کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 112 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 27 تیرماه 1336  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به وجوه پرداختى سازمان برنامه درسال 1335 به وزارت کشاورزى و جواب آقاى ذوالفقارى معاون نخست‌وزیر

3- سؤال آقاى پردلى راجع به آفت زنگ محصول سیستان و جواب آقاى وزیرکشاورزى‏

4- سؤال آقاى مهندس فروهر راجع به خانه‌های ارزان قیمت و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

5- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه وزارت گمرکات و انحصارات و ارسال به مجلس سنا

6- طرح و تصویب یک فوریت و مذاکره در اصل گزارش کمیسیون‌ها مربوط به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 112

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 27 تیرماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به وجوه پرداختى سازمان برنامه درسال 1335 به وزارت کشاورزى و جواب آقاى ذوالفقارى معاون نخست‌وزیر

3- سؤال آقاى پردلى راجع به آفت زنگ محصول سیستان و جواب آقاى وزیرکشاورزى‏

4- سؤال آقاى مهندس فروهر راجع به خانه‌های ارزان قیمت و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

5- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه وزارت گمرکات و انحصارات و ارسال به مجلس سنا

6- طرح و تصویب یک فوریت و مذاکره در اصل گزارش کمیسیون‌ها مربوط به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و نیم پیش ازظهر به ریاست آقاى عماد تربتى (نایب‌رئیس) تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس‏

نایب‌رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: دکتر آهى. حشمتى. خرازى. بزرگ ابراهیمى. سراج. حجازى. قرشى. دهقان. اردلان. امیدسالار. بهزادى. عامرى. عبدالحمید. بختیار. نصیرى. بهادرى. مسعودى. برومند. فضائلى. عمیدى نورى. مهندس اردبیلى. معین‌زاده. صراف‌زاده. جلیلى. دولت‌آبادی. طباطبایی قمى. دکتر دادفر. سلطان‌‌مراد بختیار. دکتر امیر حکمت. دکتر ضیایی. مهندس جفرودى. قبادیان. بوربور. صادق بوشهرى. اورنگ. امامى خویی. پناهى. قنات‌آبادی. دکتر هدایتى. کدیور. اریه. صارمى.

غایبین بی‌اجازه - آقایان: قراگزلو. سنندجى. دکتر طاهرى. مهندس فیروز کشکولى.

زودرفتگان با اجازه‏ - آقایان: ثقة‌الاسلامى. فولادوند. دکتر نیرومند. بزرگ‌نیا.

نایب‌رئیس - اعتراضى به صورت مجلس نیست؟ (اظهارى نشد)

صورت مجلس جلسه قبل تصویب شد وارد دستور می‌شویم سؤالات مطرح است. آقاى پردلى

پردلی - سؤال بنده راجع به آفت زنگ است که امسال محصول سیستان را از بین برده است و این به عهده جناب آقاى وزیر کشاورزى است که جواب بدهند.

معاون نخست‌وزیر (ذوالفقارى) - آقاى وزیر کشاورزى نیستند.

نایب‌رئیس - آقاى معاون پارلمانى آماده جواب هستند؟

معاون نخست‌وزیر – خیر. قربان آقاى وزیر کشاورزى خودشان الان تشریف می‌آورند.

نایب‌رئیس – بسیار خوب پس سؤال دیگرى مطرح می‌شود. آقاى خلعت‌بری‏

2- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به وجوه پرداختى سازمان برنامه به وزارت کشاورزى درسال 1335

خلعت‌بری - بنده براى اینکه اقلام پول‌هایی که سازمان برنامه به وزارت کشاورزى براى امور کشاورزى درسال 35 پرداخته است معلوم باشد. سؤالى کرده‌ام به این مضمون: «درسال 1335 سازمان برنامه به هر یک از ادارات و بنگاه‌هاى تابع وزارت کشاورزى چه مبلغ پرداخت کرده است خواهشمند است رقم هر یک را تعیین نمایید»براى این که بدانیم در قسمت کشاورزى چه پول‌هایی داده شده است و اطلاع حاصل کنم.

نایب‌رئیس - آقاى ذوالفقارى معاون نخست‌وزیر صورت وجوهى که از محل اعتبارات سازمان برنامه درسال 1335 در اختیار ادارات کشاورزى و بنگاه‌هاى تابعه آن وزارت‌خانه گذارده شده است بالغ بر 354921217 ریال می‌گردد به شرحى که عرض می‌کنم: امور کشاورزى سربازان وظیفه 1549000 ریال. اداره کل ترویج 20193498 ریال. بنگاه جنگل‌ها 20032402 ریال. کمک به زارعین براى کشت خشخاش 70000000 ریال. اداره کل دام پزشکى 16364000 ریال. بنگاه شیمیایی 25716001 ریال. بنگاه مستقل آبیارى 49000000 ریال. اداره کل زراعت 19453750 ریال. اداره کل مهندسى زراعتى 10729071 ریال. اداره کل اقتصاد 1539039 ریال. مؤسسه رازى 12351000 ریال. بنگاه دام پرورى 12526000 ریال. دفع آفات نباتى 88518454 ریال. جمع کل پرداختى به ادارات و بنگاه‌های تابعه وزارت کشاورزى 354921217 ریال و در ضمن صورت ریز وجوهى که از محل اعتبارات سازمان برنامه به منظور اجراى قسمتى دیگر از برنامه‌های کشاورزى در اختیار سایر دستگاه‌ها و بنگاه‌هاى دولتى قرارداده شده بالغ بر 926787905 ریال.

+++

به شرحى است که عرض می‌کنم: تحویلى به بانک کشاورزى براى وام قنایی 181339500 ریال. تحویلى به بانک کشاورزى براى شرکت‌های تعاونى و صندوق‌هاى روستایی 24700000 ریال. دانشکده کشاورزى کرج 11220659 ریال. هواشناسى 6009995 ریال تکمیل و تجهیز سیلوها 634200 ریال. بنگاه توسعه ماشین‌ها 34811437 ریال. عمران اراضى زیر سد کرخه 8905155 ریال. مطالعات عمرانى خوزستان 132669958 ریال. سدسازى 475000000 ریال. جمع کل پرداختى در سال 1335 بابت امور کشاورزى 1281709122 ریال.  

نایب‌رئیس - آقاى خلعت‌بری.

خلعت‌بری - بنده که این سؤال را کردم به هیچ‌وجه قصد نداشتم که این سؤال را موضوع نطقى در موضوع مخارج بکنم و حقیقت عرض می‌کنم این سؤال را فقط براى این کردم که معلوم شود در سال 35 براى کشاورزى چقدر پول خرج شده و چه نتایجى گرفته شده است الان در گرگان آفت پنبه ریشه پنبه را دارد از بین می‌برد. مسئله دفع آفت براى مملکت ما یکى از مهم‌ترین کارهایی است که باید مورد توجه قرار بگیرد (صحیح است). یعنى هر مقدار خرج براى آن بشود باز به نظر بنده کم است این صورتى که آقایان ملاحظه فرمودند و اقلامش خوانده شد توجه بفرمایید که البته بعضى از اقلام مفید دارد که محل تردید نیست. مثلاً شرکت‌هاى تعاونى کشاورزى شرکت‌های تعاونى کشاورزى خاصیتشان این است که زارع را داراى استعداد و قدرت و بنیه می‌کند و به تدریج زارعین خودشان در عمل کشاورزى استقلال پیدا می‌کنند. به جاى اینکه به فرد متکى باشند به تشکیلات شرکت تعاونى متکى هستند و اخیراً شنیده‌ام که در مورد شرکت‌های تعاونى اشخاصى هستند که نظر پیدا کرده‌اند که شرکت‌هاى تعاونى را نباید به وسیله زارعین تشکیل داد بلکه باید به وسیله مالکین و پیشه‌وران تشکیل داد. این فکر خوشبختانه رد شده خواستم عرض کنم که این قبیل افکار هست ما از طرفى فکر می‌کنیم که کشاورزى بنیه‌اش بیشتر بشود و پیشه‌ور قدرتش بیشتر بشود. اگر این صد میلیون تومانى که اینجا خرج شده پنجاه میلیون تومان آن داده می‌شد به شرکت‌های تعاونى کشاورزى و در تمام ولایات ایران و در تمام شهرها و قصبات شرکت‌های تعاونى تشکیل می‌شد به نظر بنده ارزشش هزار برابر خرج‌های دیگر این صورت بود حالا بنده اینجا مخصوصاً از آقایانی که در امر کشاورزى وارد هستند خواهش می‌کنم که این صورت را جلویشان بگذارند و ملاحظه فرمایند نوشته است:

هواشناسى زراعى قسمت عمده اینها که ملاحظه می‌فرمایید یعنى تلف کردن پول یعنى نداشتن برنامه صحیح اگر برنامه صحیح باشد برنامه صحیح هم خوب اجرا می‌شود شرکت‌های تعاونى کشاورزى در حوزه انتخابیه مازندران که بنده و آقاى عمیدى نورى هستیم شرکت‌های تعاونى کشاورزى که تا به حال تشکیل داده‌اند و نهایت رضایت را هم داریم ولى افسوس سرمایه‌شان کم است و اگر در مازندران پنج میلیون تومان از این پول را می‌دادند و شرکت‌هاى تعاونى کشاورزى تشکیل می‌شد خیلى بهتر بود (صحیح است). همین‌طور در ولایات دیگر اگر این صد و چند میلیون تومان که اینجا خرج شده براى سه چهار قلم قنایی، دفع آفت، شرکت تعاونى براى این چند قلم خرج می‌شد. از لحاظ نتیجه براى مملکت بهتر بود (ارباب آقالیموى - میناب را نصف قیمت می‌فروشند مجانى می‌فروشند براى اینکه هیچ چیز نیست در آنجا). در همه شهرستان‌ها آفت هست ریشه محصولات دارد از بین می‌رود پول هم خرج می‌شود منتهى این پول در مجراى خودش خرج نمی‌شود بنابراین اگر این پول‌ها را جمع کنند و در مجراى خودش خرج کنند به نظر بنده قسمت عمده کارهاى ما حل شده است (صحیح است). بنده متأسفم که متصدیان امور اعم از آنهایی که در سازمان برنامه هستند یا در دستگاه دولت هستند و در وزارت کشاورزى هستند در جهل مرکبند. یعنى نمی‌دانند که نمی‌دانند (صحیح است). والا من هیچ وقت نمی‌گویم که سوء‌نیت دارند میل هم دارند که کار بکنند مثل اینکه الان قسمت کشاورزى سازمان برنامه و قسمت شرکت تعاونى آنقدر خوب عمل کرده است که کشاورز به هوس آمده است که شریک بشود بنده در شهسوار یک زارعى را دیدم و گفتم چرا سهم نخریدى و در شرکت تعاونى شریک نشدى که مجبور نشوى سف‌فروشى بکنى؟ می‌دانید چه گفت؟ گفت به خدا این دفعه هم مثل دفعه‌های دیگر باور نمی‌کردم که اینطور می‌شود یعنى مردم از بس ناامید شده‌اند دیگر باور نمی‌کنند گفت ایندفعه خوبست سال آینده می‌روم شریک می‌شوم. این است که خواهش می‌کنم توجه بفرمایید که همان‌طورکه در سازمان برنامه عمل می‌شود در این برنامه تجدید‌نظر کنند به این اداره ترویج شما سالى دو میلیون تومان پول داده‌اید. یعنى دو میلیون تومان پول را به هدر داده‌اید براى اینکه اداره کل ترویج باید دید چه کرده است شما به بنگاه مستقل آبیارى چهار میلیون تومان داده‌اید. باید پرسید این چه صیغه‌ای است، یک دستگاه سازمان برنامه مملکت دارد براى آبیارى مهندس خوب بهترین مهندس ایرانى آقاى مهندس اصفیا آنجا هست یک دستگاه داریم بنگاه مستقل آبیارى این بنگاه چندین میلیون تومان از بودجه دولت حقوق می‌گیرد یک عده‌ای مهندس آنجا مشغول کاغذنویسى هستند. سؤال کنید به بینید که آقا این مؤسسه خرجش چیست فایده‌اش چیست چه سدى ساخته است چه نهرى را بسته است چه کمکى در این امور کرده است. همسازمان برنامه تشکیلات سدسازى دارد خرج منهاى یک شاهى فایده آن وقت سازمان سد کرج هم داریم سازمان سد لار هم به وجود خواهد آمد این قسم تفریط پول در هیچ جاى دنیا سابقه ندارد بحث بنده این است که البته گناه است که ما این پول‌ها را اینجور تلف کنیم اینست که بنده می‌گویم اینها تلف کرده پول است بعضى اوقات راجع به کارشناسان خارجى صحبت می‌کنیم. این گناهى نیست چندى پیش یک کار کارشناس خارجى امریکایی آمد اینجا یک کنفرانسى داد که ایران سالى دو هزارمهندس لازم دارد. آخر دو هزار مهندس اگر هر مهندس 1500 تومان در ماه حقوق بگیرد حداقل این فقط سالى 30 میلیون تومان بعد از ده سال باید بودجه این کار را تهیه کرد این غلط است باید سالى دو هزار کشاورز تربیت کرد. نه مثل کلاس ترویج کشاورزى که سالى صد نفر یا دویست نفر اسم‌نویسى می‌کند. براى عضویت لازمه‌اش این است که آخر هر سال دویست نفر مستخدم دولت بشوند این غلط است یک شاهى براى این کار نباید خرج کرد باید اشخاص را فرستاد در دهات تعلیمات فنى بدهند به دهاتى و کشاورز که آنها هم تعلیمات را یاد بگیرند بدون اینکه بیایند مستخدم دولت بشوند اگر کلاس ترویج کشاورزى درست شود که بعد بیایند و مستخدم دولت بشوند ما پنج سال دیگر بودجه اینها را از کجا بیاوریم این است که عرض می‌کنم کارشناسان خارجى به وضع کار ما وارد نیستند اطلاعات کافى ندارند. مثلاً عرض می‌کنم حفظ جنگل‌ها واجب و لازم است اما 1500 پاسگاه جنگلبانى در وسط جنگل ساختن و براى هر پاسگاهى بیست هزار تومان خرج کردن یعنى 50 میلیون تومان خرج در صورتی که اگر یک سانترال برقى در مازندران درست کنند اگر راه بکشند و نفت را به قیمت ارزان ببرند به دست مردم بدهند هیچ کشاورزى نمی‌رود ده ساعت در روز توى جنگل توى باران و برف یک پشته هیزم بعد از ده ساعت به دوش بگیرد و بیاورد و پانزده قران بفروشد (صحیح است).

یا در مورد جنگلبانى اگر وسیله‌ای باشد براى حفظ جنگل که هست به نظر بنده کلاس درست کردن و سالى سیصد نفر را به عنوان کلاس مستخدم دولت درست کردن این سالى بیست میلیون تومان بعد از چند سال خرج پرسنلى دارد اینها یک مخارجى است که اگر هم براى مملکت لازم باشد باید حساب کرد که به چه طریق با کم‌ترین خرج می‌شود این وظایف را  انجام داد. بنده باز عرض می‌کنم مخارجى که نسبت به سرمایه‌های کشاورزى می‌شود بیشتر جنبه خرج دارد. جنبه تولید نیست و تا برنامه‌های ما اصلاح نشود به خدا هر چه خرج کنیم جز اینکه اسم تلف پول رویش بگذاریم خاصیت دیگرى ندارد بنده از این سؤال این نتیجه را خواستم بگیرم و خیلى هم معذرت می‌خواهم.

 نایب‌رئیس - آقاى معاون نخست‌وزیر.

معاون نخست‌وزیر - عرضى ندارم 3 سؤال آقاى پردلى راجع به آفت زنگ محصول سیستان و جواب آقاى وزیر کشاورزى.

نایب‌رئیس - چون آقاى وزیر کشاورزى تشریف آورده‌اند سؤال آقاى پردلى از وزارت کشاورزى مطرح است، آقاى پردلى.

پردلى - سؤال بنده همان‌طور که قبلاً عرض کردم راجع به آفت زنگ است که محصول امسال سیستان را به کلى از بین برده است. خواستم بدانم وزارت کشاورزى چه اقدامى کرده است بنابراین جناب وزیر کشاورزى بفرمایند بعد اگر لازم شود مطالبى را عرض می‌کنم.

نایب‌رئیس - آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى (سرتیپ اخوى) - سؤال جناب آقاى پردلى نماینده محترم سیستان راجع به آفتى است که امسال براى گندم سیستان تولید شده است. این آفت زنگ است قطعاً آقایان نماینده گانى که با کار کشاورزى آشنایی داشته‌اند می‌دانند که زنگ علاج ندارد. از نظر علمى وفنى هم زنگ آفتى است که به علت رطوبت زیاد افزایش پیدا می‌کند و تنها علاجى که متخصصین براى آن پیدا کرده‌اند نوع گندم مخصوصى باید باشد که در مقابل زنگ مقاومت کند این مطالعه در مقابل آفت زنگ در سیستان شده و الان وزارت کشاورزى یک نوع گندم به اسم 4820 تهیه کرده است که درمقابل زنگ‌هاى موجود در ایران مقاومت می‌کند از این بذر به مقدارى که میسر بوده است تهیه شده است و یک قسمت از آن سیستان ارسال خواهد شد ولى البته این برنامه باید ادامه پیدا کند و گندم‌های دیگرى که در مقابل زنگ بیشتر مقاومت داشته باشد پیدا کنیم و در دسترس زارعین بگذاریم (مشایخى - 4820 یعنى چه؟).

نایب‌رئیس - آقاى پردلى.

پردلى - سیستان آقایان از بهترین نقاط حاصلخیز بوده و هست (صحیحست). و از مراکز عمده غله این مملکت است (صحیح است). سال‌ها ما هزارها تن غله به سایر نقاط مملکت

+++

 می‌فرستادیم این تشکیلات عظیم کشاورزى که سابقه دارد سال‌ها است یک سال و دو سال نیست تا به حال کوچک‌ترین اقدامى براى انواع آفت زنگ و افت‌های دیگر نکرده است آقایان، کشاورزان سیستان اکثرشان خرده مالکند و مالک عمده در سیستان همان خود کشاورزى است صدها هزار هکتار زمین را زیرکشت دارد و مأمورش هم خودش است خرده مالکین هر کدام 35 هکتار تا پنج هکتار و ده هکتار زمین دارند اینها قادر نیستند که قائم به ذات باشند. از اینها دولت باید نگهدارى کند که اولاً محصولشان دچار آفت نشود و بعد اگر می‌تواند بیشتر متوجه آنجا باشد به اینها کمک کند که اینها از این آفت‌ها مصون بمانند تا وقتی که کمک نمی‌کند این خرده مالکین چطور می‌توانند پایدارى کنند. اما کشاورزى وظیفه‌اش را انجام نمی‌دهد مبارزه هم می‌کند اما با این خرده مالکین الحق موفق شده است از سیستان عده‌ای رفته‌اند و متوارى شده‌اند و آنجا نمانده‌اند و بعد هم خواهند رفت یک روزى خواهید شنید من اینجا نخواهم بود خواهید شنید که در سیستان کسى نمانده است آقایان هیچ فردى نمی‌تواند با جمعیت خرده مالکین مبارزه کند و اینها را فنا کند و نیست کند فقط قدرت دولت است که به دست مأمورینش خرده مالکین فنا شده‌اند و متوارى شده‌اند به اسم باغ کشاورزى در سیستان تاکنون اسکلتى درست کرده‌اند میلیون‌ها ریال به اسم این باغ تا حالا خرج شده و خواهد شد. آقایان ببینید از آن باغ چه محصولى در اختیار مردم گذاشته شده است و در سیستان شروع شده است آقاى وزیر تشریف دارند. ببینیم در این باغ مبارزه با چه آفتى شده است فقط از لحاظ تشکیلات کشاورزى باغ کشاورزى هم داریم 5/ 21 هکتار، محصولات آن همان محصولاتى است که در زمان جدمان آدم داشتیم. آقایان مالکین و خرده مالکین کشت و زرع می‌کنند براى پول یعنى هر محصولى که عایدى و پولش بیشتر باشد دنبال همان می‌روند براى اینکه تبدیل به پول می‌شود کشاورزى از این باغ کشاورزى چه محصولى را در اختیار مردم گذاشت که مردم دنبالش نرفته و زراعت نکردند. آقایان در سیستان مرغ و دام و طیور خوب تربیت می‌شوند خانواده زارع هر بیوه زن سیستانى در سال از 50 تا 100 جوجه مرغ تربیت می‌کند می‌خورد و می‌فروشد. امروز بر اثر بیمارى مرغ دارد مرغ سیستان ریشه کن می‌شود و از بین می‌رود 750 هزار تومان یا 700 هزار تومان گویا سازمان برنامه پول داده است براى عمران سیستان به طورى که شنیده‌ام با این پول می‌خواهند خیابان‌هاى همین باغ کشاورزى را شن‌ریزى کنند. تا حالا نمی‌دانم کرده‌اند یا نکرده‌اند یا آمده‌اند خانه‌هایی درست کرده‌اند خیلى وسیع می‌گویند اینها نمونه است براى مرغ‌دارى آخر آقا یک خانواده زارع سیستانى یک بیوه زن سیستانى یک کلبه در وسط بیابان دارد از کجا می‌تواند همچو اطاق بسازد پس این ساختمان‌ها براى مردم نیست براى عمران نیست. علتش اینست که این کارها می‌شود و این پول‌ها در اختیار گذاشته می‌شود و کسى نیست بپرسد براى چه مصرف است آقایان یک مأمورى در محل می‌رود در سیستان یا در جاى دیگر سال‌ها می‌ماند بعد کسى نیست بپرسد این آقا چه کارى انجام داد فقط کاری که انجام داده حرف است مدرکش هم حرف خود اوست البته اگر بخواهد یک قدرى چرب‌تر بکند با همدستانی که دارند یک صورت مجلس‌هایی تهیه می‌کنند باید همدست‌هایی دارد مجازات نمی‌شود تا این وضع از بین نرود چطور می‌شود شما قدمى در خیر و صلاح مردم بردارید من خوش وقت می‌شوم که نظامى‌ها را مصدر کار مى‌بینم براى اینکه امیدوارى دارم که شاید مثل این تیمسار بختیار براى ما کار بکنند آقایان اینجا همان‌طورى که من شنیده‌ام هر کس می‌آید پشت این تریبون حرف میزنه و از دولت سؤال می‌کند می‌گویند غرض دارد و یک آلودگى شخصى دارد. من براى اینکه خودم را به آقایان معرفى بکنم و بشناسانم به دولت اعلام جنگ داده‌ام و شایسته نیست که من کسیراً به مبارزه جنگ دعوت بکنم و او رو برگرداند دولت باید با کمال قدرتی که دارد اگر من نظر شخصى دارم اگر غرض دارم دولت واقعاً بگوید و با من بجنگد من از دو نظر با دولت می‌جنگم یکى از نظر خصوصى و شخصى یعنى طرف خصوصى او هستم مادام که براى هم ولایتى‌های من کارى را انجام نداده است و یک خرده مالک تأمین نداشته باشد سؤال می‌کنم تعقیب می‌کنم اعلام جرم می‌کنم استیضاح می‌کنم اگر باز موفق نشوم به عرض اعلیحضرت پادشاه می‌رسانم یکى دیگر مخالف اصولى هستم یعنى علاوه بر مخالف شخصى آقایان تا به حال به فرضیه‌ها و تئورى‌های مأمورین وزارت‌خانه‌ها کار کرده‌اند آن هم بدون مسئولیت و ضامن اجرایی نتیجه‌اش این شده است که یک شهرستان حاصلخیز مثل سیستان دارد از بین می‌رود. حالا بیایید از یک فرد صاحب، درد گوش کنید. سیستان آقایان برنامه لازم ندارد برق لازم ندارد پول لازم ندارد سیستان سالها هر سالى هزارها تن غله به این مملکت و سایر هموطنان می‌فروخته است و قسمتى را دولت آقاى وزیر کشاورزى تقسیم کند ببینیم به سیستان چقدر می‌رسد یک ساعت دو ساعت نیم ساعت با هر عده‌ای که می‌خواهید بیایید مثل دو نفر مخاصم نه دوست و آشنا از عرایض من خرده‌گیرى کنید و یک روز عرایض مرا گوش بدهید یک هفته عمل کنید با ضامن اجرایی با هر تضمینى می‌خواهید بعد بروید از مردم بپرسید و وضعیت مردم را هم ببینید اگر وضعیت این باشد که به حرف بنده گوش ندهید و تئوریتان همان نظر مأمورین باشد. خرابى ما قطعى است که دعایی هم از پشت این تریبون می‌کنم که خدایا این آفت‌ها را به جان این مأمورین دزد بینداز به حق حق تعالى (احسنت).

نایب‌رئیس - آقاى وزیرکشاورزى

وزیرکشاورزی - عرضى ندارم 4 سؤال آقاى مهندس فروهر راجع به خانه‌های ارزان قیمت و جواب آقاى معاون وزارت دارایی.‏

نایب‌رئیس - سؤال آقاى مهندس فرهر مطرح است بفرمایید.

مهندس فروهر - سؤالى است راجع به ساختمان خانه ارزان قیمت که سال گذشته این موضوع را تعقیب کردم ولى متأسفانه از سال گذشته ترتیب اثرى داده نشده است. بنده سؤال کردم که نمونه عمل راجع به آن خانه‌های زاغه‌نشین‌های جنوب شهر چیست و چه‌جور می‌خواهند عمل بکنند و نوع ساختمان خانه‌ها از چه قبیل است. اگر دولت جواب قانع‌کننده‌ای دارد البته خواهد داد. البته منظوراین است که ترتیبى داده شود که با در نظر گرفتن مصالح عمومى یک پیشرفت‌هایی در این قسمت بشود.

نایب‌رئیس - آقاى معاون وزارت دارایی.

معاون وزارت دارایی (انوارى) - جوابى که تهیه شده است عیناً به اطلاع آقایان نمایندگان محترم می‌رسد: در پاسخ سؤال جناب آقاى مهندس فروهر نماینده محترم به استحضار می‌رساند. 1 - سازمان برنامه در اجراى قسمتى از برنامه هفت ساله دوم باید به ساختمان خانه‌های ارزان قیمت اقدام نماید چون زمین‌هایی که براى این منظور در نظر گرفته شده متعلق به بانک رهنى ایران است سازمان صلاح به این دید که ساختمان را بانک مذکور بر عهده بگیرد بانک رهنى ایران براى انجام عمل طرحى تهیه و طرح مزبور براى تصویب به شوراى عالى سازمان برنامه ارسال گردیده. از تاریخ 31 اردیبهشت 1336 که نظر شورای عالى برنامه به بانک رهنى فرستاده شده بانک مشغول مطالعه است تا با توجه به کلیه امکانات نظر خود را به سازمان برنامه اعلام نماید توضیحاً معروض می‌دارد که محل انتخابى براى ساختن این خانه‌ها اراضى نازى‌آباد است نه گودهاى کوره‌پزى. 2 - با توجه به توضیحات فوق چون بانک رهنى ایران هنوز قبولى خود را به سازمان برنامه اطلاع نداده است مسلماً وارد مراحل بعدى که واگذارى اجراى عمل به شرکت معینى باشد نشده است.

3- نکته‌ای که مسلم است اینست که اگر اجراى عمل مورد قبول بانک رهنى ایران قرار گرفت از اعتبارات موجود حداکثر استفاده به نفع زاغه‌نشینان بی‌مسکن خواهد شد و بانک رهنى مشاورین و مهندسین مورد اعتماد مجلسین و دولت را مأمور اجراى امر خواهد کرد. ضمناً به استحضار می‌رساند که بانک رهنى در صورت قبول چنین عملى معتقد است براى تهیه وسایل ساختمان و دستمزد بایستى طورى اقدام شود که رفاه و آسایش ساکنین منازلى که ساخته می‌شود از هر حیث تأمین گردد.

نایب‌رئیس - آقاى مهندس فروهر.

مهندس فروهر - البته ایرادى به معاون محترم وزارت دارایی وارد نیست چون کارشان نیست یک جواب خیلى مجمل و سر بسته که اصلاً جواب سؤال نیست تهیه شده و ایشان تشریف آورده و قرائت کرده‌اند. این رویه‌ای که متأسفانه معمول شده است که در جواب امساک می‌کنند و خیال نمی‌کنند که سؤال‌کننده وارد نیست و نمی‌داند. می‌گویند چرا ما عنوان به دستش بدهیم که بتواند مطالبى بگوید اینست که سربسته می‌گویند معهذا بنده از همین اظهارات مجمل آقاى انوارى اتخاذ سند می‌کنم ایشان سه مرحله فرمودند یکى اینکه از محل اعتبارات سازمان برنامه پولى براى این کار تخصیص بدهید بسیار خوب در این قسمت از حضور جناب آقاى بختیار دوست گرامى و وزیر فعلى کار که ریاست بانک رهنى را با کمال لیاقت سالیان دراز دارند و با کمال بی‌نظرى و دقت این دستگاه را اداره فرمودند و این مطلب باید تذکر داده شود قسمت دومى که با بانک رهنى تماس و ارتباط ندارد خودگود کوره‌پزخانه است این کوره‌ها قابل استفاده نیست ولى زمین‌های کوره‌های آجرپزى است که به تدریج باید این کوره‌ها از بین برود چه بهتر که به یک استفاده‌ای برسد و همین‌جا است که بنده موضوع را قابل توجه می‌دانم چون این اراضى را بنده خودم رفته‌ام و دیده‌ام این اراضى باید خیلى خوب درست بشود و نباید تلف بشود قسمت دوم پاسخ را فرمودند چون شوراى برنامه نظر بانک رهنى و پیشنهادش را تصویب کرده است و به بانک ابلاغ کرده است ولى بانک هنوز قبول نکرده است قطعاً در موضوع واگذارى کار به اشخاص معین تصمیمى اتخاذ نشده است بنده هم می‌خواستم عرض بکنم که صلاح نیست موقعى که

+++

 دولت شروع به این کار می‌‌کند یک نحوه‌ای اتخاذ کند که در واگذارى کار از لحاظ طریقى که شاید روشن و معین نباشد به کار اقدام کند تا بعد یک ایرادهایی وارد بشود اگر چه گفتم به بانک رهنى ایرادى وارد نیست و بعداً در توضیحاتم راجع به این موضوع عرض خواهم کرد اما در قسمت سوم گفتند که اگر بخواهند کارى کنند حداکثر استفاده از لحاظ دستمزد و منافع خواهد شد به طوری که آسایش مردم تأمین شود البته این فرمول کلى است. حالا بنده اصل مطلب را از نظر استحضار همکاران محترم عرض می‌کنم که بنده اطلاع دارم چهار میلیون تومان سازمان برنامه براى این کار تخصیص داده است که زمین‌هاى کوره‌های آجرپزى را بانک رهنى که یک بانک دولتى است مؤسسه مستقیم است مترى بیست تومان می‌خواهند به حساب بگذارند البته زمین‌هاى بانک ساختمانى هم هست که مترى 2 تومان می‌دهد و اگر نظر کمک به مردم بی‌بضاعت کوره‌پزخانه بود همان‌طورى که برنامه چهار میلیون تومان را بلاعوض می‌دهد. جا داشت که اگر ممکن باشد بانک رهنى این زمین را ارزان‌تر بدهند این مطلبى است که بنده در آن وارد نمی‌شوم چون یک موضوع بازرگانى است و در حیطه امکانات بانک رهنى است که می‌توانند بدهند یا ندهند ولى مطلب اینجا است که این 75 هزار متر زمین است که اگر چهار هزار تا خانه بسازند به هر خانه‌ای 150 شصت متر می‌رسد. بنده سال گذشته بعد از اینکه از مسافرت خارجه برگشتم طرز شهرسازى تمام کشورهاى مترقى را دیدم از پشت این تریبون اعلام کردم و در موضوع تقسیم اراضى ضراب‌خانه بین کارمندان سیلو و دخانیات بود که گفتم که اگر این را به عنوان یک کادو و یک پول دستى تلقى می‌فرمایید قبول دارم. ولى این کارمندان بی‌بضاعت که یک زمین در ضراب‌خانه بهشان داده می‌شود به تجربه دیده شده آمارش را خواهش می‌کنم خود وزارت دارایی یا بانک ساختمانى بیاورد که این متقاضیان اولیه کدامشان زمینشان باقى مانده نود درصد این زمین‌ها را دلال‌ها و بنگاه‌ها به رایگان و به قیمت خیلى کم از دست اینها در میاورند و ‌انداخته‌اند توى بورس الان براى زمین‌هاى ضراب‌خانه که هنوز جریان لایحه‌اش تمام نشده و به راه نیفتاده است آنجا یک موسسه‌ای درست کرده‌اند نوشته‌اند بورس اراضى ضراب‌خانه. یعنى لاشخور رفته است آنجا و در محل نشسته و بورس درست کرده و بنده به دولت تذکر دادم که این وسعت بی‌جهت شهر تهران به ضرر کشور است. اشخاصى که می‌آیند در تهران براى پیدا کردن کار و نان ارزان، اینجا بار دوش دولت می‌شوند. شهردارى یک ضعف عجیبى نشان داده است در صورتی که هیچ‌ گونه وسایل ترقى و آبادى تهیه نشده است نه راه هست نه مدرسه هست نه آسفالت هست نه برق و تلفن هست ولى زمین‌ها جزو بورس است این شهر روز به روز بزرگ می‌شود یک گله بزرگى شده است براى جثه ضعیف و نحیف مملکت ما مرتب تمام توجه مردم به تهران جلب می‌شود. بنده که یکى از وکلاى شهرستان هستم احقاق حق موکلینم را می‌خواهم این مردمى که‏ به شهادت وزیر جنگ ما در جنوب کشور از اولین وسایل زندگى از پوشاک و خوراک محروم هستند ما تمام اعتبارات و پول‌ها را می‌آوریم در تهران خرج می‌کنیم این به هیچ‌وجه صحیح نیست. این تولید نارضایتى در مملکت می‌کند. آن فیلمى که از وضع مردم جنوب نشان داده و تمام ما متأثر شدیم الان ما گزارشاتى از شهرستان‌ها داریم که واقعا تأسف‌آور است ما که نباید سرمان را در برف فرو بکنیم که این شهرستان‌ها از بین برود حالا یک اعتبارى پیدا شده است. بسیار خوب چون این مقررات براى اشخاص بی‌بضاعت و فقیر است بنده هیچ بحثى ندارم. تمام اهالى این کشور برادران خود ما هستند و بنده هیچ حرفى ندارم حالا اگر نازى‌آباد قرار است که براى این بیچارگان زاغه‌نشین خانه ساخته بشود خانه‌ای که زمینش مترى بیست تومان باشد گران است. بعد هم آقایان اطلاع دارم که خانه ساخته شده می‌خواهند به آنها بدهند به این هیچ ایرادى وارد نیست بانک رهنى بهترین مهندسین و معماران را دارد ولى کسانى که صنعتگر خوبى هستند و صنعت خوبى دارند از حقایق یک وقتى غافل می‌شوند یک وقتى فکرهاى‌ آبادی و لوکس ساختن و اینها به سرشان می‌آید ولى اگر ما براى زاغه‌نشین‌ها می‌خواهیم خانه بسازیم باید یک خانه‌ای باشد که بروند تویش بنشینند بنده می‌گویم اگر زمین گران یا خانه لوکس ساخته بشود و از طریق مناقصه نخواهند واگذار بشود البته به زاغه‌نشین نمی‌رسد به کسان دیگر می‌رسد (دشتى - مطمئن باشید آن وقت هم نمی‌رسد). این یک سؤالى است که بنده کرده‌ام قسمت اول راجع به بانک رهنى یک جوابى دادند که بنده نظرم را در این قسمت عرض کردم در قسمت دوم می‌فرمایند ما هنوز به شرکت خصوصى نداده‌ایم باید اینجا بیایند بگویند که مجلس اطلاع داشته باشد اگر مجلس صالح نیست جاى دیگر بیایند رسیدگى بکنند که یک خانه ارزانى درست بشود (صارمى - مجلس چطور صالح نیست؟). از لحاظ نظارت ما مطابق قانون اساسى می‌توانیم نظارت بکنیم (صارمى – در کار اجرایی مجلس مداخله نمی‌کند). بنده سال گذشته عرض کردم دولت اگر زمینى دارد باید زمین را کونومى بکند. ساختمان چند طبقه بسازد مردم را به زندگى اجتماعى تربیت بکند و بتوانند از زمینى که مترى پنجاه و شصت تومانى باشد چند طبقه بسازند وقتى چنین ساختمانى باشد دورش می‌تواند یک چمن و یک گردشگاهى باشد که بچه‌ها در آنجا بازى و تنفس بکنند الان دور این زمین‌هاى 150 مترى یک دیوارهاى کثافتى ساخته‌اند. دیوارهاى مرتفع 6 مترى همه با هم مثل دشمن در این زمین‌های 150 مترى هر کدام یک دستگاهى ایجاد می‌کنند یک لانه‌های کثافتى می‌شود اگر زندگى یکجا اجتماعى باشد از این 150 متر زمین‌ها استفاده می‌شود باید مردم را براى زندگى اجتماعى تربیت کرد موقع کشف حجاب و عوض کردن لباس وکلا همه مخالف بودند و می‌گفتند که نمی‌شود: سنن قدیم است نمی‌شود به آن دست زد ولى دیدیم که یک دست قوى آمد و کار را انجام داد. روح رضاشاه شادباد. آن مرد آمد مملکت را آباد کرد حالا ما عاجزیم که چهارتا خانه گلى بسازیم از این کارى آسان‌ترمی‌شود؟

بنده اطلاع دارم جناب آقاى بختیار در نظر دارند که اگر این اشخاص صاحبان زمین‌هاى کوچک کوچک کوچک را یک کاسه بکنند صد نفر 150 نفر را یک کاسه بکنند و به یک طرز صحیحى خانه ساخته بشود و به اینها بدهند و اقساطى پول آن را بگیرند هم کار سازمان برنامه درست می‌شود هم کار بانک رهنى ساده می‌شود و هم مردم به این نحوه زندگى اجتماعى عادت می‌کنند حالا بیایید این تجربه را از نازى‌آباد شروع بکنید. این 75 هزار مقدارى متر را بخرید مترى بیست تومان در سى هزار متر آن خانه چهار طبقه بسازید اشخاص را با هم جمع کنید وضع زندگیشان، وضع اجتماعیشان به هم نزدیک می‌شود مدرسه اطفالشان نزدیک‌تر می‌شود اینها احتیاج به اتوبوس بیشتر و طى راه و مسافت بیشتر نخواهند داشت راجع به آن موضوع آخرى که فرمودید اگر چنانچه بانک رهنى در ساختمان خانه‌ها رعایت بکند رعایت مصالح مردم می‌شود بنده در سؤالم عرض کرده بودم که ما باید خانه را طورى بسازیم که به مصرف اهالى برسد حالا توضیح می‌دهم یک مدل‌هایی الان توسط بانک ساختمانى ساخته شده است آقایان می‌توانند بروند ببینید هر دستگاه در حدود شش هزار، شش هزار و پانصد تومان تمام می‌شود با آجر و تیرآهن و عایق‌بندى و قیر و همه چى یعنى همه آنچه که ما می‌سازیم منتهى اگر ما بزرگ می‌سازیم. اینها کوچکترش را می‌سازند از 45 الى 50 متر زیربنا دارد. حالا شنیده‌ام خانه‌ای که قالب زده‌اند و توى کارخانه ساخته می‌شود می‌خواهند نصب کنند این طرز خانه دستمزد کم می‌برد و صاحبان سرمایه همه‌اش می‌خواهند ببرند روى استهلاک سرمایه‌ها و پول‌ها و غیره نتیجه این می‌شود که ما پاى کوره نشسته‌ایم و آجر مصرف نمی‌کنیم و کارگر بی‌کار نشسته است. فکرى براى این کارگرها باید کرد هنوز برنامه هفت ساله به جایی نرسیده است که ما مضیقه در قسمت کارگر داشته باشیم با این وضع کارگر هم بی‌کار می‌شود و مزد نمی‌گیرد این غلط است استدعا مى‌کنم جناب آقاى بختیار در این خصوص کمک بفرمایند. توجه بفرمایند در خاتمه می‌خواستم عرض کنم که یک سوءتفاهمى بین دو تا بانک دولتى که بانک ساختمانى و رهنى باشد از لحاظ نحوه کار پیدا شده اگر فرض کنیم نقصى در یکى از این دستگاه‌ها هست البته همه دست به دست هم می‌دهیم رفع می‌شود اگر صلاحیت‌ها با هم قاطى شده است این خیلى آسان است کمیسیونى بشود و یک ترتیبى داده شود که صلاحیت بانک رهنى معلوم بشود که در یک حدودى باشد و صلاحیت بانک ساختمانى هم در یک حدودى و بانک ساختمانى که تا حالا یک کارهایی کرده است عیب‌هایش را صلاح کند و دستگاهش را گر نقصى کند دارد اصلاح کند.

نایب‌رئیس - آقاى مهندس فروهر وقت شما تمام شد.

مهندس فروهر - چشم الان عرایضم تمام می‌شود. این است که این قسمت و این سوء‌تفاهم اگر رفع بشود به نفع مملکت است. ما از نداشتن آدم می‌نالیم. دستگاه‌هایی داریم که شاید بعضى‌ها بهتر و بعضى‌ها کمتر کار می‌کنند. می‌توانیم این دستگاه‌ها را به حداکثر راندمان برسانیم که این سوء‌تفاهمات بین دو بانک رفع بشود و این خیلى به نفع مملکت است 23 میلیون دلار پول آمده است، باز هم پول می‌آید وسط به طور خلاصه بنده خواستم عرض کنم بدون مطالعه در این کارهاى کوچک کارهاى لوکس‌سازى براى زاغه‌نشین نکنند خانه بتنى و گران نسازند و این موضوع را بنده مراقب هستم تعقیب می‌کنم و جواب‌ها را خواهش می‌کنم دولت یک قدرى روشن‌تر و واضح‌تر و بهتر بدهد. می‌روم می‌گردم و جزئیاتش را هم پیدا می‌کنم (احسنت احسنت).

5 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه وزارت گمرکات و انحصارات و ارسال به مجلس سنا

نایب‌رئیس - سؤالات تمام شده لایحه مربوط به بودجه وزارت گمرگات انحصارات مطرح است ماده واحده قرائت می‌شود. (به شرح زیرخوانده شد).

ماده واحده به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود 24191400 ریال از بودجه‌های مصوب ادارات تابعه وزارت گمرکات و انحصارات کسر و به عنوان بودجه وزارت‌خانه مزبور در بودجه کل کشور پادار نماید.

نایب‌رئیس - آقاى ارباب مخالفید؟ ارباب موافقم‏.

نایب‌رئیس - آقاى عمیدى نورى.

+++

مخالفید؟ بفرمایید.

عمیدى نوری - به طور کلى در اصلاحى که در کمیسیون شد تا حدى تصور می‌کنم نظرى را که در شور اول در مجلس پیش آمد تا حدى تأمین شده براى اینکه این مبلغ 24 میلیون ریال تقریباً مثل این است (البته استنباط بنده این است) که از همان بودجه وزارت دارایی جدا شده و به عنوان وزارت گمرکات و انحصارات همان طوری که در اصل قانون تأسیس این وزارت‌خانه تعهد شده بود چیزى اضافه خرج نشود داده شده بنده استنباطم این بود ولى طرز تنظیم ماده واحده به نظر بنده طوری است که این معنى را کاملاً نمی‌رساند یا من نمی‌فهمم شاید اینطور هست اگر این معنى را جناب آقاى وزیر انحصارات بفرمایند همان خواهد بود بنده عرضى ندارم ولى طورى نوشته شده که از بودجه ادارات کسر می‌شود و می‌آید. اینجا یعنى مثلاً از بودجه اداره گمرک کم می‌شود و می‌آید در بودجه وزارت‌خانه در آن صورت آیا با کم کردن بودجه خود گمرک عایدات گمرک ما کسر نخواهد شد؟ یا از اداره دخانیات از بودجه خود اداره دخانیات آیا کم نخواهد شد؟ که آن وقت فردا اگر عایدات دخانیات کم شد به ما بگویند که بودجه اداریش کم شده است چون اینطور نوشته شده است که از بودجه‌های مصوب ادارات تابعه وزارت گمرکات و انحصارات یعنى از بودجه خود آن ادارات می‌خواهد کم بشود بیاید اینجا نه اینکه از بودجه وزارت دارایی که با این ادارات تواماً وزارت دارایی را تشکیل می‌دهند. جناب آقاى صدرزاده عرض بنده را توجه فرمودید که چیست؟ پس در اساس با تذکراتى که در شور اول داده شد با اصلاحى که على‌الاصل در کمیسیون شد ما موافق هستیم. براى اینکه مسلم شد که چیزى اضافه نمی‌خواهم به عنوان بودجه وزارت انحصارات درست کنیم ولى در این که چه جور باید این خرج بشود این مطلب را این ماده واحده نمی‌رساند بنده این بیم را دارم که همین بودجه وزارت دارایی به شکل فعلیش به انضمام این ادارات می‌ماند براى خودش بعداً از بودجه ادارات دخانیات و گمرک و قند و شکر که یک اداراتى است که دخل و خرجشان مربوط به هم است می‌خواهند کسر بشود و بشود وزارت گمرکات و انحصارات در این صورت من نگرانى دارم و این برخلاف منظورى است که راجع به ازدیاد عایدات این مؤسسات و تشکیل وزارت‌خانه به خصوصی که ما بتوانیم از آن نتیجه بهترى بگیریم. داشتیم من نگرانى دارم که مبادا از آن جهت یک مکثى پیش بیاید و بگویند که شما بودجه اراده ما را کم کردید و بردید وزارت‌خانه تشکیل دادید. مثلاً اتومبیل خریدید مثلاً خرج‌هاى تشریفاتى کردید و بودجه ادارات ما چون کسر شده نمی‌توانیم عایدات به دست بیاوریم از این جهت بود که بنده خواستم به عنوان مخالف این تذکرات را بدهم و روشن باشیم که منظور از طرز تنظیم این ماده واحده چه بوده است و چه نظرى دارند این بود عرض بنده‏.

نایب‌رئیس - آقاى ارباب.

ارباب - این لایحه‌ای در واقع انجام تشریفات و یک اجازه‌ای است از مجلس نه یک پول تازه و بودجه تازه‌ای وزارت گمرکات درخواست کرده و نه هزینه جدیدى تحمیل کرده بلکه دوایر وزارت دارایی در تفکیک به وزارت انحصارات و گمرکات یک قسمتش ضمیمه وزارت انحصارات و گمرکات شده است آمده‌اند از مصرف خودشان صرفه‌جویی کرده‌اند و هزینه ادارى وزارت‌خانه را تأمین نموده‌اند در کمیسیون بودجه هم کاملاً این مطلب روشن شد. جناب آقاى وزیر دارایی هم حضور داشتند خود ایشان هم با این فعل و انفعال موافقت کردند و یک پیشنهاد بسیار موجهى جناب آقاى دکتر پیرنیا اینجا تقدیم کردند مورد تصویب واقع شد و به این صورت درآمد از جایی به جاى دیگر نقل و انتقال دادن و صرفه‌جویی کردن و هزینه ادارى وزارت‌خانه را تأمین کردن یک خرج اضافى ایجاد نکرده و نخواهد کرد و انصافاً یکى از کارهاى خوب وزارت انحصارات و گمرکات بوده است بنابراین بنده تصور نمی‌کنم که این اشکالى داشته باشد یک بودجه جدیدى نیست یک خرج جدیدى نیست و تفکیک این دو وزارت‌خانه هم امیدوارم که نتایج سودمندترى در آتیه نزدیک‌ترى نشان بدهد. براى اینکه وقتى این دو وزارت‌خانه تفکیک شده است هر یک بیشتر به حدود خودشان توجه می‌کنند و نظارت می‌کنند.

نایب‌رئیس - آقاى فرود مخالفید؟

فرود - بنده موافق هستم.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر پیرنیا مخالفید؟

دکتر پیرنیا - بنده موافقم.

نایب‌رئیس - چون مخالفى نیست بنابراین باید رأى بگیریم. به ورود در ماده واحده. آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثراً برخاستند) و تصویب شد. ماده واحده مطرح است چون کسى اجازه صحبت نخواسته است و مخالفتى نسبت به اصل ماده نشده است براى اتخاذ نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود وبعد از برگشتن از مجلس سنا رأى گرفته می‌شود.

6 - طرح و تصویب یک فوریت و مذاکره در اصل گزارش کمیسیون‌ها مربوط به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران

نایب‌رئیس - لایحه مربوط به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى که در مجلس سنا تصویب شده است و در چهار کمیسیون مربوطه مجلس شورای ملى نیز به تصویب رسیده و گزارش آنها آماده است مطرح است حالا گزارش‌ها قرائت می‌شود (به شرح زیرخوانده شد) گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى لایحه شماره 581 مربوط به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران ارسالى از مجلس سنا که شامل 125 ماده می‌باشد. با گزارش سوءکمیسیون مربوطه در کمیسیون نظام با حضور آقاى معاون وزارت جنگ مطرح و پس از مذاکرات مفصل و توضیحاتى که از طرف آقاى معاون وزارت جنگ داده شد مواد مصوب مجلس سنا و گزارش سوءکمیسیون تحت 125 ماده به تصویب رسیده و اینک گزارش آن را براى تصویب مجلس شوراى تقدیم می‌دارد. از طرف مخبر کمیسیون نظام کیکاوسى گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى کمیسیون کشور لایحه شماره 581 ارسالى از مجلس سنا راجع به استخدام نیروهاى شاهنشاهى ایران را با حضور آقاى معاون وزارت جنگ مورد شور و رسیدگى قرار داده بالاخره گزارش سوءکمیسیون مربوطه تصویب و اینک خبر کمیسیون نظام را تأیید و گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون کشور سعید مهدوى گزارش از کمیسیون امور استخدام به مجلس شوراى ملى کمیسیون امور استخدام لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران را با حضور آقاى معاون جنگ مورد رسیدگى قرار داده و مواد مصوب مجلس سنا را تصویب و اینک گزارش آن را در تأیید گزارش کمیسیون نظام تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور استخدام احمد مهران گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى کمیسیون بودجه با حضور آقاى معاون وزارت جنگ لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران را مطرح و گزارش سوءکمیسیون مربوطه را مورد توجه قرار داده پس از مذاکرات مشروح و توضیحات آقاى معاون وزارت جنگ و مخبر سوءکمیسیون بالاخره مواد پیشنهادى تصویب و اینک گزارش آن را که عین گزارش کمیسیون نظام می‌باشد تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید. مخبر کمیسیون بودجه مشایخى‏

نایب‌رئیس - این لایحه چون در مجلس سنا با قید فوریت تصویب شده است و برابر آئین‌نامه مشترک مجلسین باید نسبت به فوریب آن اظهار عقیده و رأى در مجلس بشود بنابراین فوریت مطرح است (گفته شد مخالفى نیست). رأى می‌گیریم به فوریت این لایحه آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند).

تصویب شد. کلیات مطرح است در کلیات چون کسى اجازه صحبت نخواسته رأى گرفته می‌شود به ورود در مواد آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده اول قرائت می‌شود (به شرح زیرخوانده شد).

فصل یکم شرایط عمومى استخدام و طبقه‌بندى افسران و کارمندان ماده 1 کسانی که مطابق شرایط و مقررات این قانون مشغول خدمت بشوند افسران و کارمندان نیروهاى مسلح شاهنشاهى نامیده می‌شوند.

نایب‌رئیس - نسبت به ماده اول نظرى نیست؟ (اظهارى نشد). رأى می‌گیریم به ماده اول آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد. ماده 2 قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 2 شرایط ورود به خدمت به شرح زیراست:

1- تابعیت ایران.

2- حداقل سن هیجده سال تمام.

3 - در بدو ورود به خدمت حداقل تحصیلات کسانی که داوطلب خدمت افسرى می‌شوند دارا بودن گواهینامه رسمى دوره کامل متوسطه و براى کسانى که جهت کادر گروهبانى استخدام می‌شوند گواهینامه شش ساله ابتدایی خواهد بود.

4 - عدم محکومیت به جنایت و جکحه‌هایی که به موجب قوانین جزایی مستلزم محرومیت از خدمت دولت می‌گردد.

5- صحت مزاج و توانایی براى انجام کارى که به منظور آن استخدام می‌شوند و معروف نبودن به فساد عقیده و اخلاق. 6 - توفیق در امتحانات ورود به خدمت مورد نظرطبق آئین‌نامه مربوطه.

نایب‌رئیس – آقایانی که با ماده دوم و بندهاى مربوطه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد. ماده 3 قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 3 افسران و کارمندان نیروهاى مسلح شاهنشاهى به شرح زیر می‌باشند.

الف – نظامیان.‏

ب – هم‌ردیفان و غیرنظامیان.

نایب‌رئیس – آقایانی که با ماده سه و بندهاى مربوطه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد. ماده 4 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

+++

 

ماده 4 نظامیان به دو طبقه تقسیم می‌گردند: الف – افسران. ب – درجه‌داران و افراد.

نایب‌رئیس – آقایانی که با ماده 4 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد. ماده 5 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 5 هم‌ردیفان و غیرنظامیان:

الف – هم‌ردیفان کارمندانى هستند که با حقوقى معادل حقوق افسران و درجه‌داران با افراد استخدام شده و از لحاظ مقررات استخدامى تابع قانون استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى می‌باشند.

ب - غیرنظامیان کارمندانى هستند که مطابق قوانین استخدام کشورى و یا مقررات اختصاصى استخدامى مربوطه در نیروهاى مسلح شاهنشاهى انجام وظیفه می‌کنند. تبصره کارمندان مندرج در بند الف و ب مادام که در نیروهاى مسلح شاهنشاهى مشغول انجام وظیفه هستند از لحاظ مقررات کیفرى و انظباطى تابع قوانین و آیین‌نامه‌های ارتشى می‌باشند‌.

نایب‌رئیس – آقایانی که با ماده 5 و بندها و تبصره مربوطه موافقند قیام کنند. (اکثر برخاستند). تصویب شد.

(ماده 6 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 6 هر نوع تغییرى که در وضع استخدام قراردادى‌های سایر وزارت‌خانه‌ها طبق قانون استخدام کشورى معمول و اجرا گردد همان مقررات درباره قراردادی‌هاى فعلى ارتش به موقع اجراگذارده خواهد شد.

نایب‌رئیس – آقایانی که با ماده 6 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

(ماده 7 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 7 نیل به مقام افسرى در نیروهاى مسلح شاهنشاهى مطلقاً موکول به طى دوره دانشکده یا آموزشگاه افسرى رسته مربوطه در داخله یا خارجه می‌باشد که حداقل دوره دانشکده دو سال و آموزشگاه یک سال خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 7 موافقند قیام کند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

(ماده 8 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 8 نیروهاى مسلح شاهنشاهى ایران از نیروهاى زمینى. هوایی. دریایی تشکیل یافته و هر نیرو به تناسب احتیاجى که دارد از رسته‌های مختلفه تشکیل گردیده و رسته افسران و درجه‌داران هر نیرو و طرز تغییر رسته آنان طبق آئین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب کمیسیون جنگ مجلسین خواهد رسید.

نایب‌رئیس - آقایان که با ماده 8 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

(ماده 9 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 9 استخدام کارمندان به عنوان هم‌ر‌‌دیف افسر از تاریخ تصویب این قانون مطلقاً ممنوع می‌باشد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 9 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

فصل دوم مطرح است (به شرح زیر قرائت شد).

فصل دوم وضع خدمتى افسران و کارمندان ماده 10 حاضر به خدمت: وضع افسر و کارمندى است که در مشاغل سازمانى مشغول انجام وظیفه می‌باشد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 10 موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 11 قرائت می‌شود. (به شرح زیر خوانده شد).

ماده 11 منتسب: وضع افسر و کارمندى است که مشمول یکى از موارد زیر باشد:

الف - موقتاً به مشاغل مخصوصى گمارده شده که در سازمان نیروهاى مسلح شاهنشاهى براى آن مشاغل محل به خصوصى پیش‌بینى نشده است.

ب – در یکى از مدارس داخله یا خارجه مشغول تحصیل باشد.

ج – به واسطه حذف یا انحلال محل سازمان موقتاً بدون شغل شود.

د - افسران و کارمندانى که معالجه بیمارى آنها بیش از چهار ماه ادامه پیدا کند تا یک سال.

هـ - افسران و کارمندانى که اسیر می‌شوند در تمام مدتى که در اسارت هستند و در صورتى که از اسارت خارج شوند حداکثر تا 6 ماه که باید به آنان شغل ارجاع شود در حال انتساب باقى خواهند بود.

و – بنا به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه مأمور خدمت در سایر وزارت‌خانه‌ها یا بنگاه‌هاى ملى یا دولتى شوند. تبصره افسران و کارمندانى که تحت پیگرد واقع می‌شوند و در مراجع صالحه رأى قطعى برائت آنان صادرمی‌گردد. مدت بدون کارى آنان تبدیل به انتساب خواهد شد.

نایب‌رئیس - نظرى هست؟ (اظهارى نشد).

آقایانی که با ماده 11 و بندهاى و تبصره مربوطه آن موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 12 منتظر خدمت: وضع افسر و کارمندى است که به علت خطا یا قصور مکرر و یا مسامحه طبق مقررات مواد 116 و 117 موقتاً از کاربر کنار شود.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 12 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 13 بدون کار: وضع افسر و کارمندى است که به علل ریز موقتاً از کار برکنار گردد.

 1 – در صورتی که تحت تعقیب قانونى درآمده و کیفرخواست جنایی براى وى صادر گردد (از تاریخ صدور کیفر خواست). اعم از اینکه کیفرخواست از دادسراهاى عمومى صادر شده باشد یا دادسراى نظامى.

2 – در صورتی که محکوم به حبس قطعى گردد که طبق قانون دادرسى و کیفر ارتش مستلزم اخراج نباشد تبصره محکومین به حبس با خدمت مشمول مقررات بند 2 این ماده نخواهند بود.

3 – در صورتی که تنبیه انتظار خدمت مؤثر واقع نشده و طبق مواد 116 و 117 این قانون بدون کار گردد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 13 و بندها و تبصره‌های مربوط به آن موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شده. ماده 14

ماده 14 معلول: وضع افسر و کارمندى است که به علت قیود خدمتى دچار سانحه یا بیمارى شده که معالجه آن بیشتر از یک سال تمام طول کشیده و طبق تشخیص کمیسیون عالى پزشکى نظامى قادر به انجام خدمت نباشد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 14 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

فصل سوم مطرح است.

فصل سوم برکنارى افسران و کارمندان در خدمت.

ماده 15 خدمت افسران و کارمندان ممکن است به یکى از طریق ذیل پایان یابد.

الف) بازنشستگى: وضع افسران و کارمندانى است که طبق مقررات فصل ششم این قانون بازنشسته شوند

ب) انتقال: وضع افسران و کارمندانى است که در صورت تمایل آنان پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه به یکی از وزارت‌خانه‌ها یا بنگاه‌های ملى و دولتى منتقل گردند.

تبصره 1 - این قبیل افسران و کارمندان اگر بخواهند معادوت نمایند در صورتی که به وجود آنان احتیاج باشد یا درجه و قدمت خدمت درجه‌ای که در تاریخ انتقال دارا بوده‌اند به خدمت پذیرفته خواهند شد مشروط بر این که مدت انتقال آنان بیش از سه سال نباشد و در مدت خدمت در وزارت‌خانه و بنگاه‌هاى نامبرده منتظر خدمت یا معلق یا مستعفى یا اخراج نشده باشند.

تبصره 2 - انتقال افسران از ژاندارمرى کل کشور چنانچه حائز شرایط زیر باشند به نیروهاى مسلح شاهنشاهى امکان‌پذیرخواهد بود:

1 – تا درجه سرگردى (داخل) چنانچه دوره دانشکده افسرى و دوره مقدماتى را طى نموده باشند.

2 – تا درجه سرهنگى (داخل) چنانچه دوره عالى رسته یا دوره دانشگاه جنگ را طى نموده باشند.

3 – امرایی که دوره دانشگاه جنگ را طى نموده باشند.

4 - افسران پزشک وقتى که دانشکده پزشکى یافنى داخله یا خارجه را طى کرده باشند.

ج) استعفا: کسانی که به هزینه وزارت جنگ تحصیل کرده‌اند در صورت پرداخت هزینه تحصیلى و یا انجام خدمت پس از خاتمه تحصیلات معادل دو برابر مدت تحصیل ممکن است استعفا دهند در این صورت قبول استعفاى آنان منوط به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

تبصره 1 - تقاضاى استعفاى درجه‌داران منوط به داشتن حداقل پنج سال مدت و موکول به تصویب مقامات مذکور در ماده 19 می‌باشد.

تبصره 2 - در هر صورت قبل از اتقضاى دو سال خدمت پس از خاتمه تحصیل افسران و کارمندان حق استعفا ندارند.

تبصره 3 - در زمان جنگ یا بحران‌هاى سیاسى و وضع غیر‌عادى که بیم آغاز مخاصمات می‌رود استعفا مطلقاً پذیرفته نخواهد شد.

تبصره 4 - افسران و کارمندانى که ازخدمت مستعفى شده‌اند در صورت تقاضاى شخصى چنانچه حائز شرایط زیر و مورد احتیاج باشند فقط براى یک مرتبه با یک درجه پائین‌تر ممکن است به خدمت معاودت نمایند.

1- در مدت برکنارى مرتکب حنحه بزرگ و جنایت نشده باشند

2- مدت برکنارى آنان بیش از سه سال نباشد.

د) اخراج: در چهار مورد زیر افسران و کارمندان از خدمت اخراج می‌شوند:

1 - چنانچه طبق مقررات قانون دادرسى و کیفر ارتش محکومیتى پیدا نماید که مستلزم اخراج باشد.

2 - در صورتى که تنبیهات انتظار خدمت و بدون کارى در تغییر وضع و رفتار آنان مؤثر واقع نشده و باز هم مبادرت به اعمال و رفتار برخلاف شئون نظامى بنمایند (با رعایت ماده 113 و 118 این قانون).

3 - در صورت شرکت افسر و کارمند در احزاب و دستجات سیاسى (با رعایت ماده 113 و 118) این قانون 4 در صورت ترک تابعیت

نایب‌رئیس - نظرى به ماده 15 نیست؟ (اظهارى نشد) آقایانى که با ماده 15 و

+++

 تبصره‌ها و بندهاى مربوط به آن موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

فصل چهارم مطرح است (به شرح زیر قرائت شد) فصل چهارم ترفیعات 1 شرایط عمومى ترفیعات ماده 16 ترفیع افسران و ارتقا رتبه هم‌ردیفان پس از طى مراحل این قانون منوط به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 16 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 17 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 17 براى نیل به مقام افسرى و هم چنین ترفیع درجه از سرهنگى به بالا فرمان همایونى صادر خواهد شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 17 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 18 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 18 ترفیع افسران و ارتقا رتبه هم‌ردیفان پس از درج در فرمان همگانى ارتش ابلاغ خواهد شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 18 موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 19 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 19 ترفیع درجه‌داران و ارتقا رتبه هم‌ردیفان با رعایت مقررات این قانون در حدود تعداد مجاز به شرح زیر خواهد بود:

الف) تا درجه گروهبان یکمى داخل در اختیار مقامات سرلشگرى. ب) درجه استوارى در اختیار مقامات سپهبدى تبصره ترفیعات درجه‌داران و ارتقا هم‌ردیفان در ژاندارمرى در اختیار فرمانده ژاندارمرى می‌باشد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 19 و بندها و تبصره مربوطه آن موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 20 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 20 ترفیع افسران و سایر کارمندان به استثنا موارد جنگى فقط در یکم مهر ماه هر سال اعطا می‌شود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 20 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 21 ماده 21 ترتیب و تطبیق درجات در نیروهاى مسلح به شرح زیر در نیروهاى زمینى و هوایی: سرباز سرباز یکم سرجوخه گروهبان سوم گروهبان دوم گروهبان یکم، استوار دوم، استوار یکم، افسریار، ستوان سوم، ستوام دوم، ستوان یکم، سروان سرگرد، سرهنگ 2، سرهنگ، سرتیپ، سرلشگر، سپهبد ارتشبد، در نیروى دریایی: ناوى، ناوى یکم، سرناوى مهناوى 2، مهناوى 1، ناوبان سوم، ناوبان دوم، ناوبان یکم، ناوسروان، ناخدا 3، ناخدا 2، ناخدا 1، دریادار، دریابان، دریاسالار، دریابد.

تبصره 1 - از سرباز تا سرجوخه (داخل) افراد نامیده می‌شوند. از گروهبان 3 تا افسریار (داخل) درجه‌دار نامیده می‌شوند. از ستوان 3 تا سروان (داخل) افسر جزء نامیده می‌شوند. از سرگرد تا سرهنگ (داخل) افسر ارشد نامیده می‌شوند. از سرتیب ببالا امرا نامیده می‌شوند.

تبصره 2 - ترتیب درجات در ژاندارمرى مانند درجات نیروى زمینى خواهد بود به استثنا سرباز و سرباز یکم که در ژاندارمرى ژاندارم و ژاندارم یکم نامیده می‌شوند.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 21 و تبصره‌های آن موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 22 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 22 کسانی که با داشتن حداقل گواهى‌نامه دوره کامل متوسطه دوره دانشکده افسرى را به پایان رسانده به درجه ستوان دومى و کسانی که با داشتن حداقل گواهى‌نامه دوره کامل متوسطه آموزشگاه افسرى را به پایان برسانند به درجه ستوان سومى نائل خواهند شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 22 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 23 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 23 کسانی که با داشتن گواهى‌نامه دوره کامل متوسطه دوره‌های تخصصى یا فنى از قبیل پزشکى. دندان پزشکى. دامپزشکى. داروسازى و امثال آن اعم از داخله یا خارجه را طى می‌نماید. در صورتى که طبق اساسنامه و مقررات دانشکده افسرى قبول خدمت نمایند پس از انقضا مدتى از شروع تحصیل آنان در دوره تخصصى یا فنى که آن مدت معادل دوره تخصصى دانشکده افسرى باشد به شرط موفقیت در امتحان سال‌هاى مربوطه به درجه ستوان دومى نائل خواهند شد و ترفیع بعدى آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 23 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 24 (به شرح زیر قرائت شد) ماده 24 چنانچه دانشجویان دوره‌های تخصصى پس از نیل به مقام افسرى در سال‌هاى تحصیلى بعد دو سال متوالى در یک کلاس مردود شوند به یکی از دوره‌های تخصصى سایر رسته‌ها معرفى و پس از این که دوره جدید را با موفقیت به پایان رسانیدند به رسته جدید را با موفقیت به پایان رسانیدند برسته جدید اختصاص یافته و ترفیعات بعدى آنان تابع مقررات مندرجه در این قانون خواهد بود و چنانچه مایل به ادامه خدمت در ارتش نشوند با پرداخت هزینه تحصیلى که ارتش براى آنان متحمل شده از خدمت معاف می‌گردند.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 24 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 25 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 25 فارغ‌التحصیلان دوره‌های تخصصى و فنى داخله یا خارجه چنانچه قبل از انجام خدمت زیر پرچم تقاضاى استخدام نمایند در صورتی که به وجود آنان احتیاج باشد پس از طى دوره مخصوص نظامى در رسته مربوطه با درجه ستوان سومى یا ستوان دومى یا ستوان یکمى (به ترتیب برحسب اینکه داراى گواهى‌نامه دوره کامل متوسطه یا دانشنامه لیسانس یا دکترا باشند) پذیرفته خواهند شد. ستوان سوم‌ها از مزایاى فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء و ستوان دوم‌ها و ستوان یکم‌ها از مزایاى فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى استفاده خواهند نمود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 25 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 26 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 26 افسران دانشجوى دوره‌های مختلف در هر یک از سنوات تحصیلى در صورتی که از عهده امتحانات مربوطه برنیایند مدت سال‌هاى تجدیدى آنان از لحاظ ترفیع محسوب نخواهد شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 26 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 27 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 27 کسانی که در جریان تحصیلات در دانشکده‌های داخله یا خارجه داوطلب استخدام بشوند در صورت احتیاج و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون ممکن است در دانشکده افسرى (رسته مربوطه) استخدام شوند و در این صورت مشمول مقررات این فصل بوده و مدت تحصیلات قبلى آنان در دانشگاه جزء مدت خدمتشان محسوب خواهد شد. تبصره این قبیل اشخاص قبل از پوشیدن لباس نظامى بایستى آموزش‌هاى لازم نظامى را در حدود برنامه رسته مربوطه فرا گیرند.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 27 و تبصره آن موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 28 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 28 فارغ‌التحصیلان عالى هنرستان موسیقى کشور که خدمت زیر پرچم را نجام داده باشند در صورت احتیاج نیروهاى مسلح شاهنشاهى و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون با درجه ستوان دومى رسته مربوطه استخدام و ترفیعات بعدى آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود.

تبصره چنانچه فارغ‌التحصیلان مزبور خدمت زیر پرچم را نجام نداده باشند پس از طى دوره مخصوص نظامى با درجه ستوان دومى استخدام خواهند شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 28 و تبصره مربوطه آن موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 29 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 29 درجه‌داران ارتش که داراى گواهی‌نامه سوم متوسطه بوده و بتوانند از عهده طى دوره آموزشگاه افسریارى برآیند به درجه افسریارى نائل می‌گردند. در صورتى که افسریاران موفق به اخذ گواهی‌نامه دوره کامل متوسطه شوند به درجه ستوان سومى نائل و از مزایاى فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء استفاده خواهند کرد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 29 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 30 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 30 افسران وظیفه‌ای که در حین خدمت زیر پرچم داوطلب خدمت در نیروهاى مسلح شاهنشاهى گردند در صورت احتیاج و واجد بودن شرایط با حفظ سوابق درجه‌ای که دارند به خدمت پذیرفته شده و از نظر استخدامى و ترفیعات لیسانسیه‌ها مانند فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء خواهند بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 30 موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 31 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 31 جمع کل افسران نباید از یک دهم جمع کل کارمندان نظامى نیروهاى مسلح شاهنشاهى تجاوز کند ضمناً نسبت‌های زیر باید همواره رعایت شود: حداکثر درجات ستوانى نبایستى از سى و سه و نیم درصد (33/ 5%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند. حداکثر درجات سروانى نبایستى از بیست و چهار درصد (24%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند. حداکثر درجات سرگردى نبایستى از هیجده درصد (18%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند. حداکثر درجات سرهنگ دومى نبایستى از چهارده درصد (14%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند. حداکثر درجات سرهنگى نبایستى از نه درصد (9%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند.

حداکثر درجات امرا نبایستى از یک و نیم درصد (5/ 1%) جمع کل درجات افسرى تجاوز کند.

نایب‌رئیس - نسبت به ماده 31 نظرى نیست؟ آقاى پردلى مخالفید بفرمایید.

پردلى – در هر صد نفر 18 نفر به ترتیب درجه بگیرند این وضع ممکن است در آتیه تولید یک نارضایتى‌هایی بکند این را باید فکرش را کرد این ارتش براى امروز نیست در ده سال دیگر بیست سال دیگر ممکن است یک عده‌ای بمانند و یک عده‌ای ترقى بکنند این ایجاد نارضایتى خواهد کرد عرض من این است که این نسبت‌ها چطور رعایت می‌شود با یک ترتیبات کامل‌ترى باید این ماده تنظیم بشود و رسیدگى بشود.

وزیر جنگ (سرلشگر وثوق) - بنده متوجه نشدم منظورایشان چه بود پردلى غرض بنده این بود که از هر صد نفرى از ستوان دوم و سروان تا سرهنگ دوم و سرهنگ یک عده‌ای ترقى می‌کنند این ترقیات روى چه اصلى است. وزیر جنگ ترفیعات و مدت آنها مربوط به ماده بعد است. پردلى بنده عرضى ندارم فقط در آتیه ممکن است نسبت به آن کسانی که ترقى نمی‌کنند یک نارضایتى‌هایی ایجاد بکند با این ترتیبى که ملاحظه می‌فرمایید.

نایب‌رئیس - آقاى وزیر جنگ فرمایشى داشتید؟ بفرمایید.

وزیر جنگ - بنده اگر صحیح استنباط کرده باشم. سؤال آقاى پردلى مربوط می‌شود به ماده بعد به مدت توقف در درجات ولى چون سؤال فرمودند بنده قبلاً جواب این سؤال و همچنین توضیحات درباره‌ی ماده بعدى را به عرضشان می‌رسانم. اگر چه به طوری که استحضار دارید شاید اکثریت آقایان از این قانون اطلاع کامل حاصل کرده‌اند. چون این لایحه در 4 کمیسیون مورد بحث قرار گرفت و اکثر آقایان در این کمیسیون‌ها هرگونه نظرى داشتند اظهار فرمودند و توضیحات لازم به عرضشان رسید راجع به این قسمت ترفیعات باید صریحاً عرض کنم یک وقتى بود که در ارتش تنها راه کمک و مساعدت به افسرها ترفیع بود. یعنى هیچ راه دیگرى نداشتیم اگر یک افسرى که استحقاق داشت و از لحاظ زندگى دچار ناراحتى بود و دخلش کفاف خرجش را نمى‌داد تنها راه این بود که ما درجه بدهیم چه به افسرها و چه به درجه‌دارها و گروهبان‌ها این بود که کادر افسرى و کادر گروهبانى. در حقیقت تورم حاصل کرده بود. ما فرمانده دسته و فرمانده گروهبان به ندرت پیدا می‌کردیم. همه خیلى زود ترفیع پیدا می‌کردند و قطعاً وقتى که یک ستوانى سروان شد او را به فرماندهى دسته نمی‌شود گذاشت و یا یک گروهبانى وقتى گروهبان یکم شد وکیل‌باشى شد دیگر نمی‌توان متصدى واحد باشد مى‌دیدیم این واحدهاى کوچک که در ارتش از همه مهم‌تر است و فرمانده ‌خواهد بى‌فرمانده می‌ماند در این قانون این دقت و این مراقبت شده که در درجات پائین افسرها بیشتر بمانند بیشتر تجربه حاصل کنند و بیشتر مورد آزمایش واقع بشوند آن وقت به درجات بالاتر که رسیدند دیگر راه براى آنها باز خواهد بود آنهایی که در این دوره‌ها آزمایش خوبى داده‌اند ارتش اختیار دارد که به آنها ترفیع بدهد و به مقامات عالى برساند ولى خیال نکنید که الزامى دارد در این درجات چون نوشته از سرهنگى به سرتیپى 3 سال حتماً هر سرهنگى بعد از 3 سال سرتیپ می‌شود. این محدود نبودنش در کجا تأمین شده است؟ در این ماده 31 که می‌گوید درجات امرا فقط 1 و نیم درصد باید باشد اما اگر افسرى لیاقت و شایستگى داشت و آزمایش خوب در درجات پائین داده بود باید ارتش بتواند تا هنوز این افسر نیروى جوانى دارد فعالیت می‌تواند بکند این را ترقیش بدهد آنهایی که نتوانسته‌اند ابراز شایستگى بکنند در آن درجه می‌مانند و زندگى آنها تأمین است چون در این قانون جدید قید شده است که حداقل معاش براى همه فراهم باشد یعنى کسی که به مقام سرگردى رسید یک زندگى بسیار راحت و آسوده‌ای دارد دیگر ما الزام نداریم که بگوئیم دخلش کفاف زندگیش را نمى‌دهد حتماً او را ترفیع بدهیم. بنابراین موضوعات با نهایت دقت رسیدگى شده است در ماده 31 قانون محدودیت قائل شدیم که درجات ارشد زیاد داده نشود چون درجات ارشد در درجات پائین باید بیشتر بمانند و بیشتر مورد آزمایش قرار مى‌گیرند تاماً فرماندهان جزء در اختیار داشته باشیم و به بالا که رسیدند براى ما امکان این هست که آنها را بتوانیم به موقع ترفیع بدهیم و درجه‌ای که به آنها داده می‌شود فقط به منظور پاداش باشد و فقط استفاده خدمتى بشود کسى را سرهنگ می‌کنیم براى اینکه هم پاداش بهش داده باشیم و هم بتواند سرتیپ بشود و باید تا جوان هستند این درجه را به آنها داد تا مدتى بتوانیم از وجود او استفاده بکنیم.

نایب‌رئیس - آقاى دولت‌آبادی.

دولت‌آبادی - اجازه می‌فرمایید دو کلمه عرض بکنم. این لایحه استخدامى ارتش شاهنشاهى از لوایحى است که بیش از دو ثلث نمایندگان در کمیسیون‌هاى پنج‌گانه آن را مورد رسیدگى قرار دادند و چون دارد به سرعت تصویب می‌شود با تنگى وقت خواستم این جمله را گفته باشم که در 5 کمیسیون نزدیک 72 نفر از نمایندگان شرکت در تنظیم و تصویب این لایحه کرده‌اند باید توجه کرد. بیانات آقاى پردلى هم درش مخالفتى نبود که بنده بخواهم عرایضى بکنم چون مبناى این قانون رعایت حقوق افسران است و همچنین رعایت احتیاج که منبعد مورد انتقاد قرار نگیرد از لحاظ معیشت وضع آنها تأمین نشده است امیدوارم در ارتش اینقدر توجه باشد که خدمتگذاران را تشویق کنند و به آنها ترفیع بدهند تا آنها مأیوس نشوند (صحیح است).

نایب‌رئیس - چون دیگر نظرى نسبت به ماده 31 ابراز نشده است بنابراین رأى می‌گیریم. به ماده 31 آقایانى که با ماده 31 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 32 مطرح است و قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 32 حداقل توقف در درجات براى ترفیع افسران درجه‌داران و افراد به شرح زیر خواهد بود.

الف) افسران: درجه و حداقل توقف

1- از ستوان سومى به ستوان دومى 3 سال.

2- از ستوان دومى به ستوان یکمى 3 سال.

3 – از ستوان یکمى به سروانى چهار سال.

4 – از سروانى به سرگردى شش سال.

5 – از سرگردى به سرهنگ دومى 5 سال.

6 – از سرهنگ دومى به سرهنگى دو سال.

7 - از سرهنگى به سرتیپى 3 سال.

تبصره - مدت توقف در درجات سرتیپى و بالاتر و همچنین براى افسران خلبان نیروى هوایی از سرهنگى و بالاتر منوط به اراده سینه شاهانه است.

ب) افراد و درجه‌داران: درجه حداقل توقف:

1- از سربازى به سرباز یکمى شش ماه.

2- از سرباز یکمى به سرجوخگى شش ماه.

3- از سرجوخگى به گروهبان سومى 1 سال.

4- از گروهبان دومى به گروهبان یکمى 3 سال.

5- از گروهبان دومى به گروهبان یکمى 3 سال.

6- از گروهبان یکمى به استوار دومى 4 سال.

7- از استوار دومى به استوار یکمى 4 سال.

تبصره 1- مدت توقف هم‌ردیف درجه‌داران (از سربازى تا استوار یکمى). تابع مقررات مربوط به افراد صنف خواهد بود.

تبصره 2 - حداقل توقف در درجه سرناوى براى نیل به درجه مهناوى.

2 - چهار سال به شرط طى دوره آموزشگاه مهناوى خواهد بود. سرناوى‌هایی که در روى ناوها خدمت نموده و به امور تخصصى کاملاً وارد باشند. پس از 5 سال بدون طى آموزشگاه مهناوى می‌توانند به درجه مهناوى دوم ارتقا یابند لیکن حداکثر درجه این قبیل افراد از مهناوى یکمى تجاوز نخواهد کرد.

تبصره 3 - حداقل مدت توقف در درجات از سرجوخگى تا گروهبان دومى (داخل) در ژاندارمرى در صورتی که آموزشگاه دیده نباشند یک برابر و نیم مدت‌هاى مذکور در این ماده خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 32 و سه تبصره موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 33 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 33 اعطا ترفیع در زمان جنگ با بیگانگان تابع مقررات زمان صلح نبوده و برحسب ضرورت بنا به اراده سینه شاهانه در احکام جنگى درج خواهد شد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 33 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 34 (به شرح زیر قرائت شد).

+++

شرایط ترفیع کادر ثابت ماده 34 براى نیل به ترفیع کلیه افسران و کارمندان بایستى حداقل نصف مدت مقرره در مواد 32 و 42 این قانون را در درجات اخیر در شغل سازمانى در نیروهاى مسلح شاهنشاهى خدمت نموده باشند.

تبصره 1 - مدت انتظار خدمت و بدون کارى در درجات بیش از میزان مذکور در ماده 116 و 117 جزو مدت خدمت براى ترفیع محسوب نشده و همچنین در حین انتظار خدمت و بدون کارى ترفیع به درجه بالاتر ممنوع می‌باشد.

تبصره 2 تمام مدت انتساب در زمان تحصیل و اسارت جزو مدت خدمت براى ترفیع محسوب خواهد شد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 34 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 35 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 35 نیل به درجه سرگردى علاوه بر حائز بودن شرایط مذکور در این قانون موکول به طى دوره مقدماتى رسته مربوطه یا دوره مشابه آن (در صورت دایر بودن) می‌باشد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 35 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 36 (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 36 نیل به درجه سرهنگى علاوه بر حایز بودن شرایط مقرره در این قانون موکول به طى دوره رسته مربوطه یا دوره مشابه آن (در صورت دایر بودن) می‌باشد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 36 موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 37 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 37 نیل به درجه سرتیپى علاوه بر حائز بودن شرایط مقرره در این قانون موکول است به طى دوره دانشگاه‌های جنگ کشورهاى خارجه که از لحاظ مدت و برنامه تحصیل مشابه دوره دانشگاه جنگ ایران باشد. تبصره دانشنامه دکترى براى افسران پزشک. دندان پزشک. دامپزشک وقتى که از دانشگاه‌های خارج ایران یا کشورهاى فارغ‌التحصیل شده و همچنین براى افسرانى که دکتر در حقوق بوده و در مشاغل قضایی خدمت می‌نمایند. در ردیف گواهی‌نامه دوره دانشگاه جنگ خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 37 و تبصره آن موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 38 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 38 در غیر شرایط تحصیلى مذکور در ماده 37 نیل به درجه سرتیپى در موارد استثنایی منوط به اراده سینه شاهانه است. نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 38 موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

(ماده 39 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 39 سرجوخه‌هایی می‌توانند به درجه گروهبان سومى نائل شوند که علاوه بر حائز بودن شرایط مندرج در این قانون آموزشگاه گروهبانى را طى نمایند. تبصره غیرنظامیانى که از عهده آزمایش ورودى آموزشگاه گروهبانى برآمده و دوره آن را با موفقیت به پایان رسانند نیز به درجه گروهبان سومى نائل خواهند شد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 39 و تبصره آن موافقند قیام کند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

(ماده 40 به شرح زیر قرائت شد)

ماده 40 سرباز یکم‌هایی می‌توانند به درجه سرجوخگى نائل شوند که آموزشگاه سرجوخگى را طى نموده یا ابراز لیاقت نموده باشند.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 40 موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

(ماده 41 به شرح زیر قرائت شد).

ماده 41 افسران و کارمندانی که تحت پیگرد واقع شوند ترفیع آنان به شرح زیر خواهد بود:

الف) مادامی که تحت پیگرد هستند ترفیع آنان معلق خواهد بود.

ب) اگر پرونده آنان منتهى به صدور قرار منع پیگرد یا رأى قطعى برائت گردد چنانچه در صورت ترفیع بگیرها منظور شده و به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه گزارش شده باشد از تاریخ استحقاق به ترفیع خود نائل و تمام حقوق و مزایاى مربوطه راز تاریخ استحقاق دریافت می‌دارند.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 41 و 2 بند آن موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 42 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 42 حداقل توقف در درجات براى فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء به شرح زیر خواهدبود:

1 - از ستوان سومى به ستوان دومى 3 سال.

2 - از ستوان دومى به ستوان یکمى 4 سال.

3 - از ستوان یکمى به سروانى پنج سال.

4 – از سروانى به سرگردى هفت سال.

تبصره ترفیع بعدى آنان تابع مقررات عمومى این قانون خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 42 موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 43 مطرح است. (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 43 - چنانچه فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء موفق به طى دوره دانشکده افسرى بشوند یا نائل به دریافت گواهینامه لیسانس فنى یا قضایی در یکى از دانشکده‌های داخلى یا خارجى گردند به شرط خدمت در رسته مربوطه از مزایاى قانونى فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى استفاده خواهند کرد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 43 موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند)

ماده 44 مطرح است. (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 44 - افسرانی که فارغ‌التحصیل دوره‌های ویژه یک ساله و آموزشگاه‌هاى ستوانى 3 ساله و یا 2 ساله سابق بوده و همچنین افسران اداره تسلیحات ارتش که تحصیلات آنان لااقل در حدود تحصیلات آموزشگاه ستوانى 2 ساله سابق باشد چنانچه موفق به دریافت گواهینامه دوره کامل متوسطه شوند از مزایاى قانونى فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء بهره‌مند خواهند شد و در صورتى که موفق به دریافت گواهی‌نامه مزبور نشوند حداکثر تا درجه سرهنگ دومى (داخل) به ترفیع نائل خواهند شد و حداقل مدت توقف آنان براى ترفیع در تمام درجات یک برابر و نیم مدت فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى خواهد بود. تبصره پزشکان و پزشکیاران و دامپزشکان و داروسازان و دندان‌پزشکان مجاز فعلى که تحصیلات آنان حداقل در حدود تحصیلات آموزشگاه ستوانى دو ساله سابق باشد تابع مقررات این ماده خواهند بود.

رئیس - آقاى عمیدى نورى.

عمیدى نورى - بنده یک توضیحى می‌خواستم در مورد سرهنگ دومى نوشته‌اند داخل چون بنده نفهمیدم و در کمیسیون‌ها نبودم و اطلاع ندارم خواستم توضیح بدهند که منظور از این جمله که داخل چیست خواستم روشن بشوم.

نایب‌رئیس - آقاى وزیر جنگ توضیح میدهید؟ وزیر جنگ چون یک اصطلاحى است که در ارتش و ترجمه () فرانسه است مقصود این است که وقتى می‌گویند از سروان تا سرگرد داخل یعنى سرگردى هم جزء این است اگر بگویند از سرگردى تا سرهنگ دومى (داخل) یعنى سرهنگ دومى هم جزئش هست یک وقت هم جزء می‌گفتند ولى قید جزء لغت خوبى نبود فعلاً لغتى که ما پیدا کرده‌ایم همین است. اگر لغت بهترى پیدا کنیم استعمال می‌کنیم.

نایب‌رئیس - دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده 44 و تبصره آن آقایانى که با ماده 44 و تبصره آن موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهل و پنج مطرح است قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 45 - هم‌ردیفان و افسران ادارى فعلى در صورتى که حداقل داراى گواهی‌نامه دوره کامل متوسطه باشند حداکثر تا درجه هم‌ردیف سرهنگى و یا سرهنگ ادارى ترفیع یافته و مدت توقف آنان در درجات مانند فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء خواهد بود و در صورتى که داراى دانشنامه لیسانس باشند حداکثر تا درجه هم‌ردیف سرتیپى یا سرتیپ ادارى ارتقا خواهند یافت و چنانچه فاقد گواهی‌نامه دوره کامل متوسطه باشند حداکثر تا درجه سرهنگ دومى ترفیع یافته و توقف آنان در درجات یک برابر و نیم مدت فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى خواهد بود. تبصره در صورتى که افسران مذکور قسمت اخیر این ماده فعلاً درجاتشان بالاتر از سرهنگ دومى باشد در همان درجه باقى و ترفیع حاصل نخواهد نمود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 45 موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

ماده 46 مطرح است قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ماده 46 - مدت زندانى محاکماتى کلیه افسران و کارمندان از لحاظ ترفیع جزو خدمت آنان در درجه مربوطه محسوب نخواهد شد. نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 46 موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 47 مطرح است و قرائت می‌شود (به شرح زیر خوانده شد).

3 - شرایط استخدام و ترفیع کادر وظیفه

ماده47 - افسران وظیفه‌ای که خدمت زیر پرچم خود را انجام داده و مایل به استخدام در نیروهاى مسلح شاهنشاهى و ژاندارمرى باشند در صورت احتیاج و واجد بودن شرایط مندرجه در این قانون ممکن است به خدمت پذیرفته شوند در این صورت پس از طى دوره‌های اطلاعات مخصوص رسته مربوطه دیپلمه‌ها با درجه ستوان سومى و با مزایاى فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسرى جزء و لیسانسیه‌ها و دکترها به ترتیب با درجه ستوان دومى و ستوان یکمى با مزایاى فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى استخدام خواهند شد. تبصره چنانچه افسران احتیاط و ذخیره در طى مراحل خدمتى به ترفیع درجه نائل شده باشند استخدام آنان با آخرین درجه‌ای که دارا می‌باشند انجام و از لحاظ ترفیع قدمت خدمت‌ درجه از آنان می‌شود که استخدام رسمى آنان در فرمان همگانى ارتشى درج گردد.

نایب‌رئیس - آقایانى که نسبت به ماده 47 و تبصره آن موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 48 مطرح است. (به شرح زیر خوانده شد)

ماده 48 - افسران وظیفه‌ای که خدمت زیر پرچم خود را به پایان رسانده‌اند در هر یک از مراحل احتیاط و ذخیره که برابر مقررات ماده 123 قانون خدمت نظام‌وظیفه جهت تجدید تعلیمات احضار و از عهده امتحانات مربوطه برآیند پس از طى هر یک از مراحل احضار به شرح زیر به یک درجه ترفیع نائل خواهند شد:

1- در پایان چهارسال دوره احتیاط.

2- در خاتمه شش سال اول دوره ذخیره اول.

3- در انقضا هشت سال دوم دوره ذخیره اول.

4- در خاتمه پنج سال دوره ذخیره دوم.

نایب‌رئیس - آقاى عمیدى نورى.

عمیدى نوری - بنده توضیحى می‌خواهم راجع به ترفیعات افسران وظیفه که خدمت زیر پرچم خود را انجام داده باشند این چیست مگر آنها حقوق هم می‌گیرند؟ یا اینکه این رتبه‌های آنها رتبه‌های افتخارى است که به آنها داده‌اند خواستم آقاى وزیر جنگ توضیح بدهند که این رتبه‌ها چیست تا روشن بشویم.

نایب‌رئیس - آقاى وزیر جنگ.

وزیر جنگ - این تعلیماتى که به سربازهاى وظیفه یا افسرهاى وظیفه داده می‌شود باید هر چند سال یک مرتبه تجدید بشود که فراموش نکنند آنچه را که می‌دانند و براى اینکه آشنا بشوند با اسلحه و اداوات جدید بنابراین در قانون پیش‌بینى شده است که هم افسر و هم سرباز تا اینکه خدمت نظام وظیفه‌شان که شامل احتیاط و ذخیره است پایان نیافته یک دوره‌های تعلیماتى بیایند به بینند این دوره‌ها را که دیدند به همین ترتیب که در ماده 48 قید شده است یک پاداشى لازم دارند چون یک ورزیدگى جدیدى پیدا کرده‌اند. یک درجاتى بهشان داده می‌شود البته وقتى برگشتند به زندگى عادى دیگر حقوقى نخواهند گرفت ولى تا مدتى که زیر پرچم خدمت می‌کنند اینها از حقوق درجه‌ای که دارند استفاده می‌کنند (دکتر شفیع امین - ولى تا به حال عملى نشده است) اگر عملى نشده است به واسطه اشکالات بودجه‌ای بوده است و امیدوارم که در آتیه موفق بشویم بدهیم (انشاالله).

نایب‌رئیس - دیگرى نظرى نسبت به ماده 48 نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده 48 آقایانى که با ماده 48 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند). تصویب شد.

ماده 49 - مطرح است قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 49 - افراد و درجه‌دارانى که خدمت زیر پرچم خود را به پایان رسانیده و داخل در ادوار احتیاط و ذخیره اول و دوم هستند در احضار تعلیماتى در صورت داشتن حسن شهرت و ابراز لیاقت و دادن امتحانات لازم ممکن است حداکثر تا درجه استوار یکمى وظیفه ارتقا یابند

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 49 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 50 مطرح است قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد).

ماده 50 - در صورتى که سربازان وظیفه در حین خدمت زیر پرچم موفق به طى یکى از آموزشگاه‌هاى سرجوخگى یا گروهبانى کردند به درجه سرجوخگى و گروهبانى وظیفه نائل می‌شوند.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 50 موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 51 مطرح است قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

فصل پنجم حقوق و مزایاى افسران و کارمندان 1 حقوق:

ماده 51 - مبناى حقوق ماهانه از اول 1337 دو هزار ریال تعیین می‌شود (حقوق ماهانه سرباز داوطلب) و براى سال‌هاى بعد وزارت جنگ با توجه به حداقل هزینه زندگى براى یک نفر سرباز با محاسبه کرایه‌خانه و سوخت و پوشاک و خوراک و مبنا را در نظر گرفته و جهت تصویب به هیئت دولت پیشنهاد می‌نماید و مقررات این قانون در مورد میزان حقوق و کسور بازنشستگى و مزایا از تاریخ فروردین ماه 1337 در مورد افسران و کارمندان حاضر به خدمت و بازنشستگان و مستمرى بگیران و موظفین به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

نایب‌رئیس - آقاى دکتر پیرنیا.

دکتر پیرنیا – از این ماده 51 به طورى که ملاحظه می‌فرمایید قسمت‌هاى مالى و بودجه‌ای این لایحه مطرح می‌شود و بنده در این زمینه می‌خواستم از آقاى وزیر جنگ نماینده دولت یک اطلاعاتى راجع به این قسمت بخواهم و یک توضیحاتى در اینجا لطف بفرمایند که نکات تاریک و مبهمى اگر وجود داشته باشد درباره وضع مالى و بودجه‌ای این لایحه روشن شود اساس لایحه به طوری که آقایان ملاحظه فرمودید یک لایحه استخدامى است و از لحاظ مقررات استخدامى این لایحه بسیار خوب و با مطالعه تهیه شده و زحمات زیادى در این باب کشیده شده است تردیدى نیست که تمام آقایان و تمام ملت ایران طرفدار این فکر هستند که نیروهاى دفاعى ایران تا حداکثر کوشش از لحاظ مادى و معنوى تقویت بشوند (صحیح است) و لایحه‌ای که به این ترتیب تصویب می‌شود از لحاظ حسن اراده ارتش تأثیرات بسیار نیکویی خواهد داشت و بنابراین به نفع هدف اساسى مردم ایران که تقویت نیروهاى دفاعى مملکت است تمام خواهد شد. البته نیروهاى دفاعى یک مملکت براى اینکه این نیروهاى دفاعى بتوانند وظایف خودشان را به بهترین وجهى انجام بدهند باید متکى به یک اقتصاد سالم و به یک مالیه محکم و به یک وضع اجتماعى خیلى صحیحى باشد که در او البته عدم رضایت حتى‌المقدور کم باشد یا احیاناً هیچ باشد و حتى‌المقدور تبعیضى وجود نداشته باشد و به خصوص تبعیضى در بین کسانى که براى یک دستگاه و یک دولت کار می‌کنند حتى‌المقدور خیلى کم باشد به همین جهت بنده لازم می‌دانم از سوابق خودم چند کلمه‌ای عرض کنم چون تصور می‌کنم براى کسی که 5 سال از بهترین ایام زندگى خودش را در فرانسه در پاریس از سن 18 تا 23 سالگى در آن موقعى که همه جور در آن شهر رسائل خوشگذرانى فراهم بوده است کوشش کرده است شب و روز براى اینکه بتواند در یک مدرسه عالى نظامى وارد بشود و از آنجا فارغ‌التحصیل بشود. احتیاجى ندارد که با این سوابق و این کوشش و از علاقمندى خودش به ارتش به طور کلى به خصوص ارتش ایران صحبت کند و شاید تیمسار وزیر جنگ استحضار داشته باشند که در برگشتن از اروپا هر وقت از بنده دعوت شد که در دانشگاه جنگ صحبت کنم یا درس بدهم و یک مطالب مشکلى را بگویم افتخارا پذیرفتم. سوابقش خدمت تیمسار وزیر جنگ هست و علاوه بر آن تمام ملت ایران حقیقت گذشته از آن افتخارات تاریخى شاهد و ناظر خدماتى که در سنوات اخیر ارتش ایران به ملت ایران کرده است و اوضاع فعلى ما تا حدود زیادى مدیون و مرهون این خدمات است در خطه آذربایجان و قضیه نفت همه شاهد و ناظر هستند و تردیدى نیست که باید حداکثر کوشش در مورد تقویت ارتش از لحاظ مادى و معنوى بشود (صحیح است). ولى در مورد حقوق افسران البته آقایان استحضار دارند که معمولاً وارد شدن در خدمات لشگرى مستلزم داشتن یک روحیه مخصوصى است البته کسانى که این روحیه را ندارند. معمولاً نباید و نمى‌توانند وارد ارتش بشوند و اگر وارد ارتش بشوند نمی‌توانند خدمات مؤثرى انجام بدهند بنابراین براى آقایان افسران و آقایان افراد ارتش همین که حقوقشان به حدى رسید که بتواند یک زندگى مرفهى یک زندگى که باید باقناعت توأم باشد تأمین بکنند از لحاظ روحیه نظریاتشان کاملاً صحیح است و افسر ارتش در پى حقوق و در پى ثروتمند شدن اصولاً نیست. درپى افتخار است اگر همچو روحیه‌ای نباشد آن افرادى که این روحیه را ندارند در ارتش خدمات مفیدى انجام نخواهند داد و به خوبى می‌دانم که افسران شریفى که در دستگاه ارتش ایران هستند داراى چه روحیه‌ای هستند فقط براى 200 یا سیصد تومان حقوق جمع نشده‌اند اینجا اینها کسانى هستند که براى دفاع میهنشان جمع شده‌اند و هیچ گوششان آشنا نیست به دویست یا سیصد تومان اضافه حقوق. اینها جانشان را در طبق اخلاص گذارده‌اند و نظرشان به دویست یا سیصد تومان اضافه حقوق نیست. البته هیچ تردیدى نیست که بایستى زندگى افسران تأمین بشود ولى بنده خیال می‌کنم یک سرلشکرى که هزار و نهصد تومان حقوق می‌گیرد اگر از این سیصد تومان اضافه حقوقى که براى او معین شده اگر احتیاج نداشته باشد صرف‌نظر بکند براى مصالح اقتصادى و مصالح مملکت چندان ضررى به طرز روحیه وارد نخواهد شد به همین جهت بنده تقاضا داشتم که جناب آقاى وزیر جنگ یک نکته را روشن بفرمایند که اولاً در اثر تصویب این لایحه و حقوق‌هاى جدید چه میزانى بر بودجه کل کشور اضافه می‌شود و بعضى آقایان در کمیسیون بودجه از همکاران که اطلاع داشتند این افزایش بودجه کل کشور را در اثر تصویب این قسمت دوم صد تا 200 میلیون تومان بر آن کرده بودند که این مبلغ به نظر بنده و خود جنابعالى که وارد در جریان کل بودجه کشور هستید طرز تأمین این مبلغ از اول سال 37 از چه راه فکر فرموده‌اید که از چه محلى می‌شود. این مبلغ را تأمین کرد براى اینکه الان مبلغ هنگفتى بودجه کسر دارد در روزنامه اطلاعات که ملاحظه می‌فرمایید در اخبار شهرستان‌ها که نوشته می‌شود غالباً شکایاتى می‌شود حقوق‌ها در مناطق دورافتاده خیلى دیر می‌رسد. مثلاً جناب آقاى بیات ماکو شاید اطلاع داشته باشند که شرحى در روزنامه اطلاعات نوشته شده بود از آقایان فرهنگیان ماکو که در ماه تیر هنوز حقوق اردیبهشت به آنها پرداخت نشده است و جناب آقاى وزیر فرهنگ در کمیسیون بودجه فرمودند که امسال براى اینکه بتوانند احتیاجات فرهنگى مملکت را تأمین بفرمایند احتیاج به 150 میلیون تومان اضافه بودجه دارند (صحیح است). در حالیکه موفق نشده‌اند این علتش کسر بودجه است از آن بدتر این است که آقایان تصویب فرمودید لایحه بودجه که آن عده از مستخدمین دولت که حقوقشان در سنوات اخیر به هیچ‌وجه

+++

 ترمیم نشده و وضع زندگیشان هیچ مناسبت با قیمت‌هاى جدید و ارزش پول در وضع جدید ندارد افزایش به آنها داده بشود و به علت کسر بودجه این تعهد انجام نشده است و معلوم نیست که چه وقتى انجام می‌شود و همین‌طور در مورد دیگرى که بنده به کرات کوشش کردم موافقت دولت را با آن جلب بکنم افزایش حقوق مهندسین و لیسانسیه‌ها بود (صحیح است). که به کرات با آقاى وزیر دارایی و جناب آقاى نخست‌وزیر صحبت کردم براى اینکه حقوق این عده تأمین بشود و در این زمینه هم به علت کسر بودجه موفقیت حاصل نشد آن چیزى که بنده خودم می‌خواهم عرض بکنم این است که براى سال آینده یک محلى که بنویسند از این محل یک اضافه درآمد مهمى می‌توان به دست می‌آید.

هیچ به نظرم نمی‌رسد براى اینکه اولاً در قسمت نفت که فکر نمی‌شود کرد که میزان استخراج به مقدار متنابهى افزایش پیدا کند و یا اینکه قیمت نفت با این افزایش که امسال پیدا کرده است به همین تناسب در سال آینده افزایش پیدا کند. همین‌طور در قسمت مالیات‌ها آنچه مربوط به مالیات غیرمستقیم است که دولت خودش جدا با افزایش مالیات‌هاى غیرمستقیم مخالف است و همین‌طور که ملاحظه فرمودند با افزایش قیمت قند و شکر به علت افزایش مالیات‌هاى غیرمستقیم مخالفت کرده است در قسمت افزایش مالیات‌هاى مستقیم هم نیز محتاج به یک دستگاه ادارى خیلى قوى. مجهزى است خیلى پاک و وهیلى بی‌نظر و به وجود آوردن چنین دستگاهى سال‌ها طول می‌کشد به علاوه مقرر کردن و تقویت کردن مالیات‌هاى مستقیم شدید همان‌طورکه جناب آقاى خلعت‌بری فرمودند در یک کشورى که وارد مرحله توسعه اقتصادى نشده و باید افراد را تشویق بکنیم به سرمایه‌گذارى و فعالیت اقتصادى افزایش این مالیات‌ها از لحاظ تصویب خیلى مشکل است روى این جهات بنده می‌خواهم جناب آقاى وزیرجنگ در این باب یک توضیحاتى لطف بفرمایید که این نکات مبهم روشن بشود.

نایب‌رئیس - آقاى عمیدى نورى موافق هستید؟

عمیدى نورى - بلى‏.

نایب‌رئیس – بفرمایید.

عمیدى نورى - ماده 51 از مواد خوب این لایحه است و آن راجع به مبناى حقوق سرباز است یعنى حقوق ماهیانه‌ای که به یک مأخذ ناچیزى تا به حال هست و یکى از نقاط ضعف و مبانى مشکلات ارتش ماست و از نقاط ضعفى است که گاهى رویش بحث می‌شود و تذکر داده می‌شود اینجا آورده‌اند روى یک مبناى اساسى یعنى یک اصلى که در همه جاى دنیا هست و در استخدام کشورى هم هست که بایستى حقوق مستخدمین حداقلش هر سال تعیین بشود و در سال‌هاى بعد هم به تناسب اوضاع زندگى آن سال معین بشود گاهى پیش می‌آید که در نتیجه وضع بهترى خرج پائین بیاید ممکن است که در سال بعد خرج کمتر باشد. گاهى مثل زندگى بد ما که متأسفانه هى می‌رود بالا و نمی‌شود حقوق ماهیانه آن فردى که عمر خودش را در راه وطن و مملکت گذاشته به یک مأخذ ناچیزى باقى بماند اینست که طرز تنظیم این لایحه که ماهیانه دو هزار ریال از اول سال 37 براى سرباز داوطلب حقوق تعیین شده به عقیده بنده بسیار صحیح است و سنوات بعدش را موکول کرده است به ترتیبى که بعد بایستى بشود اما راجع به آن قسمتى که آقاى دکتر پیرنیا فرمودند بنده هم خیال می‌کنم که بودجه وزارت جنگ خیلى فرق می‌کند در نتیجه این افزایش این را البته خود جناب آقاى وزیر جنگ توضیح خواهند فرمود ولى من معتقدم که این لایحه یک لایحه استخدامى است که ترتیب رتبه‌ها و ترتیب کارها را تعیین می‌کند و اجراى آن از سال 1337 به بعد است البته در بودجه وزارت جنگ در مجلس می‌بایستى ترتیبات اجراى این قانون و رعایت اجراى آن شده باشد و البته دولت هم رعایت خواهد کرد که به هر کیفیتى هست از اقلام دیگر بکاهد و در اجراى این قانون که یک ارتش مترقى مفید از لحاظ مصلحت مملکت به وجود می‌آید بکوشد. الان جناب آقاى دکتر پیرنیا ما رد طرز کار و مخارجمان باید تجدید‌نظر بکنیم این را بنده الان شنیدم که با آنکه بیش از صد جیپ از جیپ‌های اداره آمار عمومى موجود است. امروز 50 جیپ دیگر تصویب شده است بخرند که معلوم نیست براى چه تصویب شده است این یک قلم خرج بی‌مورد است (موسوى و بهبهانى - نشده است). این یک قلم است که تقاضا شده است که 50 جیپ دیگر بدهند در حالی که ما 150 جیپ براى آمار عمومى داریم که حالا با اینکه آمار عمومى تمام شده کارش را هم کرده از آن صد و پنجاه جیپ باز صدتاى آن باقى مانده است این را بنده به عنوان مثال عرض کردم که ما از این‌گونه اقلام و از این‌گونه صرفه‌جویی‌ها در بودجه مملکتى داریم که همان نظرى هم که جناب آقاى دکتر پیرنیا دادند که ما چرا اینقدر مالیات‌ها را اضافه کنیم و ایراد هم به موقع و وارد است باید بپردازیم به صرفه‌جویی در آن قسمت‌هایی که کمتر به آن احتیاج داریم باید به این‌گونه امور توجه کنیم که مملکت احتیاج بیشتر به آن دارد و از آنها استفاده کنیم اینست که بنده بحث این موضوع را مؤثر می‌دانم ولى معتقدم که جایش اینجا نیست جایش در اصل این قانون است، در بودجه مملکتى است.

نایب‌رئیس - آقاى خلعت‌برى مخالفید؟ بفرمایید.

خلعت‌بری - بنده خیلى خوشحالم که براى اولین دفعه می‌بینم که آن فکر و آن نیتى که بنده داشتم و از لحاظ سیاسى به آن معتقد بودم جامه عمل پوشیده و اینست که ما سرباز داوطلب هم لازم داریم. همان‌طور که افسر داوطلب لازم داریم سرباز داوطلب هم لازم داریم. بیش از این توضیح عرض نمی‌کنم ولى یک چیزى که مورد توجه است این است که همان‌طور که جناب آقاى دکتر پیرنیا تذکر دادند خارج از بنیه مالى و وضع اقتصادى ما باشد والا دوام پیدا نخواهد کرد در غیر این صورت در این ماده 51 سرباز داوطلب پیش‌بینى کرده و براى هر فردى هم در ماه حداقل دو هزار ریال پیش‌بینى کرده و بعد موکول کرده است به هیئت وزیران که با توجه به هزینه و خوراک و پوشاک میزان آن را معین کند، آقایان محترم می‌دانند که این عدم رضایتى که مردم در ولایات از افراد ژاندارم و مأمورین دولت پیدا کرده‌اند دلیل اولش این است که این حقوق حقوقى نیست که یک آدم با آن زندگى کند بنابراین وقتى سرباز داوطلب دعوت شد و لباس نظامى به او داده شد این با دویست تومان نمی‌تواند زندگى کند، کسر خرجش را بایستى از طریق لباس تأمین کرد همان‌طور که ژاندارمرى تأمین می‌کند، این اشکال اول، بنابراین مبلغ خیلى بیش از آن چیزى است که الان حساب می‌شود دوم مخارج زیاد می‌شود سرباز داوطلب که یک هزار و دو هزار و سه هزار نیست سرباز داوطلب اگر همین‌طور براى سایر قسمت‌های این قانون خرج بالا می‌رود ما مردم ایران با کمال شهامت دفاع خودمان را به عهده گرفته‌ایم و براى دفاع خودمان هیچ وقت پول نمی‌خواهیم با دست خالى هم در موقعش دفاع کرده‌ایم، مردم ایران با شکم خالى و با دست خالى در مقابل قدرت و اسلحه در سال‌هاى 23 و 24 و 25 جنگ کردند، مبارزه کردند، دفاع کردند، ولى وقتى که در یک پاکت بین‌المللى از لحاظ حفظ صلح و تشکیل جبهه دفاع وارد شدیم تعهدات ما زیاد شده است و به طریق اولى مخارج ماهم زیادتر شده است و زیادترخواهد شد و این بودجه و این بودجه‌ها کفایت مخارج ما را آن‌طورى که خودمان در نظر داریم و از لحاظ حفظ صلح لازمست نمی‌کند، بنده براى اینکه مطلب اساسى این امر در اینجا از لحاظ آینده ما و بودجه روشن شده باشد ناچار هستم بعضى تذکرات بدهم مخصوصاً توجه جناب آقاى وزیر جنگ را در این موضوعات جلب می‌کنم، عرض کنم یک ماه پیش بنده خواندم در روزنامه‌ها که آمریکا به مملکت لهستان که کمونیست به تمام معنى است حکومتش هم حکومت کمونیستى است تازه آن یکى رفته کومولکا آمده، کومولکا هم کمونیست است و حکومت دست کمونیست‌هاست، آن کمونیست رفته یک کمونیست دیگرى آمده، البته بنده همیشه گفته‌ام ما از کمک‌های امریکا نسبت به مملکت ایران و دولت ایران متشکرهستیم ولى باید توجه بشود، دولت امریکا که به یک کشور لهستانى کمونیست صد میلیون حاضر شده کمک کند، دوستان خودش از لحاظ این کمک‌ها مقدم و مرجحند (صحیح است). دوستانى که از لحاظ مسلک و مرام و رژیم و حکومت 12 سال است در مقابل کمونیزم بزرگ‌ترین سد در خاورمیانه بوده‌اند و این سد اگر خداى نکرده برداشته می‌شد یا برداشته شود کمونیسم سرتاسر آسیا را فرا خواهد گرفت. طغیان پیشه‌ورى و آن مسائل اهمیتش براى این بود که اگر می‌آمدند و به کرمانشاه و کردستان می‌رسیدند بین‌النهرین و سوریه و مصر از دست می‌رفت، ایران کلید خاورمیانه است، در اسپانیا 820 میلیون دلار دولت امریکا با پول خودش کمک کرده است و سه فرودگاه و دو اسگله دریایی می‌سازد حساب بفرمایید چقدر است، آن وقت اسپانیا کجاى جبهه است، ما کجاى جبهه هستیم امریکا به یوگسلاوى هزار میلیون دلار کمک کرده است و بیشترش کمک نظامى است در صورتى که پارسال به مجرد اینکه یک خورده اوضاع سیاسى عالم تغییر پیدا کرد یوگسلاوى رل سوسیالیست هستیم و برادران سوسیالیست لااقل در جنگ مخالف هم نخواهند بود. بنابراین بنده اگر عضو دولت ایران بودم حالا که عضو دولت نیستم و این تریبون دستم است عرض کنم این مخارج هنگفتى که براى دفاع به عهده گرفته‌ایم از عهده توانایی ما و از وضع اقتصادى ما خارج است و باید در این مسائل به ما کمک کنند (صحیح است) و یک کمک مؤثر این است که بودجه وزارت جنگ کمک کنند، کمک دائمى تا چند سال تا ما وضع اقتصادى کشورمان طورى باشدکه در نتیجه تولید و افزایش درآمد خودمان بتوانیم مخارجى که لازم است بکنیم و بنده از روى عقیده عرض می‌کنم که ما در درجه اول باید مقتدر باشیم. دوره تظاهر و حرف گذشته است ثابت شده است که باید قوى و مقتدر بود بنابراین باید مملکت ما از لحاظ خودمان و از لحاظ مجاورین باید لااقل قوى باشد این بحثى که پیش می‌کشند و هى می‌گویند خلیج عربى و خلیج عربستان این را آقایان شوخى تصور نفرمایند ما خلیج فارسمان وقتى که تمام کرانه‌هایش دست ما بود براى این بود که بحریه داشتیم ما احتیاج به یک بحریه قوى در خلیج فارس داریم ما خلیج فارس را

+++

 باید از لحاظ بحریه حفظ کنیم والا حوادث ممکن است پیش بیاید، این وظیفه ملى است که می‌گویم بنابراین مخارج فعلى و مخارج آینده تشکیل بحریه در خلیج فارس اینها یک مخارجى است که از قدرت این بودجه ضعف ما خارج است‏ و چون ما ثابت کردم که در خاورمیانه و آسیا از لحاظ عقیده و شهامت بهترین و مؤثرترین مبارزه را کرده‌ایم و سنگر خاورمیانه هستیم باید در این مواردى که عرض کردم کمک بشود البته بنده عرض نمی‌کنم کمک الزامى است البته مخیرند که بدهند و مخیرند که ندهند. این را که عرض می‌کنم اگر بدهند تشکر می‌کنم ولى وظیفه دولت است که برود این مطالب را بگوید و من اینجا گفتم براى این که گفته شود و منعکس شود. ما که اینجا این‌طور مصمم ایستاده‌ایم براى دفاع از خودمان در درجه اول و بعد براى کمک اصلى دنیا در این قسمت مهم دنیا، بنابراین کمک‌های مؤثر اگر به ما بشود ما را مصمم‌تر خواهد کرد در مقاومت ما براى دفاع از خودمان و حفظ صلح مؤثرخواهد بود والا اگر خداى نخواسته ما کسر بودجه داشتیم آن وقت جناب آقاى وزیر جنگ دو سال دیگر چه خواهدکرد؟

سرباز امروز در پانصد تومان خرجش تثبیت می‌شود غیر از این فکر نکنید سرباز که نباید مثل گدا زندگى کند، یک سرباز امریکایی از یک سپهبد ما خیلى زندگیش بهتر است چون حقوق بیشتر می‌گیرد، بنابراین حساب کنید سربازى که اقلاً باید ماهى صد و پنجاه تومان کرایه‌خانه بدهد و بچه‌اش را باید بفرستد به مدرسه. این دو قلم به تنهایی می‌شود دویست تومان، شما چرا مأخذ را دویست تومان گرفته‌اید. شما مأخذ را پانصد تومان بگیرید و یک حساب بگذارید و بگویید حالا که سربازهاى ما، کشاورزان ما از مزارع می‌آیند اینجا براى خدمت مقدس سربازى و حفظ مملکت در حال و آینده و دهات خالى می‌شود پس کمک بکنید تراکتور بدهید کمباین بدهید وسایل کشاورزى بدهید که جاى سربازهایی که می‌آیند ماشین‌آلات بگیرند. سرباز که می‌آید ده خالى می‌شود بودجه دولت هم که کفاف ماهى چهارصد پانصد تومان حقوق سرباز و حقوق افسرها را نمی‌کند. افسرهاى ما هم حقوق‌هایشان باید خیلى بالاتر از اینها باشد، آقایان صحبت جان است کسى که می‌رود جانش را در مقابل گلوله سیر می‌کند باید بیشتر حقوق بگیرد، باید سه برابر حقوق بگیرد، براى اینکه می‌زنند می‌کشندش وب چه‌اش یتیم می‌شود. بنابراین ما باید براى افسرهایمان بهترین حقوق‌ها و بهترین خانه‌ها را تأمین کنیم، سرباز آمریکایی وقتى می‌آید یا وقتى می‌رود به جبهه جنگ چرا با کمال جرأت می‌رود؟

براى اینکه می‌داند اگر بمیرد زندگى بچه‌اش تأمین است، زندگى زنش تأمین است و اگر رفت به مملکت خودش بهترین حقوق‌ها را به او می‌دهند، حقوق بازنشستگى می‌دهند، تمام وسایل در اختیارش است حق تقدم در دانشکده دارد، حق تقدم در ادارات دارد یک چنین افسرى که هیچى ندارد، شب اول باید زن و بچه‌اش گرسنه بخوابند، این نمی‌تواند. حالا خوشبختانه افسرهاى ما از روى حیث ملى و مفاخر ملى، از لحاظ فداکارى و وطن‌پرستى همیشه شرافتمندانه عمل کرده‌اند و زحمت کشیده‌اند ولى باید اینها را در نظر داشت اگر حالا ما تأمین نکنیم پس کى باید تأمین کنیم، این پول‌هایی که دوستان ما خرج می‌کنند این را صحبت بفرمایید. به سفیرتان بگویید برود صحبت کند بگوید آقا این پول‌ها را به دوستانتان کمک کنید که اینطور در مقابل کمونیزم مقاومت و مبارزه کرده‌اند این بود عرایض بنده.

نایب‌رئیس - آقاى وزیر جنگ بیاناتى دارید؟ بفرمایید.

وزیر جنگ - بنده خیال می‌کنم بحث زیادى در اینجا نداریم براى اینکه هیچ کدام از آقایان حتى خود آقاى دکتر پیرنیا هم مخالف این نیستند که باید حداقل هزینه زندگى را تأمین کرد این را خودشان فرمودند. البته افسرها و سربازهاى ما براى کسب افتخار و براى میهن و خدمت به شاهنشاه خدمت می‌کنند ولى از قدیم گفته‌اند زربده مرد سپاهى را تا سر بدهد ولى باید حداقل زندگى برایش تأمین شود. شاید بعضى‌ها مخالف باشند که فایده ندارد. بنده از این لحاظ بحثى ندارم باید حداقل زندگى تأمین شود و شاید بعضى‌ها با این مبلغ هم مخالف باشند و بگویند زندگى سرباز با این مبلغ تأمین نمی‌شود ولى ما یک حداقلى گرفتیم که توانایی انجام تعهد خودمان را هم داشته باشیم. یک موضوعى که اشاره فرمودند که نباید تبعیض در بین کارمندان دولت باشد بنده از این فرصت استفاده می‌کنم اشخاصى که با رقم سر و کار ندارند ممکن است برایشان توهمى ایجاد شده باشد که حقوق نظامى‌ها و افسرها خیلى بالاتر از سایر قسمت‌هاست و حال آنکه بنده بالصراحه عرض می‌کنم که غیر از وزارت دارایی و قسمت‌های ادارى افسران ارتش از سایر وزارت‌خانه‌ها کمتر حقوق می‌گیرند، از کارمندان وزارت دارایی و پست و تلگراف، از اینها فقط تا رتبه 6 یک قدرى بیشتر می‌دهیم مابقى را کمتر می‌دهیم. از استادان، از پزشک، از قاضى کمتر می‌گیرند مضافاً به اینکه با توجه به این قانون ترفیعات که قانون قبلى هم در حقیقت در همین حدود است حداقل 26 سال خدمت لازم است براى اینکه یک ستوان دوم سرتیپ بشود یعنى حداقل رتبه 9 بشود و در ارتش مراحل به آسانى طى نخواهد شد بعد از اینکه شش سال دوره متوسطه را یک نفر طى کرد می‌آید به دانشکده افسرى 3 سال که آنجا تحصیل می‌کند لیسانس در علوم می‌شود و در حقیقت قسمت اعظم تحصیلات آنجا علمى است و نظامى ندارد بعد از اینکه این سه سال را گذارند و لیسانسیه شد می‌آید بیرون شش ماه هم تحصیل می‌کند در رشته‌ای که انتخاب کرده سوار یا توپخانه یا پیاده، بعد در حال ستوان دومى خدمت می‌کند، بعد باید براى اینکه بتواند سروان بشود یک دوره دیگر را طى کند که حداقل سه سال خدمت در صف کرده باشند که بتواند وارد این دوره بشود. بعد از اینکه این دوره را طى کرد با درجه سروانى می‌تواند خدمت کند باز هم براى اینکه ترفیع پیدا کند فقط مدت خدمت کافى نیست باید دو مرتبه دانشگاه جنگ را برود ببیند تا سرتیپ بشود، این است که از یک طرف حداقل مدت خدمت خیلى طولانى است و خیلى فرق دارد با رتبه‌های 9 سایر وزارت‌خانه‌ها و از طرف دیگر در هر حال یک قید و بست‌هایی هست یک تحصیلاتى باید بکنند و یک آزمایش‌هایی باید بدهند بنابراین یک چنین شخصى انصاف نیست که حداقل هزینه زندگى او تأمین نباشد بنابراین خیال می‌کنم در این قسمت بحث زیادى لازم نباشد و از طرفى افسرها و نظامى‌ها در زندگى روزمره و خدمت روزمره‌شان همیشه مواجه با خطر هستند همین چند وقت پیش بود که یکى از بهترین افسران ما در میدان تیراندازى نارنجک ترکید و شهید شد از این وقایع همه روزه هست بنابراین بسیار بجا و مناسب است که یک حداقلى براى هزینه زندگى آنها قائل بشویم و مزایایی داشته باشند و در این قانون جدید هم این اضافه حقوقى که داده شده آن قدرها زیاد نیست و بیشتر هم متوجه طبقات پائین بوده است مثلاً باید عرض کنم به حقوق یک گروهبان یکم طبق قانون جدید 156 تومان اضافه می‌شود یک نفر استوار در حدود 212 تومان اضافه می‌شود اما اضافه حقوقى که به یک سرتیپ داده می‌شود 273 تومان و سرلشگر 238 تومان اضافه حقوقش می‌شود و اینها از اینجا تأمین می‌شود طرز تأمینش چیست؟

اولاً وقتى ما قبول کردیم که این حداقلى است که باید داد راهش را هم باید پیدا کنیم، بعد هم ما امیدواریم که اضافه درآمد خواهیم داشت همین سه ماه اول امسال نسبت به سال قبل البته آقاى وزیر دارایی ممکن است در موقع خودش توضیح بدهند، اضافه درآمد غیرمنتظره‌ای داشتیم و به طور قطع در سال آتیه اضافه درآمد خواهیم داشت از طرف دیگر در بودجه چهاردیوارى وزارت جنگ خود ما می‌توانیم یک صرفه‌جویی‌هایی بکنیم که این حداقل زندگى را تأمین کنیم شاید هم یک عده‌ای در نتیجه همین قانون متقاعد بشوند و از صندوق بازنشستگى حقوق بگیرند بنابراین می‌شود مطمئن بود که تأمین می‌شود در هر حال این حداقلى است که همه آقایان تصدیق دارند.

که به اشخاصى که خدمتگزار شاه و میهن هستند باید پرداخته شود.

نایب‌رئیس - دیگر مخالفى نیست. آقاى دکتر مشیر فاطمى.

دکتر مشیر فاطمى - بنده هیچ فکر نمی‌کردم که مجبور بشوم در این لایحه صحبت کنم ولى گاهى احساسات شخصى غلبه می‌کند و آن این است که جناب آقاى ارسلان خلعت‌بری بیاناتى فرمودند که امریکا یک کمک‌هایی به ارتش ما بکند بنده خودم به سهم خودم معتقد هستم که این کمک‌ها باید به صورت کمک‌هاى نظامى و فنى باشد والا مخارج ارتش ایران را باید ملت ایران تهیه کند. باید ارتش را خوب نگاهدارى کرد و اگر امریکا هم بخواهد کمک کند باید در جاهاى دیگر کمک کند که ما از جاهاى دیگر محل پیدا کنیم که بتوانیم یک ارتش قوى مردن مجهزى تهیه کنیم و امیدوارم که دوستان امریکایی ما هم سعى کنند در قسمت‌هاى دیگر به ما کمک کنند که در این قسمت موفق بشویم.

نایب‌رئیس - آقاى مخبر صحبتى دارید. بفرمایید.

سرلشگر کیکاوسى - بنده خیلى عرایضم را مختصر می‌کنم فقط چیزى که باید به عرض برسانم این است که با تصویب این قانون سازمان وزارت جنگ بیشتر توانایی پیدا می‌کند که بودجه‌ای را که ما الان فکر می‌کنیم در حدود فرمایشات جناب آقاى دکتر پیرنیا علاوه می‌شود ترمیم کنیم، الان تعداد درجات بالا خیلى زیاد است، با تصویب این قانون دولت نمی‌تواند به مقدار زیاد درجات بالا داشته باشد علت دیگرى که دولت این قانون را مورد توجه قرار داده است نزدیک شدن مهر ماه است که در مهرماه باید عملى شود و از بودجه وزارت جنگ تأمین این حقوق‌ها ممکن نبود به علاوه اگر ما بخواهیم وزارت‌خانه‌های دیگر را هم اصلاح کنیم خود جناب آقاى دکتر پیرنیا اطلاع دارند که علتش در سازمان وزارت‌خانه‌ها است. متأسفانه در این سه سالى که بنده اینجا افتخار نمایندگى دارم هر چه به دولت تذکر داده شد توجهى بشود. ان‌شاءالله این تذکرات را دولت در نظر می‌گیرد و سازمان وزارت‌خانه‌ها را درست می‌کند همین‌طور که وزارت جنگ هم در واقع سازمانش را کوچک می‌کند نه بزرگ مطلب دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این دولت حاضرى که در مجلس راجع به بودجه گذشته صحبت کرد امکانات دارایی مملکت را در نظر گرفته و همین دولت

+++

 است که از این لایحه دفاع می‌کند بنابراین تمام اطراف و جوانیش را در نظر می‌گیرد و امکانات انجام این برنامه را براى خودش پیش‌بینى کرده است انشا‌الله اگر در بودجه آخر سال که به مجلس می‌دهد پیش‌بینى نکرده بود آن وقت باید روى فرمایشات آقاى دکتر پیرنیا بحث کرد.

نایب‌رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده 51 از طرف آقاى عمیدى نورى رسیده است. اما چون دیگر موافق و مخالف اجازه نخواسته‌اند اعلام رأى می‌کنم.

نسبت به ماده 51 آقایانى که با ماده 51 موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 52 - مطرح است قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) ماده 52 افسران و کارمندان از لحاظ تعیین میزان حقوق ماهانه به دو طبقه تقسیم می‌شوند: الف) طبقه یک افراد و درجه‌داران و هم‌ردیف آنان. ب) طبقه دو افسران و هم‌ردیفان.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 52 و تبصره‌های آن موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 53 مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 53 - حقوق ماهانه افسران و کارمندان به شرح زیر تعیین می‌گردد.

الف) حقوق درجات طبقه یک از سرباز یکم به بالا مساوى است با حقوق درجه ما قبل به علاوه ده درصد حقوق مبنا ضرت در حداقل سنوات توقف در درجه ماقبل مندرج در ماده 32 حقوق درجات طبقه دوم مساوى است به حقوق درجه ماقبل به علاوه بیست درصد حقوق مبنا ضرت در حداقل سنوات توقف در درجه ماقبل (مندرج در ماده 32).

تبصره 1 - حقوق درجه افسریار مساوى است با حقوق درجه استوار یکم به علاوه ده درصد مبنا (مندرج در ماده 51.)

تبصره 2 - حقوق درجه ستوان سوم مساوى است با حقوق درجه افسریار به علاوه بیست درصد حقوق مبنا (مندرج درماده 51).

تبصره 3 - حداقل توقف در درجات امرا براى محاسبه حقوق چهار سال است محسوب خواهد شد. به علاوه بر حقوق مندرج در بند «الف» این ماده به حقوق افسران و کارمندان ارتش در هر طبقه که باشند در برابر هر یک سال خدمتى که انجام داده یا می‌دهند (مدت خدمت بالاتر از 30 سال محسوب نمی‌شود). براى طبقه یکم صدى پنج و براى طبقه دوم صدى ده حقوق مبنا مندرجه در ماده 51 به نام حقوق سنواتى اضافه خواهد شد.

تبصره 1 - افسرانی که مدتى خدمت درجه‌دارى داشته‌اند براى آن مدت از صدى پنج حقوق مبنا مندرجه در ماده 51 استفاده خواهند کرد.

تبصره 2 - مبناى محاسبه سنوات خدمت منظور در بند «ب» این ماده اول مهرماه هر سال محسوب خواهد شد.

تبصره 3 - حقوق کارمندان غیرنظامى حقوقى است که در قانون استخدام کشورى و یا مقررات استخدامى مربوطه به آنان تعلق می‌گیرد.

نایب‌رئیس - آقایانی که با ماده 53 و تبصره‌های آن موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 54 مطرح است (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 54 - کسانى که در عرض سال یکى از تنبیهات زیر درباره آنان اجرا شود از اضافه حقوق مندرج در بند (ب) ماده 53 سال بعد محروم خواهند بود:

 الف) بدون کارى بیش از دو ماه.

ب) انتظار خدمت بیش از سه ماه.

ج) محکومیت به حبس طبق رأى قطعى دادگاه.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 54 و بندهاى آن موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 55 مطرح است (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 55 - حقوق افسران و کارمندانى که بدون کار می‌شوند یک دوم و افسران و کارمندانى که منظر خدمت می‌گردند ‌دو سوم آخرین حقوق زمان اشتغال آنان خواهد بود.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 55 موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 56 مطرح است

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 56 - حقوق و مزایاى ماهانه درجه‌داران و نفرات وظیفه به شرح زیر خواهد بود: سرباز وظیفه بیست ریال، سرباز یکم وظیفه پنجاه ریال، سرجوخه وظیفه یک صد ریال، گروهبان 3 وظیفه دویست ریال، گروهبان 2 وظیفه سیصد ریال، گروهبان 1 وظیفه چهار صد ریال.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 56 موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 57 مطرح است

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 57 - حقوق و مزایاى افسران و استواران وظیفه مانند افسران و استواران هم درجه کادر ثابت خواهد بود.

نایب‌رئیس - آفایانى که با ماده 57 موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 58 مطرح است

(به شرح زیر قرائت می‌شود)

ماده 58 - دانش آموزان دبیرستان‌هاى نظام و آموزشگاه‌هاى درجه‌دارى و دانشجویان آموزشگاه‌هاى افسرى جزء و دانشکده افسرى به شرح زیر حقوق دریافت خواهند داشت:

الف) دانش‌آموزان سال‌هاى 4 و 5 و 6 دبیرستاهاى نظام معادل پانزده درصد مبنا (مندرج در ماده 51)

ب) دانش‌آموزان آموزشگاه‌هاى درجه‌دارى معادل نصف مبنا مندرج در ماده 51.

ج) دانشجویان سال‌هاى 1 و 2 دانشکده افسرى و آموزشگاه‌هاى افسرى جزء دو سوم مبنا (مندرج در ماده 51).

د) دانشجویان سال نهایی دانشکده افسرى معادل یک برابر و نیم مبنا (مندرج درماده 51).

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 58 و بندهاى آن موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

ماده 59 مطرح است

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 59 - افسران و کارمندان نیروهاى مسلح شاهنشاهى که براى تحصیل به یکی از آموزشگاه‌ها یا دانشکده‌های افسرى معرفى می‌گردند. در مدت تحصیل از حقوق و مزایاى درجه مربوطه استفاده خواهند کرد.

نایب‌رئیس - آقایانى که با ماده 59 موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد.

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

نایب‌رئیس - چون وقت منقضى شده است لذا جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه سى تیر دستور همین لایحه است‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نایب‌رئیس مجلس شورای ملى ـ عماد تربتى

+++

یادداشت ها
Parameter:295176!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)