کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 111 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 31 فروردین ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب‌ صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: قنات آبادی- خلعتبری- حائری‌زاده- اریه

3- بیانات آقای وزیر دارایی در جواب بیانات آقای قنات آبادی

4- مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملی راجع به جلب سرمایه‌های خارجی

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 111

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 31 فروردین ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب‌ صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: قنات آبادی- خلعتبری- حائری‌زاده- اریه

3- بیانات آقای وزیر دارایی در جواب بیانات آقای قنات آبادی

4- مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملی راجع به جلب سرمایه‌های خارجی

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

 (مجلس دو ساعت و سى و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید)

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- صورت اسامی ‌غائیبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: سرمد. تقابت. دکتر شاهکار. جلیلوند. خاکباز. رضا افشار. محمود افشار.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: خزیمه علم. مکرم. شادلو. سعیدى. میراشرفی. احمد صفایی. قراگزلو. سلطانى. امیر احتشامى. کریمى. پناهى. کدیور. دکتر افشار.

زودرفتگان با اجازه- آقایان: پیراسته. معین‌زاده. ارباب. عبدالرحمن فرامرزى. اخوان. بزرگ‌نیا. بزرگ‌ابراهیمى. صارمى. افشار صادقى. قوامى. پورسرتیپ. دکتر بینا. امیرتیمور‌ کلالى. موسوى.

غائبین در رأى- آقایان تجدد. مهندس شاهرخشاهى. کاشانى. قنات‌آباى. گیو ثقة‌الاسلام. حائرى‌زاده. کیکاوسى. سالار بهزادى. تفضلى. رضایی. صادق بوشهرى. صراف‌زاده.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ آقاى شوشترى بفرمایید

شوشترى- خیلى معذرت می‌خواهم ناچارم در ضمن صورت‌مجلس عرض کنم از مخبر اطلاعات هم خواهش می‌کنم تصحیح بفرمایید چون من در موضوع فوت دانشمند عالی‌مقام انیشتن روى فریضه نسبى عرض کردم آیه نور در روزنامه اطلاعات نوشته بودند آیه نوح آیه نوح در قرآن نیست سوره نوح هست آیه نور گفتم استدعا دارم تصحیح شود

رئیس- آقاى شمس قنات‌آبادى اعتراضى دارید؟

قنات آبادى- بنده در جلسه قبل کسالت پیدا کردم که در رأى شرکت نکردم‏

رئیس- آقاى کریمی ‌نادعلى

کریمى- مسافرت بنده با کسب اجازه از مقام ریاست بوده حالا بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند

رئیس- البته اگر با اجازه بوده است اصلاح می‌شود آقاى سعید مهدوى‏

سعید مهدوى- یک عده اشخاصى در قانون مستمری‌ها اسم‌شان برده شده و یک اشخاصى که مستمرى بر ایشان تعیین شده اشخاصى متمکن و متمولى نیستند مجلس شوراى ملى هم نسبت به برقرارى آن مستمرى‌ها رأى داده است و براى نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده شده از مقام ریاست خواستم استدعا کنم که تعقیب بفرمایید اگر نظر مشورتى است به مجلس اعلام شود

رئیس- هر چند مربوط به صورت‌مجلس نبود ولى در این قسمت اقدام شده است و به مجلس سنا تذکر داده شده است که زودتر لایحه را برگردانند و الّا مجلس وظیفه‌ای دارد که اگر در مدت مقرر نرسد وظیفه خود را انجام خواهد داد (صحیح است) دیگر نظرى به صورت‌مجلس نیست؟ (گفته شد خیر) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان: قنات آبادى خلعتبرى- حائرى‌زاده- اریه‏

رئیس- نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى قنات آبادى بفرمایید

قنات‌آبادى- از بعد از شهریور اکثر دولت‌هایی که زمان امور مملکت را به دست گرفتند در سرلوحه برنامه آنها کلمه مبارزه با فساد این جمله درخشنده وجود داشته است معمولاً هر دولتى که روى کار آمد ابتداى امر شروع کرد به یک تبلیغات دامنه‌دار وسیعى در پیرامون همین مطلب یعنى مبارزه با فساد اما در عمل مردم ایران یعنى آن طبقات محروم آن طبقاتى که باج و خراج مملکت را می‌پردازد آن اکثریت قاطعى که شب و روز زحمت می‌کشند رنج می‌برند خون دل می‌خورند و مالیات می‌پردازند در عمل این طبقه اثرى از مبارزه با فساد ندیده دلیل این‌که مردم اثرى از مبارزه با فساد ندیده‌اند و فسادها همینطور متراکم گردید این است که بعد از سقوط هر دولتى دولت دیگر آمد وگفت که من آمده‌ام با فساد مبارزه کنم این دلیل بر این است که فسا موجود بوده و دولت‌هاى گذشته موفق باین مبارزه حیاتى و اساسى نشده‌اند دولت حاضر در اولین ساعتى که به مجلس معرفى شد البته با یک تبلیغات دامنه‌دار و وسیعى اعلام کرده است که من آمده‌ام براى مبارزه با فساد البته آنچه راجع به توانایی این دولت در مبارزه با فساد در مرحله اول بایستى گفته شود گفته‌ایم و بقیه مطلب را براى آن روزى گذاشته‌ایم که این دولت نتیجه مبارزه با فساد را سکه برنامه اوست به مردم اعلام بدارد. مطلبى که امروز بنده می‌خواهم به عرض نمایندگان محترم برسانم این است که چه شده است در این مدت که همه دولت‌ها یکى در پى دیگرى دعوى مبارزه با فساد داشته‌اند و موفق نشده‌اند (یکى از نمایندگان- قصد انشا‌ نداشته‌اند) براى این‌که این مطلب روشن بشود و براى این‌که تکلبف من که یک فرد این مملکت و یک نماینده مجلس هستم معین می‌گردد و براى این‌که دولت نتواند انتقاد‌کنندگان را با چوب غرض براند من مجبورم امروز درباره با فساد از نظر ملتى که براى آنها بایستى مبارزه با فساد بشود چه می‌باشد البته اگر این مبارزه اساسى و با معناى واقعیش شروع بشود هیچ فردى نیست که این مبارزین با شرف را تقدیر ننماید در هیچ ‌یک از جوامع بشرى و حتى مترقى‌ترین ملت‌ها نمی‌شود افراد و اشخاص فاسد نباشد هیچ جامعه‌ای توى دنیا این ادعا را نکرده

+++

است که در کشور من دزد جنایتکار و تبهکار و خیانتکار و آدم‌کش وجود ندارد منتهى به نسبت تربیت و تمدن جوامع این نظایر کمتر یا بیشتر است می‌خواهم این مطلب را امروز بحث کنم و توجه دولت را به این موضوع جلب کنم که در جامعه روى نسبت تربیت و تقوا و عدم آن فاسد وجود دارد و این فاسد و این فساد و این مفسد در همه طبقات پیدا شده و می‌شود و خواهد بود یعنى اگر طبقات اجتماع را ما علاجى بکنیم در هر دسته و طبقه و صنفى فاسد، دروغگو، رشوه‌گیر، دزد، آدمکش و قاتل و خائن وجود دارد اما ببینیم که گناه فاسدین کدام یک از طبقات اجتماع بالاتر است وقتى که مبارزه اساسى و صحیح و دقیقى با فساد شروع می‌شود باید در مرحله اول مفسدین کدام طبقه را طرد کرد؟ و کدام دسته را از صحنه خارج کرد و تبعید کرد آیا وقتى در یک کشورى هیئت حاکمه آن مملکت مصمم است با تأیید شخص اول مملکت و تأیید نمایندگان ملت مبارزه با فساد بکند این دولت بایستى در مرحله اول برود سراغ سپور فاسد سراغ کارگر فاسد سراغ بقال فاسد سراغ پیشه‌ور جزو فاسد؟ یا براى قلع و قمع فساد بایستى برود سراغ فاسدین بزرگ سراغ دزد‌هاى بزرگ سراغ (کریمى- سراغ وزیر فاسد بفرمایید) یک مقدارى حوصله بفرمایید سراغ وزیر فاسد سراغ وکیل فاسد سراغ جنایتکار‌هاى بزرگ (نراقى- وزیر فاسد که پیدا نمی‌شود‌) و اگر نخواهیم خودمان را گول بزنیم اگر نخواهیم به مردم دروغ بگوییم واگر بخواهیم حقیقتاً ارکان این مملکت را که در اثر فساد و تباهى و رشوه‌خوارى و دزدى و غارتگرى متزلزل شده است و یک مبارزه جدى و قطعى و شدید را ایجاب می‌کند ما اصلاح کنیم ‌نگهدارى کنیم بایستى برویم سراغ دزد‌هاى بزرگ بایستى برویم سراغ جنایتکاران بزرگ (حشمتى- کى برود؟) (نراقى- کار دست آنهاست) این مطلب مسلم است که اگر در یک اجتماعى فضیلتى یرایت می‌کند از رأس است اگر جنایتى هم برایت بکند باز از طبقه بالاست آقایان نمایندگان محترم هیچ‌کس در دنیا مدعى نشده است که شاگرد ممکن است معلم را فاسد بکند هیچ‌کس نگفته است معلم و آموزگار را شاگردش به طرف فساد و تباهى سوق داره است هیچ‌کس نگفته است که شاگرد بقال و یا نجار استادش را فاسد کرده است هیچ‌کس ادعا نکرده که اعضا کوچک یک وزارتخانه‏ سبب فساد وزیر آن وزارتخانه شده‌اند (صحیح است) بلکه اصل مطلب این است که ماهى از سر کنده گرد‌نى زدم یعنى فساد همیشه از طبقات بالا شروع می‌شود و براى این‌که فساد قطع بشود بایستى طبقات بالا یعنى آن کسانی که موجد فساد در مملکت هستند محاکمه و محکوم شوند (احسنت) آقایان نمایندگان محترم من روز اول عقیده‌ام را درباره دولت حاضر اظهار داشتم و عرض کردم که فکر بسیار فکر خوبى است گواین‌که این فکر را داده است اما عرض کردم که این دولت خیبر‌گیر نیست و ممکن نیست این دولت بتواند این مبارزه حیاتى را شروع کند می‌داند آقایان دلیل قاطع و جدى من چیست؟ آن کسانى می‌توانند در این مملکت مبارزه اساسى و قطعى با فساد را شروع بکنند که به هیچ‌وجه در هیچ دسته و هیچ طبقه‌ای نباشند اگر من یا آقا یا کسان دیگر به دلیلى از دلایل و علتى از علل مشمول آن دسته و طبقه‌‌ای باشیم که باید تصفیه بشود ما می‌بینیم این دست‌ها قلم‌ها رأی‌ها قضاوت‌ها در مبارزه با فساد می‌لرزد من هنوز ندیدم توى این مملکت دولتى بیاید و فاسدین مربوط به خود و منسوب به خود را دفع و تصفیه بکند و متأسفانه همه دولت‌ها من الاول الى الاخر با یکدیگر بسته و قوم و خویش و دوستند (صحیح است) بنابراین مبارزه با فساد که آرزوى همه است و راهى براى نجات مملکت متصور نیست جز این‌که واقعاً دزدها دست‌شان در هر مقامی ‌که هستند از کار کوتاه بشود این تنها به مشکل عظیم و عجیبى بر خورده است بنده روز اولى که در برنامه دولت صحبت کردم نگفتم به کسى ارث 28 مرداد را بدهند اصلاً من با این منطق طرفم و مخالفم 28 مرداد و قبل بعد او اصلاً ارث ندارد خدمت در راه مملکت فداکارى در راه حفظ رژیم اصلاً عملى است وظیفه هر فرد مسلمان و مؤمن ایرانى (صحیح است) این چیزى نیست که پاداش و جزایی بخواهد و من طرفدار این نیستم که فلان آدم که قبل از 28 مرداد یا خود 28 مرداد یا خود 28 مرداد یا بعد از آن مبارزه کرده زندان رفته زنده باد گفته کتک خورده باید یک چیزى به عنوان پاداش به او داده بشود اما تمام عقلاى دنیا معتقدند که فداکاران در راه حفظ ملت‌ها و ملل باید تقدیر بشوند باید تشویق بشوند (صحیح است) غیر از این بنده طرفدار چیز دیگرى نبوده‌ام و نیستم و هیچ‌وقت وارد این مرحله نشده‌ام بنابراین جناب آقاى علم وزیر محترم کشور توجه بفرمایند که بنده عرض نکردم که یک کسى که در 28 مرداد مبارزه کرده است همه را در اختیار او بگذارید ابداً این حرف به ما ربطى ندارد و ما چنین حرفى را نگفته‌ایم اصل صحبت ما‌

رئیس- آقاى قنات آبادى وقت شما تمام شد

قنات آبادى- بنده یک ربع وقت می‌خواهم (نمایندگان- وقت می‌دهیم آقا)

رئیس- باید رأى گرفته شود آقایانى که با یک ربع وقت اضافى براى ادامه نطق آقاى قنات آبادى موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید

قنات آبادى- تشکر می‌کنم اساساً از روز اول که ما این‌جا صحبت کردیم در مخالفت با برنامه دولت صحبت ارث دادن اختیار دادن مال بخشیدن مقام بخشیدن به گذشتگان ابداً درمیان نبوده است یک فکرى یک برنا‌مه‌ای به صحنه آمده یک فرد ضعیف کوچک مثل بنده معتقد است که این فکر بزرگ و این نقشه اساسى و حیاتى را این دولت محترم بزرگوار نمی‌تواند انجام بدهد (نادعلى کریمی ‌صحیح است) (بعضى از نمایندگان- چرا آقا؟) دلیلش را هم عرض کردم براى این‌که واقعاً اگر بخواهند مبارزه با فساد را شروع کنند از سپورها نباید شروع بکنند توى این مملکت دزدهاى بزرگ خیلى دارید توى این مملکت رشوه‌گیرهاى بزرگ خیلى دارید بایستى فوراً به حکم قانون یک محکمه عالى و منظم و دقیق براى تصفیه تشکیل بشود و دزدها حالا خواه این دزد رئیس‌الوزرا‌ بوده است باشد وکیل بوده است باشد وزیر بوده است باشد مدیرکل بوده است باشد از هر طبقه‌ای بوده باشد آنها را بگیرید در این محکمه محاکمه کنید و محکومش کنید و از اجتماع و از دستگاه طردش کنید آقایان نمایندگان محترم اساساً این عمل که امروز یک رئیس دولت یک عده‌ای را به نام مبارزه با فساد منتظر خدمت کند و فردا هم رئیس دولت دیگرى این عمل را تکرار کند هیچ اثرى جز این‌که مبارزه با فساد را مبتذل کند و بى‌ارزش کند فایده دیگرى ندارد و کار مملکت این‌جورى سامان پیدا نمی‌کند این‌که بنده روى این مطلب فشار می‌آورم و اصرار دارم براى این است که دولت حاضر بداند حالا که آمده اعلام کرده برنامه‌اش مبارزه با فساد است حالا که اکثریت مجلسین براى خاطر این برنامه او را تأیید کردند و اعلیحضرت همایونى هم او را از براى این مطلب با تمام قوا حمایت می‌کنند باید بداند که در این مجلس شوراى ملى در مقابل اکثریت اقلیت هم وجود دارد که اقلیت هم دنباله‌رو فکر اکثریت است یعنى همان چیزى را می‌خواهد که اکثریت مجلس شوراى ملى می‌خواهند منتهى چون شأن اقلیت انتقاد و موشکافى در امورات مربوطه به اجتماع است می‌آید پشت این تریبون و از آقایان وزرا‌ یکایک انجام عمل این برنامه را می‌خواهد ما از جناب آقاى دکتر امینى می‌خواهیم که در وزارت دارایی آن کسانى که ‌اموال عمومی ‌را بخشیده‌اند آن کسانی که مالیات دزدهاى گردن کلفت را نگرفته‌اند آن کسانی که ‌اموال عمومی‌را حیف و میل کرده‌اند آن کسانی که مالیات‌ها را غارت کردند آن کسانی که از اموال عمومی‌ و مردم سوءاستفاده کرده‌اند آن اشخاص را جداً از پشت میزها به محکمه بفرستند ما نمی‌خواهیم از شما آقاى دکتر امینى که فلان عضو یا فلان مدیرکل را یا فلان رئیس اداره را منتظر خدمت بکنید این فایده ندارد عرض کردم این انتظار خدمت‌هاى بدون حکم محکمه شرف یک عده اشخاص باشرف را از بین برده است و به علاوه مبارزه با فساد را مبتذل کرده است ما از شما می‌خواهیم که دست دزدها و غارتگران اموال عمومی ‌را ولو این‌که منسوب به بنده باشند ولو این ‌که از خاندان شما باشند یا از خاندان رئیس‌الوزرا‌ یا از سایر همکاران و هم طبقه‌هاى شما باشد بگیرید و به محکمه هم به دلایل شما رسیدگى بکند و او را به عنوان دزد از اجتماع طرد کنید (کریمى- اگر می‌خواستید می‌کردند آقاى کریمی‌اجازه بفرمایید نادعلى کریمى- اگر می‌خواستید در این دوسه دوره می‌کردند این‌ها که عوض نشده‌اند این همان دکتر امینى مصدق‌السلطنه است این همان امینى زاهدى است و حالا هم دکتر امینى آقاى علاء است (زنگ رئیس) بنده خیال کردم که کابینه تازه‌ای است چون نبودم‏

رئیس- آقاى کریمی ‌ساکت باشید (عبدالصاحب صفایی- بمیرم براى دکتر امینى باز آمد اینجا و از این حرف‌ها شنید)

قنات‌آبادى- آقاى دکتر امینى آقاى صفایی مرد براى شما حواستان جمع باشد کار و بارتان سکه است غرض از اشاره به آقاى دکتر امینى نه شخص ایشان است همه وزراى کابینه جناب آقاى علاء مسئولیت مشترک دارند و این برنامه را هم همه اینها به مجلس شوراى تقدیم داشته‌اند منظور همه آقایان این است که این مبارزه شروع بشود (عبدالصاحب صفایی- فورمول انتظار خدمت برحسب مقتضیات ادارى بادى از بین برود) عرض کردم جناب آقاى ضفایی بنده این مطلب را عرض کردم که دولت‌هایی که می‌خواسته‌اند یک کارى بکنند دست به هر جا که زده‌اند از کسان و منسوبین و اقوام و قوم و خویش‌هاى درجه اولشان خودشان بوده است خوب چه کار بکنند این قوم و خویش‌ها را که نمی‌شود دور ریخت آمدند فرمولى درست کردند آن هم انتظار خدمت به موجب متقضیان ادارى و نتیجه این کار این شده است که مبارزه با فساد را توى این مملکت مبتذل کرده‌اند اما این سفر این مطلب قابل قبول نیست ما می‌خواهیم در این کشاکش و در این جریانات متضاد و مخالف دنیا بتوانیم موجودیت خودمان را حفظ کنیم براى این‌که موجودیت وطن ما در مقابل این همه مخاطرات حفظ بشود بایستى وضع مملکت ما تثبیت بشود بایستى تشنج‌ها از بین برود و براى این‌ که تشنج‌ها از بین برود باید یک رضایت عمومی ‌و همگانى در این مملکت به وجود بیاید یعنى باید زندگى مردم خوب بشود سطح زندگى مردم بالا برود و هزینه زندگى پایین بیاید من البته نمی‌خواهم از کارهاى چند روزه این دولت انتقاد کنم و بگویم این دولت مدعى با فساد تا چه حد موفق در این مبارزه شده این مطالب را گذاشته‌ام براى یک روزى که اگر انشاءالله موفق شدند بیایم از پشت این تریبون تقدیر کنم و اگر خداى ناکرده موفق

+++

 نشدند بیایم به آقایان وزرا‌ و شخص جناب آقاى انتظام آن مرد شریف بگویم که آقا ما گفتیم روز اول که در جبین این کشتى نور رستگارى نیست این را براى آن روز گذاشته‌ام آقایان و همه مردم ایران می‌دانند که الحمدالله این چند روزه ده درصد سطح قیمت‌ها پایین آمده نان ارزان شده روغن ارزان شده است گوشت فراوان شده است آنچه مایحتاج مردم بوده است همه ارزان شده است وروزدیگر که 10 درصد بیاید پایین 20 درصد می‌شود و در ظرف یک ماه پنجاه درصد خواهد شد یعنى دیگر مردم تهران و مردم شهرستان‌ها نان را خواهند خورد یک من یک ریال روى این حسابى که دولت با این سرعت دارد پیش می‌رود ده درصد هم در این هفته ارزان می‌شود مبارزه با فساد هم که شروع شده است در وزارت کشور و در ادارات و وزارتخانه‌ها ما امیدواریم که در آینده نزدیکى کشور ما گلستان بشود (مرآت اسفندیارى- انشاءالله تا یکى دو سال دیگر می‌شود) با یکى دو سال هم قانع هستیم قربان آقا بنده آقایان نمایند‌گان محترم و جناب آقاى امینى وزیر محترم دارایی (صدوقى- دکترش را از قلم انداختید) جناب آقاى دکتر امینى معذرت می‌خواهم آن آقایانى که حرف حساب ما برایشان هیچ است یا به یکى از علل و جهتى از جهات خوششان نمی‌آید از ‌این حرف‌ها و خوش‌شان نمی‌آید که این بتى را که تراشیده‌اید این را ما بگذاریم کنار و رخساره‌اش را نشان بدهیم خواهند آمد پشت تریبون و خواهند فرمود که خوب همه این‌ها انتقاد بود همه این‌ها حرف بود و همه هم می‌توانند بگوبند و البته همه‌مان می‌دانیم که انتقاد در یک شرایتى براى خیلى‌ها مقدور و ممکن نیست (عبدالصاحب صفایی- نه به این خوبى) لذا بنده براى همین مبارزه با فساد یک پیشنهادى دارم براى مبارزه با فساد با یک عده‌ای صحبت کردم در گذشته و حال بنده معتقدم که هیچ دولتى موفق به مبارزه با فساد در داخله خودش نمی‌تواند بشود هیچ دولتى یعنى اگر آقاى دکتر امینى فردا بخواهند مبارزه با فساد را شروع بکنند کارهاى وزارت دارایی معوق می‌ماند و نمی‌توانند لذا ایشان هم تا به حال معطل مانده‌اند و شروع نکرده‌اند و همچنین سایر وزرا‌ (آقاى امیدسالار- با آقاى وزیر دارایی صحبت می‌کردند) جناب آقاى امید سالار بنده با آقاى وزیردارایی عرض دارم اجازه می‌فرمایید صحبت کنم اگر واقعاً مبارزه با فساد جدى است و جداً می‌خواهید با فساد مبارزه کنید باید دولت و مجلسین و شخص اول مملکت اعلیحضرت همایونى همه دسته‌جمعى، یک عده منزه و پاک را طبق یک قانونى که دولت فورى لایحه‌اش را به مجلس بیاورد این‌ها را حمایت بکند براى خاطر مبارزه با فساد (صحیح است) توجه فرمودید که چه عرض می‌کنم یعنى اگر دستگاه وزارت دارایی بخواهد مبارزه با فساد بکند اولاً طرف است با تمام کسانى که فاسدند یعنى با همگى فاسدین باید جنگ بکند اما اگر در این مملکت از فردا یک محکمه عالى فقط و فقط براى مبارزه با فساد و محکوم کردن دزدها در تمام شئون کشور تشکیل بشود و تمام طبقات این محکمه را تقویت بکنند و البته هم خواهند کرد مسلماً این طریقى است که ما را در مبارزه با فساد موفق می‌دارد و این آن چیزى است که من، یک فرد اقلیت به عنوان پیشنهاد به دولتى که برنامه‌اش مبارزه با فساد است تقدیم می‌دارم ممکن است رأى رزین و فکر متین دولت جناب آقاى علاء و وزرا‌ دولت ایشان یک فکر بکرتر و بزرگ‌ترى کرده باشد که به مصلحت مملکت باشد و انجام بدهند بنابراین عرض بنده خود به خود پس گرفته خواهد شد. مطلب دیگرى که لازم است این‌جا تذکر بدهم و از نظر موکلیم توجه دولت را جلب کنم مخصوصاً وزیر کشاورزى را متوجه کنم مربوط به شاهرود است شاهرود یک شهرستانى است که معاش مردم آن‌جا از میوه تأمین می‌شود زراعت ندارند زراعت آن‌ها باغات میوه است متأسفانه طوفان و تگرک و آفت اکثر باغداران را از هستى ساقط کرده است (عمیدى نورى- همه جا آفت صدمه زده است) حق جنابعالى است ولى می‌خواستم توجه دولت را جلب کنم که آنچه مقدور است انشاءالله براى مساعدت به مردى که در شاهرود واقعاً از هستى ساقط شده‌اند کمک نمایید در خاتمه تقاضا دارم جناب آقاى دکتر امینى به هیئت محترم دولت بفرمایید که من آنچه شرط بلاغ است با تو می‌گویم تو خواه از سخنم پندگیر و خواه ملال یک مطلبى که تذکرش را این‌جا لازم می‌دانم و آقایان محترم اکثریت را این‌جا به شهادت می‌گیرم این است که اگر واقعاً مصمم به مبارزه با فساد هستند حق ما را غصب نکنند که من فردا پشت تریبون بگویم که شما غاصبید و حق مرا غصب کردید و نگذاشتید که مطالبى که من گفتم به گوش ملت برسد اجازه بدهید دستگاه تبلیغاتى عرایض ما را پخش بکند و آقایان می‌دانند که من در هر دوره و در هر دولتى این تذکر را داده‌ام چه دولتى که با او موافق بوده‌ام و چه دولتى که مخالف بوده‌ام و این عمل از طرف هر دولتى که بشود ناپسندیده است که زبان آن کسانى را که انتقاد می‌کنند ببندند اگر راست می‌گویید این گوى و این میدان و این قدم اول (احسنت).

رئیس- آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- بنده معتقد هستم به هر دولتى که سرکار می‌آید از لحاظ مصلحت مملکت باید تذکر داد و انتقاد کرد اما تقویت کرد دولت‌ها را براى این‌که موفق به اصلاحات بشوند رویه بنده نسبت به دولت حاضر این خواهد بود که تقویت بکنم به دلیل این‌که آن فکر صحیح که عرضه شده است به مجلس یعنى اصلاح امور ادارى در شئون مملکت و در عین حال راهنمایى هم می‌کنم بنده مسائلى را امروز می‌خواهم تذکر بدهم که این مسائل مبتلا به تمام آقایان نمایندگان محترم از لحاظ امور داخلى مملکت است جناب آقاى دکتر امینى خوب است که یادداشت‌هایتان را در بیرون مرقوم فرمایید و عرایضى را که این‌جا می‌کنم دقت بفرمایید شعر خوبى یادم هست که می‌گوید:

دوست دارم که دوست عیب مرا همچو آئینه روبرو گوید

نه که چون شانه با هزار زبان پشت سر رفته مو به مو گوید.

دولت حاضر را بنده از لحاظ رئیسش و از لحاظ وزرایش حقیقتاً می‌پسندم اصلاح طلب هستند ولى باید اشتباه نکنیم و اگر اشتباه بکنیم یک فرصت را از دست خودشان می‌دهند و از دست ما می‌گیرند و اگر این آقایان موفق به اصلاحات نشوند نتایج خوبى نخواهد داشت ولى بنده مقدمه‌ای را که آقایان براى اصلاحات شروع کرده‌اند این مقدمه را کافى براى رسیدن به نتیجه نمی‌دانم چرا؟ براى این‌که اگر راه غلط بروید از اول آن وقت ممکن نیست به نتیجه صحیح برسند کسى که یک خانه بخواهد بخرد یا بک خانه را بخواهد عوض بکند اقلاً 15 روز یا یک ماه براى این‌که مطالعه می‌کند و مشورت می‌کند دولتى آمده است که از لحاظ امور ادارى در قسمت آخر برنامه‌اش تلویحاً امور اداره دولت‌هاى قبل خودش را از لحاظ مبارزه با فساد ضمناً مورد انتقاد قرار داده و می‌گوید من یک ماده‌ام این است که تحول در اوضاع می‌خواهم بیاورم و مبارزه با فساد می‌کنم و کارهاى مردم را به دست مردم بدهم اما شروع به کار به نظر بنده با سابق فرق نکرده آقایان باید طرز کارشان با گذشته فرق داشته باشد در روزنامه‌ها این چند روزه چند مطلب خواندم که از روزنامه‌ها قیچى کرده‌ام و این‌جا گذاشته‌ام براى این‌که آقایان توجه کنند اول یک هیئتى معین شده است براى بازرسى شهردارى اداره بازرسى نخست‌وزیرى مبدل شده است از لحاظ اسم به اداره کل عرایض و شکایات پرونده‌هاى کلیه مستخدمین دولت را خواسته‌اند براى این‌که این کاغذ‌ها را بخوانند و روى این کاغذ‌ها نسبت به اشخاص قضاوت بکنند این همان کارى است که از چند سال پیش به این طرف شروع کردند اطاق‌ها انبار شد از پرونده و از کاغذ 5 یا شش ماه همه‌اش کاغذ خواندند و مطالعه کردند یک دسته‌ای گفتند که آن دسته دزدند آن دسته بدند و قضاوتشان را هم روى کاغذ بردند و پنج شش ‌هزار نفر را تجهیز کردند برعلیه تشکیلات و بعد از پنج یا 6 ماه که تشریف بردند فقط پنج شش خروار کاغذ ماند. این همان رویه‌ای است که از سى و چند سال پیش به این طرف معمول بوده است هى هیئت‌هاى بازرسى می‌روند پرونده می‌خوانند وهى گزارش می‌دهند و گزارشات را هم کسى نمی‌خواند بنابراین واقعاً اگر آقایان می‌خواهند تقدیر کارشان را به همین چاهى قرار بدهند که قوام تویش افتاد سپهبد زاهدى تویش افتاد دکتر مصدق تویش افتاد و همه خودش را سرگرم کاغذ و کاغذ بازى کردند مطمئن باشند که به هیچ جا نخواهند رسید سبراى این‌که طرز کار را بایستى عوض کرد تحول معنایش این نیست که عمر و را بردارند زید را بگذارند (دکتر حمزوى- غیر از این بلد نیستند) تحول احتیاج به مطالعه دارد احتیاج به مشورت دارد (صحیح است) و به جای تشکیل پرونده و رسیدگى به سوابق اشخاص آقاى دکتر امینى آن دفعه گفتم آن دولت گوش نکرد شما هم می‌دانم گوش نخواهید کرد چرا؟ براى این ‌که هر وزیرى روزى 10 ساعت 12 ساعت مشغول کار وزارتخانه خودش است اما مجموعاً نمی‌نشیند فکر بکند که از لحاظ کلى مملکت به چه چیز احتیاج دارد و چون فکر نمی‌کند در یک همچو موقعى که پادشاه مملکت از روى صمیمیت ارشاد می‌کند شما را و دولت فعلى را براى انجام اصلاحات آن وقت سرگرم می‌شوید که بازرسى نخست‌وزیرى را تبدیل کنید به اداره کل عرایض و شکایات و در اشخاص آن تغییرات ندهند در هر اداره‌ای و هرجایی که دو سه نفر آدم خوشنام و مشهور به حسن سابقه بیاورید هیچ‌کس مخالف نیست اما شما هى اسم ادارات را عوض کنید این اقداماتى که آقایان شروع کرده‌اید تصور نمی‌کنم به جایی برسد. خشت اول چون نهد معمار کج تا ثریا می‌رود دیوار کج‏

در صورتى که ما علاقه داریم که یک هیئت دولتى که وزرایش از خوش نام‌ترین افراد تحصیل کرده این کشور هستند و رئیس دولتش خیلى مرد خوش سابقه و بسیار خوش نامی ‌است موفق شود به اصلاحات. بنده چند چیز اینجا یادداشت کردم هیئت دولت به جای این‌که فکرى بکند پرونده‌هاى اشخاص را به میان بیاورد عمرو را تعقیب بکند زید را تعقیب بکند تعقیب کردن یک نفر و دو نفر چه اثرى دارد از لحاظ

+++

مملکت بنده نمی‌گویم این فکرى که دولت‌هاى گذشته کردند براى تعقیب اشخاص براى هیئت بازرسى فرستادن اینها را کنار بگذارید یک فکرى بکنید براى کار براى فعالیت براى رفتن سراغ کارهاى تولیدى و طرز کارى که با سابق تفاوت داشته باشد حالا بنده براى نمونه ده پانزده چیز می‌گویم که شما به جای این‌که پرونده درست کنید این کارها را انجام بدهید مسئله اولش شهردارى‌هاست این شهردارى‌ها چیزى است که زندگى مردم  به آن‌ها بستگى دارد هم در تهران و هم در ولایات (صحیح است) آقایان وکلاى ولایات تصدیق می‌کنند اکثر پولى که گیر شهردارى‌ها می‌آید خورده می‌شود (صحیح است) مگر این‌که استثنائاً اشخاص صحیح‌العملى در ‌شهردارى باشند این یک امر استثنایی است این شهردارى تهران را حالا به جای این‌که بیایید پرونده‌ها را بخوانید که از اداره در آمد فلان کس چقدر حیف و میل کرده است بروید آقا فکر این را بکنید که شهردارى تهران اول یک سرویس اتوبوسرانى بسیار منظمی‌لازم دارد این سرویس اتوبوسرانى را بگیرید بدهید به ‌شهردارى بگویید آقاى شهردار لایق این‌کار را انجام بده این از لحاظ نظافت چه می‌خواهد از نظر مسائل اساسى چه می‌خواهد براى کارهاى شهردارى‌هاى ولایات از بندرعباس از کرمان از اقصى نقاط ایران از گیلان و مازندران باید براى خرید براى معاملات جزیی با تهران مکاتبه کنند در حقیقت صد و چند شهر ایران منتظر است که اداره ‌امور شهرداری‌ها در تهران آن را اداره بکند یک تصمیم اساسى بگیرید که ‌امور شهردارى‌هاى ولایات را واگذار کنند لاقل به استاندار‌ها انجمن شهر را انتخاب کنید اختیاراتش را بیشتر کنید طرز کار را عوض کنید. مردم از ژاندارمرى از لحاظ اعمالى که در ولایات می‌کند ناراضى هستند می‌گویید که ژاندارم حقوق بیشتر می‌خواهد باید به افسرش و تابینش حقوق بیشتر داد اما طرز کار ژاندارمرى را تا عوض نکرده‌اید انتظار نداشته باشید که بهتر از این عمل بکند مثلاً ژاندارم کجا با مردم تماس دارد این مسئله ابلاغاتى که شما به ژاندارمرى ارجاع می‌کنید که با اسلحه می‌روند در دهات مزاحم مردم و زارعین می‌شوند کارى بکنید که این را از ژاندارمرى بگیرید بدهید به بخشدارى‌ها به کدخدا‌ها سیستم کارتان را عوض بکنید همه آقایان نمایندگان ولایات می‌دانند که بهدارى ما خوب نیست ما با آقاى دکتر جهان شاه صالح دوست و رفیق هستیم ایشان که سهل است اگر هزار طبیب مثل ایشان بیایند تا طرز کار بهدارى عوض نشود فایده ندارد براى این‌که تمام احتیاجات تولات ایران از همه جهت تابع و مطیع چند نفر است در مرکز این ممکن نیست اصلاح بشود آقا (صحیح است) دوامی‌ فرستند دوا‌ها را می‌فروشند طبیب می‌فرستند کار نمی‌کند تمام زحماتى که این‌جا وزارت بهدارى می‌کشد به نتیجه نمی‌رسد براى این‌که سیستم آن غلط است بهدارى باید در اختیار انجمن شهر باشد باید مردم به بهدارى نظارت داشته باشند و باید استاندارى نظارت داشته باشد به عمل بهدارى نه این ‌که تمام کارها تمرکز پیدا بکند در یک نفر یا دو نفر در تهران وصول مالیات، شما هى سعى کنید با این سیستمی ‌که دارید مالیات وصول اما سیستم بد است این سیستمی‌که شما دارید باید فکر بکنید که چه باید کرد که تماس مأمورین مالیات با مردم کمتر بشود سیستم را عوض بکنید اگر سیستم را عوض کردید با همین دستگاه و با همین مردم می‌توانید مالیات صحیح وصول کنید راه سالى 50 میلیون تومان خرج راه است وزیر درستکار می‌آید همان است وزیر نادرست هم می‌آید همان است براى این‌که سیستم این است که این پولى را به وسیله بلیط‌هاى ساختگى و بلیط‌هایی که حقیقت ندارد و با همکارى نظار هزینه و یا طرق غیرمشروع دیگرى ببرند و بخورند امسال هم زیاد بدهند مثل این است که پول ندهید وزیر راه هم بسیار مرد درستکار و صحیحى است ولى سیستم کار غلط است یک سیستم هزینه نظارت درست کنید از شرکت‌هاى مقاطعه کار ایرانى که تضمین بکنند ساختن این راه‌ها را و پنج درصد هم‌ به آن‌ها بدهید و ترس نداشته باشید که راهى که‌ امسال براى شیراز براى اصفهان براى جاهاى دیگر می‌سازید سال دیگر خراب‏ می‌شود براى این ‌که این تضمین شده است این سیستم را درست بکنید مثل اعلیحضرت فقید که راه‌آهن را به کامپساکس واگذار کرد و سى سال می‌گذرد هنوز هیچ جاى آن یک شکاف پیدا نکرده است کشاورزى ما چقدر در سال پول و خرج می‌کنید براى سمپاشى براى دفع آفت دوازده سال در مازندران مبارزه با دفع آفت مرکبات می‌کنند و آفت ده برابر شده است پول تلف می‌شود فقط براى این‌که سیستم نظارت ندارید سیستم کارتان درست نیست در زمان ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه یک حاکم یک ولایتى را اداره می‌کرد شما الان مأمورین وزارت کشورتان در ولایات رل نعش را بازى می‌کنید مگر این‌که استثنائاً یک استاندار عاقلى باشد که آن استاندار عاقل خود وسیله‌ای فراهم بکند علت چیست علت این است که شما راهنمایى نمی‌کنید نمی‌گویید که استاندار‌ها و فرماندارها وظایف‌شان چیست حقوق استاندارها زیاد کنید اتومبیل به ایشان بدهید این‌ها را وادار کنید که هفته‌ای یک بار بروند در یک منطقه‌ای از آن استان و در هر نقطه‌ای مردم را جمع بکنند به شکایات مردم رسیدگى کنند که این قدر مردم براى کارهاى خودشان به تهران مراجعه نکنند این مسائلى که عرض کردم عنوان نمونه را داشت اما یک عیب بزرگى که دستگاه ادارى ما دارد این است که در دستگاه‌هاى ادارى ما همکارى وجود ندارد هر دستگاهى براه خودش می‌رود هر دستگاهى کار خودش را می‌کند بدون این‌که با دستگا‌ه‌هاى دیگر ارتباط داشته باشد (احسنت) من یک مثالى براى شما عرض کنم که در این مثال تمام نمایند‌گان ولایات به نظربنده ذی‌علاقه هستند واین مسئله ناامنى است در ولایات (صحیح است)

رئیس- آقاى خلعتبرى وقت شما تمام شد

خلعتبرى- بنده ده دقیقه دیگر وقت می‌خواهم (فرامرزى- یکى از طرق اصلاحات قربان این است که قبل از دستور کمتر صحبت کنند) ده دقیقه بیشتر وقت نمی‌خواهم‏

رئیس- آقایانى که باده دقیقه وقت اضافى براى آقاى خلعتبرى موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید.

خلعتبرى- عرض کنم جناب آقاى دکتر امینى وزیر دارایی در نطق خودشان جمله‌ای را ادا کردند که این جمله مورد اعتراض بنده قرار گرفت ایشان گفتند که ما کار خودمان را می‌کنیم و بعد اشخاصی را می‌گیریم و تحویل عدلیه می‌دهیم این کار آقا هیچ فایده ندارد این فکر براى مملکت سم مهلک است که اشخاصى را تعقیب بکنیم و بدهیم به دست عدلیه که عدلیه تعقیب بکند مملکت به این ترتیب اصلاح نمی‌شود اگر اتکا‌ شما به این است بنده مطمئن هستم که هیچ موقعیتى حاصل نخواهید کرد براى این‌که عدلیه براى این‌ کار‌ها نیست عدلیه دلیل می‌خواهد و مدرک می‌خواهد عدلیه براى دعوى و رفع اختلاف است شما باید جلوگیرى کنید که اختلاص واقع نشود جلوگیرى کنید که ارتشا‌ واقع نشود جلوگیرى کنید که سرقت و ناامنى واقع نشود بنابراین مسئله‌ای که همیشه مورد توجه نمایندگان مجلس و محل مراجعه ما وکلاى ولایات بوده مسئله ناامنى است (صحیح است) حالا بنده براى آقایان یک مثالى می‌خواهم عرض کنم که وقتى هم کارى در دستگاه دولت نباشد چقدر مضر است آقایان نمایندگان گیلان می‌دانند و همینمطور آقایان نمایندگان مازندران که در یک قسمتى از گیلان و مازندران ناامنى خیلى زیاد است (صحیح است) در مازندران من خبر دارم که اخیراً استاندار اقداماتى کرده براى این‌کار و این را واقعاً تحسین می‌کنیم در گیلان شنیده‌ام که مأمورین ژاندارمرى عده‌ای از سارقین را گرفته‌اند (جفرودى- نه قربان) در ولایات به قدرى مردم کشاورز ناراحت هستند که حقیقتاً دیدنش باعث یأس ناراحتى وجدان می‌شود دیروز از گیلان که منطقه وکالتى بنده نیست اشتباهاً به جای این‌ که منزل آقایان نمایندگان گیلان بروند از لحاظ این‌ که شخصاً با من آشنایی داشت یک رعیتى آمده بود اینجا براى این‌که جلو باغش را گرفته بودند و درختش را قطع کرده بودند گاو مردم را می‌دزدند و درخت‌ها را قطع می‌کنند هر کس که چماق دارد بر دیگرى غلبه می‌کند این سیستم باید از بین برود حالا در مواردى که ژاندارمرى دزدها را می‌گیرد می‌برد به مراجع و در آن‌جا ارفاق می‌شود بعضى‌ها ارفاق نمی‌کنند بعضی‌ها ارفاق می‌کنند دزد رها می‌شود پرونده دزدها وقتى می‌آید تهران در وزارت کشور دزدها را تبرئه می‌کند این کمیسیون تجدیدنظر تشدید مجازات دیگر براى کسى ترس و خوف ندارد یک نفرى براى مردم گیلان و مازندران از لحاظ ناامنى بکنید حالا بخشنامه دادید دستور دادید همه این کارها در این مدت اما اثرى ندارد براى این ‌که ژاندارمرى می‌گیرد عدلیه ول می‌کند استاندار و فرماندار می‌گیرد کمیسیون تجدیدنظر ول می‌کند بایستى یک دستگاه همکارى درست بکنید استاندارها را بخواهید وزیر عدلیه را بخواهید یک ترتیبى بدهید براى مردم که دزد‌ها را وقتى گرفتند دزدها تبرئه نشوند چماقزن‌ها را بگیرید یک فکرى بکنید که کارها درست شود و اقدام عملى بکنید که یک میلیون مردم کشاورزى که با آن‌ها در توان هستیم وناراحت هستند آقاى دکتر امینى به شما هفته قبل یک تذکرى دادم که یک عمل مفید این است که شما به کشاورزان مساعده بدهید رفتید و دستور دادید این یک عمل مثبت و مفیدى است این قبیل کارها را بکنید بنابراین می‌خواهم عرض بکنم که تشکیلات شما اگر به همین روى کار بکنند و همکارى بین شماها نباشد وزارت اقتصادمان یک راه می‌رود سازمان برنامه یکم راه می‌رود دستگاه‌هاى دیگر یک راه می‌روند ژاندارمرى یک راه می‌رود عدلیه یک راه می‌رود تا بین همه دستگاه‌ها همکارى وجود نداشته باشد شما نمی‌توانید توفیق حاصل بکنید این است که بنده در خاتمه بیاناتم از طرف دو میلیون نفر مردم مازندران و گیلان امنیت از شماها می‌خواهم ( صحیح است) مردم امنیت ندارند براى خاطر این‌که دستگاه‌هاى دولتى خوب کار نمی‌کنند باید همه دستگاه‌ها با هم مربوط باشند و این کارهایی است که از شما می‌خواهم بنده عرایض دیگرى هم داشتم عرض نمی‌کنم و تنها خواهشم این است که طرز و رویه کارتان را عوض بکنید همکارى بین دستگاه‌هایتان را برقرار کنید و کار کنید که مردم کار تازه

+++

 ببینید اگر شما طرز کارتان را عوض کردید در هر وزارتخانه‌ای چند نفر آدم خوب متصدى کار بودند مطمئن باشید که موفق خواهید شد این است که بنده منظورم از نطق قبل از دستور امروز جناب آقاى دکتر امینى این بود که براى براى مردم ولایات ایران از همه جهت شما امنیت فراهم بیاورید به هر طریق که لازم است قوانین در اختیار شما هست فقط باید همکارى کنید و راه جدیدى براى مردم باز کنید اگر این ناامنى باقى بماند هیچ‌گونه فعالیت تولیدى و اقتصادى نتیجه نخواهد داد.

رئیس- آقاى حائرى‌زاده‏

حائرى‌زاده- بنده هیچ میل نداشتم که مطابق معهود آئین‌نامه براى فرمایشاتى که جناب امینى فرموده بودند استفاده کنم زیرا کم کم دور و تسلسل پیدا می‌کند ولى ایشان یک فرمایشاتى کردند که بى‌جواب ماندنش هم مصلحت نبود از این جهت من اسم‌نویسى کردم که امروز یک مختصرى در اطراف همان موضوع صحبت بکنم ایشان در جلسه 106 یک فرمایشاتى فرموده‌اند من جمله فرمودند «فقط براى اثبات غرض ورزى ایشان که یواش یواش مزاکرات را از جنبه عمومی ‌به جنبه خصوصى و شخصى می‌کشند چند مورد را عرض می‌کنم» یک جاى دیگر فرموده‌اند «که بنده می‌خواهم غرض ورزى آقاى حائرى‌زاده را ثابت کنم» من منکر نیستم که من مغرضم من این را تصدیق دارم و اگر کسى مغرض نباشد و بیاید در صحنه اجتماع اظهار عقده بکند معقول نیست منتهى غرض‌ها یک غرض شخصى و فاسد او را باید نرفت دنبالش غرض صحیح را باید رفت و اقدام کرد و به نتیجه هم رسید البته بنده مغرضم خیلى هم مغرضم ولى غرض شخصى ندارم با این جناب دکتر سال‌ها دوستى داشتم و می‌گفتم از جوان‌هایی است که حالا سوابق فامیل زندگیش هرچى است ما کارى نداریم از جوان‌هایی است که تحصیل کرده است و امید است که در این مملکت از وجود او استفاده بشود ولى در عمل ایشان را آن طور ندیدم و حالا هم ایشان مغز متفکر آن هیئت مبارز با ظلم و فساد و اسمش نمی‌دانم چیست چه عملى می‌خواهند انجام بدهند شده‌اند چون ایشان را من مغز متفکر این دستگاه دیده‌ام و دیدم رویه عکس آن چیزى است که دولت می‌گوید من براى این‌که اجتماع را بیدار بکنم ناچارم ادامه بدهم غرض ورزى خودم را والا با جناب دکتر على امیرى من هیچ غرض خصوصى ندارم ایشان توى خانه‌شان باشند من می‌روم اظهار ارادت هم بهشان می‌کنم کارى بهشان ندارم ولى وزیر دارایی کابینه فعلى و کابینه سابق وزیر اقتصاد کابینه اسبق من با او غرض دارم با شخص دکتر على امینى من کارى ندارم من با فامیل‌هایی که در تهران هستند نه اختلاف ملکى دارم نه اختلاف مالى دارم هیچ اختلاف خصوصى و شخصى بین ما نبوده و نخواهد بود هیچ‌وقت همچو چیزهایی نیست غرض دارم مغرض هم هستم ولى نه مغرضى که غرض خصوصى داشته باشد انتفاع شخصى داشته باشد بلکه عکسش است همیشه مبارزه کرده‌ام و می‌کنم با این تیپ‌هایی که 150 سال است در این مملکت ریشه کرده‌اند و خون و مال مردم را ضبط کرده‌اند و برگردن مردم مسلط هستند غیر از ضرر جانى و مالى و حیثیتى چیزى ندارد غرض من غرضى است که مضار شخصى دارد منافع خشصى ندارد من نمی‌خواهم وزیر دارایی بشوم که بگویم آقا برو کنار که من می‌خواهم وزیر بشوم همچو چیزى نیست خود ایشان در بیانات‌شان فرمودند که به فلانى گفتند اگر می‌توانى یک دولت تشکیل بدهید من گفتم من این کاره نیستم حالا هم می‌گویم این کاره نیستم من همان کارى را می‌توانم باید بروم دنبالش و انجام بدهم، من مغرض هستم لازم نیست ایشان ثابت کنند ولى غرض من غرض مملکتى است مصالح اجتماع را من وظیفه‌دار هستم براى مردم بگویم این دوره من فعالیت انتخاباتى نداشتم شرکت هم نکردم در امر انتخابات ولى دوره‌هاى پیش که می‌رفتم در اجتماعات و داوطلب انتخابات بودم در اجتماعات می‌گفتم که آقایان من وعده اصلاحات به شما نمی‌دهم من فقط یک بلندگویی هستم که اعلام خط می‌کنم که اگر یک وقتى یک خطرى براى مملکت هست من داد و فریاد می‌کنم شما خودتان می‌دانید البته من مغرضم ولى غرض من غرض مملکت است مملکت را خانه خودم می‌دانم (دکتر جزایرى- ولى شأن حضرتعالى اجل است که مغرض باشید) همه باید مغرض باشید همه باید غرض نافع و مفید براى مملکت داشته باشند نه نظر غرض شخصى من دارم ترجمه می‌کنم مغرض بودن را اگر یک آدمی ‌سفیه باشد غرض ندارد آدم صحیحى که یک وظیفه اجتماعى را می‌خواهد انجام بدهد باید یک غرض صحیح داشته باشد دنبال غرضش هم استقامت داشته باشد بوقلمون نباید که هر ساعت یک رنگى به خودش بگیرد ایشان در ضمن فرمایششان فرمودند «حائرى‌زاده عضو هیئت مدیره شرکت بیمه بازرگانان هستند و چنین است و در این جور صحبت‌ها اظهار‌نظر هم می‌فرمایند و به نظر بنده خیلى هم سردر می‌آورند براى این‌که طریقه استفاده مالى و امور تولیدى را زیاد دارند کما این‌که در همین ملکى که دارند سیصد هزارمتر آن را از قرار مترى چهار تومان فروخته‌اند مترى یک تومان آن را نقد گرفته‌اند و مترى سه تومان را هم نسیه که تصور می‌کنم که از تمام سهم بنده‏ از لشت تشاء هم بیشتر باشد این یک معامله‌ای است و عمل مشروعى کردند ولى این‌که می‌گویند بنده در امور اقتصادى بى‌بهره هستم چندان بى‌بهره نیستند اگر کسى در امور اقتصادى وارد نبود این معامله را نمی‌کرد» بنده البته منکر این نیستم که من در زندگانى از روزى که پدرم وفات کرد که ناچار زندگى خودم به دست خودم افتاد همیشه در کارهاى تولیدى کوشش می‌کردم ولى این کوشش به قدر معاشم بود بنده دخل و خرج زندگانیم طورى بوده است که طلب‌ کار‌ها در خانه‌ام نیایند که بروم عرض‌حال اعسار بدهم و بگیم من ندارم اعتبار براى خودم همیشه حفظ کرده‌ام بنده الساعه هم که این‌جا ایستاده‌ام بانک کشاورزى از من طلب دارد بانک ملى هم از من طلب دارد طلب‌کارهاى دیگرى هم هستند که راضى نیستند من اسم‌شان را ببرم ممکن است در همین مجلس هم اشخاصى باشند که از من طلب داشته باشند ولى من پولى که از مردم گرفتم نرفتم ول خرجى کنم رفتم تولید آبادى کردم قنات احداث کردم پول به عمله و فعله داده‌ام در امور اقتصادى اگر می‌فرمودند که فلانى مقنى خوبى است قبول می‌کردم من اطلاعاتم از این مقنى‌هاى فعلى که هستند اگر بیشتر نباشد کمتر نیست یک اشتباهاتى دیدم که این مهندسین آبیارى دارند می‌کنند تذکر هم داده‌ام ولى در امور اقتصادى به طور کلى آنچه گفته‌ام دروغ نگفته‌ام در بانک بیمه بارزگانان هر چه سهم بنده دارم به جناب دکتر امینى مطالعه می‌کنم می‌نویسم مال ایشان البته یک عده اشخاصى که از چهل سال پیش تا حالا به من اعتماد داشته‌اند سلب اعتماد از من نکردم من دو سه دوره از طرف مردم یزد منصوب به نمایندگى بودم آمدم این‌جا این بانک را که تأسیس کردند به من اصرار کردند که تو هم باید وارد بشوى گفتم من سهام ندارم گفتند ما به تو وکالت می‌دهیم سهام را در صندوق بانک می‌گذاریم تو قبول کن که ما اعتماد داشته باشیم به اسم تو من تقصیرم این بوده است که طرف اعتماد جمعى واقع شده‌ام و رفته‌ام آن‌جا وضعش شکلى بشود که به ضرر بانک یک عملى بشود که صاحبان سهام متضرر بشوند و الّا من سهمی ‌در آن بانک ندارم و اگر سهم دارم تقدیم جناب دکتر می‌کنم (عبدالصاحب صفایی- به بنده هم مرحمت بفرمایید عیبى ندارد)

دکتر جزایرى- جناب آقاى حائرى‌زاده ما می‌خواهیم از جناب آقاى رئیس استدعا کنیم که تربیتى بدهند که انشاءالله بین شما وآقاى دکتر امینى اصلاح بشود که هر روز ما گرفتار نباشیم ماهى هر روز شما می‌فرمایید ایشان می‌فرمایند این از شأن مجلس خارج است‏

حائرى‌زاده- ایشان مطالبى فرمودند اول خواستم از ماده نظام‌نامه استفاده کنم بعد گفتم از دستور استفاده می‌کنم راجع به مسافرت بنده به اروپا و آلمان فرمودند اول یک جواب خدمت‌تان عرض بکنم که اگر بنده کاربر وزارت خارجه نداشته‌اند ایشان هم مثل من هستند مگر ایشان براى کنگره یا کنفرانس که همین حالا در اندونزى منعقد است داوطلب مسافرت نشده بودند این منافات ندارد کسى که در یک شعبه دیگرى باشد در یک قسمت دیگرى برود و از طرف وزارت خارجه مأموریت پیدا بکند بنده دو سه دفعه در کمیسیون خارجه مجلس شوراى ملى انتخاب شدم در فاصله بین مجلس 15 و 16 مقعى که ما را از حبس بیرون آوردند احکامش موجود است که مأموریت خارج به من دادند تذکره‌اش هم صادر شد و خرج سفرش هم صادر شد من نرفتم که خرج سفرش را بگیرم و قبول نمایندگى تهران را کردم در کابینه اسبق، دولت مصدق‌السلطنه با بنده مذاکره سفارت شد که بروم گفتم این کار کار من نیست من نمی‌کنم دستور رفتن خارج هم صادر شد وسایل و مقدماتش هم فراهم شد دوستان به من گفتند که این‌ها سوء نیت دارند می‌خواهند تو را از مجلس بفرستند به خارج که یک محیط آرامی‌ براى کارهایی که می‌خواهند انجام بدهند آماده بشوند من با این‌که مریض بودم و احتیاج به مسافرت داشتم نرفتم و در این مسافرتى هم که رفتم گزارش‌هایی که دادم در وزارت خارجه هست این جناب وزیر خارجه بسیار مرد خوبی است ولى کهنه‌پرست است فکرش براى این‌که اصول وزارت خارجه را روى پایه بگذارد حاضر نیست (مرآت‌اسفندیارى- جناب آقاى حائرى‌زاده نظرتان جناب آقاى انتظارى است؟) بله (مرآت اسفندیارى- ایشان مرد بسیار شریفى هستند و همه جور صلاحیت دارند جنابعالى نمی‌توانید در کاریر وزارت خارجه دخالت بکنید به همه جا صلاحیت دارید جز وزارت خارجه) همه خوبند منتهى هر کسى براى یک کارى خوبست بنده براى مترجمی ‌زبان انگلیسى خوب نیستم ولى آقا خوبند هر کسى آقا یک کارى دارد (مرآت‌اسفند یارى- وزارت خارجه 200 نفر عضو دارد و همه‌شان هم خوبند) من مراتبى را خدمت اعلیحضرت همایونى عرض کردم ترتیب اثر هم به عرایض من دادند گفتم طرز اعزام محصل به اروپا را ناقص تشخیص دادم گفتم که فقط دکتر مهندس عالی‌مقام به درد مملکتمان نمی‌خورد ما سرعمله می‌خواهیم استاد کار می‌خواهیم سرکارگر می‌خواهیم مهندس‌هایی که ماشین را بردارند سوار بکنند و پیاده بکنند لازم داریم مملکت ما هر ساله باید یک عده‌ای را به آلمان بفرستد که این‌ها در کار کشاورزى در کار

+++

مکانیکى یک سال دو سال بروند در کارخانه عمل بکنند که یک آدم‌هاى عملى و کار کرده‌ای برگردد به ایران به عرایض من هم توجه شده است یک کاروانى که اعلیحضرت راه‌ انداخته‌اند از برزگرها براى اروپا ممکن است یک قسمتش روى عرایض من باشد خدمت ایشان یک عده دیگرى را که از سازمان برنامه یا وزارت راه صحبت شد بروند براى تبلیمات ممکن است در نتیجه عرایض من باشد من اهل این‌که بیایم تظاهر بکنم که چنین و چنان کرده‌ام نیستم و معتقدم که هر ایرانى براى وطن و مملکت خودش باید انجام وظیفه بکند و من در این موضوع که ایشان از جرایم بنده شمرده بودند این مسافرت را خواستم بگویم که اگر این جرم است خود ایشان هم داوطلب این جرم بوده‌اند مسافرت‌هاى متعدد هم به خارج کرده‌اند و این مسافرت بنده بى‌فایده هم نبوده است و اثر و نتیجه هم داشته است موضوع دیگر راجع به آن قسمت یک میلیون دلار بود این موضوع یک میلیون دلار چون هنوز پیش من مدارکش کامل نشده و ایشان یک خلط مبحثى کردند من این خلط بحث را می‌خواهم مرتفع بکنم و هر وقت کامل شد به عرض آقایان می‌رسانم و این موضوع این است که من 5 میلیون را که گفتم براى شاهد مثال بود که آقاى زاهدى گفت که 5 میلیون دلار مجانى بدون این‌که کنترلى داشته باشد تحت اختیار شخص من از طرف یک مقاماتى گذاشته بودند من این را گذاشتم تحت اختیار خزانه دولت که با اختیار خزانه دولت خرج بشود و نمی‌خواستم از این پول سوءاستفاده بکنم (دکتر جزایرى- آن را داده بودند براى کسر خزانه به کسى نداده بودند کمک بلاعوض بوده) قبول است از این قبیل پول‌ها ممکن است به دیگران هم داده شود شرافتى را که سپهبد زاهدى داشته است که در اختیار خزانه گذاشته آنها ندارند و رفته‌اند و محرمانه خودشان خرج کرده‌اند و او با اطلاع دولت و براى مملکت خرج کرده و دیگران براى فکر خودشان و سلیقه خودشان خرج کرده‌اند این را براى شاهد مثال عرض کردم و آن موضوعى که به پول‏ بانک خارجه و این حرف‌هاست چون هنوز مدرکش تکمیل نیست این ارتباطى با آن ندارد.

رئیس- آقاى حائرى‌زاده وقتتان تمام است‏

حائرى‌زاده- وقت من منقضى شده است من اصرارى ندارم می‌خواستم از این ماده استفاده بکنم‏

رئیس- هر مقدار وقت می‌خواهید می‌توانید از مجلس اجازه بخواهید تا رأى گرفته شود

حائرى‌زاده- خیر حالا نمی‌خواهم‏

رئیس- آقاى خلعتبرى پنج دقیقه از وقت‌شان را بآقاى مراداریه داده‌اند. آقاى مراد اریه‏

اریه- البته نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى از فقدان دانشمند و نابغه جهان معاصر استاد بزرگ آلبرت انشتین آگاهى حاصل فرموده‌اند (یکى از نمایندگان- آقاى شوشترى فرمودند) بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که قضاوت تاریخ با قطعیتى هرچه تمامتر نشان داده است که سرزمینى که نیاکان ما در آن پرورش یافته‌اند مهد پیدایش تمدن جهان و مشعلدار علم و دانش بوده است (صحیح است) و کسى نیست که نداند ملت ایران در پیشرفت تمدن و توسعه آن در سراسر جهان سهم به سزایی داشته و نقش مهمی ‌ایفا کرده است (صحیح است) اشتباه است اگر بگویم چون فقید بزرگ یهودى بود به قوم یهود تعلق داشت (دکتر جزایرى- متعلق به دنیا است) و اینجا از این لحاظ که این دانشمند عظیم‌الشأن یکى از هم کیشان من بوده است او را مورد تکریم و تجلیل قرار نمی‌دهم تردیدى نیست که نمایندگان چنین ملتى از فقدان این دانشمند عالی‌مقام جهان متألم و متأثر می‌باشد (صحیح است) این مرد بزرگ چون عضو عالی‌مقام محبوب جامعه بشریت بوده است (صحیح است) لذا مورد احترام و تکریم تمام کسانى که بدانش و درک حقایق علمی ‌و معضلات ریاضى علاقه‌مند هستند بوده و خواهد بود (صحیح است) این‌جانب به عنوان یک نماینده مجلس از تریبون مجلس شوراى ملى ایران به سیاسیون و رهبران ممالک دنیا پیام فرستاده و این حقیقت را ‌به آنها تذکر می‌دهیم که پرفسور انیشین یک عمر در راه عزت و سعادت و رفاه بشریت به تحقیق و تفحص و تجسس پرداخت و شما نباید از فرضیه و فرمول‌هاى او براى انهدام بشریت استفاده کنید بلکه باید آنها را در راه خدمت به صلح و رفاه و آسایش جامعه به کار ببرید فى‌الواقع اگر از اثرات این مرد بزرگ به نفع بشریت استفاده شود کلیه ملل جهان از صلح و امنیت و فاه و تکامل و آسایش در جمیع شئون زندگى بشرى بهره‌مند خواهند گردید براى این‌که دنیا بدانند که ایران و ایرانى تا چه ‌اندازه براى علم و دانش ارزش و اهمیت قائل است خوشبختانه اطلاع حاصل شد که از طرف وزارت فرهنگ و دانشگاه ایران از فقدان این دانشمند عالی‌قدر جهانى ابراز تأثر و تجلیل و تقدیر خواهد شد. اگر چه همانطورى که به عرض آقایان نمایندگان محترم ملت رسانیدم دانشمندان بزرگ جهان به تمام ملل دنیا تعلق دارند کسى چون این پروفسور عالی‌مقام یهودى بود از طرف انجمن و هیئت‌هاى فرهنگى و مذهبى کلیمیان در تهران هم براى تجلیل در روز شنبه دوم اردیبهشت از ساعت 5 و 4 الى 5 و 6 بعد از ظهر در سالن مدرسه عراقى‌ها واقع در شرق دانشگاه برپا خوامد شد. و انشاءالله عموم آقایان نمایندگان محترم تقاضاى مرا براى حضور در آن مجلس قبول خواهند فرمود. در خاتمه از آقایان نمایندگان محترم استدعا دارم که از طرف ملت ایران به روح پاک و روان تابناک این مرد بزرگ درود بفرستند و از درگاه حضرت لایزال مسئلت کنند که مات ایران را در سایه حمایت قانون اساسى و رهبرى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و مجلسین در سیر بصوب کمال حقیقى و خدمت به عالم بشریت موفق و مؤید بدارد. از اظهار لطف آقاى خلعتبرى هم تشکر می‌کنم‏

3- بیانات آقاى وزیردارایی در جواب بیانات آقاى قنات آبادى‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی (دکتر امینى)- بنده تصور می‌کنم که نطق‌هاى قبل از دستورى که در مجلس می‌شود البته فقط براى آقایان نمایندگان محترم نیست براى مردم است و در خارج هم ممکن است عکس‌العمل‌هایی پیدا بکند و بنده من حیث عضو دولت خواستم یک چند دقیقه‌ای وقت آقایان را بگیرم و یک جواب اصولى به فرمایشات جناب آقاى قنات آبادى عرض کنم اما بنده جوابى به فرمایشات جناب آقاى حائرى‌زاده نخواهم داد چون در این باره تعهد کردم که بنده دیگر جوابى درباره فرمایشات ایشان عرض نکنم (احسنت) (قنات‌آبادى- اما آقاى امینى یک مطلب هست و آن این است که فرمایشات جنابعالى و عرایض بنده را هر دو را رادیو تهران منتشر بکند) بنده که هنوز چیزى عرض نکرده‌ام. راجع به فساد جناب آقاى قنات آبادى مطالبى فرمودند و چون مخالف دولت هستند بنده‌ امیدوار هستم که این را نقطه ضعف دولت تلقى نفرمایند فرمودند که فساد در تمام شئون مملکت هست و حق این است اشخاصى که در مقامات بالاتر هستند و واقعاً اگر آن‌ها فاسد باشند فسادشان فوق‌العاده قابل توجه است آن‌ها را تعقیب کنیم بنده خیال می‌کنم که دولت غیر از این نظرى ندارد و یک عضو 150 تومانى یا ویست تومانى که حقاً زندگیش نمی‌گذرد (این را البته بنده نمی‌گویم باید فاسد باشد) ولى این را می‌شود اغماض کرد و صرف‌نظر کرد چون این حقاً زندگیش نمی‌گذرد ولى اگر ما آمدیم زندگى کارمندان را تأمین کردیم و بالاخره حداقل معیشت را برایشان قائل شدیم البته باید مجازات هم باشد و خیلى سخت (صحیح است) ولى تصدیق بفرمایید که اشخاصى که در قسمت بالاى اجتماع واقع شدند و این‌ها فساد برایشان احتیاج نیست یعنى دزدى برایشان جزو احتیاج نیست و جزو شهوت شده است این‌ها را باید به حداکثر مجازات رسانید (قنات‌آبادى- احسنت) و ما در این قسمت اختلاف‌نظرى نداریم ممکن است که در رویه‌مان اختلافى داشته باشیم ولى بالاخره به این جا می‌رسیم (قنات‌آبادى- جانا سخن از زبان ما می‌گویی ما امیدواریم که شما این عمل‌ها را بکنید و ما هم شما را تقدیر خواهیم کرد) بنابراین فقط در کارمند دولت نیست آقاى قنات آبادى که فساد هست، فساد در تمام شئون هست، مالک فاسد هست، تاجر فاسد هست خداى نکرده ممکن است در مقامات بالاتر هم باشد که بنده جرأت نمی‌کنم و اگر احیاناً پیدا شد در مقامات بالاتر نه مصونیتش را باید رعایت کرد نه نفوذ و مقامش را باید در نظر گرفت بلکه به عقیده بنده براى این‌که یک اجتماعى سرپا بماند و مصون از انقلاب و تشنج باشد همه آقایان، بنده، شما و دیگران باید کمک بکنیم که این فساد ریشه‌کن شود (قنات‌آبادى- شما دستتان باز است اگر بکنید همه آقایان کمک می‌کنند) حالا اگرچه ممکن است تناقض محسوب بشود چون بنده از طبقات اشراف و ثروتمند هستم ولى چون با طبقات مختلف سروکار داشتم و دارم از مصائب و بدبختى‌هاى آن‌ها اطلاع دارم و شاید فساد اجتماع را هم بى‌اطلاع نباشم (صحیح است) و به همین جهت بنده معتقدم که در این امور باید فکرى کرد که چرا، هى گفتیم و به جایی نرسیده است، اگر یک مقدار شهامت و شجاعت و مخصوصاً اعتراف به خبط و خطا باشد بنده هیچ تردیدى ندارم که ما می‌توانیم نتیجه بگیریم. چندى پیش یکى از کارمندان وزارت دارایی را بنده خواستم چون گله مند شده بود که چرا نسبت به من توجه نمی‌شود کار داده نمی‌شود او را خواستمش دو به دو به او تذکر دادم که یک سوء شهرتى شما دارید و امیدوارم که یک سوء شهرت درست نباشد ولى چون معتقد هستم که هر انحرافى غیرقابل اصلاح نیست چون یک قسمت کارمندان اگر منحرف می‌شوند روى اتمسفر و محیط است چون وقتى که دید همه می‌روند و می‌برند نمی‌شود با این‌ها ایراد گرفت و اگر ما بتوانیم که اتمسفر را تغییر بدهیم و مقامات بالا را سعى کنیم اشخاص درست بگذاریم خیلى شانص هست که اشخاص دیگر را درست بکنند و بنده به ایشان گفتم تا شما جوان هستید، فعال هستید، باهوش هستید اگر خداى نکرده در گذشته هم منحرف شدید بنده می‌توانم فکر کنم که شاید انحراف شما انحراف دسته‌جمعى بوده و باید این بار تعهد کنید براى خدمت به مملکت و اگر لغزشى هم پیدا کرده‌اید دیگر تکرار نشود آقاى قنات‌آبادى جناب عالى بهتر از بنده می‌دانید که در توبه همیشه باز هست و اگر حقیقتاً آدم توبه کند و حقیقتاً آدم توجه کند (شمس قنات آبادى- توبه گرگ‌ها مرگ است) خوب

+++

 اگر گرگ بودند باید له‌شان کرد واز بین برد تا گرگ پیدا نشود ولى مادام که در توبه باز هست و اشخاصی که یک لغزش‌هایی پیدا کرده‌اند و قابل اصلاحند نه‏ بنده بلکه اغلب اشخاص معتقدند که در یک مملکتى که به اندازه کافى رجل سیاسى ندارند، کارمند باهوش و فطن ندارند نباید چوب برداشت و توى سرشان زد و یک انگ دزدى روى جیب‌شان گذاشت که به درد جامعه نخورد (عبدالصاحب صفایی- آقاى دکتر بنابراین همه توبه خواهند کرد این را شما مطمئن باشید) (خرازى- توبه نصوح) باید عملاً توبه کند نه با حرف على‌ایحال بنده خواستم از آقایان تقاضا کنم که این مبارزه با فساد را چنان بزرگ نکنید ومردم را مرعوب نکنید که یک تشنج اجتماعى پیدا شود چون انسان جایزالخطاست (شمس قنات‌آبادى- این جزء برنامه‌تان است، براى همین برنامه کف‌زدن در مجلس) بنده همیشه دعا می‌کنم و از خداوند می‌خواهم که انسان را از عجب و تکبر و غرور و از اعمال حب و بغض مصون بدارد ولى معذالک کل بشر است و جایزالاخطاست و ممکن است با تمام این دو جهات گاهى اعمال نظر شخصى بشود بنابراین خوب است که آقایان فرست بدهند و صبر بکنند ببینند اگر بین یک عده‌ای که می‌گویند این‌ها اجالتاً بروند کنار اگر واقعاً یک اشخاصى هستند که بی‌گناه هستند یا روى تلقین یا روى اشتباه کنار رفته‌اند، آن کسى که اشتباه درباره‌اش شده برمی‌گردانیم، اشکالى ندارد، مکرر شده است که اشخاصى را گذاشته‌اند بیرون بعد معلوم شده است که درست بوده، که برگردانیده‌اند اجالتاً بنده خواستم به آقایان اطمینان بدهم که قصاص قبل از جنایت کردن صحیح نیست وخداى نکرده این طور در خارج منعکس می‌شود که نمی‌خواهند بگذارند مبارزه با فساد بشود این صحیح نیست (قنات‌آبادى- ابداً، اصلاً، کسى قصاص قبل از جنایت نکرده ما موضوع مبارزه با فساد را تشریح کردیم همین) (زنگ رئیس)

رئیس- آقاى قنات آبادى بگذارید حرفشان را بزند. بفرمایید

وزیر دارایی- آقاى قنات آبادى بنده می‌خواستم من حیث وزیر یک گله‌ای کرده باشم که این نطق قبل از دستور کار مملکت را معطل و این نطق قبل از دستور آن هم وقتى یک آدم باهوش و فطن و وارد سیاست بکند، اگر بلاجواب بماند در اجتماع مؤثر است و بنده ناگزیرم جواب بدهم (قنات‌آبادى- بنده به شما قول می‌دهم که تا یک ماه دیگر نطق قبل از دستور نخواهم کرد) بنده می‌خواستم به آقایان اطمینان بدهم که این کاری که دارد می‌شود و مطالعه می‌شود اولاً به عقیده بنده تازگى ندارد و همینطور که فرمودند این‌ها گفته شده و معلل کرده‌اند مسامحه کرده‌اند تا به اینجا رسیده و به جایی دارد می‌رسد که خداى نکرده ممکن است اساساً استقلال مملکت را تهدید کند. بنابراین هر وقت می‌خواهید این کار را شروع بکنید البته ضرر ندارد و توفیق یافتن در این مطلب منوط به کمک و مساعدت آقایان است (صحیح است) اینجا اشاره شد که دکتر امینى همان دکتر امینى است زمان منصورالملک بوده زمان مصدق‌السلطنه بوده زمان کى بوده، کى بوده، این دست است بنده عوض نشده‌ام و امیدوار هستم که در متد کار خودم هم عوض نشده باشم بنده در تمام دوره‌هاى تصدى که داشته‌ام سعى کرده‌ام که اشخاصى را که سوء شهرت داشته‌اند سر‌کار نگذارم حالا اگر بنده هم در انتصابات خودم اشتباه کرده باشم برایش دلیل دارم چون بنده معتقدم که رفرم و اصلاح باید یک طورى باشد که براى اجتماع قابل هضم باشد. اگر که خیلى شدید شد و بدن مطالعه شد، از بین می‌رود و آن چند درصدى هم که ممکن است انجام بشود تمام از دست خواهد رفت. خلاصه براى این انتصابات بنده دلیل دارم، بنده آقاى قنات آبادى هیچ‌وقت در عمرم ضعیف را دنبال نکرده‌ام چون دلیلم این است که ضعیف را دنبال کردن فایده ندارد. او یک قرائن مخففه‌ای برایش هست که باید براى او قائل شد و قرائن مشدده را باید درنظر گرفت و آنهایی که بالاتر هسنتد و اگر هم یگى دو نفر را گرفتند توفیق کردند روى همین بوده (قنات‌آبادى- هزار نفر را توفیق کنید بنده هیچ نظرى ندارم) همین مؤمنى که گرفته‌اند و توفیق کرده‌اند با خود بنده بستگى دارد و شاید متأثر باشم از دو جنبه یکى این‌که این آدم بسته بنده است و جزو طبقه ثروتمندان مملکت است، این است که به عقیده بنده قابل گذشت نیست ولو برادر بنده باشد، هر چه می‌خواهد باشد این‌ها را باید به اشد مجازات رسانید تا این جامعه اصلاح شود. اگر این جامعه اصلاح شد و مرفه شد بنده و جنابعالى می‌توانیم راحت زندگى کنیم و چون خطر انقلاب اجتماعى متوجه طبقه بنده است این است که در طبقه بنده هر چه بیشتر باید دقت شود. کسى که می‌آید منحرف می‌شود براى این‌که زندگیش را تأمین کند، در یک همچو اجتماعى که نفر سرا پایش را گرفته این را نمی‌شود کاریش کرد، اما کسى که خانه دارد، زندگى دارد، این را دیگر نمی‌شود اغماض کرد (قنات‌آبادى- احسنت ما هم این را می‌گوییم) و تازه به نظر بنده اگر در این مورد یک مقدارى هم از عدالت پا را فراتر بگذاریم و اگر اسناد و مدارک مقتضى هم نباشد مجازات‌شان کنیم تازه از نظر صحت اجتماع ضروری است که این‌کار را بکنیم لذا بنده خوشبختانه در وزارت دارایی نه بسته‌ای دارم، نه خوشى دارم، نه قومی ‌دارم و اگر هم داشته باشم بنده نه رعایت دوستى را می‌کنم و نه رعایت قوم و خویشى را می‌کنم چرا؟ براى این‌که بزندگى و بقاى خودم علاقمندم (صحیح است) این است که خواستم از جناب آقاى قنات آبادى تقاضا کنم که این فلسفه‌ای را که فرمودند که در خارج این‌طور فکر می‌کنند البته بنده خیلى کوچک بین نیستم ولى در خارج ممکن است اینطور جلوه بکند که تمام این مملکت فاسدند و به این دلیل در برنامه دولت مبارزه با فساد جزء اصول است، نه، دیگران هم باید بدانند که یک مملکتى که عقب افتاده است طبعاً یک فساد ذاتى درش پیدا می‌شود که ناشى از فقر است و چون اساس و چون این است که آقاى خلعتبرى هم تذکر فرمودند که هر قانون خوب یا هر تصمیم خوب، هر راهنمایى خوب، بالاخره مجریان خوب می‌خواهد اگر بنا شد قانون همینطور که الان هم هست به دست دستگاه بد، به دست دستگاه غیر مجهز بخواهد اجرا شود قطعاً نتیجه خوبى گرفته نخواهد شد و آن نتیجه بدش است که مردم را عاصى کرده است بنابراین مبارزه با فساد اول در دستگاه ادارى باید بشود که این‌ها مجریان قانون هستند، باید این‌ها را اصلاح کرد تا این‌که این تصمیمات خوب اجرا شود، جناب آقاى خلعتبرى فرمودند که‏ متد کار را عوض کنید، با اجازه آقایان محترم و من حیث این‌که یک دوره هم افتخار نمایندگى مجلس را داشتم، باید به دولت مجال و فرصت داد، بنده خواستم جسارتاً عرض کنم که این نطق‌هاى قبل از دستور که اغلب اوقات دو ساعت طول می‌کشد نتیجه‌اش این می‌شود که یک لایحه چهار پنج ماده‌ای دو ماه است در مجلس معطل است و لوایح بسیار زیادى است که به نظر بنده اگر آنها تصویب بشود بهبودى در وضع مالى مردم و مملکت بوجود خواهد آمد و این‌ها مرهون و مدیون است به این‌که آقایان اعم از اقلیت و اکثریت این وسایل را به دولت بدهند به خصوص اقلیت، که یک حربه بر اترى دارد و بگویند که ما تمام وسایل را به دولت دادیم معذالک دولت نالایق بود و نتوانست کار بکند- صحیح است) اما اگر خداى نا کرده چوبى لاى چرخ دولت گذاشته بشود چون این‌هایی که این‌جا گذاشته می‌شود هک در صورت‌مجلس هم هست و هم مردم می‌شنوند اگر بنا باشد چوب لاى چرخ دولت گذاشته شد و صبح تا شب وقت وزیر نمی‌ماند بنابراین خواستم عرض بکنم که اگر واقعاً معتقدید که باید تحولى در همه کارها به وجود بیاید که بنده هم صددرصد موافقم باید عنایت بفرمایید که یک متدى، یک تحولى در خود مجلس به وجود بیاورید (یک نفر از نمایندگان- انشاءالله) البته همینطور که آقایان ما را راهنمایى و ارشاد می‌فرمایند ما هم حق داریم دوستانه عرایضى خدمت آقایان بکنیم براى همان مقصود. جناب آقاى خلعتبرى فرمودند که کمیسیون به درد نمی‌خورد، کمیسیون لازم نیست، بنده یک وقت هم در یکى از دولت‌ها عرض کردم که دو جور وزیر باید تعیین کنید، در وحله اول یک وزیر مطالعه و یک وزیر مأمور پذیرایی و رفع حوایج ارباب رجوع و این‌که یک وزیر هم به ارباب رجوع برسد، هم به مجلسین برسد، هم به هیئت دولت برسد و هم بخواهد کار بکند بنده که همچو چیزى واقعاً نمی‌دانم چیست، هر قدر انسان قوى باشد چه از حیث مزاج و چه از حیث فکر بیچاره و مستأصل می‌شود بنابراین این دستگاه را مه می‌فرمایید من عرض کنم این زمان می‌خواهد، بنده نمی‌خواهم بگویم که سالیان دراز از صبر کنید ولى طرز کار و عوض کردن کار این است که تشکیلات طورى باشد که معاون، مدیرکل، رئیس اداره قبول مسئولیت بکنند متأسفانه در این مدت چون به همه افراد حمله کردند اعم از معاون، وزیر، مدیرکل و رئیس اداره کسى جرأت مسئولیت نمی‌کند براى این‌که آقایان مصونیت دارند ولى نه وزیر، نه معاون و نه مدیرکل نه عضو ادارى هیچ کدام مصونیت ندارند هر روز از او شکایت می‌کنند و بالاخره این تغییر و تبدیلات نتیجه‌اش این می‌شود که می‌گویند آقا چه داعى دارد که ما این کار را بکنیم اگر ما امروز آمدیم شهامت و شجاعت به خرج دادیم ویک مسئولیت را قبول کردیم فردا از زندگى ساقط می‌شویم.

قنات‌آبادى- جناب آقاى دکتر امینى بفرمایید کدام یک از پست‌ها خالی است، هرکدام چند نفر رزرو پهلویش ایستاده است؟

وزیر دارایی- عرض کنم باید ثباتى در اوضاع باشد، یک زمانى بگذرد، استقرار و ثباتى باشد به اشخاص باید مسئولیت داد و به آنها کار داد انتظار خدمت به موجب مقتضات ادارى که خوشبختانه مدت‌هاست از بین رفته است و الان منتظر خدمت در ادارات خیلى کم است. در وزارت دارایی تمام اعم از آن‌هایی که شامل هستند یا غیر شاغل حقوق

+++

 تمام می‌گیرند و این از بین رفته است، اما بیرون کردن یک عضو به عنوان این‌که ناصالح است و تسلیم محکمه کردن، این به کلى دو کار است بسیارى از اشخاص هستند که پرونده‌هایی دارند پر از تقدیر و پاداش در صورتی که شهرت بدى دارند این‌ها را براى این‌که روزه شک‌دار نگیریم گفتیم عجالتاً در کار حساس نگذاریم ولى بنده نمی‌توانم کسى را که دلیل و مدرکى از او ندارم تسلیم محکمه‌اش بکنم یا فوق‌العاده آدم باهوش و زرنگى بوده که اگر دزدى هم کرده آثارى نگذاشته یا بالاخره ترتیبى عمل کرده که ما مدرک و دلیلى نداریم این است که این‌جا که جنابعالى می‌فرمایید که این‌ها را بگذارید کنار پرونده و دوسیه‌شان هست این کار بسیار مشکلى است و به همین جهت بنده در دستگاه خودم سعى کردم این آقایان را یا زاید بر سازمان هستند حالافرض بفرمایید یک اداره‌ای‌ (اردلان- آقاى وزیر نطق قبل از دستور که جوا‌ب ندارد) جناب آقاى اردلان نطق قبل از دستور آقاى قنات آبادى تأثیر می‌کند در اجتماع‏

عمیدى نورى- شما هم که با این ترتیب لایحه را معطل می‌کنید

وزیر دارایی- جناب آقاى عمیدى نورى اجازه بفرمایید آخر یک وزیرى که این‌جا می‌نشیند فرمایشات آقایان را می‌شنود لازم است ناگزیر در حدود این کلیات جواب بدهد بنابراین ما پرونده این آقایان را رسیدگى می‌کنیم در خلال این کار اگر یک خلالى مشاهده کنیم و دلیل و مدرکى باشد می‌فرستیم محکمه و اگر نباشد کار حساس‌ به آن‌ها نمی‌دهیم ولى جناب آقاى خلعتبرى دستگاه دادگسترى متأسفانه هم بطى است و هم جسارت نمی‌کنم شما آقایان وکلا از تمام جزئیات محاکمات استفاده می‌کنید از تجدید جلسه و غیره و چندین هزار دوسیه الان مربوط به کارمندان در قسمت‌هاى مختلف دادگسترى راکد است و شاید خود بنده 2400 نفر را صورت کرده‌ام که این‌ها پرونده‌هایی دارند حالا یا تعقیب شده یا بلاتکلیف هستند بنابراین مرحله اول به عقیده بنده در مبارزه با فساد این است که اشخاصى که سوء شهرت دارند عجالتاً کار حساس  به آن‌ها ندهیم، کارى هم نداریم که این سوء شهرت به جاست یا بی‌جاست، بعد می‌رسیم‌ به آنهایت دقت و مراقبت در مراحل مختلف چون ممکن است که یک کمیسیونى که بنده تعیین می‌کنم خداى نکرده ‌به آن‌هایت اعتمادى که بنده دارم غرض داشته باشند بنابراین یک مرحله دیگر بنده برسم که ایمان پیدا کنم که این اشخاص اقلاً ظن قریب به یقین این است که مردم درستى نیستند، حالا این را بنده اگر تغییرش دادم این را یک جایی می‌گذارم که با پول سر و کار نداشته باشد و یک کارى می‌کنم که این دزدى نکند، بعد تعقیبش می‌کنم در هر حال باید یا اصلاً کار به او ندهند یا اگر می‌دهند با پول سر و کار نداشته باشد. حالا فرصت بدهید، فرجه بدهید البته این راهنما یا هدایت بایستى نصب‌العین دولت باشد و تا آن‌جایی که مقدور هست این هماهنگى وجود دارد و تقویت می‌شود و امیدوارم که خبط خطا و اعمال غرض هم نشود.

4- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به جلب سرمایه‌هاى خارجى‏

رئیس- خوب حالا گمان می‌کنم بهتر است که جلسه را امروز ختم کنیم براى این‌که عجالتاً وقت مجلس این‌طور شده که همینطور به حرف می‌گذرد (جمعى از نمایندگان- استدعا می‌کنیم ختم نکنید) حالا چه فایده دارد نیم‌ساعت به آخر وقت جلسه بیشتر نمانده است گزارش جلب سرمایه خارجى مطرح است یک پیشنهادى جلسه قبل آقاى عمیدى نورى کردند که توضیح هم دادند (عمیدى نورى- اصلاح کردم) شما اجازه بفرمایید من حرفم را بزنم، اصلاح کرده‌اند قرائت می‌شود.

 (پیشنهاد آقاى عمیدى نورى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم جمله ذیل به ماده 3 اضافه شود: ودر صورت به روز اختلاف رسیدگى با دعاى جبران عادلانه خسارات وارده‌ای که دولت آن را تضمین می‌کند در محاکمه صلاحیت‌دار ایران به عمل می‌آید (صحیح است)

مخبر- بنده هم به عنوان مخبر موافقم بسته به رأى مجلس است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به یشنهاد آقاى عمیدى نورى آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد یشنهاد آقاى ارباب قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به لایحه جلب سرمایه‌هاى خارجى اضافه شود: تصمیمات و مقرراتى که عطف بماسبق نماید مشمول صاحبان سرمایه خارجى نخواهد بود.

رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- بنده این پیشنهاد را بر اثر تجربه زیاد و جلب اعتماد بیشترى براى سرمایه‌داران خارجى و داخلى تقدیم کردم. جناب آقاى داراب می‌فرمایید که عطف به ماسبق نمی‌شود در 1304 مکرر عرض کردم که مالیات و انحصار قند و شکر وضع شد 25 روز عطف به ماسبق کرد آن وقت چه گفتند؟ گفتند از 25 روز قبل هر کس شکر آورد و از گمرک خارج کرد از او می‌گیریم و دنبالش هم می‌رویم تا توى دکان قنادى و آن‌جا که آب شد ولش می‌کنیم یک پدرى از مردم در آوردند و طورى به جان مردم افتادند و اذیت کردند که آن‌هایی که تجارت شکر می‌کردند توبه کردند، آقایان ما در کشورى هستیم که بخشنامه جاى قانون را می‌گیرد (صحیح است) بنده نمی‌خواهم این‌جا موردش را عرض کنم نه به ضرر بنده است و نه می‌خواهم به ضرر هیچ دستگاهى صحبت کنم، عرض می‌کنم برخلاف قوانین اسلام برخلاف قوانین مدنى بخشنامه جاى قانون را می‌گیرند به این پیشنهاد رأى بدهید که اقلاً سرمایه‌دار از هر جهت مطمئن باشد و مسلماً نباید هیچ چیزى عطف به ماسبق بکند، اگر یک وزیرى یک دولتى روى خرده حساب با یک شخصى یک موضوعى را خواست عطف به ماسبق بدهد اقلاً مشمول سرمایه‌دار خارجى نباشد.

وزیر دارایی- یک دفعه دیگر قرائت بفرمایید

 (پیشنهاد آقاى ارباب به شرح سابق قرائت شد)

ارباب- اگر توضیح بدهید و اطمینان بدهید که عطف به ماسبق نمی‌شود بنده عرضى ندارم.

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده فکر می‌کنم که هیچ قانونى عطف به ماسبق نمی‌شود حالا اگر در یک دستگاه عمل برخلاف ترتیب شده باشد این قاعده کلى نیست و از طرف دیگر هم گذشتن یک همچو چیزى سلب اعتماد می‌کند، آن تذکرى که جنابعالى دادید صحیح ولى این پیشنهاد به نظر بنده قابل قبول نیست.

ارباب- دقت بفرمایید که بنده، این‌جا با صراحت عرض کردم که سابقه داشت معذالک به احترام جنابعالى پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد آقاى مهدوى قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم در ماده 3 بعد از عبارت ملى شدن عبارت و مصادره و نظایر آن قید شود

رئیس- آقاى مهدوى‏

مهدوى- آنچه موجب شد که دولت این قانون را به مجلس تقدیم بکند باید یک مطلبى را اعتراف کرد که تأمین براى سرمایه‌هاى خارجى آن طوری که ممکن بود نبوده است. وقتى که ما قانع شدیم و خواستیم این‌ها را متقاعد بکنیم که در این مملکت تأمین هست این قانون طورى باید تنظیم بشود که از این حیث نقضى نداشته باشد، یک کسى از خارج از مجلس ببنده می‌گفت که قید ملى شدن در قانون این تو هم را تولید می‌کند که ممکن است به انواع و اقسام دیگر مال یک سرمایه‌دار خارجى را به طورى از بین برد و دولت هم تضمین نکند، به عقیده بنده اگر ملى شدن در این قید نمی‌شد این تو هم پیش نمی‌آمد ولى حالا که ما ملى شدن را قید کردیم بهتر آن است که نظایر آن از قبیل مصادره را براى این‌که سرمایه‌داران کاملاً قانع باشند قید بکنیم و به عقیده بنده آقاى وزیر دارایی هم در این قسمت موافقت بفرمایند براى این‌که به کلى توهمی ‌براى آن‌ها پیش نیاید به نظر بنده اشکالى ندارد که ما به این قانون این کلمه را ضمیمه کنیم‏

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده موافقم با پیشنهاد جناب آقاى مهدوى و اشکالى ندارد

رئیس- آقای دکتر پیرنیا مخالفید؟ (دکتر پیرنیا- بلى) بفرمایید

دکتر پیرنیا- در مورد ذکر کلمه مصادره می‌خواستم عرض بکنم که مصادره ‌اموال بدون پرداخت قیمت عادلانه مخالف قانون اساسى ایران است و مخالف رژیم اقتصادى و اجتماعى است و اگر مصادره را در این قانون به صورت این‌که ‌امکان دارد که یک دولتى بتواند اموال شخصى را مصادره بکند یعنى جزء کارهاى معمولى تلقى بکنیم به نظر بنده به هیچ‌وجه صحیح نیست و ما می‌گوییم طبق قانون اساسى ایران مصادره به هیچ‌وجه مورد ندارد و قانون اساسى صحاحت دارد که اگر بخواهند مال کسى را از ید او خارج بکنند وقتى میسر است که قیمت عادلانه را بپردازند.

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (کسى قیام نکرد) (جمعى از نمایندگان- پیشنهاد را قرائت کنند) آقایان باید توجه داشته باشند قرائت هم می‌کنند. (پیشنهاد آقاى مهدوى مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقایانى که با این پیشنهاد موفقند قیام فرمایند (عده کمی ‌برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد آقاى دکتر حمزوى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نماید کلمه معافیت‌ها از ماده 3 لایحه جلب سرمایه‌هاى خارجى حذف شود.

رئیس- این را در موقع رأى ممکن است به آن چیز یعنى حذف این قسمت رأى یگیرند. در مورد رأى قطعى (دکتر حمزوى- بنده پش می‌گیرم) بسیار خوب رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- صاحب سرمایه مجاز است که هر ساله سود ویژه حاصل از به کار انداختن سرمایه خود را در ایران به همان ارزى که سرمایه را به ایران وارد نموده است از ایران خارج کند.

رئیس- نه در برگ موافق و مخالف و نه در مجلس کسى در ماده 4 اجازه صحبت نخواسته است (اردلان- رأى بگیرید)

پیشنهاداتى که رسیده قرائت می‌شود اول پیشنهاد آقاى عماد تربتى است‏

 (پیشنهاد آقاى عماد تربتى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 4

+++

افزوده شود:

دولت مکلف است کالاهاى صادراتى را طبقه بنده نموده براى ارز حاصله از کالا‌هاى طبقه 2 و 3 مزایایی قائل شود و صاحبان سرمایه‌هاى خارجى هم از مزایاى مزبور مانند صاحبان سرمایه‌هاى داخلى بهره‌مند خواهند بود

رئیس- آقاى عماد تربتى‏

عماد تربتى- بنده همیشه سعى کرده‌ام که وقت آقایان را اشغال نکنم مگر در مواقع ضرورى بنده اصولاً این قانون را به شکلى که تنظیم شده بود براى کشور مفید نمی‌دانستم (صحیح است) براى این‌که من این‌طور خیال کردم که سرمایه‌هاى خارجى و یا داخلى که به کار می‌افتد به طورکلى در چهار قسمت بیشتر نیست یکى در قسمت واردات، یکى در قسمت کشاورزى، یکى در قسمت صنایع و کارخانجات و دیگرى در قسمت صادرات و اصولاً سرمایه‌هایی که در عالم به کار می‌افتد در این قسمت‌هاست البته اگر سرمایه‌هاى خارجى در قسمت واردات به کار بیفتد این به نفع ملت ایران نخواهد بود زیرا خارجی‌ها کالاى زیادى از وطن‌هاى خودشان وارد خواهند کرد و در این‌جا به فروش خواهند رسانید این بود که شایسته نبود املاک در قسمت کشاورزى سلب مالکیت از خارجى شده است و جناب آقاى عمیدى نورى این پیشنهاد را فرمودند و قانون سابق را ما تأیید کردیم که سرمایه‌هاى خارجى در قسمت استملاک و عمل کشاورزى به کلى ممنوع است. در قسمت کارخانه‌جات و صنایع هم به عقیده بنده مفید نیست و به هیچ‌وجه نباید راضى شد که کارگران ایرانى تحت سیطره کار فرمایان خارجى وارد شوند و کارخانه‌هاى مدرن و تازه با سرمایه‌هاى بیشترى بیایند و با کارخانجات ما در داخله رقابت کنند، پس آن چیزى که به حال کشور ایران مفید است قسمت صادرات خواهد بود و ما سعى و کوشش داشته باشیم که صادرات ایران اضافه شود و اگر جلب سرمایه خارجى هم می‌کنیم یک تشویقى براى صادرات بایستى قائل بشویم که سرمایه‌هاى خارجى هم در قسمت صادرات به کار بیفتد و در قسمت تشویق صادرات در کشور ما همیشه حرف بوده است که آیا تصدیق صدور بدهیم، آیا طبقه بنده بکنیم چه بکنیم چه نکنیم؟ مخصوصاً در ولایات ایران بازرگانان اغلب صادر کننده هستند و نسبت به جمیع ایران، سواى تهران که بازرگانان اغلب صادر‌کننده هستند و ارتباط خارجى دارند به وسیله زبان، تلفن کایر و سایر وسایل و یا کمپانی‌ها مربوط هستند، در تهران البته اغلب وارد‌کننده هستند و آن چیزى که مفیدست به حال ولایات و به اساس کشور که ارز حاصل بشود تا همین تجار محترم هم می‌توانند از ارز حاصله از صادرات ارز واردات خودشان را تأمین کنند صادرات کشور است از این جهت بنده یشنهاد کردم که صادرات طبقه بنده بشود (صحیح است) و در نتیجه تشویق از صادرات بشود و همان بهره‌ای که تجار ایرانى می‌برند سرمایه‌هاى خارجى هم از طبقه بنده ببرند از جهت این‌که سرمایه‌هاى خارجى تشویق شود و کالاهاى درجه 2 و درجه 3 راهم صادر کنند، موقعى بود که کالاى درجه 3 حتى پوست انار و پوست خشخاش و گیاهاى علفى بیابان از قبیل گل زوفا و غیره صادر می‌شد ولى طبقه 3 که از بین برداشته شد باز طبقه 2 بود و طبقه 2 هم اگر بنا بشود در قانون تصریح نشود این به کلى از بین خواهد رفت و تشویقى براى صادرات نخواهد بود و بنده پیشنهاد کردم حالا که این قانون را آقایان می‌گذرانند اقلاً در قسمت صادرات یک مقررات خاصى وضع بشود و یک تشویقى بشود که صادرات از ایران خارج شود و ارزى تهیه بشود این بود که بنده این پیشنهاد را مفید و ضرورى وفلاحتى و هم به قسمت‌هاى معدنى این بود که این پیشنهاد تقدیم شد و با بسیارى از رفقا که مزاکره شد موافق بودند و بنده ‌امیدوارم که آقایان رأى بدهید تا این قانون در حقیقت تعدیلى درش شده باشد (حشمتى- احسنت- بارک الله)

رئیس- آقاى رضایی مخالفید (رضایی- بلى) بفرمایید

رضایی- اصل پیشنهاد به نظر بنده بسیار پیشنهاد خوبى است که در خیلى از ممالک که تصمیم گرفتند سطح تولیدشان را بالا ببرند و میزان صادراتشان را زیاد بکنند بهترین طریقى که رویش عمل کردند همین قسمت طبقه بنده صادرات بوده است منتهى الان تا آن‌جایی که بنده اطلاع دارم در ترکیه پنج طبقه است و بسیار هم از این رویه‌ای که در این چند سال ادامه دادند نتیجه خوب گرفتند که ما این‌که ‌امروز ترکیه از نظر صادرات غله یا سنگ‌هاى معدنى در دنیا وضع بسیار خوبى را پیدا کرده است. بنده دلیل مخالفم این بود که خواستم از آقاى تربتى تقاضا کنم که به جای سه طبقه اگر ممکن است چهار طبقه بشود و به نظر بنده نتیجه‌اش براى مملکت بهتر از سه طبقه است‏

عماد تربتى- حالا آقاى وزیر دارایی همین سه طبقه را قبول کنند

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- چون بنده خودم همیشه طرفدار ازدیاد تولید و بالابردن سطح تولید و به خصوص صادرات کشور بوده‌ام نمی‌توانم با این نظر مخالف باشم! (احسنت) فقط خواستم که تقاضا کنم که تقسیم کالا به سه یا چهار طبقه کار بسیار مشکلى است چون الان دو طبقه بود طبقه اول و طبقه دوم و طبقه دوم هم کالاهایی هست که محتاج به تشویق است و تنها راهى که وجود دارد براى تشویق براى کالاهاى دو جمع 1 و 2 همان تفاوت نرخ ارز است خیال می‌کنم آقاى تربتى موافقت بفرمایند که فعلاً دو طبقه باشد با این‌که یک مشکلاتى ممکن است از نقطه‌نظر سهمیه و صندوق بین‌المللی پول براى ما ایجاد کند ولى على‌ایحال مادام که تشویق دیگرى:‌ ای این‌کار در نظر نگرفته‌ایم باید موافقت کرد که دو طبقه باشد و براى ازدیاد سطح تولید کشور ناگزیر باید این‌کار را کرد

رئیس- آقاى عماد تربتى‏

عماد تربتى- چون جناب آقاى وزیر دارایی موافقت فرموند که دو طبقه باشد براى این‌که بنده از موافقت ایشان این استفاده را کرده باشم پیشنهاد خودم را به این ترتیب تعدیل می‌کنم که طبقه 3 برداشته شود و فقط دو طبقه باشد و پیشنهاد به این صورت در می‌آید: دولت مکلف است براى کالاهاى صادراتى طبقه دوم که محتاج به کمک است نسبت بارز حاصله از صدور این کالاها مزایایی قائل شود و صاحبان سرمایه‌هاى خارجى که براى صدور این قبیل کالاها سرمایه‌هاى خود را به کار می‌اندازد از مزایاى مزبور مانند صاحبان سرمایه‌هاى داخلى بهره‌مند خواهند شد بنده هم دو طبقه کردم آقاى وزیر هم موافقت فرمودند

رئیس- پیشنهاد را باید منشى بخواند پیشنهاد آقاى تربتى مجدداً قرائت می‌شود (پیشنهاد اصلاح شده آقاى تربتى به شرح سابق قرائت شد)

آقایانى که با این پیشنهاد موافقند (اکثر برخواستند) تصویب شد

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- در دولت قبل آقایان موافقت کرده بودند که یک روز نطق قبل از دستور باشد و یک روز سؤالات الان 15 نقره سؤال از دولت جدید رسیده است و یک عده از آقایان هم سؤالات سابقشان را تأیید کرده‌اند اگر آقایان موافق هسنتد بعد از این هم همین کار را بکنیم (صحیح است) و الّا این سؤالات خواهد ماند و می‌رسد به دویست و سیصد تا و قابل طرح هم نیست (صحیح است) پس موافقت بفرمایید که یک روز نطق قبل از دستور باشد و یک روز سؤالات باشد و چهار سؤال از آقایان مطرح بشود و چهار یک ربع که یک ساعت است اول جلسه صرف سؤال بشود بنابراین اگر آقایان موافقند در جلسه دیگر سؤالات مطرح بشود (صحیح است) و چون در اولین جلسه اردیبهشت هر سال باید دو نفر نظار بانک معین شوند و در سال گذشته دوم اریبهشت این دو نفر انتخاب شده‌اند در روز یکشنبه سوم اردیبهشت هم این انتخاب به عمل خواهد آمد گزارش و انتخاب کمیسیون‌ها هم هنوز نرسیده و یک مختصر اختلافاتى هست که رفع می‌شود آن گزارش هم وقتى که رسید روز یکشنبه به اطلاع مجلس و اعضاى کمیسیون‌ها خواهد رسید چون روز یکشنبه ماه رمضان است بنابراین باید معلوم شود شروع جلسه چه ساعتى خواهد بود (اردلان- ساعت 10) (چند نفر از نمایندگان- همان ساعت 9) به نظر بنده همان ساعت 9 باشد بهتر است جلسه آینده روز یکشنبه خواهد بود ساعت 9 صبح‏

 (مجلس ده دقیقه پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294938!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)