کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 109‏ صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 24 آبان ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- طرح و تصویب لایحه استخدام آقاى شریدان مستشار وزارت خواربار

3- سوال آقایان: نراقى و روحى و جواب آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى

4- بقیه شور لایحه متمم بودجه سال 1321

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 109‏

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 24 آبان ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- طرح و تصویب لایحه استخدام آقاى شریدان مستشار وزارت خواربار

3- سوال آقایان: نراقى و روحى و جواب آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى

4- بقیه شور لایحه متمم بودجه سال 1321

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز پنجشنبه 21 آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است

غایبین با اجازه- آقایان: فاطمی، مؤید احمدی

غایبین بی­اجازه- آقایان: سزاوار، دکتر ضیا، نوبخت، شهدوست، اورنگ، مشیر دوانی، مکرم افشار، ناصری، امیر ابراهیمی، دبستانی، صادق وزیری، پناهی، اعتبار، کامل ماکو

دیر آمده بی­اجازه- آقای: اکبر

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد. آقاى وزیر خواربار تقاضا مى‌کنند لایحه استخدام آقاى شریدان مطرح شود. (صحیح است)

2- طرح و تصویب لایحه استخدام آقاى شریدان مستشار وزارت خواربار

گزارش کمیسیون:

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى:

کمیسیون بودجه لایحه شماره 18206 دولت راجع به استخدام آقاى شریدان تابع دولت آمریکا را براى امور خواربار با حضور آقاى وزیر دارایى مطرح نموده پیشنهادى را با جزایى اصلاحى تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى:

کمیسیون امور خارجه لایحه 18206 دولت راجع به استخدام آقاى شریدان تابع دولت آمریکا را براى مستشارى وزارت خواربار مطرح نموده و از نقطه‌نظر ملیت با استخدام

+++

مشارالیه موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم مى‌شود.

رئیس- آقاى انوار (انوار- موافقم) آقاى منشور (بعضى از نمایندگان- نیستند) آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده البته در این موضوع و نظایر آن مطالب و گفتنى‌هاى خیلى زیادى دارم اما چون در این مدت دیدم که آقاى وزیر خواربار از این مستخدم آمریکایى که براى خواربار آورده است اظهار رضایت و خرسندى کرده است و طرز کار او را پسندیده تشخیص داده‌اند از اظهار مطالب کلى خوددارى مى‌کنم و صرف‌نظر مى‌کنم فقط نظرم این است که به جاى این ماده اول همان ماده اول پیشنهادى دولت مطرح بشود در ماده پیشنهادى که دولت تقدیم کرد و الان خواستم متأسفانه به بنده نرسیده و مسبوق هم نبودم که این لایحه مطرح مى‌شود که بنده آن لایحه را از منزل بیاورم یک مستخدمى را که ما از آمریکا یا هر دولتى بیاوریم براى وزرات خواربار یا هر یک از ورازتخانه‌هاى دیگر صرفاً از نظر استخدام می‌آوریم و همان نظر مستخدم را داریم ولى بعد یک سلام و صلواتى در اطراف کار ضمیمه می‌شود که کلمه مستشار و مشاورى به آن اضافه می‌شود بنده نمی‌دانم براى وزرات خواربار مى‌خواهد که یک مستشارى از آمریکا بیاورند؟ بنده با این قسمت موافقم و مخالفتى هم نمی‌کنم چند نفر مستخدم دیگر هم آمریکایى و غیر آمریکایى براى وزارت خواربار اگر می‌خواهند بیاورند و خیال می‌کنند که موجب فراوانى نان و آذوقه خواهد شد باز بنده عرضى ندارم و موافقت مى‌کنم لکن روى همان نظر دولت که براى ى مستخدم بوده روى همان باید صحبت کرد کلمه مستشار در لایحه دولت نبود بعد اضافه شده است به طور کلى بنده که معتقدم که ما براى امروز و شئون زندگانى خودمان محتاج به مستشار نیستیم البته تمام دنیا و تمام ممالک عالم راجع به قضایاى تکنیکى و فنى محتاج به یک مستشاراتى هستند فرض بفرمایید آمریکا اگر بخواهد امروز یک کارخانه ساعت سازى راه بیانداز بنده قطع دارم از سوئیس یک متخصص ساعت سازى باید برود آنجا براى قضایاى فنى و تکنیکى اما براى اداره شدن مملکت بنده تصور نمى‌کنم که هیچ مملکتى و کشورى مثل ایران یک خارجى را بیاورند و برخلاف سیاست اولیه دولت که هیچ اسمى از مستشار نبوده بیاورند و اسم مستشارى رویش بگذارند حالا بنده همان لایحه پیشنهادى دولت را پیشنهاد می­کنم این هم لایحه پیشنهادی دولت است می‌نویسد: دولت مجاز است آقاى شریدان تابع دولت آمریکا را به مدت سه سال براى امور خواربار استخدام نماید. کلمه مستشارى در لایحه پیشنهادى دولت که خود دولت فعلى تقدیم مجلس کرده است ذکرى نشده است این سلام و صلوات بعد اضافه شده است‏

رئیس- آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى- همین طور که آقاى امیر تیمور فرمودند شاید نظر اول دولت هم این بوده است ولى بالاخره عمل معلوم شد که این اشخاصى که ما از آمریکا می‌آوریم براى این که این امورات را به آنها محول کنیم باید داراى یک اختیاراتى باشند که بتوانیم از وجودشان استفاده کنیم سابقاً آمریکایی‌ها در ایران بوده‌اند و سابقه زیادى تارند در کشورما اگر ملاحظه کنید یک سوابق ممتدى دارند و هم از نظر امور مالى یک سوابق زیادى دارند نتیجه خدمات آنها بود که استخدام دکتر میلسپو هم در جلسه گذشته لایحه‌اش گذشت. حالا هم که برای وزارت خواربار یک مستشارى لازم است باید یک نفرى باشد که با آقاى وزیر خواربار از نقطه‌نظر تکنیکى کار بکنند به نظر بنده بالاخره لزوم دارد که او هم مداراى یک اختیاراتى باشد و آن منافى با اقتدار و اتوریته وزارت خواربار هم نیست زیرا هر کدام اینها در جاى خودشان کار خودشان را انجام می‌دهند و وضعیت فعلى ایجاب می‌کند که ما یک مستشارى براى وزارت خواربار داشته باشیم و با این نظر موافقت هم شد و کمیسیون هم موافقت با این نظر کرده چون صلاح مملکت را این طور تشیخص داده که اگر بنا است یک نفرى در وزارت خواربار باشد باید یک اختیاراتى داشته باشد که بتواند مورد اثر واقع شود نه این که مثل آن شخصى که براى امور بهدارى آورده‌ایم آمده بود و نشسته بود صبح تا غروب

+++

مشغول کتاب خواندن بود در آنجا. آوردن یک نفر خارجى را که داراى یک اختیارى نباشد و نتواند وجودش منشأ اثر واقع شود به نظر بنده نیاوردنش بهتر است به این جهت نظر کمیسیون هم با نظر دولت در نتیجه این شد که خوب است که ایشان مستشارى باشند و داراى اختیاراتى هم باشد با کمک و مساعدت وزارت خواربار بتواند انجام وظیفه کند به نظر بنده این بهتر است از این که ما او را یک عضور بدون اختیارى بگذاریم و عاطل و باطل بشود و آقاى وزیر خواربار هم خودشان نظرشان این است و دولت هم نظرش این است و بنده تصور می‌کنم که آقاى امیر تیمور با آن حسن که همیشه را قضایا دارند وقتى که به دقت نگاه کنند ملاحظه مى‌فرمایند که وقتى بنا باشدکه ما اشخاص خارجى براى تشکیلات مملکت و سازمان کشور و پیشرفت امورمان داشته باشیم که از نظر علمى و فنى از آنها استفاده کنیم خوب است که اختیاراتى داشته باشند و همین است که درلایحه پیش‌بینى شده است.‏

رئیس- آقاى نراقى (نراقى- عرضى ندارم) آقاى انوار

انوار- شور در مواد است یا کلیات اگر شور در کلیات است که صحبت‌هاى آقاى امیر تیمور باید راجع به کلیات باشد هنوز رأى به ورود در شور مواد گرفته نشده است و آقاى امیر تیمور و آقاى ملک­مدنى باید راجع به کلیات صحبت مى‌کردند و هنوز رأى به ورود در شور مواد گرفته نشده است که آقا پیشنهادى مى‌کند و آقاى ملک مدنى جواب مى‌دهند (ملک‌مدنى- شور در کلیات بود)

رئیس-کلیات که رأى ندارد اعلام کردیم در کلیات مذاکره است شما اگر در کلیات فرمایشى دارید بفرمایید.

انوار- بنده عرض کردم که موافقم اگر در شور کلیات است که پیشنهاد موضوع ندارد اگر در مواد است که هنوز شور در مواد رأى گرفته نشده است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ورود در شور مواد (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده اول

ماده اول- دولت مجاز است آقاى شریدان تابع دولت آمریکا را از تاریخ ورود به تهران به مدت 3 سال براى مستشارى وزارت خواربار استخدام نماید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده اولاً بعد از بیاناتى که آقاى دشتى بینى بین‌الله در جلسه سابق در احتیاج مستشار براى کارهاى ادارى این مملکت کردند دیگر گمان نمی‌کنم آقاى امیر تیمور شبهه داشته باشند همین طور دلیلش را هم بیان کردند که هر ملتى هر جامعه‌اى که بخواهد روش حکومت خودش را تغییر بدهد باید معلم و مستشار از جاى دیگر بخواهد ترتیب بدهد در کارها بینى بین‌الله ما ایمان داریم که باید در کارها مستشار بیاوریم این محل تردید نیست نظر بنده در این ماده این بود که نوشته شود (دول متحده امریکاى شمالى) این اصلاحى است که باید امریکایى شمالى نوشته شود.

وزیر خواربار- یک نکته هم براى استحضار خاطر آقایان لازم است به عرض برسانم آقاى امیر تیمور فرمایشى که کردند گمان می‌کنم در اینجا این اشتباه شده است. این لایحه در 8 شهریور به مجلس تقدیم شده است که آقاى شریدان براى استخدامش به امریکا تلگراف شده است و در آن موقع وزارت خواربار هنوز تأسیس نشده بود و اداره خواربار بوده است ولی چون بعد وزارت خواربار تأسیس شده است وزارتخانه هم البته مستخدمی که بیاورد برای مستشاری است این نظری را که در کمیسیون منظور کرده­اند لازم بوده است و تمنا می‌کنم ایشان هم به این قسمت توجه بفرمایند و موافقت بفرمایند که بر طبق همان نظر کمیسیون رأى گرفته شود.

امیر تیمور- اجازه می‌فرمایید؟ (رئیس- بفرمایید)

امیر تیمور- خواهش می‌کنم توجه بفرمایید بنده عرض کردم از نظر این که آقاى وزیر خواربار اظهار رضایت و خرسندى از طرز رفتار این مستخدم آمریکایى کرده است بنده هم نفى نمی‌کنم او را و مخالفتى ندارم و حالا هم در لایحه کلمه مستشار به استخدام تبدیل شود و تأیید می‌کنم او را و حالا هم عرض کردم که اگر وجود شریدان و امثال او تأمین نان تهران را خواهد کرد به جاى یک شریدان صد شریدان

+++

بیاید بنده با آن موافقم و عرضى ندارم عرایض و اظهارت بنده از نظر اصل است بنده معتقدم که این مملکت بالاخره باید قائم بالذات تربیت شود و قائم بالذات تربیت شود و قائم بالذات زندگى کند. یک روز در کمیسیون صحبت از مستخدمین بلژیکى در گمرک و پست و تلگراف شد بنده خیلى ممنون شدم که صحبت شد. البته مستخدمینی که در وزارت پست و تلگراف یا در گمرک خدمت می‌کردند یا خدمات به جایى می‌کردند سابقه استخدامى آنها موجود است بردارید آن سوابق را نگاه بکنید یکى از شرایط در آن استخدام‌ها موجود است؟ فقط یک عده‌اى را دولت از بلژیک ناچار شده است استخدام کرده است گمرک یا وزارت پست خیلى به طور ساده یک کنترات ساده با او منعقد کرده است که آقا شما مستخدم ما هستید بیایید براى ما کار بکنید آنها هم آمده‌اند کار کرده‌اند خوب هم کار کرده‌اند که امروز هم از عملیات آنها رضایت داریم و در مجلس شوراى ملى این رضایت هم الان منعکس است. بنده عرض کردم به جاى یک شریدان صد شریدان بیاورند بنده مخالفتى با او ندارم ولى شما مستخدم بیاورید مستشار لازم ندارید بنده عرض کردم دولت باید قائم بالذات باشد و قائم بالذات تربیت شود این فکر غلط است که شما می‌گویید که مستشار لازم داریم بنده می‌گویم که مستشار لازم نداریم و مستخدم لازم داریم این پیشنهاد را هم بنده تقدیم می‌کنم.

طوسى- پیشنهاد آقاى انوار: پیشنهاد می‌شود پیش از کلمه امریکا اضافه شود متحده و بعد از آمریکا اضافه شود شمالى.

رئیس- آقاى وزیر خواربار پیشنهاد را ملاحظه فرمودید می‌گویند نوشته شود دول متحده امریکاى شمالى.

وزیر خواربار- مانعى ندارد بنده موافقم.

رئیس- آقاى وزیر مخبر قبول کردید؟ (مخبر- بلى)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده اول با این اصلاحى که شد موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده دوم:

ماده دوم- حقوق آقاى شریدان در سال 12500 دلار خواهد بود که ده هزار دلار آن به اقساط دوازده‌گانه به خانواده او در آمریکا و دو هزار و پانصد دلار بقیه به ریال در مدت دوازده ماه به خود او در ایران پرداخته می‌شود.

رئیس- آقاى ملک­مدنى (ملک­مدنى- موافقم) رأى گرفته مى‌شود به ماده دوم موافقین برخیزند (اکثراً برخاستند) تصویب شد ماده سوم:

ماده سوم- مبلغ 1750 دلار بابت هزینه سفر آقاى شریدان از آمریکا به ایران تادبه و همچنین هزینه مراجعت او از ایران به امریکا پرداخت خواهد شد.

رئیس- موافقین با ماده سوم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهارم:

ماده چهارم- سایر شرایط استخدامى او را دولت طبق قانون استخدام متخصصینخارجى مصوب 23 عقرب 1301 تعیین خواهد نمود.

رئیس- موافقین با ماده چهارم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مذاکرات در کلیات دوم است مخالفى نیست؟

(طباطبایى- اجازه مى‌فرمایید) بفرمایید.

طباطبایى- بنده که على‌الاصل البته موافقم با بودن مستشار خارجى در اکثر ادارات دولتى ایران عرض کنم اعتراف به ندانستن مرحله دوم علم است بر فرض مردم یا افرادى هستند که نمی‌دانند و از نادانى خودشان هم بى‌اطلاع نیستند این عیب نیست که اگر یک اداره دولتى یا یک وازارتخانه جدیدالتأسیس که در مملکت سابقه نداشته است وقتى که لایحه تأسیس و تشکیل این وزارتخانه در مجلس مطرح بود مدتى سر اسم هم ما صحبت می‌کردیم اینجا ما اعتراف می‌کنیم با این که کشور احتیاج دارد به این که متخصص یا مستشار بیاورد اما البته باید سعى کرد و از دولت خواست که از وجود مستشار و متخصص به قدر ضرورت و کفایت استفاده کند بنده وقتى که لایحه استخدام دکتر میلسپور در جلسه گذشته مطرح بود خواستم یک تذکرى را عرض کنم اتفاقاً مجال نشد و حالا از فرصتى که دارم استفاده می‌کنم و به طور کلى این تذکر را باید

+++

عرض بکنم و آن این است که مستشاران خارجى در ایران چون آشنا به زبان نیستند یک قسمت از کارها و فعالیت آنها در دست مترجمین است و مترجمینى که با این مستشاران کار مى‌کنند فوق‌العاده در جریان کار او و تشخیص مطالب نظر آنها مؤثر است بنده شنیدم یک وقتى در زمان بلژیکى‌ها یک دوسیه را آورده بودند یک مطلبى آنجا بود آن مترجم رسیده بود به کلمه «مومی­الیه» عرض کنم آقاى نصرتیان نتوانسته بود بخواند ترجمه کرده بود «مؤمن‌الله» و مدتى دوسیه این اداره و آن اداره می‌گشت و تعقیب می‌کردند مومى­الیه را و پیدایش نمى‌کردند و بعد از مدت بسیارى معلوم شد که مترجم اشتباه کرده است (روحى- خواننده بی‌سواد بوده است) این را براى مثال عرض کردم سوابق بسیارى است که مترجمین اعمال نفوذ کرده‌اند اعمال نظر کرده‌اند کارها را فلج کرده‌اند خراب کرده‌اند در اداراتی که تحت­نظر نظر مستشاران خارجى بوده است این را به طور کلى خواستم تذکر بدهم که آقاى وزیر خواربار متوجه باشند در آن اداره که اشخاصى را که به عنوان مترجم انتخاب می‌کنند باید مطمئن و طرف اعتماد و صحیح‌العمل و باسواد باشند تا اسباب گرفتارى و زحمت مردم و مراجعه کنندگان را فراهم نکنند و دیگر مطلبى که چون موضوع مربوط به مستشار وزارت خواربار است ولى تناسب نیست که بنده به آقاى تذکرى بدهم این است که با اوضاع مساعد جوى که ملاحظه می‌فرمایید با بارندگى که بحمدالله شروع شده معلوم می‌شود سال سال خوبى است بنده شنیده‌ام که چون قیمت‌ها بالا شنیده‌ام که چون قیمت‌ها بالا رفته هر چه داشتند یا از آنها گرفته‌اند یا فروخته‌اند و حالا براى بذر محصول آینده از بین نرود و طورى بشود که انشاء‌الله بهتر از امسال عمل بیاید.

وزیر خواربار- فرمایشاتى که آقاى نماینده محترم راجع به سوابق مستشارها فرموده‌اند البته شاید قابل تکذیب نباشد ولى نمى‌توان وضعیات امروز را تطبیق کرد با چندین سال پیش به تصدیق خود ایشان من بهترین کسی که چند سال هم سابقه مجلس شوراى ملى را داشته است به معاونت مستشارى انتخاب کرده‌ام که همه آقایان معلومات و حسن عمل و سوابق ویژه شخصى ایشان را مستخضر و امیدوارم که در آتیه هم اشتباهى نشود که موجب تنقید واقع شود. قسمتى که راجع به بذر فرمودند لازم می‌دانم که خاطر آقایان را مستحضر کنم که راجع به بذر ما در تمام نقاط اقدامات لازم کرده‌ایم و وزارت کشاورزى هم اقدامات خود را کرده است و همه جا بذر را به اختیار زارعین گذاشته است هزار تن هم براى بنادر جنوب که 150 تن براى گرم سیرات عباسى و مقدارى هم براى جاهاى دیگر مثل اهواز و سایر نقاط خوزستان تخصیص داده‌ایم و اینها تحویل داده شده است و مشغول زراعت هستند. پانصد تن هم از هزار تنى که خریدارى شده است باید امروز یاد یروز وارد شده باشد. در خرمشهر و سایر نقاط هم هر جا که شکایت شده است ما ترتیب اثر داده‌ایم و براى اطراف تهران هم یک نفر نماینده از طرف وزارت کشاورزى و یک نفر هم از طرف وزارت خواربار تعیین شده است که تمام دهات را نقطه به نقطه ببیند اگر جایى باشد که به بذر رعیت برخلاف حق تصرفاتى شده باشد بذر را رد کنند و این موضوع هم تصویب شد و تصمیم اتخاذ شد و همین طور هم اجرا شد و در سایر نقاط هم هر جا شکایت شده است ما تصمیم گرفته‌ایم و رسیدگى کرده‌ایم و این نکته را هم باید طرف توجه قرار داد که در بعضى نقاط بعضى اشخاص به نام بذر یک نظر و قصد دیگرى دارند که به این نام شکایت مى‌کنند این را هم باید مورد توجه قرار داد البته در هر موقعى که معلوم بشود بذر رعیت را برده­اند بنده در حضور آقایان با قبول مسئولیت عرض می‌کنم که آن مأمور شدیداً تعقیب خواهد شد.

رئیس- آقاى دهستانى‏

دهستانی- عرض کنم با بیاناتى که آقاى وزیر خواربار در قسمت بذر فرمودند بنده زائد می‌دانم چیزى عرض کنم و تا حدى که خود بنده هم مطلع هستم عمل به خوبى و صحت

+++

انجام شده است در قسمت مترجم هم که آقاى طباطبایى فرمودند بنده هم تصدیق دارم ولى همان طور که آقاى وزیر خواربار فرمودند در زمان سابق اغلب زبان نمی‌دانستند ولى بحمدالله حالا همه زبان می‌دانند به علاوه آقاى اسدى که خدمت همه آقایان معروف هستند یک شخص صحیح‌العملى است که همه آقایان می‌دانند و در این صورت گمان نمى‌کنم که در قسمت مترجم جاى نگرانى باقى باشد.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به مجموع این لایحه آقایانی که موافقت دارند ورقه سفید می‌دهند.

(اخذ و شماره آرا به عمل آمده 75 ورقه سفید شماره شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأی 95 با اکثریت 75 رأی تصویب شد.

(اسامی رأی‌دهندگان- آقایان: افشار- طباطبایی- فتوحی- دکتر نفیسی- مؤقر- لاریجانی- گرگانی- بهبهانی- نواب یزدی- آزادی- دهستانی- ابراهیم سمیعی- گیو- دکتر لقمان- ملک­مدنی- آقا سید کاظم یزدی- نمازی- پارسا- هاشمی- فرخ- فرشی- ساکینیان- شیرازی- صفاری- معتضدی- تولیت- بوداغیان- معتصم سنگ- دکتر سنگ- مستشار- نائینی- دشتی- عطاالله پالیزی- مقدم – ثقةالاسلامی- نقابت- ناهید- فیاض- رفیعی- عزیزی- انوار- مجد ضیایی- منصف- فریدونی- رحمت سمیعی- ابراهیم ریگی- مؤید قوامی- دکتر سمیعی- دادور- اصفهانیان- مسعودی خراسانی- اردبیلی- چایچی- دکتر غنی- دکتر تاجبخش- ملک­زاده آملی- یمین اسفندیاری- فرمانفرماییان- اکبر- افخمی- مؤید ثابتی- رضوی- حمزه تاش- نیک­پور- نصرتیان- اقبال- طوسی- ذوالقدر- اوحدی- گودرزنیا- معینی- مسعودی- شباهنگ- معدل- لیقوانی.

ورقه سفید علامت امتناع- 3)

3- سوال آقایان: نراقى و روحى و جواب آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى

رئیس- آقاى سؤالى از آقاى وزیر پیشه و هنر داشتید حاضرند براى جواب. بفرمایید.

نراقى- بنده سؤالى از آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى دارم که گویا براى جواب حاضرند. یکى از تراوشات خوب این مجلس این بود که در آن موقع که خطر قحطى پیش‌بینى می‌شد دولت لوایحى آورد براى منع احتکار و اختیاراتى به دولت براى این موضوع داده شد. در موقعى که ماده واحده راجع به اختیارات مطرح بود تبصره از طرف مجلس پیشنهاد شد و تکلیفى براى دولت معین کرد. این تبصره متأسفانه تاکنون به موقع اجرا گذاشته نشده براى این که آقایان متوجه شوند آن تبصره چه بود عین آن را بنده می‌خواهم آن وقت توضیحاتى می‌دهم.

تبصره الحاقیه به ماده واحد مصوب 24 خرداد 1321 دولت مکلف است براى کالاهایى که از کارخانه‌هاى داخلى و شرکت‌ها تهیه مى‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدى دوازده سود براى صاحبان سهام آن منظور دارد. در این تبصره دولت دو تکلیف دارد یکى این که دولت مکلف است که براى کالاها قیمت معین کند یعنى مبناى تثبیت نرخ‌ها را منظور نظر قرار دهد و یکى هم این بود که از اجحاف و زیاد روى کارخانه‌ها در نفع طلبى و جلب سود در این موقع که دست ما از بازارهاى دنیا کوتاه است جلوگیرى شود متأسفانه هیچ یک از این دو موضوع را دولت به موقع اجرا نگذارند آنچه که بنده جویا شدم صاحبان کارخانه‌ها و شرکت‌ها براى فرار از انجام این تکلیف حرف‌هایى می‌زنند و از آقاى وزیر پیشه و هنر و بازرگانى هم که جویا می‌شویم مى‌بینیم که ایشان هم حرف‌هاى آنها را به صورت یک عبارات نصیح و ادبى به ما جواب می‌دهند به نظر بنده این طور رسید که ایشان وکیل خصوصى آقایان کارخانه‌چى‌ها هستند و اولاً تکلیفشان این بود که این تبصره را به موقع اجرا بگذارند و اگر اشکالاتى به نظرشان می‌رسد یا در عمل اشکالى براى دولت پیش مى‌آید تکلیف دولت این بود که بیابد به مجلس اطلاع بدهد که این وظیفه را که براى ما معین کرده‌اید به موجب این دلایل قابل اجرا نیست یا فلان موضوع را ضمیمه‌اش بکنید که قابل اجرا باشد و تاکنون چنین نغمه‌ای از طرف دولت شنیده نشد که بیاید اینجا اظهار کند که ما نمى‌توانیم این تبصره را با این دلایل اجرا کنیم در صورتى که در سایر موارد قوانینى که از مجلس می‌گذرد فوراً به موقع

+++

اجرا گذاشته می‌شود و سر این که این نظرى که مورد استفاده طبقات مصرف کننده است به موقع اجرا گذارده نشده بنده نفهمیدم در صورتى که اگر واقعاً براى کالاهاى نرخى معین شده بود این تنگى و سختى این قدر تأثیر در بدبختى و بیچارگى مردم نمی‌کرد اما وقتى که قیمت کالاهاى آزاد است و اختیار به دست یک مشت مردمان بى‌انصاف و محتکر است روز به روز بر قیمت اجناس اضافه می‌شود و ممکن است از کارخانه‌جات سؤال شود با این که قیمت نفت و پنبه و سایر مواد اولیه که مورد احتیاج شما است ترقى نکرده و به همان نرخ سال گذشته به شما داده می‌شود چرا محصول کارخانه شما امسال تا سال گذشته قیمتش پانصد درصد بالا رفته است؟ نمی‌دانم چرا آقاى وزیر پیشه و هنر در انجام این منظور جدیت به خرج نداده‌اند و چرا این تبصره را اجرا نکرده‌اند؟ وقتى که پول شروع می‌کند ارزشش به کم شدن آن بقالى که هفت کیسه نخود توى دکانش دارد امروز نخود را یک من شش قران می‌فروشد فردا که سایر چیزها ترقى کرد می‌گوید بیشتر می‌فروشم و تفاوت قیمت خرید سایر اجناس را با فروش اجناسش تأمین می‌کند ولى آن عمله که روزى شش قران مزد می‌گیرد فردا که پول تنزل کرد دیگر همان بخور و نمیر را هم نمی‌تواند به دست بیاورد و چیزى هم ندارد که جبران آن را بکند و چیزى که چاره آن را می‌کند صرفاً تثبیت نرخ اجناس است یعنى دولت مکلف است هر چقدر که پول شکسته می‌شود لااقل به اندازه بخور و نمیر به این طبقات برساند. مفید‌ترین و مؤثرترین طبقات کشور مستخدمین دولت هستند که با یک حقوق ثابت زندگانى می‌کنند و بعد هم طبقه کارگران مزدور هستند که با این تنزل قیمت پول و افزایش قیمت کالاها زندگى هر دو دسته تنگ و مشکل شده بنده عرض کردم که سرى در این کار به نظر مى‌آید. چطور لوایح دیگرى که از مجلس می‌گذرد فورى وسایل اجرایش فراهم می‌شود ولى در مورد این تبصره هیچ اقدامى نشده است. بنده چندین کارخانه را خودم مشاهده کردم حقیقتاً یک وضعیت بسیار تأسف آورى داشتند واقعاً همان طور که بر سبیل مبالغه گفته می‌شود یک دسته خون سایرین را مى‌مکند اولیاى کارخانه را در بیرون کارخانه می‌دیدم همه چاق و چله و وقتى که توى کارخانه برویم یک مشت زن و بچه و مرد لاغر مردنى مبتلا به سل، مالاریا، در شرف موت، در تمام دنیا بچه‌هاى نابالغ نباید کار کنند ولى در اینجا اکثراً کارگران این کارخانه‌ها را بچه­هاى نابالغ تشکیل می‌دهند بچه‌هاى ده دوازده ساله براى این که ‏کم مزد بهشان بدهند و مزد آنها هم همان است که پارسال بهشان می‌دادند ولى نتیجه کار آنها را که محصول کارخانه است امسال چند برابر سال گذشته در بازار می‌فروشند. بخواهید بدانید ملاحظه کنید بیلان کدام یک از کارخانه‌جات بافندگى و نخ ریسى امسال صد در صد کم‌تر نفع داده است؟ به چه جهت؟! تا کى باید خون این مردم را یک مشت می‌کند و هیئت دولت هم تماشاچى باشد؟ ما دلخوشی‌مان این بود که آقاى وزیر پیشه و هنر خودش یکى از افراد طبقه سوم این کشور است و اینها را مى‌بینند و می‌فهمند ولى متأسفانه بنده تا به حال ندیده‌ام و نشنیده‌ام که پاى ایشان به یکى از این کارخانه ها رسیده باشد و ببینند وضع این کارخانه‌ها چیست البته از حضرت اقدس اشرف آقاى امیر اعظم عضدى وزیر راه همچو توقعی را نداریم نباید ایشان پای‌شان به کارخانه‌ها برسد ایشان اشراف‌زاده هستند و نباید بچه کچل‌ها را ببینند ولى شما چرا نباید بروید در این کارخانه‌ها و ببینید که یک عده کارخانه‌چى چطور خون یک مشت بدبخت را می‌کند و در مقابل هم اجحاف به مصرف کننده‌ها می‌کنند؟ و در حقیقت فعلاً این اجحاف متوجه دو دسته است یکى مستخدمین دولت و وابستگان دولت و بعد هم کارگران و مزدوران و بنده می‌خواهم بدون این که لفاظى بکنم و یک نطق غرایى از جنابعالى بشنویم بدانم به چه مناسبت دولت تا به حال تکلیفش را انجام نداده و چه اشکالى در راه انجام آن بوده است و چه به نظرتان می‌رسد براى رفع آن اشکال که ما باید انجام بدهیم تا آن وظیفه انجام شود؟

+++

وزیر بازرگانى و پیشه و هنر- بنده به طور کلى می‌بینم که آقاى نراقى همیشه در مجلس نسبت به رفاه حال و آسایش کارگارها و طبقه سوم توجه دارند از این نظر ایشان کمال تشکر را دادم و خیلى هم خوشوقتم که بنده را هم از خودشان می‌دانند و امیدوارم که سعى بنده همیشه مثل خود ایشان این طور باشد که به اندازه مقدرت خودم سعى کنم تا موفق شویم که وضع آن طبقه‌اى را که یکى از طبقات مؤثر و تولید کنند مملکت هستند بهبودى بدهیم. در باب اصل این قانون که بیاناتى فرمودند اول باید عرض کنم که شاید امروز کمتر مسئله را بشود از حیث اهمیت به پاى این مسئله گذاشت و آن عبارت است از تعدیل قیمت‌ها و تثبیت نرخ‌ها براى این که در معاملات مردم و افراد تجار کارخانه‌ها هم بتوانند حسابى که می‌کنند بر یک اساس ثابتى باشد و عمل‌شان روى آن باشد اگر این قانون که همه کس البته تصدیق مى‌کند آقایان نمایندگان با حسن نیت و از لحاظ تأمین زندگانى اکثریت مردم تصویب فرمودند جداً بنا باشد اجرا شود (مثل این که تا به حال هم جدیت شده است) آن منظور آقا هم در ضمن آن اجرا خواهد شد ولى این که تا به حال نتوانسته‌ایم این تبصره را آن طور که باید اجرا کنیم عرض خواهم کرد آن تبصره را چنان که قرائت فرمودید این است که: دولت مکلف است براى صاحبان سهام معین کند. اولاً براى انجام این کار باید رسیدگى شود به حساب‌هاى کارخانه‌جات تا بشود نرخ معین کرد و تصور می‌کنم خودشان هم موافقت خواهند فرمود که اقداماتى که براى اجراى هر امریو هر قانونى لازم است باید بدواً به عمل آید و باید مقدمات را فراهم کرد تا بشود آن قانون را اجرا کرد براى اطمینان خاطرشان عرض می‌کنم هیئت‌هاى متعددى مأمور رسیدگى به این حساب‌ها کردیم و راپورت‌ها و گزارش‌هایى هم داده‌اند چون کارخانه‌ها پراکنده بود و در تمام مملکت البته وسیله این که یک مرتبه این کار بشود نبود و مقدارى از این کارها انجام شده که اگر آقایان بخواهند حاضر است خلاصه قسمتى از مقدمات این کار فراهم شده و نتیجه به دست آمده این یک مطلب بعد وارد اجرا شدیم. اولاً اگر بنده یک توضیحى به عرض آقایان می‌رسانم قطع نظر از این که این توضیح به حال کدام دسته از مردم مفید است و مجال کدام یک از مردم مضر است توضیح بنده از این نظر است که آقایان نمایندگان محترم که نمایندگى تمام مردم و ملت را دارند هر تصمیمى اتخاذ می‌فرمایند از لحاظ کلى و عمومى باشد و الا مقصود بنده این نبوده است که اگر نظرى که آقایان صاحبان سهام کارخانه‌ها دارند عرض مى‌کنم دفاعى از صاحبان کارخانه‌ها کرده باشم. اولاً تصدیق می‌فرمایید که این تبصره ضمیمه ماده قانونى است که به عنوان اعطاى اختیارات به دولت براى تأمین خواربار داده شده است اصولاً اگر ملاحظه شود این کار از وظایف وزارت خواربار است ولى بنده به همان نظرى که ایشان فرمودند همین قدر دیدم که دولت یک وظیفه به موجب این قانون دارد اقدامات لازم کردم براى این که بشود این عمل را اجرا کرد. اشکالى که بالفعل ما داریم این است که بایستى اقدامى‌ کرد که اصولاً نرخ‌ها ثابت بماند براى این که اگر در تبصره نوشته شده بود که فلان مقدار درصد بر خرجى که کرده‌اند سود منظور شود این سهل بود ولى این که میزان این که این قیمتى را که می‌خواهیم معین کنیم چه مبلغى باید باشد که تا آخر سال کارخانه کار بکند مخارجش را بپردازد استهلاک کارخانه را بردارد وقتى که یک سود خالص ماند و خواست بپردازد به صاحبان سهام این از صدى دوازده بیشتر نباشد این البته مشکل است بخصوص در این موقع که سایر نرخ‌ها ثابت نیست مثلاً صاحب کارخانه ممکن است ذغالى به یک قیمت معینى خریده اگر بخواهیم با در نظر گرفتن قیمت آن ذغال نرخ آن را ثابت کنیم به همان قیمت این نمى‌شود براى این که ممکن است بعداً ذغال را به قیمت بیشترى بخرد پس بنابراین ما بایستى یک نفر را معین کنیم که همیشه در کارخانه بنشیند و مراقب خرید مواد اولیه و ضروریات

+++

کارخانه باشد و متصل به همان تناسب نرخ محصول این کارخانه را تا وقتى که سایر نرخ‌ها تثبیت نشده تغییر بدهیم و اگر بخواهیم بدون در نظر گرفتن این چیز‌ها سودى معین کنیم این یک سود تحمیلى است نه تثبیت نرخ به جهت این که صاحب کارخانه خواهد گفت که شما مواد اولیه کارخانه را از قبیل پنبه ذغال و همچنین مزد کارگر و قیمت سوخت و روشنایى آنچه که لازم است تثبیت کنید تا من هم موافقت کنم که شما هم نرخ کالاى مرا تثبیت کنید و الّا امروز که شما این حساب را می‌کنید بر اساس قیمت‌هایى است که تا امروز بوده است این را من موافقت می‌کنم به شرطى که پس فردا که من می‌خواهم ذغال بخرم چون ذغال گران شده آن وقت دوباره در نرخ کالاى من هم تجدید‌نظر بکنید پس این که فرمودید مقصود این تبصره وقتى که اجرا شود دو منظور را تأمین خواهد کرد یکى این که نرخ‌ها را ثابت خواهد کرد به این جهاتى که عرض کردم تثبیت نرخ ثابت نخواهد بود و اگر نرخى معین شود به طور تحمیلى است و آن نرخ براى این که روز به روز سایر اجناس رو به ترقى است خیلى عملى نخواهد بود و فعلاً راجع به تثبیت نرخ اجناس از چند هفته اخیر دولت مشغول رسیدگى به این کار اساسى هستن و البته یکى از وظایف عمده و اساسى که بایستى انجام داد نسبت به محصول کارخانه‌جات است که آن را هم در نظر خواهیم گرفت و نرخ محصول کارخانه‌جات را هم معین خواهند کرد اما تصدیق بفرمایید که با این تبصره بر فرض هم که نرخ معین شد تازه معلوم نیست که اجرایش چطور باید باشد هر قانونى براى این که حتماً به کرسى بنشیند و اجرا شود ضمانت اجرا لازم دارد اگر نداشت چه می‌شود؟ خاطرم می‌آید وقتى که آقاى روحى این تبصره را پیشنهاد فرمودند ضمانت اجرایش هم جزئش بود منتها با توجه به نظر بعضى از آقایان قرار شد آن قسمت را حذف بفرمایند و فقط قانون بدون ضمانت اجرا تصوب شد اگر ضمانت اجرایش هم جزئش بود به جنابعالى اطمینان می‌دادم که اصولاً دولت خیلى ضرورت نداشت دخالت در جزئیات بکند یا مراقبت فوق‌العاده بکند در تعیین نرخ و در اجرایش حتماً قانون عملى می‌شد چون خود آنها رعایت می‌کردند این را و اگر رعایت نمی‌کردند خلاصه می‌شدند دلال مظلمه یعنى یک قسمت زیادى در فروش بردم تحمیل می‌کردند و در آخر سال هم دولت مى‌آید می‌دید آنچه زائد از صدى دوازده داشتند می‌برد علت نداشت که آنها بدون جهت تحمیل به مردم بکنند پس این تبصره اگر ضمانت اجرایش در خودش باقى مانده بود این قدم خیر و این امر صوابى را که مجلس شوراى ملى اقدام کرده بود بنده به شما قول می‌دادم که با الزام قانونى که در کار بود خود صاحبان کارخانه‌جات این عمل را اجرا می‌کردند حالا هم بنده نظر به اطلاعى که از وضع کار در تمام دینا دارم عرض می‌کنم ممالک دیگر دنیا هم براى این که بتوانند نرخ‌ها را ثابت نگاه دارند و جلوگیرى از بالا رفتن قیمت‌ها بکنند یک راه‌هایى را رفته‌اند بنده مى‌بینم که نمایندگان محترم همیشه اوقات در مجلس شوراى ملى متوجه این مطلب هستند التبه در کمیسیون‌هاى تعدیل نرخ هم که اخیراً تشکیل شده است این مطلب عنوان شده و ممکن است به نتیجه برسیم ولى قبل از این که نتیجه قطعى‌مان معلوم بشود براى این که آقایان هم ذهن‌شان در این رشته حاضر باشد و بهتر بتوانند اطلاعاتى که لازم است جمع‌آورى بکنند عرض می‌کنم مثلاً گذشته از قوانینى که بود چندى قبل دولت متحد آمریکا تصمیم گرفت که یک مالیات خاص براى کسانى که خارج از اندازه استفاده می‌کنند وضع کند و مقررات آن این بود که هیچ کس حق ندارد بیش از بیست و پنج هزار دلار در سال استفاده کند همین طور دولت ترکیه یک مقرراتى براى مالیات‌هاى اضافى منتها مادام که جنگ برقرار است وضع کرده مالیات اضافى نه مالیات بر درآمد سابق که به موجب آن کسانى که در سال تا ده هزار لیره ترک عایدى دارند مشمول هستند. کسانى که بیشتر دارند مشمول آن مالیات اضافى هستند همین طور ما هم براى این که بتوانیم این کار را عمل بکنیم راه منحصر به فرد این است که با هریک از آقایان در کمیسیون‌ها مذاکره بکنیم و با صاحبان

+++

کارخانه‌جات هم مذاکره بکنیم و یک سود معینى را در نظر بگیریم که اگر زاید بر آن سوء‌استفاده کردند یا یک قسمتش یا تمام یا هر چه را که آقایان پیشنهاد کردند دولت بتواند بگیرد که آنها هم ملزم باشند از آن سود تجاوز نکنند و الّا غیر از این شکل به نظر بنده مشکل می‌آید که این کار اجرا بشود. اما چند مطلب دیگر فرمودند که لازم بود توضیح عرض کنم یکى این بود که فرمودند کسانى که مثلاً نخود دارند امروز یک قیمت دارد فردا بالا می‌برد اما کارگر یا مستخدم دولت نتوانسته است البته خود آقایان تصدیق فرمودند همان قانونى که پارسال نسبت به مستخدمین براى اضافه حقوق تصویب فرمودید نسبت به کارگران هم اجرا شد و به علاوه یک کار خیرى که در نظر هست چون جنابعالى البته می‌خواهید حد اعلاى کمک انجام شده باشد و این خدمت و کمک و مساعدت که مجلس شوراى ملى با تصویب این تبصره به این طبقه از مردم کرده است این را هم فراموش نفرمایید در نتیجه همین مذاکراتى که به مناسبت این تبصره با صاحبان کارخانه‌ها شد و هیئت‌هایى فرستادیم، کارخانه‌ها اولاً میزان حقوق اشخاص فنى و عمله‌جات را بالا بردند و چز دیگرى که لازم است خدمت آقایان عرض کنم موضوع تأمین ارزاق‌شان است این که می‌فرمایید پارسال با شش ریال یک بخور و نمیرى داشت و حالا نمی‌شود اخیراً بعد از مذاکرات زیادى که با خود صاحبان کارخانه‌ها شد دولت تصویب‌نامه صادر کردند و همین دو روزه ابلاغ می‌شود و به عرض آقایان خواهد رسید خلاصه آن عبارت از این است که مزد کارگرها در عموم کارخانه‌ها اعم از دولتى یا غیر دولتى لااقل بایستى دو برابر مزدى باشد که در مهر ماه 1320 می‌گرفته‌اند خلاصه این مبناى همان نظر مجلس شوراى ملى بود ولى از طرف دیگر صاحبان کارخانه‌ها مکلف هستند ضروریات زندگانى کارگر را از خوراک و پوشاک به حساب خودشان تهیه بکنند به هر نرخی که تمام می‌شود و بعد به نرخ مهرماه 1320 به کارگر‌ها بفروشند بنابراین تصدیق می‌فرمایید که خودمان قدم بزرگى نسبت به رفاه کارگران و مزدوران برداشتیم یعنى براى اجراى آن قانون این وکالت را از طرف آقایان کردیم و همین یک قدم بزرگى است که برداشته شده و امیدوارم در سایر قسمت‌هاى کارشان از حیث زندگانى یا رفاه حالشان یا تجدید سنوات خدمت کسانى که کار می‌کنند در کارخانه‌ها آن را هم بشود به صورت یک لایحه یا تصویب‌نامه‌اى در بیاوریم و به عرض آقایان برسانیم و به هر حال این نظریاتی که می‌فرمایید و همین تقویتى که می‌فرمایید کمال موقعیت را دارد ولى خواستم عرض کنم که ما هم به کار نیستیم و مشکلات کار را هم به عرض آقایان رساندیم و امیدواریم که کمک بفرمایند براى حل این مشکلات که به نتیجه قطعى‌تر برسیم.

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- بنده در تأیید بیانات همکار محترم خودم آقاى نراقى می‌خواهم عرض کنم بعد سؤال خودم را از آقاى وزیر پیشه و هنر بکنم. در اثر تصویب این تبصره ما عقیده داشتم یک پایه از زندگى مردم را مشمول رفاه و آسایش می‌کنیم متأسفانه تصدیق می‌فرمایید که کوچک‌ترین اثر را نکرد بلکه روز به روز هم دارد نرخ‌ها بالا می‌رود بنده عرض مى‌کنم آقاى وزیر پیشه و هنر توجه بکنند اینها الان از صدى شصت تا هفتاد و هشتاد بالا رفته از همان روز که این قانون استهلاک کرده و اشخاص زیادى در این کشور به سرمایه‌هاى هنگفتى رسیده‌اند خوب بایستى برسند بنده هم بخل ندارم ولى امروز خوب بود که یک قدرى صاحبان کارخانه‌ها به خود مى‌آمدند و مردم را رعایت می‌کردند بیش از مقدارى که در این قانون بود لااقل بالا نمی­بردند بنده به جنابعالى و فعالیت شما ایمان دارم تصدیق می‌کنم قانون نقص دارد شما که دولت هستید موظف هستید که قانون را بیاورید اینجا و نقصش را رفع کنید و اگر اجرایش اشکال دارد رفع اشکالاتش را به وسیله قانون بیاورید بخواهید ما هم رأى مى‌دهیم. امروز بنده مى‌بینم کوچکترین اثرى در این عمل

+++

نمى‌شود می‌دانید صاحبان کارخانه‌ها آمدند یک شرکت پخش درست کرده‌اند و خودشان را علی­حده داخل کرده‌اند جاى حقوق براى خودشان معین کرده‌اند و انواع و اقسام دارند دسترنج مردم را می‌برند و کوچک‌ترین توجهى را هم نمی‌کنند حالا من از آقاى وزیر پیشه و هنر خواهش دارم که قانون متمم بودجه الان در مجلس مطرح است نظر خودتان را بفرمایید ما هم رأى می‌دهیم که هرگاه معلوم شد صاحبان کارخانه پس از رسیدگى به بیلان آنها از صدى دوازده سود علاوه بردند به نفع کشور و دولت ضبط می‌شود اگر این را پیشنهاد می‌کنند این قصورى که به ضرر کشور است از طرف شما به عمل آمده است و بعد اگر اشکالى در کار پیش بیاید شخص شما که وزیر هستید باید عمل بکنید و الّا الان که متمم بودجه در کمیسیون بودجه نگذشته است مجلس هم رأى می‌دهد این عیب را الان مرتفع کنید و این قانون را اجرا کنید محلش هم اینجا است بنده هم از جنابعالى این حرف را نمى‌پذیرم که قانون نقص دارد اگر نقص دارد حل رفع این نقیضه همین است در قانون متمم بودجه بگذارید که هر چه از سود صدى دوازده به عناوین مختلف دست دوم و سوم بیشتر منفعت ببرد به نفع کشور ضبط می‌شود این را الان پیشنهاد بفرمایید می‌رود به کمیسیون ضمیمه متمم بودجه می‌شود ما هم رأى می‌دهیم این عیبب مرتفع می‌شود و غیر از این اگر بفرمایید عقیده بنده این است که مسامحه کرده‌اید و به حقوق ملت ایران لطمه وارد آورده‌اید که الان اینجا دارند صدى هشتاد استفاده می‌کنند و هیچ حاضر نیستند که یک متر پارچه را به قیمت روز بفروشند.

انوار- آقا بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم هم به وزیر هم به رئیس هم به همه (نبیل سمیعى- به همه چرا؟) این نظامنامه می‌گوید که نمایندگان می‌توانند در بدو و یا ختم مجلس از وزرا سؤال کنند نه در وسط که ما مشغول کار هستیم این اول راجع به سؤال آقاى نراقى بعد دوم راجع به سؤال آقاى روحى نظامنامه می‌گوید فقط نماینده‌اى که سؤال کرده است حق مداخله دارد.

جمعى از نمایندگان- ایشان هم سؤال کردند.

روحى- بنده هم سؤال کردم‏.

انوار- آخر معنى ندارد در وسط او یکى دیگر سؤال کند.

وزیر پیشه و هنر- اولاً خواهش می‌کنم آقاى انوار توجه بفرمایند این دو سؤال بود که بنده خواستم جواب بدهد ملاحظه بفرمایید آقاى روحى جداگانه سؤال فرمودند آقاى نراقى هم جداگانه (انوار- این هر دو یک سؤال است) خوب یک موضوع است اما دو نفر سؤال کرده‌اند اگر فردا جنابعالى هم در این خصوص سؤال داشتید بنده دو مرتبه خدمت آقا می‌رسم و جواب عرض می‌کنم‏.

انوار- بنده حرف خارجى که ندارم مطابق نظامنامه عرض می‌کنم.‏

وزیر پیشه و هنر- بنده توضیحات زیادى ندارم که عرض کنم اگر خیال می‌کنید ضمانت اجزایى براى این کار لازم است ممکن است پیشنهاد بفرمایید اگر در مجلس قابل توجه شد در کمیسیون بودجه مطرح بفرمایید اجرا می‌شود.

رئیس- آقایان انوار و امیر تیمور از وزیر فرهنگ سؤالى داشتید. (خنده نمایندگان)

انوار- عرضى ندارم.‏

جمعى از نمایندگان- دستور

انوار- سؤالم را پس گرفتم نمى‌خواهم سؤال کنم این قانون تمام بشود آقا مملکت گرفتارند.

4- بقیه شور لایحه متمم بودجه سال 1321

معاون وزارت دارایى- این متمم بودجه محل ابتلا تمام وزارتخانه‌ها است و دو سه ماده بیشتر نمانده استدعا می‌کنم شروع بفرمایید بلکه تمام بشود.

رئیس- چند ماده را کمیسیون خبر داده و ده دوزاده ماده هم الحاقیه است.

معاون وزارت دارایى- استدعا می‌کنم از ماده اول هر چه مانده است بخوانند.

+++

رئیس- ماده اول قرائت می‌شود.

ماده 1-پنجاه میلیون ریال پشیر موضوع ماده سوم قانون نهم اسفند ماه 1315 به پنجاه و چهار میلیون و نیم ریال مقرر می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود موافقین با ماده اول برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سیزدهم

ماده 13- دولت می‌تواند در مورد قراردادهاى مقاطعه کارى ساختمانى و راه سازى که تا آخر شهریورماه 1320 منعقد نموده است و به علت فرس ماژور یا به دستور دولت به ابقا مهلت مقرر در قرارداد تا آخر شهریور ماه 1320 خاتمه پیدا نکرده تجدید‌نظر نماید در صورت اقتضا ارقامى که با وضع کنونى متناسب باشد در فهرست بها منظور دارد حداکثر بهاى جدید به هر حال نباید از ده درصد بهاى باقى مانده کار نسبت به اصل قرارداد تجاوز نماید.

تبصره- مقاطعه کاران دست اول مکلفند تفاوتى را که به ترتیب بالا به دست می‌آورند با مقاطعه‌کاران جز منظور نموده و عمل کنند و دولت نظارت در اجراى این تکلیف خواهد نمود.

رئیس- موافقین با ماده سیزدهم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سى و دو

ماده 32- وزارت بهدارى مجاز است تمام یک قطعه باغ معروف به پوستى واقع در کنار جاده ورامین را به ملکیت آقاى فیروز‌آبادى به رایگان واگذار نماید و آقاى فیروز‌آبادى هم اراضى زیر را که مجموع آنها چهل و هفت هزار و سیصد و پنجاه و هفت متر و سى و پنج سانتى‌متر مربع می‌باشد به نام بیمارستان فیروز‌آبادى وقف مؤبد خواهد نمود.

زمین بیمارستان فیروز‌آبادى‏

تمام زمین سمت غربى بیمارستان‏

زمین محل موتور خانه برق

رئیس- موافقین با ماده سى و دو برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

مخبر- یک ماده هم راحع به موقوفات است که فرستادم خدمت‌تان

طوسى- الان فرستادند به چاپ.

امیر تیمور- چاپ نمى‌خواهد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- یک راپورتى تصویب شده است که بنده پیشنهاد کردم راجع به طرحى که آقاى نقابت پیشنهاد کرده بودند کمیسیون مبتکران آن طرح را قابل توجه دانسته و راپورتش را فرستاده است به مقام ریاست که مطابق ماده 37 به کمیسیون دادگسترى ارجاع بشود استدعا می‌کنم اگر کارى نداریم آن را مطرح کنیم.

رئیس- آقا متمم بودجه مطرح است. ماده چهل و نه

ماده 49- درآمد موقوفات هر شهرستان که مصرف معینى ندارد و باید در مطلق بریات صرف شود با نظارت فرهنگ به مصرف تعلیمات و بهدارى همان شهرستان خواهد رسید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- موضوعى که در کمیسیون مطرح شد آنچه که بنده نظر داشتم (گرچه اکثریت کمیسیون رأى داد) این بود که موقوفاتى را که دولت مطابق قانون تصرف ندارد چون در قانون معین شده است که دولت در کجا باید مداخله بکند و غیر از آن اعم از متعذر‌المصرف یا مجهول‌المصرف مصرف معین داشته باشد یا نداشته باشد (نه آنهایى که معین است) اینها باید به مصرف برسد یعنى به مصرفى که نزدیک‌تر به مقصود واقف است نه این که بروند استخر بسازند بنده این را که می‌خواهم شرح بدهم نه این است که از علما باشم و نظرى به وقف داشته باشم موقوفات ما مطابق ترتیبى که اخیراً وضع شده است چند قسم است یک موقوفه است که مجهول‌المتولى است یعنى متولى ندارد (این تقسیماتى است که کرده‌اند) یک قسم از موقوفات را گفته‌اند متعذر‌المصرف است یک قسم را گفته‌اند مجهول‌المصرف است این عبارت‌ها را آقاى وزیر معارف جدیدى که اینها را براى ما ساخته‌اند این جور ساخته‌اند و چون دیدند اوقاف متعذر‌المصرف و مجهول‌المصرف شد گفتند بهتر این است که ما مصرف کنیم از براى چه از براى آن مصارفى که نظر آقایان آمد که

+++

حقیقتاً همه ماها توجه داریم که باید جلب کنیم اخلاق فاضله را و خودمان داراى یک اخلاق فاضله عالى باشیم در کمیسیون صحبت این شد که قانون مدنى ما موقوفات را معین کرده است که به قدر امکان به آن چیزى که غرض واقف بوده است مصرف بشود آقا ما باید اقرب به نظر واقف را در نظر بگیریم که این واقفى که مسلمان بوده است و شیعه اثنى عشرى بوده است و داراى عقایدى بوده است ببینیم اقرب به نظر چنین واقفى چه می‌شود از این نظر مطابق قانون مدنى موقوفات مجهول‌المصرف و معتذر‌المصرف این چیزهایى که این اواخر معین کرده‌اند اگر مصرف ندارد به آن چیزى که نزدیک‌تر به مقصود او هست عمل بشود. نظر واقفین مذاهب مختلفه معلوم است ملت ارامنه اقرب به نظر آنها چیست؟ ترقى دادن کلیسا است اقرب به نظر ما چه چیز است؟ ترقى دادن مساجد و شعایر مذهبى هر ملتى که یک وقفى می‌کند نظرش ترقى دادن شعایر مذهبى هر ملتى که یک وقفى می‌کند نظرش ترقى دادن شعایر آن مذهبى است که دارد اگر نتوانیم به آن مصرف معین صرف کنیم باید آن اقرب مقصود را در نظر بگیریم و مصرف کنیم حالا بنده جلب می‌کنم نظریات قضاوت مجلس و اکثریت مجلس را که موقوفاتى که ایرانی‌ها که داراى مذهب حقه جعفریه هستند وقف کرده‌اند نظرشان چیست وزارت معارف ما یک چیزى را در نظر بگیرند که اقرب باشد اعضا کمیسیون بودجه از نظر رعایت این موضوع بهداشت را در نظر گرفته و گفتند ما که نمی‌دانیم اقرب به مراد او چیست اقرب به مراد او این است که افراد شیعه زیاد بشوند افراد شیعه عالم شوند پس ما کجا مصرف کنیم پس بیاییم مصرف بهداشت کنیم پس آن کلمه برّیات را در نظر بگیرید یعنى هر موقوفه‌اى را که مطابق قانون دولت نتوانست به مصارف مخصوص برساند یعنى مجهول‌المصرف و متعذر‌المصرف است به این مصارف برسانند نه این که هر جا نوشته مطلق برّیات آن رابه این مصرف برسانند بعد این چیزى که عرض کردم کمیسیون در نظر گرفت که به مصرف فرهنگ و بهداشت برسد و گمان می‌کنم که تمام دنیا این را قبول بکند که مخارج معارف و بهداشت بشود نه مخارج معلق زدن در شنا کارى‏(خنده نمایندگان)

مخبر کمیسیون بودجه- مقصود اساس از این قانون فقط همین یک کلمه است که موقوفاتى که در ولایات و شهرستان‌ها مصارف معینى ندارد صرف همان ولایت بشود نه این که از خراسان به تهران و از تبریز به تهران و از همه جا به تهران منتقل بشود و در آن مصرف خرج شود و حتى پیروى شده است لذا اصطلاح قانون شعبان 1328 و عین عبارت آن قانون در اینجا گذاشته شده است که اشکالى تولید نشود و آقاى انوار هم که اساساً موافق هستند که به مصرف بهدارى و فرهنگ هر محل برسد و جز این دو کلمه هم چیزى نداریم و فقط نظارت فرهنگ در اینجا قید شده چون مقصود هم تأمین است خواهش مى‌کنم آقا هم موافقت بفرمایند.

پیشنهاد آقا هاشمى و فیاض

پیشنهاد مى‌کنم پس از کلمه بهدارى افزوده شود و مخصوصاً مدارس ملى‏

رئیس- آقاى هاشمى‏

هاشمى- از اول ما موافق بودیم با این ماده مخصوصاً عرض کردم بنده که عقیده آقاى انوار را دارم که مهم‌ترین بریات طلب علم است و در راه علم صرف شدن است و نمى‌دانم چرا کلمه مدارس را نگذاشته‌اند با این که در شهرستان‌ها هم یک دبیرستان‌هایى لازم دارد ولى موقوفاتى که در ایران براى تعلیمات بودند و امروز موضوعش منتفى است یعنى مدارس طلبه نشین بهترین نمونه‌اش این است که آن مدارس تقویت بشود این را چرا در اینجا نیاورده‌اند؟

مخبر- اوقافى که مصرفش صرفاً تعلیمات است یعنى واقف معین کرده است که در مصرف تعلیمات است یعنى واقف معین کرده است که در مصرف تعلیمات صرف شود این که اشکالى ندارد و به مصرف خودش می‌رسد اما یک اوقافى است که مصرف خاصى ندارد و مطلق بریات اختصاص داده شده است مقصود از این قبیل موقوفات است که مصرف خاصى ندارد و الا آن که مقصود آقا است که در وقف‌نامه نوشته شده و به همان مصرف هم می‌رسد.

+++

هاشمى- توجه بفرمایید ما اوقاف زیاد داریم در ایران از دوره صفویه و قاجاریه که براى تعلیمات هم مساجد دارند و هم مدارس (رهبرى- این که مجهول‌المصرف نیست) مجهول‌المصرف نیست ولى امروز شما طلبه ندارید طلبه که آنجا تحصیل کند ندارید ولى از طرف دیگر شما مدارس دارید که رشته‌هاى دیگرى را تحصیل می‌کنند پس بهترین مصرف آن موقوفات براى تعلمیات و مدارس ملى.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- این که آقاى هاشمى فرمودند عرض نمی‌کنم یک موقوفاتى در ولایات هست زیاد هم هست که در وقف‌نامه هم یک مصرفى براى طلاب علوم دینیه بوده است در شهرها هم بوده است من جمله در ملایر خود ما هم بوده است که سابقاً طلبه بوده است و مدرس بوده است که می‌آمدند در آن مدارس و تحصیل مى‌کردند و حالا بعد از جریانات اخیر آن ترتیبات از بین رفته و حالا این نظر سر کار نظر صحیحى است ولى به نظر بنده هر وقفى را باید مطابق نظر واقفش خرج کرد. و البته به نظر بنده هر وقفى را باید مطابق نظر واقفش خرج کرد. و البته به نظر وافق است آن موقوف علیهى را که واقف در نظر داشته است به موقع اجرا گذاشته شود (صحیح است) و به نظر بنده شایسته مجلس نیست که این کار را بکند و ما باید تشویق کنیم و تأیید کنیم که هر کس هر واقفى هر نظرى داشته مطابق نظر خودش عمل شود یک واقفى در زمان حیات خودش یک قسمت از مال خودش را از اولادش مجزى می‌کند و به مصرف خاصى اختصاص می‌دهد این را باید نظرش را مراعات کرد و احترام کرد بنده چون می‌دانم آقاى هاشمى هم نظرشان همین است که موقوفات باید به همان مصرف خاص خودش برسد خواهش می‌کنم جنابعالى هم موافقت بفرمایید که به همان مصرف خاص که واقف معین کرده برسد.

رئیس- آقاى فیاض‏

فیاض- چون کلمه تعلیمات ممکن است ابهام داشته باشد زیرا ممکن است صرف یک قبیل مصارفى بشود که اصلاً ربطى به موضوع نداشته باشد از قبیل اتومبیل رؤساى معارف و اضافه حقوق‌هاى اشخاص مثل این که تا به حال می‌کرده‌اند به این جهت ما لازم دانستیم این پیشنهاد را بدهیم و توضیح بدهیم که در چه موردى استعمال شود و تصریح بشود که صرف چه چیز بشود.

رئیس- آقاى رهبرى‏

رهبرى- عرایض بنده را آقاى ملک­مدنى فرمودند مقصود از این ماده این است که مجهول‌المصرف باشد نه آن چیزى که مصرفش معین است بر یک عده معین یا یک طلاب معین این را که شایسته مجلس نیست که بیاید در مصرفش دخالت کند و بگوید به مصرف فلان مدرسه برسد.

مخبر- عرض می‌کنم مقصود از تعلیمات که در کمیسیون مذاکره شد صرفاً مدارس است اعم از متوسطه یا عالى یا سایر مصارف تعلیماتى آن محل در آتیه و هیچ وقت منظور این نبوده است که مخارج تفننى و مخارج غیر منظورى به عمل آید از قبیل اتومبیل و غیره و چنین نظرى نبوده است اگر این توضیح کافى است که در مجلس براى توضیح ماده گفته می‌شود که ممکن است پیشنهادتان را مسترد فرمایید.

رئیس- آقاى هاشمى‏

هاشمى- آقاى وزیر فرهنگ تشریف ندارند چون از پارسال تا امسال به اندازه‌اى از همه شهرستان‌هاى ایران آموزشگاه‌هاى ملى شکایت کردند از بدى وضعیاتشان که دیگر قابل دوام نیست تأسیسات ملى و همه‌اش رؤساى معارف وعده می‌دادند که یک چنین ماده بیاید و زندگانى آنها را تأمین کند اگر موافقت بفرمایند آقایان و این محل‌ها به مصرف این مدارس برسد به عقیده من از بهدارى هم بهتر است ما دو نوع مدارس داریم مدارس دولتى که وضع‌شان خیلى خوب است و اضافه حقوق گرفته‌اند و دیگر مدارس ملى است که فقط یک صدى بیست و پنج مجموعاً از حقوق سابقشان اضافه شده است صد تومان می‌گرفته‌اند بیست و پنج تومان اضافه کرده‌اند

+++

به هرحال چنانچه عرض کردم این موضوع از بهدارى هم مهمتر است براى بهدارى را خود دولت بهش توجه دارد ولى به مدارس ملى به هیچ وجه توجهى ندارند.

مخبر- عبارت را بخوانید. (به شرح ذیل خوانده شد)

بعد از کلمه بهدارى اضافه شود و مخصوصاً مدارس ملى‏

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیرتیمور- بنده می‌خواستم در جواب آقاى رهبرى تذکرى بدهم و آن این است که موقوفاتی که مصارف مخصوصى دارند البته به مصرف خودش خواهد رسید موضوع موقوفات متعذر‌المصرف است فرض بفرمایید یک موقوفه وقف شده که عواید او به مصرف روغن چراغ برسد براى روشنایى دیگر روغن چراغ موضوع ندارد امروز برق می‌سوزانند یا این که موقوفه را وقف کرده‌اند که به مصرف پیه برسد براى روشنایى و تا حالا دیگر پیه به درد روشنایى نمی‌خود از این قبیل موقوفات ما یک موقوفاتى داریم که امروز نمی‌شود مصرف کرد و از این قبیل موقوفات که متعذر‌المصرف است به مصرف بهدارى همان محل برسد فرض بفرمایید چهارصد سال قبل گفته است که صرف بهدارى شود مثلاً در شهر کاشمر یک مریضخانه ما داریم که داراى ده تخت خواب است و کافى نیست موقوفات متعذر‌المصرف اگر صرف آنجا بشود آن مریضخانه هم خوب می‌شود و به بهترین وجهى نظر واقف هم تأمین می‌شود و یک عده زیادى استفاده می‌کنند و نظر آقا هم تأمین می‌شودبنابراین توافق بفرمایید که این ماده بگذرد.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى هاشمى‏

مخبر- عرض کنم پیشنهاد آقاى هاشمى این است که به مصرف مدارس ملى مخصوصاً برسد توصیه است و در اصل قانون گزارى هیچ جا شما کلمه مخصوصاً را پیده نمی‌کنید وقتى که گفته می‌شود مدارس مقصود مدارس ملى هم هست و بنابراین نظر آقاى هاشمى هم تأمین است و حالا اگر زیاد اصرار دارید بنده هم قبول می‌کنم‏.

هاشمى- بنده مصر نیستم براى این که مى‌بینم هزار تا مدرسه ملى در ایران دارد منحل می‌شود.

مخبر- بنده قبول می‌کنم.‏

هاشمى- پس اجازه بفرمایید عبارت را اصلاح کنم عبارت این شکل می‌شود: عواید اوقاف هر شهرستانى که مصرف معین ندارد و باید مطلق بریات صرف شود با نظارت فرهنگ به مصرف تعلیمات و مدارس ملى و بهدارى همان شهر خواهد رسید

مخبر- بسیار خوب‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده چهل و نه موافقین با اصلاحى که شد قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 47

ماده 47- اشخاصى که در نتیجه اجراى ماده پنج قانون 25 مهرماه 1320 تبرئه شده و می‌شوند حق ادعا و مطالبه حقوق گذشته و خسارات از دولت را ندارند و فقط جرایمى که از آنها دریافت شده است باید مسترد شود براى تأمین محل پرداخت این جرایم در سال 1321 دولت اعتبار کافى در بودجه منظور خواهد نمود.

مخبر- عبارت یک اشتباهى دارد. (تبرئه شده و می‌شوند)

بعضى از نمایندگان- رأى‏

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- در جلسه قبل که این ماده مطرح بود بنده پیشنهادى دادم که آن قسمت اخیر ملغى شود با این وضعیت با این مخارج هنگفتى را که دولت باید تحمیل به ملت بکند براى مخارج امروز مقتضى نبوده که دولت امروز قبول بکند که اگر در سنه فلان یک مبلغى از فلان شخص به عنوان جریمه گرفته شده است امروز بیایند بپردازند بنده این مطلب را سابق تذکر دادم و مورد توجه هم واقع شد باز ملاحظه می‌کنم که در این ماده ذکر شده باز هم درخواست می‌کنم که آقاى معاون وزارت دارایى و آقاى مخبر با این قسمت موافقت بفرمایند.

+++

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- عرض می‌کنم که آقاى اوحدى که آمدند تصور کردم که می‌خواهند ایراد کنند که چرا حق مردم را مجلس رد کرده است ولى منطق عجیبى فرمودند بنده عرض می‌کنم اگر ایشان صد تومان به کسى قرض داده باشند در دو سال پیش حالا امروز که نرخ اجناس بالا رفته بیاورد پس بدهد آیا ایشان حاضر هستند که یک قران از آن مبلغ را کم کنند این منطق ایشان را هم می‌شود قبول کرد یک اشخاص را آمده‌اند من غیر حق محکوم کرده‌اند بعد هم یک مبلغى از آنها جریمه گرفته‌اند حالا اینها تبرئه شده‌اند حق ندارند که خساراتى که بهشان وارد شده است مطالبه کنند و جرایمى که داده‌اند بتوانند پس بگیرند این واقعاً چیز غریبى است که دولت خودش پیشنهاد کرده است بدهد و نماینده مجلس رد می‌کند کاسه از آش داغتر همین است که خود دولت حاضر شده است براى این کار و نماینده مجلس می‌گوید خیر آقا ندهید اینجا ماده که مطرح شد مخبر کمیسیون ماده را پس گرفت که ببرد به کمیسیون و تجدید‌نظر بکند حالا بنده لایحه پشم نیست ولى گویا عیناً همان نظریه دولت را آورده‌اند آقا اگر کسى حق دارد که مجل باید رأى بدهد که حقش را بدهند و مجلس نمى‌تواند بگوید ندهید اگر کسى حق دارد که می‌رود محکمه و ادعا می‌کند و محکمه هم رسیدگى می‌کند اگر ذیحق است که باید به او داده شود حالا مجلس شوراى ملى بیاید قانون بگذارند که اولاً حق اشخاص پامال شود و بعد جلو ادعا را هم مجلس بگیرد کسى هم حق ادعا نداشته باشد این هم می‌شود قانون و می‌شود به یک همچو قانونى رأى داد.

مخبر- عرض کنم مقصود آقاى اوحدى این بود که تشویقى بشود بلکه مقصودشان این بود که ارفاق بیشترى بشود زیرا اگر قسمت اخیر این ماده حذف شود و دولت جرایم مأخوذه را که وعده کرده است در سال 1322 بپردازد این جمله حذف شود نتیجه­اش این می‌شود که حالا بپردازد این جمله حذف شود نتیجه‌اش این می‌شود که حالا بپردازند و مقصود ایشان ارفاق بیشترى بود و سوء‌تفاهمى براى جنابعالى شد و علت این که این ماده به همین صورت از کمیسیون تصویب شد این بود که وزارت دارایى توضیح داد که الان ماده هشتم سال است و ما بودجه‌ها‌مان را بسته‌ایم و مصارف‌مان را تشخیص داده‌ایم دیگر نمى‌توانیم فعلاً از بابت جرایمى که از اشخاص گرفته شده چیزى بگیریم به این جهت می‌گذاریم براى سال آتیه و این قسمت کمیسیون را قانع کرد و به همان ترتیب برگشت اما آن قسمتى را که حق مطالبه ندارند مربوط است به حقوق انتظار خدمت و حقوق استخدامى نه این است که ممنوع باشند از مطالبه پول‌هایى که داده‌اند فقط حقوق استخدامى است فلسفه هم که اینجا ذکر شده یک امر برخلاف قاعده نبوده زیرا آن اشخاص محکوم بوده‌اند به یک احکام رسمى و مدتى حبس و مبلغى جریمه و محکومیت ابد از خدمات دولتى و براى محکمه هم یک حقى ایجاد شده بود یعنى منع حق هم مثل ایجاد حق است على اى حال یک وضعیت اجتماعى براى این مستخدمین بود مجلس شوارى ملى آمد اجازه داد تجدید‌نظرى در این احکام بشود به موجب یک قانونى موقتاً در یک زمان معینى تجدید‌نظر شد و این اشخاص مبرى شدند حالا که مبرى شدند ممنوعیت ابدى این اشخاص مرتفع شد و می‌توانند جرایمى را که پرداخته‌اند پس بگیرند منتها در سال آتیه و حالا اگر غیره را بکنیم یک بودجه سنگینى براى دولت خواهد بود و شاید خود آنها هم راضى باشند به این که جرایمى را که داده‌اند پس بگیرند و از سایر قسمت‌ها صرف‌نظر کنند و این که می‌فرمایند مجلس مخالفتى با حق کسى کرده است خیر مجلس مخالفتى نکرده و نخواهد کرد بلکه می‌خواهد این قضاوت یک مبنایى هم داشته باشد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 47 موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- اگر اجازه مى‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)

جلسه آینده روز سه‌شنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح موجوده‏

(مجلس سى و پنج دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

استخدام آقاى شریدان مستشار وزارت خواربار

ماده 1- دولت مجاز است آقاى شریدان تابع دول متحده امریکاى شمالى را از تاریخ ورود به تهران به مدت سه سال براى مستشارى وزارت خواربار استخدام نماید.

ماده 2- حقوق آقاى شریدان در سال 12500 دلار خواهد بود که ده هزار دلار آن به اقساط دوازده‌گانه به خانواده او در امریکا و دو هزار و پانصد دلار بقیه به ریال در مدت دوازده ماه به خود او در ایران پرداخته می‌شود.

ماده 3- مبلغ 1750 دلار بابت هزینه سفر آقاى شریدان از امریکا به ایران تأدیه و همچنین هزینه مراجعت او از ایران به امریکا پرداخته خواهد شد.

ماده 4- سایر شرایط استخدامى او را دولت طبق قانون استخدام خارجى مصوب 23 عقرب 1301 تعیین خواهد نمود.

این قانون که مشتمل بر چهار ماده است در جلسه بیست و چهار آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293978!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)