که اثر اضافه حقوق از بین برود و نه تبعیضی بشود نسبت به اعضای وزارتخانه‌های دیگر هم اگر یک وزیر قوی داشتند و زورشان به آقای دکتر امینی رسید آنها هم این کار را می‌کنند و یک سهمی برای 25 درصد خودشان پیش‌بینی کنند و جنس را با 25 درصد ارزانتر به آنها بفروشند بنابراین این کالا 25 درصد ارزانتر از قیمت بازار تمام شده و 25 درصد هم که به عناوین مختلف تخفیف بدهند و در بودجه منظور می‌کنند و هر سال هم می‌شود این 25 درصد را در بودجه تحمیل کرد و تأمین نمود پس کمک را فرمودند و معایب هم از بین برده می‌شود نتیجه مطلوب هم به دست آمده ممکن است یک راه‌های دیگری هم باشد که با توجه به آن راه‌ها منظور تیمسار و دولت عملی باشد و هم این معایب از بین برود خدا شاهد است که برای بنده خیلی مشکل خواهد بود که بیایم با لایحه‌ای که تیمسار سپهبد هدایت آورده است و یقین دارم که خیلی هم به آن علاقه‌مند است بنده این حرف‌ها را بزنم ولو این که صحیح باشد ولی دیدم که خود ایشان بیشتر راضی هستند که مجلس وظیفه ارشاد و راهنماییش را عمل کند و آنچه را که به ذهنش می‌رسد از ارشاد دولت کوتاهی نکند چون هیچ سوءنظری نیست به طور تحقیق بنده معتقدم که ایشان با کمال شهامت و شخصیتی که در ایشان و خانواده‌شان است قبول می‌فرمایند این لایحه برود به کمیسیون دو روز سه روز کمیسیون موظف باشد بنشیند رویش فکر کند یک راهی پیدا کند که آن محاذیر از بین برود و اگر این معایبی که بنده گفتیم صحیح نبود بنده تصدیق می‌کنم و آقایان نمایندگان محترم آنچه را که به مصلحت کشور و مخصوصاً ارتش و تقویت قوای انتظامی است یعنی هیچ فرد ایرانی کوتاهی نخواهد کرد که منویات دولت و اعلیحضرت همایونی را که وسایل آسایش قوامی انتظامی فراهم شود مطمئناً همه نمایندگان موردنظر دارند و استقبال می‌کنند ولی عرض کردم که اشتباه گاهی ممکن است معایب زیادتری به بار بیاورد و بنده به علت این که نکند تأویلی برای عرایض بنده بشود از توضیحات زیادتر و خصوصیات بیشتری که ممکن است اجرای این لایحه به آن صورت اسباب زحمت دولت و وزارت دارایی و مردم بشود صرف‌نظر می‌کنم و عرض می‌کنم اگر چنانچه این لایحه بخواهد تصویب شود به نظر بنده ژاندارم و پاسبان هم باید از این لایحه برخوردار باشند

وزیر جنگ- نوشته‌ایم که افسران و درجه‌داران

عبدالصاحب صفایی- ژاندارم سمبل و پاسبان سمبل را هم مسلم باید شامل شود.

وزیر جنگ- هست

عبدالصاحب صفائی- چون به عقیده بنده زحمت بیشتر را ژاندارم و پلیس می‌کشد البته پلیس و ژاندارم یا نظامی بدون افسر هیچ کاری از عهده‌اش ساخته نیست ولی یک نظامی که آن قدر کم حقوق می‌گیرد و کار می‌کند این اولویت دارد. طوری نشود که دفع فاسد با فسد شود (صحیح است)

رئیس- آقای وزیر جنگ

+++

وزیر جنگ (سپهبد هدایت)- بنده پس از سپاسگذارى از آنچه راجع به شخص بنده فرمودند و با آرزوى این‌که در خدمت موفقیت حاصل کنم به مطلب می‌پردازم اول عرض کنم بنده مقصودم چیست چون به نظر بنده مقصود روشن نشده. مقصود این است که همانطور که فرمودند ما هر نوع مساعدتى که از نظر اضافه کردن حقوق به مستخدمین بکنیم این براى تأمین زندگى افراد کافى نیست بنابر این وزارت جنگ در اجراى اوامر شاهانه بررسى کرد مطالعه کرد که پس به چه طریق می‌شود به این سرباز به این ژاندارم و به این پلیس در تمام مراحل و درجان کمک کرد. البته اطلاعاتى هم از سایر کشورها در دست داشتیم این عملى که می‌کنیم مخصوص ما نیست در تمام ارتش‌هاى دنیا این عمل را می‌کنند. فکر کردیم که بیاییم ما یحتاج اولیه زندگى اینها را ارزانتر از بازار در اختیار آنها بگذاریم. بنابراین، این عمل در وهله اول به نظر من خیلى ساده است. این را رویش عمل کردیم. اعلیحضرت همایونى 15 میلیون ریال مرحمت فرمودند ما این شرکت را تشکیل دادیم و همان طور که عرض کردم عمل کردیم بعد آمدیم فکر کردیم که نکند این عملى که می‌کنیم این همانطور که فرمودید یک اشکالاتى ایجاد کند، آن اشکالات را هم مرتفع کردیم آنچه که ما به این اشخاص می‌دهیم جیره‌بندى می‌کنیم. جناب آقاى صفایی متوحشند که ما سى هزار یخچال وارد کنیم و از این حیث اشکالى ایجاد کنیم ولى بنده در فکر اینم که سه متر چیت براى آن سرباز و ژاندارم بیاورم آقا در خیال این هستند که ما یخچال می‌خواهیم بیاوریم و بنده در فکر این هستم که این بچه گروهبان بندر‌عباس یک لباس تنش باشد (عبدالصاحب صفایی- شما را که نگفتم، شما نه) به همین جهت ما گفتیم آنچه معلوم کنیم یعنى اجناسى که مورد توجهمان است بنده صورتش را دارم ما به اینها این اقلام را می‌دهیم برنج، روغن، چاى، قند، شکر، سیگار و پارچه. به جز از پارچه تمام مال خود ایران است یا در انحصار دولت است (صحیح است) ما فقط براى پارچه این معافیت گمرکى را خواستیم آمدیم گفتیم (یکى از نمایندگان- تیمسار پارچه نخى یا ابریشمى؟) ما گفتیم موقعى که وزارت اقتصاد ملى سهمیه‌بندیش را معلوم می‌کند وزارت جنگ هم از روى حساب و آمار تقاضا می‌کند که منهم فلآن‌قدر پارچه می‌خواهم. این می‌رود در وزارت اقتصاد، در آنجا بررسى می‌کنند مطالعه می‌کنند و پس از بررسى آمار این قدر هم سهمیه به این اداره می‌دهند. بنابراین هیچ موضوع این نظر نبوده است که به ما همینطور دربست معافیت گمرکى بدهند ما باید بگوییم که چه می‌خواهیم آنچه می‌خواهیم باید وزارت اقتصاد تصدیق بکند. باید هیئت دولت تصویب بکند و بعد از آن‌که این مقررات انجام شد این سهمیه را به ما بدهند و آن سهمیه را از گمرک معاف کند. بنده روز قبل هم عرض کردم که در حقیقت با این عملى که ما می‌کنیم یک قدرى ‌از بودجه وزارت دارایی بر می‌داریم می‌دهیم به بودجه وزارت جنگ، بنابراین هیچ اشکالى نداشت که بیاییم حساب کنیم و ببینیم چقدر می‌شود و این را بدهند به وزارت جنگ ولى این را نکردیم و این را براى همان مطلبى است که حضرتعالى توجه فرمودید، امروز می‌گذرد، امسال هم می‌گذرد و سال‌ها می‌گذرد، هرکس که وزیر جنگ باشد و هرکس که مسئول باشد باید این کار را بکند اما هیچ اشکالى ندارد که ما یک سازمانى داشته باشیم که این سازمان کمک کند به افرادى که نهایت خدمتگذارى را در سخت‌ترین مکان‌ها ودر مشکل‌ترین هوا‌ها از او می‌خواهیم و در مسائل اگر خطایی می‌کنند این را کنار دیوار بگذاریم و تیرباران بکنیم بودن این‌که فکر این را بکنیم که بچه این آدم باید یک دست لباس تنش باشد ما یخچال می‌خواهیم چه بکنیم؟ این یخ ندارد بخورد یخچال می‌خواهد چه بکند، ما این‌جا فکر درجه‌داران و سربازان و ژاندارم‏

هستیم من افتخار می‌گم بوجود آن گروه به آن‌ها که هیچ ندارند آقایان ندارند بخورند و هیچ چیز ندارند (صحىح است) ما راحت زندگى می‌کنیم پس بنابراین تصور نفرمایید ما این‌جا خیال ورود اسبابى مثل یخچال داریم اصولاً چنین فکرى وجود ندارد و همان طور که عرض کردم این سهمیه و جیره‌بندى خواهد داشت و براى این نظامی‌ ما جیره تعین می‌کنیم یک نکته‌ای این‌جا راجع به چایی فرمودید که بنده می‌خواهم عرض کنم که ما این جیره‌هایی که تقسیم می‌کنیم این را می‌دهیم باین افسر یا درجه‌دار یا سرباز، می‌خواهد بخورد، می‌خواهد بفروشد این از نظر بنده فرقى نمی‌کند، وقتى این چایی را می‌رود توى بازار می‌فروشد گرانتر هم می‌فروشد که با پول آن احتیاج دیگرش را رفع کند بنده اشکالى در آن نمی‌بینم الان آقایانى که امروز چایی را توى بازار می‌فروشند و گران هم می‌فروشند و پول من و شما را می‌گیرند مالیات هم نمی‌دهند (احسنت) اما بنده به قسمت دوم می‌پردازم که فرمودید نکند این ایجاد یک تبعیض بکند. البته وظیفه دولت است که توجه بکند تبعیض پیش نیاید ولى یک تبعیض‌هایی است که در زندگى على‌الاجبار پیش می‌آید بنده اتفاقاً نهایت آرزو را دارم که یک روزى قدرت مالى دولت به قدرى بشاد که بتواند براى تمام مسخدمین خودش این کار را بکند. مثل این‌که شروع کرده‌اند همین شرکت‌هاى تعاونى که تشکیل شده آن هم تقریباً یک چنین وضعى دارد. این آرزوى همه ماست ولى همان طور که در تمام دنیا معمول است و قبلاً عرض کردم اول باید یک انتظامی ‌به قرار باشد تا بعد بشود به مستخدم هم کمک کرد. براى این‌که انتظاماتى برقرار باشد باید یک نیروى انتظامی ‌ما داشته باشیم که این نیروى انتظامی ‌حداقل زندگیش فراهم باشد. آقایان اجازه بفرمایند که ما این قدم اول را برداریم و این قسمت را هم عرض کنم که بنده اطمینان دارم که هم اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و هم تمام آقایان وزرا متوجه تمام مستخدمین دولت هستند که وقتى این قضیه را حل کردیم انشاءالله بتوانیم موضوع تمام مستخدمین را حل کنیم و بنده تصور می‌کنم با توجهى که مردم و با توجهى که تمام مستخدمین دولت به سختى و اشکالات زندگى قواى انتظامی ‌دارند آنها هم مسلماً راضى هستند که اول کمکى‌ به آنها بشود و بعد نوبت‌ به آنها برسد (صحیح است) (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی (دکتر امینى)- جناب آقاى صفایی اشاره‌ای فرمودند که این ‌کار را چطور وزارت دارایی و بنده قبول کردیم شاید زور آقاى وزیر جنگ زیاد بود که به ما تحمیل کردند می‌خواستم عرض کنم موقعى که بودجه وزارت جنگ مطرح بود و رسیدگى می‌کردیم متوجه شدیم قسمت عمده این بودجه صرف درجه‌داران باید بشود و با وجود این همانطور که جناب آقاى وزیر جنگ توضیح دادند درجه‌داران در زحمت هستند. امر دایر بود به این که یک مبلغى به بودجه اضافه کنیم به عنوان اضافه آقایان یا کمکى بکنیم که مؤثر باشد. آن اضافه که عملى نبود و به علاوه مضارى داشت که ممکن بود قیمت اجناس برود بالا و در نتیجه براى آنها اثرى نداشت. بعد از مطالعاتى این‌طور تصمیم گرفته شد که به این ترتیب که مؤثر در زندگى افراد باشد عمل شود. مطلبى که جناب آقاى صفایی فرمودند. البته اصولاً درست است یعنى اگر بنا بشود که این دستگاه تعاون، اجناس مختلفى وارد می‌کرد و کنترلى در کار نبود البته مضارى پیش می‌آورد که ممکن بود این اجناس بیاید و از راه خودش منحرف بشود. و سوءاستفاده بشود همانطور که جناب آقاى وزیر جنگ توضیح دادند این محدود خواهد بود به احتیاجات اولیه افراد، قند، شکر و چایی که یک قسمتش در اختیار دولت است در داخل مملکت است و یک قسمت جزیی هم که از خارج می‌آید اینها سرمایه‌شان قلیل است و این سرمایه تا بیاید دست به دست بشود و برگردد تکافوى این خرج‌ها را نخواهد کرد. بنابراین محدود خواهد شد به قند و شکر و پارچه و شاید دارو و این خرج‌ها. و الّا پیش از این توانایی که سرمایه این کار را داشته باشند و بتوانند یخچال فریزیردار بخرند ندارند و اگر چنانچه آوردند و سوءاستفاده کردند اولاً بنده به این شرط موافقت کرده‌ام و قبول کردم که یک نفر نماینده عالی‌رتبه وزارت دارایی در آن دستگاه تعاون باشد که هم نظارت در خرج بکند و هم نظارت را احتیاج که بی‌خودى چیزى نیاورند و مورد سوءاستفاده قرار بگیرد به علاوه جیره معینى خواهند داشت که همانطور که توضیح فرمودند اگر یکى کسى برود آن جیره را در خارج بفروشد این فرد دیگر مسئول نیست الان که ما جیره قند و شکر می‌دهیم گفته‌ایم که آقایان دو کیلو قند شکر داده شود دیگر ما این قسمت را کارى نداریم که آن دو کیلو شکر یک کیلو را فروخت و رفت مورد احتیاج دیگرى را تهیه کرد. این مورد ایراد نیست و البته اگر ترتیبى بود که به مقادیر زیادى اجناس بیاورند و سوءاستفاده در بازار می‌کردند کاملاً حق با جناب آقاى صفایی بود و قابل قبول نبود. این البته زیانى که متوجه خزانه دولت می‌شود همان زیان عواید گمرکى است که نخواهیم گرفت البته این زیان خیلى مهم نیست. این را هم در آن موقعى که با آقاى وزیر جنگ صحبت می‌کردیم افسرى که مأمور این کار هست آمد پیش بنده در شمیران براى این کار او را قسمش دادم که آقا این قدمی‌ که ما بر می‌داریم که براى رفاه و اسایش افراد است شما وجداناً مسئول هستید و این فقط باید به مصرف افراد برسد و اگر سوءاستفاده شد البته هم اخلاقاً مسئولید هم از نظر قانون بنابراین قدمی ‌که برداشته می‌شود و به نفع یک طبقه‌ای هست نمی‌شود صد در صد تضمین کرد که یک وقتى در آن سوءاستفاده نشود در همه دستگاه‌ها و در همه ‌امور ممکن است یک اتفاقاتى پیش بیاید ولى بایستى در مرحله اول خود این دستگاه تعاون که زیر نظر وزارت جنگ است دقت و مراقبت بکند. وزارت دارایی هم در سهم خودش دقت و مراقبت می‌کند که سوءاستفاده نشود و این وظیفه هر فردى است حالا آقاى وزیر جنگ هستند و مراقبت می‌کند خداى نکرده اگر ایشان نبودند آن دستگاه باید، وظیفه خودش را انجام بدهد ولى ممکن است عملى باشد که فرض بفرمایید انسان در قدمی‌ که براى رفاه یک طبقه‌ای بر می‌دارد در عمل نقض غرض بشود و سوءاستفاده بکنند بنابراین احتمال سوءاستفاده و احتمال این می‌رود که اجناس در مورد خودش به مصرف نرسد، این هست ولى بنده‌ امیدوارم که با نظارت آقایان چه از طرف وزارت جنگ و چه از طرف وزارت دارایی این به نتیجه مطلوب برسد بنده خیال می‌کنم که در اصل موضوع و هدفى که مورد توجه همه آقایان است‏ به هیچ‌وجه اشکال و ایرادى نیست. اما راجع به تبعیض همانطور که جناب آقاى وزیر جنگ فرمودند بنده خیال می‌کنم

+++

وضع کارمندان به طور کلى یک وضعیتى است که باید یک فکر اساسى براى آنها بشود و الّا اگر وضع زندگیشان تأمین نشود این هدفى که مبارزه با فساد هست شاید به نتیجه مطلوب نرسد البته ‌امیدوارم که این بزودى به نتیجه برسد همین دیروز تحقیق می‌کردم راجع به شرکت تعاون که متأسفانه ما از خارج انتظار کمک سرمایه داشتیم که آن‌ها بیایند یک سرمایه‌ای بیاورند این‌کار را بکنند، یک قدرى هم دیر شده بود بنده تأکید کردم که یا آنها بیایند یا خودمان اقدام کنیم براى این‌که به وضع کارمندان دولت کمک بیشترى بشود بنده دستور دادم بنگاه دارویی دو تا شعبه دیگر درست کند براى این‌که لااقل ما دارو را به قیمت ارزان در دسترس کارمندان بگذاریم (مهندس اردبیلى- همه‌اش که براى کارمندان است) عرض کردم ‌این تأثیر در وضع مردم دارد اگر شما به این‌ها کمکى کنید و مصرف‌شان تأمین شود یک قسمت عمده مصرف‌کننده همین‌ها هستند و اگر شما این‌ها را کمک کنید بار تقاضا سبک می‌شود این نکته‌ای که جناب آقاى صفایی تذکر دادند یک قسمت بسیار اساسى است، چون استفاده شخصى در کار نیست اگر بنا باشد 25 درصد ارزان بدهند این خودش خیلى در سطح قیمت‌ها مؤثر است و ما اگر موفق بشویم براى کارمندان این کار را انجام بدهیم شما ملاحظه خواهید فرمود که قیمت خیلى از اجناس پایین می‌آید (صحیح است)

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- البته طبقات مأمورین دولت همه یک وظیفه مهم و عالى را بر دوش دارند ولى طبقه‌ای که در کادر انتظامی ‌هست این‌ها طبقه‌ای هستند که مسئولیت مهم‌ترى دارند این‌ها با نقد جان وظیفه خودشان را انجام می‌دهند وضع پاسبان و ژاندارم را اگر آقایان درست توجه بفرمایند با حقوق ماهى 160 تومان و 140 تومان بسیار ناگوار است (صحیح است) بنده به اقتضاى شغل وکالتى که داشتم و دارم اغلب براى تحقیقات محلى می‌رفتم و از این پست‌هاى ژاندارمرى که عبور می‌کردم می‌دیدم غالباً این‌ها در یک نقاطى دور افتاده در قلل جبالى زندگى می‌کنند که حتى آب آشامیدنى خودشان را هم باید از چند فرسخى بیاورند تا چه رسد به سایر احتیاجات آن وقت ملاحظه می‌کردم با یک چنین مشکلات و شرایط سختى با این حقوق ناچیز چه‌جور ممکن است ما یک چنین مسئولیت‌هاى سنگینى را از آنها بخواهیم به نظر بنده شرط اول مبارزه با فساد این است که ما وسایل آسایش مأمورین را فراهم کنیم و آن وقت مسئولیت از آنها بخواهیم و اگر از راه صحیح منحرف شدند آنها را به دست محاکم بسپاریم. این راه اصلى و اساسى است براى مبارزه با فساد خاصه که در مملکت ما افراد صالح بسیار زیادى هستند اشخاصى که در شرایط بسیار سخت زندگى می‌کنند و از جاده صحت و درستى به هیچ‌وجه من‌الوجوه هیچ‌وقت منحرف نمی‌شوند (صحیح است) و وقتى ما وسایل آسایش را براى تمام مستخدمین فراهم کردیم امیدوار هستم که عموم مستخدمین دولت وظایف خودشان را انجام بدهند و منویات اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به موقع اجرا دربیاید. براى تأمین وضعیت مستخدمین دولت دو را ممکن است یکى اضافه کردن حقوق آنها و یکى دیگر این است که وسیله معیشت آنها را به طور ارزانى در اختیار آن‌ها بگذارند. اما اضافه کردن حقوق به تجربه معلوم شده که آن تأثیر مطلوب را نخواهد کرد. سال گذشته بر حقوق آموزگاران 100 تومان اضافه کردند که شد 250 تومان ولى هزینه زندگى و قیمت اجناس به طورى بالا رفت که این مساعدت هم به طور اساسى در زندگى آن‌ها تأثیر نکرد ولى وقتى که وسایل احتیاج و زندگى را به قیمت مناسب در اختیار آن‌ها بگذاریم احتیاجى به اضافه حقوق نیست. یعنى اگر گمرک از لحاظ حقوق گمرکى در مورد این دسته از مأمورین خسارت می‌برد ولى بودجه مملکت هم از لحاظ دادن اضافه‌حقوق معاف می‌شود اما این‌که فرمودند ممکن است در نرخ‌ها در بازار یک تزلزلى بوجود بیاید جناب آقاى صفایی این را فرمودند بنده تصور می‌کنم که این شرکت تعاون مصرف یک وظیفه‌ای دارد که جلوگیرى کند از ترقى قیمت‌ها، ملاحظه بفرمایید هر ماه در حدود صد میلیون تومان از راه پولى که به مستخدمین داده می‌شود وارد بازار می‌شود و این قوه خرید هر اندازه زیادتر بشود به همان اندازه نرخ قیمت‌ها بالا می‌رود ولى پس از آن‌که کارمندان دولت وسیله معیشت آن‌ها و مایحتاج ضرورى زندگى آنها فراهم شد طبعاً قوه خرید در بازار کمتر می‌شود و به همین مناسبت هم قیمت‌ها آن طوری که باید ترقى بکند نمی‌کند و آسایش آن‌ها فراهم می‌شود اما راجع به مسئله تبعیض این یک مسئله بسیار صحیح و حسابى است نباید هیچ‌گونه تبعیض روا داشت و همه مستخدمین دولت باید در یک شرایط مساوى زندگى کنند امروز که این قانون می‌گذرد و مورد تصویب واقع می‌شود البته جناب آقاى وزیر دارایی راجع به سایر وزارتخانه‌ها و کارمندان دولت هم باید یک فکرى مشابه به همین فکرى که وزارت جنگ براى کادر انتظامی ‌کرده است ایشان هم باید نسبت به سایر مستخدمین دولت انجام بدهند. اما راجع به این‌که تصور فرمودند ممکن است معافیت‌هاى گمرکى سبب قاچاق شود، این قاچاق ارتباطى با این نوع معافیت ندارد الان هم دولت یک مقدارى از مایحتاج خودش را با معافیت از حقوق گمرکى شاید مثل دارو و سایر چیزها وارد می‌کند اینها سبب قاچاق نیست بلکه سبب قاچاق این است که یک چیزهاى غیر مجازى را اشخاص بدون این‌ که حقوق گمرکى بدهند وارد می‌کنند این است که بازار قاچاق رواج پیدا می‌کند بعد از این ‌که شما وسایل تأمین معیشت مأمورین انتظامی ‌و سرحدى را فراهم ساختید آنها به وظیفه خودشان بیشتر عمل خواهند کرد و از ورود کالاهاى قاچاق جلوگیرى خواهند کرد. بنابراین به نظر بنده این طور است که این قانون گذشته از این‌که آسایش یک طبقه مهمی‌از کارمندان دولت را فراهم می‌کند ضمناً یک بابى مفتوح خواهد شد که شاید تأمین تسهیلات نسبت به سایر کارمندان دولت هم رعایت بشود و یکى از شرایط مبارزه با فساد که این قدر منظور نظر مجلس شوراى ملى است فراهم شود آقایان فراموش نفرمایید که ما الان در یک مرحله نوینى از لحاظ آبادى و عمران مملکت وارد می‌شویم و باید تمام شرایطى که براى آمادگى مأمورین و کارمندان دولت در اجراى برنامه‌های عمرانى هست رعایت کنیم بنابراین از حضور آقایان تمنى می‌کنم که نسبت به این لایحه رأى مثبت بدهند.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکره رسیده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم بعد از یک موافق و یک مخالف مذاکرات کافى باشد- مشایخى‏

رئیس- آقاى مشایخى‏

مشایخى- موضوع تنزل هزینه زندگى یکى از مسائلى است که در درجه اول اهمیت بوده و دولت‌هاى گذشته و در تمام ادوار مجلس شوراى ملى بالاخص بعد از شهریور 1320 که هزینه زندگى ترقى کرد و سطح درآمدهاى بازرگانان بالا رفت مورد بحث بوده و همه آرزو داشتیم که دولت تدابیرى اتخاذ کند تا به آن وسیله زندگانى مردم در رفاه و آسایش باشد بنابراین براى نیل به این مقصود هر طریقى که اتخاذ بشود که در رفاه و زندگانى اجتماعى مؤثر باشد یا حداقل موجبات تأمین و بهبود وضع زندگانى یک طبقه از مردم را فراهم کند کمال مطلوب است و عموم آقایان نمایندگان با آن موافق هستند و یکى از تدابیرى که مؤثر در این موضوع است همین لایحه‌ای است که تیمسار محترم جناب آقاى وزیر جنگ به مجلس تقدیم کرده‌اند در این لایحه آنچه که جناب آقاى صفایی مورد توجهشان واقع شده بود این بود که با معافیت گمرکى یا با معافیت سود بازرگانى راه قاچاق باز خواهد شد بسیار جواب صحیح و منطقى جناب آقاى وزیر جنگ فرمودند زیرا این لایحه‌ای نیست که به موجب آن بتوان انواع و اقسام کالاها را به صورت بازرگانى وارد کشور کرد فقط و فقط آنچه که مشمول امور بازرگانى می‌شود قماش اعم از نخى و پشمی‌است.

رئیس- آقاى مشایخى در حدود کفایت مذاکرات بفرمایید.

مشایخى- بنابراین توهم این‌که بدان وسیله کالاى لوکس وارد می‌شود به هیچ‌وجه مورد پیدا نمی‌کند و همانطوری که آقایان موافق و مخالف تذکر دادند پاسبان و ژاندارم و افراد نظامی ‌و افسرانى که جان خودشان را براى حفظ امنیت کشور در کف دست گذاشته‌اند باید موجبات تأمین زندگى خود و اطفال آنها فراهم بشود اضافه حقوق که زندگى آنها را تأمین نمی‌کند یکى از وسایلى که می‌شود موجبات آسایش آنها را فراهم کرد همین است که کالاها را به قیمت تمام شده  به آنها داد علیهذا بنده معتقدم که این لایحه نه تنها در زندگى درجه‌داران و افسران تأثیر دارد بلکه در زندگى تمام افراد کشور تأثیر دارد زیرا اگر جایی به آنها دادیم و آنها فرضاً یک قسمتش را در بازار آزاد عرضه کردند که به قیمت ارزانتر به فروشند قطعاً به همان نسبت در فروش بازرگانان تأثیر دارد به علاوه طبقه لشکرى یک طبقه بزرگى از ساکنین این کشور را تشکیل می‌دهند در حدود 130 هزار نفر هستند افسران و ژاندارم و پاسبان را هم که حساب کنیم طبقه‌ای خواهد شد که قسمت مهم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند بنابراین به نسبت مهمی‌ در زندگانى مردم تأثیر خواهد کرد بنده خیال می‌کنم که اگر این تدابیر را شهرداری‌ها اتخاذ کنند خیلى مفید خواهد بود.

رئیس- آقاى مشایخى کافیت مذاکرات دیگر به اظهار عقیده بستگى ندارد.

مشایخى- نظر بنده این است که تدابیرى که براى تنزل هزینه زندگى می‌شود در نظر گرفت که یکى از آن‌ها تأسیس و توسعه شرکت‌هاى تعاونى مصرف است و این لایحه بسیار مفید است و از این نقطه‌نظر تأیید می‌کنم فرمایشات جناب آقاى صدرزاده را و بنده پیشنهاد می‌کنم که مذاکرات کافى باشد و وارد در مواد بشویم.

رئیس- کسى به عنوان مخالف اجازه نخواسته بنابراین رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد چند پیشنهاد رسیده است که به ترتیب قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده بعد از جمله افسران و درجه‌داران عبارت اعم از حاضر خدمت و بازنشستگان اضافه گردد- کاظم شیبانى- کیکاوسى

+++

رئیس- آقاى شیبانى‏

شیبانى- بنده تصور می‌کنم که توضیح در این پیشنهاد خیلى واضح است و شاید لازم هم نباشد براى این‌که اغلب از آقاین نمایندگان مستخدم دولت هستند وقتى وارد خدمت می‌شوند به امید این هستند که وقتى خدمت‌شان را تمام کردند از آن‌ها یک تقدیرى بشود و بازنشسته بشوند گرچه در این دو سه سال اخیر بازنشسته شدن یک صورت دیگرى پیدا کرده بود هر کس را که از ترکیبش بدشان می‌آمد بازنشسته‌اش می‌کردند ولى در واقع بازنشسته شدن به یک تقدیرى است که دولت نسبت به مستخدمین خودش می‌کند در این لایحه اسمی ‌از بازنشستگان برده نشده بنده و جناب آقاى سرلشکر کیکاوسى پیشنهاد کردیم که در این لایحه کلمه بازنشستگان هم اضافه شود و بیش از این هم بنده توضیح نمی‌دهم و تصور می‌کنم که آقایان هم موافقند تیمسار وزیر جنگ هم موافقت دارند.

رئیس- آقاى وزیر جنگ‏

وزیر جنگ- بنده موافقم‏

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نماید در سطر دوم ماده واحده بعد از جمله افسران و درجه‌داران عبارت افراد پاسبان و ژاندارم نیز اضافه شود دکتر مشیر فاطمى.

دکتر مشیر فاطمى- قید نشده اگر جناب آقاى وزیر جنگ قبل بفرمایند که قید بشود بنده حرفى ندارم.

یک نفر از نمایندگان- پاسبان که مربوط بوزارت جنگ نمی‌شود باید وزیر کشور باشد و موافقت بکند.

وزیر جنگ- پاسبان و ژاندارم هم در لایحه نوشته شده است (دکتر مشیر فاطمى- در لایحه نوشته نشده) در قسمت (ب) مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌و همچنین ژاندارمرى و شهربانى.

دکتر مشیرفاطمى- کلمه افراد گذاشته نشده‏

وزیر جنگ- به هر حال موافقم‏

دکتر مشیرفاطمى- آقاى وزیر جنگ هم موافقند

رئیس- می‌گویید که نوشته شده است اگر قید شده که دیگر موردى ندارد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم در سطر سوم بند (ب) بعد از کلمه از خارج وارد می‌شود اضافه شود که منحصراً پارچه‌هاى نخى و پشمی‌خواهد بود اردلان‏

دکتر مشیرفاطمى- بنده عرض دارم این چیزى که قبول کردند باید قید بشود چون این‌جا افراد پاسبان و ژاندارم نوشته نشده استدعا می‌کنم رأى بگیرید جناب آقاى وزیر جنگ هم قوبل کردند.

رئیس- آقاى اردلان‏

اردلان- اشکالى که دراین لایحه پیشنهادى هست این‌جا است که نسبت به ورود اجناس علاوه بر احتیاج ارتش و ژاندرمرى و شهربانى چیزى وارد نشود حالا اگر تیمسار وزیر جنگ و جناب وزیر دارایی این را معلوم کنند که چه می‌خواهند وارد شود که معین بشود خودشان هم توضیح دادند آنچه از خارج وارد می‌شود فقط پارچه است و بنده هم در پیشنهاد نوشته‌ام پارچه و با این پیشنهاد اشکال رفع می‌شود و الّا به طور غیر محدود اجازه دادن کنترلش خیلى مشکل خواهد بود البته این لایحه می‌گذرد ولى اینطور پیشنهاد کردن که اجناس را ارد کنند و از گمرک معاف باشد به نظر بنده اسباب اشکال می‌شود بنده این نظر را دادم که محدود باشد و الّا بانک ملى هم یک دستگاهى براى دادن جنس به کارمندان خودش دارد و البته آن‌جا خیلى کوچک است و نمی‌شود تشبیهش کرد با یک دستگاه وسیع وزارت جنگ در آنجا اجناسى را که وارد می‌کند براى کارمندانش در قیمتش یک تخفیفى قائل می‌شود و آن تخفیف را در بودجه‌اش منظور می‌کند و این اشکال از بین می‌رود اگر در بوده وزارت جنگ هم یک همچو رقمی ‌را بگذارند بنده حرفى ندارم ولى با این ترتیب میزان اجناس وارده را محدود نمی‌کند بنده این پیشنهاد را کردم چون نمی‌دانم چه چیز می‌خواهند وارد بکنند گفتند فقط پارچه است بسیار خوب باقیش هم در انحصار دولت است و از داخل مملکت است آن اشکالى ندارد آنچه که از خارج می‌خواهند وارد کنند به نظر بنده باید محدود باشد.

رئیس- آقاى وزیر جنگ‏

وزیر جنگ- اگر اجازه بفرمایید بنده اول رفع اشکال از آقاى دکتر مشیر فاطمی‌می‌کنم ملاحظه می‌فرمایید که ما در ماده واحده نوشته ایم سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌ما به ارتش نمی‌گوییم نیروى انتظامی ‌وقتى می‌گوییم نیروى انتظامی ‌یعنى ارتش و ژاندارمرى و شهربانى و وقتى می‌گوییم نیرو یعنى از سرباز تا سپهبد بنابراین همانطور که در نظر گرفته شده بنده هم صراحتاً عرض می‌کنم که براى افراد پاسبان و ژاندارم هم هست (دکتر مشیرفاطمى- با این توضیح که فرمودند بنده پس گرفتم) در ارتش چون سرباز وظیفه است از درجه‌دار به بالا گفته شد، (صفارى- همین تصدیق کافى است) اما راجع به این‌که چه اجناسى مورد توجه ما است همانطور که قبلاً عرض کردم فعال پارچه مورد توجه ما است ولى به نظر بنده نباید این را در قانون مقید بکنیم براى این‌که ‌امید این است که اگر این اداره موفق شد و توانست این پنج شش قلم که مورد توجه است تهیه کند و توانست به این ترتیب کارش را به جریان بیندازد امید بنده این است که بعد بتواند اجناس دیگر هم وارد بکند البته هیچ وقت وارد اجناس لوکس نباید بشود ولى اگر ما بتوانیم دارو وارد بکنیم یا اقلام دیگر از این قبیل مایحتاج وارد بکنیم این عیبى ندارد و اگر در قانون محدود کنیم در آینده خود ما به زحمت خواهم افتاد و بنده استدعا دارم که مقید نفرمایید.

اردلان- با توضیح آقاى وزیر جنگ بنده پس گرفتم.

رئیس- یک پیشنهادى آقاى صفارى داده‌اند که آن هم مشابه بود و قرائت نمی‌شود پیشنهاد دیگرى از آقاى مهندس شاهرخشاهى است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود: کالاهایی که معاف از عوارض گمرکى و غیره می‌باشند منحصراً عبارت خواهد بود از چاى، پارچه نخى و پشمی‌و روغن نباتى. هرمز شاهرخشاهى‏

رئیس- آقاى شاهرخشاهى‏

مهندس شاهرخشاهى- همانطور که تیمسار سپهبد هدایت در جواب آقاى صفایی فرمودند راجع به این‌که ممکن است اجناسى که شرکت تعاون می‌خواهد از عوارض گمرکى معاف باشد ایجاد اختلال و نقصان در گمرک و عوارض گرمکى بکند خودشان فرم خود اجناسى که فعلاً میل دارند براى شرکت تعاونى بدون عوارض گمرکى به ایران وارد بکنند عبارت خواهد بود از مصالح اولیه یعنى چاى، روغن، قند و شکر و پارچه و روغن نباتى بنده پیشنهاد کردم که اینها در لایحه ذکر شود تا در آتیه ما دچار اشکال نشویم که بعداً بخواهند چیزهاى دیگرى وارد کنند و باعث بشود که ما مقدارى از عوارض گمرکی‌مان به این وضع از بین برود استدعا دارم با این پیشنهاد موافقت بفرمایید.

رئیس- آقاى وزیر جنگ‏

وزیر جنگ- جواب این پیشنهاد همان است که در جواب آقاى اردلان عرض کردم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عده قلیلى برخاستند) تصویب نشد. یک پیشنهاد آقاى بزرگ ابراهیمی ‌داده‌اند که به عقیده بنده عملى نیست قرائت می‌شود. (به شرح زیر خوانده شد) این‌جانب پیشنهاد می‌کنم که تبصره زیر به این لایحه اضافه شود. کلیه اشیایی که به نام تعاون مصرف قواى انتظامی ‌وارد می‌شود با اتیکت مخصوص به نام شرکت تعاون وارد شود و اعلام گردد که هرچه از این اجناس در مملکت در دست اشخاص باشد قاچاق شناخته شده و دو برابر گمرک گرفته شود.

رئیس- بفرمایید توضیح بدهید ولى رأى گرفته نمی‌شود.

بزرگ ابراهیمى- اولاً بنده چون سربازم می‌دانم سرباز چه می‌کند، ارتش یک پرسنل صحیحى دارد و تمام آحاد افراد ارتش را می‌شناسد و می‌داند که چند نفر عائله دارند ما خیلى دیدیم در زمان جنگ در زمان صلح براى ما جنس فرستادند در پاکت‌هاى مخصوص با اتیکت‌هاى مخصوص و مصرف کردیم (نراقى- چیت که نمی‌شود) اجازه بفرمایید چیت خیلى آسان است.

رئیس- آقاى ابراهیمی‌ شما توضیحتان را بفرمایید.

ابراهیمى- وقتى که سفارش به کارخانه می‌دهند چطور شده است که در روى تمام اجناس مارک و اتیکت هست ولى ارتش نمی‌تواند این‌کار را بکند بنده پس می‌گیرم ولى البته اگر بخواهند این کار را می‌توانند بکنند در خارج اتیکت روى اجناس بزنند و بیاورند در دسترس افسران بگذارند این چه عیب دارد پارچه را می‌فرمایید کنارش عوض این‌که بنویسند میداین انگلند بنویسند سفارش ارتش حالا چطور می‌فرمایید نمی‌شود.

رئیس- آقاى وزیر جنگ‏

وزیر جنگ- به نظر بنده قید این قسمت در قانون موجب اشکال می‌شود آقاى ابراهیمی ‌پیشنهادشان را پس بگیرند ما مطالعه می‌کنیم اگر عملى بود انجام می‌دهیم‏

بزرگ ابراهیمى- پس می‌گیرم‏

رئیس- این آخرین پیشنهادى است که رسیده و قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود.

تبصره- دولت مکلف است تا شش ماه شرکت تعاونى مصرف را براى کارمندان دولت و تسهیلات لازم را معمول دارد. عمید نورى‏

رئیس- آقاى عمیدى نورى‏

عمیدى نورى- بنده چون استنباط کردم نظر دولت حاضر و همینطور نمایندگان محترم مجلس در ترفیه و آسایش کلیه کارمندان دولت است و قدم اولى هم که واقعاً در این قسمت شخص شخیص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى برداشته‌اند و سرمایه شرکت تعاونى ارتش را مرحمت فرمودند یک سرمشق زنده‌ای باید باشد براى دولت که دولت هم بتواند این شرکت

+++

تعاون مصرف را براى کارمندان خودش ایجاد بکند تا همانطور که جناب آقاى صفایی فرمودند استنباط تبعیضى در جامعه نشود و افکار مختلف بوجود نیاید بنابراین یک فاصله شش ماه بنده قائل شدم که دولت بتواند مطالعه کامل در این مورد بکند و این‌کار را انجام بدهد که امروز واقعاً یک قدم بلندى نسبت به ترفیه کلیه کارمندان دولت برداشته شده باشد این تمناى من بود (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده این پیشنهاد را قبول می‌کنم ولى یک تقاضاى متقابلى دارم که پس از این‌که مذاکرات با این دستگاه‌هاى خارجى تمام شد اگر احیاناً لایحه‌ای تقدیم بشود براى تصویب این قول را ببنده بفرمایند که با قید دو فوریت آقایان آن را قبول بفرمایند.

دکتر مشیر فاطمى- با قید سه فوریت قبول می‌کنم.

رئیس- مخالفتى ندارد آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى گرفته می‌شود به کلیه لایحه با این اصلاحاتى که شد آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

رئیس- آقاى وزیر جنگ‏

وزیر جنگ- بنده از مساعدت و توجهى که مجلس محترم نسبت به نیروهاى انتظامی‌ به وسیله تصویب این لایحه ابراز فرمودند از طرف ارتش و ژاندارمرى و شهربانى سپاسگزارى می‌کنم و این قسمت را بنده باز تأیید می‌کنم که این کمک براى افراد ژاندارمرى و پلیس و درجه‌دارها است.

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- عرض کنم یک لایحه‌ای راجع به استخدام استادان خارجى با قید دو فوریت اینجا تلقى شد و تصویب شد الان دو سه ماه است که در مجلس سنا معطل مانده است.

رئیس- آن را فرستاده‌ایم به مجلس سنا خیلى کارها آنجا رفته و مانده است.

7- طرح و عدم تصویب فوریت طرح پیشنهادى راجع به اراضى موات‏

رئیس- طرحى در چند جلسه قبل داده شده راجع به اراضى موات با قید دو فوریت قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده واحده- کلیه اراضى موات و بایر و غیر مزروع واقع بین تهران و کرج که از طرف شمال محدود به کوه‌هاى بالاى جاده شوسه ترهان- قزوین و از طرف جنوب تا 6 کیلومتر زیر جاده تهران قزوین، از سمت مشرق محدود به تهران و از طرف مغرب محدود به کرج می‌باشد متعلق به دولت است و دولت مکلف است کلیه اراضى این قسمت را که تاکنون تقاضاى ثبت آن نشده است به نام خود ثبت نماید و آن قسمت از این اراضى که تاکنون تقاضاى ثبت آن شده است دولت موظف است آن اراضى را به قیمت عادله به اقساط 8 تا 10 ساله از اشخاصى که تقاضاى ثبت کرده‌اند و سند مالکیت به نام آنان صادر شده است و یا مدت اعتراض منقضى شده است خریدارى نمی‌یاد

تبصره 1- اراضى که تا پنج هزار متر به نام اشخاص ثبت شده است از این قانون مستثنى می‌باشد.

تبصره 2- نقل و انتقالاتى که در زمان تقدیم این طرح به مجلس شوارى ملى واقع شود مشمول این قانون می‌باشد.

تبصره 3- اراضى مذکور در این قانون به بانک ساختمانى داده می‌شود و جزو سرمایه بانک مزبور قرار خواهد گرفت بانک ساختمانى مکلف است قسمتى از اراضى مزبور را براى رفع احتیاج مسکن طبق مقررات خود براى ساکنین بى‌خانمان تهران اختصاص دهند و قسمتى را هم شهردارى و وزارت فرهنگ و دانشگاه و سایر وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتى براى رفع احتیاجات آن‌ها و احداث مؤسسات عام‌المنفعه از قبیل باغات و میدان‌گاه‌هاى عمومی ‌و مدارس و مساجد و بیمارستان‌ها و غیر مجاناً واگذار نماید. به امضاى عده‌ای از آقایان نمایندگان‏

رئیس- فوریت اول مطرح است آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- در این جلسه یک لایحه‌ای الان از طرف آقاى وزیر کشاورزى تقدیم شد راجع به اجازه حیازت اراضى موات که البته آن جنبه اعم دارد و این طرحى که آقایان داده‌اند این جنبه اخص دارد به نظر بنده اگر آقایان قبول بفرمایند که یک فوریتش تصویب بشود دیشب هم در هیئت دولت مذاکره شد که اصول این لایحه مورد موافقت دولت است اجازه بفرمایید یک فوریت این لایحه تصویب بشود و برو به کمیسیون و به آن لایحه‌ای که از طرف دولت تقدیم شده تلفیق بشود و یک لایحه جامعى تقدیم مجلس شوارى ملى بشود (نمایندگان- بسیار خوب است)

رئیس- آقاى رضا افشار با فوریت مخالفید؟ بفرمایید.

رضا افشار- بنده با طرح این لایحه در مجلس شوراى ملى به کلى مخالفم چون آن را مخالف قانون اساسى می‌دانم اگر دولت حقى دارد و مردم حقوقى دارند و دولت به حقوق مردم تجاوز می‌کند مردم مراجعه به عدلیه می‌کنند مرکز تظلمات عمومی‌ عدلیه است ما نباید به عنوان یک طرح املاک اختصاصى مردم را به دولت بدهیم و در تصرف مال مردم مداخله بکنیم از این نقطه‌نظر بنده مخالفم (صحیح است)

رئیس- این طرحى که رسیده و یک لایحه‌ای هم آقاى وزیر کشاورزى دادند براى آن هم تقاضاى یک فوریت شده هر دو را با یک فوریت اگر آقایان موافق باشند رأى بدهید برود به کمیسیون در این مورد بحث و مطالعه قرار بگیرد و بعد بیاید به مجلس (صحیح است) (یکى از نمایندگان لایحه دولت را هم بفرمایید قرائت کنند) باید تکلیف فوریت این معین بشود بعد آن قرائت بشود رأى می‌گیریم آقایانی که با یک فوریت همین طرح موافقند قیام بفرمایند (عده کمترى برخاستند) عده حاضر در مجلس 85 نفر است 41 نفر بیشتر رأى ندادند بنابراین تصویب نشد (حشتمى- می‌خواهند دولت را وادر کنند که اراضى بى‌خود را یک میلیون دومیلیون بخرد) به طور عادى به کمیسیون کشاورزى خواهد رفت (تیمورتاش- به کمیسیون دادگسترى) (صارمى- این یک امر حقوقى است باید به کمیسیون دادگسترى برود) تشخیصش با من است به هر دو کمیسیون کشاورزى و دادگسترى می‌رود

8- طرح و عدم تصویب فوریت لایحه حیازت اراضى موات‏

رئیس- حالا لایحه دولت راجع به اراضى موات قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى- به منظور جلوگیرى از بردن اراضى موات و منع سوداگران شیاد از عصب آن که صرفاً با احداث مختصر شیارى در اطراف میلیون‌ها متر زمین آن را حیازت تعبیر به نام خود ثبت داده و بعداً قطعاًت آن را به اضعاف مضاعف به دیگران منتقل و همین عمل موجب شکستن پول و ترقى هزینه زندگانى می‌گردد لایحه پیوست را که مشتمل بر چهار ماده است با قید یک فوریت براى طرح و تصویب تقدیم می‌دارد.

ماده اول- از این تاریخ حیازت اراضى موات با اجازه و نظارت دولت خواهد بود. که اجازه مزبور پس از رسیدگى به صلاحیت و استعداد احیا‌کننده براى مدت معین صادر خواهد شد و حدود کامل زمین مورد اجازه در آن قید خواهدگردید.

تبصره 1) آئین‌نامه مربوطه با اجازه و نظارت دولت از طرف وزارت کشاورزى و وزارت دادگسترى تهیه و به تصویب هیئت دولت خواهد رسید.

تبصره 2) دولت می‌تواند براى اجازه به حسب اقتضا‌ء مورد تعرفه‌ای مقرر دارد.

ماده دوم- هر گاه موات بودن ملکى مورد اختلاف باشد رسیدگى به آن در تهران به عهده هیئتى است مرکب از شوراى عالى ثبت و یک نفر نماینده وزارت کشاورزى به انتخاب وزیر کشاورزى و تصویب هیئت وزیران به اضافه 8 نفر از رؤسا یا مستشاران دیوانعالى کشور که رئیس کل دیوان مذکور براى هر سال معین خواهد نمود و در شهرستان‌ها با نماینده اول وزارت کشور و نماینده وزارت کشاورزى و نماینده وزارت دادگسترى می‌باشد و رأى هیئت قطعى است.

ماده سوم- نسبت به اراضى موات که تقاضاى ثبت شده است و مدت اعتراض آن هم نگذشته باشد دولت مکلف است که اعتراض به تقاضاى ثبت نموده و موضوع را طبق مقررات قانونى تعقیب نماید. (عاملى- سند مالکیت هم از بین می‌رود)

ماده چهارم- اقداماتی که از طرف دولت راجع به اراضى بایر و موات اطراف شهر تهران و شهرستان‌ها بر طبق لوایح سابق تاکنون شده است معتبر خواهد بود- نخست‌وزیر- وزیر کشاورزى عمیدى نورى- اجازه بفرمایید ماده سوم را یک مرتبه دیگر بخوانند.

رئیس- یک بار دیگر قرائت می‌شود

(ماده سوم به شرح سابق خوانده شد)

رئیس- آقاى صارمی ‌با فوریت مخالفید بفرمایید.

صارمى- غرض از مخالفت بنده نسبت به این لایحه از لحاظ تشریفات قانونى است و از نظر تشریفات قانونى این لایحه قابل طرح در مجلس نیست به دلیل این‌ که این لایحه صرفاً یک امر حقوقى است و مربوط به مواد قانون مدنى است وزیر دادگسترى ذیل لایحه را امضا‌ نکرده است در صورتی که هیچ مربوط به امر کشاورزى نیست و راجع به‌ امور کشاورزى مطلقاً ارتباط پیدا نمی‌کند و لایحه‌ای است حقوقى و این لایحه را وزیر دادگسترى باید امضاء کرده باشد تا قبل طرح در مجلس باشد (عبدالصاحب صفایی- وزیر دارایی هم باید امضا‌ء کند) امضا‌ء وزیر دارایی از نقطه‌نظر این است که می‌گوییم از لحاظ سلطه بر اموال دولتى و اراضى

+++

موات است وزیر دارایی هم نظر داشته باشد و این موضوع آن قدر‌ها لازم نیست ولى از نظر حقوقى امضاى وزیر دادگسترى لازم است و سوابق زیادى هم راجع به اراضى موات در کمیسیون‌هاى مشترک وجود دارد بانک ساختمانى لایحه‌ای داده است و در کمیسیون دادگسترى مشترک مجلسین مطرح شده است و البته این هم می‌رود در آن کمیسیون و در آن‌جا با توجه به لوایح قبلى مورد مطالعه قرار می‌گیرد فى‌حد‌ذاته نسبت بخود لایحه بنده شخصاً موافقم و فکر می‌کنم که نسبت باین لایحه باید تصمیم گرفته شود تا از مصرف اراضى مواتى که موجب سرمایه غیر‌مشروع براى افرادى شده جلوگیرى شود ولى موضوعى که لازم می‌دانم راجع به امضاى وزیر دادگسترى است.

رئیس- لایحه را هم نخست‌وزیر امضا‌ کرده و هم وزیر کشاورزى.

صارمى- لایحه‌ای است حقوقى و فقط مربوط به دادگسترى و قانون مدنى است و اصلاً مربوط به وزیر کشاورزى نست.

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- خواستم به آقایان اطمینان بدهم که این لایحه با موافقت نظر وزارت دادگسترى تهیه و تنظیم شده (حشمتى- چرا امضا‌ء نکرده‌اند) خوب حالا اگر امضا‌ء نکرده‌اند شاید وارد باشد على‌ایحال آقایان به فوریت آن رأى بدهند اطمینان داشته باشند که با نظر وزارت دادگسترى تهیه شده.

رئیس- آقایانی که با یک فوریت این لایحه موافقند قیام فرمایند (عده کمترى برخاستند) تصویب نشد به طور عادى هر دو لایحه و طرح کمیسیون می‌رود.

دکتر جزایرى- مجلس با این قبیل کارها مخالف است آقاى رضا افشار نمی‌گذارند کارى بشود محال است بگذارد کارى در این مملکت پیش برود.

9- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه ختم می‌کنم جلسه آینده روز پنجشنبه ساعت 9 صبح‏

 (مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294943!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)