کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/25]

جلسه: 111 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دوم آبان ماه 1327  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- نطق قبل از دستور یک نفر از نمایندگان

3- نطق آقای رئیس به مناسبت سومین سال رسمیت سازمان ملل متحد

4- تقدیم یک فقره لایحه یک دوازدهم مهر با قید یک فوریت از طرف معاون وزارت دارایی و مذاکره در اطراف آن

5-موقع و دستور جلسه آینده – ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 111

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دوم آبان ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- نطق قبل از دستور یک نفر از نمایندگان

3- نطق آقای رئیس به مناسبت سومین سال رسمیت سازمان ملل متحد

4- تقدیم یک فقره لایحه یک دوازدهم مهر با قید یک فوریت از طرف معاون وزارت دارایی و مذاکره در اطراف آن

5-موقع و دستور جلسه آینده – ختم جلسه

 

مجلس ساعت ده و پنجاه و پنجدقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

[1- تصویب صورت مجلس‏]

صورت جلسه قبل را آقاى صدرزاده (منشى) به شرح زیر قرائت کردند.

سه ربع به ظهر روز پنجشنبه بیست و نهم مهر مجلس به ریاست آقاى رضاى حکمت تشکیل و صورت مجلس پیش قرائت گردید.

اسامى غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است.

غائبین با اجازه- آقایان: بیات. حسن اکبر امینى. محمد ذوالفقارى. نبوى. نیک‌پور- ساعد- عباسى. دکتر دفترى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: محمد‌حسین قشقائى. حاذقى. شادلو. دادور. قبادیان. تولیت. رضا رفیع. کامل ماکویى. اخوان. ابوالقاسم بهبهانى. گرگانى. امیر‌تیمور. دکتر عبده. رضوى. آصف. ملک‌پور. حسین وکیل. ناصرى. بهار. یمین‌اسفندیارى. ابوالحسن ملکى. فاضلى. صاحب‌دیوانى. صفا امامى.

دیرآمدگان با اجازه- آقایان: دکتر راجى- سلطانى. دکتر طبا. سالار بهزادى.

دیرآمدگان بى‌اجازه- آقایان: آشتیانى‌زاده. دکتر اعتبار. معتمد دماوندى. اورنگ. آقاخان بختیار. نراقى. محمد‌على مسعودى. صادقى. مسعود ثابتى. شهاب خسروانى. قهرمان. گلبادى. اسدى. کهبد.

آقاى دکتر شفق به غیبت بعضى نمایندگان در آخر جلسه بیاناتى نمودند تقاضا کردند اسامى غائبین از جلسه اعلان و تکلیف دیگر اى نیز معین شود.

آقاى فرامرزى راجع به استیضاح روز سه‌شنبه و رأى اعتماد روز یکشنبه توضیحى دادند.

آقاى عباس اسکندرى گفتند در باب مخالفت با طرح مورد بحث گفته بودند مجلس نمی‌تواند طرحى را که مخالف قانون اساسى است مورد مذاکره قرار دهد.

آقاى رئیس بیان داشتند هر طرحى که به امضاء 15 نفر از نمایندگان تقدیم مجلس شود قابل بحث است و صورت مجلس تصویب گردید.

آقایان عباسى، اسلامى، دکتر مصباح‌زاده، عباس اسکندرى و چند نفر دیگر تقاضا نمودند که به فوریت طرح یا ورقه اخذ رأى شود و از 81 نفر عده حاضر 26 نفر موافق بودند و قابل توجه نشد. آقاى فرامرزى پیشنهاد نمودند بودجه کل کشور مقدم بر سایر مطالب قرار گیرد و بیان داشتند از این یک دوازدهم‌ها کارى براى مملکت صورت نمی‌گیرد و لوایحى که در مجلس طرح می‌شود مانند الف لیله به حکایت دیگر منجر می‌گردد و غالباً هم به خلاف نظامنامه عمل می‌شود و ماده 97 را قرائت و اضافه نمودند که در هر جلسه دستور جلسه بعد تعیین نمی‌گردد.

+++

با اشاره آقاى رئیس به بیانات آقاى فرامرزى ماده 115 نظامنامه قرائت گردید که هنگام ختم جلسه آقایان نمایندگان جلسه را ترک نکنند تا دستور جلسه بعد تعیین شو‌د و آقاى فرامرزى پیشنهاد خود را مسترد داشتند.

آقاى اقبال پیشنهاد نمودند که استیضاح از دستور خارج شود و گفتند مجلس مرکز ثقل مملکت است و خرابى را باید در خارج از مجلس جستجو کرد و نمی‌توان گفت چرا وکیلى از جلسه خارج می‌شود و تیز ماده 44 را در باب استیضاح قرائت نمودند.

آقاى دکتر معظمى گفتند استیضاح نباید از دستور خارج شود مجلس باید دولتى داشته باشد که از آن پیشتیبانى کند سستى و اهمال در انجام وظیفه مملکت را به پرتگاه نیستى می‌کشاند باید متوجه بود که در این موقع دنیا خطرى متوجه مملکت ما نشود و دولت فعلى هم باید از خود شخصیت نشان دهد و تسلیم عراض اشخاص نشود و آقاى رئیس بیان داشتند محض این که سابقه بدى به وجود نیاید به پیشنهاد خروج استیضاح از دستور اخذ رأى نخواهد شد.

آقاى آزاد قبل از شروع به استیضاح شرحى راجع به طرز خرید املاک خراسان از طرف رئیس‌التجار و وضع فعلى آن املاک و اقدامات مأمورین دادگسترى و ژاندارمرى ایراد و تلگرافى قرائت کردند و سپس در باب سؤال نمایندگان و جواب وزرا‌ از جمله موضوع حیات داوودى با قرائت عین تلگراف مشارالیه و پاسخ آن از طرف ستاد ارتش اعتراض نمودند که با وجود عملیات مسلح علیه حکومت و امنیت مملکت و تصدیق ستاد ارتش به اخذ نشان نایل شده است.

همچنین در باب عملیات میکده معاون وقت وزارت راه و شرکت رى و تضییع حق دولت توضیحاتى دادند و در مقدمه ورود به استیضاح گفتند حوادث عالم نشان داده است که هیچ قدرتى در مقابل قدرت ملت قائر به مقاومت نیست و نمایندگان ملت و مجلس شوراى ملى باید حاکم بر مقدرات مملکت باشند و دولت‌ها مجرى قوانین و دستور‌العمل‌هاى مجلس می‌باشند. بقیه استیضاح را به جلسه بعد محول داشتند.

در این موقع آقایان فتحعلى افشار- دکتر معظمى- مهدى ارباب- شهاب خسروانى- هاشم وکیل- احمد دهقان- سزاوار- نواب یزدى- افخمى- ظفرى- محمد‌على مسعودى- و ملکى براى شرفیابى روز عید غدیر به قرعه انتخاب شدند و آقاى دکتر راجى گفتند به تصویب سازمان ملل روز 24 اکتبر در ممالک عضو سازمان باید تعطیل عمومى باشد و دعا کنند که خداوند دنیا را از خطر جنگ نجات دهد تقاضا نمودند ایران نیز که عضو سازمان ملل است در اجراى این تصمیم مهم جهانى شرکت نماید، آقاى دهقان پیشنهاد نمودند که مجلس روز شنبه تشکیل و یک دوازدهم تصویب شود.

آقاى فولاد‌وند مخالف بوده گفتند باید آقایان نمایندگان به یک دوازدهم رأى ندهند تا بودجه تصویب گردد و پیشنهاد آقاى دهقان تصویب نگردید.

پنجاه دقیقه بعد از ظهر جلسه خاتمه و با دستور استیضاح به روز یکشنبه محول شد.

رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟

کشاورز صدر- بنده اعتراض دارم.

رئیس- بفرمایید.

کشاورز صدر- خاطر عموم آقایان محترم مستحضر است روزى که ما وارد این مجلس شدیم قسم خوردیم که مطابق قانون اساسى و اصول مشروطیت رفتار بکنیم و اظهار مطلبى که بر‌خلاف اصول قانون اساسى است و مخالف با اصل مشروطیت باشد نکنیم در جلسه قبل که آقاى ازاد اظهار نمودندبنده حضور نداشتم و الّا همان موقع حضورشان یادداشت می‌نوشتم و متذکر می‌شدیم که یک قسمت از بیانات ایشان برخلاف اصول قانون اساسى بود که الساعه بنده توضیح مختصرى حضور آقایان عرض می‌کنم.

رئیس- راجع به اعتراض نسبت به صورت مجلس بفرمایید.

کشاورز صدر- .... بلى اعتراض نسبت به صورت مجلس است اجازه بفرمایید یک مقدمه را قبلاً باید عرض کنم و آن عبارت از این است که ایشان فرمودند مجلس شوراى ملى همه کارى می‌توانند بکند و باید بکند حتى می‌تواند حکم کند که مردم پابرهنه راه بروند و از مثل و نظرى که ذکر کردند به ذهن بنده آمد که ممکن است مجلس شوراى ملى قواى سه گانه کشور را که عبارت از قواى مقننه و مجریه و قضاییه است آنها را یکى بکند یا این که برخلاف اصول مالکیت یا جهات دیگر یک رأیى بدهد آقاى آزاد این طور نیست مجلس شوراى ملى سر‌مشق و رساله عملش قانون اساسى است و ما بایستى مطابق دستوری که قانون اساسى داده است عمل بکنیم جنابعالى اینجا یک اظهاراتى کردید که قطع دارم خودتان التفات به معانی و مضمون آن نداشتید و قطعاً خودتان تقاضاى تصیح آن را در صورت جلسه خواهید کرد و آن راجع به مقام سلطنت و اعلیحضرت همایونى بود مقام سلطنت مقدس‌ترین مقامات در حکومت مشروطه ما است (صحیح است) مقام سلطنت مقامى است که همیشه اسباب وحدت ملیت و وطن‌پرستى در این کشور بوده و همیشه مرکز ثقل وطن‌پرستان اعلیحضرت همایونى بوده‌اند به خصوص این اعلیحضرت همایونى که از حیث رعایت اصول دموکراسى و آزادى و رأفت و مهربانى نسبت به ملت ایران فرو گذارى نکرده‌اند (صحیح است) ملت ایران با تعظیم و تکریم به پادشاه خود نگاه می‌کند (صحیح است) بنابراین من از آقا استدعا می‌کنم که بیایند این بیان خودشان را اصلاح بکنند زیرا اعلیحضرت ما فوق مقامات خودشان را اصلاح قواى سه گانه (صحیح است) و نظارت عالیه دارند و مصون از هر گونه اعتراض و ایرادى می‌باشد و به حمدالله هیچ عملى نکرده اند که قابل ایراد باشد بنابراین من از آقا استدعا می‌کنم یا خودشان اصلاح بکنند یا مجلس شوراى ملى در صورت جلسه این معنى را متذکر بشود.

رئیس- نسبت به صورت مجلس دیگر نظرى نیست؟

عبدالرحمن فرامرزى- بنده اعتراض دارم.

رئیس- بفرمایید.

فرامرزى- این بیاناتى که آقاى کشاورز صدر فرمودند اعتراض نسبت به صورت مجلس بود یا جواب آقاى آزاد؟

[2- نطق قبل از دستور یک نفر از نمایندگان‏]

رئیس- بیانات ایشان اعتراض به صورت جلسه نبود من هم متذکر شدم.

صورت جلسه قبل تصویب شد آقاى صدر‌زاده تقاضاى چند کلمه قبل از دستور کرده‌اند (بعضى از نمایندگان- بفرمایند) بفرمایید آقاى صدر‌زاده.

صدرزاده- براى این که اوقات مجلس مقدس شوراى ملى را تضییع نکنم عرایض خود را به طور خلاصه در سه جمله عرض و از آقایان محترم تمنى می‌کنم که مورد توجه قرار دهند. عرض اول من این است که با وضع آشفته جهان و بیچارگى که بر اثر جنگ اخیر دامنگیر مردم این کشور شده چشم‌ها از اطراف و اکناف مملکت به اینجا یعنى مجلس شوراى ملى دوخته شده و منتظرند ببینند که چه بارى از دوش آنها برمیداریم و ما براى اینکه آسایش آنها را تأمین کنیم احتیاج به یک همکارى و فعالیت زیادترى داریم (صحیح است) هر چند که قسمت بیشتر عمر این دوره گذشته ولى هنوز نه ماه دیگر باقى است اگر با وحدت نظر کار کنیم می‌توانیم قسمت اعظم اصلاحات را انجام دهیم و اگر مسائل کوچکى ایجا تشتت و کشمکش‌هایى کرده هر چه زودتر تکلیف آنها را تعیین و یکسره کنیم که به کارهای اساسی‌تر برسیم (صحیح است) و الّا چند ماه دیگر مثل برق می‌گذرد و براى ما جز تأسف بر گذشته چیزى باقى نخواهد ماند (صحیح است) بنده از لحاظ این که افتخار عضویت در هیئت رئیسه مجلس دارم به طور دقیق می‌دانم که تاکنون از لوایح دولت و طرح‌های قانونى که از طرف نمایندگان محترم تقدیم شده اعم از آنچه در کمیسیون‌ها تحت رسیدگى قرار گرفته و گزارش آن به مجلس رسیده و آنچه مستقیماً با قید یک دو فوریت به مجلس تقدیم شده متجاوز از 48 فقره می‌باشد که تکلیف قطعى آنها تعیین نگردیده و بسیارى از آنها به قدری خوب و مفید است که اگر تصویب و اجرا شود در وضع اقتصادى کشور و آسایش حال و آتیه مردم کمال تأثیر را دارد (صحیح است) تنها یکى از آنها گزارش برنامه هفت ساله عمرانى کشور است که مورد علاقه عموم نمایندگان مجلس است (صحیح است) و الحق کمیسیون مربوطه کمال کوشش و بدل جهد را در رسیدگى و تنظیم آن نموده است و دیگرى قانون مالیات بردرآمد است که پایه عایدات کشور بر آن قرار می‌گیرد و بنده خود شاهد و ناظر بودم که کمیسیون دارایى با صرف وقت بسیار و تشکیل جلسات عدیده گزارش آن را تنظیم کرد بر فرض آن که در 9 ماه آتیه تمام جلسات مجلس تشکیل شود و از اکثریت نیفتد و مصادف با تعطیلى نشود و لایحه و یا طرح جدیدى نرسد و استیضاحى پیش نیاید و به طور متوسط در هر سه جلسه یکى از آنها به تصویب برسد تازه وافى به انجام مقصود یعنى گذراندن تمام آنها نخواهد بود بنابراین می‌خواهم از آقایان استدعا کنم که در این باره چاره‌ای بیندیشند و از طریق دادن به کمیسیون‌هاى مربوطه اجراء یک قسمت از این قوانین را به نحو آزمایش هم که باشد عملى سازند و یا بر تعداد جلسات مجلس

+++

بیفزاید که وظیفه قانونگذارى خود ر‌ا به انجام برسانیم (صحیح است) سربسته عرض می‌کنم زیان انتقاد به سوی ما دراز شده و به طور حتم باید در طرز کار خود تجدید‌نظرى بکنیم و بالفعل از مقام ریاست تمنى می‌نمایم که دقایق اولیه جاسه امروز را صرف استقراع شعب و اخذ آراء کمیسیون‌ها بفرمایند که بتوانند وظایف خود را انجام دهند عرض دوم بند‌ه راجع به کارمندان دولت و حقوق مهر ماه آنها است شک نیست که عده کارمندان دولت با مقایسه به مقدار کارى که اکنون می‌بایست انجام یابد بسیار زیاد و به طور قطع و یقین کثرت آنها نیز باعث کندى جریان امور و زحمت مردم شده است تا جایی که اگر عده زیادى فقط حقوق می‌گرفتند ولى هیچ کارى نمی‌کردند شاید به نحوی سریع‌تر و سهل‌تر کارهاى مردم می‌گذشت ولى از طرف دیگر تقلیل آنها باعث این می‌شود که بر عده بیکاران افزوده گردد و چون امروز یکى براز وظایف اولیه حکومت‌ها تهیه کار و تأمین آسایش ولوازم اولیه زندگى افراد مملکت است مادامی که فکر صحیحى در ایجاد کار و تسهیل وسایل استفاده از منابع ثروت کشور نشده مانند اجرا‌ همین برنامه هفت ساله برکنار ساختن کارمندان و قطع حقوق آنها معایب دیگرى ایجاد می‌کند که تحمل آن هم براى کشور نیز دشوار است (صحیح است) بگذرید از یک عده معدودى که با داشتن مکنت زیاد باز دست از گریبان بیت‌المال برنمی‌دارند عده زیادى از کارمندان در مرکز و شهرستان‌ها هستن که چندین سال و با چند سر عائله عمر خود را به درستی و راستى در خدمت دولتى صرف کرده‌اند و اگر پایان ماه حقوق به آنها نرسید هیچ طریقى براى ادامه زندگى ندارند (صحیح است) چون متأسفانه مجلس تاکنون موفق به گذراندن بودجه نشده نباید قصور ما سبب بیچارگى آنها بشود (صحیح است) بنا‌براین‏ از جناب آقاى نخست وزیر و همکار محترم آقاى عبدالقدیر آزاد تمنى می‌کنم که موافقت فرمایند براى چند ساعت استیضاح را به تأخیر اندازد و به مجلس فرصت دهند که یک دوازدهم مهر ماه بگذرد و سپس به استیضاح بپردازد (صحیح است) اما عرض سوم من این است که در پاره‌اى از جلسات مجلس اتفاق افتاده که از مقام شامخ سلطنت نام برده شده و احیاناً مورد بحث در پاره‌اى از جراید نیزقرار گرفته بدون شک تردید همه ماها می‌دانیم که ملت ایران از صمیم قلب شاهنشاه معظم خود را دوست می‌دارد (صحیح است) و ما که خود را نمایندگان این ملت می‌دانیم گذسته از این که از افراد همان مردم هستیم و به حکم نمایندگى هم باید متکى به افکار ملت باشیم فرد فردمان در پشت همین میز به قران عظیم سوگند یاد کرده‌ایم که نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه خودمان صدیق و راستگو باشیم (صحیح است) و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم (صحیح است) و هیچ منظورى نداشته باشیم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران (صحیح است) و این نص قانون اساسى است و شک نیست که شخص شخیص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به اقتضاى مقام سلطنت از هر کس علاقمند‌تر به این آب و خاک بوده و ایشان هم به نوبه خود نگهبان قانون اساسى و مشروطیت ایران می‌باشند (صحیح است) و هر یک از نمایندگان محترم مجلس که فرصتى به دست آورده و در این زمینه بیانى کرده‌اند زبان حال دیگر نمایندگان و بلکه ملت ایران بوده‌اند (صحیح است) و بالجمله همان طور که مکرر در همین مجلس گفته شده شاهنشاه مربوط به تمام کشور و مورد علاقه و احترام همه افراد ملت ایران است (صحیح است) مردم ایران به حفظ ادب و نزاکت در بیان موصوفند و آثار و تعالیم بزرگان ما نیز خود گواه بر این معنى و ما نمایندگان مجلس که على‌الصول می‌بایست مظهر اخلاق و آداب حسنه ملت باشیم یقیناً در بیانات خود نسبت به تمام مقامات و مقدسات ملى که قانون و سنن ملى ما آنها را محترم شمرده رعاین ادب و نزاکت را نموده و انشاء‌الله به هیچ وجه به هیچ کس فرصت نخواهیم داد که در وحدت ملى ما رخنه و پا اخلال کند (صحیح است) و همان طور که در روز عید غدیر اعلیحضرت همایونى توصیه فرمودند با همکارى و یگانگى کامل و حسن تفاهم در راه استقلال کشور آسایش هموطنان تا سرحد امکان کوشش نمائیم که انشاء‌الله یک صفح جدید در وضع کار مجلس پدید آوریم‏

نمایندگان- انشاء‌الله احسنت احسنت‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم‏

[3- نطق آقاى رئیس به مناسبت سومین سال رسمیت سازمان ملل متحد]

رئیس- خاطر آقایان مطلع است که امروز سومین سال رسمیت سازمان ملل متحد است در چهارده قرن پیش که گیتى را تیرگى و ظلمت جهل فراگرفته بود پیغمبر اکردم محمد مصطفى (ص) براى آزاد بشر و رهایى اقوام از گمراهى و ضلالت و ترویج دین اسلام و تکمیل تربیت و اخلاق که می‌فرماید بعثت لاتمم مکارم‌الاخلاق به رسالت مبعوث شد و انواع شد‌ه‌اید و مشقات را تحمل نمود تا به هدایت مردم توفیق یافت (صحیح است) در قرون اخیر مکرر سازمان‌هایى براى صلح و حفظ آزادى و استقلال ملل ضعیف تشکیل شده تأسیس سازمان ملل متحد نیز براى همین منظور است امیدوارم ملل که با امیدوارى کامل در این سازمان مشارکت کرده‌اند به اجرای نیات صلح‌طلبانه خود موفق کردند

ملت ایران همشه طرفدار صلح و پشتیبان آزادى و استقلال ملل بوده (صحیح است) و در این راه از هر گونه کوشش و مساعدت مادى و معنوى فروگذار نخواهد کرد (صحیح است) آقاى معاون وزارت دارایى بیانی دارید؟ بفرمایید

[4- تقدیم یک فقره لایحه یک دوازدهم مهر ماه باقید یک فورى از طرف معاون وزارت دارایى و مذاکره در اطراف آن‏]

معاون وزارت دارایى- (آقاى بهنیا)- به طوری که استحضار دارند چون بودجه 327 کشور هنوز تصویب مجلس شوراى ملى نگذشته براى پرداخت هزینه‌های مهرماه لایحه یک دوازدهم تقدیم مقام ریاست و استدعا می‌شود که امروز مطرح و تصویب شود

رئیس- قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت گردید)

ریاست مجلس شورای ملى طرح لایحه قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم مهر ماه را با قید یک فوریت تقدیم و استدعا تصویب دارد

ماده واحده- به وزارت دارایى می‌شود حقوق و هزینه‌هاى مستمر و غیر‌مستمر و غیره مستمر وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر هزینه‌های کشور و مصرف عمرانى و تولیدى و عام‌المنفعه را در مهر ماه 1327 در حدود اعتبارات اسفند ماه 1326 و مبالغى که از بابت اسفند 1326 در طى سال جارى پرداخته شده است با رعایت تبصره یک ماده واحده قانون مصوب آبان ماه 1324 و سایر قوانین و مقررات مالى و کمک هزینه کارمندان کشورى و لشگرى را مطابق قوانین و آئین‌نامه‌های مربوطه از درآمد عمومى سال جارى کشور پرداخت نماید

تبصره 1- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود در اجراى بند (ب) قانون مصوب 29 مهر ماه 26 مبلغ بیست و پنج میلیون ریال براى مخارج مربوطه به تفحص فنى و علمى براى اکتشاف معادن نفت و سازمان مربوطه از اعتبار قسمت یک بودجه 1327 عمران تخصیص و به تدریجى که مصرف پیدا می‌کند در سال جارى و سنوات بعد پرداخت نماید

تبصره 2- مبلغ یک صد و هشتاد و دو میلیون ریال اعتبار ماده 68 بودجه پیشنهادى سال 1327 کشور موضوع کسر اعتبار ترفیع و اضافات کارمندان و خدمتگذران تصویب و به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود ترفیع و اضافات مشمولین تبصره (یک) ماده اول قانون مصوب اول خرداد ماه 1327 را بابت سال جارى از محل اعتبار‌نامه بالا پرداخت نماید مبلغ احتیاجى هر یک از وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتى با تشخیص وزارت دارایى به بودجه سال جارى آنها علاوه و مورد استفاده واقع خواهد شد

تبصره 3- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود که 2850000 ریال بودجه سال جارى سفارت کبراى ایران در پاکستان و سفارت ایران در عربستان سعودى را از محل اضافه اعتبار بودجه سال 1327 وزارت امورخارجه پرداخت نماید

تبصره 4- استر‌داد اعتبار اعطایى به موجب تبصره 2 قانون پرداخت حقوق و هزینه فروردین ماه کشور موکول به تصویب بودجه 1327 وزارت راه می‌گردد و برای تکمیل وسایل کار و رفع احتیاجات فورى اداره کل هواپیمایى کشورى پرداخت مبلع ده میلیون ریال تصویب می‌شود که بعد از تصویب بودجه 1327 از اعتبار هزینه این اداره مسترد گردد

تبصره 5- وزارت دارایى مکلف است معادل یک میلیون پانصد هزار ریال ازدرآمد عمومى سال 1327 کشور براى کمک به زلزله‌زدگان خراسان پرداخت نماید

تبصره 6- وزارت دارایى مجاز است از وجوه اختصاصى خود دارد به ضمانت خود مبالغى را که متقضى بداند به بانک‌ها و شرکت‌ها دولتى وام یا سپرده بدهد

تبصره 7- وزارت دارایى مجاز است از مبلغ 5 میلیون و هفتصد هزار لیره که قرار است

+++

دولت انگلستان براى تصفیه مطالبات دولت ایران از بابت استفاده نیروى متفقین از راه‌آهن و بنادر ایران نقداً بپردازد مبلغ دو میلیون لیره از آن را جزء حوایج وزارت جنک رسانیده و بقیه آن را جزء عایدات بنگاه راه‌آهن دولتى ایران منظور دارد که بعد از پرداخت بدهی‌های بنگاه بقیه را براى رفع حوایج ضرورى راه‌آهن مورد استفاده قرار دهد میلیون لیره مزبور صورت دین خزانه را واهد داشت و دولت مزبور صورت دین خزانه را خواهد داشت و دولت مجاز است از محل عواید عمومى سال 1327 معادل همان مبلغ حوایج راه‌آهن به بنگاه راه‌آهن دولتى مسترد نماید

رئیس- فوریت این لایحه مطرح است آقاى اردلان مخالفید؟

اردلان- بله بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

اردلان- بنده تمنى می‌کنم که جناب آقاى بهنیا معاون وزارت دارایى که وارد هستند به این موضوع به عرض بنده توجه بفرمایند البته جناب آقاى‏ نخست وزیر هم تشریف دارند مخالفت بنده با فوریت از این لحاظ است که در این ماه‌های اخیر ما هر وقت که فوریت یک دوازدهم را تصویب کردیم در متن آن که تصویب شد این عبارت ذکر بود ما اجازه می‌دهیم که مجلس شوراى ملى فرض بفرمایید بودجه کل کشور را درشهریور ماه در مرداد ماه در تیر ماه مطابق پرداختى اسفند ماه 1326 بپردازد و این قانون بوده ولى متأسفانه تا این ساعت آن طور که مجلس شوراى ملى راى داده است عمل نشده است و من گمان می‌کنم که در متن این اشکالى نداشته که در وزارت دارایى این اشکال بودجه آمده این است که بنده معتقدم از کمیسیون‌های مربوطه گزارش به مجلس تقدیم شود که در مجلس و در کمیسیون‌ها قبلاً اگر این اشکالات به وجود بیاید رفع بشود و منظور قانونگذار کاملاً به موقع اجرا دربیاید و این طور نشود حالا بنده توضیح عرض می‌کنم جناب آقاى نخست وزیر هم توجه می‌فرمایند و اگر بنده را قانع فرمودند که در آتیه این طور خواهد شد بنده مخالفت خودم را پس می‌گیرم و الّا تقاضا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند این لایحه براى یک ساعت برود به کمیسیون بعد به مجلس دولت دو نوبت پرداخت شده یکى در روز 29 اسفند 1326 بابت همان اسفند ماه 1326 یک اضافاتى پرداخته‌اند یعنى فرض بفرمایید اگر یک کسى در اسفند 1326 ،300 تومان روز 29 اسفند حقوق گرفت بابت همان اسفند 1326 در جریان سال 1327 هم فرض بفرمایید 20 تومان اضافه گرفت بنا‌براین حقوقى که بابت اسفند ماه ...

رئیس- آقاى اردلان این مربوط به فوریت است؟

اردلان- ... بله مربوط به فوریت است توجه بفرمایید براى این که این ابهام این ابهامى که بنده عرض می‌کنم در متن این گزارش دولت رفع بشود بهتر این است که این لایحه برود به کمیسیون کمیسیون این ابهام را رفع بکند بعد برگردد به مجلس بنا‌بر‌این ما رأى دادیم در شهریر ماه مطابق اسفند حقوق مستخدمین را بپردازند در متنش این ابهام نبود یعنى بنده ایهامى نمی‌بینم در عمل ایهام بوده چون حقوق مستخدمین یکى دراسفند پرداخت شده روز 29 در جریان سال 1327 هم یک مبلغ دیگرى بابت همان اسفند ماه پرداخت شده وقتى که این یک دوازدهم شهریور را مطابق اسفند بپردازد لازمه‌اش این است که آنچه در 29 اسفند به هر مستخدم داده‌اند بدهند به اضافه آنچه در جریان سال 327 بابت اضافه گرفته‌اند در صورتی که این کار را نکرده‌اند تا این ساعت که بنده حضور آقایان هستم فقط حقوقى که پرداخته‌اند بابت حقوق اسفند است که روز 29 اسفند ماه پرداخته‌اند بنابر‌این این طورى که ما حالا تصویب می‌کنیم ممکن است که اگر جناب آقاى بهنیا معاون وزارت دارایى و جناب آقا‌ی نخست وزیر می‌فرمایند که مطابق آنچه که تا حالا تصویب شده و آنچه که مجلس شور‌ای ملى رأى داد یعنى آنچه که به مستخدمین بابت اسفند 1326 پرداخت شده چه در روز 29 اسفند و چه در روز 29 اسفند و چه در جریان سال 1327 بابت همان اسفند پرداخت شده است مجموع این دو تا را بپردازند بنده با کمال میل مخالفت خودم را پس می‌گیرم و الّا تقاضا می‌کنم که به کمیسیون برگردد تا این ابهام رفع گردد

رئیس- آقاى نخست وزیر

نخست وزیر- این که با فوریت بنط بنده مخالفتى نبود ممکن است اصل لایحه که مطرح شد با یک جمله‌ای منظور ایشان تأمین شود

رئیس- رأى گرفته می‌شود به فوریت این طرح (مخالفى نیست) می‌دانم مخالفى نیست‏

معهذا باید رأى گرفت و در اصل لایحه همه اجازه گرفته‌اند صحبت خواهد شد (در این موقع عده براى اخذ رأى کافى نبود)

فرامرزى- بنده اخطار دارم‏

رئیس- بر طبق چه ماده‌ای؟ (یک نفر از نمایندگان- عده کافى نیست) براى مذاکره کافى است‏

فرامرزى- بر طبق ماده 97

رئیس- وارد نیست. می‌فرمایید نطق ناطق را نمی‌شود قطع کرد؟ بلى درست است‏

فرامرزى- بله اینجا می‌گوید که نطق ناطق را نباید قطع نمود

رئیس- بله وقتی که جلسه تمام شد آن جلسه تما‌م شده من مکرر گفته‌ام وقتی که جلسه تمام بشود تمام شده است پس مراجعه به ماده 115 بفرمایید خودتان قانع می‌شوید

فرامرزى- ماده 115 به این وارد نیست‏

رئیس- مجلس همیشه دستور خودش می‌تواند تغییر بدهد

فرامرزى- برخلاف نظامنامه مجلس نمی‌تواند دستور تعیین کند ولى می‌تواند نظامنامه را عوض کند نظامنامه را براى این می‌نویسند که دیگر خارج از نظامنامه آزادى نداشته باشند اگر خواستند آزادى داشته باشند باید نظامنامه را عوض کنند

رئیس- همیشه مجلس می‌تواند دستور رأى تغییر بدهد (در این موقع عده براى اخذ رأى کافى شد) رأى گرفته می‌شود به فوریت لایحه آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثریت برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است آقاى اسلامى مخالفید

اسلامى- بله‏

رئیس- بفرمایید

اسلامى- عرض کنم بنده نا‌گزیرم قبلاً این نکته را عرض کنم که کار مجلس ما واقعاً به مسخره رسیده است به علت این که این مجلس یا غالباً تشکر هم جون از اکثریت افتادن از خود ما است فوراً تک تک می‌آییم پشت این تریبون می‌گوییم که چرا مجلس کار نمی‌کند و دلسوزى می‌کنیم یعنى عوام‌فریبى می‌کنم صورت حاضر و غایب موجود است همان اشخاصى که مجلس از اکثریت می‌اندازند می‌آیند می‌گویند مجلس چرا از اکثریت می‌افتد چرا مجلس خوب کار نمی‌کند این که وضع نمی‌شود

یکى از نمایندگان- صحیح است‏

فولادوند- صحیح نیست‏

اسلامى- صحیح است آقا بنده که بحثى ندارم ولى این صورت حاضر غایب حاضر است ما چه گناهى می‌کنیم که ساعت 8 صبح می‌آییم و مجلس تشکیل نمی‌شود بله کار عوام‌فریبى به جاهاى باریکى کشیده مثلاً می‌گویند این است که یک انقلابى در مملکت شده به نام انقلاب مشروطیت یک عده موافق بودند مخالف مدارک هم موجود است که کی‌ها چه کردند کی‌ها چه کردند کی‌ها چه نکردند بعد می‌آیند می‌گویند آقا مادر مشروطیت این طور کردیم پدر ما در جلوى مجلس کشته شد عموى مادر باغشاه چطور شد حالا بوده‌اند؟ بنده نمی‌دانم از این حرف‌ها چه در می‌آید به جاى این حرف‌ها باید جمع بشویم اکثریتى تشکیل بدهیم و در این سه چهار ماه آخر یک کارى براى مملکت انجام دهیم و الّا این حرف‌ها هیچ فایده ندارد چون بنده تا حالا نگفتم این حرف را مجبورم این نکته را در این نکته را در اینجا متذکر بشوم یک موضوع دیگرى که بنده وارد بحث آن می‌شوم این است که مثلاً بنده یک کارى دارم با یک مقاماتى یک شغلى می‌خواهم براى برادرم یا قوم و خویشم و وقتى به عللی آن کار انجام نمی‌شود من می‌آیم این جاو به نام دلسوزى و به عنوان طرفدارى از مردم و برای این که من دارم خدمتى می‌کنم به آن مقامات حمله می‌کنم این واقعاً یک مد عجیبى شده است این کارها آقا فایده ندارم براى این که مردم آنچه را که باید بدانند می‌دانند مردم این چند نفرى که در لژ تماشچی‌ها نشسته‌اند نیستند مردم می‌دانند که بنده چه می‌خواستم از مقامات و بعد که نشده آمده‌ام این جا این حرف‌ها را زده‌ام این کارها را باید ترک کرد و هیچ فایده ندارد (صحیح است) بنده اولین نفرى بودم که نسبت به یک دوازدهم همیشه مخالف می‌کردم مخالفت من نه براى این است که حالا دولت لایحه‌ای آورده و نباید تصویب کرد نخیر بنده موافق هستم و رأى

+++

هم می‌دهم ولى مخالفتم روى اصول است در دو ماه قبل بنده اصالتاً از طرف خودم و از طرف چند نفرى که صحبت شده بود به کمیسیون بودجه اخطار کرده بودم که اگر لایحه بودجه کل کشور به مجلس نباید به یک دوازدهم یک عده‌ای رأى نمی‌دهند اتفاقاً دو هفته بعد موقعى ماه به آخر رسیده بود دولت لایحه را آورد باز هم یک دوازدهم مطرح شد و بنده هم مخالف بودم و تذکراتى دادم و یک سلسله مذاکراتى شد و بنده انتظار داشتم که آن تذکرات بنده مورد توجه آقاى نخست وزیر واقع بشود که متأسفانه به واسطه گرفتاری‌های مجلس و این کارهایى که خودمان براى عدم پیشرفت کارها در زیر پا می‌گذاریم موفقیتى حاصل نشد بنده یک ایرادى دارم نسبت به سازمان وزارت دارایى که مربوط به شخص آقاى نخست وزیر و آقاى بهنیا معاون وزارت دارایى نیست بنده اصولاً با سازمان وزارت دارایى و خودسری‌های این وزارتخانه مخالفم و علت آن که با یک دوازدهم مخالف هستم براى این دو نکته است که عرض می‌کنم، عرض بنده هم زیاد نیست چون یک دفعه هم گفته بودم و تکرار نمی‌کنم مثلاً ملاحظه بفرمایند در این مملکت ما یک وزارتخانه‌ای داریم به نام وزارت راه با بیست و شش هزار کیلو‌متر راه شوسه که هفت میلیون تومان بودجه آن است ولى در وزارت دارایى یک اداره‌ای هست به نام اداره کل ساختمان که بیست میلیون تومان بودجه این اداره است یکى از کارهایى که می‌کند چیست؟ الان در این مملکت .... البته قبل از شهریور یک دستگاهى بود که البته به عقیده بنده کار می‌کرد و یک آثارى هم مانده (دهقان- عقیده همه است) یک ساختمانى وزارت دارایى درست کرده و اداراتى هم الان در آن ساختمان هست حالا ما چکار داریم که پشت آن آجر باشد یا سفید باشد، از طرفى براى نزدیک شدن راه پایتخت راه پایتخت به شمال راهى درست شده است که اغلب آقایان تشریف برده‌اند و دیده‌اند، آقاى رحیمیان هم تابستان رفتند و دیدند 17 میلیون تومان دولت خرج این راه کرده یک سال است ما فریاد می‌کنیم که این تونل‌ها دارد خراب می‌شود این پل‌ها از بین می‌رود سالى یک میلیون، 2 میلیون خرج این راه‌ها بکنید که از بین نرود نه این دولت و نه دولت‌های قثبل توجهى نکردند که این هفده میلیون از بین نرود ولى می‌آیند براى ساختمان وزارت دارایى 6 میلیون به آن مقاطعه کار بیعانه می‌دهند که دیوارش را سفید کند، آخر این مملکت می‌خواهد چه کند، این 5، 6 میلیون را اگر شما مصرف این راه می‌کردید آن هفده میلیون را احیاء می‌کرد اگر پشت دیوار وزارت دارایى سفید نباشد کارمندان آن وزارتخانه می‌نشینند و کارشان را انجام می‌دهند ولى اگر شما این 5 میلیون را بدهید نه این راه، تمام راه‌ها بنده اگر می‌دانستم امروز آن صورت را می‌آوردم، متجاوز از 7 فقره راه‌هایى است که نیمه تمام مانده که قبل از شهریور مخارج هنگفتى به رایشان شده و الان دارد از بین می‌رود و امسال زمستان همه اینها از بین خواهند رفت، یک ایراد بنده به این موضوع بود که تقاضا کردم نسبت به آن البته پیشنهاد هم داده‌ام و در این یک دوازدهم هم خواهم داد، یک تصمیمى باید گرفته شود و این خرج‌های زاید بیهوده مثل تعمیرات وزارت دارایى و از این قبیل‌ها نشود، پارسال خواستند که دیوارهاى وزارت دارایى را سفید کنند بنده یک روزنامه‌ای داشتم در آن روزنامه نوشتم و تذکر دادم مورد توجه واقع شد ولى دوباره می‌بینم که مشغول شده‌اند خوب شاید فلسفه‌ای در کار باشد بنده عرض کردم که در این مورد اعتراضى به آقای نخست وزیر و آقاى بهنیا معاون وزارت دارایى ندارم براى این که این موضوع از هفت، هشت ماه قبل در جریان بوده و انجام شده، یک موضوع دیگر موضوع املاک واگذارى است یک عده مأمورینى در اینجا هستند در مرکز اداره کل املاک واگذارى که بنده با اساسش هم مخالفم و پیشنهاداتى هم در بودجه دادم که دولت باید یک لایحه‌ای بیاورد به کارمندان بى‌بضاعت و خرده مالکى بفروشد براى این که خرج این اداره بیش از دخلش است اگر دست مردم باشد خیلى بهتر خواهد بود آن دفعه هم مفصل متذکر شدم، این مأمورین جناب آقاى هژیر در محل مردم را خیلى اذیت می‌کنند الان براى حمل چوب آن اشخاصى که جواز قطع چوب گرفته‌اند صد متر کوب، دویست متر کوب، ادارات مربوطه براى سوء‌استفاده مسابقه گذاشته‌اند یک روز شهردارى جلوگیرى می‌کند، یک روز شهربانى و روز دیگر اداره دیگر یک بساط عجیبى است اگر آقایان تشریف ببرند به چالوس ملاحظه خواهند فرمود بنده این دو دو روزى که تعطیل بود رفته بودم چالوس دیدم یک بساطى است آقا جلوى صدها ماشین را گرفته‌اند و می‌گویند زیر چوب‌هایى که در ماشین است شاید چیز دیگرى باشد یا مارک نداشته باشد آن مرد صاحب چوب هم می‌بیند که اگر محمولات ماشین را خالى کند پنجاه تومان باید حمالى بدهد و بعد هم یک روز معطل می‌شود و خسارتى از این راه متوجهش می‌شود خوب پنجاه می‌دهد و می‌رود و همین موضوع به مسابقه گذارده شده در بین کارمندان دولت در آنجا، الان تلگرافتی رسیده که شهربانى هم مداخله کرده است، بنده تمنى می‌کنم که آقاى نخست وزیر در مورد تصمیم لازم بگیرند (یک نفر از نمایندگان- این مزبوط به بودجه نیست) بنده با یک دوازدهم از این جهت مخالفم که چرا بودجه تصویب نمی‌شود و اگر بودجه مطرح شود آن پیشنهادات خوانده خواهد شد و تکلیف مردم معلوم می‌شود، یک موضوع دیگر راجع به بیکارى است آقایان تشریف می‌آورند اینجا و بنده خودم هم همین طور صحبت می‌کنیم از بیکارى که واقعاً در کشور کار نیست، در هر روز سه چهار نفر به بنده مراجعه می‌کنند که ورزشکار هستند، تحصیل کرده هستند تصدیق کلاس 9 و 12 دارند و بیکار هستند ادارات هم قبول نمی‌کنند و کار دیگرى هم در این مملکت نیست که در ردیف کارهاى دولتى باشد و شأن کار دولتى را داشته باشد باید یک کارهایى ایجاد کرد که شأنش هم مثل کار دولتى باشد (مهندس رضوى- شأن یعنى چه یعنى مداخلش؟) که مردم بروند به دنبال آن کارها بهترین طریقه به عقیده بنده این است که اصلاً ما بودجه را هم صرف نظر کنیم و برنامه هفت ساله را بیاوریم به مجلس پانزده روز هر روز حاضر بشویم و صرف این کار بکنیم (صحیح است) اگر راست می‌گویید بیایید این کار را بکنید (صحیح است) همه می‌گویند ولى نمی‌کنند بنده یکى حاضرم براى برنامه هفت ساله هر روز ساعت هشت بیایم به مجلس آقایان هم حاضر بشوید که این برنامه هفت ساله بیاید در مجلس و براى مردم ایجاد کارى بکنیم مملکت در خطر است همه آقایان می‌دانند که بنده چه عرض می‌کنم و عرض دیگرى نمی‌کنم چون تکرار مکررات است و در پیشنهاداتى که داده‌ام مطرح خواهد شد، عرض عرض دیگرم این بود که بعضى از آقایان براى این که صحبت‌هایى مخالف نظر‌یاتشان نشود و یا یک نظریات دیگرى دارند افراد دیگر آنرا خفه می‌کنند این را باید گفت پیشنهاد می‌دهند که پیشنهادات قرائت نشود این یعنى چه؟ این برخلاف اصول است دو دفعه ما براى این که حقوق کارمندان عقب نیفتد مخالفت نکردیم ولى بنده استدعا می‌کنم از آقایان اجازه بفرمایند که امروز اگر تمام نشد فردا جلسه تشکیل بشود و پیشنهادات که از طرف آقایان داده شده قرائت شود و الّا اگر غیر از این بود ما یک عده‌ای هستیم که بیرون خواهیم رفت حالا خودتان می‌دانید.

رئیس- آقاى مهندس رضوى مخالفید؟

مهندس رضوى- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى موافقید یا مخالف؟

ملک‌مدنى- بنده با اصل 1 دوازدهم موافقم ولى با بعضى از تبصره‌ها مخالف هستم.

رئیس- بفرمایید.

ملک‌مدنى- در این که ما باید یکدوازدهم را تصویب بکنیم و حقوق کارمندان دولت را بپردازیم محل تردى نیست و در این کار قدرى هم تأخیر شده زیرا ما خودمان که در مجلس هستیم حقوقمان را تأمین کرده‌ایم و پرداخت شده، حقوق مستخدمین هم داده شود و وضع هم یک طورى است که همه می‌دانیم با این وضعى که فعلاً هست بنده چون هیچ وقت برخلاف مجلس حرف نمی‌زنیم و به اشخاصی هم که مجلس را تضعیف می‌کنند مخالف هستیم (صحیح است) عرض کنم تنها جایى که مظهر تجلى ملت ایران است همین مجلس شوراى ملى است و هر کسى می‌خواهد مجلس شوراى ملى را تضعیف کند به عقیده بنده برخلاف منافع ملى حرف زده و عمل کرده است (مکى- خیانت کرده) بنابراین اگر چنانچه دستگاهمان هم یک نقیصه‌ای دارد و خوب کار نمی‌کند این لازمه‌اش نیست که هر روز آقایان اینجا حرف بزنند آن کسى که هر روز این حرف را می‌زند این ایراد به خودش هم وارد است مگر خودش جزء مجلس نیست؟ هست، دیگران هم جزء همین مجلس هستند بنابراین بنده در عالم همکارى و علاقه‌ای که دارم استدعا می‌کنم آقایان این روش و رویه نفرمایند ما اگر بنا هست تذکراتى بدهیم و حرفمان را بزنیم جلسه خصوصى باید تشکیل بدهیم بنشینیم حرف‌های خودمان را بزنیم اینجا که صحبت می‌شود به نظر بنده موردى ندارد اگر قصورى هست همه قصور می‌کنند بنده این را اینجا با یک بانگ بلند عرض می‌کنم که تمام مجلس قصور می‌کنند بنده می‌خواهم

+++

عرض کنم که ما باید یک دوازدهم را تصویب کنیم دراین یک دوازدهم چند تبصره گذاشته که این تبصره‌ها به نظر بنده باعث تعویق کار می‌شود من از جناب آقاى نخست وزیر می‌خواستم استدعا کنم که موافقت بفرمایند این تبصره‌ها بعضی‌ها که مورد بحث و حرف این به کمیسیون مراجعه بشود کمیسیون خبر او را به مجلس بدهد بعد در مجلس مطرح شود براى خاطر این که بنده خیال می‌کنم اگر بنا باشد بعضى از تبصره‌هایى که در اینجا گذاشته شده بماند باعث بحث و مذاکره زیادى می‌شود (صحیح است) همین پنج میلیون پول که اصلش اول مورد بحث است که ببینیم آیا این کار باید بشود یا نه این یک مطلبى است که باید عده‌ای که صلاحیت دارند بنشینند با کمال صداقت و صمیمیت و بدون این که کوچک‌ترین نظرى داشته باشند بحث کنند و هر چه صلاح است با دولت اخذ تصمیم کنند خبرش را بیاورند به مجلس این قضیه این است که به نظر بنده و چون ما براى حفظ منافع عمومى ملت ایران ولو یک تومان هم که شده تکلیف داریم که توجه کنیم این هم موضوعى است که ما مطالباتى داریم و مذاکراتى هم بین دولت و متفقین که آن وقت آمدند و از راه‌آهن استفاده کردند درجریان بوده و همه مسبوق هستند و مجلس شورای ملى که در این جریان تنها مرکز صلاحیتدار کشور است و می‌تواند در این موارد تصمیم بگیرد باید بنشیند و بحث کند ببیند چه صلاح است هر چه صلاح است عمل کند دوم مسئله مخارجش است راه‌آهن به این منظمى و با این بودجه هنگفتى که دارد باید بودجه‌اش بیاید به مجلس که ما بفهمیم دربودجه کل کشور مجزا کردیم موقعى بودکه راه‌آهن تکمیل نشده بود براى این که وقفه‌ای در کارش پیدا نشود مجلس شوریملى آمد و بودجه راه‌آهن را مجزى کرد و در اختیار خودش گذارد براى خاطر این که بتواند به سرعت کارهایش را انجام بدهد بعد از شهریور هم متأسفانه باید اینجا بالصراحه گفت که راه‌آهن ما در دست اشخاصى بود که به زور آمدند و اشغال کردند همان طوری که برخلاف حق انصاف کشور ما را اشغال کردند منکر این حقیقت نمی‌شود شد که آنها بدون هیچ حقى کشور ما را آمدند اشغال کردند راه‌آهن ما را از دستمان گرفتند و توى سرمان هم زدند خوب این کار را کردند ماهم آن روز زورمان نرید که این راه‌آهن را دراختیار خودمان بگیریم راه‌‌آهن جزیى و کلى مملکت باید اظهار نظر کند به چه مناسبت بودجه راه‌آهن نباید جزء بودجه عمومى کشور باشد بنا‌براین بنده استدعا می‌کنم از جناب آقاى نخست وزیر که با این نظرى که عرض کردم موافقت بفرمایند که این تبصره به خصوص به کمیسیون تکلیف وصول این پول و تکلیف مخارج و هزینه‌اش معلوم شود و بودجه راه‌آهن راهم بنجلس بیاورند براى خاطر این که ما باید در بودجه راه‌آهن اظهار نظر مناسبت ما باید د روزارت اقتصاد ملى در دخل و خرجش نظر داشته باشیم ولى در راه‌آهن نداشته باشیم مگر راه‌آهن مال ‌مملکت نیست یا این که یک دستگاه مجزا و علیحده است؟ نخیر آن هم جزومملکت است و اگر بودجه‌اش بیاید می‌شود مثل‏ سایر دستگاه‌ها مجلس به عقیده بنده از خیلى حرف‌ها مصون و محفوظ می‌شود دیگر آن وقت یک دستگاهى می‌شود مثل سایر دستگاه‌ها مجلس شورای ملى هم درآمد و در هزینه‌اش اظهار‌ نظر می‌کند و آنچه در صلاحیت مجلس است عمل می‌کند

دهقان- بنده پیشنهادى تقدیم کرده‌ام‏

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مذاکره کافى است کشاورز صدر

رئیس- آقاى کشاورز صدر

کشاورز صدر- بنده عقیده‌ام این است و حقیقتاً در خارج و  همه جا به ما می‌گویند که هنوز از مرحله حرف خارج نشده ایم مرد از عمل شناخته گردد مردى به صحبت و سخن نیست هر روز ما می‌آییم اینجا دردها و مصائب مردم را می‌شنویم و می‌گوییم که براى این چهار جلسه صحبت کنیم یک دوازدهم را که می‌آورند براى این است که به درد این مستخدمین بیچاره برسد و این نقصى هم که به نظر جناب آقاى ملک‌مدنى آمد در موقع طرح تبصره‌ها اگر دیدید که مقتضى نیست رأى ندهید بنده نظرم این است که آقایان التفات بفرمایید واین را امروز بگذارنیم اگر یک ساعت مجلس شورای ملى فوت شود بدون جهت فوت شده است از خدمت فوت شده است از خدمت به مردم بنابراین ما می‌گوییم که در اطراف بودجه حرف بزنیم جناب آقاى تقى‌زاده یک وقت می‌فرمودند که روى بودجه دو سه ماه باید صحبت کرد ما اگر حساب کنیم می‌ببنیم که روى یک دوازدهم شش ماه حرف زده‌ایم یکسال و نیم است که ما در اطراف یک دوازدهم یک دوازدهم یک دوازدهم صحبت کرده‌ایم و بودجه را نگذارنده ایم ما که بودجه‌مان در دستور است بعد از استیضاح بودجه مطرح خواهد شد و برنامه هفت ساله هم مربوط به بودجه است ما آن برنامه را باید به تصویب برسانیم و اجرا شود که مردم راحت بشوند و آسایش پیدا کنند .. (زنگ رئیس)

رئیس- از موضوع خارج نشوید به عقیده بنده اگر آقایان رأى به کفایت مذاکرات بفرمایید.

کشاورز صدر- بنابراین به عقیده بنده اگر آقایان رأى به کفایت مذاکرات ندهند وقت مجلس را تضییع کرده‌اند

رئیس- آقاى مکى مخالفید با کفایت مذاکرات بفرمایید

مکى- به عقیده بنده این ترتیبى که راجع به یک دوازدهم در مجلس صحبت شد موافق اصول نبود زیرا اولین نفرى که به عنوان مخالف صحبت کرد آقاى اسلامى بود که خودشان گفتند که من جزء موافقین هستم و رأى موافق هم خواهم داد بنابراین کسى که بتواند در کلیات یک دوازدهم صحبت کند از مخالفین نبود و بنده از این لحاظ با کفایت مذاکرات مخالف هستم زیرا صرف نظر از تبصره اول که مربوط به حقوق مستخدمین است سایر تبصره‌ها مستلزم رسیدگى کمیسیون‌های مربوط است مثلاً راجع به همان پنج میلیون و نیم لیره‌ای که ما از متفقین باید بگیریم اصلاً مجلس شورای ملى در کلیات این موضوع مباحثه نکرده اظهار نظر نکرده که ما پنجاه میلیون طلب خودمان را به پنج میلیون و نیم لیره مصالحه بکنیم یا نکنیم و بنده می‌خواهم عرض کنم که دولت می‌خواهد مجلس شورای ملى ایران را غافلگیر کند و در ضمن یک دوازدهم اقرار ضمنى هم از مجلس گرفته باشد که ما کلیه خساراتمان را از متفقین به پنج میلیون و نیم لیره مصالحه بکنیم‏

رئیس- آقاى مکى خارج از موضوع است‏

مکى- در همین موضوع است استدلال می‌کنم به این که کفایت مذاکرات وارد است یا خیر

رئیس- آقاى کشاورز صدر هم می‌خواستم استدلال کنند شما هم می‌خواهید استدلال کنید در اصلش صحبت بفرمایید

مکى- بنده در اصل موضوع دارم عرض می‌کنم همین قضیه تبصره سوم که مربوط به دو میلیون فشنک‏

رئیس- بفرمایید چون بحث زیاد نشده باید مذاکرات ادامه پیدا کند و مجلس هم موافقت بکند این اصل موضوع است‏

مکى- پس خوب بود که جناب آقاى رئیس به جاى بنده صحبت می‌کردند و بنده می‌ر‌فتم می‌نشستم و خودشان هم به کفایت مذاکرات رأى می‌دادند

رئیس- بفرمایید بنشیند رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى کشاورز صدر راجع به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیان کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى تبصره زیر را براى تصویب ضمن ماده واحده پیشنهاد مى‌نماییم:

تبصره- کسانى که مجموع مالیات املاک مزروعى آنان در سال از پانصد ریال نقد و یکصد و پنجاه کیلو جنس تجاوز نکند از پرداخت مالیات املاک مزروعى معاف می‌باشند: سلیمان ضیاء ابراهیمى- محسن گنابادى- دکتر بقائى- مهندس رضوى- رحیمیان- مکرم- کفایى- جواد عامرى- کشاورز صدر- موسوى و امضاهاى دیگرى هم هست‏

نخست وزیر- آقا لازم نیست قبول می‌کنم‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود دهقان.

تبصره- اضافه حقوق مصوب کارمندان دولت که درسال 26 پرداخت گردیده در سال جارى نیز قابل پرداخت است‏

مهندس رضوى- پیشنهاد خرج است‏

رئیس- آقاى دهقان بفرمایید

دهقان- درسال 1326 در حدود مقررات و موازین قانونى یک اضافه‌ای به مستخدمین دولت داده شد که در تمام آن سال هم گرفته‌اند ولى امسال به عنوان بودجه 27 تصویب نشده و در حدود یک دوازدهم

+++

اسفند پرداخت می‌کنند آن وجوه را نپرداخته‌اند بنده پیشنهاد کردم که آن وجوه پرداختى سال 26 کارمند دولت امسال هم پرداخت بشود

نخست وزیر- در سال 1326 آقایان تصویب فرمودند یک دوازدهم و یک 3 دوازدهم بر طبق پرداخت مهرماه 1326 پرداخت شود به این مناسبت یک دوازهم یک جایى تصویب نشده بود که پرداخت شود چون در مهر ماه یک اضافاتى پرداخت شده بود از آبان به بعد هم آن اضافات پرداخت شده بود بعد چون محل دیگرى نداشت براى خاطر این که یک مقدار اضافاتى که درسال 26 پرداخت شده بود پرداخته شود در سال جارى تصویب فرمودید که از صرفه‌‌جویی‌هاى سال 1326 آن اضافات مستخدمین پرداخته شود این همان اشکالى بود که به نظر آقاى اردلان هم رسیده بود امسال چون یک دوازدهم اسفند را تصویب فرمودید در اسفند یک اضافتى پرداخته شده بود چون اعتبارى نداشت الان یک جمله‌ای اضافه کردیم آنجا که نوشته و شود اعم از وجوهى که در اسفند به کارمندان پرداخته شد یا در سال جارى پرداخت شده است‏

دهقان- بنده قانع شدم پس می‌گیرم‏

اردلان- متشکرم‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود از محل اعتبارات عمران مذکور در بودجه 27 سد کرج بسته شود مشایخى‏

رئیس- آقاى مشایخى‏

مشایخى- موضوع پیشنهاد بنده پیشنهاد خیلى ساده‌ای است و نتیجه شروع یک اصلاحاتى کارهاى عمومى مملکت به این وسیله از طرف بنده تقاضا شده بنده می‌خواهم عرض کنم که موضوع اصلاحات عمومى در کار‌هاى مملکت و اصلاح امور اقتصادى مورد توجه مجلس شوراى ملى است مورد توجه عموم ملت ایران است این یک موضوعى است که مسبوق به سابقه است از صدر مشروطیت تا به حال اصلاح‌طلبان علاقمند به این موضوع بودند ومجلسهاى شوراى ملى هم که تشکیل شده است بدون استثناء براى شروع به عمران آبادى مملکت در امور اقتصادى صحبت شده واگر چه دربرنامه دولت‌ها هم این موضوع این موضوع پیش بینى شده و اگر ولى متاسفانه باید بگویم که چهل وچند سال از عمر مشروطیت ایران گذاشته و فقط وعده و وعید بوده و هیچ گونه اقدام اصلاحى نمی‌توانم بگویم هیچ گونه اقدام اصلاحى اقامى که مورد توجه افکار عمومى بوده براى مملکت بشده و آنچه را که افکار عمومى می‌خواستند نشده البته موانع و مشکلاتى در بین بوده که بایستى اعتراف بکنم و بگویم که تقصیر به طور کلى نمی‌توانیم براى دولت‌های گذشته قائل بشویم زیرا براى شروع به اصلاحات عوامل عدیده‌ای است که باید موجود باشد یکى ا‌ز آنها ثبات دولت‌ها است یکى از آنها داشتن پول و لوازم کافى و اعتبارات لازم براى شروع به اصلاحات و آبادى بوده که متأسفانه به واسط فقر عمومى مملکت و بى‌پولى دولت‌ها به انجام این کار نشده‌اند بنده حالا می‌خواهم عرض بکنم که پس از چهل چند سال که از عمر مشروطیت ایران گذشته باید بگویم که ملت ایران از حرف خسته شده و با اصرار و الحاح تقاضا دارد که یک کار مقید در مملکت که براى ضعفاء و مستمندان مفید باشد شروع شود که بالجمله براى کلیه طبقات مملکت مقید باشد در برنامه هفت ساله البته اصلاحاتى که به طور کلى باید براى این مملکت بشود پیش‌بینى شده ولى موضوع برنامه هفت ساله هم لازمه‌اش وجود یک اعتبارات کافى است که بتوانیم در تمام رشته‌های مربوط به کشور فعالیت بکنیم موضوع تأمین فرهنگ و تأمین بهداشت‏

رئیس- آقاى مشایخى خارج از موضوع صحبت نفرمایید

مشایخى- خارج از موضوع صحبت نمی‌کنم البته آنها پول خیلى زیادى لازم دارد به نحوی که در موقع تهیه برنامه 7 ساله مورد توجه واقع شده و ما امروز علاقه داریم که هر چه زودتر آن برنامه از تصویب مجلس شوراى ملى بگذرد و با مقتضیات زمان شروع به یک رشته اصلاحات اساسى شود ولى به این امید که ما برنامه 7 ساله را بعداً تصویب می‌کنیم بایستى امروز از اعتبارات و وسایل موجودمان استفاده نکنیم و یک کار کوچکى را نتوانیم از در‌آمد‌هاى عادى مملکت انجام بدهیم این درست نیست و عقیده دارم که بایستى دراین مملکت براى ازدیاد قوه تولید کوشید و ما اگر توانستیم که قوه تولید این مملکت را زیاد بکنیم بالطبع بنیه مالى مردم زیادتر خواهد شد و بالنتیجه مؤدیان مالیاتى هم مالیات بیشتر می‌توانند بپردازند و یک روزى هم خواهد رسید که در نتیجه تقویت بنیه مالى مردم ما هم بتوانیم از در‌آمد‌هاى عادى خودمان یک رشته اقدامات اساسى براى عمران و آبادى مملکت بکنیم براى ازدیاد قدرت تولید در یک مملکتى مثل مملکت ما که مملکت کشاورزى است بایستى از اینجا شروع بکنیم که حقیقتاً هر چه زودتر بتوانیم امور مملکت اول باید فکر آب کرد (صحیح است) در این مملکت وسیع در این مملکتى که بالاخره یک دهم آن اراضى باید است و از آن اراضى بایر هم استفاده نمی‌کند باید از آب‌هایى که هدر می‌رود و این رودخانه‌هایی که به دریا می‌ریزد این رودخانه‌هایی که به دریا می‌ریزد این رودخانه‌هایی که آبش هرز می‌رود باید استفاده کرد تا بالاخره این اراضى دایر شود و در اثر دایر شدن آن به قوه تولید افزوده شود و به نفع مردم کارى انجام شده باشد و یک عده بیکار در مملکت داراى کار بشود و یک عده بیکار در مملکت داراى کار بشود و بنیه مالى افراد مملکت تقویت بشود (صحیح است) بنده این روزها می‌بینم که همه جا صحبت از این است که بایستى تلمبه چاه عمیق آورد در مملکت و از این آب‌های تحت‌الارضى استفاده کرد بسیار فکر خوبى است و من کمال موافقت را با آن دارم ولى ما بایستى از وسیله‌ای که بیشتر به ما بهره ‌و راندمان می‌دهد در درجه اول از آن استفاده کنیم و اگر آن وسایل کافى نبود از وسایل بعدى هم استفاده کنیم اگر ما بتوانیم در مملکت یک سد ببندیم ...... (زنک رئیس)

رئیس- آقای مشایخى مختصر بفرمایید نمی‌شود این طور در پیشنهاد صحبت کرد خارج از موضوع نفرمایید

مکى- این پیشنهاد خرج است قابل طرح نیست‏

مشایخى- بنده پیشنهد کردم یک سدى بسته شود بایستى توضیح بدهم داخل در اصل موضوع دارم صحبت می‌کنم هر حرفى یک مقدمه‌ای دارد و باید ثابت بکنم هر حرفى یک مقدمه‌ای دارد و باید ثابت بکنم که این کار مفید است (زنگ ممتد رئیس) عرض کنم بنده می‌خواهم بگویم که باید از رودخانه‌هامان استفاده کنیم ...

رئیس- آئین‌نامه می‌گوید به اختصار باید صحبت کنید تأمل کنید 2 ماده از نظامنامه خوانده شود

مشایخى- آقایان من وقت را تلف نمی‌کنم آقایان این سد کرج که بنده پیشنهاد می‌کنم بسته شود باید اطراف آن خیلى صحبت کنم این سد کرج که باید بسته شود در کیلو‌متر 24 در راه بین تهران و چالوس دو کوه است که فاصله‌اش کم است (زنک ممتد رئیس)

رئیس- اگر شما اطاعت نکنید من بلند می‌شوم به شما می‌گویم بنشینید نظامنامه باید اجرا شود و الّا من خارج می‌شوم بفرمایید آقاى مشایخى یا شما بنشینید یا من می‌روم و الّا هرکس اگر بخواهد این طور صحبت کند که نمی‌شود

بعضى از نمایندگان- آقاى مشایخى بفرمایید بنشینید

مشایخى- چشم‏

فولادوند- قریب به 60 فقره پیشنهاد رسیده وقتى که آقاى رئیس اجازه ندهند هیچ کس نباید خلاف نظامنامه صحبت کند

مشایخى- امر جنابعالى را بنده که نماینده هستم اطاعت می‌کنم ولى من می‌خواهم توضیح بدهم که سد کرج اگر بسته شود ما با بستن این سد از آب استفاده می‌کنیم‏

رئیس- درست است ولى شما تقاضا کردید که این سد بسته شود توضیح مختصر بدهید پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

نمایندگان- تکالیف این پیشنهاد چه شد؟

مهندس رضوى- بنده هم پیشنهد اصلاحى به این پیشنهاد کرده‌ام‏

رئیس- آقاى دکتر شفق مخالفید؟ بفرمایید

مشایخى- بنده پیشنهادم را پس گرفتم در موقع طرح بودجه کل کشور صحبت خواهم کرد

با‌تما‌نقلیچ- بسیار بد کردى پس گرفتى‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به لایحه یک دوازدهم بودجه اضافه شود وزارت دارایى مکلف است در فروردین ماه هر سال کلیه اعتبارات فنى و دارویى و موسمى بیمارستان و آزمایشگاه‌هاى تابع دانشگاه وزارت بهدارى را تا تصویب بودجه قطعى آن سال طبق اعتبار بودجه سال گذشته در اختیار رؤسای حسابداری‌های مربوط بگذارد دکتر آشتیانى‏

اردلان- بنده پیشنهاد مشایخى را قبول کردم رأى بگیرید

+++

رئیس- آقاى دکتر آشتیانى‏

نخست وزیر- آقاى دکتر آشتیانى- مسترد کنید بعد صحبت خواهیم کرد.

دکتر آشتیانى- چون آقاى نخست وزیر وعده فرمودند که بعد صحبت کنیم بنده پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم.

رئیس- بسیار خوب، پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم که تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود، دکتر مجتهدى‏

تبصره- از تاریخ تصویب این قانون بیمارستان‌های متعلق به وزارت بهدارى در شهر تبریز ضمیمه دانشکده پزشکى تبریز می‌شود و اعتبارات مربوطه به بیمارستان‌هایى که از وزارت بهدارى به وزارت فرهنگ منتقل می‌شدند از بودجه کل وزارت بهدارى حذف و به بودجه وزارت فرهنگ علاوه می‌شود.

رئیس- آقاى دکتر مجتهدى‏

دکتر مجتهدى- من این پیشنهاد را که دادم قبلاً هم با جناب آقاى وزیر بهدارى و جناب آقاى وزیر فرهنگ صحبت کردم این آقایان می‌دانند در تبریز دانشگاهى افتتاح شده و در آنجا هم دانشجویان احتیاج دارند که در بیمارستان‌ها کارآموزى کنند روى این اصل بنده این پیشنهاد را کردم که همان طور که در سابق در سال 1318 یک قانونى گذشت براى دانشگاه تهران که تمام بیمارستان‌های وزارت بهدارى را در تهران منتقل کردند به دانشگاه همین طور هم در تبریز این کار بشود، این چند فایده که بنده نمی‌خواهم اطاله کلام بکنم و ممکن است که اصلاً در سایر شهرستان‌ها طبق قانون دانشگاه افتتاح بشود و اصلاً وزارت بهدارى این بیمارستان‌هایى را که تحت اختیار دارد باید تحت اختیار دانشگاه بگذارد و عوض این که کار درمانى بکند چیزهاى دیگر را که لازم است خودش انجام بدهد حالا نمی‌دانم که اشکالش چیست؟

وزیر بهدارى- این پیشنهاد را قبول می‌کنم.

رئیس- بسیار خوب پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

اردلان- آقاى رئیس بنده پیشنهاد آقاى مشایخى را قبول کردم اجازه بفرمایید مطرح شود.

رئیس- پیشنهاد جداگانه بدهید مطرح خواهد شد، پیشنهاد دیگر را قرائت کنید.

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.

تبصره- دولت موظف است 5 میلیون ریال از بودجه ماده 6 عمرانى کشور به اهالی باجگیران و حومه براى صاحبان منازل زلزله زدگان بیدرنگ بپردازد و نصف این وجه بلاعوض و نصف آن را بدون تنزیل در مدت 5 سال با اقساط سالیانه از صاحبان منازل دریافت کند، رحیمیان‏

رئیس- آقاى رحیمیان‏

رحیمیان- بنده پیشنهاد کردم راجع به باجگیران و حومه که البته زلزله در آنجا خرابى بسیار وارد کرده است و صورت خسارات یعنى که نوشته‌اند تقریباً در حدود یک میلیون و دویست هزار تومان است خود باجگیران یک قصبه بزرگى نیست. دولت مبلغ 150 هزار تومان را که داده است پس بگیرد و شیر و خورشید سرخ هم از حیث ساختمان اگر بخواهد کمک بکند از این دویست و پنجاه هزار تومان کسر شود و دویست و پنجاه هزار تومان در واقع به مردم بدهند براى ساختمان و 250 هزار تومان دیگر را در مدت 5 سال به اقساط از آنها پس بگیرند بنده در این قسمت لازم دانستم توضیحات مفصلى بدهم ولى چون توضیحات بنده ممکن است که یک تف سربالایى باشد و به مصلحت نباشد از اداى آن توضیحات در این پیشنهاد صرف نظر کردم و بعداً اگر موقع مناسبى شود من مطالب لازم را به عرض آقایان می‌رسانم فقط نتیجه این است که دولت آن 150 هزار تومانى را که پیشنهاد داده است پس بگیرد و اگر پس نمی‌گیرد از این اعتبارى که براى باجگیران و حومه تهیه شده کسر بکند و شیر و خورشید سرخ هم هر مبلغى که براى ساختمان می‌خواهد به آنجا بدهد آن هم از این 250000 تومان کسر شود و 250000 هزار تومان دیگر را هم به اقساط 5 ساله از مردم بگیرند و این 250000 هزار تومان که بلاعوض می‌دهند اگر پولى در شیر و خورشید سرخ جمع شده است کسر کند و در حدود صد هزار تومان بلاعوض به مردم می‌دهند روى این اصل بنده این پیشنهاد را کردم حالا بسته به نظر مجلس است‏

رئیس- باید رأى گرفت کسى اجازه نخواسته است.

دکتر معظمى- نظر دولت باید معلوم شود.

رئیس- آقاى نخست وزیر نظرى دارید؟ بفرمایید.

نخست وزیر- این پیشنهاد خرج است.

رئیس- یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود توجه بفرمایید (مجدداً به شرح بالا قرائت شد)

نخست وزیر- این وجه را دولت یکى بپردازد؟

فولادوند- به صاحبان منازل‏

نخست وزیر- این یک قسمت که بدون عوض داده شود تقریباً پیشنهاد خرج است.

رحیمیان- بنده حاضر هستم همه‌اش را پنج ساله تعیین کند و کسر کند.

رئیس- پس این را اصلاح کنید.

رحیمیان- بنده حاضرم اصلاحش کنم.

اردلان- آقاى رئیس پیشنهاد آقاى مشایخى را رأى بگیرید.

رئیس- پس گرفتند.

اردلان- بنده قبول کردم رأى بگیرید یا تصویب می‌شود یا نمی‌شود.

رئیس- این نمی‌شود اگر چنین ماده‌ای پیدا کردید در آئین‌نامه بنده قبول دارم.

رحیمیان- اگر این پیشنهاد بنده رد شد در پیشنهاد دوم توضیح می‌دهم اگر دولت این را قبول نمی‌کند آن یکى مطرح می‌شود بنده این را اصلاح کردم بلاعوض لازم نیست، تمام این پولى را که کمک می‌کند در ظرف 5 سال پس بگیرند.

رئیس- پس باید رأى بگیریم با این اصلاح.

نخست وزیر- آن اصلاح را بفرمایید چیست؟

فولادوند- این پیشنهاد دومى که 4 میلیون است با تمام آن تشریفات.

رئیس- این پیشنهاد را قرائت کنید

 (به شرح زیر قرائت شد)

چهار میلیون به اهالی باجگیران براى ساختمان منازل بپردازد و این وجه را بدون تنزیل در مدت 5 سال به اقساط سالیانه از صاحبان منازل دریافت دارد.

نخست وزیر- مقصود دولت از این پیشنهاد یک میلیون و نیم ریال همین بوده که یک اعانه‌ای داده شود.

دهقان- سایر مناطق زلزله‌زده را هم بفرمایید.

رئیس- شما هم یک پیشنهادى بدهید براى سایر مناطق.

مکرم- بنده یک پیشنهاد مفیدى داده‌ام عرض خواهم کرد.

اسدى- پیشنهاد آقاى مکرم هم قرائت شود.

نخست وزیر- پس تمام پیشنهادات در این باره قرائت شود بعد اظهار نظر شود.

رئیس- شما حالا توضیحى دارید؟ بفرمایید.

نخست وزیر- این یک میلیون و پانصد هزار ریال را اول می‌خواستیم از محل اعتبار دولت بدهیم ولى چون اعتبار دولت کافى نبود به این جهت پیشنهاد کردم که اجازه بفرمایند از محل درآمد کل کشور داده شود ولى این پیشنهاد مخصوصى که می‌فرمایید تصدیق خواهید فرمود که در مجلس اخذ تصمیم روى آن مشکلى است که اولاً دانه دانه که چقدر باجگیران به دره گز این که معلوم نیست، اگر لازم باید معلوم شود که چقدر باید مجموعاً داده شود نسبت به کلیه نقاط زلزله‌زده آن وقت هم ممکن خواهد بود که بانک رهنى کمکى بکند و کمکى بکنند و ساختمان و بعد هم پول را پس بگیرند این کار به وسیله بانک رهنى هم ممکن است بشود و این تبصره دیگرى که نوشته شده براى این نوع مقاصد است که به دولت اجازه بدهند وجهى به ضمانت خودش به بانک‌ها و شرکت‌ها بسپارد تا آنها بتوانند این مصارف برسانند، این منظور تأمین می‌شود، اگر هم مقصود این است که یک کمکى بشود به عنوان اعانه خوب این را یک میلیون و پانصد هزار ریال تقاضا کرده‌ایم و اگر هم یک مبلغى باز اضافه بکنید حرفى نیست ولى اصول این کار که به یک جاى معین بدهند و بعد برگردانند آن به وسیله بانک رهنى است.

دکتر معظمى- اجازه می‌فرمایید آقاى رئیس.

رئیس- در پیشنهادات باید اعضاء کمیسیون بودجه حرف بزنند، رأى می‌گیریم.

دکتر معظمى- بنده می‌خواستم استدعا کنم که چند دقیقه بعد رأى داده شود چون صلاح نیست که ما رأى بدهیم که کمک نشود.

دکتر شفق- بنده مخالفم اجازه بفرمایید.

رئیس- آقاى دکتر شفق بفرمایید.

+++

دکتر معظمى- این گزارش مال کمیسیون نیست که اعضاى کمیسیون صحبت کنند.

رئیس- مگر این که این طور تلقى کنید که یک لایحه فوق‌العاده است و همه می‌توانند صحبت کنند ولى به هر حال موضوع بودجه است.

دکتر شفق- بنده با پیشنهاد آقاى رحیمیان از این لحاظ مخالفت دارم و مقدمه عرض می‌کنم که یکى از آقایان فرمودند که صلاح نیست رأى بدهیم چه صلاح و چه غیر صلاح همه باید از حقایق اطلاع داشته باشند بنده تردیدى ندارم که از این پیش آمد زلزله یک فرد ایرانى نیست که متأثر نباشد (صحیح است) همه ما باید بکوشیم، بنده امروز به آقایان عرض می‌کنم که مجلس دیر کرده ما باید خودمان شرکت کنیم در این کار ولى این قسمت به هیچ وجه نباید دلیل این کار باشد که ما پیشنهاد‌هایى بدهیم که روى هم رفته برخلاف مصالح کلیه کشور و برخلاف اصول قانون بودجه باشد در بودجه کل مبلغى براى عمران تخصیص داده شده است و موضوع عمران یک امرى است فنى یک قسمت آن مربوط به برنامه 7 ساله خواهد شد باید مهندسین بنشینند از روى مطالعات فنى این قسمت عمرانى را خرج کنند یعنى تخصیص بدهند از لحاظ فنى به مواردی که عمران مشمول آن می‌شود بنده تعجب می‌کنم که در جزء یک لایحه یکدوازدهم تخصیص یک مبلغ کلى براى ساختمان خانه‌های یک منطقه معین از کشور بدون رعایت تناسب مشمول این اعتبار عمرانى شود از این لحاظ بنده خیلى مناسب می‌دانم که آقاى رحیمیان این پیشنهاد را مسترد بدارند و از راه‌های دیگر بیشتر از راه اعانه بایستى جبران شود و بانک رهنى هم چنان که جناب آقاى نخست وزیر فرمودند مناسب‌تر است و اگر بنا باشد یک مبلغ به نام سد فلان رودخانه یک مبلغ دیگر براى کمک به زلزله‌زدگان بخواهیم و به این ترتیب به مناسبت یک لایحه یک دوازدهم تخصیص بدهیم دیگر براى بودجه و جمع و خرج بودجه محلى باقى نمی‌ماند.

رحیمیان- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- باید رأى بگیریم.

رحیمیان- بنده توضیح درباره این چهار میلیون ریال ندادم اجازه بفرمایید توضیح بدهم درباره 5 میلیون ریال توضیح دادم و آن را پس گرفتم حالا اجازه بدهید درباره 4 میلیون ریال توضیح عرض کنم و در آنجا هم اضافه کردم که من باید توضیح بدهم.

رئیس- در همان جا خیلى به اختصار بفرمایید.

رحیمیان- بنده باید توضیح بدهم اجازه بفرمایید آن جا بنده اول عرض کردم که درباره 5 میلیون ریال توضیحات مفصلى نمی‌دهم براى این که تف سر بالایى است و اگر حالا صحبت می‌کنم تقصیر بنده نیست تقصیر از کسانى است که مخالفت می‌کنند آقاى دکتر شفق می‌گوید که مصلحت عمومى نیست، مصلحت عمومى این بود که سیصد میلیون خرید اسلحه را براى این کشور تصویب کنید براى همین زلزله‌زدگان، براى همین مردم براى همین فقیرها، مردم را مقروض دولت آمریکا می‌کنید، این زلزله‌زدگان هم بمیرند و این کشور را هم بلاعوض به کشور آمریکا بدهید آن وقت چطور کشوری که سیصد میلیون تومان اسلحه می‌خرد و امروز از دادن 5000 چادر، از دادن دویست هزار تومان به یک ملت فقیر و بیچاره زلزله‌زده عاجز است چهار صد میلیون ریال بودجه کشور از سال 1324 اضافه شده، صدا از کسى در نمی‌آید، این کشور را به شما فروخته‌اند، چهار صد میلیون، در کدام یک از شئونات کشور پیشرفتى حاصل شده است آن وقت درباره این 400 میلیون ریال اضافه بودجه کشور همه سکوت می‌کنند مردم ببینید دویست هزار تومان براى یک هزار نفر بیچاره خراسانى که در امور کشور و مقدرات کشور فداکارى می‌کنند با دادن 200 هزار تومان به اینها مخالفت می‌کنند و خوددارى می‌کنند از کمک، این بود توضیحات بنده.

دکتر معظمى- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

دکتر معظمى- عرض کنم مخالفت بنده براى اصل مطلب نیست بنده هم موافق بودم که همان روز که این قضیه اتفاق افتاد وظیفه دار بود که فوراً لایحه‌اش را بیاورد اهالى مختلف مملکت در موارد خوشبختى و بدبختى همه با هم متحد هستند از این جهت من با اصلش مخالف نیستم ولى براى این که اصل موضوع تصویب شود بنده می‌خواستم از آقاى رحیمیان خواهش کنم که خود دولت هم یک صد و پنجاه هزار تومان پیشنهاد کرده است و این پیشنهادى را که جنابعالى کرده‌اید وقت باشد که آقاى نخست وزیر مطالعه بفرمایند که یک طرز صحیحى باشد و شاید ایشان یک مبلغى اضافه کنند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود.

دکتر معظمى- موافقت فرمودند که مطالعه کنند و فرمش را عوض کنند: جنابعالى هم موافقت بفرمایید.

نخست وزیر- اجازه بفرمایید.

رئیس- بفرمایید.

نخست وزیر- عرض کردم اگر مقصود دادن یک کمکى است بدون فرع به مردم پول بدهند که خانه‌شان را بسازند این 4 میلیون ریال نمی‌دانم موضوعش چیست.

رحیمیان- بدون فرع به مردم این همان بدهید و به اقساط 5 ساله بگیرید.

نخست وزیر- خوب این همان است که دولت پیشنهاد کرده.

رحیمیان- پس این را قبول بفرمایید.

نخست وزیر- عرض می‌کنم یک پیشنهادى فى‌المجلس طرح می‌شود که عبارتش را فى‌الفور نمی‌توانم اخذ کنم این را باید مطالعه کنم ببینم موضوع از چه قرار است، راجع به کمک کردن براى ساختن منازل این را در توضیح اول عرض کردم که نظراین بود که بانک رهنى کمک بکند و براى کمک این اعانه را پیشنهادى است که کرده‌ایم و قبول می‌کنم.

رئیس- قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

که براى مناطق زلزله‌زده بانک رهنى به منظور ساختمان بناهاى آسیب زده تا حدود 4 میلیون ریال وام بدهد. شرایط: براى مدت 5 سال، بدون فرع دولت از وجوه اختصاصى خود وسیله اعطاى وام را براى بانک رهنى فراهم می‌نماید.

رئیس- این جزء همین ماده واحده می‌شود و منظور شما را تأمین می‌کند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى، پیشنهاد می‌کنم که گزارش کمیسیون فرهنگ مبنى بر الحاق دانشکده دامپزشکى و کشاورزى به دانشگاه تهران به عنوان ماده الحاقیه به شرح ذیل ضمن یک دوازدهم مهر تصویب گردد- محسن گنابادى. دکتر متین دفترى. احمد رضوى-‏ فولادوند- شرح زیر عبارت از لایحه فرهنگ است لایحه‌ای که سابقاً در کمیسیون فرهنگ بوده است آورده‌اند با این پبشنهاد تقدیم کرده‌اند.

لایحه الحاق دانشکده‌های دامپزشکى و کشاورزى به دانشگاه تهران‏

ماده واحده- دانشکده‌های دامپزشکى و کشاورزى به شعب دانشگاه تهران افزوده می‌شود و شوراى دانشگاه می‌تواند براى معلمین دانشکده‌های دامپزشکى و کشاورزى که قبل از تصویب این قانون براى تدریس در این دو دانشکده انتخاب شده و صلاحیت آنان مورد تصویب آن شورى بوده است با احتساب سنوات تدریس آنها در مدارس سابق‌الذکر و یا مدارس عالیه دیگر طبق قانون تأسیس دانشگاه مصوب 13 خرداد 1313 و با رعایت ماده قانون 12 قانون آموزش اجبارى مصوب 6 مرداد 1322 در ظرف دو ماه پایه‌های استادى یا دانشیارى آنها را تشخیص و ابلاغ نماید همچنین به اشخاصی که قبل از خرداد 1327 در دانشگاه مشغول تدریسى شده‌اند و داراى آثار و تألیفاتى بوده و صلاحیت آنان را شوراى دانشکده مربوطه و شوراى دانشگاه تصدیق نموده باشند ممکن است رتبه دانشیارى یا استادى داده شود.

رتبه دانشیارى یا استادى این معلمین در ظرف چهار ماه از تاریخ اجراى این قانون با در نظر گرفتن مدت خدمات فرهنگى و دولتى آنان به پیشنهاد شوراى دانشکده مربوط از طرف شوراى دانشگاه تعیین خواهد شد.

تبصره 1- در صورتی که حقوق پایه و کمکى که بر طبق این قانون به معلمین مشمول این ماده داده می‌شود از مجموع حقوق و کمک و حق‌التدریس که فعلاً دریافت می‌دارند کمتر باشد تفاوت آن تا مدتى که حقوق و کمک آنها معادل با حقوق فعلى بشود به عنوان فوق‌العاده پرداخته خواهد شد.

تبصره 2- کسانی که داراى یکى از رتبه‌های ادارى- دبیرى- پزشکى- قضایى بوده و طبق مقررات دانشگاه به درجه دانشیارى یا پزشک بیمارستانى ارتقاء یافته و در دانشگاه تهران و یا مؤسسات ضمیمه آن تدریس می‌کنند سوابق آنها از بدو شروع به خدمت و با احتساب مدت خدمت نظام وظیفه طبق قانون تعلیمات اجبارى با پیشنهاد شوراى دانشکده مربوط

+++

و تصویب شوراى دانشگاه در رتبه دانشیارى و پزشک بیمارستانى آنها محسوب خواهد شد

تبصره 3- کسانی که لااقل داراى درچه مهندس پالیسانس می‌باشند و دوره تخصصى و رشته خود را دریکى از دانشکده‌های تهران دیده باشند در صورتى که در رشته مربوط در دانشگاه تهران در جه دکتر داده نشود با داشتن پنجاه سابقه تدریس در رشته تخصصى خود در دانشگاه تهران می‌توانند در مسابقه دانشیارى شرکت کنند ودرصورت قبول با رتبه دانشیارى استخدام شوند

رئیس- این یک قانون خاصى است چه ربطى به یک دوازدهم این علاوه بر این که پیشنهاد خرج است یک قانون خاصى است که خیال می‌کنم اینجا نباید مطرح شود

مهندس رضوى- چه مانع قانونى دارد؟

رئیس- به این کار اگر آقایان علاقه دارند ممکن است فردا یا یک جلسه خاصى تشکیل بدهند که این قانون بگذرد

مهندس رضوى- این مانعى ندارد

رئیس- چرا مانع دارد براى این که ممکن است ده تا از این قبیل قانون‌ها بیاورند و ضمن یک دوازدهم بگذرانند

مهندس رضوى- هیچ مانعى ندارد اگر مجلس قبول کند

رئیس- آقاى گنابادى حالا اگر توضیحى می‌خواهید بدهید بفرمایید

گنابادى- آقاى مهندس توضیح می‌دهند

رئیس- بفرمایید

شریعت‌زاده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم‏

مهندس رضوى- موضوعى که مطرح است با توجهى که مجلس شوراى ملى و ملت ایران به امور فرهنگى دارند وضع این قانون نبایستى مبهم بماند در مجلس اگر هم واقعاً قرار بر این باشد که موقع دیگرى مطرح شود خوب است که قدرى در اطرافش مذاکره به عمل آید و به عقیده بنده خیال می‌کنم که از نظر آئین‌نامه هم هیچ مانعى ندارد براى این که هیچ خرج جدیدى هیچ تأسیس جدیدى در این لایحه پیش‌بینى نشده در این لایحه وزارت فرهنگ نواقص خودش را به صورت لایحه قانونى به مجلس شورای ملى تقدیم می‌کند که تصویب شود که رفع مشکلات جارى وروزانه آنها به عمل آمده باشد از این جهت وزارت فرهنگ به وسیله وزیر فرهنگ وقت که تصور می‌کنم سلف آقاى دکتر اقبال باشد یک لایحه‌ای تقدیم کردند که آقاى دکتر اقبال هم در دانشگاه شرکت دارند و مطلعند و هم مقام وزارت فرهنک را عهده دارند با توجه به این مراتب لایحه را پس گرفتند ولى نه براى این که مسترد داشته باشند به طور قطع ولى براى مطالعه و پس از مطالعه مجدداً به صورت جدیدى به مجلس شوراى ملى تقدیم کردند و در کمیسیون فرهنگ هم این موضوع مطرح شده است و دو مرتبه در کمیسیون فرهنگ مطرح شده و گزارشش داده شده (دکتر معظمى- کمیسیون فرهنگ دو مرتبه گزارش داد) بله به طوری که آقاى دکتر معظمى توضیح می‌دهند دو مرتبه گزارش داده است ولى بنده باید این را عرض کنم که در دفعه دوم که این لایحه به مجلس داده شد شاید در پاره‌اى از نکات و جزئیات مشورت کامل با شوراى عالى دانشگاه نشده باشد و به طور کلى بنده تصور می‌کنم با تأسفى که از این حیث خواهیم داشت و امیدوارم که آقاى وزیر فرهنگ در آینده براى سایر مطالب ولوایحى که براى دانشگاه است این قسمت را توجه بفرمایند به طور کلى این مطالبى که دراین لایحه گنجانده شده چیزى نیست که اولاً مخالف مقررات سابق دانشگاه یا مخالف اصول عادى دانشگاه باشد و ثانیاً عملى است که جارى است و قانون بایستى تجویز یکند ملاحطه بفرمایید دانشکده کرج چند سال است در زمان فترت به وزارت فرهنک و به دانشگاه تهران منتقل شده است معلمین دانشکده‌ای هستند تدریس می‌کنند ولى وضع استخدامى آنها از حیث دانشیارى و اسنادى معلوم نیست و در همین حال آقایان تصدیق می‌کنند یک مدتى که برای این موضوع گذشت یک خستگى دماغى و روحى براى این افراد تولید می‌کند و البته این صلاح آقایان و صلاح مملکت نیست که مخارجى بشود و دانشکده‌ای باشند معلمین تدریس بکنند ولى به واسط بی‌تکلیفى روحیه آنها پژمرده باشد و تا اندازه‌ای مابوس باشند همین طور دانشکده دامپزشکى به همین قرار مؤسسه‌ای بود که د‌ر سابق به واسط مجاهدت شخصى مثل مرحوم دکتر حامدى و مرحوم صمصام‌الملک که هر دو آنها در امور کشاورزى یک خدمات صادقانه‌ای و هر دو از این دنیا رفته‌اند و ذ‌کر خیر آنها حالا که موقعى پیش آمده براى بنده لازم است تأسیس شده و افراد چندى را دانشمندان تدریس کرده‌اند و فارغ‌التحصیل‌هایى هم خارج شده‌اند و در غالب شهرهایى که آقایان تشریف دارند اینها انجام وظیفه می‌کنند آقایان می‌دانندکه اگر انجام وظیفه آنها ناقص است به واسط فقدان وسایل است و الّا شخصاً همه آنها براى فداکارى حاضر‌ند موسسه دیگر هنر کده است در دانشکده فنى مدرسه‌های هند زیبا البته اساسنامه مخصوص به خودی دارد اولاً از حیث ساختمان و بنا داخل دانشکده فنى عمل و اقدام می‌شود ثانیاً از حیث سایر جهات و شرایط هم وضعش طورى است که باشد به دانشگاه ملحق شود و این موضوع باید در لایحه گنجانده شود و گذشته از این اگر بعضى قسمت‌ها به نظر آقایان خوب آمد یک قسمت‌هایش مال کسانى است که سال‌ها در دانشگاه تدریس کردند که آنها هم وضع معلومى ندارند اگر آنها هم داوطلب باشند بتوانند تمام وقتشان را به اختیار دانشگاه بگذارند و شرایط هم درآنها جمع باشد در این صورت می‌توانند رتبه‌هایى بگیرند البته ملاحظه می‌فرمایید که در اینجا به هیچ وجه یک نظر خاصى در بین نیست (رئیس- آقاى مهندس رضوى به اختصار بفرمائید) اما صحبتى که مقام ریاست فرمودند که این با آئین‌نامه وفق نمی‌دهد بنده باید عرض کنم که آئین‌نامه براى مجلس است براى مملکت اگر بنا شد وسیله‌ای باشد که مانع ظاهرى در آئین‌نامه نداشته باشد و وسیله پیشرفت و تسریعى هم در کار مملکت بشود تصور می‌کنم که مجلس شورای ملى باید موافقت بفرمایند که کارى انجام شود این لایحه که مطالعه شده و از کمیسیون هم گذشته همان طور که بنده عرض کردم چیز تازه و خاصى ندارد این حاضر براى تصویب است در ضمن همین ماده پیشنهادى دولت هم شامل یک مطالبى است که هر کدام آنها ضمن جداگانه و یا لااقل در جزء بودجه کل کشور آمده‏

باشد بنابر‌این هیچ غرایضى ندارد که یک ماده‌ای که عرض و طولش زیادتر است از طرف دولت پذیرفته شود تا هم تکلیف چند دانشکده روشن شود هم یک موضوعى که معوق مانده خاتمه پیدا کند و بنده مخصوصاً از دولت تقاضا می‌کنم که قبول کنند و از مقام ریاست تقاضا می‌کنم مطرح بفرمایند

رئیس- اگر آقایان رعایت نظامنامه را بفرمایند همیشه کارها به موقع انجام می‌شود (صحیح است) این بسیار قانون مفیدى است ولى مطابق ماده 5 6 نظامنامه نباید مطرح شود ماده 65 خوانده شود

 (ماده 6 به شرح زیر خوانده شد)

ماده 65- در قانون بودجه هیچ طرحى را که مستلزم از یاد مقررى بامدد معاش یا به عنوان اصلاح نمی‌توان پیشنهاد کرد و همچنین است طرحى که خواه مستلزم احداث تأسیسات از این 3 فقره خارج از حدود قوانین جاریه باشد

رئیس- تصدیق می‌فرمایید که طبق این ماده چنین چیزى را نمی‌شود مطرح کرد پیشنهاد دیگر قرائت شود

 (قرائت پیشنهاد به وسیله منشى شروع شد)

پیشنهادى می‌کنم سرمایه‌ای که از بودجه کل کشور

مهندس رضوى- از موضوع شدید؟

رئیس- بله نمی‌شود رأى گرفت مخاف آئین‌نامه است این آئین‌نامه براى این است هرکدام به موقع خودش زود بگذرد پیشنهاد دیگر قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد):

پیشنهاد می‌کنم سرمایه‌ای که در بودجه کل کشور براى بانک کشاورزى تعیین گردیده در اختیار بانک گذاشته شود بهادرى‏

بهادرى- بنده این پیشنهادى را که تقدیم کرده بودم راجع است به بانک کشاورزى منظور کشاورزى این است که کمک به کشاورزان و خورده مالکین بکند متأسفانه الان بانک کشاورزى سرمایه ندارد مخصوصاً که امسال هم وضعیت زارعین خوب نیست بنده چند روز پیش رفتم آنجا با مدیر کل بانک صحبت کردم گفتند که ما سرمایه نداریم که به ولایات بدهیم منظور بنده از این پیشنهاد این است که سرمایه‌ای را که در بودجه منظور شده این را بدهید تا شعبات ولایات را تأسیس کنند

مهندس رضوى- بسیار پیشنهاد خوبى است‏

 (مجدداً قرائت شد)

رئیس- آقاى نخست وزیر چه نظرى دارید؟

نخست وزیر- البته پیشنهادی که دولت کرده ودربودجه منظور شده نظر این است که اجرا بشود ولى این موقوف بر این است که بودجه کل کشور بگذرد و در ضمن یک دوازدهم براى بنده

+++

مقصود نیست که قبول کنم‏

رئیس- آقاى مهندس رضوى مخالفید؟ بفرمایید

مهندس رضوى- بنده مخالفم می‌خواستم عرض کنم بانک کشاورزى به درد مردمى که براى آنها تأسیس شده نمی‌خورد باید اساسنامه این بانک را اصلاح بکنند که به درد زارعین و خرده ملکین بخورد فعلاً آقایان مالکینى که از بازار هم می‌توانند وام بگیرند از بانک کمک می‌گیرند اگر قرار است که باز هم براى این کار بانک پولش زیاد شود خیال می‌کنم که لازم بناشد در قسمت ثانى یعنى که به درد زارع و خرده مالک بخورد اگر دولت قبول کند و اساسنامه اصلاح شود از دولت نهایت تشکر را دارم‏

بهادرى- چون آقاى نخست وزیر هم فرمودند بنده موافقت می‌کنم که پیشنهد بماند در موقع بودجه کل کشور

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافى شود

تبصره- صدى سه کالاهاى انحصارى که سابقاً دریافت و به شهردارى هر محل اختصاص داده می‌شد کمافى‌السابق قابق وصول بوده و وزارت دارایى ملکف است وجوه حاصله را براى پرداخت هزینه‌های شهردارى هر محل تخصیص دهد- احمد رضوى‏

رئیس- آقاى مهندس رضوى‏

مهندس رضوى- عرض کنم شهرداری‌ها به طوری که آقایان می‌دانند فعلاً اغلبشان وضعشان در شهرستان‌ها خیلى بد است عرض کنم بنده خودم که از نظر حوزه انتخابیه علاقمند هستم و در خدمت آقاى دکتر بقائى انجام وظیفه می‌کنم در کرمان وضعى است که اگر قرضه بانک ملى نبود کارهاى جارى وروزانه شهردارى هم خوابیده بود از طرف دیگر گاهى پیشنهادى براى عوارض نسبت به بعضی کالاها از انجمن شهر می‌آید و در اینجا در یک اداره‌ای بنام اداره امور شخرداریها مطالعه می‌شود بعد تصویبنامه اى تهیه می‌شود و تصویب نامه می‌رود به هیئت وزیران در آنجا بایگانى می‌شود جریان عادى این بوده است قبلاً، البته در هیئت وزیران هم علتى دارد چون غالباً این پیشنهادات براى کشیدن مبلغى روى روغن و برنج و پشم و کشک و این چیزها است هیئت وزیران هم روى اصل کلى نباید بر هزینه اضافه کنیم روى این فرع دقت زیاد می‌فرمایند و حال آن که بعضى اصول به کلی فراموش می‌شود نتیجه این می‌شود که شهرداری‌ها نمی‌چرخند ملاحظه بفرمایید که تنها راه عایدى شهردارى این است که از کالاهاى انحصارى یعنى قند و شکر و امثال اینها یک صدى وصول بکنند این صدى سه را دارایى وصول می‌کرد و به شهرداری‌ها می‌داد و شهرداری‌ها هم خرج می‌کردند این هم در قانون آمده منتهى در متمم بودجه دیگر مطرح نکرده‌اند تا آخر سال 26 اجازه داده‌اند از آن تاریخ دیگر عمل نشده الان به طوری که بنده تلگراف داشتم و آقاى دکتر بقائى هم ملاحظه کردند اصلاً کرمان عایدى قانونى ندارد در کرمان اصلاً دارایى اجازه وصول هم نداد و چون قانونى ندانسته و حقاً هم قانونى نیست چون مادام که مجلس شورای ملى رأى ندهد و دولت هم قانونى نداند این ادامه نخواهد کرد با این وضع شهرداری‌ها وضع اسفناکى دارند بنده استفاده می‌کنم از موقع و از دولت خواهش می‌کنم همان طور که وعده زیادى براى تأمین استقلال شهرداری‌ها داده‌اند این موضوع را عملى کنند که اقلاً شهرداری‌ها بتوانند یک قدرى با استقلال به کارهای داخلى خودشان بپردازند به هر حال چون فعلاً این طور نیست و جریان کماکان به طریق عادى می‌گذرد بنده از دولت تقاضا دارم که بپذیرند که وضع شهرداری‌ها اصلاح شود و همان طور که عرض کردم امور شهردارى کرمان به کلی از هر حیث متوقف است.

رئیس- آقاى نخست وزیر.

نخست وزیر- اولاً راجع به استقلال شهرداری‌ها مدتى است طرحى طرحى تقدیم شده تصویب بفرمایید از طرف دولت قصورى نشده راجع به اصل مطلب یک نکته‌ای را باید عرض کنم که آقایان دو مطلب را مورد توجهشان قرار می‌دهند و البته صحیح هم است ولى جمع بین آن دو مشکل است هر وقت از لحاظ وضع مردم و گرانى موضوع را ملاحظه بفرمائید قلم برمی‌دارید و حساب می‌کنید که تمام عواید مملکت قسمت اعظمش مالیات غیر مستقیم است و قسمت کمش مالیات مستقیم مالیات غیر مستقیم را که ملاحظه می‌فرمایید می‌فرمایید که این را هم گذاشته‌اند روى مواد ضرورى مردم و می‌فرمایید صدى فلان قدر از این بابت، صدى فلان قدر از آن بابت، صدى چند از بابت عوارض وقتى که حساب کردید مى گوئید که دولت‌ها رعایت حال مردم را نمی‌کنند و مدام قیمت اجناس ضرورى را بالا می‌برند حالا اگر هر کدام از این نواحى مختلفى که مى‌فرمایید لازم میدانند که یک مخارجى در حوزه خودشان انجام بگیرد ناچار باید خودشان عوارض قرار بگذارند بنده صلاح شوراى ملى از لحاظ این که گفته نشود که آمده‌اند در مجلس پیشنهاد کرده‌اند بعضى مخارج و بالنتیجه قیمت اجناس ضرورى اضافه شود نمی‌دانم که این موضوع تصویب شود (نمایندگان- صحیح است) دولت آمده است البته در ظرف این مدت گذشته مقادیرى تخفیف داده و من جمله از سه چهار ماه به این طرف از دو کالاى انحصارى که یکى قند و شکر و دخانیات دولت آمده یک مبلغى به ضرر خزانه مملکت کسر کرده همین سیگارى که می‌فروختند در هر قوطى یک قران سى شاهى کسر کرده‌اند شکرى که می‌فروختند به دو تومان کسر کرده‌اند به 17 قران 16 قران حالا می‌فرمایید دولت که یک چیزى از عواید مملکت کسر کرده است براى این که به کمک مردم برسد این را دوباره اضافه کنیم و بدهیم به شهردای‌ها اگر باید عوارضى از مردم گرفت البته باید مخارجش هم برسد ولى هر خرجى عوایدى در مقابلش لازم دارد و دو عیب دارد این کار یکى این که ما آمدیم به ضرر خزانه یک یک چیزى را ازش صرف‌نظر کردیم اگر می‌خواهد هر محلى که این عوارض را بگیرند خودشان را وصول کنند بنده مخالف نیستم براى بنده مشکل است که بگویم خزانه از این صرف‌نظر کرده حالا دوباره این را باید مأمورین بگیرند و بدهند به شهرداری‌ها خوب خودشان بگیرند وصول بکنند سه درصد، صد در صد، سیصد در صد هر کسى در حوزه خودش می‌تواند این عمل را بکند هیچ مانعى نیست اما عکس‌العمل این کار این است که دولت و مجلس نشستند و عوارض جدیدى وضع کردند (صحیح است) عیب دیگرش این است که آقا چه جورى تقسیم کنیم دولت یک مقدارى سیگار وارد می‌کند می‌فروشد راست هست که در دو حوزه جدا می‌فروشند ولى چه جور وقتى یقین قطعى نداریم که تمام سیگارى را که به اسم خراسان می‌گیرند در خراسان مصرف می‌شود خود مأمورین شهرداری‌ها باید ببینند که وضع عوارضشان در محل چه جور باید باشد آن جور عوارضى بگذارند و بگیرند بنده موافقم ولى اینکه بیاییم چیزى را که کسر کردیم دوباره بگیریم و خودمان بدهیم به ولایات این را که بنده موافق نیستم هر طورى که رأى دادند قبول است.

رئیس- آقاى مهندس رضوى پس گرفتید؟

مهندس رضوى- بلى پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد دیگر خوانده شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم این تبصره به ماده واحده اضافه شود: چون وزارت دارایى به نام عوارض شهردارى از پمپ بنزین عباس آباد عوارضى وصول می‌کند و عباس آباد جزء شهر شاهرود است و در آنجا شهردارى هست پیشنهاد می‌کنم این عوارض به شهرداری شهر شاهرود تسلیم شود. فولادوند

رئیس- آقاى فولادوند

فولادوند- شهر شاهرود یک شهرى است که سر راه خراسان است و چون عوارض شهردارى آنجا خیلى کم است و مقروض است هر چه ما تقاضا کردیم که شهردار رتبه نه معاون رتبه هشت و رئیس محاسبات رتبه شش براى آن نفرستند قبول نکردند و 90 هزار تومان مقروض شدند و کل بودجه شهردارى هم 80 هزار تومان است پمپ بنزین عباس آباد جزء شهر شاهرود است عوارض شهردارى هم وزارت مالیه می‌گیرد یکسال و نیم است که بنده هر چه سعى کردم که این شهر سر راه است و تمام مسلمین که به زیارت به مشهد می‌روند مورد توجه واقع نشد و حالا بنده پیشنهاد کردم که عوارضى که به اسم شهردارى می‌گیرند به این شهر بدهند حالا اگر آقایان و دولت موافقند موافقت کنند و اگر هم میل ندارند بنده اصرارى ندارم بنده وظیفه وکالتى خود انجام داده‌ام عباس آباد سى چهل نفر عمله معدن مس دارد شهرى هم نیست قهوه‌خانه‌ای است که اصلاً براى معدن مس این قهوه‌خانه ایجاد شده چند عمله می‌آیند شب در آنجا بیتوته می‌کنند و صبح می‌روند در معدن مس کار می‌کنند. این عورض چون رسماً به نام شهردارى گرفته می‌شود و شهردارى مال شاهرود است خوب است که به آن منتقل شود (دهقان- عباس آباد شهر بزرگى است) شاه عباس پادشاه بزرگى بود ولى عباس آباد جاى بسیار کوچکى است (خنده نمایندگان).

رئیس- رأى می‌گیریم.

فراورزى- بنده با این پیشنهاد مخالفم.

رئیس- دیر اجازه گرفتید ولى بفرمایید.

فرامرزى- عرض کنم که این راهى که باز شده در هر محلى عوارض می‌گیرند براى شهردارى محل خودشان از کامیون یا مال جنسى که از آنجا رد می‌شود و فرد کوچکش شهر شیراز

+++

است این غلط است یک کسى ازجائى بخواهد رد شود این چرا باید براى شهردارى عباس آباد پول بدهد بنده جنسى خریده‌ام .... (فولادوند مال پمپ بنزین است از مسافر نیست) بسیار خوب پس بنده عرضى ندارم‏

برزین- آقاى فولادند این را با دولت حل کنید

فولادوند- شرکت نفت انگلیس و ایران است‏

برزین- پس اگر عوارض می‌گیرند چرا به شهردارى باید بدهند؟

فولادوند- خوب از قدیم مرسوم بوده است من پیشنهاد خود را پس نمی‌گیرم آقایان میل دارند رأى بدهند میل ندارند ندهند

نخست وزیر- الان این عوارض را چکار می‌کنند

فولادوند- وزارت دارایى می‌گیرد

نخست وزیر- اگر وزارت دارایى این عوارض را که به نام شهردارى گرفته می‌شود می‌دهد به خزانه من موافقت می‌کنم که بدهند به شهرداری‏

فولادوند- بسیار خوب‏

رئیس- پیشنهاد دیگر خوانده شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که تبصره ذیل به یک دوازدهم مهر ماه افزوده شود تبصره دانشکده‌های دام پزشکى و کشاورزى و دانشکده هنرهاى زیبا (‌هنرکده سابق) به شعب دانشگاه تهران افزوده می‌شود و شوراى دامپزشکى و کشاورزى که قبل از تصویب این قانون براى تدریس در این دانشکده انتخاب شده و صلاحیت آنان مورد تصویب آن شورى بوده است احتساب سنوات تدریس آنها درمدارس سابق‌الذکر و مدارس عالیه دیگر طبق قانون تأسیس دانشگاه مصوب 12 خرداد 1313 و با دعایت ماده 12 قانون آموزش اجبارى مصوب 6 مرداد ماه 1322 درظرف دو ماه به پایه‌هاى استادى یا دانشیارى تشخیص و ابلاغ نماید- در صورتى که حقوق و کمک پایه که برطبیق این قانون جه معلمان مشمول این ماده داده می‌شود از مجموع حقوق و کمک و حق‌التدریس که فعلاً دریافت می‌دارند کمتر باشد خواهد شد دکتر بقائى‏

رئیس- این قسمت اولش مانعى ندارد ولى قسمت اخیرش مخالف باماده 65 است‏

دکتر بقائى- همان طور که آقاى مهندس رضوى به عرض آقایان رساند‌ند این لایحه‌ای که مطرح شده بود جندین عیب داشت که همه آقایان البته علاقمند هستند که رفع اشکالات و محظورات قسمت‌های مختلفه مملکت بشود یک قسمتى به وضعیت دانشکده‌های کشاورزى و دامپزشکى و هنرکده بود اینها مدتى است بلاتکلیف هستند و از این لحاظ خیلى درزحمت هستند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و استدعا می‌کنم آقایان محترم توجه و مواظبت بفرمایند به سمت‌هاى دیگرش را هم امیدوارم (مهندس رضوى- بفرمایید که یک دفعه مطرح شود) این قسمت که اصلاً مانع قانونى ندارد آن را هم به روى خود لایحه می‌آوریم آقایان موافقت کنند که مانع قانونى ندارد تصویب بشود و بعد بقیه را بعداً مطرح کنید

رئیس- قسمت اول قرائت شود

 (مجدداً قسمت اول پیشنهاد قرائت شد)

رئیس- به قسمت اولش رأى می‌گیریم‏

دکتر بقائى- اگر دولت قبول کند احتیاجى به راى گرفتن نیست‏

رئیس- نظر آقاى وزیر فرهنگ چیست؟

وزیر فرهنگ- بسته به نظر مجلس شوراى ملى است‏

رئیس- قسمت اول مجدداً خوانده شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

دانشکده‌های دامپزشکى و کشاورزى و دانشکده هنرهاى زیبا (هنر‌کده سابق) به شعب دانشگاه تهران افزوده می‌شود

دکتر بقائى- قسمت تعیین رتبه‌ها هم که مانع قانون ندارد

رئیس- بگذارید تا آخر بخوانند

 (به شرح زیر خوانده شد)

و شوراى دانشگاه می‌تواند براى معلمان دانشکده‌های دام پرشکى و کشاورزى که قبل از تصویب این قانون براى تدریس دراین دانشکده‌ها انتخاب شده و صلاحیت آنان مورد تصویب آن شورى بوده است با احتساب سنوات تریس آنها در مدارس سابق‌الذکر ومدارس عالیه دیگر طبق قانون تأسیس دانشگاه مصوب 12 خرداد 1313 و با رعایت ماده 12 قانون آموزش اجبارى مصوب 6 مرداد 1322 در ظرف دو ماه پایه‌های استادى یا دانشیارى تشخیص و ابلاغ نماید

رئیس- چه فرق می‌کند دادن پایه مستلزم دادن حقوق و خرج است‏

دکتر بقائى- پس من فعلاً مسترد می‌دارم تا بعداً که لایحه‌اش تهیه شود

رئیس- پیشنهاد دیگرى را بخوانید

 (به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم که براى گذراندن یک دوازدهم فردا جلسه ساعت 9 صبح تشکیل شود دکتر راجى (صحیح است)

دکتر راجى- اگر به تابلو ملاحظه بفرمایید می‌بینید الان عده به تدریج کم می‌شود بنده پیشنهاد کردم که چون پس فردا تعطیل است فردا جلسه تشکیل شود که یک دوازدهم تصویب شد

رئیس- آقاى دماوندى مخالفید؟

دماوندى- خیر بنده عرضى ندارم‏

رئیس- آقاى باتمانقلیج‏

باتمانقلیج- بنده می‌خواستم چند کلمه مختصر به عرض آقایان برسانم شاید به کوش خود آقایان رسیده باشد بنده‌ پریروز وارد شدم در یک مکانى یکدسته از کارمندان دولت بودند و من نمی‌خواهم با آن صحبت می‌کردند به نمایندگان اینجا عرض کنم آقایان می‌گفتند آقایان حساب کنید که ما از 15 هر برجى زندگى ما سخت می‌شود و بایستى ا‌ز بقال و غیره نسیه بگیریم‏

رئیس- شما موافقید که فردا جلسه تشکیل شود یا نه؟

باتما‌نقلیج- من با‌ختم امروز مخالفم ببینید آقایان ما به این کارمندان هیچ حقوقى نمی‌دهیم یعنى شما اگر یک مستخدمین را دویست تومان می‌دهید این نصف زندگی‌اش اداره نمی‌شود همیشه با یک زحمتى از نصف از هر برجى باید نسیه بگیرد و این زندگى ملت ایران زندگى نیست من نمی‌گویم آدم خوش فکرى هستم ولى به طرز این افکار پیش خودم می‌خندم شما پیشنهاد می‌کنید ا‌ز یک جایى بردارند و به جاى دیگر بگذارند این تحصیل ثروت براى ایران نمی‌شود مسخره کردید گفتید زمین‌دارى و زمین خریده‌ای مرموزى نمی‌گذارد هیچ کار اصلاحى صورت بگیرد والله این مملکت برنامه هفت ساله را انجام نخواهد داد و حالا خود آقایان می‌دانید

[5- موقع ودستور جلسه بعد ختم جلسه‏]

رئیس- فردا ساعت 9 جلسه خواهد بود چون پس فردا عید ولادت اعلیحضرت همایونى است دوازده نفر بقیه قرعه براى شرفیابى و عرض تبریک تعیین می‌شوند

 (استقراع به این ترتیب صورت گرفت)

آقاى اورنک- آقاى نراقى- آقاى نواب یزدى- آقاى ظفرى- آقاى مهندس احمد رضوى- آقاى امامى اهرى- آقاى حسین مکى (مکى- چون مسافرت می‌روم معذرت می‌خواهم آقاى آشتیانى‌زاده، آقاى دکتر بقائى، آقاى اردلان، آقاى قوامى، آقاى محمد‌على منصف‏

رئیس- بنا به راین جلسه را ختم می‌کنیم و فردا ساعت 9 همین لایحه هم جزء دستور است‏

 (جلسه ساعت یک و بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294421!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)