کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 113 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 5 اردیبهشت ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب‌ صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: بزرگ ابراهیمی- پیراسته- مشایخی

3- معرفی- آقای مهندس خسرو هدایت به معاونت وزارت راه به وسیله آقای وزیر راه

4- قرائت گزارش انتخاب هیئت رئیسه کمیسیون‌ها

5- اخذ رأی تصویب مطرح شدن گزارش تبدیل کارمندان پیمانی و غیره به رسمی

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای کریمی

7- طرح و تصویب یک فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون استخدام راجع به تبدیل کارمندان پیمانی و غیره به رسمی

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 113

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 5 اردیبهشت ماه 1334

فهرست مطالب:

1- تصویب‌ صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: بزرگ ابراهیمی- پیراسته- مشایخی

3- معرفی- آقای مهندس خسرو هدایت به معاونت وزارت راه به وسیله آقای وزیر راه

4- قرائت گزارش انتخاب هیئت رئیسه کمیسیون‌ها

5- اخذ رأی تصویب مطرح شدن گزارش تبدیل کارمندان پیمانی و غیره به رسمی

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای کریمی

7- طرح و تصویب یک فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون استخدام راجع به تبدیل کارمندان پیمانی و غیره به رسمی

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

(مجلس دو ساعت و ده دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید)

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- اسامی ‌غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: نقابت. دکتر شاهکار. جلیلوند. خاکباز. ارباب. عبدالحمید بختیار. پیراسته. مهندس جفرودى. صادق بوشهرى. قوامى. دهقان. دکتر بینا

غائبین بی‌اجازه- آقایان: خزیمه. علم. مکرم. شادلو. سعیدى. میراشرافى. امیر احتشامى. پناهى. کدیور. دکتر افشار.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: احمد صفایی. تفضلى. دکتر عمید. کریمى. بزرگ‌ابراهیمى. لارى. صدرزاده. قنات آبادى. افشارصادقى. رضا افشار. سنندجى. دولتشاهی. شوشترى. محمود افشار. اریه. حمیدیه. مهندس ظفر. فرود.

رئیس- آقاى دولتشاهی‏

دولتشاهی- بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه پیش تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان: بزرگ‌ابراهیمى- پیراسته- مشایخى‏

رئیس- نطق قبل از دستور شروع می‌شود آقاى بزرگ‌ابراهیمی‌ بفرمایید

بزرگ‌ابراهیمى- بنده تصمیم داشتم در موقع طرح برنامه دولت عرایضى بکنم بعد فکر کردم که عرایض من به شکل مخالف یا اقلاً مخالف مشروط که اصلاً موضوع ندارد مطرح بشود به این جهت صبر کردم الحمدالله حالا که دولت رأى اعتماد گرفته است پاره عرایضى بکنم و منظور از این تذکرات هم این است که انشاءالله تعالى دولت نسبت به عرایض من که مورد موافقت همکاران محترم هم واقع می‌شود توجه خاصى مبذول کنند، موضوع تصفیه به قدرى اگزارژه شد، در افکار مردم که خیال می‌کنند دولت مجبور است 95 درصد از مستخدمین خودش را بیرون بریزد از هر کسى فورى می‌گوید کو آنها خیال می‌کنند که مستخدمین دولت نخودچى کشمش یا آب‌نبات هستند که از جیب‌شان درآورند و دور بریزند دور، هى آب و تاب بهش می‌دهند بخصوص که این مطلب غلط است استادان محترم بنده هم در چند روز قبل تذکر دادند، مستخدمین دولت چند جورند یک عده مردمی ‌هستند خودکار، بدون مراجعه به کسى، غیر تشبث صبح که از خواب پا می‌شوند جز اجراى امر اداره مربوطه کارى ندارند و عصر هم با کمال سادگى می‌روند با نان و پنیر خودشان می‌سازند ولى یک عده از کارمندان دولت هستند که ماشاءالله با هر طبیعتى می‌سازند، دکتر مصدق آمده است اول طرفدار مصدقند سپهبد زاهدى می‌آید خدمت گذارند و فداکار یکى دیگر می‌آید اصلاً از اول به این خانواده ارادت داشته‌اند روى همین حقه بازى‌ها داخل درکار می‌شوند کار عمده‌ای می‌گیرند می‌چاپند بالاهم می‌کشند (پیراسته- وزیر هم می‌شوند) بعد هم وقتى که دولت دیگرى آمد مثل روباه سیاه عرق کرده بند و بست می‌کنند مثل همه بندگان عالم باز کار می‌گیرد، خودم در دوران زندگانى سى و پنج سال‌هام (خنده نمایندگان) ببخشید 35 سال زندگانى ادارى را گفتم سنم از جناب آقاى شوشترى چند سالى کمتر است ایشان 75 سال دارند بنده 56 سال چیز مهمی ‌نیست تفاوت 25 و 26 سال است عیب ندارد عرض کنم در این بیست و پنج شش سال که چشم و گوشم باز است از این جانورها خیلى دیده‌ام (عبدالصاحب صفایی- سن شما خیلى بیشتر است) با آقاى عبدالصاحب ما هم هم سنیم جمشیدى مرحوم دایی تو و من دو بوده است، جان من هم هو مکن یک کسى در آذربایجان داراى مقام مدیر کلى است در صورتى که وقتى پرونده استخدامی ‌او را نگاه کنیم می‌بینیم که ابتداى استخدام ایشان درشکه‌چى‌گرى است و با این سمت استخدام شده است و این آدم براى رفراندم مأمور آذربایجان شده و خدا نخواست تلف بشود چون بنده شخصاً نخواستم کسى از دماغش خون بیاید یک شبى با استاندار وقت نشسته بودم و صحبت می‌کردم صحبت این بود آن کسانى سعادتمند هستند که 300 فرسخ با خانواده‌شان فاصله دارند این موضوع مورد تصدیق واقع شده بود یارو دید که نزد استاندار دورى از خانواده و عیال قیمت دارد پس فردا آمد و با یک تعظیم وارد اتاق شد با یک کراوات سیاه و حالت غمناکى گفتند این چیست آقا؟ گفت بنده عزادار هستم براى این‌که خانم وارد شده است به بینید این کارها را می‌کنند، براى جلب نطر یک استاندار چه حقه‌ای می‌زنند از قبیل

+++

این آدم در مملکت ما زیاد است، در ادارات ما این‌جور اشخاص خیلى زیادند آنها با هر طبیعتى موافقند اگر در وزارت دارایی هستند خانه خانم فخرالدوله و قوام‌السلطنه می‌روند هر جا شما می‌بینید اینها محبوب‌القلوب هستند اگر در وزارت کشور است از ایام قدیم با مرحوم امیر سابقه داشته است هر جا هستند بندگان آن دستگاه و آن وزارتخانه هستند و در هر جایی باشند سهم خود را دارند اگر دولت بخواهد با این حقه‌بازى‌ها موافقت کند و این آقایان را سر کار نگهدارد باز همان آش است و همان کاسه، یک عده‌ای هستند به این کارها کار ندارند گوش‌شان به پرویز و حسن وحسین و به این کارها بدهکار نیست صبح که از خواب پا می‌شوند پشت میز خودشان نشسته‌اند با این‌که تجاربى دارند اما مراقب هستند ببینند وزیر و مدیرکل از چه چیز خوش‌شان می‌آید یا این‌که خانم مدیر‌کل به چه چیز علاقه دارد مثلاً به پودر کتى یا عطر کتى یا مثلاً می‌رود از پاریس یا از بغداد از هر کجا که شد می‌خرد ودر ازای این خدمت به خانم مدیر‌کل بعد سوگلى می‌شود. پس دولت‌ها مخصوصاً دولت امروز که می‌خواهد مبارزه با فساد بکند و تصفیه نماید باید به این جریان متوجه باشد می‌دانید آقایان یک روزى سپهبد زاهدى مورد احترام بنده و همه آقایان بود (یک نفر از نمایندگان- حالا هم هست) من به آن شخص ارادت دارم در تمام مدت نخست‌وزیریش به دفترش نرفته و ملاقات نکردم. ولى کارهاى مفیدى کرد، رفت گمرک خرمشهر را به هم زد گفت بروند پى کارشان توى اینها کى بود؟ بجلال ذوالجلالى ذات خدا قسم، بشهادت تمام وکلاى آذربایجان به شهادت تمام وکلاى تهران که تجار تهران هستند این شخص على جهانگیر بود که این شخص امام جعفر‌صادق است (دکتر جزایرى- این فرمایش را نفرمایید چرا مقایسه و تشبیه بی‌مورد می‌کنید) (پیراسته- آدم با تقوایی ممکن است باشد امام جعفر‌صادق که نیست) دلایل زیادى دارم (دکتر جزایرى- خیلى خوب ولى امام جعفر‌صادق که نیست) به من حمله نکنید بگذارید عرض کنم بعد ثابت می‌کنم حالا وقت ندارم (دکتر جزایرى- شما می‌فرمایید جهانگیر امام جعفر‌صادق است) (سید احمد صفایی- پیرو امام جعفر‌صادق است) عرض کردم که خداى نخواسته، تشبیه کردم گفتم مثل امام جعفر‌صادق علیه‌السلام است در تشبیه هم اشکال و مناقشه‌ای نیست من هم مسلمانم و هم شیعه هستم و متعصب این چه حرفى است‏

رئیس- خوب حالا صحبت خودتان را بکنید وارد این بحث نشوید

بزرگ‌ابراهیمى- عرض کردم خداى نخواسته بلاتشبیه معذرت می‌خواهم این عرض را کردم (شوشترى- بفرمایید پیرو امام جعقر‌صادق است) مردى است پاک این مرد گفتند دنیا را به هم زده حتى مأمورینى مثل ظلى و امثال آن پرونده‌ها را رسیدگى کردند. و دیدند که این شخص همه را پیش‌بینی کرده است گفتند معاون باش ولى وقتى که پرونده‌ها را نزد آقاى سپهبد زاهدى بردند گفتند نه معاون نباشد چون من گفتم که همه را بیرون بریزند معاون هم نباشد حالا هم عرض می‌کنم در تصفیه باید یک کار کرد اشخاص شارلاتان و حقه‌باز را کنار گذارد و گول هم نخورد و ملت هم باید بداند و منتظر نباشد که هر چه مستخدم هست یک مرتبه می‌ریزند بیرون چون گفته‌اند که تصفیه می‌شود و خاطر آقایان آسوده باشد آقایان عرض بنده از تصفیه این بود:

یکى از اشخاصی که در مجلس سنا مورد حمله یکى از آقایان سناتورها واقع شد سرلشگر گلپیرا است این مرد یکى از افسران خیلى خوب ماست، یک مرد فداکارى است (مشایخى- بسیار مرد شریفى است) یک مرد ادارى است 4 نفر 5 نفر با او خوب نیستند و آقایانی که در مجلس سنا هستند من هم به همان آقا خیلى احترام و تعظیم می‌کنم اما نباید اشخاص و مستخدمین و مردان کار را بی‌خود ملوث کرد که دیگر کسى حاضر نشود بیاید کار کند و قبول مسئولیت نماید این یک موضوع، موضوع دیگرى که خواستم عرض کنم خیال می‌کنم اگر بتوانم دولت را متوجه بکنم خدمتى کرده‌ام این است که اگر کسى را در جاى خود و مقام خود نگهدارى کنند و کارى که مربوط به اشخاص است بتناسب آنها بهشان بدهند تقریباً تصفیه بهتر از همه راه دیگر انجام شده است ما یک عده قضات عالى‌مقام داریم که با نان خالى زندگى می‌کنند اعتنا به هیچ قدرتى هم ندارند قضات را هم روى وجدان می‌کنند خیلى هستند، عاصمی ‌محمود هدایت باقر رسا و از قبیل آنها و ماهى 1200 تومان حقوق می‌گیرند عموزاده خود بنده 4 سال است لیسانسه شده متخصص حقوق شده لیسانس گرفته در سازمان برنامه به نام مشاور حقوق استخدام شده و ماهى 2000 تومان می‌گیرد، بنده عرض می‌کنم اگر دولت تمام این آقایان متخصصین حقوق را که در توى ادارات دولتى و وزارتخانه‌ها هستند جمع‌آوری بکند ببرد توى عدلیه و بگوید آقایان اینجا باشید کار قضایی بکنید اگر این زیادى‌هاى وزارت دارایی را با همان حقوق بفرستند به وزارت راه و دادگسترى و فرهنگ بگویند که این آقا تقریر‌نویس بشوند ثبات بشوند ضباط بشوند حقوق‌شان را هم بگیرند این خودش یک تصفیه‌ای است قسم بخدا یک وزارتخانه‌ای از سیرى دارد می‌میرد و شکمش باد کرده است و یک‌عده‌ای از وزارتخانه‌ها دارند از گرسنگى جانشان درمی‌آید وزارت دادگسترى 650 تا عضو قاضى براى تشکیلات خودش کم دارد حوزه قضایی تهران با یک میلیون و پانصد هزار نفر جمعیت در حوزه قضایی شهرستان 40 تا مستنطق ببخشید بازپرس 40 تا بازپرس و 40 تا دادیار دارد آن وقت تبریز از 80 کیلومتر شعاع با دو میلیون و نیم جماعت که در تحت اداره یک دادستان زندگى می‌کنند 4 تا بازه پرس دارد و دو تا دادیار (مهندس اردبیلى- همه جا اینطور است) و همه چیز مال تهران است حالا با این دستگاه پارکه و با بی‌سوادى ژاندارم و پلیس مستنطق باید کار ژاندارم کار پلیس و کار کارآگاه، کار دکتر قانونى را در اقصى‌نقاط مملکت بکند و بعد هم بیاید بنشیند استنطاق بکند در دنیاى متمدن تمام این کارها به وسیله افسران پارکه حاضر می‌شود پرونده کامل جلوى مستنطق می‌رود دو کلمه چهار تا سطر می‌پرسد و می‌نویسد که به طرز قانونیش در آورد اما اینجا می‌بینم پرونده اعلام جرمی که بر علیه بنده بشود بعد بنده زاده فریدون را می‌گیرند می‌گویند تو هم ابراهیمی ‌هستى می‌گوید بابا این پرونده محمد‌على است که پدر من بوده می‌گویند نه تویی این موضوع این‌طورى نیست اگر این‌جورى این کار را بکنید به عقیده بنده تصفیه نمی‌شود اما یک قدمی‌آن طرف‌تر بگذاریم به بینیم تصفیه از کجا باید شروع بشود به عقیده بنده تصفیه را از سطح زندگى شروع کنیم مادام که سطح زندگى به این وضع است باید گدایی بکنیم یا دزدى کنیم یا بقاپیم اشخاصى که خیلى پفیوز هستند گدایی می‌کنند دسته‌ای که قلدر باشند راه‌زنى می‌کنند و بین این دو دزدى می‌کنند و اگر توانستیم زندگانى افراد را تأمین بکنیم که این آقایان حقوق‌شان کفاف خرجشان را بدهد این بهترین تصفیه است و آن وقت می‌توانیم بگوییم که فلان وزیر چرا فلان کار را کرده سطح زندگانى ما قربان روی‌هم‌رفته مصنوعى بالا آمده است یک قسمتى به واسطه عدم تولید یک قسمتى عدم قدرت دولت، مصنوعى بالا آمده فکر کنید بلژیک یک دستگاه ساختمان قند دارد در کنگوى بلژ در کنار آن رودخانه دستگاه چغندر کارى دارد شیره‌گیرى دارد آن شیره را می‌آورند توى کشتی‌هاى بزرگ و در بندر بلژ سفید می‌کنند و می‌آورند در بندر خرمشهر و شکرها را می‌فروشند کیلویی شش ریال و ده‌شاهى با پوند 24 تومان چغندر را در دولاب تهران می‌کارند می‌آورند در میدان سبزى‌فروش‌ها می‌دهند یک من دو ریال و ده‌شاهى سه ریال و همان را می‌آورند در خیابان اسلامبول می‌فروشند کیلویی یک تومان، کسى هم نیست که بپرسد آقا چرا سه قران شده است یک تومان و پانزده‏ قران این را با چه ترانسپورت آورده‌اند یا با بالون اتمی ‌یا طیاره هیدروژنى یا این‌که با ترن‌هاى طلایی آوردند توى این خیابان؟ اینها را باید شهرداری‌ها رویش حساب کنند یا بنده اگر یک قسمت از احتیاجات زندگانى را که ساختگى ترقى کرده به وسیله شهرداری‌ها به وسیله وزارت کشور پیش‌بینی کنیم و اجازه ندهیم که فلان چاقوکش در میدان امین‌السلطان 5/2  ریال را کارى کند که وقتى پیش پسر حاجى ‌هادى توى خیابان اسلامبول رسید مجبور نشویم یک تومان بخریم اگر این کارها را جلوگیرى کردیم آن وقت سطح زندگى می‌آید پایین اما تصفیه دوم اینجا برفقا عرض می‌کنم آقایان یک تمولى در سایه توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به نام عایدات نفت بعد از این کشمکش‌ها و فداکارى‌هاى زیادى براى ما شد ما اگر بخواهیم احساسات‌مان را روى موضع بگذاریم بنده و جناب آقاى اسکندرى بگوییم تبریز حتماً محتاج برق است و عمیدى نورى هم فکر بابل باشد و آمل دیگر قدرت تولید را باید گفت خداحافظ شما بیایید کمک کنید و دولت را وادار کنید که اصولاً تمام این پول را مصرف تولیدات بکند بستن سد، در آوردن معادن صرف کارهاى بزرگى بکند که از عایدات آنها بتوانیم متمول شویم، پول پیدا کنیم نان پیداکنیم بنده اگر برق نداشته باشم نمی‌میرم اما اگر گندم نداشته باشم از گرسنگى خواهم مرد (مهندس اردبیلى- اسغار زیادى هم می‌دهیم از خارج می‌آوریم) اسغار زیادى هم که یک روزى داشنتیم توى آن توپ بستند من نمی‌توانم بگویم‏

رئیس- آقاى بزرگ ابراهیمی ‌وقت شما تمام شد

بزرگ ابراهیمى- بنده ده دقیقه از وقت آقاى ایلخانى‌زاده استفاده می‌کنم.

رئیس- آقاى ایلخانى‌زاده شما 10 دقیقه از وقت خودتان را به آقاى ابراهیمی‌ می‌دهید؟

ایلخانى‌زاده- بنده ده دقیقه از وقت خودم را به آقاى بزرگ ابراهیمی‌ می‌دهم‏

رئیس- بسیار خوب شما از 5 دقیقه بقیه وقت خودتان استفاده می‌کنید؟ (ایلخانى‌زاده- بلى) بفرمایید.

بزرگ ابراهیمى- بنده در چند روز قبل در عراق بودم مملکت عراق در همسایگى به عقیده بنده در آتیه نزدیکى یعنى در 5، 6 سال دیگر رومانى خاور نزدیک خواهد شد به تصدیق تمام رفقایی که آن‌جا بودند بابندها و سدهایی که روى زاب علیا و زاب سفلى و دجله و فرات و غیره بسته‌اند اینها میلیون‌ها ثروت پیدا می‌کنند پیش‌بینی می‌شود که در عراق بعد از 4 سال 500 میلیون دلار غلات تولید خواهد شد آن وقت ما براى نان خودمان معطل می‌مانیم هى فکر چراغ برق هستیم اصلاً بچه‌هاى دهات ما بیچاره‌ها هنوز چراغ برق ندیده‌اند ما فقط فکر یک چهار تا شهرى و 8 تا دعا‌گو هستیم به عقیده بنده کافی است که دهاتى‌ها گرسنه نمانند باید دولت را وادار کنید از این عایداتى که زحمت کشیده است تحصیل کرده از این پول‌هایی که از خارج به ما می‌دهند صرف تولیدات

+++

بکنیم بپردازیم به استخراج معادن اگر بتوانیم چهار تا سد عالى ببندیم 6 تا کانال ایجاد کنیم این زمین‌هاى لم‌یزرعى که در این مملکت داریم آباد نماییم ما به هیچ چیز محتاج نیستیم حتى می‌توانیم سالیانه نصف مخارج داخلى مملکت‌مان را هم از فروش غلات و میوه استفاده کنیم همه‌مان چسبیده‌ایم براى تبریز بنده کارخانه برق می‌خواهم آقاى بیات ما کو براى ما کو می‌خواهد آقاى نورالدین امامی ‌براى خوى و خداحافظ تهران هم قربانش بروم هر چه بهش بدهیم چاه ویل است در خودش فرو می‌برد آن وقت ما باید برویم و سرمان بى‌کلاه از این طرف و آن طرف قرض کنیم و گندم بخریم این هم یک عرضم یکى هم باز از آن حرف‌هایی است که آقاى خرازى بدش می‌آید موضوع مالیات تجار است (خرازى- بنده چرا خوشم نیاید) از خودم شاید بدتان بیاید (خرازى- از خود سرکار هم خوشم می‌آید) بنده یک دفعه دیگر هم تذکر دادم بعد از خاتمه اشغال متفقین لاتعدو لاتحصى ارز داشتیم دلار و پوند به قدرى زیاد داشتیم که رئیس بانک ملى از ناشی‌گریش متوحش شد که اگر ما اینها را خرج نکنیم اسکناس برنمی‌گردد و روى همین خیال تمام دلارها را به حساب‌هاى جارى فروخت و اسکناس هم برنگشت و اسکناس دست مولد اولیه مانده بود آن کسى که بره را 14 ریال فروخته بود اسکناس را زیر سرش گذاشته بود و رویش خوابیده بود تمام بانک دلارها را به صاحبان حساب جارى شیفرهاى شش رقمی‌ و هفت رقمی ‌فروخت و تمام ارز از ایران خارج شد هیچ‌کس نپرسید از آقایی که تو پارسال 750 هزار تومان اصل تمولت بود چطور شد حالا 4 میلیون دلار خریده‌ای این 4 میلیون دلار را لااقل می‌بایستى مالیاتش را بدهى، استفاده کرده بودى توى این مملکت تا این وضع را بازار دارد تا بازارى قدرت دارد که دو تا دفتر داشته باشد، یک دفتر براى خودش یکى هم براى مأمور مالیات تا شرکت‌ها دو تا دفتر دارند یکى براى هئیت مدیره و ساخت و پاخت و یکى هم براى سهام 5 تومانى و 15 تومانى، قسم به خداى متعال تا آخر عمر زندگانى مابه همین شکل باقى هست براى مأمورین مالیه ما باید اصولاً یک قانونى درست کنیم که مأمور مالیه حق توافق و قدرت توافق نداشته باشد (کریمى- باید آدمش را پیدا کنیم قانون هست) حتى این قدر مملکت ماقحط‌الرجال آب لیمو که نیست به قول مرحوم حاجى ابراهیم آقا بنده معتقدم دولت در این قدم اول در تصفیه براى تولید و بعد هم براى بالا بردن سطح زندگى و بعد هم براى پایین آوردن هزینه زندگى و اخذ مالیات فکر کند اگر این کارها را کردیم به یک جایی می‌رسیم اما اگر نکنیم با هو و جنجال که همه را بریزیم دور، همه را بدار بزنیم، همه را به محکمه بدهیم کارى از پیش نمی‌رود قسم به خدا فلج می‌شوید و اگر کارى از پیش نبرید بدبختى بار خواهید آورد یکى از رفقاى بنده نوشته است که راجع به راه آذربایجان حرف بزن بنده عرض می‌کنم که این آذربایجان بیچاره بنده خدا نفرین کرده است، راه‌آهن می‌خواهند بکشند با حسن‌نیت تیمسار وزیر راه هم که اینجا هستند و اینجا نشسته‌اند هنوز درست نشده یک مرتبه یک سیل می‌آید واریز می‌کند و ماه معطلمان می‌کند اما اگر درست کنید بنده تشکر می‌کنم اگر سد‌سازى و راه‌سازی دارد اقدام کنید و راه‌آهن را بکشند تا یک مقدار از بیچاره‌گى مردم آذربایجان کاسته شود این قسمت را بنده به رفقاى خودم عرض کرده‌ام و چون حسب‌الامر فرمودند که در این خصوص عرض کنم عرض کردم‏. (مهندس اردبیلى- راه‌هاى شوسه) (لارى- تنها حرف حسابیت هم همین بود) همه درست بود موضوع مالیات تجار غلط بود. امیدوارم این شش هزار کیلومتر راه‌سازی شوسه انشاءالله شامل ما هم خواهد شد و در موضوع مالیات من می‌دانم که مورد اعتراض آقایان واقع می‌شوم ولى فضول هستم باید بگویم‏

رئیس- آقاى ایلخانى‌زاده بفرمایید

ایلخانى زاده- بنده پنج دقیقه بقیه وقتم را به آقاى مشایخى دادم.

رئیس- به دو نفر نمی‌شود داد (ایلخانى‌زاده- پس بنده از 5 دقیقه بقیه صرف‌نظر کردم)

مشایخى- به بنده داده‌اند

رئیس- به دو نفر نمی‌شود یا تمام وقتشان را بیک نفر می‌دادند یا خودشان استفاده می‌کردند آقاى پیراسته بفرمایید.

پیراسته- در مدتى که بنده در مسافرت بودم یک عده‌ای که مثل کبک سرشان را زیر برف کرده‌اند و خیال می‌کنند که مردم از اعمال و رفتار آنها خبر ندارند نسبت به بنده یک مطالبى این طرف وآن طرف گفته‌اند گرچه بنده هیچ‌وقت عادت ندارم راجع به خودم صحبت کنم و هیچ‌وقت در تمام زندگى راجع به این قبیل اطلاعات اشخاص حرف نزدم براى این‌که معتقد هستم که مردم خودشان گوش دارند فهم دارند خودشان قضاوت می‌کنند ولى بر اثر تذکر چند نفر از دوستان ناچارم مطالبى را عرض کنم متأسفانه بنده تمام داراییم اعم از منقول و غیرمنقول را حاضرم به کسى بدهم در پشت این تریبون عرض می‌کنم در مقام رسمی‌واگذار می‌کنم به هر کسى که تمام قروض بنده را بدهد و یک عمارت سه اطاقه هم در یکى از ناحیه‌هاى تهران (حشمتى- در کدام ناحیه؟) در هر ناحیه که آقا بفرمایند اما مسئله‌ای که گفته شده است، گفته‌اند که بنده یک قسمتى از این اراضى وسیع در راه کرج دارم این مطالب را در یکى دو روزنامه هم که از این قماش است منتشر کرده‌اند منعکس کرده‌اند که بنده ارادتمند یک مقدارى اراضى وسیع در راه کرج دارم بنده حاضرم تمام اراضى وسیع را اعم از این‌که مربوط به خودم باشد یا باقرباى خودم باشد منتقل کنم تا شعاع هر چند کیلومترى که باشد به هر کسى که 500 تومان به یکى از مؤسسات خیریه بدهد عرض کنم فقر عیب نیست داشتن هم به نظر بنده عیب نیست ولى متأسفانه بنده ندارم بنده حرف‌هام وکالت دادگسترى است و متأسفانه چون اندوخته‌ای در این مدت جز دشمنى براى خودم نداشته‌ام مجبورم براى امر معاش خودم از ساعت استراحتم بکاهم و گاهى وکالت دادگسترى را قبول بکنم که بتوانم امرار معاش بنمایم ماجراى این اراضى که می‌گویند من دارم این است که یک شرکتى تشکیل شده است که یک مقدار اراضى را طبق سند مالکیت خریده چند نفر اعتراض داشته‌اند با بنده صحبت کرده‌اند که وکالت آنها را قبول بکنم بنده هم اول این وکالت را قبول کردم بعد دیدم که وقت می‌خواهد و من هم وقت این کار را ندارم قبول نکردم و حق‌الوکاله هم نگرفتم ماجراى اراضى بنده این بود توى این مملکت به تمام دشمنانم اعم از دشمنان باشرفم و دشمنانى که کمتر بویی از شرف می‌برند عرض می‌کنم که پرونده تجسس کنند در مملکت سند هست ثبت اسناد هست اگر مستقیم یا غیرمستقیم بنده یک متر اراضى در تهران داشتم بروند تعقیب کنند همه‌اش مال این آقایان آقا بنده بعد از این با مدرک و سند نه مثل عده بیوه‌زن مثل پیرزن‌ها پشت سر اشخاص بد نمی‌گویم با سند مدرک پشت این تریبون اسرار را فاش می‌کنم (نمایندگان- احسنت حالا بفرمایید) (یک نفر از نمایندگان- به شرطى که پشیمان نشوید) تا سیه روى شود هر که در اوغش باشد عرض کنم همین حالا شروع می‌کنم مطلب دیگر این است بنده وقتى که دولت جدید تشکیل شد و معرفى شد به مجلس اینجا نبودم و تازه آمده‌ام و نظریاتم را نسبت بشخص آقاى علاء و کابینه ایشان چون فعلاً آقاى علاء در مسافرت هستند عرض نمی‌کنم و بیان خودم را نسبت به کابینه ایشان موکول می‌کنم به مراجعت خود ایشان که در حضور خودشان باشد اما مطلبى که باید اینجا عرض کنم این است که بنده در این چند روزى که از مسافرت آمده‌ام می‌بینم آقایان وزرا‌ تمام اعمالشان را نسبت می‌دهند به شخص اعلیحضرت همایونى و حتى در خارج تظاهر می‌کنند که تمام اعمالشان از خوب یا بد منتسب است به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به عقیده بنده این عمل خدمت به شاه مملکت نیست وزیر مسئول مملکت است اگر کار خوب بکند یا بد. اگر بخواهد هر عملى بکند منتسب به اعلیحضرت بکند مسلماً به اعلیحضرت خدمت نکرده، در تمام این مدت 12 سال 13 سال همه دیدیم اعلیحضرت همایونى از کار خوب هر دولت حمایت کرده‌اند و تشویق کرداند مربوط به این دولت و دولت دیگر نیست آقایان وزرا‌ باید بدانند که مسئول اعمال خودشان هستند اگر کار بد بکنند مورد بازخواست هستند و اگر کار خوب می‌کنند مربوط به خودشان است این‌که بیایند سدى براى خودشان پیدا کنند و تصور کنند که با این حرف‌ها می‌توانند تمام اعمالشان را منتسب به اعلیحضرت همایونى بکنند این خدمت نیست، صحیح نیست و خیانت می‌کنند به شخص اعلیحضرت همایونى نکته دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این است که این دولت در برنامه خودش نوشته است مبارزه با فساد و بنده ‌امیدوارم که صد در صد موفق بشود اما تعجب می‌کنم یک دولتى که برنامه‌اش را مبارزه با فسادگذاشته است به تنها مرجعى که براى مبارزه با فساد تشکیل شده یعنى دادگسترى ابداً توجهى نکرده و این هم فراموش شده است و افتاده است در یک راه دیگرى، آقایان در تمام ممالک دنیا مرجع صلاحیتدار براى جلوگیرى از فساد فقط دادگسترى است علت این‌که تمام اعمالی که دولت‌ها تا حالا کرده‌اند براى تصفیه صورت حقیقى به خودش نگرفته و همیشه هم نتیجه معکوس داشته. این است که اولاً غالباً این تصفیه عنوان تصفیه حساب‌هاى شخصى پیدا کرده است به علاوه باید از مرجع خودش یعنى از طریق عدلیه این کار بشود و در گذشته، در سال گذشته مجلسین، یعنى کمیسیون دادگسترى مجلسین نشسته و تصمیماتى گرفته براى اصلاح عدلیه چون عدلیه با فحش‌دادن به عدلیه درست نمی‌شود. اگر با فحش‌دادن عدلیه درست شد باید در این سیزده ساله بهشت برین بشود براى این‌که به اندازه کافى به آن فحش داده‌ا‌ند و عدلیه درست نشده است. بایستى قاضى عدلیه را مستقل کرد سیر کرد و در عین حال براى منحرف و متخلف مجازات قائل بشویم در دوره گذشته ما آمدیم موافقت کردیم که یک مبلغ ناچیزى براى قضات دادگسترى در نظر بگیریم و وزیر دارایی هم موافقت کرد یعنى دویست سیصد تومان اضافه براى قضات در نظر گرفتیم که حداقل معاش قضات تأمین شود اما به محض این‌که این حقوق اضافه شد یک مرتبه تمام زنگ‌ها به صدا در آمد یک مرتبه گفتند که آقا بودجه مملکت ورشکست می‌شود اله می‌شود و بله می‌شود آسمان به زمین می‌آید مملکت زیر و زبر می‌شود چرا؟ براى این‌که دو سه میلیون برا ى قضات آن در نظر بگیرند و به بودجه عدلیه اضافه بکنند در مملکتى که این قدر در آن حیف و میل می‌شود و یک عده‌ای معتقدند که هیئت حاکمه ایران و آنهایى که بارشان زیاد است نمی‌خواهند عدلیه درست باشد بنده اگر این را بخواهم قبول نکنم باید بگویم که واقعاً کج سلیقگى کردند چون عدلیه مرجع مظلوم است عدلیه را براى آن کسى درست کرده‌اند که ملکش را

+++

به زور از او گرفته‌اند که برود آنجا شکایت بکند و آن کسى که ملک مردم را به زور گرفته است که عدلیه لازم ندارد احتیاج به عدلیه ندارد اینجا شنیده می‌شود که آنهایی که همه جا دم دارند هر جا پا بگذارى روى دم آنهاست نمی‌خواهند که عدلیه درست بشود و منهم با این‌که آدم بد‌بینى نیستم دارم معتقد می‌شوم که راست است اینها به اصطلاح من، نمی‌خواهم این اصطلاحى را که خارجى‌ها درست کرده‌اند یعنى هزار فامیل را بگویم و می‌گویند که هزار فامیل می‌خواهند که عدلیه درست نشود (مصطفى ذوالفقارى- هزار فامیل یعنى چه؟) حالا عرض می‌کنم توضیح می‌دهم چرا به شما برخورد آقاى ذوالفقارى (ذوالفقارى- شما از یک طرف از عدلیه حمایت می‌کنید و می‌گویید عدلیه جلوى ظلم را می‌گیرد از یک طرف می‌گویید عدلیه حمایت از متجاوز می‌کند پس حرفتان دوتاست) آقایان عدلیه چون متأسفانه طرفین دعوى دو نفرند همیشه یک طرف ناراضى است اگر آقا هم یک کارى داشتید انشاءالله که کارتان درست می‌شود مطلب دیگرى که می‌خواستم به عرض آقایان برسانم این است که در مجلس سنا یک نفر از آقایان سناتورهاى محترم راجع به یکى از افسران شریف این مملکت مطالبى گفته است که به نظر بنده درست نیست بنده هیچ‌وقت اهل مداهنه نبوده‌ام و نیستم و اگر بودم باید مثل تمام کسانى که همیشه یعنى اکثریت زیادى که غالباً و در هر جا سرکار هستند و برایشان فرق نمی‌کند از پیشه‌ورى گرفته تا رزم‌آرا تا مصدق تا قوام‌السلطنه تا علاء برایشان فرق نمی‌کند بنده هم بایستى سرکار باشم ولى بنده این‌طور نبودم و این را از جهت مداهنه عرض نمی‌کنم ولى عرض می‌کنم که گلپیرا یکى از افسران شریف این مملکت است بنده تصدیق می‌کنم ژاندارمرى احتیاج به اصلاح دارد ولى خود گلپیرا یکى از عناصرى است که بدون تردید از شریف‌ترین افراد این مملکت است (صحیح است) و نباید بی‌جهت اشخاصى را آلوده کرد و آنها را بدنام کرد البته کسى با این حرف‌ها بدنام نمی‌شود اما نیاید مأیوسشان کرد بنده بقیه وقتم را به آقاى مشایخى دادم‏

رئیس- آقاى مشایخى‏

مشایخى- در دوره پانزدهم مجلس شوراى ملى که بنده افتخار نمایندگى داشتم یک تصمیم قانونى گرفته شد که علاوه بر اهمیت موضوع از لحاظ طریقیت هم قابل توجه و حایز اهمیت است و من متن این تصمیم قانونى را به عنوان تذکر عیناً می‌خوانم‏. مجلس شوراى ملى به پاس حق‌شناسى ملت ایران تصویب می‌کند عنوان رسمی ‌سر سلسله عظیم‌الشأن پهلوى اعلیحضرت رضاشاه کبیر خواهد بود. این تصمیم باید بر لوحه‌ای طلا حک و در آرامگاه شاهنشاه فقید نصب گردد. تصمیم فوق در جلسه سه شنبه سى و یکم خرداد ماه یک هزار و سیصد و بیست و هشت از طرف مجلس شوراى ملى اتخاذ شده است مجلس شوراى ملى با تصویب این تصمیم قانونى یک اصل مهم قانون اجتماعى را که در کشور ایران کمتر رعایت می‌شد به مرحله عمل گذاشت و نشان داد که جامعه ایرانى هم مثل تمام جوامع پیشرو و مترقى نام خدمتگذاران حقیقى خود را با حروف برجسته در تاریخ ثبت می‌کند و به این وسیله آنها را به طوری که لازم است به نسل‌هاى آینده می‌شناساند. اهمیت این تصمیم قانونى مجلس شوراى ملى از نظر طریقیت زیادتر از اهمیت آن از لحاظ موضوعیت است موضوع این تصمیم‏ قدر‌شناسى از اعلیحضرت فقید بزرگ‌ترین خدمتگذار کشور ایران است. قدرشناسى از خدمتگذاران کشور یک امر طبیعى است اعلیحضرت فقید خدمات زیادى به این آب و خاک کرده‌اند (صحیح است) ایشان مقام بزرگى نزد ملت ایران دارند (صحیح است) بنده قصد ندارم خدمات ایشان را اینجا یک یک توضیح بدهم (یکى از نمایندگان- همه می‌دانیم) توصیف مشهودات به منزله تکرار مکررات است شما در هر نقطه این کشور پهناور بروید لوحه کاملى از خدمات آن مرحوم در مقابل چشم خود می‌بینید شهرها، بیا به آنها، کوه‌ها، دشت‌ها، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، کارخانه‌ها، تونل‌ها، خیابآنها، کوچه‌ها طرز حرکات و رفتار مردم لباس مردم از اطفال دبستانى تا پیران سالخورده همه و همه خدمات آن مرحوم را خیلى رساتر و گویاتر از بنده و هر ناطق دیگر براى شما توضیح می‌دهند.

بنابر عرایضى که کردم این تصمیم قانونى از لحاظ موضوع که خدمات مرحوم اعلیحضرت رضاشاه کبیر است چندان مهم نیست بلکه استعداد خدمتگذارى به کشور دارند ارائه طریق می‌کند. قدر‌شناسى مهمترین وسیله تشویق خدمتگذاران هر جامعه است. دانشکده نظامی ‌هر کشور در هر سال صدها و هزارها افسر ورزیده و جنگجو و وطن‌پرست تربیت می‌کند ولى ممکن است سال‌ها بگذرد و بین افسران فارغ‌التحصیل وطن خواه آن دانشکده‌ها کسى پیدا نشود أه ازو جان عزیز خود عالماً و عامداً براى منفعت وطن و هموطنان خود چشم بپوشد اما نصب مجسمه یک سردار نامی‌ وطن پس از مرگ او هزارها افسر را حاضر می‌کند که به طوع و رغبت جان خود را فداى منافع وطن خود نماید. هنرمندان بزرگ کاشفین مخترعین علما‌ نویسندگان و کلیه اشخاص برجسته دنیاى متمدن تربیت شده تشویق و قدر‌شناسى عمومی‌هستند والا هیچ‌یک از وسایل دیگر قادر نیستند اشخاص را وادار نمایند که از مادیات و لذایذ زندگانى چشم پوشیده دنبال کسب مقامات معنوى بروند از این نظر است که بنده عقیده دارم اهمیت تصمیم قانونى مجلس شوراى ملى در دوره پانزدهم بیشتر از لحاظ طریقیت است در طول تاریخ پر‌افتخار ایران پادشاهانى بوده‌اند که خادم ملک و مملکت بوده با مهاجمین مبارزه کرده در عمران و آبادانى و امنیت و عدالت میهن کوشش نموده‌اند ولى اقدامات آنها محدود به زمان حیات خود بوده و پس ازو آنها وقتى سلطنت به فرزندانشان رسید جریان اصلاحات قطع گردیده است اما خوشبختانه اقدامات اصلاحى اعلیحضرت رضاشاه کبیر همچنان به وسیله فرزند برومندشان ادامه دارد اعلیحضرت محمد‌رضا شاه پهلوى نقشه اصلاحى پدر بزرگوار را پیوسته تعقیب می‌کنند و براى اجراى آن انواع زحمات را تحمل می‌فرمایند. در هفته قبل روزی که فراکسیون مساوات افتخار شرفیابى داشت به صراحت و قطعیت هر چه تمام‌تر فرمودند دیگر سیاست خارجى در امور داخلى ما دخالت نخواهد کرد این فرمایش ملوکانه انعکاس همان صدایی بود که در حدود بیست سال قبل وسیله اعلیحضرت رضاشاه کبیر طنین‌انداز شد و فرمودند کاپیتولاسیون باید الغاء گردد. سلب مداخله سیاست خارجى در کشور ایران در آن موقع شروع شد و امروز با مژده‌ای که اعلیحضرت محمد‌رضا شاه پهلوى می‌دهند ریشه‌کن می‌گردد در هر حال منظور بنده شرح دادن اقدامات اصلاحى که در زمان اعلیحضرت رضا شاه کبیر شروع شده و تا‌کنون تعقیب می‌گردد نیست منظور بنده اجراى کامل تصمیم قانونى است که مجلس دوره پانزدهم گرفته بنده می‌خواستم به مقام ریاست محترم و نمایندگان یادآورى کنم که قسمت اخیر این تصمیم یعنى حک بر لوحه طلا و نصب در آرامگاه شاهنشاه فقید هنوز عملى نشده لوحه‌ای که بر اساس این تصمیم قانونى باید در آرامگاه اعلیحضرت فقید نصب شود تا‌کنون تهیه نشده و از مقام محترم ریاست استدعا می‌کنم قدغن بفرمایند کار‌پردازى مجلس شوراى ملى این تصمیم قانونى مجلس شورای ملى را عملى نمایند لوحه طلا را تهیه بکنند که در آرامگاه نصب شود.

رئیس- در دوره 15 و همینطور دوره 16 مکاتباتى با بانک ملى شد براى گرفتن طلا براى همین منظور و اجراى قانونى که از تصویب مجلس گذشته بود، بعد دیگر در دوره پیش که بنده نبودم، این دوره هم چون چند هزار مثقال طلا که می‌خواهد به دست آوردنش از بازار آزاد مشکل است ما از بانک خواستیم. بانک گفت که از بازار آزاد بگیرید. حالا هم موضوع در هئیت رئیسه مطرح است و البته اقدام خواهد شد آقاى مرآت اسفندیارى‏

مرآت اسفندیارى- بنده سؤالى از وزارت فرهنگ کرده بودم راجع به اجراى قانون حقوق آموزگارها و چون این قانون اجرا شده این است که بنده خواستم عرض کنم که از سؤال خودم صرف‌نظر کردم.

رئیس- گفتم تمام آقایانى که به سؤالات خودشان باقى هستند به اداره قوانین بنویسند که براى جواب فوراً ابلاغ شود. آقاى وزیر راه.

3- معرفى آقاى مهندس خسرو هدایت به معاونت وزارت راه به وسیله آقاى وزیر راه وزیر راه (سرلشگر انصارى)- بنده اجازه می‌خواهم که جناب آقاى مهندس هدایت را که یکى از بهترین مهندسین وزارت راه هستند (صحیح است) به سمت معاونت پارلمانى وزارت راه حضور آقایان نمایندگان محترم معرفى کنم (مبارکست)

4- قرائت گزارش انتخاب هئیت رئیسه کمیسیون‌ها

رئیس- گزارش انتخاب هئیت رئیسه کمیسیون‌هایی که انتخاب شده بودند رسیده است که براى اطلاع مجلس قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملى محترماً به عرض می‌رساند همانطور که در مجلس روز دوشنبه چهارم اریبهشت آقایان نمایندگان محترم در مجلس حاضر شده و کمیسیون‌هاى ذیل موفق شدند هئیت رئیسه خود را از این قرار انتخاب نمایند ولى چند کمیسیون دیگر که فرصتى براى تشکیل آنها پیدا نشد موکول به بعد گردید.

کمیسیون بودجه: آقاى جعفر بهبهانى‏ رئیس. آقایان دولتشاهی- عاملى- نواب‏رئیس. آقاى حشمتى: مخبر. آقایان جلیلى. دکتر وکیل: منشى.

کمیسیون امورخارجه- آقاى سنندجى:

رئیس- آقایان باقر بوشهرى. زنگنه. نواب‏رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى: مخبر. آقایان محمود رضایی. ثقه‌الاسلامى. منشى.

کمیسیون دارایی- آقاى تجدد:

رئیس آقایان: خرازى. باقر بوشهرى. نواب رئیس- آقاى مشایخى: مخبر. آقایان معین‌زاده. محمودى: منشى‏

کمیسیون برنامه- آقاى دکتر جزایرى:

رئیس- آقایان عمیدى نورى. پورسرتیپ: نواب رئیس- آقاى تیمورتاش. مخبر. آقایان: محمود افشار. بختیار. منشى.

کمیسیون دادگسترى- آقاى عماد تربتى رئیس- آقایان: دکتر شاهکار.

+++

پیراسته: نواب

رئیس- آقاى عمیدى نورى: مخبر- آقایان: صدقى- یارافشار منشى‏

کمیسیون کشاورزى- آقاى مهندس اردبیلى رئیس- آقایان باقر بوشهرى- یدالله ابراهیمى، نواب رئیس- آقاى امیرتیمور کلالى: مخبر- آقایان مرتضى حکمت جلیلوند: منشى‏

کمیسیون اقتصاد و بازرگانى- آقاى اخوان. رئیس- آقایان کاشانیان- بزرگ نیا- نواب

رئیس- آقاى خرازى: مخبر. آقایان تجدد صارمى: منشى

کمیسیون فرهنگ: آقاى دکتر عمید رئیس- آقایان قنات آبادى- استخر: نواب رئیس- آقاى درخشش: مخبر آقایان: سعیدى- برومند منشى-

کمیسیون کشور. آقاى موسوى: رئیس- آقاى مهندس اردبیلى مشایخى نواب رئیس- آقاى سعید مهدوى مخبر- آقایان ایلخانى‌زاده- فرید اراکى: منشى.

کمیسیون راه- آقاى بهادرى: رئیس- آقایان حمیدیه- مهندس جفرودى: نواب رئیس- آقاى نراقى: مخبر- آقایان نادعلى کریمى- کاشانى: منشى‏

کمیسیون استخدام- آقاى دکتر پیرنیا رئیس- آقاى امید سالار: نائب رئیس- آقاى نراقى مخبر- آقایان سرمد- فرید اراکى: منشى

کمیسیون بهدارى. آقاى دکتر سید امامى: رئیس- آقاى دکتر نیرومند:نائب رئیس- آقاى دکتر وکیل: مخبر- آقایان جلیلى- مرتضى حکمت: منشى

‏رئیس- آقایان کمیسیون‌ها را تشکیل بدهند و لوایح و طرح‌هایی که در کمیسیون‌ها است هر یک مربوط به هر کمیسیونى است به جریان بیندازند که در کارهاى مجلس تأخیرى روى ندهد.

5- اخذ رأى و تصویب مطرح شدن گزارش راجع به تبدیل کارمندان پیمانى و غیره به رسمی

‌رئیس- به طوری که در جلسه پیش گفتیم تقاضایی آقایان کرده‌اند براى طرح لایحه تبدیل کارمندان حکمی ‌و روزمزد و پیمانى. حالا این پیشنهاد قرائت می‌شود بعد رأى می‌گیریم که این لایحه در دستور قرار گیرد

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى این جانبان پیشنهاد می‌نماییم لایحه تبدیل کارمندان دون پایه و حکمی ‌و روزمزد به رسمی ‌که گزارش آن از طرف کمیسیون‌هاى استخدام و دارایی به مجلس شوراى ملى تقدیم شده است یک فورى تلقى و لایحه مزبور مقدم در دستور قرار گرفته تصویب شود محمدرضا خرازى- کاظم شیبانى- عمیدى نورى- صادق نراقى- سرتیپ توماج- دکتر مشیر فاطمى- قراگزلو- بزرگ‌نیا- دکتر امیر نیرومند- عاملى- یارافشار- مهندس شاهرخشاهى- دکتر پیرنیا- برومند و چند امضاى دیگر.

رئیس- رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند (صارمى- با یک فوریتش مخالفیم) حالا فوریت مطرح نیست در دستور قرارگرفتن است آقایانى که موافقند این لایحه در دستور قرار بگیرد قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى کریمی‌

رئیس- آقاى کریمی‌

کریمى- سؤالى است که بنده تقدیم می‌کنم شنیده‌ام مدیر مسئول تبلیغات یک کسى را در اداره کتک زده است و از این جهت سؤالى ازدولت کرده‌ام‏

7- طرح و تصویب فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون استخدام راجع به تبدیل کارمندان پیمانى و غیره به رسمى‏

رئیس- فوریت لایحه تبدیل کارمندان پیمانى به رسمی‌که تقاضا شده بود مطرح است آقاى صارمى‏

صارمى- بنده خیال می‌کنم یکى از لوایح که اهمیت زیادترى دارد و در وضع سازمان کشور تأثیر دارد باید در تصویب و گذرانیدن آن عجله نکنیم یکى از لوایحى که قابل توجه و دقت هست و مخصوصاً در این موقعی که مذاکره راجع به مبارزه با فساد هست و در نظر دارند که عده‌ای از مستخدمین را که مقید به قانون استخدام کشورى هستند می‌گویند می‌خواهیم آنها را از دستگاه طرد کنیم و در عین حال بدون توجه به این برنامه مصوب مجلس شورای ملى یک عده‌ای را می‌خواهند مقید به قانون استخدام کنند که نتیجه طرد آنها از دستگاه دولت مواجه با اشکالات بیشترى می‌شود نبایستى عجله به رج بدهیم و به صورت فوریت در مجلس مطرح کنیم (صحیح است) لایحه ایست حایز اهمیت و نسبت به وضع استخدامی‌عده زیادى در سازمان وتشکیلات کشور تأثیر دارد، مؤثر خواهد بود، بنابر این چه عجله‌ای داریم که به قید فوریت باشد. مطابق جریان عادى در مجلس مطرح شود روى او موافق و مخالف مذاکره بکنند و بعد با مطالعه کافى و دقت وافى روى این اتخاذ تصمیم بکنیم (صحیح است) بنابراین فوریت این موردى ندارد و بنده تصور می‌کنم که اجازه داده بشود که به طور عادى در مجلس مطرح شود.

رئیس- در این قسمت کسى نام ننوشته (خرازى- اجازه بدهید توضیح بدهم)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به فوریت این لایحه آقایانى که با فوریت موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- به وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى و شهرداری‌ها و بنگاه‌هایی که لااقل نصف سرمایه آنها متعلق بدولت است اجازه داده می‌شود از تاریخ تصویب این قانون وضع استخدامی ‌کارمندان پیمانى و حکمی‌ و دونپایه و روزمزدهاى ثابت خود را که عنوان کارگرى ندارند و مطابق پیمان‌نامه یا حکم شاغل کارهاى ثابت دفترى بوده و همچنین مأمورین ثابت پلشت برى و دفع آفات که در دى 1333 به خدمت اشتغال داشته‌اند و حقوق آنها مطابق پیمان‌نامه یا احکام صادره از مقامات مربوطه به طور ماهیانه پرداخت می‌شود به ترتیب ذیل به رسمی‌ تبدیل نمایند:

1- در مورد کارمندانى که بدو ورود به خدمت داراى درجه لیسانس یا بالاتر بوده پایه ورود به خدمت آنها سه ادارى و کسانى که داراى گواهینامه دوره دوم دبیرستان بوده پایه دو و براى سایرین یک تشخیص می‌شود و رتبه فعلى آنان با احتساب دوسوم مدت خدمت قبل از اول فروردین ماه 1325 و تمام مدت خدمت بعد از تاریخ مذکور مطابق مقررات قانون استخدام کشورى و سایر قوانین مربوط تعیین خواهد شد و در مورد کارمندانى که گواهینامه دوره دوم دبیرستان ندارند حداکثر پایه‌ای که براى آنها تشخیص می‌شود از سه ادارى تجاوز نخواهد نمود و کسانی که در ضمن خدمت موفق به اخذ گواهى نامه تحصیلى درجه بالاتر شوند از تاریخ اخذ گواهینامه می‌توانند از مزایاى درجه بالاتر استفاده نمایند.

2- در صورتى که حقوق پایه تشخیص شده بیش ازحقوق ثابت دریافتى در تاریخ تصویب این قانون باشد پایه مطابق حقوق ثابت دریافتى تشخیص و چنانچه حقوق ثابت دریافتى بیش ازحقوق پایه تشخیص شده باشد تفاوت را دریافت خواهد نمود تا در ترفیع بپایه‌هاى بالا جزء حقوق پایه ترفیعى و اضافه حقوق محسوب گردد.

تبصره 1- از مشمولین این قانون که دراین تاریخ تحت تعقیب و یا در خدمت سربازى باشند در صورتى که پس ازصدور حکم برائت یا قرار منع تعقیب و یا خاتمه خدمت سربازى در ظرف مدت شش ماه از اداره کارگزینى مربوطه کتباً تقاضاى تعیین تکلیف بنمایند مشمول مقررات این قانون خواهند بود و چنانچه محلى براى انتصاب آنان نباشد پایه آنها تشخیص و منتظر خدمت شناخته می‌شوند.

تبصره 2- سابقه خدمت مشمولین این قانون و همچنین سابقه خدمت کارمندان دونپایه که قبلاً رسمی‌ شده‌اند با پرداخت کسور بازنشستگى به مأخذ حقوق دریافتى از لحاظ بازنشستگى جزو دوره خدمت رسمی ‌آنها محسوب خواهد شد.

تبصره 3- از مشمولین این قانون که بیش از حقوق پایه تشخیص شده دریافت می‌دارند کسور بازنشستگى به مأخذ حقوق پایه دریافت و حقوق بازنشستگى یا وظیفه به مأخذ حقوق پایه برقرار خواهد شد.

تبصره 4- ازتاریخ تصویب این قانون استخدام کارمند پیمانى و حکمی ‌و دونپایه و روزمزد ثابت یا به هر عنوان دیگر (به استثناى آموزگار و دبیر و پزشک پیمانى که مقررات خاصى دارند) همچنین تبدیل عنوان خدمت ممنوع خواهد بود.

رئیس- آقاى شوشترى‏

شوشترى- بسم‌الله الرحمن‌الرحیم این قانون به قدرى مهم است که اگر بیان آقاى صارمی ‌نماینده محترم را ما توجه می‌کردیم شاید از نظر ایمان و عقیده‌ای که باید رأى بدهیم بعداً فوق‌العاده مؤثر است. بنده به عنوان مخالف اسم نوشته‌ام. این کلمه مخالف مشروط و موافق مشروط را هم یک مرتبه دیگر عرض کردم مفهومی ‌برایش نمی‌بینم (صحیح است) من این‌طورم، حالا ممکن است نفهمیده باشم موضوع استخدام یک موضوع حیاتى است که هى دم از مبارزه با فساد زدن دم از مخاصمه و دشمنى با ناپاکان و طرد مأمور غیرصالح از جرگه صلحاً این یک امری است که در عقل و فکر و اندیشه و تعقل تمام نمایندگان محترم و تمام علاقمندان به کشور مرتسم است. من خود مستخدم دولتم اما وضعیت استخدامم معلوم نیست خوب است جناب آقاى انوارى تشریف آورده‌اند که به ایشان ارادت دارم، وضعیت استخدامی ‌من خودش یک نمونه‌ای است از فساد عظیم و ما باید در این موقع یک فکرى بکنیم براى جلوگیرى از تماس ناپاکان و مزاحمت آنها نسبت به مردم، هر چه نکرده‌ایم حالا باید بکنیم (صحیح است) منزل اول مبارزه با فساد امروز باید شروع بشود (صحیح است) از یک طرف این آقایان پیمانى روزمزدى، قراردادى بدون شبهه فعلاً در کادر دولت‌اند، حقوق می‌گیرند اینها را نباید که طرد کنیم اینها چون کار کرده‌اند‌، فعل مسلم محترم است، کار کردن بى‌اجرت که معنى ندارد گفت نوکر بى‌جیره و مواجب تاج سر آقاست ما باید براى آنها فکرى بکنیم من در عین این‌ که موافقم با این‌که تمام روزمزدها و پیمانی‌ها و قراردادى‌ها رسمیت پیدا کنند و صورتى پیدا کنند که ازتزلزل خارج بشوند و هر روز یک رئیس اداره یا هر مؤسسه وابسته به دولت که ازسرمایه دولت اداره می‌شود و چه در وزارتخانه‌ها این باید طورى بشود که راستى راستى از تزلزل خارج بشود. از تشنج بیرون بیاید. اما ما باید این فکر را هم بکنیم. آقایان ایران حالا 22 میلیون جمعیت دارد (یک نفر از نمایندگان- بیشتر است) حالا بیست و دو میلیون این‌که من عرض می‌کنم در دوره 16 همیشه مخالفت می‌کردم با کلمه 15 میلیون زیرا ممکن است روزى باز در دنیا

+++

خداى ناخواسته که هیچ‌وقت ملت ایران راضى نیست دنیا در آتش جنگ فرو رود و باز ممکنست، فرض است که پیش آمد بشود آن وقت ما همان اشتباهى که در جنگ دوم شد براى دوازده میلیون، 15 میلیون سهمیه معین کردند که این بازار سیاه و فساد از آن‌جا سرچشمه گرفته یک قدرى باید فکر کرد. فرو رفت، وقتى 22 میلیون جمعیت ماهى یک کیلو شکر براى هر یک سهمیه بگیرند اگر براى ده میلیون معین شد بالملازمه تکلیف 12 میلیون چیست؟ بازار سیاه تولید می‌شود بازار سیاه که تولید شد دزد بازار آشفته لازم دارد، کار به جایی می‌رسد که شکر را می‌فروشند کیلویی 18 تومان، قند را همینطور یک عده‌ای می‌روند به سطح اوج اعلا و یک عده‌ای قادر نیستند به اصطلاح یک چاى دیشلمه بخورند. این‌که عرض کردم 22 میلیون و انشاءالله با وضعیت بهداشتى که دنیا دارد می‌رود روى بهداشت و مردم دارند بینا می‌شوند ما فکر می‌کنیم که وضعیت جمعیت و تولدمان زیاد شود زیرا موتها کم شده است بچه‌ها با آبله نمی‌میرند به آن امراض دیگر نمی‌میرند این را باید فکر کنیم که براى ایران تا 10 سال دیگر واقعاً ما چقدر مستخدم لازم داریم و واقعاً هر سال چقدر باید براى وزارتخانه‌ها مستخدم پیش‌بینی کنیم. آقا همینطور گتره در بسته، سر بسته هى به نام پیمانى به عنوان روزمزدى و قراردادى بیاوریم و آن وقت هر چندى یک دفعه تمام نمایندگان دچار دوستى یا احساسات می‌شوند خوب، این چه فرق می‌کند این آقا هم لیسانس است این هم باید پایه بگیرد ما باید اصلاً فکر بکنیم که چقدر مستخدم احتیاج داریم و چقدر باید حقوق بدهیم اگر هلم جرا بشود منابع نفت و تمام منابع را هم به کارببریم باز نمی‌توانیم مستخدمین را اشباع کنیم و سیر کنیم. آقاى پیراسته در ضمن فرمایشاتشان می‌فرمودند که قضات دادگسترى خوبند. البته آقا مأمور اعم از این‌که قاضى دادگسترى باشد یا پلیسى که توى کوچه ناموس مردم را حفظ می‌کند یا ژاندارمی ‌که در صحارى و برارى سوزان و خشک نسبت به مردم عمل می‌کند اینها همه باید سیر بشوند ولى باید معلوم کنیم چه عددى ما لازم داریم؟ بنده خودم بر خوردم، آقاى انوارى این را دقت کنید. البته آقا که مسلم است جناب آقاى سردار فاخر همان وقت هم تشریف داشتند جناب آقاى امیرتیمور کلالى که الان اینجا تشریف دارند در دوره 13 یا 14 بود پیشنهاد می‌کنند سوابق‏ خدمت شوشترى در آستان قدس رضوى و آقاى اعتماد شهابى و علیرضا بایگان و دو نفر دیگر اینها در موقع افزایش ملحوظ بشود مشرف‌الدوله نفیسى وزیر دارایی وقت پا می‌شود اینجا قبول می‌کند، می‌روند، افزایش هم می‌دهند ولى بعد موقع تصویب‌نامه آقاى قوام‌السلطنه، به من برنمی‌خورد که عیب یا احتیاج خودم را بگویم زیرا اگر احتیاجم را بگویم به مجلس شورای ملى می‌گویم و اگر عیب خودم را هم بگویم در مجلس شوراى ملى می‌گویم من چون از این حرف‌ها باک ندارم که بگویند براى خودش دم می‌زند در موقع تصویب‌نامه آقاى قوام‌السلطنه گفته شد که پیمانی‌ها باید تبدیل به رسمی ‌بشوند. من مشاور قضایی وزارت کشور بودم جناب آقاى اردلان روحى فداه وزیر آنجا بودند و می‌دیدند که اغلب کارهاى مشکل را باید به من رجوع کنند آقایان از من یک بچه‌ای 50 تومان رشوه خواست گفتم من اهل رشوه‌دادن تیستم با این مذاکرات مجلس با تمام این سوابق آمد گفت شما به من 50 تومان رشوه بدهید که من با این آقاى سلیمان خسروى پایه 9 شما را تشخیص بدهیم و الّا نمی‌دهیم. من گفتم به جهنم من اصلاً همچو پایه‌ای را که مستلزم بدادن رشوه باشد قبول نمی‌کنم و به همین جهت تا الان بلاتکلیفم من با این‌که مستخدمم تا الان بلاتکلیفم کسان دیگر رفتند رشوه دادند رتبه‌شان تأمین شد کسى را که خودم سفارش کرده بودم باو ماهى 150 تومان حقوق می‌داند بسر همه آقایان رفت پانصد تومان رشوه داد رتبه 4 باو دادند الان هم دارد این‌طور می‌شود. آقاى انوارى مجلس شورای ملى با روح پاک نمایندگان به امید این‌که کارمندان روزمزدى، قراردادى پیمانى باید رسمی ‌بشوند و در پناه قانون مصونیت داشته باشند موافقت دارند اما باید اگر مبارزه با فساد است امروز فکر کنید که باز باب رشوه‌گیرى باب خاصه و خرجى باز نشود که بگویند چند سال سابقه خدمتى داشتى آقاى امیر وزیرى تو از کجا در آستانه بودى حالا در سازمان برنامه هستى دویست تومان بده و الّا این سوابقت را ملحوظ نمی‌کنم این را چه فکرى کرده‌اید. من مخالفت کردم که این حرف‌ها را بزنم و الّا من نسبت به مستخدمین دولت همانطور که نسبت به ناپاکانشان برخلاف آن ترتیبى که در بند الف و ج و ب گرفتند اگر یک روزى دولت بخواهد تصفیه کند باید خدمتگذار ارادتمند را بخواهد، نقشه می‌کشم می‌گویم این‌که متمکن است از کجا تمکن آورده این‌که رشوه گرفته کیست، آن ‌که ناپاک است چه جور ناپاک است و از چه راه ناپاکى کرده بنده این حرف‌ها را بلدم، می‌زنم، و انشاءالله ‌امیدوارم روزى بیاید که ما بنشینیم بدون غرض، بدون مرض، بدون این‌که بگوییم تو مخالف دولتى و موافق دولت بنشینیم تصفیه دامنه‌دار که ملت ایران، خداى ایران، خداى دین صاحب اسلام راضى شود، ناپاکان را طرد کنیم و پاکان را تشویق کنیم. آقاى انوارى چه فکرى فرمودید براى اجراى این‌ کار که بدون تبعیض، بدون غرض این‌کار به موقع اجرا گذاشته شود؟ کى عمل می‌کند؟ آقا یک چند تا جوان، یک چند تا بى‌اطلاع باز می‌افتند توى کار و باز دست رشوه، دست طمع را دراز می‌کنند به این بیچاره‌هایی که از زور بیچارگى، بینوایی آمده‌اند با این ترتیب مستخدم شده‌اند حالا لیسانس، مگر لیسانس بیچاره نیست زحمت کشیده، جان کنده ‌امروز شاغل شده قراردادى شده پیش دولت، خوب این را می‌خواهید حقوقش را حفظ کنید باز برود دزدى که حق بدهد این چه جورى می‌شود؟ من مخالفت کردم که این مطلب را تذکر بدهم و امیدوارم دولتى که می‌خواهد مبارزه با فساد بکند این عرایض من را مورد توجه قرار بدهد. یکى این‌که جناب آقاى انوارى مبارزه با فساد راه دارد. این را دو مرتبه در مجلس گفتم، تمام کارمندان دولت پرونده مخصوصى دارند و در هر پرونده‌ای سوابق اشخاص، حسن خدمت، سوء خدمت، توبیخى که شده به محکمه دیوان کیفر رفته، به محکمه ادارى رفته تمام اینها آن‌جا منعکس است اینها باید در هر وزارتخانه‌ای شما یک هیئتى تشکیل بدهید یک عده‌ای مردمان امین بنشینند در ظرف یک‌سال رسیدگى کنند نه آن طور گره بند الف و ب و ج که باز مملکت را به هم بریزند، با این ترتیب باید ناپاکان را از پاکان جدا کنید، رشوه‌خواران و دزدها را ازاشخاصى که روى پلاس نشسته‌اند، راست گفت پیراسته من قاضى سراغ دارم که فرش ندارد (صحیح است) من قاضى سراغ دارم که اگر صدهزار لیره طلا به او بدهند برخلاف حق چیز نمی‌نویسد (یک نفر از نمایندگان- خیلى از این قضات هستند) اما در قبالش هم دارم که‏ با مأمور اجرا می‌سازد و حکم قطعى بتى مردم را به یک نیرنگ به هزار تومان به پانصد تومان پول گرفتن خراب می‌کند، حقوق مردم را پامال می‌کند آقا اگر تصفیه باید بشود بیایید حالا در همین موقع شروع کنید به تصفیه براى این ‌که این ناپاکان را که تمام ایران از دست آنها فریاد می‌کنند اینها را بیرون کنند‌ به آنها حقوق مکفى ندهند (مهندس اردبیلى- بیرون نمی‌کنند به سمت بازرسى می‌فرستند تحت اختیار بازرسى می‌گذارند بازرس عالى می‌کنند) اینجاست که باید بگویم شحنه مست آمده در کوى من زد لگدى چند فراروى من- اینجاست که باید بگویم که من باید به همه آقایان بگویم که تنها با لفاظ به مداهنه به تعمیه این حرف‌ها اصلاح نمی‌شود امروز این قانون را آورده‌اند من با کمال میل عرض می‌کنم مستخدمین قراردادى باید رسمیت پیدا کنند به شرط‌ها و شروط‌ها و آن این است که مجلس شوراى ملى بفهمد واقعاً هر روز به یک صورتى در نیاید که مستخدمین مملکت دویست هزار یا 180 هزار یا 250 هزار نفر هستند و این عده چقدرند هجده هزار تا هستند 27000 تا هستند 37000 هزار تا هستند آن وقت بودجه‌اش چه جور می‌شود چه جور بودجه‌اش را تأمین می‌کنید اینها را به من توضیح بدهید من مخالفتم را پس می‌گیرم (خرازى- با همین پول است و اضافه نمی‌دهند) می‌فهمم بعد نمی‌دانید چه می‌شود باید این چیزها را آقاى معاون وزارت دارایی توضیح بدهد

رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى (مخبر کمیسیون استخدام)- مقدمتاً بنده باید عرض کنم این‌که هر وقت صحبت کارمندان دولت می‌شود موضوع مبارزه با فساد را پیش می‌کشند اینها با همدیگر موازى نیستند کارمندان دولت اکثراً مردمان صحیح‌العمل و داراى فضیلت و تقوى هستند (کریمى- اکثراً آقا؟) بله حال توضیح عرض می‌کنم اگر ملاحظه می‌فرمایید که فساد ظاهرى به نظر می‌رسد مثل یک برکه آب است که روى آن را کثافات و خاشاک گرفته است و آب‌هاى زلال در زیر مانده است. عده‌ای که متملق هستند چاپلوس هستند گفتم با نادرستى و به اصطلاح امروز با زرنگى در صف جلو قرارگرفته‌اند و اول دفعه به چشم هر بیننده‌ای این اشخاص می‌خورند تصور می‌کند اکثریت کارمندان دولت خداى ناکرده مردمان نادرستى هستند با این ‌که اکثریت مردمان شریف و پاکى هستند الان اشاره شد که در وزارت دادگسترى قاضى هست که با یک حقوق جزیی می‌سازد و زندگانیش به بدترین وجهى اداره می‌شود و باز از راه درستى منحرف نمی‌شود و خطا نمی‌کند در یک همچو مملکتى وقتى یک چنین کارمندانى هستند و یا اگر چنان‌ که با ده نفر کارمند درست مواجه شویم ممکن است با یک نفر نادرست مواجه بشویم شایسته نیست که هر وقت صجبت از کارمند می‌شود صحبت از فساد و مبارزه با فساد بشود (مهندس اردبیلى- از وجود کارمندان درستکار استفاده نشده) ولى راجع به این لایحه اگر توجه فرموده باشید و مقدمه آن را خوانده باشید این را در جواب جناب آقاى شوشترى عرض می‌کنم که اولاً راجع به تعداد سؤال فرمودند که چند نفر از این لایحه استفاده می‌کنند دوم این‌که حقوق آنها چطور می‌شود توجه اگر به این لایحه فرموده باشند 25 هزار نفر به طور کلى از این لایحه استفاده می‌کنند (صارمى- 48 هزار نفر استفاده می‌کنند خیلى از وزارتخانه‌ها صورت نداده‌اند) صورت دارد و الان هم بنده مجموع صورت

+++

را براى آقایان می‌خوانم که مجموعاً 25 هزار نفر بیشتر نمی‌شوند (صارمى- صورت را بخوانید آقا) عرض می‌شود آنچه صورت رسیده 2958 نفر دون پایه هستند 9254 نفر حکمی ‌هستند 1641 نفر پیمانى هستند 5785 نفر روزمزد ثابت یعنى روزمزدهایی که حقوق‌شان را ماهیانه می‌دهند مجموعاً این 19600 نفر است 6000 نفر هم مال بعضى از وزارتخانه‌ها و بنگاه‌ها هست که صورت نداده‌اند و وزارت دارایی اینها را به 6000 نفر تخمین زده پس مجموعاً 25000 نفر است‏

صارمى- خیلى از وزارتخانه‌ها صورت نداده‌اند

رئیس- حالا آقاى معاون وزارت دارایی اینجا هستند و توضیح خواهند داد.

نراقى- این 25000 نفر وضعشان این است که فعلاً کارمندان دولت هستند و حقوق‌شان را هم می‌گیرند و همان وضعى را که سایر کارمندانى که مشمول قانون استخدام کشورى هستند دارند از لحاظ سیاست کلى استخدامی‌اینها هم همان وضع را دارند یعنى اگر دست آنها را می‌شود گرفت بیرون گذاشت دست این را هم می‌شود گرفت و بیرون گذاشت از لحاظ سیاست کلى عرض کردم ولى 25000 نفر کارمند که در بین آنها مردمان شریف و صحیح‌العمل هست وضعشان متزلزل است و ثابت نیست یعنى اینها مثل این است که روى آب باشند متزلزل هستند ما اینجا وقتى 25000 نفر را متزلزل می‌کنیم مثل این است که صحبت از صد هزار نفر افراد خانواده آنها می‌کنیم مثل این است که اینها هم متزلزلند براى این‌ که اینها هم بدانند که فردا بیرونشان نمی‌کنند بایستى وضع آنها ثابت شود اینها بتوانند زندگانى کنند وقتى که بیرونشان کنید فردا کرایه‌خانه نمی‌توانند بپردازند عائله خودشان را نمی‌توانند اداره کنند در این لایحه تمام نکاتى که لازم است از رتبه آنها و طرز تبدیل و حقوق آنها رعایت شده یعنى وزارت دارایی وقتى در ماده 2 اشل‌ها را تعیین کرده دقت کرده که افزایش حقوق نباشد و در لایحه تصریح شده است که اگر در اثر اجراى این قانون و تعیین پایه‌ها حقوق کسى بالا رفت همان حقوقى را می‌گیرد که فعلاً می‌گیرد پس فعلاً افزایش حقوقى هم در بین نیست مضافاً به این‌ که آخر این لایحه قید شده که دیگر وزارتخانه‌ها حق ندارند کارمند پیمانى یا روزمزد بگیرند یا حکمی‌ بگیرند و این لایحه مضارى از لحاظ افزایش بودجه هم ندارد منافعى که دارد این است که درب این استخدام روزمزد یا پیمانى بسته می‌شود آقایان اگر توجه داشته باشند صد هزار نفر یا بیشتر مردم این مملکت که خدمتگذار جامعه هستند متزلزلند این لایحه می‌گوید که وضع آنها را ثابت کنید ولى در عین حال ما احتیاج به یک قانون استخدام کشورى کامل و مکمل داریم که با وضع امروزى مملکت و وضع امروزى دنیا و وضع اقتصادى این مملکت تطبیق کند این قانون هم به طوری که از جناب آقاى انوارى شنیده‌ام در دست تهیه است آقایان محترم نمایندگان هم فرصت خواهند داشت که در این قانون نظریات خودشان را بدهند که انشاءالله وضع کارمندان دولت ثابت بشود و خارج هر وضعیت یا تحولات سیاسى کارمند بتواند به خدمت خودش ادامه بدهد چند وقت پیش شنیدم اینجا صحبت شد که ماست با موم درست می‌کنند کله خر را می‌گیرند کله پاچه می‌کنند و جگرش را می‌فروشند تمام اینها مگر فساد نیست در تمام دستگاه‌ها فساد وجود دارد و ممکن است در بین کارمندان دولت هم فاسد و نادرست نه به طور عمومیت وجود داشته باشد ولى این را عرض کنم و تقاضا می‌کنم آقایان توجه بفرمایید که صد هزار نفر مردم این مملکت نگران هستند که وضع‌شان ثابت بشود

رئیس- آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- این لایحه‌ای که مطرح است به نظر بنده یک لایحه‌ای است مفید و از لحاظ اجتماعى هم قابل توجه است براى این ‌که شامل چندین هزار نفر از مستخدمین دولت می‌شود و در یک اجتماعى حق نیست که بین دو دسته تفاوت باشد یک دسته از مستخدمین دولت تابع قواعد و نظاماتى باشند و از جهاتى تأمین داشته باشند ولى عده‌ای دیگر که همان مسئولیت را دارند همان مقدار کار می‌کنند بلکه بیشتر هم کار می‌کنند اینها آن مزایا را نداشته باشند این مسئله استخدام دولت در مملکت ما یک مسئله‌ای است که دیگر به هیچ‌وجه به عقب نمی‌شود برگشت این مستخدمین از لحاظ این‌ که مستخدم دولت هستند و دولت هم براى خدمت به جامعه است دولت باید به اینها کار بدهد منتهى باید مراقبت کرد که کار صحیح هم تحویل بگیرد علت این‌که بنده موافق هستم با این لایحه این است که مستخدمینى که این لایحه شامل حال آنها می‌شود یعنى مستخدمین حکمی ‌و قراردادى و روزمزدى اینها با مستخدمین دیگر از جهاتى تفاوت دارند یکى از جهات تفاوت ترفیعات آنهاست که اینها اضافه حقوق‌شان و ترفیعشان مثل سایر مستخدمین دولت نیست یکى حقوق بازنشستگى است اینها داراى حقوق بازنشستگى نیستند و بعد از مدتى کار اگر پیرمرد شدند با این مقدار حقوق نمی‌توانند پس‌انداز داشته باشند از حقوق بازنشستگى هم استفاده نمی‌کنند بنابراین ما تصویب می‌کنیم که سوابق اینها را در نظر بگیرند و روى حقوق و سابقه به آنها رتبه بدهند بالاخره اجتماع باید بار اینها و عائله اینها را بکشد و جهت ندارد که دو دسته کار بکنند یک دسته براى روزگار پیرى تأمینى از لحاظ بازنشستگى داشته باشد و دسته دیگر نداشته باشد تفاوت هم در اداره صحیح نیست که دو دسته مستخدم در مقابل یکدیگر به همدیگر با چشم عناد و بغض نگاه بکنند یک دسته به عنوان رسمی ‌یک دسته به عنوان غیررسمی ‌و حکمی ‌و روزمزدى بنابراین به نظر بنده جهاتى که ما را متقاعد می‌کند از لحاظ تأمین وضع اینها است و مخصوصاً این‌که هر دقیقه می‌توانند اینها را عزل کنند و بعد از عزل اینها دستشان به هیچ جا بند نیست مکرر شده است که اشخاصى اعمال بغض می‌کنند یا عصبانى می‌شوند یا به جهات دیگر یک مستخدمی ‌را که 10 سال 15 سال کار کرده به یک ابلاغ از کار برکنار می‌کنند (شوشترى- بنده موافق با این مطالب هستم) و بمحض این‌که از کار برکنار شدند خودشان و عائله‌شان دچار بدبختى می‌شوند بنابراین براى جلوگیرى از این مسائل و براى این‌که این اختلافات را از بین ببریم و مستخدمین به هم نزدیک‌تر شوند به نظر بنده قبول این لایحه یک امر خیلى صحیح اجتماعى است و لازم هم هست پس بنده موافق هستم با اصل لایحه ولى یک نکته‌ای که می‌خواستم به غرض آقایان برسانم که حالا که تبعیض را می‌خواهید بردارید و اینها را نزدیک به هم بکنید و مساوى‌الحقوق بشوند خود ما مرتکب یک تبعیض دیگرى نشویم در این لایحه به نظر بنده نویسندگانش مرتکب یک تبعیض دیگرى شده‌اند که این را بایستى نمایندگان محترم توجه داشته باشند مثل این ‌که نویسندگان این لایحه فقط لیسانسه و دیپلمه بوده‌اند و غیر از دیپلمه و لیسانسه کسى شرکت نداشته یا اگر کسى شرکت داشته نتوانسته دفاع از حق اشخاص غیردیپلمه و غیرلیسانسه بکند بنده نمی‌دانم آقاى انوارى که اینجا تشریف دارند میزان معلومات‌شان از لحاظ درجه چیست بنده ایشان را در کار خودشان یکى از صاحب منصبان بسیار فعال و شایسته می‌دانم مخصوصاًدر فن خودشان در قسمت پولى، در قسمت پولى خیلى به وظیفه خودشان خوب عمل می‌کنند حالا اگر من ایشان را نمی‌دانم ولى مستخدمینى هستند در خود وزارت دارایی و در ادارات دولتى و در شرکت‌هاى دولتى که اینها نه لیسانسه هستند و نه دیپلم متوسطه دارند ولى اشخاصى هستند با استعداد، زحمتکش و صحیح‌لعمل و لااقل به قدر اشخاص لیسانسه و دیپلمه زحمت می‌کشند و کار می‌کنند و ارزش کارشان بعضى هم بیشتر است (شوشترى- دیپلمه عملى هستند) همین را می‌خواستم عرض کنم بنابراین در رژیم دموکراسى یک خاصیتى هست و این خاصیت این است که به هر کس میدان عمل می‌دهند یک کارگر آزاد است و می‌توانند در حینی ‌که کارگر هست کارهاى دیگر بکند و بیاید برسد به ریاست جمهورى یک مملکت یا رئیس‌الوزرا‌ بشود یکى از رؤساى جمهورى آمریکا چند نفر را شرح احوالشان را می‌خواندم که یا روزنامه فروش توى خیابان بوده‌اند یا شوفر بود یکى از وزراى خارجه انگلیس شوفر یکى از تراکتورهاى‏ بزرگ با یکى از کامیون‌هاى بزرگ بود بعد هم وزیر‌خارجه شد براى جلو این ترقى را گرفتن جلو پیشرفت را گرفتن باید دلیل قانع‌کننده داشته باشیم و اگر دلیل قانع‌کننده نداشته باشیم نباید جلو ترقى اشخاص را گرفت براى این ‌که استعداد اشخاص اگر جلویش منعى نبود این استعداد می‌تواند به جاها و مراحل عالى برسد بسیارى از مخترعین و علماى دنیا این چنین بوده‌اند که در مدارس از امتحان رفوزه شده‌اند همان رفوزه شده‌ها بزرگ‌ترین علماى عصر بودند آن روز این رفوزه شده به نظر معلمش خیلى حقیر می‌آید اما بعد از هزارها از این معلمین به اندازه انگشت کوچک این مخترع یا این عالم نشدند بنابراین عرض می‌کنم که مجلس محترم توجه بکنند در این لایحه گفته شده است آنهایی که لیسانسه و دیپلمه مدرسه متوسطه هستند اینها از زمان تصویب این قانون تمام سنین خدمت‌شان مشمول ترفیع می‌شود یعنى حساب کنید اگر بیست سال سابقه داشت حالا می‌شود رتبه 9 (شوشترى- بعد از 25 سال است) تا میزانى قبل از سال 1325 و تا یک میزانى تا 25 بنابراین براى یک عده‌ای راه باز شده است که سنین خدمت‌شان تا یک میزانى تا یک حدى به حساب بیاید اما از آن طرف کارمندان غیرلیسانسه و غیردیپلمه محدود شده‌اند به این‌که از رتبه 3 بالاتر نتوانند رتبه داشته باشند و این کشتن استعداد است بنده در وزارت دادگسترى ضباط‌هایی را می‌شناسم که کار یک نفرشان ارزش کار 20 نفر را دارد و اگر اینها یک نفرشان یک هفته غیبت بکند تا یک ماه دستگاه می‌خوابد بنابراین شأن نماینده مجلس نیست که استعداد و توانایی و قابلیت را محدود بکند من می‌خواهم به آقاى انوارى معاون محترم وزارت دارایی بگویم که شما ممکن است بفرمایید که این جنبه خرج دارد ولى بنده از آقایان نمایندگان محترم خواهش می‌کنم توجهى بفرمایند در این موضوع یک پیشنهادى بدهند که اشخاصى که غیردیپلمه هستند لااقل اگر آنها را محدود خواستند بکنند این محدودیت تا 6 و 7 باشد (شوشترى- اگر محدودیت لازم نیست اصلاً نباید باشد) بنده خودم معتقدم هستم که اصلاً از لحاظ پایه محدود نباشد منتهى از حالا اگر اعتبار نیست در پیشنهاد قید شود که این استحقاق اینها بگرفتن تفاوت از زمانى باشد که اعتبارش تأمین بشود اگر اعتبار را وزارت دارایی دو سال دیگر تأمین کرد دو سال دیگر تفاوت را به اینها بدهید اگر اعتبار تأمین نشد خوب نمی‌گیرند هیچ‌وقت اما این‌که ما بیاییم به این طریق از میان بیست و چند هزار نفر به هزار نفر به دو هزار نفر ترفیع بدهیم و بیست و چند هزار نفر را محروم بکنیم بنده معتقدم که

+++

تصویب نکردن این بهتر از تصویب کردن آن است (صحیح است) به این جهت بنده معتقدم که باید یک راه‌حلى پیدا کرد که ما بین مردم اختلاف بیشترى خودمان ایجاد نکرده باشیم (صارمى- درجه تحصیل را هم رعایت نکنیم؟) چى قربان تحصیلات؟ ممکن است همانطور که بین لیسانس و دیپلمه از حیث رتبه فرق قائل شده‌اند یعنى به لیسانسه یک رتبه بیشتر می‌دهند و به دیپلمه در بدو ورود رتبه 2 می‌دهند و به لیسانسه رتبه 3 می‌دهند براى اینها هم می‌شود در بدو ورود تفاوتى قائل شد اما ما بیاییم بیست هزار نفر را همینجور نگاهداریم دور از انصاف و عدالت است به این جهت بنده می‌خواستم از آقاى نراقى مخبر کمیسیون و از آقایان محترمی‌که خودشان در این قسمت‌ها هستند تقاضا کنم یک طرح و پیشنهادى تهیه بکنند که این قسمت تأمین بشود (درخشش- من پیشنهاد داده‌ام) که ما تبعیض مجددى قائل نشویم (صحیح است)

رئیس- آقاى انوارى‏

معاون وزارت دارایی (انوارى)- همه آقایان موافقند با این لایحه و چیزى که من می‌توانم علاوه بکنم بر فرمایشات آقاى خلعتبرى این است که علاوه بر این‌که ما حقیقتاً بایستى فرقى ما بین کارمندى که کار می‌کند از سابقه خدمتش می‌تواند استفاده کند باید قائل بشویم این است که یک قسمت مهمی ‌از کارهاى مهم وزارتخانه‌ها و ادارات را این طبقه از کارمندان انجام می‌دهند چون متأسفانه تصویب‌نامه زمان آقاى قوام‌السلطنه وضعیت رتبه‌هاى همه کارمندان را به هم زد همه رتبه 7 و 8 و 9 شدند ولى رتبه 8 و 9 دماغش دیگر یاراى کارهاى کوچکتر را ندارد و عمده کارهاى وزارتخانه‌ها را این طبقه از کارمندان انجام می‌دهند (صارمى- اینها را هم می‌برند رتبه 9 می‌کنند) این مطلب موجب شدکه دولت این لایحه را آورد براى این‌که اینها بیشتر دلگرم بشوند و همانطور که جناب آقاى خلعتبرى فرمودند بعد از مدتى خدمت کردن امیدوار باشند که بعد از یک مدت معینى که متقاعد می‌شوند یک چیزى بهشان می‌رسد ولى بدیهى است مثل تصویب‌نامه دوره فترت نباشد که یک رتبه‌هاى بی‌جایی داده شود که این صورت تغییر پیدا بکند بایک وضع مرتبى و با این صورتى که امروز در آمده با تصویب مجلس شوراى ملى اعتبار رتبه‌ها را بدهند موضوع در نظر گرفتن سابقه را هم که جناب آقاى شوشترى فرمودند که یک وقتى یک زمانى یک کارمندى آمده یک کارى کرده بدیهى است باید وضعیت کارمند را رسیدگى کرد وضعیت تحصیلى کارمند معین است که دیپلم دارند ندارد لیسانس هست یا نیست ولى چیزى که باید حساب شود مدت سوابق خدمت است میزان آن معلوم است ولى چیزى که ممکن بود ایشان اشکال فرض کنند یا خداى نخواسته اغراضى در احتساب سابقه خدمت در کار باشد بدیهى است که آن را در اختیار هیچ فردى نمی‌گذارند در وزارتخانه‌ها کمیسیون‌هایی که نسبت طرف اعتماد است انتخاب می‌شوند و سابقه اینها را رسیدگى می‌کنند آن مدت سابقه‌ای که حقیقت قابل قبول است پذیرفته می‌شود که طورى نباشد یک کارمندى که سابقه‌ای داشته روى نظر شخصى آن را نپذیرد یا سابقه بی‌موردى را قبول کنند کمیسیونى تعیین می‌شود که دقت بیشترى بکند به کمیسیون برود دیگر بیشتر از این نمی‌شود دقت کرد (شوشترى- آن وقت هم به کمیسیون می‌رفت و نتیجه آن بود من خودم را مثل زدم) عرض کنم راجع به فرمایش آقاى خلعتبرى بالاخره ما بایستى قائل بشویم به یک وضعى یک وقتى می‌آییم همه کارمندان مملکت را رتبه دو می‌دهیم رتبه سه می‌دهیم و تعدیل می‌کنیم یک وقت می‌خواهیم یک مزایاى علمی ‌قائل بشویم اگر بخواهیم روى امتحان برویم امتحان کردن بیست هزار نفر 25 هزار نفر این امکان عملى ندارد ناچار قائل شدیم به مدرک تحصیلى که اول آنهایى که لیسانس هستند بعد اشخاصى که دیپلم متوسطه دارند به این ترتیب آنهایی که مدرکى در دست ندارند شاید بفرمایش آقا از نظر عملى در کار مقام بهترى داشته باشند موقعیت بهترى داشته باشند حقیقت وجودشان بیشتر مورد استفاده باشد ولى چاره‌ای نیست باید یک کارى کرد ولى آنها را هم به طور کلى محرومشان نمی‌کنیم (خلعتبرى- تا رتبه 3 بهشان می‌دهید) براى قسمت اول خدمات گذشته‌شان را حساب می‌کنیم امروز رتبه 3 را برایشان منظور می‌داریم بعد به نسبت مقررات قانون استخدام حساب می‌کنیم به رتبه چهار می‌رسند به رتبه پنج می‌رسند وقتى آنها مشمول قانون استخدام شدند در سال‌هاى آتیه ترفیع‌شان را خواهند گرفت همیشه در رتبه سه نمی‌مانند (عبدالصاحب صفایی- ابهام دارد) (پیراسته- هیچ ابهامی ‌ندارد) ابهامی ‌ندارد در این تاریخ رتبه 3 قائل می‌شویم براى آنها که مدارک ندارند و به تدریج رتبه خود را می‌گیرند و اما از لحاظ جنبه مالى همانطور که در خود قانون هم ذکر شده است در نتیجه اجراى این قانون به هیچ‌وجه به بودجه کشور علاوه نمی‌شود براى این‌که حقوق مستخدم به هر صورتى که در بیاید فعلاً به همان ترتیب می‌ماند، در صورتى که حقوق فعلى آنها بیشتر از حقوق رتبه‌شان باشد فعلاً همان حقوق را می‌دهیم تا وقتى رتبه‌اش برسد به آن حقوق و اگر رتبه‌اش بیشتر باشد همان حقوق را می‌دهیم، به هر صورت از نظر مالى هیچ اشکالى نیست و اضافه به بودجه نمی‌شود

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است. قرائت می‌شود:

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات لایحه را می‌نماید. دکتر جزایرى‏

رئیس- آقاى دکتر جزایرى‏

دکتر جزایرى- بنده چون یقین دارم که مجلس محترم میل دارند که در این سال دوم خدمتگذارى کارهایی را انشاءالله با دقت و مطالعه هر چه زودتر انجام بدهند موضوع این لایحه هم موضوعى است که در سال گذشته چندین ماه قبل در تماسى که آقایان نمایندگان کارمندان حکمی ‌و دون پایه با اغلب آقایان نمایندگان محترم گرفتند کم و بیش بر آقایان روشن است دو سه مطلب اساسى هم هست که آقایان به عنوان موافق و مخالف تذکر فرمودند مسلماً مجلس شوراى ملى و همه آقایان نمایندگان محترم میل دارند که یک قانونى بگذرانند که در عین این‌که عده‌ای بدون استحقاق مجدداً ضمیمه کارمندان دولت نشوند محققاً مجلس شوراى ملى میل دارند که تکلیف عده‌ای از مستخدمین که واقعاً وضعیت زندگانى آنها روشن نیست به یک صورت آبرومندى که نه ضرر و زیانى براى مملکت داشته باشد و ضمناً کمکى هم به مستخدمین بکند به این صورت حل بشود (صارمى- اجازه بفرمایید صحبت بکنیم تا معلوم بشود میل داریم یا نداریم) در این قسمت محققاً به نظر بنده آقایان نمایندگان محترم یک دسته‌ای موافقند و یک دسته‌ای مخالفند منتهى آقایان موافقین هم میل دارند که این قانون به صورتى که تنظیم شده است اصلاح بشود چون مسلماً جناب آقاى انوارى در موقع تدوین این قانون فقط ملاحظه کارمندان دفترى را کرده‌اید و بنده تصور نمی‌کنم که آقایان براى آخرین مرتبه بخواهند تکلیف کارمندان حکمی ‌و دون پایه را روشن بکنند بدون این ‌که تکلیف کارمندان پیمانى و حکمی ‌وزارت فرهنگ و معلمین را هم روشن فرموده باشند بدون این‌که در وزارت راه یک دسته مستخدمین هستند تکلیفشان را روشن بفرمایند بدون این ‌که تکلیف مستخدمین خودتان را در دخانیات و سیلو و جاهاى دیگر که به عنوان مستخدمین فنى و روزمزد و پیمانى استخدام شده‌اند اینها را تعیین بکنید بنابراین در این لایحه متأسفانه راجع به سایر دسته‌هاى پیمانى در هیچ یک از این مراتبى که عرض شد نسبت به سایر دسته‌جات از مستخدمین فنى و پیمانى از آموزگار و فنى و غیره اینها به هیچ‌وجه تکلیفشان را در این قانون روشن ن کرده‌اند پس مسلماً آنهایی که طرفدار این قانون هستند دلشان می‌خواهد که این مطلب حل بشود دلشان می‌خواهد که این قانون نهایی باشد و اصلاح شود و بنابراین پیشنهادات اصلاحى می‌دهند که من هم موافق هستم بنده استدعا می‌کنم که آقاى نراقى خودتان یا آقاى وزیر دارایی یک طورى حل بفرمایید که امروز اگر این لایحه انشاءالله تصویب شد باز به صورت ناقصى نباشد که فردا یک دسته‌ای صدایشان در بیاید با این ترتیب بنده می‌خواهم استدعا بکنم که آقایان اجازه بفرمایید از کلیاتى که همه آقایان بهتر از من می‌دانید صرف‌نظر بکنیم و برویم روى اصلاح این قانون خوب یک دسته از آقایان مخالف هستند با کلیات رأى مخالف می‌دهند ولى آن دسته‌ای که موافقند با کلیات باید در نظر بگیرند که در مذاکره در کلیات این لایحه اصلاح نمی‌شود الان شش ماه است این مطلب آمده توى کمیسیون استخدام کمیسیون استخدام تشکیل شد، زحمت کشیده‌اند بالاخره این را به این صورت آورده‌اند در مجلس آقایان هم اجازه بفرمایید که از کلیات بگذریم و برویم وارد اصلاحش بشویم والا مسلماً در این لایحه نواقصى هست و آقایانى که موافقند که این لایحه تصویب بشود آنها هم معتقدند که در این گزارش یک نواقصى است که بایستى به کمیسیون فرستاده شده و اصلاح بشود اما این‌که آقاى انوارى اینجا تذکر دادند که به بودجه چیزى اضافه نمی‌شود دیگر تعارف چرا می‌کنید امروز ممکن است که چیزى اضافه نشود ولى این را صریح باید بفرمایید که فردا اضافه می‌شود امروز شما یک کارمند پیمانى را می‌آورید با همان دویست تومان نگه می‌دارید البته وضعش بد است واقعاً بدبخت است ولى وقتى رتبه دادید سال بعد باید بهش اضافه بدهید این لایحه باید یک لایحه نهایی باشد هر کس را که صلاح می‌دانید ضمیمه این قانون بکنید اما تمامش بکنید و بعد هم مقدار قطعیشان را تعیین بفرمایید میزانى هم که اضافه می‌شود تعیین بفرمایید و بعد هم یک جورى بشود که مستخدم دیگرى واقعاً بدون تصویب مجلس شوراى ملى استخدام نکنید چون بنده یقین دارم تا اوضاع این است مردم هر روز در خانه دولت می‌آیند تقصیر هم ندارند برنامه فرهنگیان آدم براى کار توى این مملکت تربیت نمی‌کند و با این وضع که شما عواید بودجه‌تان بالا نمی‌رود و به مرور زمان هر روز هم باید اضافه بدهید وضع زندگى را هم که جلویش را نمی‌گیرید هر روز هم‏ زندگى بالا می‌رود و شما با این بودجه‌تان دیگر نمی‌توانید تحمل بکنید مستخدمین زیادى را بنابراین اجازه بفرمایید از کلیات بگذریم و برویم روى اصلاح لایحه‏

رئیس- آقاى خرازى

+++

خرازى- با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- بفرمایید

خرازى- علت این‌که بنده اجازه گرفتم با کفایت مذاکرات در این لایحه تبدیل کارمندان دون پایه و حکمی ‌و روزمزدى مخالفت بکنم این است که به عقیده بنده این یکى از بهترین لوایحى است که در امور اجتماعى و اصلاح ادارات ما خیلى مؤثر است بنابراین چون به اندازه کافى در اطراف این لایحه صحبت نشده بنده خواستم که آقایان موافقت کنند یک موافق و یک مخالف دیگر صحبت کند تا مطلب کاملاً روشن شود ملاحظه بفرمایید الان پایه ادارات روى دوش این چهار دسته است و اینها از جوآنهاى این مملکت تشکیل شده‌اند و همینطور که مخبر محترم کمیسیون توضیح دادند اینها عده‌شان در حدود بیست و هفت هزار نفر است و با عائله‌شان صدهزار نفر می‌شوند که الان به آتیه‌شان هیچ‌گونه ‌امیدوارى ندارند ما اگر بخواهیم ادارات را اصلاح بکنیم و ادارات دولتى کارهایش به جریان بیفتد قسمت اعظم کارهاى ادارات را همین چهار طبقه که بیست و هفت هزار نفر هستند انجام می‌دهند جناب آقاى صارمی ‌همکار محترم ما مخالفت کردند با فوریت این لایحه بنده می‌خواستم توجهشان را جلب بکنم که دولت این لایحه را در 10 خرداد 33 آورده است ملاحظه بفرمایید یازده ماه است که این لایحه در کمیسیون‌هاى مختلفه مجلس چرخیده (صارمى- و دولت هنوز نتوانسته صورت بدهد که چقدر مشمول این قانون هستند) و اگر بنا باشد که یک مرتبه دیگر هم چرخ بخورد دوره مجلس تمام می‌شود و تکلیف این کارمندان معین نیست جناب آقاى دکتر جزایرى فرمودند که حقوق اینها اضافه می‌شود جناب آقاى دکتر مگر کارمندان پیمانى ده درصد 20 درصد در آخر سال اضافه نمی‌گیرند فقط همانطور که جناب آقاى ارسلان خلعتبرى توضیح دادند اینها علاقمند می‌شوند به این مملکت باید مخصوصاً مجلسین بالاخص مجلس شوراى ملى سعى کند که یک وحدتى در مملکت بین تمام طبقات ایجاد بشود و این چند هزار نفر تکلیفشان روشن شود بعضى خیال می‌کنند که اینها همه در ادارات تهرانند آقایان نمایندگان شهرستان‌ها می‌دانند که اکثر بلکه اغلب اینها در شهرستان‌ها و نقاط مرزى و بنادر و جزایر خلیج‌فارس هستند (صحیح است) بنابراین اگر آقایان این توجه را بفرمایند اینها ممنون خواهند شد (صارمى- همه اینها در تهران هستند) و این مطلب پس از آن ‌که مدتى لایحه آن در مجلس مانده حل خواهد شد یکى دیگر بنده در لایحه دولت دیدم که ‌

رئیس- آقاى خرازى مختصر بفرمایید.

خرازى- یک دقیقه دیگر تمام می‌شود یکى دیگر بنده در لایحه دولت دیدم که اسامی‌ کارمندان شهربانى از دون پایه و حکمی‌ و روزمزدى در این لایحه نیست چون اسم شهربانى نوشته نشده بنده توجه آقایان را به کارمندان شهربانى که حقیقتاً زحمت می‌کشند و حافظ جان و مال مردم هستند جلب می‌کنم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (عده کمی ‌برخاستند) تصویب نشد آقاى پیراسته‏

پیراسته- عرض کنم به طور کلى این مسئله کارمندان دولت یک مسئله بسیار بغرنج و مشکلى براى تمام دولت‌هاى بعداز شهریور شده است و هیچ دولتى نتوانسته است یک راه‌حل صحیحى براى یک دسته از مستخدمین که واقعاً از برگزیده‌ترین افراد این مملکت هستند پیدا بکند به نظر بنده این دولت بایستى به جای تمام هیاهوها و بوق و کرناهایی که راه می‌اندازد اول فکر اساسى بکند و ریشه و علت العلل مسائل را درک کند و الّا این چیزها یک مسکن موقتى است باید دید چرا مردم روى می‌آورند به ادارات دولتى ریشه‌اش چیست و براى چه این‌کار را می‌کنند؟ بنده باید کارى کردکه همانطوری که قبل از شهریور 20 مستخدمین را به زور نگاه می‌داشتند توى ادارات و همه می‌خواستند بروند بیرون و کسى نمی‌خواست که مستخدم دولت بشود حالا هم همانطور بشود اگر در مملکت امنیت قضایی باشد اگر در مملکت کار باشد اگر مملکت دچار تزلزل نباشد قطعاً هیچ‌کس مایل نیست که مستخدم دولت بشود اما الان تهیه کار در مملکت ما متبادر به ذهن این‌طورست که وقتى یک نفر به یکى از آقایان می‌گوید که کارى براى من تهیه کنید همه آقایان این فکر را دارند که حتماً نظرش این است که می‌خواهد به یکى از مؤسسات دولتى تحمیل بشود بنگاه‌هاى ملى نمی‌توانند کار بکنند براى این‌که وقتى بنگاه‌هاى ملى موفق می‌شوند فعالیت بکنند که ‌امنیت قضایی در مملکت باشد و بتوانند کار کنند (صحیح است) بنده براى مثال موردى را عرض می‌کنم (تقاضا می‌کنم که آقایان روزنامه‌نویس‌ها این مسئله را توجه کنند) در موقعى که لایحه جلب سرمایه خارجى در اینجا مطرح بود یکى از تجار به بنده گفت که من این قدر قدرت مالى دارم که می‌توانم از اینجا تا قم را زراعت کنم و اما این‌کار را نمی‌کنم و به کارهایی می‌پردازم که خودم شرم دارم بگویم گفتم چرا نمی‌کنى؟ گفت به محض این‌که من شروع کنم به کار مأمورین دولت در ادارات مختلف این قدر مرا اذیت می‌کنند که از عمرم هم بیزار خواهم شد (صحیح است) همین شخص و امثال آن در مملکت شما زیاد هستند اگر شما در مملکت‌تان امنیت قضایی درست بکنید و اگر به مردم امنیت بدهید لایحه جلب سرمایه خارجى لازم نیست خود سرمایه‌داران متوجه کارهاى عمده مملکت می‌شوند و حال آن ‌که الان درست معکوس آن است از آقایانی که وارد هستند بنده شنیده‌ام غالب اشخاص سعى می‌کنند که سرمایه‌شان را از ایران خارج کنند یک عده بسیارى از تجار سرمایه‌شان را برداشتند و رفتند بنابراین دولت به جای این‌که بیاید هر روز یک مسئله‌ای از مستخدمین دولت را پیش بکشد و وقت مجلس و وقت خودش را بگیرد اول باید امنیت قضایی براى مردم درست کند تا مردم بتوانند بروند کار براى خودشان درست کنند اما مسئله دیگرى که باز آن هم ریشه فساد است وزارت فرهنگ است بنده در دوره 16 عرایضى کردم متأسفانه به عرایض من توجهى نشد و حالا هم تأکید می‌کنم که این برنامه غلط فرهنگ علت العلل تمام بدبختی‌هاى مملکت است برنامه فرهنگ شما فقط وقت جوآنهاى این مملکت را می‌گیرد و کارمند به دولت تحویل می‌دهد الان کسانی که مدرسه می‌روند فکرشان از اول این است که بیایند بیرون و بروند فلان اداره این صحیح نیست من نمی‌دانم چه اشکالى دارد که روزى بنشینید و این برنامه فرهنگ را مثل ممالک مترقى بکنید مگر این‌ که قبول بکنند که دست‌هایی هست که نمی‌خواهد این فرهنگ درست بشود چرا این کجایش اشکال دارد؟ کیست که ادعا بکند این برنامه فرهنگ صحیح است؟ آقا این همه اشخاصى هستند این همه ادعا دارند آخر بنشینند و این برنامه را دور بریزند و یک برنامه صحیحى به جای آن بگذارند شما که الان استخدام که نمی‌کنید کار دیگرى هم که نیست پس بچه‌هاى مردم چه باید بکنند؟ چیز دیگرى که یادشان نداده‌اید که بروند بیرون و براى خودشان کار بکنند هیچ چیز نیست ملاحظه بفرمایید مملکتى که این اندازه احتیاج به طبیب دارد (  به کشاورزى احتیاج دارد) به کشاورزى دارد در دانشکده پزشکى را بسته‌اند آن وقت یک دسته از جوآنهاى این مملکت را هر سال مجبور می‌کنند که بروند به ادارات وزارتخانه‌ها این مسخره است که مدرسه طب جا ندارد چه چیزى ازمدرسه طب شما لازمتر دارید؟ شما پنج مدرسه طب درست بکنید 10 مدرسه درست بکنید تا مردم طبیب بشوند الان در ولایات طبیب نیست در حوزه انتخابیه بنده طبیب نیست هر روز کار بنده این است که بروم وزارت بهدارى و بگویم آقا طبیب بدهید و آنها هم به من بگویند که طبیب نداریم‏ آن وقت شما در مدرسه طب را می‌بندید و وادار می‌کنید که بروند و مستخدم دولت بشوند و هر روز این اشکالات را فراهم می‌کنید، مدرسه طب باید درش بروى تمام جوان‌هاى مملکت باز باشد منتهى امتحانش طورى سخت باشد که آدمکش بیرون نیایند طبیب بیرون بیایند به بچه‌هاى مردم این قدر مجال بدهید که بتوانند مدرسه طب را بگذرانند بنابراین این مسئله که هر روز ما به نام مستخدمین دولت بیاییم اینجا و یقه دولت را بچسبیم یک چیز بى‌معنى است بنده با این ‌که با تبدیل کارمندان پیمانى به رسمی ‌هیچ مخالفتى ندارم ولى باید یک فکر اساسى بکنید فردا دو مرتبه یک دسته بیکار خواهند شد جوان‌هاى بدبخت مردم کار کرده‌اند درس خوانده‌اند تحصیل کرده‌اند زحمت کشیده‌اند شما می‌خواهید در ادارات را به روى آنها ببندید جاى دیگر هم که کار نیست آن وقت باید بروند گوشه اسلامبول راه بروند آخر اگر اینها منحرف شدند، شیره‌ای‌ و تریاکى شدند شما براى آنها چکار کرده‌اید؟ اگر اینها منحرف شدند از آنها چه توقعى دارید؟ چه به اینها داده‌اید که بروند به سر کارشان اینها حق دارند منحرف بشوند براى این‌که می‌بینند که تبعیض و ناملایمات زیاد است 18 سال درس خوانده است یا شما بد درسش داده‌اید یا او وقتش تلف شده است و حالا باید بی‌کار بگردد وقتى مدتى بی‌کار بود منحرف می‌شود بنابراین دولت بایستى به جای این‌که این همه هیاهو راه بیاندازد بیاید برنامه فرهنگ را درست بکند اگر برنامه فرهنگش را درست نمود اگر وزارت وزارت فرهنگ صحیح داشته باشیم تمام این مشکلات را اطمینان می‌دهم از میان خواهد رفت اگر جوآنها خوب درس بخوانند و بتوانند کار براى خود پیدا بکنند یک نفر عقب کار دولت نمی‌رود (تیمورتاش- بسیار صحیح است) اگر امنیت قضایی درست بکنید باعث می‌شوید که شما قانون بگذرانید اینجا که استفعاى کسى را قبول نکنند در زمان اعلیحضرت فقید هم همینطور بود بخشنامه شده بود به تمام وزارتخانه‌ها که هیچ‌ کس را استفعایش را قبول نکنند براى این‌که همه می‌خواستند بروند بیرون حالا عکس آن شده و اگر دولت می‌خواهد با فساد مبارزه کند بایستى قبل از هر کارى قبل از هر‌گونه تبلیغاتى قبل از هرگونه هیاهویی اگر راست می‌گوید باید نقشه صحیح داشته باشد بیاید بگوید من آن چنان دولتى هستم که وزارت فرهنگ را طورى درست کرده‌ام که مرد زندگى و مرد اجتماع بیرون می‌دهم (صحیح است) اما راجع به این لایحه بنده معتقدم که باز هم اینجا دقت کافى نشده است و یا نظر خاص بوده شاید انشاءالله نظر خاصى نبوده براى این‌که حالا که شما آمده اید و هر کسى که حکمی ‌و پیمانى بوده در این لایحه گذاشته‌اید پس چرا استثنا‌ کرده‌اید (درخشش- بنده پیشنهاد کرده‌ام) بنده و شما متوجه می‌شویم ولى

+++

دولت چرا استثنا‌ کرده است اصلاً اگر بنا باشد که هر کس خدمتش براى مملکت مفید باشد مسلماً آبله‌کوب خدمتش مفیدتر از دیگرانست همینطور اشخاصى هستند که اینها از بودجه دولت غیرمستقیم استفاده می‌کنند دیگر کارى نکنید که مجبور بشوید یک قانونى براى اینها بیاورید مثلاً این سازمان تربیت بدنى که از بودجه دولت حقوق می‌گیرند ده یا 20 نفر آن‌جا هستند از بودجه حقوق می‌گیرند چرا اینها را شامل این قسمت نمی‌کنید مگر بعد می‌خواهند یک قانون هم براى اینها بدهند همینطور فرض کنید کسانی که در این مؤسسات خیریه کار می‌کنند یا مثلاً کارمندان شیروخورشید سرخ کارمندان سازمان شاهنشاهى کارمندان بیمه‌هاى اجتماعى و کارمندان مجلس اینها چه گناهى کرده‌اند‌؟

رئیس- کارمندان مجلس خودشان قانون دارند

پیراسته- مطلب دیگر بنده راجع به خدمتگذاران جزء است بنده نمی‌دانم وقتى شما می‌گویید ما می‌خواهیم یک دسته‌ای به آتیه‌شان امیدوار باشند و اگر مردند براى وراث‌شان چیزى داده بشود براى آنها آمده‌اید فکر کرده‌اید چرا براى مستخدمین جزء هیچ فکرى نکرده‌اید؟ این مستخدمی ‌که دم در اطاق هست و زحمت تمام روى دوش اوست صبح باید یک ساعت زودتر بیاید و عصر هم یک ساعت دیرتر برود و هر ساعت هم که آقاى رئیس عصبانى شد زودتر از همه به او پرخاش می‌کند ماهى صد تومان هم بهش می‌دهند و بعد هم بیرونش می‌کنند حالا که شما آمده‌اید دارید براى همه فکر می‌کنید یک رتبه خدمتگذارى جزء هم درست بکنید رتبه 9 بهش ندهید بگویید این هم حقوق تقاعد دارد این را هم نمی‌شود بیرونش کرد این را روى تقصیر می‌شود بیرون کرد بگویید آقا این هم آدم است این هم بشر است این هم زن و بچه دارد این هم زندگى دارد والا هر دسته‌ای که می‌آیند به شما فشار می‌آورند مجبور می‌شوید براى آنها قانون بگذرانید و هر دسته‌ای که به شما فشار نمی‌آورند اینها را بگذارید کنار این نمی‌شود بنابراین بنده معتقدم که آقاى معاون وزارت دارایی موافقت کنند در متن ماده به طور کلى اشاره بشود منتهى با وقت کافى براى مستخدمین جزء یک وضعى را فکر بکنید که اینها ضمن این‌که نتوانند مشاغل حساس ادارى را اشغال بکنند قانونى براى آنها باشد که آتیه‌شان تأمین بشود (شوشترى- پس فعلاً باید از دستور خارج بشود) بله این لایحه به اندازه‌ای بى‌مطالعه تهیه شده است که امروز اگر شما رأى بدهید پس فردا من قول می‌دهم که مجبور می‌شوند یک لایحه دیگر بیاورند این را بنشینید 5 نفر 10 نفر مطالعه بکنند دولت هم بیاید نظریاتش را بگوید بنده با هر لایحه‌ای که به این صورت باشد مخالفت خواهم کرد مگر این‌که شما فرهنگتان را درست بکنید و اگر فرهنگ را درست نکنید شما هر روز گرفتار این کشمکش هستید رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

نراقى- (مخبر کمیسیون استخدام) آقاى پیراسته به طور کلى از مجموع فرمایشات‌شان این‌طور استنباط می‌شد که موافق با لایحه بودند یک نکته‌ای که تذکر دادند راجع به خدمتگذاران جزء بود لازم است عرض کنم که مستخدمین جزء قانون خاصى دارند و از بازنشستگى استفاده می‌کنند و حق خودشان را می‌گیرند مضافاً بر این‌که یک لایحه دیگرى در کمیسیون استخدام تصویب شده و به زودى در مجلس خواهد آمد در آن‌جا رعایت وضع مستخدمین جزء به طور بسیار خوبى شده و حقوق آنها تقریباً دو برابر افزایش یافته است (معاون وزارت دارایی- اشلشان هم بالا رفته است) و این لایحه بزودى خواهد آمد و با تصویب آن لایحه که از تصویب مجلس شوراى ملى انشاءالله خواهد گذشت و قانون خاصى که خدمتگذاران جزء دارند وضع آنها تأمین است و نگرانى از این قسمت نیست اما نسبت ببعضى بنگاه‌ها که تذکر دادند از جمله سازمان خدمات شاهنشاهى یا تربیت بدنى یا شیرو خورشید یا مجلس شوراى ملى البته در این بنگاه‌ها تعداد کارمندان زیادى نیستند (شوشترى- آبله‌کوب‌ها) اینها را آقاى انوارى موافقت فرمودند و کمیسیون هم موافقت خواهد کرد.

رئیس- آقاى انوارى می‌خواهید صحبت کنید (معاون وزیر دارایی- خیر) آقاى خرازى بفرمایید

خرازى- به طورى که آقایان محترم ملاحظه می‌فرمایند جنابان آقایان شوشترى و پیراسته که با لایحه به عنوان مخالف صحبت فرمودند در اساس این‌ که تکلیف این عده 25 هزار نفرى که با عائله‌شان صد هزار نفر می‌شوند و زحمات ادارات دولتى روى دوش آنهاست موافقت دارند آقاى پیراسته تذکراتى دادند راجع به اصلاح فرهنگ و اصلاح برنامه و غیره بنده می‌خواستم که توجه همکاران محترم را به این نکته معطوف دارم که بعضی‌ها تصور می‌کنند که این لایحه از یک هفته پیش آمده و یک عده‌ای هم مراجعه کرده‌اند به آقایان نمایندگان محترم و حالا هم جزو دستور قرار گرفته همچو چیزى نیست با شهادت جناب آقاى انوارى اگر به سابقه این لایحه مراجعه بشود شاید متجاوز از سه سال است که دولت درصدد بوده است مخصوصاً دولت سابق و دولت فعلى که یک ترتیبى براى این کارمندان دولت که طبقه محروم کارمندان هستند برقرار کند وزارت دارایی و کمیسیون‌هایی که مرکب از رؤساى کارگزینى وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى تشکیل شده این موضوع را مطالعه کرده‌اند و در خرداد ماه سال گذشته 10 خرداد ماه یعنى 11 ماه قبل دولت این لایحه را آورده‌اند به مجلس و در کمیسیون‌هاى استخدام و دارایی مجلس شوراى ملى روى آن هم مطالعه شده مخصوصاً قید گردیده در صورت مجالس که این تبدیل شامل حال کارگر نیست که مزارع و دهات و کارخانه‌ها را ول کنند و بیایند به عنوان کارگر و تبدیل بشوند این تبدیل اختصاص دارد به مستخدمینى که دون پایه هستند و حکمی‌و روزمزدى که کار اساسى و فنداسیون تشکیلات ادارات دولتى و وزارتخانه‌ها را تشکیل می‌دهند و این‌که صحبت شد که هر کس بلند می‌شود می‌رود رو به ادارات دولتى همینطور است تا کار در مملکت ایجاد نشود تا کارهاى عمرانى و آبادى زیاد نشود تا سطح تولیدات کشاورزى و صنایع و معادن بالا نرود این محظور هست و همه هم وقتى که تحصیلاتشان تمام می‌شود متوجه ادارات دولتى می‌شوند ولى حالا دولت آمده است و می‌گوید که من می‌خواهم تکلیف این یک عده‌ای راکه زحمات ادارات بردوش آنهاست تعیین بکنم و اینها را از بلاتکلیفى در بیاورم و به آتیه‌شان امیدوارم بکنم و تعدادشان هم جزو لایحه‌ای که دولت خودش پیشنهاد کرده است به اسم و رسم از ادارات و وزارتخانه‌ها و بنگاه‌هاى دولتى که نصف سرمایه‌اش متعلق به دولت است قید شده بنده قول می‌دهم که اگر یک قسمت کارهاى تولیدى راه بیفتد دیگر کسى متوجه ادارات دولتى نمی‌شود الان همین سازمان سد کرج را ملاحظه بفرمایید چه از عمله یا مهندس یا تابلونویس یا شوفر و عده زیادى در آن‌جا مشغول کار هستند در صورتى که این یک کار کوچکى است و اگر ما بیاییم سطح تولیدات کشاورزى را بالا ببریم یعنى کشاورزى را مکانیزه بکنیم علاوه بر این‌که رفع احتیاج داخله را می‌کنیم از لحاظ غلات و پنبه و مواد روغنى و همچنین سایر مایحتاج خودمان یعنى دوثلث قماش نخى و قند و شکر و چاى و سیمان خودمان را در داخله تهیه بکنیم یا استخراج معاون به طریق عملى یا این‌که ماشین‌آلات ذوب و تصفیه آهن بیاوریم مطمئن باشید اول چیزى که ما کسر خواهیم داشت نفر است اعم از نفر فنى و غیرفنى است که اینها همه از ادارات می‌روند دنبال این کارها و دولت مجبور می‌شود که لایحه بیاورد که آقایانى که در ادارات دولتى کار می‌کنند حق ندارند بروند به بنگاه‌هاى خصوصى مثل این‌ که در زمان اعلیحضرت فقید در 1314 که شرکت سهامی ‌مرکزى درست شد یک همچو تصویب‌نامه‌ای دولت وقت گذرانید بنابراین ملاحظه می‌فرمایید که مجلس شوراى ملى سال گذشته در حدود 200 میلیون تومان آمده اضافه حقوق به ادارات و وزارتخانه‌ها و به افسران ارتش و ژاندارمرى و شهربانى و همه داده است ولى نسبت به حقوق اینها در لایحه قید است که با همین حقوقى که دارند تغییر وضعیت می‌دهند و فعلاً به بودجه کشور تحمیل نخواهند شد و اگر در آتیه کارمندى که با دو هزار ریال قرارداد می‌بندد و به اسم پیمانى یا کنترات مشغول کارمی‌شود یکى از مواد قراردادش این است که بعد از یک ‌سال ده درصد به او اضافه حقوق بدهند و کارمندان روزمزد و حکمی‌هم همینطور اضافه حقوق می‌گیرند فقط این میانه دون پایه‌ها هستند که بیچاره‌ها هیچ اضافه حقوق نمی‌گیرند و همان حقوق ثابتشان است اگر بیایید فعلاً یک عده‌ای راکه مظلوم واقع شده‌اند و حق دارند و حرفشان‏ این است که ما می‌خواهیم به آتیه‌مان امیدوار باشیم و تقاضاى دیگرى نداریم ما هم بیاییم در این مملکت ایجاد اتفاق و اتحاد بکنیم آن بیچاره‌ای که فرض بفرمایید در بوشهر یا در نقاط دورافتاده آذربایجان دارد با حقوق کم کار می‌کند و نهایت جدیت و سعى را می‌کند و به آتیه خودش و عیالات خودش هم امیدوار نیست ما آنها را امیدوار کنیم در عوض من اینجا از طرف ملت ایران عرض می‌کنم که ملت ایران هم از اینها اول درستى و صمیمیت می‌خواهد دوم هم جدیت در انجام کار که هى کار از این میز به آن میز نرود و قرطاس بازى و درجریان است را و اینها را بگذارند کنار و آنها هم نسبت به این توجهى که مجلس شوراى ملى نسبت به وضع استخدامی ‌آنها می‌کند آنها در عمل نسبت به مردم و ملت ایران وفادار باشند و کار آنها را با نهایت صمیمیت و جدیت انجام بدهند (صحیح است)

رئیس- آقاى صارمى‏

صارمى- بنده تصور می‌کنم که مطالعه کافى در امور مخصوصاً نسبت به مواردى که عرض کردم، در وضع سازمان و اوضاع کشور تأثیر تام و تمام دارد نهایت لزوم را دارد متأسفانه باید عرض بکنم در این لایحه که به قول جناب آقاى خرازى ده ماه یا یازده ماه در کمیسیون‌ها بوده است مطالعه کافى نشده است و الان خدمت آقاى انوارى عرض می‌کنم که شما نمی‌توانید بگویید بگوید چه تعدادى از مستخدمین شما شامل این لایحه خواهند شد (نراقى- بنده عرض کردم 27 هزارنفر) خیر آقا اگر آقاى انوارى تشریف بیاورند پشت این تریبون و به طور قطع بفرمایند که 27 هزار نفر بنده عرضى ندارم (معاون وزارت دارایی- به طور قطع نمی‌توانم بگویم) بیچارگى همین جاست لایحه‌ای آورده‌اند هنوز نمی‌دانند که این مستخدمینى که از این لایحه منتفع می‌شوند تعدادشان چیست و چه وضعیت و خصوصیتى دارند بنابراین این لایحه با کمال دقت تهیه

+++

نشده دست آقاى انوارى شما در بودجه‌هاى انتفاعیتان مستخدمینى دارید که صبح می‌آیند آنجا کرواتشان را زده‌اند اما ماه تا ماه مراجعه به وزارتخانه‌شان نکرده‌اند آخر ماه حقوق خودشان را هم می‌گیرند ناز شصت به اینها می‌دهند شما براى افرادى که چاقوکشى می‌کنند از بودجه‌هاى انتفاعى بهشان حقوق می‌دهید حالا لایحه می‌آورید که اینها را به مستخدم رسمی‌تبدیل بکنید یک روزى آقاى قوام‌السلطنه یک تصویب‌نامه گذرانید در این مملکت کادر استخدامی ‌را از بین برد در این مملکت حالا با این لایحه شرب‌الیهود زیادتر می‌شود چرا می‌خواهید این‌کار را بکنید؟ چیز عجیب و غریبى است! شما می‌خواهید مستخدمین رسمی‌تان را که مقید هستید به استخدام رسمی ‌بگذارید کنار ولى می‌خواهید بیست و هفت هزار نفر را مستخدم رسمی ‌بکنید مگر این 27 هزار نفر همه صالح هستند که یک چند ماده اینجا می‌آورید و می‌خواهید همه را مستخدم رسمی‌شان بکنید و مقید به قانون استخدام‌شان بکنید می‌گویند در بودجه تأثیر نمی‌کند در بودجه تأثیر نمی‌کند؟ می‌گویند 160 هزار نفر مستخدم در وزارتخانه‌ها هستند سالى 70 میلیون براى اضافات و ترفیعات 160 هزار نفر است که در بودجه می‌دهیم با این لایحه هم با این ترتیب که بنده می‌بینم 70 هزار نفر اضافه می‌شود (نراقى- 27 هزار نفر چرا 70 هزار نفر؟) شما صورت ندادید عرض کردم که شما مستخدمینى که از بودجه انتفاعى استفاده می‌کنند به حساب نمی‌آورید خود آقاى معاون وزارت دارایی بیایند پشت تریبون و بگویند که از بودجه انتفاعى قندو شکر چند نفر استفاده می‌کنند و تعدادشان این است در این صورت بنده عرضى ندارم چون براى خواستن این صورت بخشنامه کرده‌اند و وزارتخانه‌ها هنوز اکثر از وزارتخانه‌ها صورت نداده‌اند عرض کردم که اگر آقاى انوارى بیایند پشت این تریبون و بفرمایند که تعداد مستخدمین را که این لایحه شامل می‌شود چند تاست بنده عرضى ندارم (کى‌نژاد- ولى خود آقاى وزیر دارایی می‌دانند) خود آقاى وزیر دارایی زرنگند نمی‌آیند که دفاع ازین لایحه بکنند (کى‌نژاد- ولى مبارزه با فساد می‌کنند) چیز عجیبى است آقا دولت برنامه می‌آورد به مجلس و می‌گوید که مبارزه با فساد می‌کنم این برنامه‌ای‌ است که شما همه به آن رأى داده‌اید و من بهش رأى داده‌ام برنامه‌ای است که مجلس شوراى ملى تصویب کرده است و گفته‌ایم که عده‌ای مستخدم که نا‌صالح هستند می‌خواهیم برکنارشان کنیم درست شد؟ آن مستخدمینى را که قانون استخدام کشورى مانع و رادع است از بیرون گذاشتن آنها و اگر رفتند و عرض حال دادند به دیوان کشور دیوان کشور رأى صادر می‌کند که این انتظار خدمت شما درست نبوده است شما یکجا می‌گویید که ما می‌خواهیم این کار را بکنیم و برخلاف جریان عادى که در این مملکت حکومت دارد می‌خواهیم اینها را کنار بگذاریم از طرفى می‌آیید اینجا می‌گویید 27 هزار نفر به قول آقا بدون در نظر گرفتن صلاحیت اخلاقى و صلاحیت علمی ‌و عملى می‌خواهیم آنها را رسمی‌کنیم (نراقى- مگر همه اینها نادرستند؟) آقا بین اینها دو هزار نفر نادرست که هست این احتیاج به رسیدگى دارد من می‌گویم اگر آن عمل درست نیست این عمل هم درست نیست ولى اگر این ادعا را بکنید این معارض با آن ادعاست بنده اطمینان دارم این لایحه که بدون مطالعه به فوریتش رأى دادند پیشنهاداتى هم که داده می‌شود دیگر به کمیسیون نمی‌رود مورد مطالعه و مداقه قرار نمی‌گیرد و هر کدام از این آقایان هم یک پیشنهاداتى می‌دهند و عده دیگرى را می‌خواهند به این قانون ضمیمه کنند و با این ترتیب صد هزار نفر دیگر به مستخدمین رسمی‌این مملکت اضافى شده است اینها را مطابق قانون کشورى نمی‌توانید بهشان دست بزنید آقا چرا مطالعه نمی‌کنید؟ چرا دقت نمی‌کنید؟ ما تمام بدبختى که در این مملکت داریم می‌کشیم از ازدیاد مستخدمین است بودجه این مملکت صرفاً و منحصراً خرج پرسنل می‌شود اینها را همه فراموش می‌کنیم آقایان اقوام و خویشان من هم ممکن است از این قانون منتفع بشوند خداى من گواه است که شرط عقل هم نیست که من پشت تریبون برخلاف منافع چندین هزار نفر صحبت بکنم چون همه فکر می‌کنند دوست تهیه می‌کنند براى خودشان حامی ‌و پشتیبان تهیه می‌کنند ولى خدا‌گواه است به خداوندى خدا من جز به تعالى و مصلحت مملکت نظرى ندارم من کارى ندارم که عده‌ای از من خوششان بیاید یا بدشان بیاید من حقایق را بیان می‌کنم و وظیفه خود می‌دانم که عرایضى که می‌کنم درست باشد یا نادرست به حضور آقایان عرضه بدارم (تیمورتاش- امروز که واقعاً احسنت) بنابراین بنده تقاضا می‌کنم که مطالعه کافى در این کار بشود و وضعى بشود که افرادى که با استحقاق هستند استفاده کنند ولى طورى نکنید که آن چاقوکش که مدت 10 سال 12 سال از بودجه انتقاعى این مملکت حقوق گرفته است حالا ابلاغ براى او صادر بشود و یک حکم رتبه 9 جلویش گذاشته بشود آخر آقا این درست نیست بالاخره این دوره مجلس تمام می‌شود ممکن است ما باشیم یا نباشیم ولى باید یک فکرى براى این مملکت کرد (صحیح است) بنده استدعا می‌کنم فوریت این لایحه پس گرفته بشود تا به کمیسیون برود و در آن‌جا درست مطالعه بشود.

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنج شنبه دستور هم دنباله همین لایحه‏

 (مجلس پنج دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294940!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)