کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 114 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 19 بهمن ماه 1329  

 

فهرست مطالب:

1 - قرائت غایبین و مذاکره در صورت مجلس

2 - قرائت نامه آقای وهاب‌زاده راجع به اختصاص مقرری نمایندگی خود جهت ساختمان دبستان در اردبیل

3 - بیانات قبل از دستور - آقایان: نریمان - بهادری - صدرزاده - کشاورز‌ صدر - رفیع

4 - بقیه مذاکره در گزارش راجع به بهداشت شهری

5 - تصویب صورت مجلس جلسه قبل

6 - بقیه مذاکره در گزارش راجع به بهداشت شهری

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 114

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 19 بهمن ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1 - قرائت غایبین و مذاکره در صورت مجلس

2 - قرائت نامه آقای وهاب‌زاده راجع به اختصاص مقرری نمایندگی خود جهت ساختمان دبستان در اردبیل

3 - بیانات قبل از دستور - آقایان: نریمان - بهادری - صدرزاده - کشاورز‌ صدر - رفیع

4 - بقیه مذاکره در گزارش راجع به بهداشت شهری

5 - تصویب صورت مجلس جلسه قبل

6 - بقیه مذاکره در گزارش راجع به بهداشت شهری

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

 

مجلس ساعت 11 و شش دقیقه صبح به ریاست آقاى گنجه (نائب رئیس) تشکیل گردید.

1 - قرائت غایبین و مذاکره در صورت مجلس‏

نائب رئیس - اسامى غایبین جلسه گذشته قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر مصباح‌زاده. موسوى. عرب شیبانى. اورنگ. برومند. شوشترى. قهرمان. صاحب‌جمع. سود‌آور. مجتهدى. اسکندرى اسلامى. دهقان. عماد تربتى. ناصر صدرى. دکتر مصدق. طباطبایی. دکتر شایگان. بهبهانى. جمال امامى. سلطانى.

غایب بى‌اجازه - آقاى: کاظم شیبانى‏

دیر‌آمدگان با اجازه: آقاى دکتر بقایی یک ساعت و 30 دقیقه. آقاى ثقة‌الاسلامى دو ساعت. آقاى دکتر جلالى یک ساعت‏

دیر‌آمدگان بى‌اجازه- آقایان: شهاب خسروانى 30 دقیقه. حسن اکبر یک ساعت. هراتى یک ساعت. امیر افشارى یک ساعت.

نائب رئیس - نسبت به صورت جلسه گذشته تذکرى هست؟ آقاى فقیه‌زاده بفرمایید.

فقیه‌زاده - در صورت جلسه قبل بنده یک عرایضى کردم که یک کلمه اضافه نوشته‌اند و آن کلمه (بیش از) مى‌باشد در عبارت بیش از صدى پنج کلمه (بیش از) اضافه است بنده عرض کردم مطابق تصویب‌نامه صدى پنج مطالبه می‌کنند در صورتى که حق ندارد بر‌خلاف قانون است این را استدعا می‌کنم اصلاح بفرمایند.

نائب رئیس - اصلاح می‌شود آقاى اردلان نسبت به صورت جلسه تذکرى دارید؟

اردلان - بلى‏

نائب رئیس- بفرمایید.

اردلان - عرض کنم در جلسه گذشته بنده نسبت به یک تبصره پیشنهادى چون مخالف بودم تقاضاى تجزیه کردم و مطابق نظامنامه در آخر که رأى کلى باید بگیرند نسبت به این تبصره باید جداگانه رأى گرفته شود این است که بنده استدعا می‌کنم که در آخر که مى‌خواهید رأى بگیرید بنده تقاضایم را تجدید می‌کنم که نسبت به این موضوع جداگانه رأى گرفته شود.

نائب رئیس - آقاى بهادرى بفرمایید.

بهادرى - جلسه گذشته راجع به سؤالات اینجانب صحبت شد بنده مى‌خواستم از مقام ریاست استدعا کنم که مدتى است از دولت سؤالاتى شده و بنده خودم دو ماه است که سؤال کرده‌ام و هنوز جواب داده نشده مقرر بفرمایید هفته‌اى یک جلسه براى سؤالات معین بشود که سؤالات مطرح بشود نامه‌اى هم از مسئولین شرکت نفت رسیده که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.‏

2 - قرائت نامه آقاى وهاب‌زاده راجع به اختصاص مقررى نمایندگى خود به ساختمان دبستان در اردبیل‏

نائب رئیس – نامه‌ای است از آقاى وهاب‌زاده که بایستى مفاد آن به استحضار آقایان نمایندگان برسد قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم مجلس شوراى ملى- اینجانب در نظر داشتم که در موقع عقد عروسى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به نمایندگى از طرف موکلین هدیه ناقابلى به پیشگاه مبارک همایونى تقدیم دارد در این اواخر که افتخار تشریف به پیشگاه همایونى حاصل گردید ذات شاهانه امر فرمودند که هر گونه هدیه که به مناسبت جشن عروسى تهیه مى‌شود براى کارهاى اجتماعى و خیریه تخصیص گردد اینک در امتثال امر مبارک شاهانه به موجب همین نامه از ریاست محترم مجلس شوراى

+++

ملى تقاضا دارم دستور فرمایید حقوق دو ساله دوره شانزده نمایندگى مجلس اینجانب را که تا حال استفاده ننموده‌ام براى ساختمان دبستان در اردبیل تخصیص و در اختیار معتمدین محل بگذارند که به مصرف ساختمان دبستان برسد مضافاً به این هزار و پانصد متر زمین بیاض ملکى خود را که در بهترین نقطه شهر اردبیل واقع است براى ساختمان دبستان مذکور به رایگان تقدیم می‌دارد احمد وهاب‌زاده‏

فرامرزى - خواندن آن در مجلس لازم نبود.

نائب رئیس - خواندن این نامه مطابق آیین‌نامه بود مراجعه بفرمایید. ضمناً خواستم عرض کنم هدیه به فرهنگ از بهترین هدایایی است که تقدیم می‌شود عمل آقاى وهاب‌زاده مورد تقدیر است

بعضى از نمایندگان - دستور، دستور

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نریمان- بهادرى- صدر‌زاده- کشاورز ‌صدر- رفیع‏

کشاورز صدر - باید قبل از دستور صحبت کنیم، ما گناهى نداریم که جلسه دیر تشکیل شده

نائب رئیس - چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند (دستور، دستور).

کشاورز ‌صدر - مسخره‌بازى در آورده‌اند؟

نائب رئیس - عقیده‌ام این است با محفوظ ماندن نوبت آقایان براى جلسه آینده شروع به دستور کنیم (صحیح است) کشاورز‌ صدر - به چه مناسبت؟ بنده مخالفم، رأى بگیرید، یعنى چه؟ دلبخواه که نیست بیرون می‌نشینید خودتان قرار مدار می‌گذارید بعد می‌آیید اینجا (زنگ رئیس)

آزاد- آقاى رئیس بگذارید صحبت کنند

نائب رئیس - آقاى کشاورز نوبت شما محفوظ خواهد بود براى جلسه بعد

کشاورز صدر - بنده می‌خواهم حالا صحبت کنم این حق من است نمی‌شود آیین‌نامه را از بین برد اصلاً نطق قبل از دستور را از آیین‌نامه حذف کنید اگر من حرفى زدم بزنید توى سرم نصف شب آمده‌ام اسم نوشته‌ام (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس)

نائب رئیس - چرا این همه همهمه مى‌کنید؟!

فرامرزى - عده براى رأى کافى نیست بگذارید قبل از دستور صحبت کنند

کشاورز‌صدر - احسنت عده براى رأى کافى نیست بگذارید حرفمان را بزنیم

فقیه‌زاده - عده براى رأى دادن کافى نیست اجازه بفرمایید قبل از دستور صحبت کنند

نائب رئیس - تصمیمش با مقام ریاست است من موافقم که نطق قبل از دستور به عمل بیاید (در این موقع آقایان وزیر کشور و وزیر بهدارى که در مجلس بودند از جلسه خارج شدند)

کشاورز‌ صدر - شما آقاى دکتر صالح بیایید بنشینید شما وزیرى هستید که همه دوستت دارند شما بیا بنشین، قهر نکن، بگذار آن دیگرى برود

فرامرزى - وزرا حق تعیین دستور براى مجلس ندارند که قهر بکنند باید مطیع مجلس باشند (احسنت)

مکى - عزالممالک قهر می‌کند خیال می‌کند ما نوکرش هستیم‏.

دکتر بقایی - قهر نمی‌کند فرار می‌کند او از تبریز هم فرار کرد. او در موقع شهریور هم فرار کرد (افشار صادقى - از تبریز فرار نکرد) آقا یادداشت کنید آقاى افشار صادقى می‌گویند در شهریور از تبریز فرار نکرد، از رضائیه بعدش فرار کرد

نائب رئیس - خواهش می‌کنم مراعات نزاکت و انتظامات مجلس را بفرمایید. آقاى نریمان بفرمایید.

نریمان - یکى از مطالبى که باید عرض بکنم موضوع رأى نماینده ایران در قضیه متجاوز شناختن چین کمونیست بنده خوش‌وقتم که بدون ملاحظه و رعایت اصل محافظه‌کارى در این باب سؤالى از آقاى وزیر امور خارجه کرده‌ام.‏

فرامرزى - وزرا از مجلس قهر مى‌کنند وزیر کشور از مجلس قهر کرد من اگر رئیس مجلس بودم راهش نمی‌دادم (کشاورز صدر- آفرین زنده باد فرامرزى)

نائب رئیس - آقاى کشاورزصدر رعایت نظم مجلس را بفرمایید

نریمان - این سؤال خیلى به جا و به موقع و این تذکراتى که می‌خواهم عرض کنم تمام در اجراى همان وظیفه‌ای است که فرداً فرد ما راجع به حفظ منافع و مصالح ملت ایران بر عهده داریم.‏

من لازم می‌دانم توجه مجلس شوراى ملى را به اهمیت موقعیت کنونى دنیا جلب کنم و یاد‌آور شوم که اگر در این موقع خطیر یک رویه و خط مشى عاقلانه در سیاست خارجى پیش گرفته نشود و دولت‌ها بخواهند سر خود و روى نظر وسلیقه شخصى بدون توجه نظریات و دستور‌هاى مجلس شوراى ملى و در نظر گرفتن مصالح عالیه کشور در میدان سیاست بین‌المللى مرکب نظریات و تمایلات خودشان را به جولان در آرورند این کار جز ندامت نتیجه‌اى بار نخواهد آورد- امروز وضع دنیا بسیار وخیم است و مى‌شود گفت دنیا در آستانه جنگ مى‌باشد موقعیت ایران چه از لحاظ نزدیکى به کشورهاى ذى‌نفع در این کشمکش یعنى دیوار به دیوار بودن با اتحاد جماهیر شوروى و با یک فاصله نزدیک بودن به کشور چین و چه از حیث بدى وضع مالى و اقتصادى و دچار بودن با اشکالات عدیده که از همه بالاتر فقر و فاقه عمومى است بسیار وخیم می‌باشد گذشته از موقعیت بسیار مشکل جغرافیایی این اوضاع بسیار غیر مطلوب اقتصادى و مالى واجتماعى و ادارى ما محصول سال‌ها و سال‌ها چشم داشت و طمعى است که دیگران به ثروت ودارایی و مال این مملکت داشته و دارند و براى این که مال ما را بدون مدعى و با خیال راحت ببرند تمام پایه‌هاى اساسى زندگى مردم این مملکت را سست و ضعیف کرده‌اند.

امروز دیگر فرصت آن نیست که اگر هم بخواهند بشود این مملکت را براى تحمل مصائب و سختی‌هاى جنگ آماده نمود دستگاه اداره کننده ما را به روزى رسانند که در بحبوحه عظمت وقدرت آن نتوانست تحمل یک روز سوم شهریور 1320 را بیاورد و با کم‌ترین وزش باد مخالف مانند کاخى از مقوا در هم فرو ریخت‏.

امروز بعد از چند سال تحمل مصائب جنگ بین‌المللى دوم و بازى کردن نقش پل پیروزى ودر طبق اخلاص گذاردن هستى وتوانایی خود در این بازى امروز بعد از 9 سال دموکراسى ساختگى و تحمل 9 سال دولت‌هاى نالایق قدرت و توانایی تحمل مصائب و سختی‌ها بیشتر از روز‌هاى شهریور 320 از ایران و ایرانى سلب شده است در یک چنین وضعى ایران باید در صحنه سیاست بین‌المللى یک رویه و خط مشى عاقلانه و مبتنى اتخاذ کند در یک چنین موقعیتى اتخاذ یک رویه و خط مشى کاملاً بى‌طرفانه به مصلحت ملت ایران است ملت ایران از جنگ بیزار است و طالب و خواهان صلح است نمایندگان (صحیح است) تا در یک محیط آرامى بتواند بدبختی‌هاى خودش را دوا کند و حقوق از دست رفته خود را باز بگیرد.

ملت ایران به هیچ‌وجه حاضر نیست نه این دسته و نه آن گروه او را آلت مقاصد خود قرار دهند و به هیچ‌وجه اجازه نخواهد داد کسى ایران را پایگاه و مبداء حمله خود به سوى دیگرى قرار بدهد ایران می‌خواهد در این کشمکش‌ها کاملاً و صمیمانه بى‌طرف بماند و با تمام قوا از بى‌طرفى خود دفاع خواهد کرد.

دولت آمریکا یا چین کمونیست متجاوز شناخته شوند یا نشوند براى ملت ایران یکسان است اگر نماینده ایران پیشنهادى که با یازده دولت آسیایی دیگر امضا کرده ایمان داشت نمى‌باید بر له پیشنهاد مخالف رأى داده باشد (ابتهاج - این عمل دولت مورد تأیید کمیسیون خارجى مجلس واقع شده) همان طور که ده دولت دیگر امضا کننده پیشنهاد دول آسیایی یا ممتنع مانده یا رأى مخالف دادند.

رئیس - مجمع عمومى سازمان ملل متحد نماینده ایران است- پیشرفت وظایفى که رئیس مجمع عمومى بر عهده دارد ایجاب مى‌نماید که مشار‌الیه در قضایا بى‌طرفى کامل را حفظ کند و حفظ صلح دنیا بسته به رعایت این نکات است‏.

دولت‌هاى بى‌اراده که با پیروى از نیات این و آن و به امید واهى در قضایاى بین‌المللى خوش رقصى می‌کنند از طرف ملت ایران چه اختیار و مجوزى براى این کارها در دست دارند قانون اساسى که ضامن حاکمیت و تمامیت و وحدت ایران است در اصل دوم مقرر مى دارد « مجلس شوراى ملى نماینده قاطبه اهالى مملکت ایران است که در امور معاشى و سیاسى وطن خود مشارکت دارند» آیا مشارکت ملت ایران در امور سیاسى وطن این است که نماینده ایران به دستور آقاى رزم‌آرا یا وزراى کابینه ایشان براى خوشایند دولت آمریکا با دیگران بدون اطلاع و موافقت و کسب دستور از مجلس شوراى ملى رأى به متجاوز شناختن این

+++

دولت یا آن دولت بدهد (صفوى - دولت در مجلس 91 رأى داشت و مورد اعتماد مجلس است) آیا معنى حکومت پارلمانى این است که رأى اعتماد مجلس به دولت‌ها با احضار دسته‌جات پارلمانى و توصیه و سفارش تأمین و تهیه گردد آیا معنى مجزا بودن قواى سه‌گانه مملکت که در اصل 28 قانون متمم قانون اساسى مطرح شده این است و بالأخره آیا دولتى که بر‌خلاف اصل 28 مذکور در سر کار باقى مانده دولت قانونى است؟ و رأیى که نماینده ایران بر طبق دستور یک چنین دولتى بدون موافقت پارلمان داده است نافذ است و آیا اعتبار قانونى دارد. من قضاوت امر را به وجدان پاک آقایان نمایندگان واگذار می‌کنم و استدعا می‌کنم براى جلوگیرى از این گونه از پیش‌آمدها که ممکن است براى مملکت گران تمام شود چاره‌اى بیاندیشند و راضى نشوند دولت‌هایی که مورد اعتماد مجلس نیستند کار مملکت را از آن چه هست مشکل‌تر نمایند بالاخره مجلس شوراى ملى در مقابل ملت ایران مسئول عواقب تمام این کارها و نتایج این گونه آرا ودید و بازدید‌ها و پذیرایی‌ها و فقدان یک خط مشى مطالعه شده متین و عاقلانه خواهد بود.

( اردلان - البته این موضوع نظر خودتان بوده است) (محمد‌على مسعودى - هر نماینده می‌تواند نظر خود را ابراز دارد) مطلب دیگرى که باید به عرض برسانم موضوع شرکت سهامى نفت ایران است که طبق برنامه مصوب مجلس شوراى ملى مبلغ یک صد میلیون تومان براى سرمایه آن پیش‌بینى شده و این شرکت را چندى است سازمان برنامه براى اکتشاف و استخراج و بهره‌بردارى از نفت تشکیل داده است راجع به این شرکت دو مطلب دارم که عرض می‌کنم یکى موضوع تسریع در پیشرفت کارهاى آن است که مى‌خواهم توجه مخصوص کمیسیون محترم سازمان برنامه را به این قسمت جلب نمایم.

سرعت پیشرفت کارهاى شرکت سهامى نفت ایران از چند جهت مهم است یکى این که از لحاظ اقتصادى بى‌اندازه مفید خواهد بود چه از یک طرف پس از به دست آمدن محصول معادن نفت ایران و فروش این محصول و چه در داخله و چه در خارجه عایداتى که از این ممر براى مملکت و دولت تهیه می‌شود براى انجام کارهاى عام‌المنفعه و تقویت قوه تولیدى مملکت به مصرف خواهد رسید و همین موجب افزایش بنیه اقتصادى مملکت می‌شود.

دیگر این که در اثر فروش محصولات نفتى چه در خارجه و چه در داخله مبالغ زیادى ارزهاى خارجى بر درآمدهاى ارزى کشور افزوده خواهد شد.

این نکته را نباید فراموش کرد که هر قدر از فروش مواد نفتى کمپانى نفت جنوب تا موقعى که انشاء‌الله بساطش را مجلس شوراى ملى ایران با اعلام ملى شدن صنعت نفت از ایران برچیند کسب شود به همان میزان بر صادرات کمپانى افزوده خواهد شد و معادن آن براى رفع احتیاجات ریالى خود کمپانى مجبور خواهد شد به دولت ایران ارز بفروشد.

این افزایش قابل توجه درآمدهاى ارزى مملکت کمک مؤثرى به برقرارى موازنه بازرگانى خارجى کشور که در زندگى مردم خیلى مؤثر است خواهد نمود و بالنتیجه به واسطه زیاد شدن درآمد ارزى قیمت ارزهاى خارجى نسبت به ریال تنزل خواهد نمود و با بالا رفتن قیمت خرید ریال براى مردم ایران گشایش زیادى پیدا می‌شود نتیجه دیگر پیشرفت کارهاى شرکت نفت ایران این خواهد بود که به کورى چشم دشمنان و بدخواهان ثابت خواهد شد که ایرانى به خوبى قادر به بهره‌بردارى از معادن نفت خودش می‌باشد.

مطلب دیگرى که راجع به همین شرکت نفت ایران باید عرض کنم شایعاتى است که راجع به مسافرت بعضى اشخاص به ایران و ارتباط این مسافرت‌ها با سهام این شرکت براى مشوب کردن اذهان مردم انتشار داده می‌شود. (آشتیانى‌زاده - کیست این شخص؟) نمى‌دانم به گوش می‌رسد که مسافرت‌هاى بعضى از شخصیت‌هاى صاحب ثروت در این موقع به ایران در ضمن براى این است که سهام شرکت نفت ایران به دست آنها بیافتد یعنى دولت به اسم و عنوان تهیه سرمایه اشخاص و افرادى را در این شرکت یا امثال آن سهیم و یا صاحب سهم نماید من لازم دانستم که در ضمن تکذیب احتمال وقوع یک چنین فرض و پیشامدى توجه آقایان امضا کمیسیون برنامه را به این شایعات جلب نمایم و در اینجا با صراحت اعلام کنم که غیر ممکن است سهام شرکت نفت ایران و یا هر شرکت دیگرى را احیاناً در آتیه براى این منظور دولت تشکیل بدهد به افراد به هر عنوانى که باشد فروخته و یا منتقل و یا واگذار و یا در بدو تشکیل افراد و اشخاص در این گونه شرکت‌ها سهیم شوند اگر دولت براى اداره بعضى از امور سازمان‌هایی تشکیل بدهد که صورت و شکل شرکت سهامى را دارند مثل بانک کشاورزى و بانک ملى و غیره و با شرکت نفت ایران و امثال آن انتخاب این شکل و صورت صرفاً از این لحاظ است که در امورى که جنبه بازرگانى زیادى دارند شکل شرکت‌هاى سهامى آزادى عمل لازم و ضرورى را براى پیشرفت این امور بهتر تأمین نماید و الّا متصور نیست و نمی‌توان فکر کرد مثلاً دولت سهام بانک ملى ایران را به افراد و اشخاص منتقل نماید به علاوه این عمل مخالف با اصل بیست دوم قانون اساسى خواهد بود که مقرر می‌دارد (مواردى که قسمتى از عایدات یا دارایی دولت و مملکت منتقل و یا فروخته مى‌شود و یا تغییرى در حدود و ثغور مملکت لزوم پیدا مى‌کند به تصویب مجلس شوراى ملى خواهد بود)

و مسلم است که هیچ گاه نه دولت فروش سهام شرکت نفت ایران را به مجلس شوراى ملى پیشنهاد خواهد نمود ونه مجلس شوراى ملى یک چنین پیشنهادى را قبول و تصویب خواهد نمود بنابراین شایعات مربوط به مسافرت اشخاص به ایران براى به دست آوردن سهام شرکت نفت معقول نیست.‏

نائب رئیس - آقاى بهادرى بفرمایید.

بهادرى - اخیراً که دو سه روزى توفیق حاصل شد که در خدمت همکار عزیزم آقاى دکتر مجتهدى براى زیارت همشهرى‌ها به آذربایجان بروم و در غیاب بنده در مجلس سنا جناب آقاى نصرالملک هدایت سناتور معظم بیاناتى فرموده‌اند که برخى قسمت‌هاى آن براى من جاى گله را باقى می‌گذارد ایشان با خانواده بنده سوابق بسیار طولانى دارند چون هم به ایشان کمال ارادت دارم بنابراین گمان می‌کردم آشنا داند صداى آشنا را اساساً تربیت خانوادگى به بنده هیچ وقت اجازه نمی‌دهد که به رجال و شخصیت‌هایی که به این آب وخاک خدمتى کرده‌اند اهانت نمایم جناب آقاى هیئت مورد علاقه شدید بنده و همه آذربایجانیان ایشان رجل درستکار و با ایمانى هستند و اهل سنجش و چاره‌جویی‌اند چطور ممکن است من به ایشان بیچاره خطاب کنم تا با نیت پنهانى مجلس سنا و سناتور‌هاى محترم که اکثرشان با بنده سوابقى دارند تحقیر نمایم.

به هر صورت تا نگوییم بدو میل به ناحق نکنیم‏

عرض دویم این است در این مسافرت چند روزه آذربایجان مشاهداتى کردم و مطالبى شنیدم مردم نظریاتى داشتند لازم می‌بینم به عرض برسانم و توجه دولت را جلب نمایم‏

قسمتى از برنامه اصلاحى که در آذربایجان شروع شده بارقه از امید را دارد در دل مردم روشن می‌سازد و اگر دولت توجه بیش‌ترى داشته باشد از حالا بودجه سال آینده کشور تصویب بشود از اول سال بودجه عمرانى در اختیار آذربایجان بگذارند امیدوارم با بررسى این استاندار جدید برنامه اصلاحى پیشرفت بیش‌ترى نماید گله و ناراحتى مردم از برق است در تبریز پنج سال است که شرکت برق روشنایی را به مردم حرام کرده براى اصلاح آن هر ماه را به ماه دیگر وعده می‌دهد باید در این مورد دولت توجه عاجلى نماید و همراهى کند که شرکت به دست خود مردم در محل تشکیل شود تا از مزاحمت این شرکت خلاص شود دیگر سایر شهرستان‌هاى آذربایجان از لحاظ برق گرفتاری‌هاى فراوان دارد از جمله میانه و سراب که تمنا دارم دستور فرمایید وسایل قرضه از بانک فراهم و در اصلاح وضعیت برق اقدام نمایند همین طور است موضوع آب اکثر از شهرها مثلاً میانه در تابستان آب آشامیدنى ندارد و در زمستان هم فوق‌العاده در مضیقه است خود شهردارى حاضر است کمک‌هایی نماید اگر از طرف برنامه یک نفر مهندس براى مطالعه در تهیه آب میانه فرستاده شود بسیار ضرورى است.

دیگر این که عده‌اى از اهالى مراجعه و اظهار می‌کردند دولت تمام مقاطعه‌کارى‌هاى ساختمانى مربوط به آذربایجان را در تهران به مناقصه می‌گذارد در نتیجه مردم در خود تبریز معطل مى‌مانند مخصوصاً صنف کفش‌دوز‌ها به بنده مراجعه و اظهار مى‌داشتند که همه ساله کفش ارتش را آنها تهیه مى‌نمودند و حالا در تهران کنترات می‌دهند و نیز براى بر آوردن تمام نیازمندی‌ها

+++

در تبریز کارخانه‌جاتى است که می‌تواند به خوبى انجام دهد ولى توجه نمی‌شود. از دولت خواستارم که دستور اکید صادر فرمایند اولاً کنترات‌هاى ساختمانى مربوط به آذربایجان در محل مناقصه بگذارند دیگر این که براى رفع احتیاجات دولتى از کارخانه‌جات محلى استفاده نمایند.

در تبریز ضمن دیدار دوستان در باب ساختمان آرامگاه مرحوم ستارخان سردار ملى صحبت مذاکره شد مردم آزادى‌خواه تبریز به بنده مأموریت دادند که به نام مردم آذربایجان از این عمل خیرخواهانه جناب آقاى تقى‌زاده رئیس محترم مجلس سنا و سایر رجال صدر مشروطیت نمایم اهالى آذربایجان هم در همراهى با این نیت خیر آماده همکارى هستند ضمناً خواستم عرض نمایم که علاوه از مرحوم سردار ملى عده از سران آزادى‌خواه خدماتى انجام داده‌اند از جمله مرحوم باقرخان سالار ملى که اهالى تبریز تصمیم دارند در شهر تبریز آرامگاهى براى آن مرحوم بر پا نمایند و نیز تمنا دارم جناب آقاى حکیمى وزیر محترم دربار توجه فرمایند که از اعطائیه ملوکانه براى تعمیر آرامگاه مرحوم ثقة‌الاسلام شهید که روى اقدام جناب آقاى دکتر صدیق وزیر فرهنگ وقت مرحمت شده در بهار امسال اقدام به تعمیر به عمل آید.

عده از زارعین در تبریز و میانه و سراب مراجعه و تقاضاى بذر مى‌کردند با این که در این مورد چندى قبل تذکر دادم از آقاى نخست وزیر خواستارم دستور فرمایند هر چه زودتر قبل از انقضای موسم کشت بذر مورد نیاز را در دسترس زارعین می‌گذارند.

در خاتمه مى‌خواهم خاطر‌نشان کنم در تبریز چندین سال است پرورشگاهى با همت نیک‌مردان درست شده اما متأسفانه در سنوات اخیر به وضع شایسته رو به راه نبود در ضمن بازدید مؤسسات در خدمت آقاى استاندار به پرورشگاه هم رفتیم واقعاً از توجه ایشان وضع آنجا سر و صورتى پیدا کرده کارخانه قالى‌بافى در آنجا دایر کرده‌اند که روزانه 150 نفر کار می‌کنند و 170 نفر تحصیل مى‌نمایند از مردم بلند همت آذربایجان تقاضا دارم به قدر همت‌شان به این مؤسسه که دارد سر و وضع آبرومندى به خود می‌گیرد کمک کنند تا بیش‌تر وسایل مستمندان فراهم گردد اخیراً در تبریز تلفن کاریر دایر کرده‌اند البته این اقدام مفید و بسیار لازم بود ولى مردم گله از وضع کار آن داشتند که شخصاً مراجعه کردم و به نظر نرسید که اولاً عمل ارتباط مکالمه خیلى دیر صورت می‌گیرد و براى کسى که نیازمند مکالمه فورى است دو سه روز معطلى دارد دیگر این که حق مکالمه خیلى گران است و نمی‌دانم این دستگاه چقدر خرج دارد که از بنده براى دو دقیقه مذاکره شصت ریال دریافت داشتند من به این گرانى قیمت اعتراض کردم جواب دادند که این موضوع مربوط به کاریر مرکز است تقاضا دارم توجه در سرعت عمل و نرخ عادلانه آن وزارت پست و تلگراف مبذول دارند.

نامه و تلگرافى هم از طرف شرکت عطار و سقط‌فروش رسیده تقدیم مقام ریاست مى‌کنم مقرر بفرمایید به شکایات آنها رسیدگى شود (احسنت. احسنت)

نائب رئیس - آقاى صدر‌زاده بفرمایید.

صدرزاده - در اثنای این هفته در بعضى از جراید اخبارى راجع به اتحاد دول اسلامى دیده شد اتحاد و اتفاق کلیه مسلمین در حقیقت از طبع دیانت مقدس اسلام است که اساس و شالوده آن را از چهارده قرن پیش به دست تواناى شارع مقدس اسلام گذارده شده اما شواهد تاریخى در دست داریم که دیگران در این اتحاد رخنه و اختلال کرده‌اند که این خود باعث انحطاط و عقب‌ماندگى دول اسلامى‌ شده و به دیگران فرصت داد که به حقوق و منافع آن تجاوز کنند در وضع حاضر که دولت‌هاى بزرگ و نیرومند در ادامه حیات سیاسى و حفظ استقلال و موجودیت خود محتاج به اتحاد و همکارى دیگرانند اتحاد براى دولت‌هاى کوچک و عقب‌مانده از لوازم حیاتى آنها است من سال‌ها است با کمال افتخار از حزبى پیروى می‌کنم که یکى از مواد مرام آن ایجاد و تحکیم روابط بین‌الملل و دول اسلامى و در حقیقت عرایض امروز من یک بحث حزبى و مرامى است ولى معتقدم تمام افرادى که از آیین اسلام پیروى مى‌کنند طرفدار این عقیده‌اند و تصدیق می‌فرمایید که دول اسلامى با اتحاد خود می‌توانند یک گروه قوى و قابل ملاحظه در جهان به وجود آورند که قادر بر دفاع از حقوق مشروع خود بوده باشند. موجبات این اتحاد از لحاظ قدر مشترک مذهبى که بین افراد این ملت‌ها است کاملاً موجود و یک امر کاملاً طبیعى و بى‌تکلف است و ما می‌توانیم از این اتحاد در روش سیاسى یک همآهنگى به وجود بیآوریم که در حفظ صلح جهانى مؤثر و نیز مفید بوده باشد در این اتحاد رعایت این اصل لازم و بلکه واجب است که کلیه دولت‌هاى اسلامى و با ایمان و اعتقاد به این که این اتحاد براى نیل به ترقى و سعادت و دفاع حقوق مشروع‌شان مفید و ضرورى است گرد هم جمع شوند و الا اتحادى که به دست دیگران صورت گیرد ناپایدار و یا متضمن کوچک‌ترین منفعتى به حال این ملت‌ها نخواهد بود موضوع اتحاد دول و ملل اسلامى را امروز نباید سرسرى گرفت و بر عهده کلیه حکومت‌هاى اسلامى است که آن را از اساسى‌ترین و عمیق‌ترین مسائل سیاسى و حیاتى دانسته و با همین وصف و خصوصیت آن را مورد مطالعه و عمل اقدام قرار دهند امیدوارم که دولت کنونى با راهنمایی کمیسیون خارجه مجلسین در این باب توجه بیش‌ترى به این مسئله مبذول و عموم را از تصمیم خود مستحضر سازند (صحیح است) عرض دیگر من به مناسبت بیانى است که جناب آقاى دکتر متین دفترى در مجلس سنا فرمودند ودر آنجا نامى از وکلای دادگسترى برده‌اند کانون محترم وکلای دادگسترى شرحى به بنده نوشته و رونوشت پاسخى که با اظهارات ایشان داده‌اند ارسال و درخواست کرده‌اند که در جلسه علنى قرائت و آن را به مقام ریاست مجلس شوراى ملى تقدیم کنم هر چند که من در دوران وکالت از تقوا و شرافتى که لازمه این شغل است پیروى کرده و حق دارم که از جامعه‌اى که به آن منتسب هستم دفاع کنم ولى از باب این که به اصول همکارى و صمیمیت اعضای مجلسین که مورد کمال احترام است اخلالى نرسد و هم کمى وقت اطاله کلام را جایز ندانسته و فقط به عرض مختصرى با ذکر چند نکته که در نامه کانون محترم وکلا به آن اشاره شده اکتفا می‌کنم اصولاً کار وکالت و قضاوت طورى است که در هر دعوایی یک طرف که به ضرر او استدلال و حکم می‌شود طبعاً ناراضى و کم‌تر آدم منصفى یافت مى‌شود که محکوم بشود و معهذا از قاضى و یا وکیل طرف راضى و خرسند باشد بنابراین از طبع مشاغل قضایی است که همیشه یک عده از مراجعه کنندگان به دستگاه قضایی ناراضى و به همین جهت مشکل است تشخیص داد که گله تمام اشخاص از قضات و وابستگان دادگسترى به جا و ناشى از غرض شخصى نباشد به هر حال در هر دسته و صنفى ممکن است معدودى ناباب به وجود آید ولى در مقام انتقاد و اعتراض به یک دسته و جماعت ملاحظه شئون و صلاحیت اکثریت آن جامعه را نباید از نظر دور داشت جامعه وکلای دادگسترى از حیث صلاحیت متشکل از شخصیت‌هاى علمى و با تجربه این کشور هستند و در یک طبقه افرادى یافت مى‌شود که قطع نظر از جنبه وکالت داراى شخصیت اجتماعى بوده و به مناسبت تقوا و فضل و دانش و آثار و تألیفاتى که دارند مورد احترام و اعتماد عموم می‌باشند و عده زیادى از اساتید دانشگاه و قضاتى که‏ در دوران قضایی امتحان تقوا و درستى داده‌اند اکنون به این کار اشتغال دارند و هم اینها هستند که با کمال شهامت از حقوق و شرافت مظلومین و آزاد‌مردان دفاع کرده و در قسمت اعظم محاکمات کیفرى که تماس با حیثیت و شرافت افراد دارد بدون دینارى پاداش انجام وظیفه مى‌کنند هر حال نقص دادگسترى تنها از ناحیه معدودى وکلاى ناباب نیست و عقیده داشتن بر چنین مطلبى ممکن است ما را از اصلاح اساسى و اصولى دادگسترى باز دارد بلکه نکته اساسى در اصلاح دادگسترى همانا استقلال قوه قضاییه به تمام معنى و تأمین شئون مادى قضات است که به کرات در این مجلس از آن گفتگو شده ولى هنوز جامه عمل به خود نپوشیده است به هر حال کانون وکلا در نامه خود تصریح کرده‌اند که به طور حتم اگر واقعاً قصد اصلاح دادگسترى از طریق اصولى در بین باشد وکالت آماده‌ترین صنفى است که جز اصلاح دادگسترى هدفى ندارد زیرا که زندگى وکیل بسته به اصلاح دادگسترى و تسریع دادرسى است وکیل دادگسترى می‌داند که اگر خداى نکرده یک قاضى امروز به نفع او منحرف شد فردا به ضرر او منحرف می‌شود پس وکیل دادگسترى نه موجب انحراف قاضى می‌شود و نه بافرض داشتن چنین فکر فاسدى قدرتى دارد که اراده خود را بر قاضى تحمیل کند عرض دیگرم راجع به آسایشگاه مسلولین فارس است عده مسلولین در فارس بیش از دو هزار نفر است و تنها یک آسایشگاه در فارس بنا شده اخیراً که هیئتى از طرف سازمان به ریاست آقاى دکتر فریدون بهمن‌یار به فارس براى مطالعه و رفع احتیاجات آمد یکى از مسائل بسیار لازمى‌که تشخیص داده‌اند تأسیس آسایشگاه مسلولین بوده است که مقدارى از آن به وسیله مساعدتى که از طرف جمعیت

+++

شیر و خورشید سرخ شده بناى آن تمام شده و تقریباً در حدود 250 هزار تومان دیگر براى تکمیل آنجا لازم است که از طرف سازمان برنامه ضمن سایر اصلاحات پیشنهاد شده خواستم از جناب آقاى دکتر معظمى و سایر اعضای محترم کمیسیون برنامه تمنا کنم که از این مساعدت نسبت به فارس دریغ ندارند و امر بفرمایند هر چه زود تر این وجه پرداخته شود که این آسایشگاه مسلولین ساخته بشود و عده زیادى مسلولین که در فارس هستند از این آسایشگاه استفاده کنند (احسنت)

نائب رئیس - آقاى کشاورز‌صدر بفرمایید.

کشاورز ‌صدر - بنده با اجازه آقایان محترم براى عرض یک مطلبى که نمایندگان تمام کارگران به بنده مأموریت داده‌اند که در محضر مجلس عرض کنم اینجا خدمت آقایان رسیدم که یکى این قسمت را عرض کنم و یکى راجع به خود کارگرها یک چند فقره دردى است که اگر در اینجا مجال و فرصت باشد و وقت کفایت بکند باید به عرض آقایان برسانم دیشب بنده را خواستند در آن محل اجتماع کارگران و نمایندگان مجمع کارگران هم در آنجا بودند (یک نفر از نمایندگان - کجا؟) در مجمع نمایندگان کارگران اسکى و مسکى من سرم نمی‌شود آقا اجازه بدهید (آشتیانى‌زاده - به وزارت کار بفرمایید) به وزارت کار مربوط نیست امکا اسکى نمایندگان کارخانه دخانیات نمایندگان کارگران کارخانه‌جات اصفهان این آقایان بودند بنده راجع به این موضوع با آقاى آشتیانى‌زاده که کى حق دارد اسکى تشکیل بدهد و کى حق ندارد به آن مبحث وارد نمی‌شوم بنده را آن آقایان که قریب 150 نفر نمایندگان کارگران بودند و خواستند و تقاضا کردند که بنده در خود مجلس مقدس شوراى ملى به عرض نمایندگان محترم برسانم که کلیه کارگران ایران از این اقدام خداپسندانه، برجسته و منصفانه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مربوط به ارفاق و مماشات و کمک به این رعیاى رنجبر اظهار امتنان و تشکر می‌کنند بنده و دوست عزیزم آقاى برومند را مأمور کردند که حالا بنده از طرف خودم و ایشان به نمایندگى از طرف آقایان از این اقدام برجسته اعلیحضرت همایون شاهنشاهى قدردانى و سپاسگزارى و تشکر کنم (صحیح است)

اما مطب دیگر راجع به خود کارگران بود این آقایان استدعا مى‌کردند که به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم که اینها هیچ وقت توقعات غیر قابل قبول ندارند، این طبقه یک طبقه‌اى هست که براى خدمت به مملکت از طبقات دیگر بیشتر رنج می‌برد، بیشتر زحمت می‌کشد یکى از این کارگرها خداى واحد شاهد است من را منقلب کرد لهجه آذربایجانى داشت و فارسى صحبت می‌کرد و خیلى شیرین شده بود و اظهاراتش خیلى شیرین و دلپسند و نمکین بود این شخص گفت خداى واحد شاهد است که ما حاضریم نصف ماه را گرسنه باشیم یعنى شکم نیمه سیر ولى به ایران علاقه داریم ما شکم نیمه گرسنه قبول می‌کنیم باشیم و به این آب و خاک علاقه داریم و ما مسلماً و مخصوصاً و بدون تردید از آن طبقه کارفرما یعنى صاحب کارخانه به این آب و خاک بیشتر علاقه داریم آن شخص می‌گفت خود نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى هم مکرر می‌دیدم که می‌گویند مبلغ کمونیستى در صورتى که این مبلغ مرامى‌که خانمان‌سوز است در درجه اول صاحبان کارخانه هستند عنایت نمی‌کنند و الّا ما که کارگریم از ما اطمینان داشته باشید که به هیچ کیفیت آلوده به این اغراض نمی‌شویم ما ایران را از همه بیش‌تر دوست داریم تقاضاهایی که داشتند یکى این بود تثبیت شغل کارگران اینها از ماده هشت قانون کار خیلى ناله می‌کردند و به جا هم بود و توقع هم داشتند از آقایان نمایندگان محترم که در موقع طرح قانون کار در مجلس راجع به این امر عنایت و توجهى بفرمایید که یک نفر کارگر شغلش تثبیت بشود صحبت بود درد و دل می‌کردند که یک کارگرى است که به عنوان روزمزد است یک کارگرى است به عنوان مقطوع یک کارگرى است به عنوان حکمى، اینها هر کدام یک مزایاى مخصوصى دارند که همین موجب می‌شود هر روز یک دسته بیایند و بگویند امتیاز ما باید این جور باشد دلیلشان هم این است می‌گویند آن دسته دیگر امتیازشان این طور است این نمایندگان کارگران توقعشان این بود که نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى در موقع طرح قانون کار این تشتت و اختلافى که در وضع مزد این کارگران است رفع کنید و ضمناً وضع آنان را تثبیت کنید مثلاً به طورى که می‌گفتند و آقایان بیش‌تر از بنده اطلاع دارید رتبه‌هاى فنى هست یعنى یک مراتب کارگرى هست که اگر یک کسى 5 سال کارگر بوده این شخص از آن کسى که یک سال کارگر است بیش‌تر حقوق می‌گیرد اما روى میزان و قاعده آقایان به عرض بنده توجه بفرمایید و عنایت بکنید به این که حق اینها از قانون کار تأمین بشود دیگر آن که متوقع بودند که وقتى کارگران اجتماع می‌کنند و نمایندگان واقعى وحقیقى خودشان را انتخاب می‌کنند نه نماینده قلابى نماینده واقعى و حقیقى آنها که سرنوشت کارگر در اختیار آن نماینده است آن نماینده‌اى که حقیقتاً از روى واقع انتخاب می‌شود آن نماینده طورى باشد که دولت نتواند تهدیدش بکند به عنوان این که اگر حفظ حقوق کارگر را کردى تو را از کارت منفصل می‌کنم باید در این جا یک مصونیتى براى نماینده واقعى کارگران قائل شد و این التفات را نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى بکنید تا آن نماینده واقعى کارگر قادر باشد از حقوق کارگرها دفاع کند و حقوق آنها را حفظ کند و مانع از تقسیم حقوق آنها بشود موضوع دیگر راجع به پاداش کارگران سیلو بود همه ساله وزارت دارایی به کارگران سیلوى تهران و جاهاى دیگر یک پاداش می‌داده و معمول بوده است یک کسى این حرف را با یک صورتى گفت که بنده را منقلب کرد آقاى برومند تشریف داشتند و ناظر بودند می‌گفت که آقا این پاداشى که می‌دهید نمی‌دانید که چه تأثیرى می‌کند در زن و فرزند و عائله من او می‌گفت وقتى می‌روم خانه همان طور که عید همه قادر هستند لباس نو بپوشند همه زندگى خوب داشته باشید من هم دلم مى‌خواهد چهار متر چیت براى زن و بچه‌ام بگیرم و ببرم که خیالم راحت باشد و خوش باشم، استدعاى بنده از جناب آقاى وزیر بهدارى این است که یادداشت بفرمایید و تأکید بفرمایید به آقاى کفیل وزارت دارایی که همین امروز یا فردا دستور بدهند پاداش این اشخاص داده شود (صحیح است) یک نامه‌اى است که جناب آقاى آزاد به من دادند که در اینجا مى‌خوانم باز هم این از یک کارگر است من‏ توقع دارم و استدعا می‌کنم که کملین مجلس بلند شوند و راجع به این مطلب صحبت کنند، شما آقاى دکتر طاهرى شما آقاى رفیع آقاى ملک‌مدنى که اینجا سوابقتان از بنده زیادتر است من اگر حرفى بزنم فورى به من می‌خندید که یا یاوه می‌گوید یا کج است (صحیح است- صحیح است) بنابراین همیشه این شوخى‌ها و این مزاح‌ها را دارند (صحیح است) ولى بدانید حکومت به دست ما کارگرها مى‌افتد و بترسید از روزى که ما آمدیم اینجا (خنده نمایندگان- صحیح است) حالا باز هم صحیح است بگویید و بخندید اگر این نامه صحیح است باز هم بخندید. نامه این است:

« جناب آقاى آزاد نماینده محترم مجلس شوراى ملى‏

محترماً معروض می‌دارد ما مسلولین شرکت نفت ایران و انگلیس به گناه این که در خدمت شرکت نامبرده مسلول شده‌ایم از هر طرف موجب ظلم و جور شرکت مذبور واقع شده و پس از اخراج از کار و صرف هستى خود در راه معالجه این بلاى خانمانسوز و اخذ گواهینامه بهبودى کامل مدت مدیدى است براى احقاق حق و اعاده کار خود به اولیاى محترم امور مراجعه که متأسفانه به نتیجه نرسیده و مجبور شدیم در این زمستان عائله خود را رها کرده به خانه ملت متحصن گردیم استدعاى ما این است که مفاد تصویب‌نامه مورخ 13 دی ماه 1327 هیئت دولت که درباره کارمندان مسلول دولت اجرا می‌شود در مورد ما کارمندان شرکت هم اجرا گردد. غلامحسین ضیا »

بخندید باید گریه کنید جلسه پیش هم راجع به یکى دیگر خواندم آخر یک حرکتى بکنید بیایید اینجا بگویید من چرا بیایم که بخندید یک کسى بیاید اینجا که به او نخندید، اقدام بکنید من که می‌گویم مى‌خندید این شرکت نفت هستى ما را برده است، تمام هستى ایران این نفت است بگویید این کارگرانى که مسلول شده‌اند لااقل اینها را نگهداریدش من مثل این مى‌ماند که آدم بى‌اعتنایی به افکار ملت ایران و مردم ایران بکند (فقیه‌زاده- آقاى کشاورز‌صدر در کمیسیون نفت این مذاکره شد کفیل وزارت دارایی تعهد کرد که وسایل راحتى اینها را فراهم کند) براى آقایان نمایندگان محترم که در عین حال مزاح فرمودند و اظهار لطف فرمودند راجع به این عرضى که کردم و خندیدند و یک چنین خنده‌هاى مزاح‌آمیز کردند یک رباعى که این دو سه روزه ساخته‌ام که می‌خوانم.

اى مجلسیان روز زیان و ضرر است‏

نزدیکتر از سایه به ماها خطر است‏

امروز به خود آمده فکرى بکنید

اندیشه فردا به خدا بى‌ثمر است‏

( احسنت، احسنت) (فرهودى - جف القلم)

یکى هم این شرحى است که اتحادیه صنف عطار و سقط‌فروش نوشته است و من نمی‌دانم که چه می‌گویند و چه جور است وضع‌شان (تیمورتاش – یک مشت دزد) از

+++

نزدیک نرفته‌ام ببینم چه می‌گویند. جلب نظر کفیل وزارت دارایی را به این امر می‌کنم که اگر حرف حسابى است بپذیرند و اگر حرف حسابى نیست رد کنید مردم را وسط زمین و آسمان نگاه ندارید

رئیس - آقاى رفیع مطلبى داشتید؟ بفرمایید.

رفیع - آقاى نریمان یک مذاکره‌اى کردند و سؤالاتى فرموده‌اند از وزیر امور خارجه بهتر این بود در موقعى که آقاى وزیر امور خارجه هستند سؤال بکنند چون جواب باید داده شود، کمیسیون خارجه شاید در 25 روز قبل بود با حضور آقایان به آقاى وزیر امور خارجه تذکر داد و منویات مجلس شوراى ملى و دولت را به ایشان گفت که به نماینده خود بنویسید که ما غیر از صلح چیز دیگرى را در نظر نداریم و بالاخره متذکر شدند اگر تصمیمى در هر موردى می‌خواهید بگیرید باید با کمیسیون خارجه مشورت کنید و نظر کمیسیون را بخواهید (صحیح است) و کمیسیون خارجه اگر صلاح دید در مجلس محرمانه و مجلس خصوصى مذاکره کرد بعد تصمیم بگیرد مکرر به ایشان گفته شده ولى وضعیاتى پیش آمده براى وزیر امور خارجه که یک جوابى شاید به نماینده خودش داده باشد پریروز در کمیسیون خارجه قریب یک ساعت و نیم با حضور آقایان مذاکره شد ادله‌اى که اقامه بکنند شاید متقاعد بشوند ولى با این حال چهار بار به ایشان تذکر داده شد که اگر نصف شب هم بشود بایستى به ما تلفن می‌کردند و ما کمیسیون امور خارجه را فوق‌العاده تشکیل می‌دادیم که با نظر کمیسیون عملى تصمیمی‌گرفته بشود که طرفدارى از صلح باشد قرار شد که این مرتبه ابداً بعدها بدون اطلاع کمیسیون خارجه و مجلس شوراى ملى در لا و نعم امریه‌اى به جایی صادر نکند این مسئله لازم بود که مذاکره بشود در اینجا و من از آقایان خواهش دارم مسائل خارجى را قبلاً با وزیر خارجه در میان بگذارند (صحیح است) و با اتفاق ایشان سؤال و جواب بشود چون کمیسیون خارجه آنچه وظیفه‌اش رفتار مى‌کند می‌توانید به کمیسیون خارجه بیایید در آنجا مذاکره کنید یک مسائلى است که با یک صحبت بدون مطالعه اسباب زحمت یک ملتى مى‌شود (صحیح است)

نائب رئیس – نامه‌اى از کارگران معادن زغال‌سنگ تمشک رسیده راجع به حقوق چهار ماهه‌شان که به دولت اطلاع داده مى‌شود که حقوق‌شان را بدهد

برومند - بنده تذکرى دارم

نائب رئیس - طبق چه ماده‌اى؟

برومند - طبق ماده 167 و 169 بیش از یک ماه است سؤالى راجع به کارگران برق از وزارت کار کرده‌ام هنوز جواب نداده‌اند و عده‌اى از این کارگران بیکارند دستور بفرمایید براى جواب حاضر شوند.

نائب رئیس - بسیار خوب اقدام مى‌شود.

آشتیانى‌زاده- بنده هم اخطار دارم مطابق همین موادى که فرمودید سؤالى در چندى پیش از وزیر کشور راجع به تماشاخانه تهران و عوایدى که پرداخت مى‌شو د و یک سؤالى هم از وزیر کار کرده‌ام و یک سؤالى هم امروز تقدیم کردم استدعا مى‌کنم امر و دستور فرمایند که هر چه زودتر براى جواب حاضر شوند.

فرامرزى - حقیقتاً این طور است هشت ماه پیش سؤالى کرده‌ام که هنوز جواب داده نشده است.

4 - بقیه مذاکره در لایحه بهداشت شهرى‏

نائب رئیس - تأکید مى‌شود که حاضر بشوند ماده پنج لایحه بهداشت شهرى مطرح است پیشنهادى راجع به کفایت مذاکرات رسیده که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیرقرائت شد)

ریاست محترم مجلس‏

اینجانب در ماده پنج کفایت مذاکرات را پیشنهاد مى‌نمایم.‏

دکتر سید ‌امامى‏

نائب رئیس - آقاى دکتر سید ‌امامى‏

دکتر سید ‌امامى - عرض کنم راجع به ماده پنج پیشنهادى نرسیده و همین طور که دفعات قبل تذکر داده شده که این لایحه خیلى طولانى است و اغلب هم مجلس از اکثریت مى‌افتد این است که مى‌خواستم خواهشى کنم آقایان کفایت مذاکرات رأى بدهید که ماده پنج هم تمام شود چون 15 ماده است و اگر بنا شود در اطراف این مواد پیشنهاد داده شود وقت مجلس و آقایان گرفته مى‌شود خواستم تقاضا کنم از دادن پیشنهادات تا اندازه‌اى که ممکن است خوددارى بفرمایند و کم‌تر هم صحبت شود چون در کمیسیون بهدارى که اغلب آقایان فنى بودند آن طور که لازم بوده صحبت شد و بحث شد.

نائب رئیس - آقاى فرامرزى مخالفید؟

فرامرزى - عرض کنم علت مخالفت من در این است که عده براى رأى کافى نیست باید کارى کنیم که مجلس در روى بن‌بست قرار نگیرد و الان تنگنایی است که نه مى‌تواند از این طرف برود و نه از آن طرف و الّا مخالفت دیگرى ندارم.‏

نائب رئیس - بایستى آقایان وظیفه‌شان را انجام بدهند و از مجلس خارج نشوند

حاذقى - وقتى به آنهایی که وارد مى‌شوند تذکر بدهند که از جلسه بیرون نروند دیگر مجلس از اکثریت نمی‌افتد

فرامرزى - تذکر که رفع مخطور نمى‌کند. (در این موقع عده براى رأى کافى شد)

5 - تصویب صورت مجلس‏

نائب رئیس - اکثریت حاصل است صورت مجلس گذشته تصویب شد.

6 - بقیه مذاکره در گزارش راجع به بهداشت شهرى‏

نائب رئیس - به کفیت مذاکرات در اصل ماده پنج آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثریت بر خاستند) تصویب شد چون پیشنهادى نرسیده بنابراین رأى می‌گیریم به ماده پنج آقایان موافقین قیام کنند اکثریت برخاستند تصویب شد ماده ششم مطرح است من از آقایان خواهش می‌کنم که ربع ساعتى توجه بفرمایند که این کار تمام شود.

ماده ششم قرائت می‌شود

به شرح زیر قرائت می‌شود

ماده 6 – کارخانه‌هایی که مواد خوراکى و آشامیدنى می‌سازند (از قبیل کنسرو‌سازى - کره‌سازى- لیموناد‌سازى) مکلفند از وزارت بهدارى تحصیل پروانه نمایند و در صورتى که به خلاف شرایط پروانه مواد مزبور را بسازند کارخانه توقیف و صاحب آن به حبس تأدیبى از دو ماه تا شش ماه محکوم می‌گردند دادگاه ضمن حکم خود طبق تقاضاى بهدارى دستور خروج از مصرف یا از بین بردن آن را خواهد داد.

نائب رئیس - آقاى ملک‌مدنى مخالفید؟

ملک‌مدنى - بله مخالفم عرض کنم این ماده بسیار خوب ماده‌اى است ولى اشکالى که من دادم اشکال اصولى است که می‌خواستم متذکر شوم آقاى وزیر بهدارى توجه بفرمایید.

ما براى هر کار پنج دستگاه نباید درست کنیم ملتفت عرض می‌شوید؟ اگر وزارت بهدارى باید در بهداشت مؤسسات و کارخانه‌جات و امور دخالت داشته باشد شهردارى دیگر نباید دخالت داشته باشد (صحیح است) این دو دستگاه داشتن موجب اخلال و بى‌نظمى و بى‌ترتیبى کار است ما باید این را روشن کنیم اگر بهداشت کارخانه‌جات و مؤسسات را شهردارى صلاحیت دارد که مداخله کند بهدارى شهردارى مکلف است این کارها را بکند (صحیح است) پس دیگر این کار کار وزارت بهدارى نیست به نظر من، براى این که ما باید انجمن شهرها را تشکیل بدهیم حکومت شهر را به دست خود مردم شهر بدهیم این قدم‌هایی است که دنیا برداشته و ما هم باید پیروى کنیم از آن. اگر خیر بنا بر این است که وزارت بهدارى مداخله کند در بهداشت و مراقبت از کارخانه‌جات پس شهردارى‌ها را منحل بکنید و بیخود از مردم پول نگیرید و بیخودى یک اداره کل بهدارى در شهردارى‌هاى تهران و ولایات نباشد که آن وقت هم وزارت بهدارى این تکلیف را داشته باشد و هم شهردارى بنده خواستم این تذکر اصولى را بدهم و در عین حال به نیات خیر آقاى دکتر صالح هم کاملاً واقفم ولى ما باید راه و روش را طورى تعیین کنیم که در عمل به اشکال برنخوریم‏.

نائب رئیس - آقاى کشاورز‌صدر موافقید بفرمایید.

کشاورز‌ صدر – به عقیده بنده با این امتحانى که شهردارى داده بود و الان هم که شهردارى نیست به نظر بنده وزارت بهدارى نهایت درجه ضروریت دارد که طبق این ماده ششم آن طوری که نوشته شده دخالت داشته باشد و البته آقاى وزیر بهداری هم باید یک شالوده‌اى هم بریزند که اگر هم خود ایشان هم در رأس وزارت بهدارى نبودند آن دستگاه از روى کمال بى‌طرفى و خوبى انجام وظیفه کند (صحیح است) اما نکته‌اى که به نظر بنده می‌آید و براى این اظهار موافقت کردم و موافقت بنده مشروط بنده

+++

یک چیزى است که می‌خواهم اضافه کنم و آن این است که آمار گمرکى را براى همه آقایان نمایندگان آوردند استدعا می‌کنم این آمار گمرکى را قرائت کنید در آمار گمرکى نوشته است هفتاد خروار سبزى تازه خوردن شصت و پنج خروار از لندن و پنج خروار از ممالک دیگر وارد ایران کرده‌اند، سبزى خوردن وارد مملکت فلاحتى ایران آقاى قائم مقام کجا تشریف دارند پانصد و هشتاد خروار مشروبات الکلى که دویست و نود خروارش آبجو است از لندن از انگلستان وارد ایران کرده‌اند (فرامرزى - جوش را از اینجا برده‌اند) و میلیون‌ها جعبه که عبارت از صد تن باشد آقاى وزیر بهدارى گوشت سگ و گربه و خوک به این مملکت آورده‌اند آنها را معاینه کنید حالا که زورتان نمی‌رسد از دولت ابد مدت انگلستان چیزى وارد نکنید لااقل معاینه کنید، از کجا معلوم است قاطى آن سبزى‌ها یک میکروبى نزنند تا آنهایی که می‌گویند نفت را نمی‌دهیم یعنى ملت ایران کلک‌شان را بکنند (صحیح است) شما اینها را آقا اگر می‌توانید معاینه بکنید بکنید و اگر نمی‌توانید نگذارید وارد کنند هر کثافتى را که نباید از خارج وارد ایران بکنند این که نشد در مملکت اسلامى پانصد و هشتاد خروار مشروبات خارجى وارد کنند این را آقاى وزیر بهدارى توجه کنید توضیحش، را هم بخواهید این آمار مربوط به سال 1328 است من آمار را نگاه کردم بخوانید و مورد توجه قرار بدهید.

نائب رئیس - آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى - عرض کنم که جناب آقاى ملک‌مدنى بیاناتى فرمودند راجع به این که چون شهردارى بایستى این کار را بکند لزومى ندارد که وزارت بهدارى بکند آقاى کشاورز‌صدر توجه بفرمایید عرض کنم طبق یادداشتى که یکى از رفقا به بنده تذکر داد طبق قانون اساسى مسئولیت بهداشت در مقابل مجلس شوراى ملى با وزیر بهدارى است نه شهردارى گذشته از آن این قانون یک قانونى است که در بهدارى شهردارى نوشته شده است و در آنجا اصلاً کمیسیون تشکیل شد آقاى دکتر علوى، آقاى دکتر کاسمى آقاى دکتر جلالى چند نفر از نمایندگان چند یک سال و نیم دو سال نشسته‌اند در بهدارى شهردارى این را نوشته‌اند آخرش هم اگر ملاحظه بفرمایید نوشته است این نامه مربوط به این قانون را وزارت بهدارى و شهردارى تهیه می‌کند ولى در مقابل شما بنده مسئولم یا بنده نوعى که وزیر باشد (صحیح است) و تمام عملیاتى که اخیراً دیدید در وزارت بهدارى شد از قبیل جمع‌آورى دارو و آبلیمو و غیره تمام اینها را بنده کردم و وزارت بهدارى و اداره بهدارى شهردارى و طبق قانون مصوب 1305 مجلس شوراى ملى کلیه بهدارى‌هاى کشور تحت نظر صحیحه کل مملکتى است مقصود از صحیحیه کل مملکتى هم وزارت بهدارى فعلى است بنابراین قانون را باید بنده بیاورم و در ایالات و ولایات هم همان طور که اینجا نوشته شده است وظایف خودمان را به آنها محول می‌کنیم که آنها انجام بدهند ولى قانونش را بنده باید بیاورم مسئول هم بنده هستم مقصود عرضم این است که نظر آقاى ملک‌مدنى در این موضوع صحیح است و تأمین است شهردارى به معیت ما این قانون را تهیه کرده ‌اما در موضوعى که آقاى کشاورز‌صدر فرمودند صحیح است در قسمت کنسرو‌ها باید عرض کنم که این کنسروها مسمومیت عجیبى در نتیجه مصرف کردن آن پیدا می‌شود که حتى به مرگ هم ممکن است منتهى بشود اخیراً یک مریضى به بنده مراجعه کرده بود معلوم شد که یک کبکى گرفته است و خورده تحقیق کردیم و معلوم شد چون نمى‌تواند کبک را بزند و زحمت دارد یک دوایی می‌دهند که او مسموم می‌شود بعد هم مى‌آورند شهر الان هر کس که آنها را بخورد مسموم مى‌شود و همین طور در مورد کنسروها که ماده غذایی دارد و اهمیت زیادى دارد و حالا بهدارى شهردارى هم تحت نظر ما است جزء وزارت بهدارى است و از نقطه نظر بهداشت باید به دستور ما رفتار کند، راجع به الکل هم که فرمودند کاملاً صحیح است و ایشان می‌داند که راجع به الکل یک طرحى تشکیل شده و الان در کمیسیون مطرح است امیدوارم همان طور که راجع به تریاک طرحى آوردیم بتوانیم راجع به الکل هم اقدامى بکنیم که نظر آقایان تأمین شود (صحیح است)

نائب رئیس - آقاى رضوى مخالفید؟

رضوى - بنده مخالفم، عرض کنم رسیدگى به هر موضوعى به خصوص این قبیل قضایایی که مبتلا به و مورد استفاده تمام مردم است یک موضوعى است که تا‌کنون در واقع به هیچ‌وجه در واقع به هیچ‌وجه من‌الوجوه پاکیزگى و نظافت و ظرافت و به خصوص مراعات‌هاى صحى در آن وجود نداشته و بنابراین مداخله کردن یک مؤسسه‌ای که توانا باشد به این که این نوع اغذیه را یا شبیه و نظیر آن را به اصطلاح به صورت مطلوبى که مناسب با صحت افراد باشد فراهم کند این بسیار ضرورى است. اشکالى که هست در این است که آیا وزارت بهدارى در اینجا مداخله مى‌کند یا شهردارى و حق هم این است که هر دو می‌توانند از نظر‌هاى مختلف در آنجا مداخله کنند براى خاطر این که تعیین نرخ یا به اصطلاح وفور و کمى اغذیه و امتعه شاید کارى است که صرفاً شهردارى باید بکند ولیکن رعایت جنبه صحى و رعایت این قبیل اغذیه به طور کلى باید تحت نظر بهدارى باشد زیرا بر فرض این که شهردارى بخواهد مداخله بکند نکته‌اى که هست این است که مملکت ما مى‌خواهد شروع به یک چنین قضیه‌اى بکند و تا حال سابقه‌اى نداشت آن وقت سعه این ماده هم زیاد است یعنى وقتى می‌گوییم کلیه غذاها و کلیه چیزهاى فروختنى و وقتى که اینها مورد استفاده عموم است اینها باید مورد وقت و رسیدگى قرار بگیرد اگر بنا بر این بشود رسیدگى آنها از طرف شخصى مثل جناب آقاى وزیر بهدارى یا یک دسته مردمى‌ که هم داراى علاقه و هم داراى ایمانند بشود البته خوب است ولى براى خود تهران اما در ایالات و ولایاتى که دور هستند وضعیت رسیدگى به این قبیل امور چگونه مى‌شود و چگونه این امور انجام مى‌شود چه اشخاصى را می‌فرستند که بروند و دکان‌ها را رسیدگى بکنند یک باب جدیدى از براى سوء‌نظرها باز مى‌شود آن وقت از طرف دیگر این قبیل دکاکین که این قبیل امتعه را می‌فروشند یک ترس و بیمى دارند که اگر یک وقت با فروش این اغذیه خطرى براى کسى پیش آمد این ترس و بیم دارد که از او کسى بازخواست می‌کند و یک ضررى متوجه او می‌شود اما مى‌ترسم که در آینده با تصویب این ماده چنین بشود که چنین افرادى پیدا بشوند بروند نظارت بکنند و با تأمین نظر خود ناظرها آن وقت یک پروانه صحى به دست دکاندارها هم داده بشود آن وقت در زمان آینده اگر خوردن یک غذایی و با به کار بردن یک چیزى مشکلى پیش بیاید و زحمتى درست بکند آن وقت این پروانه‌هایی که به دست اینها داده مى‌شود زحمتى براى مصرف کننده تولید بکند از این جهت بنده تصور مى‌کنم که یک دفعه در ظرف یک روز یک موقع امکان‌پذیر باشد که تمام این قسمت‌هاى امتعه بلافاصله بیایند نظر بدهند و تمام اینها را از نظر صحى پروانه بدهید و اجازه ورود بدهید بنابراین برنامه این موضوع باید با یک دقتى تصویب بشود و باید این را با دقت بیش‌ترى تنظیم بکنید تا توجه بیش‌ترى از طرف فروشندگان بشود نه این که یک وضعیت بدترى براى آینده مردم باشد این بود که بنده تصور می‌کنم اگر اجازه می‌دادند این ماده به طور کلى با وجود کمال خوبى که دارد حذف بشود زیرا ضررش به نظر بنده بیش‌تر خواهد بود.

نائب رئیس - آقاى صفوى موافقید آقا ؟

صفوى - بله آقا موافقم

نائب رئیس - بفرمایید

صفوى - عرض کنم در این ماده 6 چنانچه ملاحظه می‌فرمایید ادارات بهدارى شهرستان‌ها یک وظایفى را به عهده دارند و یک وظایفى هم شهردارى البته اگر همان طورى که جناب آقاى اردلان در نظر داشتند این قسمت را جزو وظایف انجمن شهر می‌گذاشتند و رسیدگى به این موضوع‌ها را که حقاً جزو وظایف انجمن‌هاى شهر هست به شهردارى واگذار می‌کردند مجلس شورا هم بالطبع بیشتر می‌توانست به کارهاى مهمترى رسیدگى کند ولى حالا که در اینجا گذاشته‌اند اینجا در ماده 6 نوشته است کارخانه‌هایی که مواد خوراکى و آشامیدنى می‌سازند آن وقت این مواردى که در بین‌الهلالین نوشته مثل این است که منحصر به این سه کارخانه است که نوشته (از قبیل کنسرو‌سازى و لیموناد‌سازى) (وزیر بهدارى - آنجا از قبیل نوشته شده) (فرامرزى - و غیره دارد) در ماده هفت هم همین طور است در ماده 7 نوشته شده است که وزارت بهدارى مکلف است که مراکزى را که مواد غذایی و آشامیدنى می‌سازند ولى بین‌الهلالین دیگر ندارد در صورتى که این عطف به همان ماده 6 می‌شود در صورتى که کارخانه‌هاى مربا‌سازى و کمپوت‌سازى و کارخانه‌هایی هم هستند که خیارشور می‌سازند و اغلب به واسطه این که در حلبى‌هاى زنگ‌زده و غیر صحى می‌گذارند

+++

(دکتر راجى - در حلبى‌هاى سربى) بله بله منظورم این است که اینجا ذکر نشده همان طورى که کارخانه‌هایی هست که براى کمپوت‌سازى غیر از کارخانه کمپوت‌سازى که در خراسان است در بعضى نقاط دیگر کارخانه‌جات کمپوت‌سازى هست و اینها را باید هم تحت نظر وزارت بهدارى قرار داد آن وقت رفع اشکال این ماده خواهد شد ولى اگر منحصر باشد به همین چند کارخانه‌اى که اینجا نوشته‌اند مثل این است که کارخانه‌هاى کمپوت‌سازى و مربا‌سازى مستثنا باشند یا موافقت بفرمایید که این آنتر پرانتز برداشته شود و همان مواد غذایی و آشامیدنى و کافى است و یا اگر می‌خواهید در پرانتز بگذارید این دو قسمت را هم بگذارید.

نائب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که قرائت می‌شود

(پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم- حاذقى

حاذقى - مخالفى اگر نیست عرضى ندارم

نائب رئیس- آقاى فرامرزى اگر مخالفید بفرمایید

فرامرزى - مخالفت بنده براى این است که عده براى رأى کافى نمی‌شود

وزیر بهدارى - آقاى رئیس اجازه بفرمایید که بنده توضیحى عرض کنم

نائب رئیس - بفرمایید.

وزیر بهدارى - این که بنده اصرار داشتم که موافقت بفرمایند صحبت قبل از دستور نشود (بنده که نمی‌توانستم فضولى کنم و بگویم براى بعد از دستور بماند) براى این بود که الآن ملاحظه می‌فرمایید 62 نفر حاضر هستند در صورتى که در آن موقع 83 نفر بودند و بنده هم که دو ساعت است در حضورتان هستم و البته وظیفه‌ام هست که باشم ولى در این جلسه ملاحظه می‌فرمایید حتى یک ماده هم نگذشته است (یکى از نمایندگان - یک ماده تصویب شد) خیر آقا آن ماده مال جلسه قبل بود در این جلسه فقط رأى به آن ماده گرفته شد این بود که بنده خواستم این مطلب را عرض کنم و مقصودى نداشتم اما توضیحى را که می‌خواستم خدمت آقاى صفوى عرض کرده باشم این است که ما نوشتیم (از قبیل) چون وقتى گفتیم مواد خوراکى و آشامیدنى این خیلى هو و هى ممکن است درش مستتر باشد (صفوى - از قبیل ندارد) چرا نوشته شده کارخانه‌هایی که مواد خوراکى و آشامیدنى می‌سازند از قبیل کنسرو‌سازى کره‌سازى و لیموناد‌سازى وقتى شما گفتید از قبیل مربا‌سازى شما و کمپوت‌سازیتان و چیزهایی که به نظر آقایان ممکن است برسد آن را هم شامل می‌شود (صفوى - پس آن قسمت بین پرانتز را بردارید) اگر در پرانتز نمی‌گذاشتیم به چیزهاى دیگر تعبیر می‌شد خواستیم نوع آن معلوم شود بنابراین پرانتز لازم است ولى اصرارى نداریم که نوشته نشود (مربا‌سازى و کمپوت‌سازى هم اضافه شود) ولى این دو چیز اگر گذاشته شود ممکن است آن وقت چیزهاى دیگرى هم باشد ولى از قبیل که گذاشته شده به عقیده بنده بهتر است.‏

چند نفر از نمایندگان - بنویسید و غیره

فرامرزى - اگر نوشتید ممکن است یکى فراموش شود ولى همان کلمه از قبیل بهتر است و کافى است

نائب رئیس - باید رأى گرفته شود ولى عده براى رأى کافى نیست

حاذفى - جناب آقاى رئیس بنده در اطراف پیشنهاد کفایت مذاکراتى که دادم می‌خواهم صحبت کنم

نائب رئیس – بفرمایید.

حاذقى - آقایان نمایندگان محترم: می‌خواستم عرض کنم که حیثیت دسته‌جمعى آقایان نمایندگان محترم در معرض خطر است (عده‌اى از نمایندگان - هیچ همچو چیزى نیست) چون مطابق نظامنامه باید ما سه ساعت جلسه داشته باشیم یعنى حداقل وقت جلسه سه ساعت است ولى اگر ضرورت داشته باشد ممکن است جلسه 4 یا 5 ساعت ادامه پیدا کند آقایانى که در جلسه حضور دارند هیچ تقصیرى ندارند (کشاورز ‌صدر - چرا جلسه را ساعت یازده تشکیل دادند؟ بفرمایید ببینیم) اجازه بفرمایید الان 79 نفر از نمایندگان اینجا حاضر هستند براى انجام وظیفه‌شان و براى این که کار قانونگذارى را انجام دهند نطق قبل از دستور مقدمه است نه ذى‌المقدمه و نتیجه ما ساعت 11 جلسه را تشکیل داده‌ایم و باید تا ساعت 2 بعد از ظهر کار کنیم بنابراین من خواستم این را عرض کنم و از مقام ریاست هم خواهش کنم این آقایانى که اینجا بودند و بدون توجه به تابلو از مجلس شوراى ملى بیرون رفتند اسم آنها را اعلام بکنند (عده‌اى از نمایندگان - صحیح است) براى این که ما که گناهى نداریم ما اینجا می‌نشینیم تا کارى انجام بگیرد و الّا اگر پا شویم و برویم که کارى انجام نمى‌شود و نطق قبل از دستور هم که دردى دوا نمی‌کند.

مکى- آقاى حاذقى آن 91 نفرى که رأى دادند صدا کنید بیایند رأیى که فشار مى‌آورند و با زور می‌گیرند نتیجه‌اش این است‏.

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

نائب رئیس - فعلاً چون عده کافى نیست جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آیند روز یکشنبه 22 بهمن ساعت نه و نیم دستور جلسه لایحه بهداشت شهرى‏

( جلسه چهل دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- جواد گنجه‏

+++

 

 

یادداشت ها
Parameter:294633!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)