کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 115 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 10 اردیبهشت ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس جلسات 5 و 7 اردیبهشت

2- بیانات قبل از دستور آقایان: سلطان‌مراد بختیار- رضا افشار- صفاری- درخشش

3- بیانات آقای نایب نخست وزیر در باب مبارزه با فساد و مطالب دیگر

4- معرفی آقای دکتر خانلری به معاونت وزارت کشور به وسیله آقای وزیر کشور

5- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای وزیر جنگ

6- طرح و تصویب دو فوریت لایحه سازمان تعاونی مصرف نیروهای انتظامی

7- طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به اصلاح ماده 11 قانون توسعه معابر

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18  

 

 

جلسه: 115

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 10 اردیبهشت ماه 1334

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس جلسات 5 و 7 اردیبهشت

2- بیانات قبل از دستور آقایان: سلطان‌مراد بختیار- رضا افشار- صفاری- درخشش

3- بیانات آقای نایب نخست وزیر در باب مبارزه با فساد و مطالب دیگر

4- معرفی آقای دکتر خانلری به معاونت وزارت کشور به وسیله آقای وزیر کشور

5- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای وزیر جنگ

6- طرح و تصویب دو فوریت لایحه سازمان تعاونی مصرف نیروهای انتظامی

7- طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به اصلاح ماده 11 قانون توسعه معابر

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و 25 دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس جلسات 5 و 7 اردیبهشت‏

رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود:

(به شرح زیر قرات شد)

غائبین با اجازه- آقایان: نقابت- خاکباز- ارباب- دکتر بینا- مسعودى- مصطفى ذوالفقارى- محمود ذوالفقارى- عبدالرحمن فرامرزى- صادق بوشهرى- محمود افشار- احمد فرامرزى- صراف‌زاده- دهقان- قوامى- اربه- رضایی- حمیدیه- اورنگ- پور‌سرتیپ‏

غائبین بی‌اجازه- آقایان: جلیلوند- خزیمه علم- مکرم- شادلو- سعیدى- میراشرافى- امیر احتشامى- پناهى- کدیور- دکتر افشار- دکتر عدل- پیراسته‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: معین‌زاده- بزرگ‌ابراهیمى- سالار‌بهزادى- دکتر سعید حکمت- عضنفرى- صفارى- محمودى- صدقى- ثقةالاسلامى‏

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه آقایان: تجدد- نراقى- سلطانمراد بختیار- عرب شیبانى- دکتر حمزوى- موسوى حشتمى.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ آقاى مهندس اردبیلى‏

مهندس اردبیلى- جلسه گذشته در سؤالى که بنده از وزارت پست و تلگراف کرده بودم در بین سؤال مختصر اشتباهاتى دارد که اصلاح می‌کنم و تقدیم می‌کنم‏

رئیس- بدهید اصلاح می‌شود آقاى پیراسته.

پیراسته- در جلسة گذشته بنده به وسیله تلفن اطلاع دادم که کسالت دارم و نمی‌توانم بیایم چون جلسه زود تعطیل شده بود تلفن چى فرصت نکرده بود اطلاع بدهد.

رئیس- مکرر گفته شده آقایانى که گرفتارى برایشان پیش می‌آید بنویسند دیگر نظرى نسبت به صورت‌مجلس نیست؟ صورت‌مجلس جلسات پنجم و هفتم اردیبهشت تصویب شد.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: سلطان‌مراد بختیار- رضا افشار- صفارى- درخشش‏

رئیس- سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند . آقاى سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- دولت سپهبد زاهدى خوب یا بد رفت ولى قدر مسلم آن است که صدى نود و عده‌ا‌ی را که به ملت ایران داد یا نخواست و یا اگر خواست نتوانست انجام دهد و پا را از دایره وعده فراتر نگذاشت.

نه تنها سپهبد زاهدى بلکه باید گفت اغلب از دولت‌هایی که از سال 1320 تا به حال بر روى کار آمده‌اند قدمی ‌اساسى براى بهبود وضع مردم این کشور بر نداشته‌اند و اگر احیاناً از طرف دولتى اصلاحاتى شروع شده از طرف دولت دیگر نادیده گرفته و طرح نو ول انجام نشده دیگرى جانشین آن گردیده.

اگر بیلان 14 ساله دولت‌ها را در نظر بگیریم به این حقیقت پى خواهیم برد که راستى هیچ کارى انجام نشده و اگر استثنائاً عملى انجام گرفته فقط براى تهران بوده و بس (قنات‌آبادى- در تهران بیشترش تعارف بوده) خیر اینطور نبوده لوله‌کشی با 200 میلیون تومان خرج براى تهران، سد کرج با 32 میلیون دلار هزینه براى تهران- کارخانه برق الستوم با 5 میلیون دلار قیمت خرید براى تهران کشتارگاه آخرین مدل براى تهران- تهرانى اگر مریض شد بیمارستان دارد دارو دارد- فرزندش مدرسه دارد- فرهنگ دارد- وسیله آسایش دارد- بانک ساختمانى براى توزیع خانه و زمین ارزان قیمت دارد بانک رهنى و کارگشایی دارد- بیمه کارمندان و آموزگاران دارد- کارمندانش زودتر حقوق می‌گیرند- اگر شکایتى داشت دستش زودتر به مراجع صلاحیتدار می‌رسد و خیلى چیزهاى دیگر که شهرستانى فاقد همه آنها است ولى در تهران هست و اصولاً مثل این است که تهرانى از مادر به دنیا آمده و شهرستانى و دهاتى از زن پدر: (صحیح است) خلاصه هر چه به دست می‌آید براى تهران است ولى براى خارج از مرکز تا به حال که چیزى نبوده و اگر خدا بخواهد امیدوارم آینده بهترى داشته باشند فقط از یک لحاظ شهرستآنها راحت

+++

هستند و آن فقدان وجود اتوبوس‌هاى بنز است که آنها ندارند و این خود نعمت بزرگى است!!

بلى بعضى از دولت‌هاى گذشته به فکر بهبود و اصلاح وضع خراب شهرستان‌ها و دهات و ایلات می‌افتادند ولى متأسفانه این اصلاحات از حدود رادیو و تبلیغات دولتى پا را فراتر نمی‌گذاشت. به راستى هر کس به رادیو گوش می‌داد باور می‌کرد ایران بهشت برین شده زیرا رادیو تا آن‌جا که می‌توانست سعى خود را مصروف تبلیغات گرماه کننده می‌نمود و همواره اصلاحات را با کلمات هموطن دولت خدمتگذار شما چنین و چنان کرده است به مردم تحویل می‌داد ولى ما که در تهران بودیم می‌دانستیم که این اصلاحات فقط به وسیله رادیو انجام می‌گیرد و هرگز به مرحله عمل نمی‌رسد.

مردمی که دور از مرکز به سر می‌بردند و این صداها را می‌شنیدند باور نمی‌کردند که این خبرها این تبلیغات این اصلاحات خالى از حقیقت است و اگر خیلى شک می‌کردند اقلاً صدى پنجاه آن را صحیح تصور می‌نمودند اما وقتى می‌شنیدند که آن همه اصلاحات شده و براى شهر آنها خبرى نیست تقصیر را به گردن نماینده‌ای که به مجلس فرستاده‌اند می‌انداختند و سیل تلگرافات و نامه‌ها به طرف نماینده سرازیر می‌شد که پس سهم ما از این همه اصلاحات کجاست؟ حق هم داشتند آنها ما را به نمایندگى خود انتاب کرده‌اند و به تهران فرستاده‌اند و انتظار دارند براى آنها کارى انجام دهیم و قدم‌هاى اصلاحى مؤثرى برداریم. شاید اندکى از محرومیت‌هایى که دیده‌اند و می‌بینند کاسته شود- ولى متأسفانه نمایندگان آنچه به این در و آن در می‌زدند و هرچه به این وزیر و آن وزیر مراجعه می‌کردند نتیجه عایدشان نمی‌شد و گوش شنوایی نبود تا فریادهاى مردم را بشنود. (مهندس اردبیلى- حالا هم ندارند) جناب آقاى دکتر امینى توجه بفرمایید استدعاى بنده از جنابعالى این است.

در هر صورت دولت‌هاى گذشته و به خصوص دولت سپهبد زاهدى چه خوب و چه بد رفته و فعلاً سر و کار ما با کابینه جناب آقاى علاء است که کابینه تحول نام گرفته است. (قنات‌آبادى- خدا شفایش بدهد)

از انصاف نباید گذشت تمام وزراى این کابینه اشخاص خوش نام هستند و با برنامه‌ای که به پیشگاه ملت ایران عرضه داشته‌اند حتم دارم مورد پشتیبانى قاطبه ملت خواهند بود و امیدوارم دولت ایشان این فاصله را که بین مرکز و شهرستان‌ها به وجود آمده است از میان بردارند و در اجراى برنامه خود توفیق حاصل نمایند (انشاءالله) به خصوص آن‌که سرلوحه برنامه دولت ایشان مبارزه با دزدان و نادرستانى است که هر روز با مردامی ‌و شکلى تازه سربار این جامعه می‌شوند و مانند زالو رمق این ملت را می‌گیرند (صحیح است) بر هیچ‌کس پوشیده نیست که دزدى و نادرستى در بیشتر شئونات ادارى این مملکن رخنه کرده و در آن موقعى که اکثریت ملت ایران بنان شب محتاجند این عده تمام هستى آنها را به غارت می‌برند (صحیح است) و تا به حال کسى نبوده که جلوى آنها را بگیرد و امیدوارم این دولت بتواند دست افراد ناصالح را از سر مردم کوتاه کند (تجدد- این دعاى ماه رمضان است؟) قنات‌آبادى- سحر باید خواند) و این موضوع را نیز لازم به تذکر می‌داند که آقایان وزرا‌ محترم در نظر داشته باشند مقصودشان از مبارزه با دزدان بی‌کار نمودن آن کارمند دون پایه فلک‌زده‌ای نباشد که به علت استیصل و عدم تکافوى حقوق 20 ریال سوءاستفاده کرده زیرا آن کارمند را می‌توان با ازدیاد حقوق که حقاً کم می‌گیرد و حتى نمی‌تواند حداقل معاش روزانه خود را تأمین کند به راه راست هدایت کرد بلکه مبارزه بی‌رحمانه خود را بدون ترس و واهمه با اشخاصى که میلیون‌ها تومان پول این ملت فقیر را به جیب زده‌اند شروع نمایند و از هیچ‌کس توصیه و سفارشى براى ترحم به این اشخاص قبول نکرده و تحت تأثیر هیچ مقامی قرار نگیرند تا بتوانند برنامه خود را به خوبى انجام دهند و نمایندگان مجلسین هم چون خواهان سعادت و نیکبختى ملت ایرانند یقیناً از پشتیبانى و حمایت دولت مضایقه نخواهند نمود و به عقیده بنده اولین قدمی‌که باید به نام هم آهنگى با دولت حاضر بردارند تصویب همان طرح تقدیمی‌ چندى قبل در مورد زمین‌هاى از تهران تا کرج است (صحیح است) که همه می‌دانند مشتى نفع‌پرست کلاه‌بردار اراضى متعلق به دولت را به نام خود ثبت و با انواع حیله‌ها در بورس قرار داده‌اند و از این راه منافع سرشارى عاید جیب خود می‌نمایند (صحیح است) (قنات‌آبادى- غیر از آن‌جا جاهاى دیگر هم هست) هر جاى دیگر هست جنابعالى بفرمایید البته چنانچه این دولت هم خداى نخواسته مثل سایر دولت‌ها نخواهد حقوق حقه مردم را بدهد و به وضع رقت‌بار شهرستآنها و دهات و ایلات توجهى بنماید بایستى مطمئن باشد که یکى از افراد مخالف‌شان در این مجلس بنده خواهم بود.

موضوعى که باعث خوشوقتى است وجود جناب آقاى دکتر امینى در دولت فعلى است و با وعده صریحى که از پشت همین تریبون در مورد پیشنهاد بنده در خصوص تخصیص ده میلیون دلار از وجوه قرضه خارجى به ایلات در هنگام طرح لایحه قرضه دادند اینک انتظار دارم جناب ایشان قدم اول را بردارند در کابینه تحول این اقدام خیر را در مورد ایلات و عشایر به مرحله عمل درآورند زیرا اوضاع ایلات و عشایر بى‌اندازه رقت‌بار‌‌ است و جاى آن دارد که به این افراد میهن‌پرست و شاه‌دوست کمک فورى بشود زیرا عشایر تاکنون از تمام مزایاى حقه و قانونى خود محروم بوده و دولت‌ها هرگز به خواسته‌هاى آنها توجه‌ای نکرده‌اند مثلاً در بختیارى که قریب پانصد هزار نفر جمعیت دارد اگر بگویم که این پانصدر هزار نفر هنوز راه ایاب و ذهاب ندارند تعجب خواهید کرد و اگر بگویم که 14 سال است براى ساختن دو پل مال رو که هر سال در اثر خرابى آن دو پل تلفات زیادى به افراد ایل و اغنام و احشام آنها وارد می‌شود به تمام مقامات مسئول متوسل شده و نتیجه نگرفته‌اند باور نخواهید نمود- در دولت گذشته چندین بار به وزارت راه مراجعه کردم و تقاضاى راه و پل‌سازى در منطقه بختیارى و چهار‌محال نمودم خیال می‌کنید غیر از تحویل دادن جمله (چشم- انجام می‌دهیم) کار دیگرى کردند؟ (غضنفرى- باور کنید همه جا همینطور است) (همهمه نمایندگان) (رئیس- آقایان بگذارید گوش بدهم ببینم چه می‌گوید) باور بفرمایید نه- فقط یگانه وزارتخانه‌ای که تا حدى به محرومیت‌هاى چهار محال بختیارى توجه نمود وزارت بهدارى بود که براى اولین بار به دستور جناب آقاى دکتر صالح وزیر محترم بهداى آقاى دکتر مؤید حکمت معاون وزارت بهدارى براى بازدید به منطقه بختیارى رفته و این اولین بارى بود که یک مأمور عالی‌رتبه دولت براى برآوردن احتیاجات ایلات و عشایر باین منطقه قدم می‌گذاشت ولى به علت عدم تکافوى اعتبار داروهایی را که به چهار محال و بختیارى دادند خیلى ناچیز بود اما با نقشه‌هاى صحیح بهداشتى که جناب آقاى دکتر صالح از تمام کشور دارند اگر بودجه کافى در اختیار داشته باشند می‌توانند از حیث بهداشت قدم‌های مؤثرى بردارند (مهندس اردبیلى- چرا در تهران خرج می‌شود) این ‌که مسلم است همه بحث در این است که یک چیزى هم به شهرستآنها برسد و امیدوارم سایر وزارتخانه‌ها‌ از وزارت بهدارى پیروى نموده و لااقل با اعزام مأمورین عالی‌رتبه خود به نقاط دور دست و عقب مانده نیازمندی‌هاى مردم را براى العین مشاهده نمایند تا بتوانند فکرى به حال آنها بکنند. اگر فکرى شما آقاى دکتر امینى فکرى بکنید اگر مردم یک مأمور عالی‌رتبه دولتى را در شهرستان‌ها ببینند مسلماً خوشحال می‌شوند این یک اقدامی‌است که مسلماً براى آقایان وزرا‌ ضرر ندارد (یکى از نمایندگان- خرج سفر هم می‌گیرند) بله خرج سفر را هم می‌گیرند.

چهار‌محالى و بختیارى آن قدر از حیث راه ایاب و ذهاب اتومبیل در مضیقه است که در زمستان ناچار است سیگار اشنو را هر بسته 10 ریال و نفت را لیترى 5 تا 10 ریال خریدارى نماید و چندین ماه از سال را فاقد قند و شکر و سایر مایحتاج زندگى بسر برد. در کلیه ایلات و عشایر اسمی ‌از سهمیه قند و شکر برده نمی‌شود- در دادگاه شهر کرد متجاوز از پنج‌هزار پرونده روى هم انباشته شده و با این‌که رئیس دادگاه بیش از حد انتظار زحمت می‌کشد به واسطه نبودن اعضا کافى نوبت تعیین وقت محاکمات کمتر از یک ‌سال و هشت ماه نیست در بختیارى مردم تا به حال به وسیله افراد ژاندارم و نظام وظیفه به وجود دولت پى می‌برند و هیچ‌گونه آثار و علائمی‌از علاقه دولت‌ها نسبت به تأمین آسایش عمومی ‌وجود ندارد در هر حال توجه آقایان وزار‌ مخصوصاً وزیر محترم راه را به وضع اسف‌بار چهار محال و بختیارى جلب می‌نماید و امیدوار است که دولت حاضر بتواند با قدم‌هاى اصلاحى و مفید این فلاکت و بدبختى را که پایه و اساس عقب افتادن ملت ایران است از بین ببرد. در خاتمه آرزومندم دولت آقاى علاء خداى نخواسته کارى نکند که مردم ایران با یأس و نومیدى روبرو شوند زیرا به نظر بنده یأس از دولت حاضر براى ملت ایران خیلى گران تمام خواهد شد و این امر موضوعى نیست که در آینده به آسانى قابل جبران باشد. (نمایندگان- انشاءالله) قربان وقت بنده تمام شده است؟

رئیس- بله. آقاى رضا افشار

رضا افشار- اخیراً براى تجدید روابط هوایی به کشور افعانستان رفته بودم و میل دارم با اجازه آقایان مشاهدات خودم را در آنجا به عرض آقایان برسانم. تصدیق می‌فرمایید ما به طور کلى از اوضاع و احوال روحى و معنوى همسایگان خودمان کمتر اطلاعاتى داریم بنده هم مثل بسیارى از آقایان اطلاعاتم نسبت به کشور پادشاهى افغانستان محدود و مقید بود به حدود اطلاعاتى که در کتاب و یا تواریخ خوانده بودم ورود آنجا حقیقتاً اسباب خوشوقتى و مسرت من شد که وضعیت آن جا را برخلاف اطلاع خودم برخلاف گفته خیلی‌ها تشخیص دادم اوضاع و احوال ترقى و امنیت آنها حقیقت بهت‌آور است و قابل تحسین و تقدیر است به اندازه‌ای ترقى کرده‌اند که اگر قیاس به مدت شود به مراتب بیشتر از خیلى‌ها این کشور ترقى کرده است و یقین دارم ترقى این کشور اسلامی‌و برادر هم‌کیش ما موجب خوشوقتى و خرسندى تمام آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى اهل مملکت خواهد بود (صحیح است) در افغانستان تمایل نسبت به ملت و کشور ایران بى‌انداز زیاد است یعنى حب دوستى و محبت آنها واقعاً به پایه‌ای است که قابل تحسین و تقدیر است از طرف دیگر این موضوع را باید عرض کنم که طبع و نشر کتابى از ناحیه یکى از آقایان موجب

+++

تأثر و تأسف عده زیادى از مردم افغانستان و برادران اسلامی ‌ما شده است و تصور می‌کنم سوء اثر این نشریه در حل قضیه هیرمند هم بى‌اثر و بى‌نتیجه نبوده باشد باید این مسئله را هم به عرض آقایان برسانم که خوشبختانه آقاى صلاح‌السلطنه که در آن‌جا مأموریت دارند یک مأمور لایق و وظیفه‌شناس و آزموده است بلکه به اندازه در محل محبوبیت و حسن سلوک و رفتار دارد که اسباب افتخار ایران و ایرانیان آن‌جا و این‌جا خواهد بود (صحیح است) البته باید وزارت امورخارجه به گفته این آدم به نوشتجات این آدم به عقاید و افکار این آدم ترتیب اثر بدهد این بود عرض من راجع به آن‌جا. اما دو موضوع دیگرى که خواستم به حضورتان عرض بکنم و استدعا بکنم که آقایان توجه بفرمایند تا این عرایض خودم را به عرض آقایان برسانم. از چندى به این طرف شهرت پیدا شده است شایع شده است که فساد استیلاى فوق‌العاده‌ای در این جامعه پیدا کرده است و یک عده‌ای هم روى حسن اخلاق و رفتار و صفاى ضمیر قیام کرده‌اند براى مبارزه علیه این فسادى که براى ما مجهول و براى آنها مشهود است بنده خیال می‌کنم هیچ فردى را نمی‌شود فاسد دانست مگر یک محکمه صلاحیت‌دارى به فساد او رأى داده باشد (صحیح است) اگر در این مملکت بخواهد هر فردى یک فرد دیگرى را مورد تهمت و اتهام قرار بدهد روزى اجنبى از این اتهامات استفاده خواهد کرد و این گفتار ما را سند می‌کند یک حکایتى براى آقایان عرض کنم اگر خاطر آقایان بوده باشد یک وقتى مائوتسه در چین قدرت و نفوذى نداشت چیانکایچک در آن جا یک رئیس جمهورى مقتدر بود و در تمام چین حکومت می‌کرد سیاست خارجى ایجاب کرد که گفته شود این آدم و عوامل او مردمانى هستند منحط و گرفتار انحطاط اخلاق و دزدى و اختلاس به اندازه‌ای که به این عنوان شهرت دادند به اندازه‌ای این مسئله را تلقین کردند که حتى سفیر یک دولت دیگرى که مدت‌ها تجارت کلیه‌ امپراطورى چین را یا کشور جمهورى چین را در دست داشت تحت‌تأثیر قرار گرفت و به کشور خودش راپورت داد مطابق اطلاعات قطعى که دارم دولت فعلى گرفتار انحطاط اخلاقى شده است ما باید حتی‌المقدور تقویت مادى و معنوى خودمان را از اینها بگیریم و در نتیجه دولت قبلى از بین رفت و مورد بی‌مهرى آمریکایی‌ها قرار گرفت و تجارت چین افتاد به دست انگلیس‌ها و مائوتسه مصدر کار شد با همین عناوین و این زمزمه‌ها که در آنجا شروع شد و یک دولتى را از بین بردند و تجارت یک مملکتى را یک دولتى که در سیاست ورزیده‌تر بود عامل‌تر بود و واقف‌تر بود به دست گرفت اینک در مملکت ما نظیر همین حرف‌ها شروع شده است همه ما هم مدعى هستیم که فساد در این مملکت حکومت کرده است و یا حکومت می‌خواهد بکند و عده‌ای هم مثل امشاسپندان آسمانى نزول کرده‌اند و عقیده‌شان این است که با این فساد می‌خواهند مبارزه کنند به عقیده من در محیطى که اسیتلا‌ با فساد بوده باشد عده قلیلى نمی‌توانند فساد را از بین ببرند در این مملکت آن طورى که شایع است و شهرت داده و می‌دهند این فساد وجود ندارد (صحیح است) و بهترین دلیل اثبات وجود این مفسد یا فاسد این است که باید این‌ها را به محکمه بکشند و محاکمه بکنند وقتى قاضى از روى کمال حسن‌نیت روى امر قانون یک عده‌اى را فرد یا جمعى را محکوم کرد ما می‌توانیم بگوییم این عده فاسد بودند نه تمام جامعه نه محیط نحوه تبلیغاتى که شروع شده است تقریباً تمام جامعه را فاسد به دنیا معرفى می‌کند من عقیده ندارم که این جامعه این نوعى که بعضى از مدعیان پاره‌ای به مقامات مدعى هستند که این جامعه فاسد هست این جامعه این‌طور فاسد باشد (صحیح است) عرض ثالثم این است که ما در مملکت خودمان همه آقایان می‌دانند حکومت ملت بر ملت به عنوان وجود حزب نداریم یک وقتى اگر در این مملکت حزبى بوده است او را هم دیدیم که روى یک عناوین روى یک اباطیل و روى یک دسائسى به هم خورد اختلاف انداختند و حکومت کردند در دنیا احزاب سیاسى که علناً در امورات کشورشان مداخل می‌کنند آقایان می‌دانند خیلى زیاد است و یک احزابى هم در اروپا از قرن نوزدهم به این طرف وجود داشته‌اند از قبیل کاربونارى ایلى میناتى فیلاد افى- تو گون بند- فراماسون فراماسون‌ها در ایران بی‌سابقه نیستند مرحوم ملکم‌خان مؤسس فراماسونرى در ایران بوده است که آن وقت فراموش‌خانه می‌گفته‌اند یک حکایت‌هایی هم راجعع به فرماسونرى در افواه و افکار مردم بود اخیراً نسبت بقیةالسیف فراماسون‌هاى موجود یک عده خیلى زیادى افزوده شده است و حتى در بین آقایان وزیران و آقایان نمایندگان و آقایان سناتورها به عنوان فراماسون وجود دارد یک لژ همایون هم تشکیل شده است و اخیراً جواهرى نامی ‌به عنوان رابط از مصر آمده بوده است اینجا عذر این آقاى جواهرى را خواستند یکى از سناتورهاى محترم رابط این حزب فراماسون در ایران یعنى لژ ایران با لژ اروپاست فراماسونرى روى تحقیقات و تفحصاتى که بنده کرده‌ام و مطالعه کرده‌ام یک حزبى است بین‌المللی ما نباید اجازه بدهیم در این مملکتى که هنوز ملیت مبتنى بر یک اصول و پایه صحیحى نیست یک اشخاصى بین‌المللی بیایند در این‌جا یک حزب فراماسونرى تشکیل بدهند (صحیح است) این تشکیل شده است بنده اسامی ‌لااقل 275 نفر را می‌دانم (دکتر جزایرى- کاملاً صحیح است) دو تا فراماسونرى در دنیا هست یکى سیکانیش رایت است در آمریکا است یکى هم گرانداریان است در اروپا فراماسونرى‌هاى گراندریان کارشان اطاعت کورکورانه از یک مبدأی است این مبدأ (داراب- کجاست؟) انگلستان (صحیح است) اولاً ما نباید بگوییم که فلان آقا انتخاب سیاسى می‌کند یا بعضى جراید مطالبى بنویسند من کشور خودم را به هر مقام و منزلتى ترجیح می‌دهم و از هیچ چیز در مقابل سعادت ملت و مملکت خودم بیم ندارم (احسنت) ما در درجه اول باید سعادت این مملکت را مد نظر قرار بدهیم (صحیح است) ما باید سعى بکنیم آن اشخاصى که با یک تغییر قیافه‌ای با یک تغییر شکلى با یک عنوان ظاهر‌الصلاحى وارد جامعه ما شده‌اند و می‌خواهند کشور ما را به صورت یک کشور انترناسیونال در بیاورند و اطاعت کورکورانه از یک سیاستى می‌کنند که متأسفانه این مملکت را همین سیاست خراب کرده است ما نباید این اشخاص را بگذاریم اقدامی‌کنند (احسنت) وکلاى ملت آقایان نمایندگان محترم باید شجاعت اخلاقى داشته باشند فلان آقا وزیر می‌شود می‌رود ولى این مملکت باید بماند در این مملکت به عوامل و عیادى که سرسپرده سیاست‌هاى خاصى هستند اجازه جنبش و نمو نباید داد (صحیح است- آفرین) اگر یک روزى مصلحت بود بنده حاضرم در جلسه محرمانه تمام آقایان را با جزئیات تشکیل‌شان با آن لژ همایون‌شان تمام به عرض آقایان می‌رسانم (یک نفر از نمایندگان- در جلسه علنى بفرمایید) (احسنت)

رئیس- آقاى صفارى‏

صفارى- یک سال از عمر دوره 18 قانونگذارى گذشت (حشتمى- یک قدرى بیشتر) با کمال مسرت باید گفت که با تأییدات خداوند متعال و هدایت و راهنمایی‌های ذى‌قیمت شاهنشاه جوان و دور اندیش و خیرخواه ما اغلب معضلات و مشکلاتى که در کشور وجود داشت یکى بعد از دیگرى حل و مرتفع گردید و طبعاً انتظار همه این است که حالا باید برنامه‌ها و طرح‌های عمرانى که وسیله سازمان برنامه و مؤسسات دیگر دولت حاضر و آمده شده یکى بعد از دیگرى به مرحله عمل درآید و از دایره حرف خارج گردد. اگر خداى خواسته این وضعیت مناسب از دست برود با جرأت می‌توان گفت که زیان‌هاى هنگفتى از نظر اقتصاد و سیاست متوجه این آب و خاک می‌گردد (صحیح است) و این ضررها و زیان‌هاى غیرقابل اجتناب جبران‌پذیر نخواهد بود. باز اگر اوقات عزیز بیهوده و باطل بگذرد و باز اگر لفاظى‌هاى خسته کننده به میدان بیاید و دولت نتواند از این موقعیت ممتاز به نفع کشور استفاده نماید من آینده بسیار تاریک و نامطلوبى را پیش‌بینی می‌کنم (صحیح است) همانطوری که کراراً در مجلس گفته شد و همه محالف مصلح به آن معتقدند براى آن‌که دولت در انجام اصلاحات و برنامه‌های عمرانى توفیق حاصل نماید در قدم اول باید با فساد مبارزه کند و دست ناپاکان را از بیت‌المال ملت کوتاه نماید و این اصلى است غیر‌قابل انکار و بنده سابقاً به عرض مجلس رساندم و حتى به عقیده خود راه‌هایی هم در طریق مبارزه با فساد نشان دادم که باید با کمال جدیت و سرعت در این راه قدم گذارده شود ولى امروز می‌خواهم یک نکته حساسى را در عین حال فقط من باب تذکر عرضه بدارم. یک قانون مسلم و کلى در عرف و عادت این است هر موضوعى که زیاد تکرار شد جنبه ابتذال به خود می‌گیرید و به تدریج اصل منظور فراموش می‌شود و نتیجه اساسى به دست نمی‌آید مضافاً به این‌که در این نوع موارد به عقیده بنده اصرار در تکرار این‌که جامعه ما فاسد است اغلب مستخدمین دولت دزد و رشوه خوارند یک نوع اهانتى است که مستقیماً متوجه شئون ملى جامعه ایرانى می‌شود. (صحیح است) ملل بزرگ دنیا اهتمام می‌ورزند که همیشه در هر موقع و در هر محفل از غرور ملى خود بحث کنند و جامعه خود را مبرى از مفاسد جلوه دهند (صحیح است) و اگر هم فسادى در آنها ظاهر شود با تدابیر لازم در رفع آن مفاسد تلاش می‌کنند نه این‌که از بام تا شام فساد جامعه خود را در هر محفل با اصرار بیان کرده و با دست خود در زبونى و حقارت ابناء ملت خود بکوشند. (صحیح است)

آقایان- در هر جامعه‌ای کم و بیش فساد رخنه می‌کند سایر ملل در دنیاى امروز از فساد و پلیدی‌ها مبرى و منزه نیستند متأسفانه دزدى و رشوه‌خوارى و کلاه‌بردارى در اجتماعات امروزى دنیا وجود دارد باید دانست چه چیز موجب ایجاد فساد می‌شود وقتى علت را پیدا کردید معلول از بین خواهد رفت. چرا باید ما دائماً ورد زبان‌مان این باشد که جامعه ما فاسد و خراب‌ است و امید اصلاح نیست این تلقین به نفس از نظر معرفت الروح کاملاً به زیان و ضرر ما تمام می‌شود. چنانچه ملاحظه می‌فرمایید مدتى است حسن اعتماد از جامعه ما روى همین تلقینات رخت‌ بربسته و طبقات مختلف افراد کشور را فرسنگ‌ها از هم جدا کرده است بغض و عداوت و بدبینى جانشین عطوفت همکارى و معاونت با یکدیگر شده و معلوم نیست مالا ما را به کجا خواهد کشید.

آقایان: ایرانى همیشه در ادوار مختلف علو طبع و غرور ملى داشته در زدگانى قانع بوده و در دست کارى ضرب‌المثل بوده است. شواهد تاریخى زیادى در

+++

اثبات این نظر داریم پس به نظر بنده بدون این‌که اوقات به بحث بگذرد باید راه‌های عاقلانه پیدا کرد و با ایجاد کار و تأمین زندگانى عمومی ‌و تعدیل معاش و اجراى صحیح و شدید قوانین در رفع مفاسد اقدام نمود. و عملاً با فساد جنگید و آن را از بین برد.

همه می‌دانند اوضاع امروز دنیا با ارمنه پیشین بسیار فرق دارد ارتباطات و مواصلات جدیده عموم جوامع بشرى را به هم مربوط و متصل ساخته خارجیانى که می‌خواهند با آوردن سرمایه‌هاى خود در این کشور کار کرده و بهره بردارند و ما با تصویب قانون می‌خواهى آنها را باین کار تشویق کنیم وقتى از زبان ما می‌شوند که داراى دستگاهى چنین فاسد هستیم چه نظرى پیدا خواهند کرد؟ و تأثیر ناگوار این گفتگوها در افکار آنان تا چه ‌اندازه خواهد بود؟ امیدوارم که عرایض بى‌شائبه بنده مورد قبول واقع گردد و دولت حاضر در ضلل عنایات شاهنشاه واقعاً در انجام منظور به بهترین وجهى توفیق حاصل نماید.

مطلب دیگر این‌که: چندی است که موضوع برقرارى اضافات جهت طبقات مختلف مستخدمین دولت در مجلس و سایر محافل مورد مذکره است می‌خواهم به عرض برسانم که دادن اضافه حقوق به مستخدمین دردى را دوا نمی‌کند زیرا تجربه ثابت کرده هر دینارى که به حقوق مستخدمین اضافه شود در بالا رفتن قیمت اجناس مورد حاجت عموم تأثیر فورى دارد و باز بیچاره کارمند دولت در فشار زندگانى خواهد بود، لغزش‌ها و خطاها زیادتر خواهد شد و دامنة فساد توسعه خواهد یافت جالب‌تر این ‌که گاهى از بیانات مسئولین امر چنین استنباط می‌شود که در این مورد هم تبعیضاتى مورد نظر است.

مثلاً عده‌ای معتقدند که حقوق آقایان قضات باید اضافه شود تا با خیال آسوده و بدون آلودگى وظیفه قضاوت را انجام دهند. جمعى اصرار دارند که به آقایان پزشکان باید حقوق کافى داد تا بتوان در نقاط مختلف کشور از آنها استفاده نمود ولى کسى تا امروز از نیروى انتظامی‌ یعنى پاسبان و ژاندارم بحثى نمی‌کند در صورتی که این دسته از خدمتگذاران کشور با حقوق قلیل خود خدمات سنگینترى به عهده ‌دارند پاسبانى که در گرماى شدید تابستان یا سرماى سخت زمستان باید در معابر براى صیانت بنده و شما پاس بدهد یا آن ژاندارمری‌که باید در نقاط سخت و دشوار کشور در بیابآنها و کوهستآنها ضمن محرومیت‌هاى اجتماعى با اشرار دست و پنجه نرم کند چگونه زندگانى خود را با 140 تومان حقوق ماهیانه اداره خواهد کرد. آقایان: پایه اصلى قسمت عمده وظیفه‌ای را که آقایان قضات باید انجام دهند پاسبان و ژاندارم می‌گذارد به این معنى که اولین ورق پرونده متخلفین توسط هیمن مأمور محروم تنظیم می‌شود. این مأمور باید مرفه و سیر باشد تا پا روى حق نگذارد و گزارش خلاف واقع برعلیه اشخاص از نظر استیصال و جلب نفع تهیه نکند على‌ایحال به طوری که عرض شد دولت باید راه معقول دیگرى براى تعدیل زندگانى مستخدمین خود در نظر بگیرد زیرا چنین به نظر می‌رسد که با وضعیت بودجه صوبه راهى براى افزایش حقوقات موجود ندارد ولى اگر احیاناً دولت بخواهد از طریق تأمین اضافات‌ به آنها کمک کند شرط اولش مراعات عدم تبعیض است و استثنا‌ خلاف مصلحت است. یکى دیگر از مسائلى که باید مورد توجه دولت قرار گیرد ادامه و حفظ این آرامشى است که در سایه توجهات ملوکانه اخیراً نصیب ما شده زیرا انجام هر‌گونه اصلاحى فقط در سایه آرامش میسر است و اگر خداى نخواسته این امر حیاتى متزلزل گردد به انجام هیچ‌گونه اصلاحى نمی‌توان امیدوار بود دولت در این قسمت نباید اندک تسامحى روا بدارد و همچنین با اصلاح کامل دستگاه قضایی امنیت قضایی باید مستقر شود که سرمنشأ‌ تمام اصلاحات اجتماعى و اقتصادی است در سنوات اخیر در اطراف این مسئله بحث و گفتگوى زیادى شده و وعده‌هاى فراوانى در اجراى این نظر داده‌اند که متأسفانه تاکنون جامه عمل به خود نیوشیده و باید اعتراف کرد که هنوز به همین سبب قوانین موضوعه در کشور ما با تمام معنى اجرا نمی‌شود و حقوق افراد در پناه قانون به طور شایسته محفوظ نیست هر دولتى که بتواند با تمام قدرت در استقرار امنیت قضایی موفق شود محققاً بزرگترین نام نیک و گرانبها‌ترین یادگارها را از خود در تاریخ کشور ما خواهد گذاشت. مهمترین آرزوهاى ما که ایجاد عدالت اجتماعی است در سایه استقرار امنیت قضایی صورت تحقق خواهد یافت و کشور بسوى ترقى و اعتلا‌ پیش خواهد رفت من امیدوارم که دولت این موضوع مهم را سرلوحه اقدامات اساسى خود قرار دهد خاصه که از پشتیبانى کامل ذات مقدس ملوکانه که هواخواه ‌امنیت و عدالت اجتماعى هستند برخوردار است (‌رئیس- آقاى صفارى وقت شما تمام شد.) بنده 5 دقیقه دیگر وقت می‌خواهم (‌رئیس- بفرمایید هنوز 2 دقیقه دیگر از وقتتان باقى است.)

صفارى- موضوع دیگرى که ضرورت دارد به عرض آقایان برسانم این است، سال گذشته در اثر عدم توجه به وضعیت محصول عمده گیلان که برنج است و هر سال از راه صدور آن مبالغى ارز وارد این کشور می‌شد و قسمتى از نیازمندی‌هاى عمومی ‌را رفع می‌نمود خریدارانى براى این کالا تهیه نشد و در نتیجه مقادیر زیادى دسترج کشاورز و مالک در انبارها باقیمانده که شرف از بین رفتن است اقدامات متواتر ما در دستگاه دولت مؤثر نشد و حالا هم به این امر حیاتى توجهى نمی‌شود (صحیح است) از دولت تقاضا داریم که در این باره عاجلاً توجهى مبذول دارند تا مردم زحمت‌کش آن سامان بتوانند از حاصل دسترنج خود بهره‌مند شده دچار فقر و پریشانى نشوند (اکبر- بیچاره شدند و از بین رفتند) و همچنین به ملاحظه عدم توجه دولت وقت در پایان سال گذشته بدون این‌که با اشخاص مطلع تماس گرفته و مشروتى نمایند فقط به توهم کمبود چاى در داخله کشور که حقیقت نداشت تصویب‌نامه‌ای مبنى بر آزادى واردات چاى صادر نمودند که با صدور این تصویب‌نامه تمام اقداماتى را که کشاورز و باغداران با ذوق و شوق در توسعه محصول چاى داخلى شروع کرده بودند متوقف نمود به علاوه به علت صدور این تصویب‌نامه‌هاى متناقض تزلزلى در امر معاملات چاى ایجاد کردند که در نتیجه از 72 کارخانه چاى خشک کنى که با صرف سرمایه‌هاى هنگفت توسط افراد محلى بودجود آمده و همه ساله کار می‌کنند امسال فقط سى کارخانه مشغول کار و بقیه در حال تعطیل می‌باشند (صحیح است) زارعین و کشاورزان چاى هم که به امید به دست آمدن محصول و فروش آن وام‌ها گرفته و تحمل همه‌گونه صدمه و زحمت نموده‌اند نمی‌دانند محصول خود را به کجا به فروشند زیرا اغلب بازرگانان و تهیه‌کنندگان چاى به عذر عدم اعتماد به مصوبات دولت‌ها سرمایه خود را به کار نیانداخته و در مقام خرید برگ سبز چاى برنیامده‌اند (صحیح است) و هزارها نفر کشاورز و کارگر در این فصل سال که محصول به دست آمده نمی‌دانند به کجا به فروشند و معاش عائله خود را از چه راهى تأمین کنند (مهندس جفرودى- تمام برگ‌ها فاسد شد) بدبختانه این محصول هم وضعى دارد که قابل نگاهدارى نیست و به مجرد چیدن برگ باید بلافاصله آن را به کارخانه براى خشک کردن تحویل نمود والا به مدت قلیلى ضایع و غیرقابل استفاده می‌شود. حالا آقایان ملاحظه فرمایند از طرفى محصول برنج خریدار ندارد و از طرف دیگر محصول چاى که اگر اندک تشویقى شود کشور را از چاى خارنجه بی‌نیاز می‌سازد بدین طریق نابود می‌شود با این ترتیب چگونه می‌توان به توسعه کشاورزى که پایه و اساس زندگانى ما محسوب می‌شود امیدوار بود بنده به نمایندگى ما محسوب می‌شود امیدوار بود بنده بنمایندگى از طرف سایر همکاران شمالى خود از دولت تقاضا دارم که در این باره توجه خاصى مبذول دارند و راضى به خرابى یک استان زرخیز که قسمت اعظم احتیاجات کشور را تأمین می‌نماید نشوند و یقین بدانند که به هیچ‌وجه صلاح نیست کارگر و کشاورز استان گیلان دچار تنگدستى و بیچارگى بشود. (صحیح است احسنت)

رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار دو دقیقه از وقت خودشان را به آقاى درخشش داده‌اند آقاى درخشش بفرمایید.

درخشش- توجه مخصوص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و مجلس مقدس شوراى ملى باعث شد اولین لایحه‌ای که دولت گذشته تقدیم مجلس کرد لایحه ترمیم حقوق فرهنگیان بود (صحیح است) و این لایحه از تصویب مجلس گذشت ولى پول او هنوز پرداخت نشده با این‌که ابلاغ‌هایی در دست فرهنگیان موجود است و مخصوصاً در دست فرهنگیان موجود است و مخصوصاً در آن ابلاغ‌ها قید شده است که از اول 33 پرداخت خواهد شد چند روز پیش ما از آقاى وزیر دارایی دعوت کردیم و تقاضا کردیم در باشگاه ما تشریف آوردند و وعده فرمودند که ما عجالتاً مال کمک آموزگارها و آموزگارها را پرداخت خواهیم کرد بنده ضمن اظهار تشکرى که از آقاى دکتر امینى می‌کنم نظر مجلس و دولت را به پرداخت حقوق حقه فرهنگیان جلب می‌کنم و اضافه می‌کنم که این حقوقى که به فرهنگیان تعلق گرفته موضوع اضافه حقوق نیست بلکه ترمیم حقوق است اضافه حقوق نیست (دکتر عمید- مال دانشگاهیان هم همینطور) عرض ردم تقاضا کردم که مال تمام طبقات فرهنگى پرداخت شود و راجع به جریان کلى فرهنگ باید عرض کنم که در گذشته فرهنگ ما خوب اداره نمی‌شد و اشکالاتى در کار بود که همه آقایان اطلاع دارند و اشخاص و افراد فاسدى در دستگاه رخنه کرده بودند فرهنگ فعلى هم وضع طورى است که ضمن عده‌ای که تصفیه کرده‌اند عده‌ای از افراد صالح و افراد شریف را که فاسد نبودند برداشته‌اند و این‌ها را دوباره حاضر نیستند به کار برگردانند و چون اسم تصفیه و مبارزه با فساد در کار است تمنى دارم که آبروى عده‌ای از کارمندان شریف از بین نرود و بنده راجع به جریان فعلى وزارت فرهنگ هم مطالبى داشتم ولى چون وقت ندارم همین‌قدر باید عرض کنم چون فرهنگى هستم و با فرهنگیان تماس دارم نباید افراد شریف را برداشت و افراد کثیف را به جای آنها گذاشت بنده ناظر جریان امور فرهنگ هستم و انشاءالله در فرصت بیشترى جریان فرهنگ و انتصابات اخیر را به عرض آقایان محترم خواهم رسانید.

3- بیانات آقاى نایب نخست‌وزیر در باب مبارزه با فساد و مطالب دیگر

رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى نایب نخست‌وزیر بفرمایید.

نایب نخست‌وزیر- (عبدالله انتظام)- در نطق‌هاى قبل از دستورى که امروز شد بعضى از آقایان راجع به موضوع مبارزه

+++

با فساد بعضى فرمایشات فرمودند که مثل این بود که مطلب یک قدرى برایشان روشن نیست بنده وظیفه دارم که با دو سه کلمه این مطلب را روشن کنم در اصل مبارزه با فساد آنچه که بنده می‌بینم هیچ‌کس مخالف نیست (صحیح است) و در این‌که فساد هم تا اندازه‌ای در بعضى از دستگاه‌ها و بعضى از شئون هست آن را هم هیچ ‌کس منکر نیست ولى ما هیچ‌وقت نگفتیم که فساد سر تا پاى این ملت را گرفته (صحیح است) بنده این مطلب را جداً تکذیب می‌کنم مسلماً اکثریت بزرگى از ملت ایران پاک هستند (صحیح است- احسنت) ولى براى این ‌که این ناخوشى مزمن بش از این توسعه پیدا نکند ما مصمم هستیم که آنچه در قوه داریم براى جلوگیرى از منبسط شدن این فساد بگوشیم. فرمایشاتى که آقایان فرمودند اگر یک‌قدرى فکر کنیم مثل این می‌ماند که ما هى سر و صدا راه ‌انداخته‌ایم و هى گفته‌ایم که تمام کشور فاسد است دولت هیچ همچو چیزى نگفته (کى‌نژاد- تبلیغات دولت) تبلیغات دولت اولاً نبوده ما تا آن‌جایی که مربوط به دستگاه دولت است داریم قدم‌هایی برمی‌داریم و مشغولیم آن جاهاى دیگرى که در شئون کشور آثار و علائم فساد است همانطور که دندان شروع می‌کند به کرم خوردگى ما می‌توانیم جلویش را بگیریم و این‌که می‌فرماید که چه می‌کنید داریم مطالعه می‌کنیم رسیدگى می‌کنیم برنامه‌هایی تهیه می‌کنیم و یقین داشته باشید که موفق هم خواهیم شد (بعضى از نمایندگان- هفت ساله است برنامه‌اش آقا؟) نخیر زودتر خواهد شد اما این‌که آقایان می‌فرمایند که اگر ما بگوییم فاسد هستیم این در دنیا تأثیرات بد می‌کند ما هیچ‌وقت نگفتیم که فساد طورى است که قابل اصلاح نیست از آن گذشته اگر تمام ممالک دنیا را نگاه کنید ملاحظه می‌فرمایید که وقتى فساد درشان پیدا می‌شود با کمال صراحت مورد مباحثه قرار می‌دهند دولت‌هایشان در اطراف آن مذاکره می‌کنند در صدد پیدا کردن راه جلوگیرى از آن فساد بر می‌آیند شما مطبوعات آمریکا را ببنید چقدر درباره فساد خوشان می‌نویسند همچنین در فرانسه و سایر کشورها اما راجع به آرامش که جناب آقاى صفارى فرمودند آرامش برقرار است و نظم عمومی ‌هم برقرار است و با کمال قدرت هم ما نظم را برقرار نگاه می‌داریم و این سوءتفاهم پیدا نشود که ضعفى در کار است راجع به دادگسترى هم ما مشغول مطالعاتى هستیم و امیدواریم که در آن قسمت هم به مقصودى که می‌خواهند آقایان برسیم اما راجع به آن چزى که فرمودند و آقاى علم وزیر کشور هم مورد توجه قرار داده‌اند موضوع حقوق ژاندارم و پاسبان است که باید عرض کنم این مطلب هم مورد توجه جدى دولت است و امیدواریم در این قسمت هم یک کارى بکنیم.

4- معرفى آقاى دکتر خانلرى به معاونت وزارت کشور به وسیله آقاى وزیر کشور

رئیس- آقاى وزیر کشور

رئیس- آقاى وزیر کشور

وزیر کشور (علم)- بنده خواستم از فرصت استفاده بکنم و جناب آقاى دکتر خانلرى را که یکى از مردان فاضل و نجیب مملکت ما هستند به عنوان معاون وزارت کشور معرفى کنم (مبارک است- احسنت)

5- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر جنگ‏

رئیس- آقاى وزیر جنگ وزیر جنگ (سپهبد هدایت)- بنده لایحه تمدید حکومت نظامی ‌را در 4 نقطه‌ای که فعلاً حکومت نظامی ‌برقرار است تقدیم می‌کنم و تقاضاى تصویب دارم. در موقعى که قانون متمم بودجه سال 20 و 21 در مجلس شورا مطرح بوده متوجه شده‌اند که اگر افسران ارتش بخواند به وزارتخانه‌هاى کشورى منتقل بشوند در آن‌جا یک مقایسه‌ای کرده‌اند و معلوم کرده‌اند که افسران در هر درجه در صورت انتقال چه رتبه‌ای خواهند داشت در آن‌جا کلمه هم ردیف افتاده است چون ما در ارتش افسران و هم‌ردیفان و درجه‌داران داریم بنده استدعا کردم که کلمه هم‌ردیف هم اضافه بشود که هم ردیف‌ها هم مشمول این قانون بشود (بسیار خوب است) موضوع خلع‌صلاح که ما با نهایت جدیدت مشغول هستیم و انشاءالله تمام اشخاصى که غیر از قواى انتظامی ‌اسلحه‌ای در دست دارند ما آنها را خلع‌سلاح می‌کنیم (صارمى- این کار اهم مسال است) و این کار احتیاج به یک مجوز قانونى هم پیدا کرده است براى این‌که جلوگیرى بکنیم از ورود اسلحه یا پخش اسلحه و غیره براى این هم لایحه‌ای تقدیم کردم (احسنت) (بعضى از نمایندگان- بسیار لایحه خوبى است) به طوری که در چندى قبل لایحه تأسیس افسر یارى مورد تصویب مجلس شوراى ملى قرار گرفت براى ترمیم کادر افسرى یک تسهیلاتى قائل شدیم که افسران وظیفه بتوانند داوطلبانه وارد خدمت در ارتش بشوند و براى این‌ که این کار مجوز قانونى داشته باشد لایحه‌ای را تقدیم می‌کنم (احسنت) به طورى که همه روزه در نطق‌هایی که نمایندگان محترم می‌فرمایند این مطلب هویدا است که توجه مخصوصى به قواى انتظامی‌دارند و در این جا هم مکرر صحبت شده است که بایستى یک فکر اساسى براى آنها کرد و به طوری که الان جناب آقاى صفارى فرمودند ما بایستى نه تنها سرباز بله ژاندارم و پلیس را هم که در شهربانى یا در نقاط مختلفه کشور مشغول انجام وظیفه هستند و مجلس شوراى ملى تأیید دارد که در سال اخیر مأموریت خودشان را به خوبى و با جدیت و فداکارى انجام داده‌اند بسیار فکر شد که چگونه می‌شود‌ به آنها کمک کرد بنده گمان می‌کنم که آقایان یا بند موافق باشند که براى کمک کردن با قواى انتظامی‌ باید وسایل اولیه زندگى آنها را به قیمت ارزان تهیه کرد (صحیح است) سایر وزارتخانه‌ها هم می‌توانند بکنند و باید این قبیل اعمال در تمام وزارتخانه‌ها بشود ولى براى این‌که ما از عهده انجام این کارها در سایر وزارتخانه‌ها برآییم باید قواى انتظامی‌ برجایش ایستاده باشد (احسنت) بنابراین توجه پیدا شد و اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در این موضوع اوامرى فرمودند و شخصاً یک میلیون و نیم تومان مرحمت فرمودند و ما یک اداره تدارکاتى براى قواى انتظامی ‌درست کردیم سرامیه را یک قسمتش را همانطورى کن عرض کردم شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مرحمت فرمودند و در بودجه سال جارى یک مبلغى ما پیش‌بینی کردیم که به طور سرمایه به این اداره بدهیم و این اداره همانطوری که عرض کردم مایحتاج اولیه را از قبیل برنج و چاش و شکر و سیگار و روغن و قماش براى تمام افسران و درجه‌داران ارتش و ژاندارمرى و شهربانى تهیه کند و به همان قیمت ارزان در اختیار آنها بگذارد (بسیار صحیح است) علاوه بر این‌که این از نظر مادى یک کمک بسیار مفیدى است که به آنها می‌شود تصدیق می‌فرمایید که از نظر اخلاقى هم نتیجه خوبى دارد وقتى شب عید گذشته به آن گروهبان ژاندارم یا سرباز یا پلیس که در بندر‌عباس یا در اقصى‌نقاط مملکت خدمت می‌کنند رفتیم به در منزلش گفتیم این مقدار روغن و برنج و پارچه را دولت و ملت براى تو فرستاده در او یک حس روحى پیدا می‌شود (صحیح است) این مطلب یک مطلبى است که هم اثر مادى دارد و هم اثر روحى دارد به این دلیل بنده استدعا کردم که این اداره تدارکات ما براى اجناسى که به موجب سهمیه دولت و تصویب دولت برى این منظور وارد می‌کند یا در ایران خریدارى می‌کند از پرداخت گمرک و عوارض معاف باشد و بنده استدعا کردم که این لایحه بقید دو فوریت مطرح شود.

6- طرح و تصویب دو فوریت لایحه سازمان تعاونى مصرف نیروهاى انتظامى‏

رئیس- چند لایحه‌ای که به طور عادى دادند به کمیسیون‌هاى مربوطه فرستاده می‌شود و این لایحه که تقاضاى فوریت کردند قرائت می‌شود و فوریتش مطرح می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى از تاریخ یکم مهرماه 1333 سازمانى به عنوان سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌به منظور ترفیه حال و تأمین وسایل زندگى خانواده افسران و درجه‌داران و تقلیل هزینه زندگى آنها از طریق تهیه و خرید و سفارش اجناس مورد احتیاج از قبیل (خواربار- پوشاک- سایر لوازم زندگى) تشکیل و شروع به کار نموده است و سرمایه اولیه یا مبلغ پانزده میلیون عطیه ملوکانه و مبلغى هم از محل وجوهى خارج از درآمد عمومی ‌کشور تأمین شده و بقیه سرمایه مورد احتیاج متدرجاً به موجب قوانین مخصوص و برحسب توسعه و مقتضیات تدارک خواهد شد تا بدین وسیله بهبود کامل و مؤثرى در وضع معیشت آنان ایجاد گردد. سازمان مزبور وابسته به وزارت جنگ و مانند یک بنگاه بازرگانى به شماره (8231) در ثبت شرکت‌ها بثبت رسیده و چون هدف اصلى سازمان مزبور این است که اجناس مورد احتیاج افسران و درجه‌داران کادر نیروهاى انتظامی ‌به حداقل قیمتى که ممکن است تهیه نمود تدارک و به آنان فروخته شود بنابراین براى تأمین این نظر ماده واحده زیر پیشنهاد و تصویب آن را به قید دو فوریت از مجلس محترم تقاضا دارد.

ماده واحده- به منظور رفاه حال و تأمین وسایل زندگى عائله افسران و درجه‌داران و تقلیل هزینه معیشت آنها از طریق تدارک اجناس مورد احتیاج سازمانى به نام سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌در وزارت جنگ مطابق اساسنامه‌ای که در ثبت شرکت‌ها به ثبت رسیده تشکیل و مقررات زیر تصویب می‌شود.

الف- اعتباراتی که در بودجه وزارت جنگ به نام سرمایه سازمان تدارک کادر نیرو‌هاى انتظامی ‌منظور و تصویب می‌شود و یا هرگونه اعتباراتى که از وجوه دولتى به موجب قوانین مصوب در اختیار سازمان مذکور گذارده می‌شود مطابق اساسنامه سازمان مزبور بر طبق اصول بازرگانى مورد استفاده قرار خواهد گرفت و مشمول قانون محاسبات عمومی ‌نخواهد بود.

ب- کلیه اجناسى که براى سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌وابسته به وزارت جنگ و همچنین ژاندارمرى و شهربانى به وسیله سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌از خارج به ایران وارد می‌شود در حدود سهمیه‌هایی که در هر سال بنا بر پیشنهاد وزارت جنگ و موافقت وزارت اقتصاد ملى به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید از پرداخت کلیه حقوق و عوارض گمرکى (به استثناى عوارض باربرى) و همچنین از پرداخت سود بازرگانى و عوارض شهردارى و به طور کلى هر نوع عوارض که به هر اسم و عنوان از واردات دریافت می‌شود با انجام تشریفات گمرکى معاف می‌باشد.

ج- دولت مجاز است کالاهایی را که در انحصار دولت بوده همچنین مصنوعات داخلى را که

+++

از طرف سازمان‌های دولتى تهیه می‌شود به تقاضاى سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی‌به همان نرخى که براى خود دولت تمام شده است بر طبق سهمیه معینى که به موجب آئین‌نامه مخصوص مقرر می‌گردد در اختیار سازمان نامبرده بگذارد.

د- بنگاه راه‌آهن دولتى موظف است کلیه محصولات سازمان تعاونى مصرف کادر نیروهاى انتظامی ‌را بدون دریافت کرایه حمل نمایند.

تبصره- آئین‌نامه اجراى این قانون از طرف وزارت جنگ با نظر وزارت دارایی تنظیم و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارده می‌شود. به جای نخست‌وزیر- عبدالله انتظام‏

وزیر جنگ- سپهبد هدایت‏

وزیر دارایی- دکتر امینى.

رئیس- فوریت اول مطرح است آقاى حائرى‌زاده.

حائرى‌زاده- من اصلاً نفهمیدم که این لایحه براى چه آمده زیرا یک قوانینى براى تأسیس شرکت‌ها هست و اداره ثبت شرکت‌ها هم هست و شرکت‌هاى تعاونى یک نوع از شرکت‌هاست و هیچ مانعى ندارد که بروند و عمل بکنند و هیچ مانع و محظورى هم ندارد اما یک چیزهاى تفصیلى در اینجا بود مثل این‌که دخالت در امور گمرک شده بود در حمل و نقل راه‌آهن شده بود عوارض کم می‌شود، زاید بشود این‌ها را بى‌مطالعه عمل کردن گرفتار یک محظورات و اشکالاتى می‌شویم بنده براى مثال عرض می‌کنم که یک تصویب‌نامه‌ای هیئت دولت گذشته راجع به تذکره که فلان مبلغ از تذکره بگیرند و یک مبلغش را بدهند براى مخارج امیر‌الحاج که می‌رود و یک مبلغش هم به یک بنگاه دیگرى در صورتی که جلوتر مصوباتى بود مال شهردارى که این گداها و این بى‌ترتبیت‌ها را جمع‌آوری می‌کردند یک عوارضى بود من جمله از تذکره بود که سالى یک مبلغى به این دستگاه می‌رسید و دیروز در آن شورا که ما می‌رفتیم صحبت کردند که این را الغوش کردند و فردا این گداها را ول می‌کنند چون بعد از این معلوم نیست محل خرج اینها از کجا باید تأمین بشود خوب یک کارهاى بى‌مطالعه که انجام می‌شود و در اطرافش دقتى نمی‌شود باز فردا مملکت گرفتار یک محظور و اشکال دیگرى می‌شود من از جناب وزیر دفاع ملى یا وزیر جنگ خواهش می‌کنم یک فوریتش را پس بگیرند برود به کمیسیون و در آنا مطالعه بشود و طبع و توزیع بشود و یا یک دقتى انجام بشود به طورى که گفتند مدتى از تشکیل این شرکت گذشته ده روز دیگر بگذرد که این با مطالعه انجام بشود بهتر است و به این جهت من با یک فوریت این مخالف هستم در این موقع از فرصت استفاده می‌کنم قریب دو هفته است پرونده‌هایی از وزارت دارایی راجع به معامله شکر و تریاک خواسته‌ام و هنوز نرسیده منهم مریضم اجازه مرخصى خواستم (وزیر دارایی- دیروز فرستادم خدمتتان) می‌خواستم زودتر برسد که مطالعه بکنم و در این باب تصمیم بگیرم.

مشایخى- آقاى رئیس موافق صحبت نمی‌کند؟

رئیس- در فوریت یک مخالف صحبت می‌کند و رأى گرفته می‌شود آقایانى که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است آقاى صدرزاده.

صدرزاده- من با فوریت اول این لایحه موافقت کردم ولى از نظر این‌که تجربه همین چند روز به ما فهمانید که ما باید قدرى بیشتر وقت صرف قوانین بکنیم ملاحظه فرمودید سه روز وقت جلسه مجلس صرف این شد که یک لایحه‌ای اول با قید فوریت مطرح شد و در جلسه قبل از آن سلب فوریت شد و رفت به کمیسیون‌ها در این سه روز براى ملت ایران دویست هزار تومان تنها خرج این مجلس بود و ما یک محصول مثبتى براى عمل نداشتیم من کار ندارم به این که آن فوریت به جا بوده یا سلب فوریت بنده عرض می‌کنم باید با یک تصمیم عمیقى نسبت به لوایح عمل کنیم اگر فورى دانستیم دیگر سلب فوریت معنى ندارد و اگر فورى ندانستیم راجع به آن رأى ندهیم اما راجع به این لایحه تصور می‌کنم قوانین به حد کافى براى نظم و انتظام و گرفتن سلاح از دست اشخاص در این مملکت وجود دارد و سابقه عملى هم در زمان اعلیحضرت فقید موجود است خلع سلاح عمومی ‌در این مملکت شد و یک امنیتى بى‌نظیرى برقرار گردید و تمام کارهاى مفیدى که در زمان اعلیحضرت فقید شد مترتب بر آن خلع سلاح و امنیت عمومی ‌بود.

افشارصادقى- آقاى صدرزاده این مطرح نیست.

صدرزاده- اجازه بفرمایید آقا و متناسب بود که جناب آقاى وزیر جنگ راجع به خلع سلاح هم اگر لازم میدانستند فوریت را هم نسبت به آن اظهار می‌فرمودند نه تنها نسبت به این لایحه‌ اما این لایحه را در صورتى که نظر داشته باشید و موافقت بفرمایید براى این ‌که مطالعه بیشترى بشود روى او و بعد احتیاج به اصلاح بیشترى پیدا نکند با یک فوریت آن موافقت بفرمایید و فوریت دوم را پس بگیرید تا مجلس فرصتى داشته باشد که عمیقانه نسبت به این لایحه اظهار نظر کند (افشارصادقى- چیز مهمی‌نیست) چرا آقا تمام نمایندگان محترم نسبت به رفاه حال افسران کمال علاقه را دارند (صحیح است)

رئیس- آقاى وزیر جنگ.

وزیر جنگ- به طورى که از فرمایش دو نفر از نمایندگان محترم که به طور مخالف با فوریت‌ها صحبت فرمودند بنده حس می‌کنم ناراحتی‌شان از این است که مبادا این کار یک کارى باشد که ما داریم با عجله می‌کنیم یا مطالعه نکرده‌ایم، این اداره همانطورى که به عرض رسانیدم شش‌ماه است که در ارتش تشکیل شد (صحیح است) و همانطور که عرض کردم از شب عید یعنى از آخر اسفند ما عملمان را انجام دادیم یعنى جنس را خریدیم و به قیمت ارزان در اختیار تمام قواى انتظاماتى در تمام ایران قرار دادیم بنابراین نه کار فوری است نه کار با عجله است ولى نکته‌ای که ما در ضمن متوجه شدیم این است که اگر بنا باشد این اجناسى که ما می‌آوریم گمرک بدهیم و عوارض بدهیم همه چیز بدهیم آن کمکى که نیت آقایان است به افسران و درجه‌داران و سربازان نمی‌شود (صحیح است) این یک عملى است که بایستى وزارت جنگ و وزارت دارایی مطالعه بکنند و ما شاید متجاوز از ماه‌هاست که این قضیه را با وزارت دارایی مکاتبه کردیم و وزارت دارایی هم تمام اطرافش را سنجیده و با این قضیه موافقت کرده موضوع این است که ما می‌گوییم این جنسى که می‌آوریم براى این‌که ارزانتر به اختیار این مردمانى که مورد توجه شما هستند قرار بدهیم گمرک ندهیم یعنى در حقیقت از وزارت دارایی یک مبلغى کم بشود و به وزارت جنگ اضافه بشود این یک مطلبى که مطالعه زیاد‌ بخواهد ندارد (صحیح است) و مطالعه‌اش بین وزارتین شده و از نظر اثر روحى و اخلاقى که این مطلب در تمام قواى انتظاماتى دارد بنده استدعا می‌کنم که با فوریت دومش هم موافق بفرمایید که در جلسة بعد بشود تصمیم گرفت. اما راجع به نکته‌ای که راجع به خلع‌سلاح گفته شد که چرا بنده با فوریت تقدیم نکردم علت این است که عمل خلع سلاح امروز در آن قسمت از ایران که ما شروع کرده‌ایم با کمال جدیت و با کمال موفقیت پیش می‌رود (صحیح است) ما براى خلع‌سلاح عادى احتیاج به این قانون نداریم همانطور که فرمودند، ولى یک تجربیاتى پیدا کردیم و یک پیش‌بینی‌هایی می‌کنیم که او را در این قانون پیش‌بینی کرده‌ایم که براى این آن را تقدیم کرده‌ایم و الّا عمل خلع سلاح در جریان است و اجرا خواهد شد. بنده مجدداً استدعا دارم که درباره این لایحه لطف بفرمایید که زودتر این کار تمام بشود. (صحیح است).

رئیس- رأى گرفته می‌شود به فوریت دوم آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بنابراین چاپ و توزیع می‌شود و در جلسه آینده مورد بحث قرار می‌گیرد.

 7- طرح و تصویب گزارش کمیسیون کشور راجع به اصلاح ماده 11 قانون توسعه معابر.

رئیس- یک طرحى آقا این داده بودند راجع به اصلاح قانون توسعه معابر که فوریت آن در مجلس تصویب شده و به کمیسیون هم رفته و گزارش آن هم حاضر است.

دکتر جزایرى- استدعا می‌کنم آن طرح راجع به زمین را هم توجهى بفرمایید

رئیس- طرح راجع به زمین یکى راجع به زمین‌هاى موات و بایر است که آن را می‌شود مطرح کرد ولى یکى راجع به آن است که اسناد مالکیتى به دست مردم است که او را بگیرند و قیمت 4 سال قبل را به آنها بدهند این مخالف قانون اساسى است این را آقایان تعدیل کنند تا مطرح شود.

دکتر جزایرى- در قانون اساسى قیمت عادل هست.

رئیس- در قانون اساسى نوشته هیچ ملکى را نمی‌توان از تصرف مالک و متصرف خارج کرد مگر به حکم قانون آن هم با پرداخت قیمت عادله (صحیح است) این را تفکیک کنید من مطرح می‌کنم اما این‌ها را که اسناد مالکیت صادر شده و به دست مردم داده شده است باید این اسناد در دست مردم معتبر باشد.

دکتر جزایرى- نوشته به حکم قانون و این قانون که می‌خواهد بگذرد جناب آقاى رئیس.

رئیس- شما که این جا قیمت عادله ننوشته‌اید نوشته‌اید قیمت چهار سال پیش.

دکتر جزایرى- اصلاحش بفرمایید، مطرح بفرمایید تا اصلاح بشود.

رئیس- بسیار خوب پس این را می‌گویم به آقاى نقیب که خدمت‌تان بدهند اصلاح کنید و به جای قیمت سال 28 بنویسید قیمت عادله آن وقت من خودم هم موافقم که مطرح بشود.

دکتر جزایرى- قیمت اسپکولاسیون سال 33 قیمت عادله نیست، این حرف براى این است که قیمت زمین بالا برود اگر این طرح معوق بماند فردا قیمت زمین 10 برابر خواهد شد. عرض می‌کنم اگر بناست دیگر قیمت زمین بالا نرود این طرح باید فوراً تکلیفش معلوم شود اگر مجلس عکس‌العمل نکند فردا قیمت زمین بالاتر می‌رود.

رئیس- مجلس مخالف قانون اساسى که نمی‌تواند عملى بکند.

دکتر جزایرى- قیمت عادله بفرمایید جناب رئیس.

رئیس- گفتم طرح را اصلاح کنید تا مطرح کنم.

دکتر جزایرى- من روى نافع مملکت عرض می‌کنم جناب رئیس.

رئیس- قیمت 1328 را قیمت عادله کنید مطرح می‌شود. (دکتر جزایرى- بسیار خوب 9 حالا طرح اصلاح قانون توسعه معابر مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

کمیسیون کشور در جلسه مورخه 23 آذرماه 33 با حضور آقاى معاون وزارت کشور طرح پیشنهادى جمعى از آقایان نمایندگان محترم راجع به (اصلاح قانون

+++

توسعه معابر) را مورد رسیدگى قرار داده و پس از مذاکراتى ماده واحده و تبصره مربوط به آن را با مختصر اصلاحى به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوارى ملى می‌نماید.

ماده واحده- ساختن کف سواره رو‌هاى معابر و مطلق کوچه‌هاى عمومی‌ که عرض آنها از هفت متر کمتر است از سنگ و آسفالت و امثال آن به هزینه شهردارى هر محل می‌باشد ولى آسفالت پیاده‌روها در خیابآنها یا معابرى که باید پیاده‌رو داشته باشد به عهده مالکین مجاور یا قائم‌مقام آنها می‌باشد.

تبصره- در هر خیابان که شهردارى دست به کار کف‌سازى سواره‌رو می‌شود ساختمان پیاده‌روهاى آن خیابان طبق دستور شهردارى براى مالکین مجاور یا نمایندگان قانونى آنها اجبارى است. (ماده واحده فوق و تبصره آن جانشین ماده 11 قانون توسعه معابر مصوب تیر ماه 1320 و تبصره اول آن می‌باشد).

مخبر کمیسیون کشور- مهدوى‏

رئیس- اقاى بهادرى مخالفید؟ (بهادرى- بلى) بفرمایید.

بهادرى- در لایحه‌ای که راجع به اصلاح توسعه معابر تقدیم مجلس شده است تصادفاً بنده مخالف اسم‌نویسى کردم، اصولاً براى این کار بنده مخالف نبودم و این‌که مخالفت کردم براى این بود که ارجع به نداشتن انجمن‌هاى شهر و تشکیلات شهردارى مطالبى عرض کنم. اگر ما انجمن داشته باشیم و شهرداری‌ها قانون داشته باشند و به نحو احسن انجام وظیفه بکنند این مسائلى نیست که براى این لایحه بیاورند و این جزء اختیارات انجمن شهر است که خودش می‌تواند کارهاى آن را به نحو احسن انجام بدهد. چند سال است که در مملکت ما انجمن شهردارى وجود ندارد (مهندس اردبیلى- چهارده سال است در آذربایجان نیست) در دوره 16 یک لایحه‌ای آوردند که تصویب شد و متأسفانه در حین عمل به مشکلاتى برخوردند حتى هر جا که انجمن‌هاى قانونى بود دولت مجبور شد که آنها را منحل بکند این را خواهش می‌کنم جنابعالى هم آقاى وزیر کشور توجه بفرمایید چون این قانون طورى تنظیم شده بود که انتخاب اعضاى انجمن مطابق وضعیت هر محلى نبود مثلاً من براى جنابعالى مثال می‌آورم در تبریز براى حکم آباد که یک محله‌ای است دو نفره نماینده در نظر گرفتند، اصلاً در آن محل دو نفر مرد با سواد و فهمیده وجود ندارد که مردم انتخاب کنند این است که تجانس بین آنها حاصل نمی‌شود و وقتى هم که انجمن انتخاب شده بود بین آنها اختلاف و دودستگى راه می‌افتاد و تمام عواید شهردارى را عملاً در مناطقى که انجمن بوده انجمن‌هاى قانونى تمام عواید را از بین برده‌اند و ممکن است که آقا سوابق این امر را بخواهید نظر من این است که یک کار حسابى انجام بدهید چون تمام وجوهات محل را حیف و میل کرده‌اند این است که من از جنابعالى تقاضا دارم که هر چه زودتر انجمن‌هاى شهر را تعیین بفرمایید که ما اگر قانون جامعى داشته باشیم براى انتخابات انجمن‌هاى شهر دیگر محتاج نیستیم که براى آسفالت پیاده‌روها یک لایحه‌ای بیاوریم این یک وظیفه ایست که خود انجمن شهر می‌تواند انجام بدهد و محتاج نیستیم که قانون بیاوریم در مجلس این از وظایف خود انجمن است و متناسب وضعیت محل این‌کارها را انجام می‌دهد بنده عقیده دارم که اساساً این لایحه را پس بگیرید و بروید دنبال مطلب اساسى که موضوع تشکیل و انتخاب انجمن‌هاست که مورد علاقه تمام ساکنین و مردم شهرستآنهاست و مورد تأیید نمایندگان هم هست که هر چه زودتر براى محل تعیین تکلیف بشود که انجمن‌هاى قانونى خودشان را انتخاب و شروع به کار بکنند و از موقع استفاده می‌کنم و یک مطلبى را هم عرض می‌کنم موضوع آب و برق و لوله‌کشى در دنیاى امروز در تمام دنیا حل شده است و ما در تمام ایران شهرى بغیر از شیراز نداریم که لوله‌کشی شده باشد در سایر شهرها یک لوله‌کشی‌هاى نیمه تمامی ‌هست و در اسفند ماه لایحه‌ای به مجلس آوردند براى تکمیل لوله‌کشی تهران بنده آنجا یک پیشنهادى دادم که مورد موافقت مجلس بود و آن این بود که لوله‌کشی شهرستآنهایی که نیمه تمام مانده تمام بشود و وزیر کشور وقت هم موافقت کرد و قوبل کرد و قرار شد در عرض سه ماه یک لایحه‌ای براى اتمام لوله‌کشی جاهایی که هنوز لوله‌کشی آنجاها تمام نشده بیاورند و براى تکمیل لوله‌کشی شهرستآنهاى نیمه‌کاره تقدیم مجلس بکند این است که از جنابعالى خواهش می‌کنم، جناب آقاى علم توجه بفرمایید که این لایحه‌ای که از مجلس گذشت و وزارت کشور هم تعهد کرد که در ظرف سه ماه لایحه‌ای براى تکمیل لوله‌کشی شهرستآنهای نیمه تمام بیاورد این را توجه بفرمایید که زودتر بیاورید به مجلس و تقدیم کنید.

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- اکثر نمایندگان محترم مجلس نمایندگان شهرستآنها هستند و تقاضا می‌کنم براى چند دقیقه یک قدرى فکرتان را معطوف به وضعیت شهرهایی بکنند که از آنجا انتخاب شده اید وضعیت شهرها اکنون اینطور است یک قسمت انبوهى از مردم شهر در قسمت‌هاى قدیم شهر زندگى می‌نند و در یک قسمت‌هایی مردمان متمول، متمکن صاحب نفوذ صاحب قدرت زمین‌هاى زیادى را به اجبار گرفته‌اند عمارت‌هاى رفیع در او ساخته‌اند، برق دارند، آب دارند، تمام وسایل زندگى دارند و اگر نخواهند که این وسایل را براى آنها تهیه بکنند اصلاً غیر مقدور است یعنى اینها فرصت نمی‌دهند که برایشان تهیه نکنند، همیشه در هر شهرى که وارد می‌شوید می‌بینید یک قسمت از شهر که محل سکونت مردمان قدیم شهر هست و جمعیت زیادى در آن‌جا زندگى می‌کنند، اینها جایشان مثل قبرستان است نه برق دارند نه آب دارند، نه کوچه‌هاى نظیف و پاک دارند نه آسفالت دارند، هیچ چیز ندارند و استطاعت این‌که زمین‌هاى گران بخرند و در جاهایی زندگى کنند که خانه آنها مشرف بر خیابان‌هاى وسبع بشود ندارد پس بالملازمه همیشه قسمت اعظم مردم شهرستان‌ها ناچار هستند در یک وضعیت بد و ناهموارى زندگى بکنند در قانون توسعه معابر یک ماده‌ای هست این نکته را هم عرض بکنم شهر قدیم یعنى آن قسمت از شهر و آن کوچه‌هایی است که معمولاً مردم فقیر زندگى می‌کنند کوچه‌هاى کم عرضى است، شش متر و چهار متر و پنج متر کوچه‌هاى وسیع نیست در ماده 11 قانون توسعه معابر می‌نویسد: کوچه‌هایی که بیش از 7 متر باشد شهردارى آنها را آسفالت می‌کند نتیجة این‌طور می‌شود که کوچه‌هایی که کمتر از 7 متر باشد خود مردم ساکن آن کوچه آن را آسفالت بکنند ساکنین این کوچه‌ها کی‌ها هستند؟ یک مشت مردمان فقیر ضعیف و بیچاره (صحیح است) ولى در همین حال همآنها هم مثل سایر اشخاص متمکنى که در قسمت‌هاى خوب شهر زندگانى می‌کنند عوارض بلدیه را می‌دهند (مهدوى- این از بین رفته آقا) اجازه بفرمایید توجه بفرمایید ماده 11 این است ساختن کف سواره روهاى معابر از سنگ یا آسفالت و امثال آن به هزینه شهردارى و ساختمان پیاده‌روها یا کوچه‌هایی که عرض آنها از 7 متر کمتر و قابلیت پیاده‌رو‌سازى ندارند با مالکین مجاور و یا نمایندگان قانونى آنها خواهد بود خود جناب آقاى مهدوى مخبر کمیسیون کشور این طرح را امضا‌ فرموده‌اند (سعید مهدوى- بنده مخالف بودم) اجازه بفرمایید عرض کنم بنابراین این بعضى از آقایان نمایندگان محترم در حدود سى چهل نفر طرح امضا‌ء کرده و به مجلس داده‌اند که مورد قبول در کمیسیون‌ها واقع شده است و در آن‌جا می‌نوسیند مطلق کوچه‌هایی که مردم عام باشد نه کوچه‌هاى بن‌بست کوچه‌هاى بن‌بست هم یک قانون مخصوصى دارد کلیه معابر عمومی ‌را شهرداى به مقتضاى مقام آسفالت کند این قانون یعنى این طرح صرفاً از براى رفاه مردم غیر متمکن شهرستان‌ها است و خانه‌هایی که در این کوچه‌ها هست مسکن و مقر آنهاست و از آقایان محترم متمنى می‌شود که نسبت به این قسمت اظهار نظر مساعد فرموده و رأى موافق بدهند تا عده کثیرى از مردم شهرستآنها که در قسمت بد شهرها زندگى می‌کنند از کثافت و از عدم نظافت و از نداشتن چراغ و از نبودن وسیله ایاب و ذهاب راحت بشوند (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکره شده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مذاکرات کافى باشد مشایخى.

رئیس- آقاى مشایخى تأمل کنید آقاى وزیر کشور.

وزیر کشور (علم) چنانچه خاط آقایان مسبوق است لایحه قانون انجمن شهردارى‌ها در کمیسیون مشترک مجلسین است (صفارى- از سو کمیسیون هم گذشته است) از سو کمیسیون هم گذشته است بنده گمان می‌کنم که در کمیسیون مشترک آقایان می‌توانند اگر نظرى مخصوصاً در مورد این قانون توسعه معابر و آن قسمت‌هایی که مربوط به به فقرا‌ است دارند نظرشان را اعمال بفرمایند و این کار را در نظر بگیرند (صفارى- همه اینها مراعات شده) بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند این طرح دوباره برود به کمیسیون و یک مطالعه بیشترى بشود این البته بسته به نظر مجلس است این از نظر مصالح مردم است که عرض می‌کنم (صدرزاده- این خودش از کمیسیون آمده)

رئیس- یک لایحه در هر مرحله که باشد اگر وزیر مربوطه تقاضا بکند باید برگردد آقاى مخبر توضیحى دارید بفرمایید

مخبر- (مهدوى) جناب آقاى علم توجه نفرمودند که عین این طرح در کمیسیون مشترک کشور مجلسین تصویب شده و همه هم نظر موافق داشته‌اند تصور می‌کنم که جنابعالى هم در این قسمت که برگردد به کمیسیون نظر خاصى نداشته‌اید (وزیر کشور- ابداً بنده هم موافقم با این طرح) این‌که آقاى صدرزاده اصرار می‌فرمودند مجلس هم اگر روى این رأى بدهد تفاوتى نخواهد کرد تصویب می‌شود و در آن‌جا گنجانده می‌شود (عده‌ای از نمایندگان- آقاى وزیر موافقت کنند که ما رأى بدهیم)

وزیر کشور- بنده موافقم که مطرح شود مقصودم این بود که در آن قانون گنجانده شود و الّا این مسئله‌ای نیست که به ضرر مملکت باشد بنده موافقم (احسنت)

رئیس- آقاى مشایخى پیشنهاد کفایت مذاکرات داده اید بفرمایید توضیح بدهید.

مشایخى- موضوع عمران شهرستآنها بستگى بیک مسائلى دارد که در صدر آنها موضوع آب و برق و آسفالت شهر باید شمرده بشود و نظافت شهر بستگى دارد به آسفالته شدن خیابان‌ها و کوچه‌ها (صحیح است) این مطلبى است که از نظر بهداشت و از نظر زندگانى در سرنوشت بهداشتى اهالى

+++

بالاخص اطفال تمام این مملکت تأثیر می‌کند ما باید سعى بکنیم که سریع‌تر تندتر و همانطوری که در نظر هست و دولت در نظر دارد که راه‌های کشور ساخته بشود تمام خیابآنها و کوچه‌هاى شهرستان‌ها هم آسفالت بشود که به این ترتیب واقعاً یک شهر‌هایی که قابل سکونت باشد تهیه بشود البته در قانون سابق شهرداری‌ها همانطور که جناب اقاى صدرزاده تذکر دادند آسفالته کردن کوچه‌هاى کمتر از 7 متر به هزینه مالکین و ساکنین آن کوچه‌ها بود و به نظر من در وضع این قانون منطقى که اصولاً در وضع قانون شهردارى‌ها هست مورد توجه واقع نشده است مدرم یک شهرى که عوارض می‌پردازند باید از مزایاى شهرى بهره‌مند بشوند و هیچ محل تردید نیست که طبقه مصرف‌کننده واقعى طبقه‌ای هستند که توانایی سکونت در خیابآنهاى بزرگ یک شهر را ندارند و در خانه‌هاى کوچک جمعیت‌هاى متراکم در جنوب شهر تهران یا در جنوب تمام شهرهاى در کوچه‌هاى کم عرض در کوچه‌هاى بن‌بست سکونت دارند من می‌خواستم به جناب آقاى صدرزاده بگویم که در کوچه‌هاى بن‌بست هم اگر این ماده را تعمیم بدهیم مصلحت است زیرا ساکنین آنها هم توانایی آسفالت کردن کوچه‌هایشان را ندارند بنده براى مثال شهر رى را عرض می‌کنم شهر رى که محل سکونت 18 هزار نفر جمعیت است.

رئیس- در کفایت مذاکرات صحبت بفرمایید.

مشایخى- این 18 هزار نفر جمعیت در یک کوچه‌هاى زلوبیایی سکونت دارند که اگر بنا بشود که به هزینه آنها این کوچه‌ها آسفالت بشود هیچ‌وقت بنیه مالى مردم شهررى اجازه آسفالت شدن را نمی‌دهد (صحیح است) به این جهت بنده معتقدم که این لایحه کمکى است به مردم بى‌بضاعتى که مقیم کوچه‌هاى باریک هستند و یک قدمی‌است براى عمران شهرها و اصلاح آنها جناب آقاى علم من قطع دارم که کمال حسن‌نیت و کمال علاقمندى را در وزارت کشور براى بهبود اوضاع اجتماعى و بهبود اوضاع شهرها دارند من با صراحت هر چه تمام‌تر از روى ایمان می‌گویم که شریف‌ترین فردى است که شایستگى اداره وزارت کشور را دارد و مسلماً براى اصلاح شهرهاى ما با حسن مراقبت ایشان قدم‌هاى بلندى برداشته خواهد شد بنابراین معتقدم که در این موضوع که خیلى ساده است مذاکرات کافى است و تمنى می‌کنم آقایان رأى بدهند که وارد اصل موضوع بشویم.

رئیس- با کفایت مذاکرات کسى مخالفت نکرده است بنابراین باید رأى بگریم رأى گرفته می‌شود به کافیت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاداتى که رسیده قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى صدرزاده به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم عبارت ماده واحده به نحو زیر اصلاح شود.

ماده واحده: ساختن کف سواره روهاى معابر و مطلق کوچه‌هاى عمومی ‌ولو آن‌که عرض آنها از 7 متر هم کمتر باشد از سنگ و آسفالت و امثال آن به هزینه شهردارى هر محل می‌باشد ولى آسفالت پیاده‌روها در خیابان و معابرى که باید پیاده‌رو داشته باشد به عهده مالکین مجاور یا قائم مقام آنها می‌باشد- صدرزاده‏

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- در حقیقت این پیشنهاد بنده یک اصلاح عبارتى است چون در این‌جا نوشته است کوچه‌ هادى که عرض آنها کمتر از 7 متر است از سنگ و آسفالت درست بشود این به اصلاح منطقى یک مفهوم مخالفى دارد یعنى اگر از هفت متر زیادتر باشد نکنند و این نقض غرض است چون در قانون سباق می‌گفت که کوچه‌هایی را که بیش از هفت متر عرض داشته باشد شهردارى آسفالت بکند کمتر از 7 متر را آسفالت نکنند حالا ما می‌خواهیم بگوییم که کمتر از 7 متر هم آسفالت بشود و این عبارت این‌طور نوشته شده است کوچه‌هاى عمومی ‌ولو آن‌که عرض آنها از متر هم کمتر باشد آسفالت بشود این اصلاح عبارتى بنده است و این جمله به این منظور ذکر شده است که کوچه‌هاى عمومی ‌و فرعى که عرض آنها کمتر از هفت متر باشد آسفالتش به هزینه شهردارى است و این کلمه از ترس مفهوم مخالف نوشته شده است که شهردارى نگوید که کوچه‌هاى بیشتر از 7 متر را نمی‌کنیم (صحیح است)

مخبر- به نظر بنده مانعى ندارد.

رئیس- با این پیشنهاد کسى مخالفت نکرده است مخبر هم آن را قبول کرده است قرائت می‌شود و رأى گرفته می‌شود (پیشنهاد مجدداً به شرح سابق قرائت گردید)

آقایانى که با این اصلاح موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى جفرودى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده توسعه معابر اضافه بشود. تبصره: از تاریخ تصویب این قانون شهرداری‌ها مکلف هستند پهناى خیابان‌هایی که در نظر دارند احداث کنند اگر خیابان درجه یک باشد پهناى آن را با پیاده‌روها 64 متر و اگر درجه 2 باشد با پیاده‌روها 40 متر اختیار کنند. مهندس جفرودى.

رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏

مهندس جفرودى- عرض کنم بنده متأسف هستم که همه مطالب باید به مجلس بیاید این یک کار فنى است و قاعداً باید اداره کل ساختمان شهردارى یک آئین‌نامه‌ای تنظیم کرده و یک فکرى براى شهرهاى ایران بکند متأسفانه نکرده و بنده از این موقعیت استفاده کرده‌ام و با توجه به ‌وضعى که در تهران از لحاظ ایاب و ذهاب وسایط نقلیه در حال حاضر دارد اغلب خیابان‌ها و کوچه‌هایی که تا به حال ساخته شده است از لحاظ فنى به هیچ‌وجه صحیح نیست چه از لحاظ جهت شمال و جنوب و شرق و غرب چه از لحاظ پهناى آن بنده یک پیشنهادى کردم براى این‌که توجه اداره ساختمان شهردارى و همچنین اداره شهرداری‌ها را به این موضوع جلب بکنم و آن این است که هر کجا که خواسته باشند خیابان جدیدى احداث بکنند عرض سواره‌رو اگر خیابان درجه یک باشد 50 متر و دو تا پیاده‌رو هر کدام 7 متر می‌شود و 14 متر روی‌هم می‌شود 64 متر اگر خیابان درجه 2 باشد 30 متر پهناى خیابان دو تا پنج متر پیاده‌رو می‌شود 10 متر روى هم می‌شود 40 متر استدعاى بنده براى تصویب این بود که توجه شهرداری‌ها به این موضوع جلب شود که فکرى براى شهرهاى ایران از لحاظ شهرسازى بکنند

رئیس- آقاى صارمى‏

صارمى- البته پیشنهاد جناب آقاى مهندس جفرودى یک موضوع اصولى و کلى است که در شهرسازى بایستى این موضوعات مورد توجه قرار داده شده ولى از این ‌که جناب آقاى مهندس جفرودى یک قاعده کلى براى همه نقاط کشور در نظر گرفته‌اند موجب اشکال خواهد شد چه بعضى شهرهایی است که مقدورشان نیست که در آنها خیابان شصت مترى و چهل مترى احداث کنند و اگر این قانون وجود داشته باشد از یک توسعه مختصر در معابر و شوارع و خیابآنهاى مختصر هم محروم خواهند شد بنا بر این بنده تقاضا دارم خود جنابعالى هم موافقت بفرمایید این پیشنهاد را مسترد بدارید البته اداره ساختمان شهردارى در مواقع مقتضى و وقتى می‌خواهد خیابانى را احداث بکند براى احداث آن بایستى مقتضیات زمان و مکان و شهر و کوچه همه را در نظر بگیرد اگر مقدور باشد حد اعلاى وسعت را براى خیابان‌ها قائل بشود (صحیح است) و نمی‌شود که یک قاعده کلى براى تمام خیابان‌هاى ایران ما قائل بشویم و ضمناً می‌خواستم عرض بکنم که این یک ماده واحده است مختصر و مفید و می‌خواستم تقاضا بکنم که آقایان از دادن پیشنهادات زیاد خوددارى بفرمایند که این قانون تصویب شود و اگر نظریاتى دارند ضمن قانون انجمن‌هاى شهردارى پیشنهاد بفرمایند که این موضوع تصویب و تمام بشود از این جهت استدعاى بنده این است که اگر یک پیشنهادات دیگرى هم هست خود آقایان موافقت بفرمایند و پیشنهادات را مسترد بفرمایند.

مخبر- اجازه می‌فرمایید بنده یک توضیحى بدهم.

رئیس- بفرمایید.

مخبر کمیسیون کشور- همانطور که خود آقاى مهندس جفرودى هم فرمودند تذکر خوبى است براى شهردارى‌ها خیابان وسیع البته براى تهران بهتر از خیابانى است که وستعتش کم باشد ولى باید توجه بفرمایند که در همین شهر تهران هم این ترتیب همه جا براى شهردارى مقدور نیست که خیابان چهل مترى و پیاده‌رو 14 مترى در نظر بگیرند ولى البته این تذکر آقا را شهرداری‌ها در نظر خواهند داشت که اگر خیابانى احداث می‌کنند 40 مترى یا 64 مترى باشد ولى این در شهرستان‌ها که مطلقاً نه مورد لزوم است و نه عملى است ولى در هر حال شهرهاى بزرگ و مراکز استان‌ها عملى می‌کنند و اگر نظرى دارید در کمیسیون مشترک در قانون انجمن شهر مطرح بفرمایید کاملاً به جاست و توجه خواهد شد بنده استدعا می‌کنم از جناب آقاى جفرودى که این پیشنهاد را پس بگیرند.

مهندس جفرودى- پس می‌گیرم‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى مشایخى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم کوچه‌هاى بن بست نیز مشمول این قانون باشد. مشایخى‏

رئیس- وقتى کوچه گفتند این قسمت عم شامل می‌شود دیگر احتیاج به توضیح ندارد کوچه بن‌بست و غیره بن‌بست ندارد.

مشایخى- با توضیحى که مقام ریاست دادند و نظر بنده را تأیید فرمودند پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائم می‌شود.

(پیشنهاد آقاى مهندس اردبیلى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به لایحه اصلاح توسعه معابر اضافه شود: پیاده‌روهاى خیابآنهایی که صاحبان آنها استطاعت اسفالت کردن آنها را در شهرستان‌ها ندارند به عهده شهرداری‌ها باشد مهندس اردبیلى‏

رئیس- آقاى مهندس اردبیلى

+++

مهندس اردبیلى- آقایان اگر به شهرستآنها تشریف ببرند ملاحظه می‌فرمایید که اغلب خرابى شهرستان‌ها عدم آسفالت پیاده‌روهاست و شهرداری‌ها مخصوصاً به این اشکال مبتلا هستند که اغلب صاحبان املاک استطاعت دادن مخارج آسفالت را ندارند و این پیاده‌روها بدون این ‌که آسفالت بشود مانده و منظره شهر هم خیلى بد است آقایان شهرستان‌ها را با تهران مقایسه نکنند که شهرداری‌ها در تهران صاحبان ساختمان را مجبور می‌کنند که پیاده‌رو را آسفالت کنند ولى شهرستان‌ها این‌طور نیست چون ساختمان‌هایی که جلوى خیابان است شاید ارزش قیمت اسفالت را هم نداشته باشد و در نتیجه این خیابان‌ها هم بد‌ نما دیده می‌شود و خواهش می‌کنم که به این قسمت توجه بفرمایند (صارمى- به همان نسبت هم بودجه شهرداری‌هاى ولایات کم است ونمی‌شود این را بهش تحمیل کرد)

رئیس- این پیشنهاد مخالف آن رأیى است که الان داده شده که آسفالت پیاده‌روها به عهده صاحبان منازل باشد این مغایر با آن طرحى است که صاحبان بنا باید پیاده‌روها را آسفالت کنند این پیشنهاد قابل طرح نیست و نمی‌شود رأى گرفت پیشنهاد دیگرى نیست رأى گرفته می‌شود به ماده واحده با اصلاحاتى که شده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه شنبه خواهد بود دستور لایحه وزارت جنگ و طرح راع به اراضى که دو فوریت آن تقاضا شده‏

(جلسه 20 دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294942!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)