کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏ 19
[1396/06/01]

جلسه 108 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 16 تیر ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- سؤال آقاى پردلى راجع به اعزام اطباء به شهرستان‌ها و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى.

3- بیانات آقاى نخست وزیر راجع به وقایع اخیر و زلزله شمال و تقدیم یک فقره لایحه جهت کمک به زلزله زدگان.

4- بیانات آقاى خلعتبرى دایر به اظهار تشکر از اقدامات لازمه جهت کمک به زلزله زدگان‏.

5- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به درآمد و مخارج سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران و جواب آقاى معاون وزارت کار

6- سؤال آقاى دکتر مشیر فاطمى راجع به ساختن راه اصفهان و جواب آقاى وزیر راه

7- طرح و تصویب فوریت لایحه صد میلیون ریال اعتبار جهت کمک به زلزله زدگان

8- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر

9- موافقت با طرح لایحه نفت در جلسه آینده طبق تقاضاى آقاى نخست وزیر.

10- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به انتخاب معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر از ماده 3

11- اعلام چند فقره اصلاحات قانون تأسیس وزارت گمرکات و انحصارات از مجلس سنا و تصویب آن.

12- بقیه شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به انتخاب معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر و خاتمه شور اول.

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏ 19

 

 

جلسه 108

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 16 تیر ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- سؤال آقاى پردلى راجع به اعزام اطباء به شهرستان‌ها و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى.

3- بیانات آقاى نخست وزیر راجع به وقایع اخیر و زلزله شمال و تقدیم یک فقره لایحه جهت کمک به زلزله زدگان.

4- بیانات آقاى خلعتبرى دایر به اظهار تشکر از اقدامات لازمه جهت کمک به زلزله زدگان‏.

5- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به درآمد و مخارج سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران و جواب آقاى معاون وزارت کار

6- سؤال آقاى دکتر مشیر فاطمى راجع به ساختن راه اصفهان و جواب آقاى وزیر راه

7- طرح و تصویب فوریت لایحه صد میلیون ریال اعتبار جهت کمک به زلزله زدگان

8- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر

9- موافقت با طرح لایحه نفت در جلسه آینده طبق تقاضاى آقاى نخست وزیر.

10- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به انتخاب معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر از ماده 3

11- اعلام چند فقره اصلاحات قانون تأسیس وزارت گمرکات و انحصارات از مجلس سنا و تصویب آن.

12- بقیه شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به انتخاب معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر و خاتمه شور اول.

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- اسامى غایبین جلسه قبل قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد).

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر آهى. سراج حجازى. کشکولى. حشمتى. خرازى. بزرگ ابراهیمى. قرشى. دهقان. اردلان. امید سالار. خزیمه علم. اسفندیارى. باقر بوشهرى. سنندجى. مهندس شیبانى. اورنگ. مهندس جفرودى. دکتر ضیائى. دولت آبادى. عامرى. بوربور. دکتر سعید حکمت. مهندس هدایت. مهندس ظفر. دکتر عمید. ابتهاج. امامى. خوئى. مهندس اردبیلى. عبدالحمید بختیار. ساکینیان. مهندس فیروز.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: رامبد. دکتر نفیسى. قراگزلو. دکتر طاهرى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: فضائلى. اقبال. شادلو. مجید ابراهیمى. قوام. دکتر اصلان افشار. خلعتبرى. دولتشاهى. مهندس دهستانى. بزرگ نیا. حکیمى. قنات آبادى. دکتر وکیل. دکتر حسن افشار. مهندس فروغى. مسعودى. دکتر شاهکار.

رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى صدرزاده

صدرزاده- چند اصلاح عبارتى است که تقدیم می‌کنم.‏

رئیس- دیگر نظرى نیست؟ (گفته شد، خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2- سؤال آقاى پردلى راجع به اعزام طبیب به شهرستان‌ها و جواب آقاى معاون وزارت بهدارى.

رئیس- امروز سؤالات مطرح است آقاى پردلى.

پردلی- سؤال بنده از وزارت بهدارى راجع به فرستادن پزشک به برخى از شهرستان‌ها بود که بعد از ترمیم حقوق پزشکان دیگر چه عذر و بهانه‌اى باقى است حالا آقاى معاون وزارت بهدارى جواب بدهند اگر لازم شد بنده مجدداً توضیحاتى عرض مى‌کنم.

رئیس- آقاى معاون وزارت بهدارى (دکتر آموزگار)- جناب آقاى پردلى سؤال فرمودند که چرا پس از ترمیم حقوق پزشکان طبیب و جراح و دندان پزشک و ماما به نقاط مختلف کشور اعزام نشده است براى استحضار به عرض می‌رساند که قانون ترمیم حقوق پزشکان در 11 اسفند 35 به وزارت بهدارى ابلاغ شده است که تقریباً در حدود چهار ماه قبل است و از آن تاریخ تاکنون 74 پزشک، 6 دندان پزشک، 35 داروساز، 12 ماما و یک پرستار به خارج از تهران اعزام شده‌اند. این عدّه از روى احتیاجات شهرستان‌ها یعنى حداقل احتیاجاتشان بوده فرستاده شده (دکتر امین- از مرکز به شهرستان‌ها بفرستید) یک عدّه‌اى از آنها که زاید بر احتیاجات مرکز بوده فرستاده شدند یک عدّه هم بر طبق اصل جدید استخدام و اعزام شدند نقاطى هم که براى خدمت این عدّه تعیین شده بیش‌تر نقاط دوردست

+++

بود. جهرم، بندرعباس، میانه، رشت، شاهرود، اصفهان، رضائیه، نمین، خسروشاه، سقز، خوى، لنجان، نهاوند، تبریز، سولده، سبزوار، آباده، شیراز، زرند ساوه، بروجرد، تربت حیدریه، لاهیجان، بندر بوشهر، مسجد سلیمان، دزفول، گرگان، الیگودرز، اهواز، بافت، رفسنجان، خرمشهر، بابل، کرمانشاه، طوالش، زابل که دو نفر پزشک براى زابل فرستاده شده است.

رئیس- آقاى پردلى.

پردلى- آقایان اطباء تا اندازه‌اى نسبتاً بى‌نیازند از لحاظ مادى (دکتر امین- همه بى‌نیاز نیستند یک عدّه معدودى نیستند) آنچه دیده شده اکثراً این طور است حالا ممکن است تک و توکى هم نباشند و به هر نقطه‌اى هم بروند بازارشان رواج دارد و گرم است یعنى پیرزنى که هیچ چیز نداشته باشد اگر مریض بشود چون موضوع جانش در بین است اگر تخم‌مرغ یا مرغى داشته باشد دو دستى تقدیم می‌کند که از مرگ نجات پیدا کند در نقاط دوردست مطب آزاد نیست یعنى طبیبى که کار غیر دولتى داشته باشد نیست جز همان مأمورین بهدارى که اجازة مطب خصوصى هم دارند. دکترا عالى‌ترین درجة علمى است البتّه آقایان به نوع پرورى و خدمتگزارى به هم‌میهنان به معناى واقعیش واقفند با این حال براى این که به اقصی نقاط ایران و شهرستان‌هاى دوردست طبیب حاضر بشود برود حقوقشان را اضافه کردند مع‌هذا در سیستان ما که یکى از شهرستان‌هاى دور دست است هنوز جراح، دندان پزشک یا چشم پزشک نداریم یک طبیب آنجا هست که از نظر چرخاندن بودجة آنجا و داروها یک سال هم نیست که رفته است الآن هم دارد برمی‌گردد و می‌خواهد برود امریکا منظور من این است که یک ترتیبى بدهند که براى طبیب بد نگذرد و با همة اینها یک چیز لازم است و آن نظر وزارت بهدارى است در گذشته و آینده که به این قسمت‌ها توجّه داشته باشد و طبیب به شهرستان‌هاى دوردست بفرستند اگر ما دندان پزشک، جراح به اندازه کافى نداریم این را قبول می‌کنیم همه جا را یک جور نباید نگاه کند از جراح‌ها و و دندان‌پزشک‌های مراکز استان‌ها مى‌توانند بفرستند این را هم باید در نظر بگیرند در نقاطى که مطب‌هاى آزاد در آنجا زیاد است از آن نقاط در ظرف سال، یک ماه، دو ماه، سه ماه، شش ماه بفرستد طبیب بفرستد به شهرستان‌هاى خیلى دوردست و بى‌طبیب، تا این تبعیض و ظلمى که نسبت به بعضى نقاط می‌شود از بین برود. یکى از اطباء دندان کاغذى براى من نوشته بود که اولاً این اضافات را به ما نمى‌دهند و به عناوین مختلف کم مى‌کنند ما حاضریم به هر نقطه‌اى برویم ولى اضافه حقوقى که به پزشک براى شهرستان‌ها مى‌دهند 90 تومان است با این ترتیب پزشک به شهرستان‌ها نخواهد رفت. آقایان این وضعیت داخلى شهرستان‌ها است از نقطه نظر عمومى که ملاحظه می‌فرمایید آنفولانزا مى‌گویند. چه می‌گویند، با این همه سر و صدا که اطرافش راه افتاد مرزها گرفته شد یکسره آمد به تهران اوّل بچه‌هاى وزیر بهدارى مریض شد و بعد هم به هیئت دولت گویا حمله کرد در سال 1318 مرض وبا در بعضى از ممالک هم‌جوار ما شیوع پیدا کرد وزارت بهدارى آن موقع درظرف 24 ساعت حتّى دانشجویان دانشکده پزشکى را مثل سرباز به اقصی نقاط ایران فرستاد وبا جرأت نکرد به داخله ما قدم بگذارد. این بود وضعیت آن وقت و این هم وضعیت فعلى است و وضع شهرستان‌ها.

رئیس- آقاى معاون وزارت بهدارى شما مطلبى دارید؟ (خیر). آقاى نخست وزیر.

3- بیانات آقاى نخست وزیر راجع به وقایع اخیر و زلزله شمال و تقدیم یک فقره لایحه جهت کمک به زلزله زدگان.‏

نخست وزیر (دکتر اقبال)- با اجازه مقام ریاست مجلس شورای ملى و آقایان نمایندگان محترم چند دقیقه‌اى از وقت مجلس شوراى ملى را می‌گیرم و خیلى معذرت می‌خواهم از آقاى ارسلان خلعتبرى که وقت ایشان را اشغال کردم.

رئیس- نخیر سؤالات هم جزء دستور است. بفرمایید.

نخست وزیر- قبل ازمسافرت به پاکستان بنده حضور آقایان عرض کردم که سلیقه بنده این است که گاهى شرفیاب شوم و راجع به امور عمومى کشور مطالبی به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم متأسفانه در این یک ماه اخیر گرفتارى‌هاى دولت و پیش‌آمدهایى که کرده بود به اندازه‌ای زیاد بود که متأسفانه فرصت حاصل نشد ولى امروز صبح خوش‌وقت هستم که توانستم شرفیاب شوم اینجا و عرایضم را به عرض آقایان برسانم سفر پاکستان همان طورى که آقایان استحضار دارند براى شرکت در پیمان بغداد بود و نتایج آن همان طورى که انتظار دارند بسیار خوب بود و یک مرتبه دیگر هم ثابت کرد که دوراندیشى‌ها و نظریات خیرخواهانه شاهنشاه معظم ما چقدر به جا است و شرکت ایران در پاکت بغداد که به امر ذات شاهانه بوده است بى‌اندازه مفید است و دولت ایران به پیروى از منویات شاهنشاه علاقه تامى به پیمان بغداد دارد و در تمام کنفرانس‌ها و کمیته‌هاى آن شرکت خواهد کرد و وظیفه ملى خود را به این ترتیب انجام می‌دهد. در این ماه اخیر چندین اتّفاق در کشور افتاد که یکى موضوع اعتصاب بود در آغاجارى و مراکز نفتى و یکى هم اعتصابى بود که در کوره‌پز خانه‌ها در تهران اتّفاق افتاد بنده باید به عرض آقایان برسانم که این دو اعتصابى که در آغاجارى و در تهران اتّفاق افتاد به هیچ وجه من‌الوجوه جنبه سیاسى نداشت و به هیچ وجه من‌الوجوه از ناحیه هیچ کس حتّى مخالفین دولت در این کار دستى نداشتند و کاملاً یک امر طبیعى بود و از همین جهت هم دولت به اقدامات و وظایف قانونى که داشت عمل کرد و رفع این دو اشکال شد البتّه در قسمت مناطق نفت‌خیز تقاضاى کارگران مربوط به اضافه دست‌مزد بود که به آنها تذکر داده شد که طبق مقرّرات قانون کار باید عمل کنند و چنانچه طبق قانون کار عمل نکنند و احترام به قانون نگذارند دولت به هیچ وجه من‌الوجوه حاضر به شنیدن حرف‌هاى آنها نیست و اگر خداى نکرده دست به خرابکارى بزنند با کمال شدّت و قدرت به نسبت به آنها عمل خواهد شد (احسنت) و همان طوری که کراراً به آقایان عرض کردم این دولت به هیچ وجه من‌الوجوه اجازه به اخلالگران نخواهد داد که به واسطه چیزهایى جزئى نظم و انتظام مملکت رابه هم بزنند (احسنت) و آقایان اطمینان داشته باشند که در این زمینه به هیچ وجه کوتاهى نخواهیم کرد آنچه قانون و مقرّرات به ما اجازه داده است عمل خواهیم کرد و به هیچ وجه اجازه نخواهیم داد که عناصر آشوب طلب و غوغاگر بتوانند نظم و انضباط دستگاه‌هاى مملکت را به هم بزنند و خوشبختانه کارگران ما به این موضوع توجّه دارند و همه‌شان هم وطن پرست هستند و می‌دانند که در این موقع که بندگان اعلیحضرت همایونى در ایران تشریف ندارند وظیفه فردفرد ایرانیان است که مراعات قانون و مقرّرات را بکنند براى این که خاطر اعلیحضرت همایونى آزرده نشود و خیلى خوش‌وقت هستم که این موضوع الحمدالله از طرف عموم هموطنان ما مراعات شده و مراعات می‌شود موضوع تهران هم راجع به اضافه مزد کوره‌پز خانه‌ها بود که آن هم همان طور که به عرض آقایان رساندم بسیار عادى بود. و در نتیجة مذاکره خود رؤساى کارخانه‌ها صاحبانشان حاضر شدند که صدى پانزده مزد کارگرها را اضافه کنند و ضمناً متذکر می‌شوم که دولت به هیچ وجه اجازه نخواهد داد که بر قیمت مصالح ساختمانى به واسطة این افزایش دستمزد اضافه شود. (عمیدى نورى- الآن شده است) جلوگیرى خواهد شد. دیروز ابلاغ کردم به شهردارى که جلوگیرى کنند (احسنت) موضوع دیگرى که امروز مخصوصاً براى آن بنده شرفیاب شدم حضور آقایان و اقداماتى که دولت در این زمینه کرده است راجع به آسیب دیدگان حادثه تأسف انگیز زلزله شمال است. البتّه این موضوع باید در حقیقت به صورت یک عزاى ملى تلقى شود (صحیح است) براى این که در این مناطق به اندازه‌اى نسبت به هموطنان ما سخت گذشته و سخت می‌گذرد که بارى بنده خیلى مشکل است که بتوانم حقیقت امر را آن طوری که هست براى آقایان تشریح کنم در بسیارى از مناطق به واسطة نبودن راه یا راه‌هاى مال روى که بوده است به واسطه شکاف‌هایى که در اثر زلزله رخ داده است متأسفانه نتوانستیم در آنجاها راه پیدا کنیم و کمک برسانیم ولى مع‌هذا تمام دسته‌جات و تمام طبقات و تمام مقاماتى که می‌بایستى در این کار عمل کنند توجّه داشته باشند نهایت سعى وکوشش خودشان را کرده‌اند (صحیح است) و من وظیفه خودم می‌دانم که در بدو امر از جمعیّت شیر و خورشیدسرخ در این مجلس صمیمانه سپاسگزارى کنم (صحیح است) که آن طورى که باید و شاید وظیفه‌اى که به آنها محول شده است به طور بسیار آبرومند و شایسته موفق شده‌اند و انجام داده‌اند (صحیح است) هنوز از تعداد تلفات آمار دقیقى نداریم همان طوری که عرض کردم به بعضی از نقاط هنوز نتوانسته‌ایم دسترسى پیدا کنیم و سعى و کوشش زیادى شده است که در این قسمت موفق شویم و جمعه که بنده کار می‌کردم آقاى دکتر خطیبى تلفن کردند از ارتش کمک خواستیم و آنها نهایت کمک و مساعدت را کردند و یک گروهان از دستة مهندسى فرستادند براى این که راه‌ها را باز کنند و بتوانند در این نقاطى که صعب‌العبور است به مأمورین وزارت راه کمک کنند و وزارتخانه‌هاى مربوطه وزارت راه سازمان بیمه‌هاى اجتماعى بانک ملى و خود وزارت راه و سازمان برنامه تمام این دستگاه‌هایى که در آن نقاط مى‌توانستند کمک و مساعدت کنند به هیچ وجه من‌الوجوه مضایقه نکردند بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى هم به محض این که خبر بهشان رسید بى‌اندازه آزرده خاطر شدند و اوامر مؤکدى به دولت صادر فرمودند که در این قسمت از هیچ نوع اقدامى خوددارى نکنید و به وظیفه‌اى که بهتان محول شده است عمل کنید. مراتب هم مرتباً گزارش می‌شود و به عرض می‌رسد و اوامر هم مرتباً صادر مى‌شود و دولت هم به وظیفه خودش عمل مى‌کند و در اجراى اوامر اعلیحضرت همایونى کوشش و سعى کافى به عمل می‌آید بنده دیشب یک پیامى به هموطنان عزیزم دادم براى این که خرابى‌ها به اندازه‌اى زیاد است که این مختصر وجوهات جبران این خرابى‌ها را نخواهد کرد. برنامه‌اى که ما داریم دو قسمت است یکى برنامه‌اى است که فوراً بتوانیم به اینها کمک و مساعدت بکنیم و وسایل برایشان بفرستیم از وسایل زخم بندى و دوا و درمان این یک قسمتش است که انجام مى‌شود ولى قسمت دومش که مهم‌تر است زندگى آتى آنها است و از این جهت دولت لایحه‌اى تقدیم مى‌کند که تصمیم گرفته‌ایم که مساعدتى از بودجة کشور بشود و به علاوه از مقامات خارجى مثل صلیب سرخ بین‌المللى هم قرار شده است کمک کنند و امیدوار

+++

 هستیم که هموطنان عزیز خودمان هم در این مورد از دادن هیچ نوع کمک و اعانه‌اى براى این بی‌چاره‌ها مضایقه نکنند و اطمینان هم دارم که همین طور خواهد شد به همین جهت حسابى درِ شیر و خورشیدسرخ باز شده است که هر کس می‌تواند هر قدر که مقدورش است بدهد براى این که این منظورى که عرض کردم عملى بشود. بنده به اندازه‌اى متأثر هستم که بیش از این نمی‌توانم وضعیت دلخراش این بی‌چاره‌ها را تعرض آقایان برسانم (با حال تأثر و گریه) به این جهت به همین مقدار اکتفا مى‌کنم و لایحه‌اى که تهیّه کرده‌ام تقدیم می‌کنم و استدعا می‌کنم اگر مقرّرات اجازه می‌دهد در همین جلسه تصویب کنند (احسنت). (در این موقع آقاى نخست وزیر به شدّت تحت تأثیر عواطف و احساسات قرار گرفتند و در میان سکوت عمیق و تأثیرانگیز نمایندگان کرسى خطابه را ترک فرمودند.)

رئیس- همان طوری که جناب آقاى نخست وزیر اظهار کردند این سانحه‌اى که در مناطق شمالى کشور رخ داد و این مصائبى که گریبان‌گیر عدّه زیادى از هموطنان ما شده است باعث کمال تأثر خاطر است (صحیح است) و البتّه وظیفه هر ایرانى است که در این مورد کمک‌هاى لازم و مقدور را بکند. البتّه این لایحه بعد از ختم سؤالات مطرح خواهد شد.

صدرزاده- ما تقاضا کردیم که با سه فوریت مطرح شود.

رئیس- لایحه دولت با سه فوریت نمى‌شود طرح شود. آقاى ارسلان خلعتبرى.‏

4- بیانات آقاى خلعتبرى دایر به اظهار تشکر از اقدامات لازم جهت کمک به زلزله زدگان.

خلعتبری- سؤال بنده مربوط است به بیمه‌هاى اجتماعى و اتّفاقا مربوط است به فرمایشاتى که جناب آقاى نخست وزیر اینجا به عرض آقایان رساندند در این مصیبتى که به مردم مازندران و در واقع به تمام مردم ایران وارد آمده است بنده خودم و نمایندگان مازندران در درجه اوّل از نمایندگان محترم تشکر وسپاسگزارى می‌کنم و این را براى خاطر جناب آقاى دکتر اقبال نمی‌خواهم عرض کنم باور بفرمایید که بنده صمیمانه عرض می‌کنم که این مصیبت واقع شد ولى ما اطمینان داشتیم و داریم به فعالیّت و دلسوزى و علاقمندى شخص آقاى نخست وزیر (صحیح است) بنده حقیقتاً می‌توانم بگویم مخصوصاً این بیان را اینجا مى‌کنم که مردم مازندران بدانند که در تهران شخص آقاى نخست وزیر دکتر اقبال مثل یک پدر مهربان و دلسوز و یک برادر صمیمى روز و شب مشغول فعالیّت براى ترمیم وضع و چاره اندیشى زلزله زدگان است (صحیح است) و ما نمایندگان مجلس که با شیر و خورشیدسرخ در تماس بوده‌ایم در این چند روزه همیشه مى‌بینیم که نخست وزیر با شیر و خورشیدسرخ مثل یک ستاد ارتش که با دستگاههایى خودش مربوط باشد در ارتباط بود (صحیح است) و این براى ما یک اطمینان خاطر بزرگى است و به‌ترین دلیلش هم این است که بعد از چند روز که از حادثه گذشت و اخبارش به تهران رسید آمدند اوّل از شدّت تأثر نتوانستند مطالب خودشان را اظهارکنند و لایحه فورى آوردند تقدیم مجلس کردند براى این که نسبت به آینده زلزله زدگان فکرى شده باشد بنده علاوه بر ایشان از جمعیّت شیر و خورشیدسرخ تشکر می‌کنم و شاهد هم هستم که رئیس این جمعیّت مدیر عامل این جمعیّت آقاى دکتر خطیبى سه روز در اطاق کارش ماند و استراحت نکرد و وقتى که ساعت ده شب بنده رفتم آنجا دیدم بى‌هوش و از حال رفته بود با زدن آمپول و دوا نگاهش داشته بودند و سر کارش بود (احسنت) مع‌ذلک آنچه لازمه همراهى و مساعدت در حدود استطاعت بود و از طریق مجلس و دولت و شیر و خورشیدسرخ به عمل آمده است و این مطالب باید گفته شود که مردم ستمدیده بدانند که مجلس و دولت و جمعیّت شیر و خورشیدسرخ همراه مردم هستند و در فکر آنها هستند و در فکر ترمیم و جبران خسارات آنها هستند....

رئیس- آقاى خلعتبرى سؤالتان را بفرمایید این موضوع حالا مطرح نیست.

خلعتبرى- سؤال بنده مربوط است به سازمان بیمه‌هاى اجتماعى (صدرزاده- خوب است از این سؤال صرف نظر بفرمایید. که آن لایحه مطرح شود)

رئیس- بفرمایید، فردا تعطیل است آن لایحه پس فردا جزء دستور خواهد بود.

5- سؤال آقاى خلعتبرى به درآمد و مخارج سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران و جواب آقاى معاون وزیر کار.

خلعتبرى- سؤال بنده این بود فقط مى‌خواهم بدانم که مخارجى که سازمان بیمه کارگران کرده است چقدر بوده است و درآمدش هم چقدر بوده است این را براى اطّلاع مجلس می‌خواستم توضیح بدهید.

رئیس- آقاى معاون وزارت کار

معاون وزرات کار- در سال 35 مجموع درآمد سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران چه مبلغ بوده و چه مبلغ از آن صرف حقوق پرسنلى و فوق‌العاده و امور ادارى و چه مبلغ صرف خرید دارو و چه مبلغ به مصرف ساختمان رسیده است؟

به طوری که نماینده محترم استحضار دارند درآمد سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران به موجب ماده 20 قانون بیمه‌هاى اجتماعى کارگران عبارت است از 18 درصد دستمزد کارگران که 13 درصد سهم کارفرما و 5 درصد سهم کارگر می‌باشد مجموع درآمد این سازمان در سال 1335 بالغ بر هشتصد و چهل و سه میلیون و هفتاد و سه هزار و چهارصد و سى و چهار ریال است 843072434 ریال از محل وجوه درآمد.

1- سى و دو میلیون و هشتصد و نود و دو هزار و چهارصد و پنجاه و هشت ریال 458/892/32 ریال بابت هزینه پرسنلى.

2- هشت میلیون و دویست و شصت و هشت هزار و دویست و دو ریال 8268202 بابت هزینه امور ادارى.

3- سى و هفت میلیون 37000000 ریال بابت خرید دارو در تمام کشور

4- بیست و یک میلیون و سیصد و سى و دو هزار و هفتصد و هشتاد ریال 21332780 ریال بابت ساختمان به مصرف رسیده است.

در تهران چند نفر طبیب براى سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران کار می‌کنند؟

در تهران صد و شصت (160) نفر طبیب 19 نفر داروساز 17 نفر دندان پزشک و 7 نفر قابله در سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران کار می‌کنند طریقه نظارت وزارت کار در امور سازمان چیست؟

به طوری که نماینده محترم استحضار دارند قانون بیمه‌هاى اجتماعى کارگران نظارت وزارت کار براى امور این سازمان را تعیین نموده است و همان طوری که در قانون مذکور تصریح شده است نظارت عالیه دولت به وسیله وزیر کار که رئیس شورای عالى سازمان و در عین حال رئیس هیئت نظارت سازمان مذکور مى‌باشد اعمال می‌گردد.

6- سؤال آقاى دکتر مشیر فاطمى راجع به ساختن راه اصفهان و جواب آقاى وزیر راه.‏

رئیس- آقاى خلعتبرى. (خلعتبرى- بنده عرضى ندارم) آقاى دکتر مشیرفاطمى‏.

دکتر مشیر فاطمى- بیانات جناب آقاى نخست وزیر به قدری بنده را متأثر کرده است و علاقمندم که لایحه‌اى که تقدیم شد زودتر تصویب شود و عرایضم در این مورد سؤال خیلى مفصل بود ولى حالا مختصر عرض می‌کنم. سؤال من از جناب آقاى وزیر راه است چون هم بنده به ایشان یعنى شخص ایشان ارادت دارم و هم می‌دانم که مجلس یعنى اغلب آقایان نمایندگان به ایشان علاقمندند (صحیح است) و خود ایشان در حقیقت بانى یعنى کسى هستند که این راه جدید را شروع کرده‌اند و اغلب این راه‌هایى که فعلاً در دست ساختمان است در زمان وزارت ایشان بوده است ولى متأسفانه دستگاه وزارت راه حالا نمی‌دانم به علّت نداشتن مهندس یا به چه علّت آن طورى که باید اجرا کننده منوبات ایشان نیست. بنده این را صریحاً از پشت این تریبون عرض می‌کنم. براى این که این راه اصفهان قسمت عمده‌اش که همان زیرسازى است بایستى در فصل تابستان آسفالت شود، خودشان هم بنا به تقاضای نمایندگان اصفهان تشریف بردند و دیدند و تصدیق کردند که زیرسازیش خوب بوده است امّا معلوم نیست به چه علّتى یک کسى کاغذ شهرى نوشته بود که بنا به دستور خود آقاى وزیر راه است ولى بنده نمی‌دانم آیا همچو دستورى صادر شده است یا خیر این راه تعطیل شده است اولاً یک عدّه‌اى عمله و کارگر بی‌کار شده‌اند ثانیاً یک سال و سه ماه یعنى 15 ماه از زیرسازى این راه گذشته است و اگر یک زمستان دیگر بگذرد چندین میلیون خسارت به مملکت وارد می‌شود آن وقت بنده نمی‌دانم مسئولش کى است. حالا استدعا می‌کنم اگر ایشان توضیحى دارند بفرمایند تا بنده بعد عرایضم را به عرض برسانم.

رئیس- آقاى وزیر راه.

وزیر راه- جناب آقاى دکتر مشیر فاطمى استدعا می‌کنم توجّه بفرمایید راجع به راه اصفهان سؤال کرده‌اند بایستى به استحضارشان برسانم که راه‌سازى و آسفالت راه اصفهان که یکى از مهم‌ترین شاه‌راه‌هاى کشور است همیشه مورد کمال توجّه وزارت راه بوده است و در این دو سال اخیر هم با تحصیل اعتباراتى از سازمان برنامه در قسمت زیرسازى آن نهایت اهتمام به عمل آمده و شاید مورد تصدیق خود جنابعالى هم باشد که از هرگونه تلاشى خوددارى نشده است قطعه اوّل راه اصفهان در حدود 80 کیلومتر است اعتبارش از طرف سازمان برنامه تأمین شده است و چون کار مقاطعه کار تقریباً به حد قرارداد رسیده بود و مجوزى براى این کار نبود با سازمان برنامه مذاکره کردیم اطمینان دادند که اعتبار کافى واگذار خواهد شد و مسلماً تا حدودى که زیرسازى راه آماده باشد و اعتبار کافى در اختیار باشد آسفالت خواهد شد.

رئیس- آقاى دکتر مشیر فاطمى.‏

دکتر مشیر فاطمى- بنده می‌خواستم از حضور جناب آقاى نخست وزیر هم استفاده کنم و امسال یعنى سال 36 خوشبختانه دو هزار میلیون ریال اعتبار راه‌هاى شوسه و آسفالت در اعتبار سازمان برنامه هست علاوه

+++

بر اعتبار است وزارت راه و از این قطعاً سهمى هم به اصفهان خواهد رسید. چون شما براى خراسان و آذربایجان راه آهن می‌کشید و امسال راه آهن تمام می‌شود البتّه باید جواب اهالى جنوب ایران هم داده شود و استدعاى دیگر بنده این است چون این دولت خودش را دولت کار معرفى کرده است یک ترتیبى مقرر بفرمایید که این تشریفات ظاهرى از بین برود یک کمیسیونى با اعضاى وزارت راه، با سازمان برنامه تشکیل بدهند که بتوانند از این مناقصه بازى و این قبیل چیزها جلوگیرى کنند.

7- طرح و تصویب فوریت لایحه صد میلیون ریال اعتبار جهت کمک به زلزله زدگان.‏

رئیس- لایحه تقدیمى دولت قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى مسبوق است در اثر وقوع زلزله اخیر خسارت زیادى از هر جهت به اغلب هموطنان عزیز وارد آمده که کمک به آنان بر هر فردى واجب و لازم است و با این که وضع بودجه و خزانه دولت اجازه مخارج و هزینه‌هاى سنگین را نمی‌دهد مع‌هذا از نظر همدردى و تسکین آلام آسیب دیدگان که به هر طریق و وسیله شده ولو این که از مخارج و هزینه‌هاى ضرورى صرف نظر نماید به آسیب دیدگان کمک و مساعدت کند و روى همین اصل ماده واحدة زیر را با قید یک فوریت تقدیم و تقاضاى تصویب آن را دارد:

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود براى کمک به آسیب دیدگان زلزله صفحات شمال و جبران خسارات وارده به آنان تا حدود مبلغ یکصد میلیون ریال از محل درآمد عمومى سال جارى تخصیص دهد و از مبلغ مذکور پنجاه میلیون ریال به جمعیّت شیر و خورشیدسرخ ایران و پنجاه میلیون ریال به هیئت کمک به آسیب دیدگان پرداخت نموده تا به مصرف کمک به زلزله زدگان برسد و رسیدى که از طرف جمعیّت و هیئت مزبور به وزارت دارایی تسلیم مى‌شود به منزله سند هزینه به خرج قطعى منظور گردد نخست وزیر دارایی.

رئیس- فوریت لایحه مطرح است آقاى ارباب (ارباب- موافقم) آقاى مشایخى (مشایخى- موافقم)

بعضى از نمایندگان- مخالفى ندارد.

رئیس- بالاخره باید اسامى آقایانى که اینجا اسم نوشته‌اند بپرسم. من خودم تکلیفم را مى‌دانم رأى گرفته می‌شود به فوریت لایحه. آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

8- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین دائمى وزارتخانه‌ها و نخست وزیر.

رئیس- دنبالة دستور جلسه پیش لایحة مربوط به معاونین دائمى وزارتخانه‌ها مطرح است ماده اوّل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 1- به منظور ایجاد ثبات و دوام بیش‌تر در امور ادارى و فراهم ساختن موجبات بررسى و تحقیق و سنجش کافى دربارة مسائل مربوط به تشکیلات ادارى و همچنین برقرار نمودن سازمان به‌تر و روش و طریق مؤثرترى در هر وزارتخانه معاون دائمى ادارى براى عهده‌دار بودن امور و تشکیلات ادارى تعیین خواهد گردید معاون دائم ادارى براى مدّت پنج سال انتخاب می‌شود. تجدید و انتخاب وى بلامانع است.

رئیس- آقاى علاّمه تأمل کنید آقاى نخست وزیر بیانى دارید بفرمایید.

نخست وزیر- بنده قبلاً خواستم تشکر کنم از آقایان محترم که به فوریت لایحه دولت رأى دادند و امیدوارم که روز سه‌شنبه به تصویب مجلس برسد. ضمناً لازم بود یک موضوع را خدمت آقایان عرض کنم در این گیر و دار و مصیبتى که برای مملکت رخ داد متأسفانه بعضی از همکاران عزیز من به وظیفه خودشان عمل نکردند و خیلى مایه تأسف بنده است از نقطه نظر همکارى که چند نفر از اطباى وزارت بهدارى بنا به دستور وزیر بهدارى حاضر نشدند به شمال بروند لذا دستور دادم آنها را منتظر خدمت بکنند (احسنت) هر کس در یک روزى وظیفه‌اى دارد و کار اطبا هم این است که در این روزهاى سخت بروند خدمت بکنند به این جهت از آقایان اطبایى که بدون عذر موجه حاضر نشده بودند بروند (بعضى از نمایندگان- اسامى‌شان را بفرمایید) اسامى‌شان را اجازه بفرمایید که اینجا عرض نکنم.

این آقایان را منتظر خدمت کردم تا بدانند که نظم و انضباط باید در کارها باشد (احسنت) و به هیچ وجه من‌الوجوه بنده ارفاقى نخواهم کرد (احسنت) و متأسفانه یکى از آنها هم از همکلاس‌هاى سابق خود من است ولى در مقام انجام وظیفه دوستى و سابقه براى بنده حساب نمى‌شود (احسنت) موضوع دومى که مى‌خواستم به عرض آقایان برسانم راجع به همین لایحه‌اى بود که الآن مطرح است براى این که وزراء به کارهاى اساسى‌شان برسند و وقتشان به کارهای جارى ادارى وزارتخانه‌ها تلف نشود البتّه در دولت سابق هم این فکر پیش آمده بود و لایحه را تقدیم مجلس کرده بودند چون این دولت هم مؤمن و معتقد به این مطلب بود تعقیب کرد و امیدوار هستم که با تصویب این لایحه یک قدم اساسى براى پیشرفت و ثبات کارها برداشته شود و آقایان وزراء به عوض این که از صبح در وزارتخانه‌ها گرفتار کارهاى ادارى و کارگزینى و حسابدارى وزارتخانه‌هاى خود باشند بتوانند با فراغ بال به موضوعات خیلى خیلى اساسى‌ترى برسند و توفیق در آن کارها پیدا کنند. این بود که خواستم از حضور آقایان محترم تقاضا کنم که به این لایحه توجّه خاصى بفرمایند و اگر اصلاحاتى به نظرشان مى‌رسد بفرمایند تا آن چیزى که به صلاح مملکت است عمل کنیم. بنده باز از این فرصت استفاده مى‌کنم که در یک موضوعى باز مزاحم شوم چندى قبل یکى از لوایح دولت سابق که اینجا مطرح بود و راجع به دفع آفات بود بعد از دو سه مرتبه شور و تصویب در مجلس سنا آقایان نمایندگان صلاح ندانستند که این لایحه به تصویب برسد البتّه در بیرون شایعاتى منتشر شد که دولت فعلى مورد اعتماد نمایندگان مجلس نیست. بنده اولاً به آقایانى که این صحبت را کردند تذکر دادم که مگر هر لایحه‌اى که دولت به مجلس برد باید تصویب شود؟ (صحیح است) پس مجلس براى چیست؟ مجلس براى این است که لوایح دولت را رسیدگى کند آن چیزی را که صلاح مى‌داند تصویب کند والاّ مجلس چه معنایى دارد. گفتم مگر این که یک لایحه‌اى باشد که دولت به مسئولیّت خودش براى مصلحت مملکت لازم بداند مى‌آید حضور آقایان نمایندگان مى‌گوید اگر به من اعتماد دارید این را من لازم مى‌دانم تصویب بفرمایید این دولت مى‌ماند تصویب نمی‌فرمایید دولت مرخص می‌شود والاّ هر لایحه‌اى دولت آورد اسرارى نیست که حتماً در مجلس تصویب شود از این جهت خواستم تذکر بدهم که ما انتظار نداریم که هر لایحه‌اى که مى‌آوریم اینجا حتماً تصویب شود در کمیسیون‌ها هم ما می‌آییم توضیح می‌دهیم تصویب فرمودید اجرا مى‌شود و تصویب نفرمودید این ربطى به اعتماد نمایندگان به دولت ندارد مگر این که دولت خودش لازم بداند و از ساحت مقدّس مجلس شوراى ملى استدعا کند که این را من لازم دارم اگر اعتماد دارید مى‌مانم و اگر ندارید مى‌روم این را مخصوصاً لازم دانستم که توضیح بدهم براى این که اشخاصى که در بیرون هستند این را اشتباه نکنند و کاملاً موضوع روشن باشد و آن لایحه را هم البتّه دولت نگاه مى‌کند اگر لازم است اصلاح می‌کند و دوباره تقدیم مجلس مى‌کند. (صحیح است احسنت).

رئیس- آقاى علامه وحیدى

 علامه وحیدی- در عین حال که دولت جناب آقاى دکتر اقبال مورد تأیید اکثریت مجلس است ولى الزام نمى‌آورد اگر کسى بخواهد مخالفتى کند و انتقادى به نظریات دولت باشد دولت لایحه‌اى به مجلس می‌آورد باید تنقیح شود و اصلاح شود. مخالفت من با ماده اوّل از این جهت است اولاً من مخالف با اصل لایحه نیستم با اصل لایحه موافق هستم زیرا در اینجا یک عبارتى است که صفت مخالف مقتضاى موصوف است مثل آتش نسوز، آب غیر سیال، و دائم پنج ساله این مسلم امکان پذیر نیست دائم یعنى غیر 5 سال و غیر شش سال و غیر صد سال نمى‌تواند عبارت دائم وصف پنج ساله باشد بنابراین من در نظر داشتم که بگویم معاون ثابت و پیشنهاد هم داده خواهد شد و این مطلب و این اظهارات من و امثال من که موافق دولت هستیم دال بر مخالفت با دولت نیست.

رئیس- آقاى مشایخى موافقید بفرمایید.

مشایخى- بنده هم جناب آقاى علامه از این دفعه بنا به لغتى که آقا انتخاب فرمودند اسم معاون را معاون ثابت می‌گذارم و مسلماً کلمة ثابت مناسب‌تر است و به هر حال از این که وزارتخانه‌ها معاون ثابتى داشته باشند ثباتى در کادر وزارتخانه‌ها پیدا خواهد شد، هیچ جاى تردید نیست امّا وظایفى که براى این معاون ثابت وصف شده است اصاله امور ادارى است و البتّه معاون ثابتى که انتخاب مى‌شود از کادر ادارى انتخاب خواهد شد به شرحى که در خود این قانون ذکر شده است کسى که در یک وزارتخانه‌اى سال‌های سال زحمت کشیده است و به امور آن وزارتخانه کاملاً آشنا است، صلاحیت یا لیاقت و شایستگى و تناسب کار را به‌تر می‌تواند تشخیص بدهد و از این جهت یک معاون ثابتى منشأ اثر و مورد استفاده واقع خواهد شد و کارهاى وزارتخانه به‌تر جریان پیدا خواهد کرد همة ما همیشه گفته‌ایم و می‌دانیم که آقایان وزراء مشکلات زیادى دارند البتّه سیاست عمومى وزارتخانه، مسائل مربوط به کارهای مهم آن وزارتخانه، از اینها گذشته حضور در مجلس براى پاسخ دادن به سؤالات براى دفاع از لوایح قانونى و سایر مسائل یک روز در مجلس شوراى ملى و یک روز در مجلس سنا تصدیق باید بکنید که این وزیر دیگر نمى‌تواند به امور کوچک، به امورى که حائز اهمیّت نیست وقتش را صرف کند و ما هم نباید متوقّع باشیم که مصروف این کارها بکند. این وزیر راه یا وزیر فرهنگ باید در برنامه راه‌سازى کشور یا در برنامه عمومى فرهنگ وزیر دارایی در تعادل بودجه، براى تحصیل درآمد، براى این که حساب دخل و خرج مملکت را بدهد و بتواند داشته باشد کارش این کارها است نه این که فرض کنید رئیس دایرة کارپردازى کى باشد و حکم صادر کند یا رئیس ادارة کارگزینى وزارت راه یا وزارت دارایی کى خواهد بود به این جهت است که در عین حال بنده یک قسمت از نظریات مخالفین این لایحه را تأیید می‌کنم مثلاً جناب آقاى بهبهانى ضمن

+++

بیاناتشان فرمودند که با معاون دائم ادارى وقتى موافق خواهم بود که قانون استخدامى هم به مجلس آمده باشد و به موجب قانون استخدام مستخدم پشت میزش محکم نشسته باشد و دستخوش اعمال غرض وزیر یا معاون دائم نشود در این صورت معاون ثابت خیلى خوب است و بنده طرفدار این نظر به جناب آقاى بهبهانى هستم ولى معتقد هستم که اگر ما یک جزء از کار خودمان را انجام بدهیم به‌تر از این است که چون نمی‌توانیم تمام کار را انجام بدهیم این جزء را هم انجام ندهیم این است که بنده جداً موافق هستم که هر چه زودتر قانون استخدام متناسب با مقتضیات عمومى کشور به مجلس تقدیم بشود و کادر ادارى مستخدمین مملکت معلوم بشود و سازمان وزارتخانه‌ها تثبیت بشود مستخدمى که در پشت میزش نشسته است حداکثر حقوقی که متناسب با هزینه زندگی است برایش تأمین بشود شغلش ثابت بشود و وزیر نتواند با یک جمله بنا به مقتضیات ادارى برکنارش بکند تمام اینها صحیح است امّا با توجّه به این که فعلاً قانون استخدام نیامده ما نباید بگوییم که معاون ثابت خوب نیست به دلایلى که عرض کردم بنده معتقد هستم انتخاب معاون ثابت که پنج سال در آن وزارتخانه بتواند اشتغال پیدا کند و در دستگاه ادارى آنجا مستمراً اشتغال داشته باشد بسیار خوب و مفید است و از این نقطه نظر بنده با این ماده و با تمام مواد این لایحه موافقم (احسنت).

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته بنابراین پیشنهاداتى که در این ماده رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد).

پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده اول اضافه شود.

در تمام طبقات بالا کسانى را که محکومیت ادارى از درجه 3 به بالا دارند نمی‌توان به این سمت انتخاب بشود.

صدرزاده

پیشنهاد می‌کنم اصطلاح (معاون دائم) به (معاون ثابت) تبدیل شود.

دکتر شاهکار

رئیس- چون شور اوّل است پیشنهادات فقط قرائت می‌شود و به کمیسیون فرستاده می‌شود.

ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیرخوانده شد).

ماده 4- معاون دائم ادارى از بین طبقات ذیل با پیشنهاد وزیر و تصویب دولت انتخاب و به فرمان همایونى منصوب می‌شود،

الف- از بین اشخاصى که در وزارتخانه خود سمت معاونت پیدا کرده‌اند.

ب- از بین مدیران کل هر وزارتخانه که لااقل سه سال سمت مدیر کلى و ده سال سابقه خدمت در آن وزارتخانه داشته باشند.

ج- از بین کارمندان عالی مقام دولت که لااقل ده سال سابقه خدمت در دستگاه دولت داشته که پنج سال آن در وزارتخانه مربوطه باشد.

تبصره 1- براى اشخاصى که داراى دیپلم عالى علوم ادارى هستند و شوراى عالى فرهنگ آن را مافوق لیسانس بشناسد از نظر این ماده هست سال سابقه خدمت کافى است.

تبصره 2- در انتخاب معاون دائم ادارى وزارت بازرگانى و وزارت صنایع و معادن سابقه خدمت در وزارت اقتصاد و پیشه و هنر و وزارت انحصارات و گمرکات در وزارت دارایی ملحوظ خواهد شد.

رئیس- آقاى ارباب مخالفید؟

ارباب- بنده مخالف نیستم یک اصلاحاتى دارم که به وسیله پیشنهاد تقدیم کردم.

رئیس- بسیار خوب آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى- مخالفت بنده این است که قانون باید اوّلاً طورى باشد که از آن استفاده تبعیضى نشود و متنافض نباشد که استفاده تبعیضى بشود یعنى قاعده کلى باشد که همه افراد مشمول آن قاعده کلى باشند در اینجا سه شرط براى انتخاب معاون ثابت در نظر گرفته البتّه باید شرایط طورى باشد که معاونین وزارتخانه‌ها خیلى به طور طبیعى انتخاب بشوند و دست وزراء هم بسته نباشد و اشخاص معینى هم نتوانند فشار وارد بیاورند دوم این که شرایط متناقض نباشد در شرط اول این ماده گفته است که معاونین را از اشخاصى که سمت معاونت داشته‌اند می‌شود انتخاب کرد در عین حال در شرط دو و سه مى‌گوید از بین اشخاصى که ده سال سابقه خدمت دارند در صورتی که ممکن است کسى باشد که الآن یک ماه سابقه معاونت دارد و هیچ سابقه خدمت ندارد امّا در مورد دیگرى می‌گوید باید ده سال سابقه داشته باشد به نظر بنده این تناقض است و صحیح نیست دوم این که یک نفر معین کردن همیشه اسباب زحمت است و ممکن است اشخاصى دولت و وزراء را در زحمت بیندازند به نظر بنده به‌ترین طریق انتخاب معاونین این است که ده سال یا 15 سال چون نه سابقه دلیل صلاحیت است و نه نداشتن سابقه، اشخاصى هستند که سابقه‌شان کم‌تر است ولى صلاحیتشان بیش‌تر است این است که بنده معتقد هستم براى این که تبعیض از بین برداشته بشود و جریان قانون طبیعى و ساده باشد و تناقض هم نداشته باشد به این کیفیت که بنده پیشنهاد داده‌ام اصلاح بشود وزراء سه نفر را به هیئت دولت پیشنهاد کنند و هیئت دولت از میان سه نفر یک نفر را انتخاب کند که با فرمان همایونى منصوب شود بنابراین دست دولت باز دست وزراء باز و فشار هم وارد نمی‌شود ممکن است در مورد یک نفر وزیر اشتباه بکند یا وزیر هم دچار محظور باشد پسر عموى بنده ممکن است تصادف کرده معاون بنده شده و بنده را وادار کند و من دچار محظور بشوم ولى اگر سه نفر را تعیین کردیم هم وزیر آزادى بیش‌ترى دارد و هم هیئت دولت مجال مطالعه بیش‌ترى دارد و این قیود و مقرّرات هم از بین می‌رود و وزیر در موقع انتخاب سعى می‌کند که سه نفر را از اشخاصى انتخاب کند که واجد شرایط لازم باشند بنده خواستم همین را عرض کنم و پیشنهاد کرده‌ام.

رئیس- آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار- بنده مخالفم.

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته است پیشنهادات این ماده قرائت می‌شود.

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم بند ب ماده دوم لایحه شماره 52935 ر 20 دى 35 دولت راجع به مقرّرات تعیین معاون دائمى وزارتخانه‌ها به طریق زیر اصلاح شود.

ب- از بین مدیران کل هر وزارتخانه که لااقل بیست سال سابقه خدمت در آن وزارتخانه داشته باشند. افخمى

اینجانب پیشنهاد می‌کنم ماده 2 لایحه راجع به معاونین دائم ادارى به طریق ذیل اصلاح شود.

(هر یک از وزراء سه نفر را به هیئت وزیران پیشنهاد و هیئت وزیران یک نفر را از میان آنها به سمت معاون دائم ادارى انتخاب خواهد نمود که به فرمان همایونى منصوب گردد) ارسلان خلعتبرى

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که بند ج ماده 2 به شرح زیر اصلاح می‌شود از بین کارمندان دولت که اقلاً بیست سال سابقة خدمت در دستگاه دولت و یا 15 سال در وزارتخانه مربوطه سابقه خدمت داشته باشند. دکتر امین

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده 2 لایحه معاونین پنج ساله اضافه شود.

تبصره- معاون پنج ساله وزارت راه باید از میان مهندسین عالی مقامى که لااقل داراى ده سال سابقه کارهاى راه سازى باشند و پنج سال آن را در خدمت وزارت راه گذرانده باشند انتخاب گردد. مهندس جفرودى

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم قسمت الف ماده 2 به این نحو اصلاح شود.

الف- از بین اشخاصى که در وزارتخانه خود سمت معاونت داشته و لااقل ده سال سابقه خدمت دولتى داشته باشند انتخاب شود. بهبهانى

پیشنهاد می‌کنم ماده 2 به شرح ذیل اصلاح شود. معاون دائم ادارى با رعایت ترتیب مقرر در این ماده از حیث اقدمیت از بین طبقات ذیل به پیشنهاد وزیر و تصویب هیئت دولت انتخاب و به فرمان همایونى منصوب می‌شود.

الف- از بین اشخاصى که در وزارتخانة خود سمت معاونت پیدا کرده و لااقل 15 سال سابقه خدمت در آن وزارتخانه داشته باشند.

ب- از بین مدیران کل هر وزارتخانه که لااقل سه سال سمت مدیر کلى و 15 سال سابقه خدمت در آن وزارتخانه داشته باشند.

ج- از بین کارمندان عالی مقام دولت که لااقل 15 سال سابقه خدمت در آن وزارتخانه داشته باشند.

تبصره 1- براى اشخاصى که داراى دیپلم علوم ادارى هستند و شوراى عالى فرهنگ آن را مافوق لیسانس بشناسد از نظر این ماده ده سال سابقه خدمت کافى است.

تبصره 2- تغییرى ندارد. مهدى ارباب

پیشنهاد می‌کنم که تبصره ذیل به ماده 2 اضافه شود. در وزارتخانه‌هایى که جنبه فنى دارد معاون ثابت از بین کارمندان ادارى که لااقل بیست سال سابقه ادارى داشته باشند انتخاب می‌گردد. دکتر دادفر.

رئیس- پیشنهادات  به کمیسیون فرستاده می‌شود.

9- موافقت با طرح لایحه نفت در جلسه آینده طبق تقاضاى آقاى نخست وزیر.

رئیس- آقاى نخست وزیر بفرمایید.

نخست وزیر- آقایان محترم استحضار دارند که ضمن تقدیم برنامه یکى از موادش این بود که استفاده از منابع زیرزمینى کشور بشود در تعقیب آن چندى قبل بنده لایحه نفت را تقدیم مجلس کردم مجلس شورای ملى کمیسیونى انتخاب فرمودند و بنده وظیفه خودم می‌دانم که از همکارى صمیمانه تمام آقایان اعضاى کمیسیون و آقاى رئیس کمیسیون آقاى دولت آبادى سپاسگزارى بکنم که دولت را ارشاد کردند و اصلاحاتى که لازم بود در این لایحه شد این است که چون بحث و اصلاح آن تمام شده است و خبرش داده شده است از مقام ریاست مجلس شوراى ملى استدعا مى‌کنم که روز سه‌شنبه بعد از آن که این لایحه تقدیمى امروز تکلیفش معلوم شد آن را جزو دستور بگذارند که مطرح شود.

رئیس- به طورى که خاطر آقایان مستحضر است این لایحه طبع و بین آقایان توزیع شده است البتّه روز سه‌شنبه جزء دستور خواهد بود پانزده نفر از آقایان هم تقاضا کرده‌اند یک شورى مطرح شود روز سه‌شنبه مطرح می‌شود.

10- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به انتخاب معاونین دائم وزارتخانه‌ها از ماده سوم.

رئیس- ماده سوم لایحه انتخاب معاونین قرائت می‌شود

+++

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 3- معاون دائم ادارى وظایف ذیل را طبق اصول مندرج در ماده یک تحت تعلیمات کلى وزیر مربوطه انجام خواهد داد.

الف- اتخاذ تصمیم درباره استخدام اضافه- ترفیع- انتقال- انتصاب- عزل تعقیب ادارى- مرخصى- معذوریت- پاداش- تشویق بازنشستگى و تهیّه کادر و خلاصه آنچه مربوط به امور استخدامى کارمندان وزارتخانه است.

تبصره 1- انتصاب مدیران کل و رؤساى ادارات تهران و شهرستان‌ها و مشاغل هم ردیف آنان با وزیر خواهد بود که از بین سه تا پنج نفر کارمندان واجد صلاحیت که از طرف معاون دائمى براى هر مقامى پیشنهاد می‌شود انتخاب خواهد نمود.

تبصره 2- معاون دائم ادارى مکلّف است که براى اجراى وظایفى که در بند الف این ماده بوى محول شده است بلافاصله پس از تصویب شوراى عالى استخدامى تشکیل دهد که آیین‌نامه آن از طرف وزیر مربوطه تهیّه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

ب- تهیّه و تنظیم بودجه.

ج- هرگونه تغییر و کسر و اضافه که در سازمان وزارتخانه انجام می‌شود باید با موافقت و نظر معاون دائم ادارى انجام گیرد.

د- بازرسى و نظارت به امور ادارى و مالى و حسابدارى تمام مؤسسات و ادارات و بنگاه‌هاى تابعه وزارتخانه در مرکز و شهرستان‌ها.

ه- تهیّه گزارش شش ماهه از اقداماتى که به عمل آمده است.

تبصره- ریاست شوراهاى امور ادارى و مالى با معاون دائم ادارى خواهد بود.

رئیس- آقاى دکترشاهکار.

دکتر شاهکار- بسیار جاى تأسف است که ما اغلب فلسفه وجودى مقامات و مشاغل اشخاص را فراموش می‌کنیم یعنى یادمان می‌رود که اداره براى مردم است نه مردم براى اداره وزیر براى خدمت به مردم است نه مردم براى کرنش کردن و تعظیم کردن به وزیر و مادام که این فلسفه را فراموش بکنیم کارهایمان درست نخواهد شد بنده می‌خواهم از آقایان همکاران محترم بپرسم کسى هست که در شرایط فعلى از اوضاع ادارى ما راضى است؟ (نمایندگان- هیچ کس) (مهندس جفرودى- خود وزراء هم ناراضیند) وزراء هم ناراضیند آقاى رئیس اداره هم ناراضى است همه ناراضیند اگر وضع کار بد است تثبیت وضع بدهم بد است یعنى یک امر بدى را باید ریشه کن کرد و یک کار خوبى را به جایش گذاشت ماده سومى که شما مطرح فرمودید این ماده 3 درست عبارت از سیمان کارى و بتون کارى، محکم کردن چیزهایى است که فاسد شده (صحیح است) در صورتی که باید ریشه‌اش را بکنیم (صحیح است) ولى داریم قرصش را می‌کنیم.‏ (پرفسور اعلم- مقصودهم همین است) در عین حال نقض غرض هم هست در مملکت ما مستخدمین دولت و ادارات ما وضع ثابت ندارند یعنى به اختیار کارفرما هستند که در حقیقت کارفرما خودش باید مستخدم مردم باشد اگر بخواهم صریح‌تر عرض بکنم و ساده‌تر صحبت بکنم یعنى مستخدم دولت که طبق هر آرشى و سیستم ادارى باید کار بکند و از وزیر دستور بگیرد علّت غایى وجود وزیر خدمت به مردم است ولى این ادارات براى مردم نیستند و هنوز وزیر به مردم و ادارات به مردم توجّهى ندارند در همین شرایط ما آمده‌ایم همین اوضاع را تثبیت بکنیم می‌گوییم چه کار کنیم می‌گوییم یک معاون دائم پنج ساله یا یک معاون ثابت ادارى درست کنیم از براى تثبیت اوضاع ادارات و مستخدمین دولت و امید این را داشته باشیم که آقاى وزیر وقتش بیش‌تر بشود و از این به بعد برسد به کارهای عمومى کشور و همین طور که آقاى نخست وزیر قول دادند به کارهای مردم و معاون دائمى به کارهای مستخدمین برسد و رسیدگى کند این هست؟ بعد در تبصره ملاحظه می‌فرمایید چنین نوشته شده، انتصاب مدیرکل و رؤساى ادارات تهران و شهرستان‌ها و مشاغل هم ردیف آنان با وزیر خواهد بود یعنى شما یک معاون ثابت و یک شوراى عالى درست می‌کنید براى پیش‌خدمت و آب بیار و دون اشل به علّت این که انتصاب از رئیس اداره به بالا و هم‌ردیف آنها را تازه از اختیار آن معاون دائمى گرفته‌اید یک لایحه به این عرض و طول مى‌آورید به مجلس و بعد در ضمن یک ماده‌اى تمام آن عملى که اوّل کرده بودیم از بین می‌بریم پس معلوم می‌شود در کارهاى ما علل غایى وجود ندارد و فلسفه وجود مطالب یادمان میرود یک مستخدم دولت طبق مقرّراتى مى‌آید مستخدم دولت مى‌شود من از آقایان خواهش می‌کنم دقت بفرمایند چى دارم عرض می‌کنم قانون استخدام را طى کرده لیسانسیه شده کنکور داده و با شرایطى آمده است و شروع کرده است به زندگى بعد یک معاون دائم ادارى یا یک معاون ثابت ادارى انتخاب می‌کند و عزل این آقا را و اتخاذ تصمیم راجع به عزل ایشان را به عهده آن معاون دائم می‌گذارید آن معاون دائمى که فقط تا رئیس اداره حق دارد و از رئیس اداره به بالا و مدیران کل و اینها در اختیار وزیر است تمام مواد این قانون را که ملاحظه می‌فرمایید معلوم می‌شود که این قانون (همچو صاف و پوست کنده می‌گوییم) یا فهم بنده خیلى کم است یا یک قانون نقابدارى است و ساده نیست یک قانونى نیست به درد مردم بخورد و اوضاع مستخدمین دولت را تثبیت بکند همکار محترم آقاى صدرزاده فرمودند که تو با ماده 2 مخالفى یا ماده 3 گفتم منوط است به این که چند ماده داشته باشد چون هر چه ماده داشته باشد بنده مخالفم چون این لایحه نه کارى نه گرهى از کار و گرفتارى‌هاى مردم باز می‌کند و نه فایده‌اى براى مستخدمین دولت دارد فقط فایده‌اش این است که اوضاع بدى را تثبیت مى‌کنیم و این شأن قانون‌گذارى نیست (یکى از نمایندگان- پیشنهاد اصلاحى بفرمایید) چه اصلاحى؟

رئیس- آقاى مخبر (مهران).

مهران (مخبر کمیسیون امور استخدام) بیش‌تر امرى که موجب شد بنده به همکاران محترم تصدیع بدهم کلمه نقابدار بود که همکار عزیزم آقاى دکتر شاهکار استعمال فرمودند در اینجا نقابى در بین نیست اصلاً دولت یک فکرى را برداشت و روى کاغذ آورد و آورد در کمیسیون استخدام مطرح کرد یک بار هم لایحه را پس گرفت چون مفصل بود مجدداً آورد اصلاحاتى شد و الآن مطلب خیلى رو باز و ساده است که مطرح شده است ضمناً مى‌خواستم عرض کنم که مشکلى هست و باید این مشکل را همان طور که فرمودید حل کرد قضیه این که واقعاً کار در وزارتخانه‌ها یک پیچیدگی خاصی پیدا کرده به این معنی که مقامات بالای وزارتخانه همه دلشان می‌خواهد از وزیر یک نوشته‌اى داشته باشند و یک کارى را انجام بدهند (پرفسور اعلم- حالا از معاون آن نوشته را می‌گیرند) ملاحظه بفرمایید چون ما هر تصمیمى که توى این مملکت می‌خواهیم بگیریم تصویر بازپرس دیوان کیفر ببخشید دادستان دیوان کیفر را اوّل جلوى چشممان می‌بینیم بعد تصمیم می‌گیریم (اقبال مال پایین‌ها است) نه ملاحظه بفرمایید براى همه مقامات همین طور شده است اوّل وجود دفاع از قضیه را در ذهن خودمان درست می‌کنیم بعد دو کلمه چند پهلو روى یک کاغذ مى‌نویسیم وضع ادارات تا آنجا که بنده اطّلاع دارم فعلاً به این ترتیب مجرى است در نتیجه اساس (به عرض برسد) در ادارات فعلاً مرسوم است یعنى چه؟ رئیس دایره می‌نویسد به عرض برسد رئیس اداره هم باز تصویر دادستان دیوان کیفر جلو چشمش است آن هم می‌نویسد به عرض برسد وقس علیهدا تا آخر به عرض می‌رسد که آقاى وزیر باشد خوب تصدیق می‌فرمایید تکلیف این وضع در وزارتخانه‌ها چیست ولى یک مطلب هست بنده می‌خواهم عرض کنم که مقامات بالاى مملکت این مطلب مبتلا بهشان نیست ولى مردم همان طور که آقاى دکتر شاهکار فرمودند گرفتارند مردم دو ماه سه ماه باید منتظر این به عرض بر سدها باشند. (پرفسور اعلم- حالا این به عرض برسد به معاون می‌رسد) آقاى پرفسور اگر شما بیایید بر طبق قانون قسمتى از کار وزیر را به معاون تفویض بفرمایید ولى در ضمن قانون اساسى را آن طورى که تجویز کرده است و مسئولیت وزراء را شناخته است آن نظر قانونى را هم تأمین کنید این چه اشکالى دارد؟ و امّا اقلاً کار به دو قسمت تجزیه مى‌شود و حدود مسئولیت‌ها معلوم مى‌شود و امّا این که آقاى دکتر فرمودند که مدیران ‌کل و رؤساى ادارات نوشته شده است که به انتخاب وزیر باشد این مطلب در کمیسیون استخدام مدّت‌ها صحبت شد و اصل قانون اساسى که مسئولیت وزراء تعیین کرده است مورد بحث قرار گرفت در ضمن رعایت شد که سیاست وزارتخانه‌ها همان طور که آقایان ناطقین توضیح فرمودند به دست وزیر باشد و ممکن است وزیر مایل باشد با مدیران‌ کل معین و رؤساى ادارات معین همکارى بکند نخواسته‌اند براى وزیر همکار دیگرى بگذارند بنابراین در این قسمت دست وزیر را باز گذاشته‌اند و این مطلب تأیید نظریات مخالفین محترمى است که این جا می‌گفتند که پس وزیر چه کاره است؟ پس وزیر مشاغل عالیه و بالاتر از آنچه در اختیار معاون ثابت ادارى است انجام خواهد داد با این تذکرى که عرض کردم اصولاً این نظر مطرح است که این تمرکز از بین برود و این نظر مطرح است که کارها سرعت خودش را داشته باشد و اصولاً این نظر مطرح است که کارهاى جارى وزارتخانه‌ها براى مسافرت وزیر، براى کسالت وزیر، براى غیبت وزیر به هر جهتى از جهات معوق نماند این نظر در بین بود و حالا به هر صورتى از صور که آقایان میل داشته باشند روى کاغذ منعکس کنیم اگر اصل نظر را بپذیرید و تصویب بفرمایید بنده فکر می‌کنم مشکل آن از لحاظ کمیسیون استخدام با مطالعاتى که در این خصوص تاکنون به عمل آمده به هیچ وجه اشکالى ندارد و تمام کمک‌هاى فکرى که می‌فرمایید بسیار مغتنم و گران‌بها است و این پیشنهاداتى که می‌فرمایید در کمیسیون مطرح خواهد شد دانه به دانه مورد توجّه قرار می‌گیرد ولى اگر اصل را لطفاً پذیرفتید اصلاحاتى بفرمایید که اسباب بهبود کلى در امور وزارتخانه‌ها فراهم بشود.

رئیس- آقایان توجّه بفرمایید که این لایحه دو شورى است در شور اوّل پیشنهاداتى که به نظر آقایان می‌رسد پیشنهاد می‌دهند پیشنهادات می‌رود در کمیسیون در شور دوم لایحه باید کاملاً مورد بحث قرار بگیرد که با رأى آقایان اصلاح شود، آقاى ارباب بفرمایید.

ارباب- موافقت بنده بیش‌تر از این نظر است که در هر گوشه‌اى از کارهاى این مملکت که یک وضع ثابتى به خود بگیرد موجب سعادت مملکت است و بدبختى‌ها یک قسمتش از اوضاع متزلزل است اگر یک فردى طبق پیش‌بینى‌هایى که پیشنهاد شده با سابقه و مطلع معاون دائم یک وزارتخانه باشد مسلم تثبیتى در کارها ایجاد مى‌شود

+++

و تکلیف مردم زودتر معلوم خواهد شد امّا تذکرى که داشتم این است که در تبصره ماده 3 راجع به تشکیل شوراى عالى به منظور اجراى بند الف این شوراى عالى را معلوم نکرده است از چه طبقه و از چه اشخاصى باشند و صلاحیت شوراى عالى را هم بایستى در این قانون در نظر گرفت یک اشخاصى را معلوم کرد که واجد صلاحیّت این کار باشند حالا که یک وضعیت ثابتى می‌خواهیم ایجاد بکنیم در این قسمت هم یک اشخاص صالحى برقرار شوند تا این که در تصمیماتى که می‌گیرند اشتباه نشود در این قسمت پیشنهادى هم تقدیم خواهم کرد.

رئیس- آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر- موافقم.

رئیس- آقاى مهندس جفرودى مخالفید؟ بفرمایید.

مهندس جفرودى- به نظر بنده فکر معاون دائم پنج ساله باز یک بار دیگر یک تقلیدى است که از وجود چنین فکرى در خارج مملکت استفاده می‌شود چون در خارج مملکت معاون دائم وجود دارد گفتند اینجا هم معاون دائم باشد بسیارى از کارهاى خوب در ممالک دیگر در ممالک متمدن هست که بعضى از آنها را ما تقلید کردیم و قانون هم براى آنها گذراندیم (یک نفر از نمایندگان- و بد از کار درآمد) مع‌هذا کارها اصلاح نشده است‏. (دکتر رضائى- معاون دائمى در کدام کشور است؟) در انگلستان هست در فرانسه هست اطّلاع دارید حضرتعالى که در آنجا معاون دائم دارند عرض کنم علّت خرابى، مسائل و موضوع‌هاى دیگر است قانون نمى‌تواند خرابى‌هاى ما را مادام که مجریان آن خوب نباشند اصلاح کند (صحیح است) آقاى مهندس سعید هدایت که خود بنده خدمتشان بودم مى‌فرمودند به نظرم این طور مى‌رسد که در این لایحه فکر معاون دائم را با مسائلى که در اینجا در ضمن این لایحه مطرح است اشتباه کرده‌اند معاون دائم یعنى یک کسى که در وزارتخانه باشد که اگر یک وزیرى که یک مرد سیاسى است به وزارتخانه مى‌آید او را در اجراى کار کمک کند معاون دائم معنیش این است نه این که بیایند به موجب قوانین قسمتى از وظایف را بگذراند به عهده این معاون به هیچ وجه فکر نباید این باشد اگر در وزارت خارجه انگلستان یک شخصی به نام معاون دائم وجود دارد برای این است که اگر وزیر تازه واردى وارد این وزارتخانه شد آن معاون بتواند تا مدّتى از لحاظ سیاست عمومى در کار آن وزارتخانه او را کمک بکند. این که یک آقایى را عزل بکند و یک شخص دیگرى را نصب بکند حالا ببینید به این ماده 3 چه مشکلاتى پیش مى‌آید مثلاً فرض بفرمایید در وزادت دارایی درآمدها زیر نظر یک معاونى است فرض کنیم که معاون دائم این معاون باشد در ماده 5 مى‌نویسد هرگاه در وزارتخانه‌اى چندین معاون وجود داشته باشد معاون دائم ادارى در انجام امور مربوطه به هر معاون باید نظر موافقت آن معاون را جلب نماید.

معاونى که وصول مالیات‌ها زیر نظرش است مى‌خواهد یک کارمندى را که از او ناراضى است به علّت عدم صلاحیّت از کار برکنار کند درست این ماده را بخوانید باید دیگرى نظر بدهد و موافقت ایشان را جلب کند و این عمل درست خلاف اصلى است که آقاى نخست وزیر به عنوان قرطاس بازى و کاغذ بازى روز اوّل در مورد حذفش اینجا صحبت کردند معاونى اینجا درست می‌کنند که مسئولیت کارمندان در عهده او است و عزل و نصب کارمندان در اختیار او است و مى‌خواهد کارمندى را عزل و یا نصب بکند که اختیار ندارد قانون مى‌گوید که باید موافقت آن معاون را جلب کند خوب این آقا پس چه کاره است؟ اگر وظایف او را به عهده این بگذارید پس کارى را که به عهده گرفته است چطور اداره کند والاّ چه کار مى‌تواند انجام بدهد به نظر بنده این لایحه به صورتی که آمده است به هیچ وجه نظر مجلس و مملکت و خیراندیشان را تأمین نمى‌کند فقط مى‌خواهید یک قانون دیگر به میلیون‌ها قانونى که در این مملکت گذشته است و مملکت اصلاح نشده اضافه کنید (احسنت).

رئیس- آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر- البتّه شأن دو شورى بودن لوایح و بحث دو مرتبه در کمیسیون‌ها و مجلس این است که نظرات مختلف ابراز شود و احیاناً اگر مواردى در کمیسیون به نظر اعضاى کمیسیون نرسیده روشن بشود و دوباره بحث بشود مطلبى که آقاى مهندس جفرودى فرمودند فى‌حد ذاته بسیار خوب بود امّا پیشنهاد و نظرى ندادند که چگونه باید عمل کرد چون ما مى‌خواهیم قانون بنویسیم قانونى تصویب بکنیم که وضع اصلاح بشود اینجا نوشته شده اگر دو معاون شد معاون فنى براى تغییر عضوش باید برود پیش معاون ادارى الآن می‌رود پهلوى وزیر الآن مگر نمی‌رود پیش وزیر؟ مگر حالا معاون فنى مى‌تواند بدون رفتن پیش وزیر کارى کند؟ نه ما خواستیم وزراء را از زیر بار سنگین رسیدگى به امور ادارى خلاصشان کنیم که اینها یک وقت آزاد و فرصتى داشته باشند و به‌تر بتوانند به کارهاى اساسى مملکت برسند هیچ وقتى در دستگاه وزارتخانه جز این که براى وزراى ما یک وقت آزادى را تهیّه می‌کنیم حاصل نمی‌شود وضع فعلى وزارتخانه‌ها ادامه خواهد داشت با فرق این که این اختیاراتى که وزیر دارد یک قسمتش را به معاون می‌دهد که وزیر براى امضاء کردن فلان حکم و فلان اضافه حقوق وقتش گرفته نشود موضوع این است. یک مطلبى که جناب آقاى دکتر شاهکار فرمودند که اگر چنانچه ما معاون دائم می‌گذاریم پس چرا انتخاب رؤساء را می‌دهیم به وزیر بنده می‌خواستم عرض کنم که ما در قوانین همیشه راه افراط و تفریط مى‌پیماییم این یک قانونى است که عمل نکرده‌ایم و هنوز آزمایش نکرده‌ایم و نمی‌دانیم که اگر ما به این معاون ثابت اختیارات دادیم چطور عمل خواهد کرد و چه جور خواهد شد یک مرتبه نمى‌توانیم تمام اختیارات وزیر را سلب کنیم حتّى نظر انتخاب در عزل و نصب مدیران کل را بدهیم به معاون عجالتاً در اینجا پیش‌بینى شده است که وزیر مدیران‌کل را از بین سه الى 5 نفر که معاون دائم پیشنهاد مى‌کند انتخاب می‌کند و ضررى ندارد در حقیقت نظر، نظر معاون است یک حق انتخابی هم براى وزیر از نظر این که اگر خداى نکرده این معاون آمد و یک فرد غیر صالحى را انتخاب کرد قائل می‌شویم والاّ اگر به طور مطلق اختیار انتخاب با معاون ثابت باشد و او مدیرکل را نتخاب کرد و وزیر هم نتوانست او را عوضش کند تکلیفش چیست لااقل در انتخاب اشخاص درجه اوّل رؤساى ادارات و مدیران کل که مسئول آن ادارات هستند مثلا ًرئیس اداره‌اى که متصدى جمع آورى عایدات است براى وزیر که مسئول اداره امور مملکت است یک حقى باشد این است که به نظر بنده این طورى که لایحه تنظیم شده نقصى ندارد و اگر چنانچه به نظر آقایان ایرادى و نقایصى وجود دارد پیشنهاد بدهند و بفرمایند در کمیسیون که ما دو مرتبه بحث کنیم که نظر آقایان تأمین بشود والاّ به طور کلى این قانون را بر قوانین دیگرى اضافه کردن این درد را دوا نمی‌کند.

رئیس- آقاى عمیدى نورى مخالفید؟ بفرمایید.

عمیدى نورى- بنده با اساس این لایحه موافق بودم و عرایض خودم را به عرض رساندم ولى در مواد در بعضى قسمت‌ها به عقیده من بایستى یک اصلاحاتى بشود از آن جمله ماده 3 است که ظاهرى دارد و باطنى، ظاهرش این است که معاون دائم یا ثابتى داریم که طبق بند الف تمام اتخاذ تصمیمات اضافه، ترفیع، عزل و نصب با او است و معناى معاون ثابت داشتن همین است و منظور ما نیز این است یعنى بیاییم طبق یک مبانى و اصولى یک شخص صلاحیت دارى را به عنوان معاون ثابت در مدّت 5 سال در یک وزارتخانه‌اى نگهداریم و او کسى باشد که طبق قوانین ومقرّرات معمول وظایف عزل و نصب و انتخابات را انجام بدهد امّا اگر از این اصل خارج شد در آن صورت جناب آقاى ذوالفقارى براى معاون ثابت دیگر فلسفه وجودى باقى نیست خواه پنج سال و یا یک سال او را در تبصره بند الف اصلاً زیرآبش را در واقع زده است چه گفته است؟ انتصاب مدیران کل و رؤساى ادارات تهران و شهرستان‌ها و مشاغل هم‌ردیف آنها با کى است؟ با وزیر است آیا وقتى قرار شد این معاون ثابت دخالت نداشته باشد و سه چهار نفر را تعیین کند بیاورد خدمت جناب آقاى وزیر و ببیند که وزیر کدامش را انتخاب کند این که همان معطلى است که جناب آقاى دکتر دادفر از آن انتقاد فرمودند این که همان قرطاس بازى و همان مراجعه و گرفتن وقت جناب آقاى وزیر است بنده معتقدم که شترسوارى دولا دولا نمى‌شود یا باید معتقد باشیم که می‌خواهیم دست اعمال نفوذ اوّل از طرف بنده وکیل شهرستان‌ها و بعد دست نفوذ جناب آقاى وزیر که روى میل خودش عمل می‌کند قطع شود یا نمی‌خواهد خیلى ساده اگر می‌خواهد قطع بشود دیگر این چیست؟ براى چه شما یک معاون ثابت درست کردید؟ بعد هم حالا یکى از آقایان رفقا جناب آقاى مهندس جفرودى فرمودند فکر خوبى است در خارج هم هست در خارج هم می‌گویند که ما معاون ثابت داریم و همه می‌فهمند مملکت، مملکت گل و بلبل است و همه چیز داریم به نظر بنده بعد از این ماده این تبصره را اگر بنویسید این کار غلط است چرا دو تا معاون درست می‌کنید چرا سه نفر را تعیین می‌کنید که آقاى وزیر یکیش را انتخاب کند چرا معاون برود با آن معاون هاى دیگر شور کند اینها همه‌اش اسباب زحمت است بنده نمى‌دانم این معاون بدبخت چه بکند هم اسمش ثابت است و هم اختیار ندارد این است که بنده معتقدم که بایستى ثابت باشد معتقدم که بایستى اوضاع ادارى محکم وجود داشته باشد کارمندان ما بدانند که جز انجام وظیفه و جز مجازات همان دیوان کیفری که حقیقتاً جلوی چشمشان هست جز تشویق و تنبیه از نظر مقرّرات چیزى وجود ندارد به این جهت بنده معتقدم که باید این قانون تصویب بشود ولى درست بشود. یعنى این تبصره باید حذف بشود بنده مخالف این تبصره هستم و یک پیشنهادى هم دارم که این تبصره و تبصره دو که مکمل آن است این دو تا تبصره یکى بشود و این قسمت اختیارات حذف بشود یعنى وزیرحق نداشته باشد همان معاون ثابت در عزل و نصب و کارهاى خودش در همان مدّت پنج سال اختیار داشته باشد و وظایف خودش را انجام بدهد این نظر بنده در این قسمت بود بنده باز هم در همین ماده 3 فکر دیگرى دارم و پیشنهادى هم داده‌ام که به عقیده بنده خیلى اساسى است که اینجا هیچ فکرى در آن باره نشده است و آن این است که این آقاى معاون ثابت یا دائم مثل آقاى وزیر نبایستى داراى چنان اختیارى باشد که با یک ابلاغ دو سطرى کارمندى را به عنوان مقتضیات ادارى منتظر خدمت بکند و بیکارش بکند والاّ این می‌شود

+++

همان وزیر و از آن هم محکم‌تر است براى این که براى پنج سال ثابت است و وجود دارد از آقاى وزیر ممکن است وکیلى سؤالى بکند اعتراضى بکند که چرا بی‌جهت این آقا را خارج کرده‌اى و وزیر احتیاط بکند امّا این معاون ثابت و پنج ساله اگر بخواهد به اراده و میل خودش کارمند دولت را هر جورى می‌خواهد به عنوان مقتضیات ادارى عزل کند این صحیح نیست این است که بنده پیشنهادى دادم که این آقاى معاون ثابت و یا وزیر حق ندارد هیچ کارمند دولت را بدون جهت و قبل از تشکیل محکمه ادارى و ثبوت تقصیر به عنوان مقتضیات ادارى یا غیر آن بی‌کار کند یا منتظر خدمت کند والاّ اگر یک چنین قیدى براى آقاى معاون ثابت نباشد به نظر بنده آن مطالبى را که ما از آن وحشت داریم و احتراز می‌کردیم و این قانون را هم به آن جهت آوردیم درست نقض غرض می‌شود و یک حربه‌اى دست این آقا مى‌افتد و به قول آقاى پرفسورجمشید اعلم دسته‌هاى مختلف که در ادارات با هم یک اختلافاتى دارند این اختیار موجب ناراحتى کارمندان می‌شود و به این جهت است که بنده نسبت به این ماده سوم پیشنهادى داده‌ام که در موقع خودش در کمیسیون صحبت خواهم کرد.

رئیس- آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی (ناصر)- یکى از محسنات لوایح دو شورى این است که دولت می‌تواند از نظریات صائب نمایندگان محترم بیش‌تر استفاده کند که بعد از این که دفعه دوم در کمیسیون مطرح می‌شود پیشنهاداتى که آقایان التفات می‌کنند در آنجا دو مرتبه مورد مطالعه قرار می‌گیرد. این لایحه نسبت به لوایح دیگرى که دو شورى و یک شورى بوده و از تصویب مجلس گذشته است اهمیّتش کم‌تر است لوایح خیلى دقیق بوده است که هم جنبه مالى داشته است و هم جنبه آتیه براى ممالک داشته است با نظریات صائب آقایان تعدیل شده تصویب و تنقیح شده بنده استدعایم این بود که هر نظریاتى که آقایان دارند پیشنهاد بفرمایند در کمیسیون مورد مطالعه واقع می‌شود بدون شک تمامش مورد رسیدگى واقع می‌شود و حتّى اگر مفید تشخیص بدهیم ممکن است این لایحه را پس بگیریم این لایحه بیش‌تر جنبه یک آیین‌نامه را دارد فقط منظور دولت این بوده است که سعى کند که اگر دولتى عوض مى‌شود معاونینش را عوض نکنند حالا اگر نظر دیگرى آقایان داشته باشند التفات کنند با کمال میل مى‌پذیریم.

رئیس- آقاى صدرزاده مخالفید؟

صدرزاده- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى مهندس هدایت مخالفید؟

مهندس هدایت- بلى مخالفم.

رئیس- آقاى صدرزاده‏ بفرمایید.

صدرزاده- بنده اوّل یک نکته‌اى راجع به آن موضوعى که جناب آقاى نخست وزیر فرمودند در قانون اساسى باید عرض بکنم اصل 37 قانون اساسى این است که هر گاه لایحه وزیرى در مجلس مورد قبول نیافت منظم به ملاحظات مجلس عودت داده می‌شود وزیر پس از رد و قبول ایرادات مجلس می‌تواند لایحه مزبور را در ثانى به مجلس ارسال بدارد ممکن است در خصوص لایحه این نظر پیش بیاید که اگر در لایحه‌اى که دولت می‌دهد وکلاء اظهار نظر مخالف بکنند این اخلال به اعتماد مجلس نسبت به دولت ازش احساس بشود در صورتی که این طور نیست ممکن است مجلس یک لایحه‌ای را که دولت داده است موافق سلیقه و مذاقش نباشد و رد کند و این هم اخلال به اعتماد مجلس نسبت به دولت نیست چنانچه خود بنده که موافق دولت هستم نسبت به این لایحه و نقایصى که داشت در جلسه قبل ایراداتى کردم حالا هم خواهم کرد مطابق سنن پارلمانى اگر یک وقتى دولت احساس بکند که این رد کاشف از عدم اعتماد مجلس به دولت است می‌تواند تقاضاى رأى اعتماد کند و با بیانى که آقاى نخست وزیر قبلاً کردند نسبت به این لایحه چنین نظرى نیست هر طورى که نظر آقایان باشد موافقت می‌کنند بنده خیلى خوش‌وقتم که در مذاکراتى که در جلسه قبل شد و الآن می‌شود مى‌بینم عدّه‌اى از آقایان هم که موافق به این لایحه بودندکم کم نظر مخالف دارند و آن طورى که باید تنظیم بشود نشده (صحیح است) و نظر ما را هم تأمین نمی‌کند (عدّه‌اى از نمایندگان- ابداً) این لایحه براى این است که یک معاون به طور ثابت در وزارتخانه باشدکه تمام کارها را انجام بدهد اینجا در ماده سه می‌گوید معاون دائم ادارى وظایف ذیل را طبق اصول مندرج در ماده یک تحت تعلیمات کلى وزیر مربوطه انجام خواهد داد این تناقص دارد با آنچه در ماده یک می‌گوید معاون دائم ادارى براى مدّت پنج سال انتخاب می‌شود بنابراین معلوم شد که این معاون با این که خیال می‌کنیم که اختیاراتى دارد و ثباتى در مقامش دارد نیست چون باید تحت تعلیمات وزیر مربوطه انجام وظیفه کند تازه در تبصره دو موضوع دیگرى را در نظر گرفته‌اند و آن این است که معاون دائم ادارى بایستى یک شورایى تشکیل بدهد و تحت نظر این شوری و با موافقت این شوری این قانون را اجرا بکند ملاحظه بفرمایید مردم از این طول و تفصیل کارها در ادارات عاجزند ما نباید یک قانونى وضع بکنیم که باز کار را طولانى‌تر بکنیم یک جا وزیر یک اختیاراتى دارد، یک جا معاون ادارى، یک جا یک شورایى معاون ادارى باید تشکیل بدهد، یک جا شوراى معاونین ادارى دیگر که معاون نخست وزیر تشکیل می‌دهد یک کارى که الآن در چهار مقام ممکن است تصویب بشود آن وقت از 8 مقام یا 10 مقام باید بگذرد تا انجام بشود این چه کارى است؟ این بودکه بنده پیشنهاداتى در این لایحه داده‌ام که ازآن جمله پیشنهاد کرده‌ام که این تبصره دو از ماده 3 لایحه حذف شود و اگر این قانون تصویب شد به همان شوراى معاونین اکتفا بشود و دیگر 3 دستگاه درست نکنند یکى شورای عالى استخدامى، یک شورای عالى معاونین وزارتخانه و یکى هم شوراى معاون نخست وزیر.

رئیس- آقاى مهندس هدایت‏.

مهندس هدایت- بنده تصور می‌کنم که گر چه روح این لایحه مفید است ولى در تلفیق عبارات و وظایفى که براى معاون دائمى ادارى معین شده است یک تناقضاتی وجود دارد و این تناقضات آن منظورى را که آقایان نمایندگان مایل هستند و در نظر دارند برآورده نمی‌کند در اینجا در ماده سوم خیلى به طور خلاصه این آقاى معاون ادارى را تبدیل کرده‌اند به یک رئیس اداره کارگزینى براى این که در قسمت الف ذکر مى‌کند اتخاذ تصمیم دربارة استخدام اضافه ترفیع انتقال انتصاب عزل تعقیب ادارى مرخصى معذوریت مأموریت و غیره خلاصه آنچه مربوط به امور استخدام کارمندان وزارتخانه است انجام می‌دهد رؤساى ادارات و مدیران کل را از اختیارات این معاون ادارى خارج می‌کنند بنده نمی‌دانم اگر یک رئیس کارگزینى با اختیارى یک وزیرى بگذارد معلوم نیست نتیجه کارش از آنچه که در این لایحه ذکر شده است کم‌تر باشد در بند ب و ج که تهیّه و تنظیم بودجه باشد هر گونه تغییر و کسر و اضافه و بازرسى و نظارت به امور مالى و حسابدارى را به عهده این معاون گذارده این هم یک چیزهایى است که به نظر روشن نمى‌آید مثلاً ملاحظه بفرمایند بازرسى در امور حسابدارى الآن آقایان می‌دانند که رؤساى حسابدارى وزارتخانه را وزارت دارایی معین می‌کند و او هم تا حد خودش مطابق قانون یک اختیاراتى دارد معلوم نیست که این بازرسى معاون دائمى وزارتخانه در کار آن رئیس حسابدارى چه تأثیرى خواهد داشت این را باید آقاى وزیر دارایی بفرمایند به نظر من تأثیر صفر، اگر براى معاون دائمى یا ثابت مثل همه جاى دنیا یا آنجاهایى که ما اطّلاع داریم که چنین معاونینى دارند وظایفى معین می‌کردید و اختیاراتى می‌دادید که این آقا روش اصولى این وزارتخانه را اداره می‌کند و وزیر سیاست وزارتخانه را یک امرى بود به نظر طبیعى و روشن می‌آمد والاّ شما یک معاونى گذاشته‌اید که اولاً اختیار ندارد و تبدیلش کرده‌اید به یک رئیس کارگزینى که تازه در ریاست کار گزینیش هم اختیار ندارد فقط مرخصى چهار تا عضو کوچک را امضاء خواهد کرد و انتصاب و عزل اعضاى کوچک را، در اعضاى بزرگ هیچ دخالتى نمی‌تواند داشته باشد و به علاوه تازه یک شوراى عالى استخدام هم تعیین کرده‌اید که این مطالب باید تازه برود در آنجا حلاجى بشود بنده در روزنامه‌ها خواندم آقاى وزیر دارایی شوراى عالى وزارتخانه را منحل کرده‌اند (وزیر دارایی- خلاف است) خوب الحمدالله خلاف است معلوم می‌شود که این شوراها هم دردى دوا نمى‌کنند هر وزیرى می‌آید یک رسمى شده است نسبت به اعضاى درجه اوّل وزارتخانه‌ها چه خوب باشد و چه بد اینها باید تغییر پیدا کنند چون مى‌گویند یک رولمانى بدهیم در وزارتخانه همیشه این طور بوده است هر وزیرى که آمده است رؤساى سابق را که وزیر قبل تعیین کرده است عوض کرده است بنابراین ملاحظه می‌فرمایند که منظورى که از این لایحه بوده است که یک معاون دائمى در یک وزارتخانه باشد که وظایف ادارات مختلف این وزارتخانه را تحت نظر بگیرد و طبق یک اصولى آن را اداره بکند وزیر هم که تازه وارد است و تازه می‌آید این معاون او را راهنما باشد این منظور انجام نشده و این منظور در اینجا نیست تهیّه و تنظیم بودجه را همیشه رؤساى حسابدارى می‌کرده‌اند رؤساى حسابدارى همیشه طبق قانون یک اختیاراتى دارند که به حرف کسى گوش نمی‌دهند حتّى در بعضى اوقات به حرف وزیر هم گوش نمی‌دهند تهیّه گزارش شش ماهه هم معلوم نیست که دردى دوا بکند آن شورای عالى استخدام را هم گذاشته‌اند آن محدودیت را هم گذاشته‌اند ما اینجا داشتیم پیشنهاداتى تهیّه می‌کردیم که تقدیم بکنیم ولى به حدى وقت محدود است که ممکن است پیشنهاداتى که اینجا تقدیم می‌شود براى تأمین منظور کافى نباشد تصور می‌کنم به‌تر این است که آقایان موافقت بفرمایند که این لایحه برگردد به کمیسیون و مطالعه دقیقى بشود والاّ یک پیشنهاداتى با عجله ما بکنیم نه منظور دولت حاصل می‌شود و نه منظور ما.

رئیس- چون به سه نفر از آقایان مخالفین اجازه داده شد که صحبت کنند خواستم به استحضار آقایان برسانم که این اجازه بر طبق ماده 76 آیین‌نامه است ماده 76 آیین‌نامه قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 76- موضوع‌هایی که در مجلس طبق دستور مطرح می‌شود باید یک ساعت قبل از موقع انعقاد جلسه ورقه مخصوصى که خارج از جلسه نصب می‌شود ثبت شود و دو مخالف و موافق در آن ورقه در ستون مخصوص شخصاً ثبت نام نمایند و در جلسه حق تقدم با کسانى است که در ورقه مزبور ثبت نام کرده باشند که به ترتیب مخالف و موافق نطق کنند مگر این که موافقى نباشد که در این صورت مخالفین به ترتیب صحبت خواهند نمود و بعد از آن کسانى که در جلسه اجازه خواسته‌اند به همان ترتیب صحبت خواهند کرد اسامى نمایندگانی را که در

+++

جلسه اجازه می‌خواهند منشیان ثبت می‌کنند و به رئیس می‌دهند چنانچه موضوعى از دستور خارج شود بعداً که مطرح می‌شود حق تقدم با کسانى است که قبلاً ثبت نام کرده و یا اجازه خواسته‌اند.

رئیس- پیشنهادات ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که:

تبصره دو از ماده سوم حذف شود.

صدرزاده

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده 3 اضافه شود.

تبصره- وزیر یا معاون ثابت حق ندارد بدون محاکمه ادارى و ثبوت تقصیر هیچ کارمندى را منتظر خدمت و یا از کار به هر عنوانى بر کنار نماید.

عمیدى نورى

پیشنهاد می‌نمایم که به بنده از ماده 3 جمله زیر اضافه شود (و تقدیم به مقام وزارت)

صدرزاده

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نمایم تبصره 2 ماده 3 معاونین دائمى وزارتخانه‌ها به شرح زیر اصلاح شود.

تبصره 2- معاون دائم ادارى مکلّف است که براى اجراى وظایفى که در بند الف این ماده به وى محول شده است بلافاصله پس از تصویب این قانون شورای عالى استخدامى را تشکیل دهد آیین‌نامه مربوطه باید به تصویب هیئت وزیران برسد.

مهندس هدایت

این بنده پیشنهاد می‌نمایم که در ماده 3 قسمت اخیر بند الف جمله زیر اضافه شود که قسمت‌های فوق با نظر معاونین فنی اقدام خواهد شد.

مهندس امین

پیشنهاد می‌نمایم تبصره‌های 1 و 2 بند الف این طور اصلاح شود.

تبصره- معاون ثابت اداری مکلّف است بلافاصله پس از تصویب این قانون شورای عالی استخدامی را تشکیل دهد آیین‌نامه اجرایی این قانون از طرف وزیر مربوطه تهیّه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

عمیدى نورى

مقام معظم ریاست

پیشنهاد می‌کنم در تبصره 2 از ماده سه اصلاحى به ترتیب زیر به عمل آید:

تبصره 2- معاون ثابت ادارى مکلّف است که براى اجراى وظایفى که در بند الف این ماده به وى محول شده است پس از تصویب این قانون فوراً در مقام تشکیل شوراى عالى استخدامى وزارتخانه مربوطه برآید تشکیل شوراى مزبور باید طبق آیین‌نامه‌اى باشد که از طرف آن وزارتخانه تهیّه و به تصویب هیئت وزیران رسیده باشد.

دکتر امیر حکمت

پیشنهاد می‌کنم در تبصره در ماده سه در تشکیل شوراى عالى استخدام سوابق خدمتى و صلاحیت اعضاء شوراى عالى ملحوظ گردد.

مهدى ارباب

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌کنم ماده سه از لایحه معاونین پنج ساله حذف گردد.

مهندس جفرودى‏.

رئیس- پیشنهادات به کمیسیون فرستاده می‌شود.

11-اعلام چند فقره اصلاحات قانون تأسیس وزارت گمرکات و انحصارات در مجلس سنا و تصویب آن‏.

رئیس- قانون تفکیک وزارت دارایی و تأسیس وزارت گمرک که به مجلس سنا فرستاده شده بود حالا از مجلس سنا آن را فرستاده‌اند و یک اصلاحات عبارتى کرده‌اند که به اطّلاع آقایان می‌رسد و یک ماده نیز براى اجراى قانون اضافه کرده‌اند چون در قانونى که ما فرستاده بودیم این ماده از قلم افتاده بود و در مجلس سنا آن را اضافه کرده‌اند اصلاحاتى که در مجلس سنا شده است عبارت است از این که در سطر اوّل لایحه مصوب مجلس شوراى ملى عبارت به این ترتیب بوده است: که ادارات وصول عایدات انحصارى (غله- دخانیات- قند و شکر- تصفیه تریاک و اداره کل گمرک) و در مجلس سنا اصلاح شده است به این صورت: که اداره کل گمرک و ادارات غله- دخانیات- قند و شکر- تصفیه تریاک‏... و این در حقیقت اصلاح نشده فقط اداره کل گمرک را جلوتر گذاشته‌اند. یکى هم در تبصره دوم سطر اوّل که در مجلس شوراى ملى تصویب شده بود: و انحصارات را تا پایان اردیبهشت ماه 1336 در مجلس سنا این عبارت اصلاً حذف شده است و باز در سطر سوم تبصره 2 کلمه پرسنلى در سنا تبدیل به کارگزینى شده است و در آخر تبصره 3 عبارت وزارت دارایی و وزارت انحصارات و گمرکات مأمور اجراى این قانون مى‌باشند اضافه شده است. آقایان ملاحظه می‌فرمایند که چیز مهمى نیست و اگر آقایان موافقند به دولت ابلاغ شود (صحیح است) بنابراین با اصلاحاتى که به عمل آمده به دولت ابلاغ می‌شود (جمعى از نمایندگان- صحیح است صحیح است).

12-بقیّه شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به معاونین دائم وزارتخانه‌ها و نخست وزیر و خاتمه شور اوّل‏.

رئیس- ماده چهارم لایحه معاونین مطرح است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده چهارم- معاون دائم ادارى نمى‌تواند سمت معاونت پارلمانى را داشته باشد.

رئیس- آقاى دکتر سید امامى مخالفید؟

دکتر سید امامى- بلى مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

دکتر سید امامى- بنده با این ماده از لایحه مخالفم و پیشنهاد حذفش را هم داده‌ام چرا نبایستى معاون ادارى معاون پارلمانى نباشد؟ بنده می‌خواستم عرض کنم که براى هر وزارتخانه یک معاون ادارى کافى است هر چه وزارتخانه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند و توسعه پیدا می‌کنند متأسفانه محصول کارشان کم‌تر است غالب این وزارتخانه‌ها اوّل یک اداره کوچکى بوده‌اند و با کوچکى اداره و با داشتن اعضاى کم خیلى کار مردم به‌تر انجام می‌شد در سابق مثلاً عدّه کارمندان وزارت پیشه و هنر خیلى خیلى کم بود و کارش خیلى به‌تر بود بالأخره تنها معاون که نیست چندین مدیرکل و رئیس اداره و غیره لازم است چون یک معاون تنها که علاوه نمی‌شود یک دستگاه اضافه می‌شود رئیس می‌خواهد، دفتر می‌خواهد، اداره می‌خواهد بنده این ماده را به طور کلى زائد می‌دانم و با آن مخالفم و پیشنهاد حذف آن را هم داده‌ام آقایان ممکن است موافقت بکنند.

رئیس- آقاى فرود مخالفید؟

فرود- بلى مخالفم.

رئیس- آقاى ارباب مخالفید؟

ارباب- خیر موافقم.

رئیس- بفرمایید.

ارباب- خدا نکند که بنده با جناب آقاى دکتر سید امامى که واقعاً مرد شریفى هستند در هیچ موردى مخالف باشم امّا در این قسمت خواستم توضیحى عرض کنم که معاون ادارى اولاً دائماً باید در وزارتخانه باشد که مسلط در اداره امور آن وزارتخانه باشد و اگر بخواهد غیبت کند و هفته‌اى سه روز بیاید از صبح تا ظهر اینجا بنشیند که به کار اداره نمی‌رسد (دکتر عدل- سه روز را هم در مجلس سنا حساب کنید 6 روز مى‌شود) به همین جهت معاون پارلمانى لازم است که در اینجا صحبت کند غالب لوایحى که اینجا مطرح مى‌شود از طرف وزارتخانه کسى نیست که صحبت کند. (صدرزاده- معاون پارلمانى نخست وزیر که اینجا هستند) معاون پارلمانى نخست وزیر همیشه اینجا تشریف دارند امّا در جزئیات امور هر وزارتخانه‌اى یک کسى که با آن همیشه تماس دارد خودش که نواقص آن کار را می‌داند باید اینجا باشد و توضیح بدهد و اگر معاون هر وزارتخانه در مجلس نباشد و از نظریات آقایان مطلع نباشد در مرحله اجراء مى‌گویند ما نبودیم و متوجّه نشدیم و اساساً در حکومت پارلمانى و با این تشکیلات فعلى همیشه باید معاون یک وزارتخانه در روز تشکیل جلسات مجلس در اینجا حضور داشته باشد و معاون ادارى بایستى دائماً در اداره مشغول باشد و آنى منفک نشود ممکن نیست که او هم معاون پارلمانى باشد و هم امور ادارى آنجا را نظارت کند ممکن است در یک مورد حساس و در یک ساعت معینى که ازش منفک مى‌شود یک چیزى ازش فوت بشود که بعد جبرانش مشکل باشد بنابراین بنده موافقم که معاون دائم ادارى حق نداشته باشد معاون پارلمانى باشد.

رئیس- آقاى فرود.

فرود- بنده در این قسمت دو عرض دارم که استدعا می‌کنم توجّه بفرمایید اساساً تقدیم این لایحه به مجلس شوراى ملى و نتیجه آن به عمل آوردن اصلاحاتى در وزارتخانه‌ها بوده است نسبت به دو امر یکى این که مستخدمین یک وضع ثابت پیدا کنند یعنى دیگر به میل عمر و وزید نشود آنها را تغییر داد این یک منظور بوده است مطلب دیگر این بوده است که اگر یک سیاست عمومى دولت اتخاذ بکند و این سیاست عمومى در وزارتخانه‌ها اجرا بشود بالضروره آن سیاست کلى و عمومى دولت در وزارتخانه‌ها راکد نماند و موقوف بشود یک معاون دائمى آنجا باشد که از سیاست عمومی دولت مطلع باشد آن وظیفه‌اى که مربوط به اساس امور مملکت است ادامه پیدا کند عقیده بنده این است که این لایحه این دو نظر را به هیچ وجه تأمین نمی‌کند و همان طور که آقاى مهندس هدایت فرمودند یک رئیس کارگزینى با یک اختیاراتى معلوم شده است یعنى در واقع آن کارهایى که آقاى وزیر خودش می‌تواند بکند حالا آقاى معاون دائمى مى‌کند بنده استدعایم این است که در کمیسیون استخدام آقایان این مطلب را که اساس مسئله است مورد توجّه قرار بدهند و اصلاح کنند و به صورتی در بیاورند که وضع کارمندان دولت ثابت بماند و یک معاون دائمى از نظرى که عرض شد در اینجا بماند امّا این که معاون دائمى را محروم کنیم از این که در مجلس شوراى ملى حضور پیدا کند بنده مخالفم اصلاً معاون در وزارتخانه در حکم وزیر است در غیاب وزیر باید بتواند در مجلس حضور پیدا کند جناب آقاى ارباب فرمودند که هر روز باید بیاید این جا بنشیند هیچ لازم نیست که هر روز بیاید هر وقت لازم شد می‌آید ولى اگر یک وقتى یک امرى مربوط به معاون ادارى شد چرا نتواند بیاید به مجلس؟ و اگر یک سؤالى یک روز یکى از آقایان فرمودند که مربوط بود به معاون ادارى بایستى بیاید و جواب بدهد این عرایض بنده بود و بنابراین بنده با این ماده مخالفم و تقاضا می‌کنم مطالبى که عرض کردم مورد توجّه کمیسیون استخدام قرار بگیرد.

رئیس- تا حالا سابقه نداشته است که معاون دائمى در مجلس شوراى ملى حاضر بشود و جواب بدهد ولى معاون پارلمانى در کمیسیون‌ها و در مجلس حاضر شده است و حضور او کافى بود و همین طور هم عمل شده است آقاى دکتر رضائى موافقید؟ (دکتر رضائى- بلى) یک دقیقه تأمل بفرمایید. آقاى معاون نخست وزیر

+++

معاون پارلمانى نخست وزیر (ناصرذوالفقارى)- بنده نمی‌خواستم وقت مجلس را بگیرم از این جهت توضیح عرض نمی‌کردم و چون پیشنهادات می‌رفت به کمیسیون در کمیسیون مطالبى که لازم بود به عرض آقایانى که پیشنهاد کرده بودند می‌رساندم ولى لازم بود که خیلى مختصر به عرض آقایان برسانم که مقصود از تقدیم این لایحه چه بوده است البتّه همیشه آقایان از سازمان‌هاى ادارى شکایت داشته‌اند چه آقایان نمایندگان چه آقایان وزراء و چه دولت‌هاى قبل، و دولت‌ها تمام فکرشان این است که بتوانند یک تشکیلات ثابتى درست بکنند و به خصوص نسبت به امور استخدامى که همیشه این قسمت مورد توجّه آقایان بوده است و دولت در این قسمت اقداماتى کرده است و لایحه استخدامى به مجلس سنا داده است در مرحله اوّل این لایحه معاون دائمى که از نظر تثبیت ادارات تقدیم مجلس سنا شد در آنجا به کلى خلاف این بود یعنى آنجا به کلی آقایان وزراء را از این امورى که اینجا پیش بینى شده است محروم کرده بودند و چنین اختیارى براى آقایان وزراء نبود امّا چون آقایان وزراء در مقابل مجلسین مسئول بودند و جواب‌گوى مجلسین بودند نمی‌شد که به کلی سلب اختیار از آقایان وزراء بشود به این جهت این لایحه را به این شکل تقدیم کردیم و در دو مورد بود که به آقایان وزراء اختیاراتی داده شد که چون در مقابل ایراداتى که می‌شود جواب بگویند یکى از اینها همان است که در ماده شش پیش بینى شده است که بر کنارى معاون دائمى است که با نظر هیئت وزیران خواهد بود البتّه لایحه‌اى که قبلاً تقدیم شده بود به کلی این اختیار را از وزراء گرفته بود (پرفسور جمشید اعلم- حالا هم گرفته شده است) گرفته نشده است.‏ (پرفسور جمشید اعلم- با هیئت وزیران است) به هیئت وزیران داده شده است امّا راجع به معاون پارلمانى خواستم عرض کنم که چرا نمی‌شود معاون پارلمانى باشد معاون پارلمانى کسى است که کارهاى سیاسى را انجام می‌دهد و معاون دائمى ادارى نمى‌تواند این کارها را انجام بدهد معاون ادارى باید به وظایف خودش که معلوم شده است برسد و در یک کارهایى که ملاحظه مى‌فرمایید که معاون ادارى را منع کرده است از این که وارد احزاب بشود براى این است که بتواند کارهاى خودش را بدون حب و بغض انجام بدهد و اگر نظرى بوده است که معاون ادارى نمى‌تواند معاون پارلمانى بشود از این نظر بوده است و بس (دکتر جهانشاهى اساساً معاون پارلمانى با وزیر می‌آید و با وزیر هم می‌رود).

رئیس- آقاى دکتررضائى.

دکتر رضائى- بنده به پیروى از راهنمایى آقاى رئیس سعى کردم که در شور اوّل این لایحه کم‌تر صحبت کنم چون منظور از شور اوّل این است که لایحه قرائت بشود و برود در کمیسیون و به آن پیشنهادات رسیدگی بشود ولى در اینجا جناب آقاى دکتر سید امامى نظراتى اظهار فرمودند که بنده خواستم یک توضیح مختصرى به اطّلاعشان برسانم ایشان اوّل فرمودند چه لزومى دارد که معاون ادارى نتواند معاون پارلمانى بشود اصولاً فلسفه معاون پارلمانى این است که معاون پارلمانى یک معاون سیاسى است در حقیقت همان طوری که الآن جناب آقاى دکتر جهانشاهى فرمودند معاون سیاسى معاونى است که همان نظرات وزیر وقت را دارد و از نظرات وزیر وقت پیروى می‌کند و این معاون است که در مجلس مسئولیت دارد و جواب وکلاء را می‌دهد در صورتى که معاون ادارى معاونى است که ما می‌خواهیم از این نظرهاى سیاسى مبرا باشد و بر کنار باشد که به این وسیله بتوانیم ثباتى را که مورد نظر است در وزارتخانه‌ها تأمین کنیم فلسفه اصلى این است که معاون دائمى ادارى یک معاونى است که با سیاست وزیر سر و کارى ندارد در صورتى که معاون پارلمانى معاونى است که از نظر سیاسى او پیروى می‌کند.

رئیس- آقاى صدرزاده.

صدرزاده- این مطلب را باید روشن کرد. یک وقت هست که منظور این است که دوازده پست یا سیزده پست به عدّة وزراء به عنوان معاون ادارى تشکیل بشود که هر کدام یک موتورى و یک منشى مخصوصى مى‌خواهند، می‌خواهیم درست بکنیم این را صاف و ساده بگویید تا ما هم صاف و ساده فکر بکنیم ببینیم که بنیه مالى این مملکت اجازه می‌دهد این کار را بکنیم یا نه ولى اگر منظور این نیست فلان وزارتخانه‌اى که کار زیاد ندارد چه مانعى دارد که معاون پارلمانیش همان معاون اداریش باشد؟ چه اشکالى دارد؟ چه مانعى دارد؟ چرا می‌خواهید این را درست بکنید؟ پیشنهاد بنده و آقایان این است که این ماده را حذف بکنید ممکن است بعد از این که مجلس این قانون را تصویب کرد یک نفر معاون پارلمانیتان در وزارتخانه‌اى که کار زیاد نباشد بتواند کار ادارى را انجام بدهد و مانعى هم براى حضور او در جلسات مجلس نخواهد بود امّا اگر نظر این باشد که دوازده پست به عنوان معاون ادارى تثبیت بشود و براى هر کدام یک دستگاه و یک تشکیلاتى درست بشود گمان نمی‌کنم که هیچ یک از آقایان نمایندگان در وضع کنونى یک چنین لایحه‌اى را تصویب بکنند و یک چنین خرجى براى این مملکت به وجود بیاورند.

رئیس- پیشنهادات ماده چهارم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که:

ماده چهار حذف شود.

صدرزاده

ریاست محترم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌نماید ماده چهار از لایحه حذف شود.

دکتر سید امامى

پیشنهاد می‌کنم که تبصره ذیل به ماده چهار اضافه شود.

تبصره- هیچ وزارتخانه نباید حداکثر بیش از سه نفر معاون داشته باشد.

دکتردادفر.

رئیس- ماده پنجم مطرح است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- هر گاه در وزارتخانه‌اى چندین معاون وجود داشته باشد معاون دائم ادارى در انجام امور مربوط به هر معاون باید نظر موافقتى آن معاون را جلب نماید.

رئیس- چون کسى اجازه صحبت در ماده 5 نخواسته لذا ماده ششم مطرح است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 6- بر کنارى معاون دائم ادارى فقط با تصویب هیئت وزیران امکان پذیر خواهد بود هر گاه وزیرى از معاون دائم ادارى خود رضایت نداشته باشد موضوع را در هیئت وزیران مطرح خواهد نمود و هیئت وزیران پس از رسیدگى در صورتى که دلائل را کافى بداند معاون دائمى ادارى را تغییر خواهد داد.

رئیس- آقاى پرفسور اعلم مخالفید؟

پرفسور اعلم- بلى مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

بهبهانى- آقا بنده مخالف بودم و اجازه خواستم‏.

رئیس- ایشان در ورقه ثبت نام کرده‌اند و جنابعالى بعد از ایشان هستید روى برگ موافق مخالف ایشان به عنوان مخالف ثبت نام کرده‌اند و مقدم بر جنابعالى هستند، آقاى پرفسور بفرمایید.

پرفسور اعلم- همکار محترم بنده آقاى عمیدى نورى فرمودند شتر سوارى دولادولا نمى‌شود این لایحه همه‌اش شتر سوارى دولادولا شد بنده اصلاً متوجّه نشدم و نتوانستم محملى براى این لایحه پیدا کنم چون تثبیت معاون تثبیت اعضاى جزء را نمی‌کند اگر یک معاون ادارى را شما تثبیت کردید ثبات و منشى که ثابت نمى‌شوند براى این که همان اختیارى که وزیر داشته است به معاون او که مسئول هم هست، داده می‌شود آقاى معاون هر کس را که دلش خواست می‌آورد و کسى نیست که بگوید چرا باز وزیر از مجلس یک رودربایستى دارد مى‌گوید که مجلس سؤال می‌کند و ممکن است بد جواب بدهم این آقاى معاون اصلاً مسئول نیست در این ماده 6 یکى به من بگوید که این آقاى معاون مسئول کى هست؟ مسئول وزیر است؟ مسئول مجلس است که مى‌گویند نباید اصلاً ما طرز تکلممان با آن چیزى که مى‌نویسیم فرق دارد اینجا می‌نویسد وزیر باید براى عزلش به هیئت دولت پیشنهاد بکند بعد می‌فرمایید که وزیر مسئولیت دارد وزیرى که اختیار ندارد چطور مسئولیت دارد؟ وزیر هیچ نمى‌تواند کار بکند یک بلبشوى عظیمى ایجاد مى‌شود فردا به وزیر مى‌گویید که این کار را چرا کردید مى‌گوید معاونم کرد به معاون بگویید چرا این کار را کردى مى‌گوید به شما چه مربوط است این لوث مسئولیت است و من معتقدم که این با روح قانون اساسى مخالفت دارد مسئول کیست؟ چرا قایم موشک بازى مى‌کنید (یکى از نمایندگان- مسئول وزیر است) وزیر که نمى‌تواند عوض کند باید معاون ثابت باشد ثابت که باشد مجلس نمى‌تواند این چه بساطى است؟ کیست مسئولش؟ مقصود چیست؟ به قول آقاى دکتر شاهکار کجا تشریف دارند؟ مثل این که نقابى روى کار هست این را روشن کنید ما با کسى مخالف نیستیم والله بالله نه با دولت در این قسمت چون این لایحه دولت قبل است چرا مى‌خواهید بگویید که مسئولیت نیست ما نمى‌توانیم چنین قانونى بگذرانیم من پیشنهاد مى‌کنم که این ماده حذف شود این قایم موشک بازى چیست که در آورده‌اید؟

رئیس- آقاى بهبهانى بفرمایید.

بهبهانى- البتّه جناب آقاى پرفسور اعلم مطالبى فرمودند به عنوان مخالفت که بنده با یک طور دیگرش مخالفم و آن عبارت از این است که بنده خیال مى‌کنم که ماده 6 عبارت از این باشد که وزیر می‌تواند پیشنهاد بکند که در هیئت وزیران که معاونش را عوض کنند این خلاف روح این قانون است مگر الآن چطور عوض می‌کنند؟ یک وزیرى مى‌آید و معاون خودش را برمى‌دارد فردا هم جناب آقاى ناصر در یک کابینه دیگرى تشریف مى‌آورند و مى‌گویند که من با این معاون نمى‌توانم کار بکنم تشریف مى‌برند در هیئت وزراء و آقایان وزراء هم رفقاى ایشان هستند آقاى نخست وزیر هم مى‌گوید این آقاى وزیر نمى‌تواند با این معاون کار بکند باید برش داشت پس این دائم و ثابت نشد شأن نزول این قانون این است که یک معاونى بیاید که وزیر نتواند عوضش کند و 5 سال در یک وزارتخانه‌اى بماند با علم به این که اشخاص را بشناسد و تحت تأثیر نفوذ اشخاص نرود و کارهایى را که در آنجا به او محول شده است انجام بدهد ولى اگر آقاى وزیر فردا آمدند در کابینه

+++

بعد و گفتند بنده نمى‌توانم با این معاون کار کنم بنده از آقایان مى‌پرسم حقیقتاً هیچ یک از وزراء مخالفت می‌کنند؟ اگر فردا آقاى تیمسار انصارى تشریف بیاورند و بگویند که من با این معاون خودم نمى‌توانم کار بکنم شما ‌می‌گویید که حتماً باید کار بکنى؟ پس این دائم نشد، این خلاف روح این قانون است اگر مى‌خواهید کسى باشد و تحت تأثیر حب و بغض نرود و در وزارتخانه خودش مسئولیت به او محول شود و بداند که 5 سال در این پست باقى است این ماده با آن مخالف است مگر آن که بگوییم این لایحه در اوّل چیز دیگرى بوده است و بعد دولت جرح و تعدیلش کرده است و آورده است این یک چیز است والاّ این لایحه تمام به نظر بنده با یکدیگر متناقض است اگر شما مى‌خواهید به یک معاونى ‌بگویید پنج سال کار کن دیگر فردا نباید در هیئت وزراء ‌بگویید با او کار نمی‌کنم مدرکى هم ندارید مدرکى هم از شما نمى‌خواهند الآن خود جنابعالى با یک معاونى کار می‌کنید کارهاى عزل و نصب وزارتخانه را هم محول کرده‌اید به ایشان بسیار خوب است خوب دیگر چرا به عنوان معاون دائم باشد و این لایحه و این چیزها را مى‌خواهید وضع بفرمایید که این ماده 6 که بر کنارى معاون دائم ادارى با تصویب هیئت وزیران امکان‌پذیر خواهد بود بر خلاف این قانون است یعنى هر وقت شما بخواهید می‌روید در هیئت وزیران و ایشان را عزل مى‌کنید بنده به این جهت با این ماده مخالفم و پیشنهاد می‌کنم که حذف بشود.

رئیس- آقاى ارسلان خلعتبرى

ارسلان خلعتبرى- اگر آقایان توجّهى بفرمایند این ماده با قانون اساسى هیچ مخالفتى ندارد یک کلام در ماده 3 گذاشته شده است که یک قدرى موجب توهم است و آن این است که می‌گوید این معاون در تحت تعلیمات کلى وزیر مربوط انجام وظیفه خواهد کرد و اگر این کلمه کلى را برداریم مشکل حل مى‌شود براى این که وزیر مطابق قانون اساسى مسئول است وقتى شخصى مسئول شد نمى‌شود هم از او مسئولیت خواست و هم او را مسلوب‌المداخله کرد ولى مسئولیت وزیر مانع از این نیست که دیگرى هم وظایفى داشته باشد یعنى به نظر بنده وزیر مسئول است و وزیر از لحاظ مسئولیتى که طبق قانون اساسى دارد هر دستورى مى‌دهد معاون باید دستور وزیر را از لحاظ ترتیب و نظم ادارى رعایت کند و انجام بدهد این مانع از این نیست که معاون هم اختیاراتى داشته باشد معاون هم در حدود امور ادارى می‌تواند اختیاراتى داشته باشد این اختیارات در تمام موارد تابع اصل کلى است یعنى تابع اختیارات وزیر است و وزیر مسئول است وزیر مافوق معاون است و هر دستورى داد معاون باید انجام بدهد وزیر در مقابل مجلس مسئول است این را اگر قبول کردید که معاون وظایفش را در تحت تعلیمات وزیر انجام بدهد یعنى مسئولیت وزیر به جاى خود باقى می‌ماند اگر این کلمه کلى برداشته شود به نظر بنده مخالفتى با قانون اساسى ندارد ولى اگر تحت تعلیمات کلى باشد به نظر بنده یک قدرى اشکال پیدا مى‌شود.

رئیس- آقاى دکتر بینا مخالفید (دکتر بینا- بله) بفرمایید.

دکتر بینا- خیلى معذرت مى‌خواهم بنده در این قانون چیزى نمى‌بینم که مثبت باشد همه‌اش ضد و نقیض است یک جا معاون دائم نوشته است یک جا معاون ثابت درست می‌کنند یک جا براى 5 سال است یک جا وزیر معاون را عزل مى‌کند یک جا نگاه می‌دارد اصلاً مثل این که تهیّه کنندگان قانون معذرت مى‌خواهم نمی‌دانند چه مى‌خواهند اگر بگوییم تشکیلات مملکت ما بهشت است تمام کارمندان ما خوبند و تمام سازمان‌هاى ما خوب اداره می‌شوند خودمان ناله نداشته باشیم از دست سازمان‌هایمان خیلى خوب است معاون که ثابت شود ما که همه از این سازمان‌ها می‌نالیم دولت که خودش می‌گوید من سازمان ندارم قبل از این سازمانی را به وجود نیاورده‌اند و قبل از این که تشکیلاتى را براى مملکت نداده‌اند و قبل از این که ارباب رجوع را از دست این اشخاصى که واقعاً به وظیفه خودشان عمل نمی‌کنند نجات نداده‌اند قبل از این که قانون استخدام کشورى را براى ثبوت وضع کارمندان درست نکرده‌اند چرا مى‌خواهند این وضع بلبشو را ثابت کنند؟ بنده والله فلسفه و شأن نزول این قانون را که خودش یک ماده‌اش، ماده دیگرش را نقض می‌کند نمی‌دانم چه اصرارى دارید که این قانون را تصویب کنیم این است که بنده عقیده دارم که قبل از این که قانون استخدام کشورى نوشته شود قبل از این که تصویب بشود و قبل از این که وضع کارمندان ثابت شود مجلس یک همچو کارى را بکند و این تشکیلات بلبشو را ثابت بکند کار بدترى کرده است و چون هیچ وقت قوانین در مملکت ما خوب اجرا نمی‌شود باز هم چهار تا ده تا دوازده تا غیر از این معاونین معاون ثابت درست خواهیم کرد که کارها را بدتر خواهد کرد.

رئیس- آقاى عمیدى نورى موافقید. (عمیدى نورى- بله موافقم) بفرمایید.

عمیدى نورى- فرمایشات جناب آقاى دکتر بینا بحث در کلیّات لایحه بود که اساساً خوب هست همچو لایحه‌اى باشد و ما معاون دائمى داشته باشیم یا نه این را تصدیق خواهند فرمود که الآن نه مادر ماده اوّلیم و نه درکلیّات، بحث در ماده ششم است ماده ششم اساساً به نظر بنده ماده خوبى است و همان ماده‌اى است که براى رفع اختلاف بین استقلال و ثبات معاون ثابت با مسئولیت وزیر راهى پیدا مى‌کند و راه حل بدى هم پیدا نشده است راه حل این است که یا آقاى وزیر برود یا آقاى معاون این حرف حسابى است چه گفته‌اند؟ گفته اگر اختلاف بینشان پیدا شد مى‌آید به هیئت دولت رسیدگى مى‌کند با دلائل کافى اگر حق به جانب وزیر بود البتّه آن معاون را تغییر می‌دهد و اگر حق به جانب وزیر نداد آقاى وزیر طبعاً استعفا می‌دهد براى این که نمى‌تواند کار کند و این خوب است براى این که این اختلاف ممکن است روى مصالح ادارى باشد منتهى بنده یک پیشنهادى در این ماده داده‌ام عقیده بنده این نیست که اختلاف بین وزیر و معاون ادارى بر سر مسائل ادارى باشد و در این صورت بیاید به هیئت دولت یعنى اگر یک عضو ادارى را بر طبق رأى محکمه ادارى که بنده پیشنهاد داده‌ام پس از ثبوت تقصیر عوض کرد یا یک عضو شایسته‌اى را آورد و گفت که مستخدم بشود و آقاى وزیر مخالف بود و از او بدش آمد و این گونه امور ادارى صرفاً از این نظر که وزیر توافق نداشته باشد نتواند تغییرش بدهد اگر از این نظر هم بخواهد تغییرش بدهد دیگر وجود معاون ادارى معنایى ندارد امّا اگر اختلاف در خط‌ مشى وزارتخانه بین معاون ثابت و وزیر پیدا شد و وزیر هم از نظر مسئولیت سیاسى مسئولیت دارد در مقابل مجلس البتّه رفع اختلاف باید به هیئت دولت برود ولى هیچ وقت مجلس نمی‌آید از وزیر ایراد بگیرد که تو چرا فلان رئیس محکمه یا رئیس فلان اداره وزارتخانه‌ات را عوض کردى مسئولیت وزیر در مقابل مجلس مسئولیت سیاسى است و به همین جهت هم در وزارتخانه خودش از نظر سیاسى البتّه بایستى نظر داشته باشد ما آمدیم وظیفه اداریش را از وظیفه سیاسیش جدا کردیم گفتیم که این وظیفه ادارى را می‌دهیم به معاونش در اینجا اگر اختلاف بین آقاى وزیر و معاون پیدا شد حرف معاون صحیح است اصلاً وزیر نمى‌تواند تقاضاى عزل او را بکند ولى اگر فرض کنید در وزارت دارایی خط‌ مشى دولت و وزارت دارایی این است که سیاست مالى آن به این کیفیت باشد و باید این کارها را انجام بدهد و این معاون ادارى که محدودش کردیم و گفتیم عضو هیچ حزبى نباشد یک تمایلات و یک عقاید سیاسى هم داشت که مخالف با خط‌ مشى این وزیر بود که عضو دولت است در این صورت چون وزیر مسئولیت دارد و هیئت دولت مسئولیت مشترک دارند و یک برنامه‌اى هم دارند و مسئول مجلس هستند باید این اختلاف بین معاون و وزیر را در هیئت وزیران رسیدگى کنند بنده پیشنهاد کرده‌ام که اگر یک اختلافى از نظر خط ‌مشى سیاسى وزارتخانه بین این معاون ثابت با وزیر به وجود آمد این اختلاف بایستى بیاید به هیئت وزیران و با دلائل و اسناد و مدارک رسیدگى بشود و رأیى که در این مورد هیئت دولت مى‌دهد صحیح است والاّ اگر در هر مورد این معاون ثابت بخواهد با وزیر اختلاف نظر پیدا کند و بیاید به هیئت دولت و هیئت وزیران جلساتش براى این امور تشکیل بشود این معاونى که اسمش را گذاشته‌ایم معاون ثابت پنج ساله ممکن است در یک دولت در عرض شش ماه سه دفعه عوض شود جناب آقاى دکتر بینا بنده معتقدم که این اصل باید رعایت بشود آقایانى هم که مخالفند معتقدند که اصل ثبات ادارى و تحکیم ادارى باید رعایت بشود امّا اگر در این مواد اشکال هست اصلاح کنند پیشنهاد اصلاحى بدهند امّا به طور کلى نگویید که این لایحه بد است این رد است معلقش نکنید که برود و برنگردد آقا مگر ما الآن قانون استخدام نداریم جنابعالى تصور فرمودید که این قانون براى تثبیت سازمان خراب فعلى است این قانونى است براى معاون ثابت که همه آن اصلاحات باید بشود و معاون ثابت پنج سال اطمینان داشته باشد که بتواند در رأس امور ادارى باشد پیشنهاد اصلاحى بدهید و قانون خوبى بگذرانید و براى اجرا به مملکت بدهید والاّ همین طور بگوییم مخالفم با اصل آن که معنى ندارد.

رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌کنم ماده 6 از این لایحه حذف شود.

بهبهانى

اینجانب پیشنهاد مى نماید ماده 6 حذف شود. پرفسور جمشید اعلم.

پیشنهاد مى‌نمایم ماده 6 این طور اصلاح شود.

ماده 6- برکنارى معاون ثابت فقط در صورتى امکان‌پذیر است که از نظر خط‌ مشى سیاسى دولت بین او با وزیر اختلافى به وجود آید که در این مورد موضوع در هیئت وزیران مطرح شده و پس از رسیدگى در صورتی که دلائل کافى بود معاون ثابت تغییر خواهد نمود.

عمیدى نورى

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده 6 اضافه شود

تبصره- عزل و نصب کارمندان هر وزارتخانه در حدود مقرّرات قانون استخدام با معاون دائمى وزارت مربوطه خواهد بود.

ابتهاج

رئیس- ماده هفت قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 7- معاون دائم ادارى نباید به هیچوجه در هیچ جمعیّت و حزبى شرکت داشته و عضویت آن را قبول کند شرکت و عضویت معاون دائم ادارى در هر دسته و جمعیّت و حزبى چنانچه ثابت شود به منزله استعفاى او از مقام معاونت دائم ادارى خواهد بود.

+++

رئیس- آقاى دکتر سید امامى موافقید؟ (دکتر سید امامى- بنده مخالفم) بفرمایید.

دکتر سید امامى- بنده به طور کلى با این ماده مخالف نیستم ولى با این ترتیبى که نوشته شده است که معاون دائم حق ندارد در هیچ جمعیّت و دسته و حزبى شرکت داشته باشد مخالفم و این صحیح نیست فرض کنید یک معاون وزارت بهدارى در یک مجمع طبى عضویت دارد یا در یک مجمع فرهنگى عضویت دارد. (مهران- عضویت احزاب و جمعیّت‌هاى سیاسى) این طور قید نشده است به طور کلی می‌گوید جمعیّت و حزب اگر منظور این است باید اصلاح شود که در انجمن‌ها و احزاب سیاسى شرکت نکند ولى این که به طور مطلق نوشته شده در هیچ یک از جمعیّت‌ها شرکت نکنند این صحیح نیست راجع به جمعیّت سیاسى هم قابل بحث است افکار اشخاص را محدود کردن و آزادى را از آنها سلب کردن این از نظر دموکراسى و مشروطیت صحیح نیست این موضوعى است که بنده نمى‌خواهم وارد آن بشوم ولى به هیچ انجمنى وارد نشود به این ترتیب خیلى بد حرفى است پس مقصود این است که در احزاب و انجمن‌هاى سیاسى وارد نشود.

رئیس- آقاى دکتر شفیع امین (دکتر امین- بنده مخالفم) آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر- مطلبى که آقاى دکتر سید امامى فرمودند راجع به اضافه کردن کلمة سیاسى بسیار صحیح است که جمعیّت‌ها و انجمن‌هاى علمى و فنى را مجاز بگذارند براى شرکت معاونین و امّا مطلبى که فرمودند سلب آزادى می‌شود مى‌خواستم عرض کنم که روح منظور این است که معاون ثابت تحت تأثیر و سمپاتى نسبت به یک دسته و جمعیّت و حزب سیاسى واقع نشود مثلاً بیاید دسته مخالف حزبى را که خودش در آن عضویت دارند آنها را نپذیرد و بیرون کند یا دسته دیگرى را تقویت کند بنابراین نظر بود که دولت این پیشنهاد را کرد و کمیسیون هم به این دلیل قبول کرد ولى البتّه منظور دسته‌ها و احزاب سیاسى است.

رئیس- آقاى دکتر شفیع امین.

دکتر شفیع امین- عرض بنده این بود که جمعیّت‌هاى علمى یا انجمن‌هاى علمى را هم بنابر تفسیرى که از جمعیّت سیاسى می‌شود می‌توان جنبة سیاسى داد پس فقط مقصود حزبى است چون جمعیّت‌ها هم ممکن است حزبى باشند اگر بخواهند رنگ سیاسى بدهند به جمعیّت‌ها هم خواهند داد از این جهت فقط باید گفت همان طور که جناب آقاى دکتر سید امامى فرمودند نباید محدود بکنند جمعیّت‌ها را براى این که جمعیّت‌هاى علمى و فرهنگى و جمعیّت‌هاى به اصطلاح امور خیریه کارشان به نفع عموم است و نمى‌شود محدود کرد فقط بگویند حزب چون جمعیّت‌هاى خیلى زیادى است که منظورشان امور علمى و فرهنگى است جمعیّت‌هاى طبى و علمى نمى‌شود به طور اعم گفت فقط جمعیّت‌هایى را که براى حزب و به منظور سیاسى تشکیل شده باشد آنها را می‌شود محدود کرد.

رئیس- آقاى سعید مهدوى.

سعید مهدوى- بنده با ایرادى که جناب آقاى دکتر راجع به جمعیّت فرمودند مخالفم چون ممکن است احزاب اسم حزب را از روى خودشان بردارند و حزب خودشان را جمعیّت بگویند ولى این نکته‌اى که ممکن است یک جمعیّتى را رنگ سیاسى داد مطمئن باشید که آن رنگ حتماً وجود داشته و در مواردى که نسبت داده‌اند درست از آب درآمده است به این جهت لازم است که جمعیّت هم قید شود (دکتر امین- جمعیّت سیاسى).

رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم ماده 7 به این ترتیب اصلاح شود ماده 7 معاون ثابت ادارى نباید نظریات حزبى یا مرام سیاسى را در امور ادارى اعمال نماید و در صورت ثبوت و تخلف از این اصل موجب معافیت او از خدمت معاونت ثابت ادارى خواهد شد.

دکتر امیر نیرومند

پیشنهاد می‌نمایم که ماده 7 لایحه دائمى معاونین وزارتخانه‌ها حذف شود سلطانى پیشنهاد می‌نماید در قسمت شرکت در جمعیّت و حزب و کلمه سیاسى علاوه شود. دکتر سید امامى. پیشنهاد می‌نمایم این طور اصلاح شود.

ماده 7- معاون ثابت نباید به غیر از جمعیّت‌هاى علمى و یا ادبى و یا خیریه در هیچ جمعیّت حزبى شرکت داشته و عضویت آن را قبول کند شرکت و عضویت معاون دائم ادارى در هر دسته و جمعیّت و حزبى که فوقاً ذکر شد اگر ثابت گردید وارد شد به منزله استعفا است.

عمیدى نورى

رئیس- ماده 8 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 8- به منظور مراقبت در هماهنگى بین اقدامات وزارتخانه‌ها و تأمین استمرار و ثبات در امور جارى کشور سازمان مخصوصى ‏زیر نظر معاون دائمى ادارى نخست وزیر قرار داده مى‌شود که آیین‌نامه تشکیلات آن به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

رئیس- آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى- این نبودن هماهنگى بین دستگاه‌هاى دولت به نظر بنده یکى از بزرگ‌ترین جهات خرابى دستگاه‌ها و عدم رضایت مردم است- (صحیح است) و همین طور همیشه خیلى به ضرر دولت تمام می‌شود بنده وکیل یک کسى بودم که دو مرتبه دو تا هجده هزار تومان از سازمان برنامه اجراییه صادر کردند و گرفتند در سال 1331 براى این که بین سازمان برنامه و اداره بهداشت در یک عمارت بزرگى که تخلیه شده بود اختلافى بود و فقط دو تا اطاق دم در مانده بود نمى‌آمدند که فسخ کنند بنده مرتبه دوم که هجده هزار تومان را گرفتم خودم رفتم به سازمان برنامه و گفتم که آقا من وکیل طرف هستم ولى دلم مى‌سوزد این چه پولى است که مى‌دهید مورد دیگرش را بنده در کمیسیون کشاورزى دیدم در کمیسیون کشاورزى نماینده سازمان برنامه و نماینده بانک کشاورزى و وزیر کشاورزى دعوت داشتند آنجا در مسئله کشاورزى با هم صحبت مى‌کردیم معلوم شد وزارت کشاورزى مى‌گوید مانع کارهاى من بنگاه عمران است بانک کشاورزى می‌گوید مانع کارهاى من سازمان برنامه است سازمان برنامه می‌گوید مانع کارهاى من بنگاه عمران وزارت کشور است بنده نمی‌دانم سه نماینده مختلف دولت هر کدام راجع به کارهای هم‌دیگر مخالف هم هستند گذشته از این که موافق نیستند و همکارى ندارند کارهاى یک‌دیگر را خنثى می‌کنند این در تمام ادارات ما هست و من یقین دارم که یک ربع بودجه مملکت از همین هماهنگ نبودن دستگاه‌ها تلف مى‌شود حالا بیایید حساب کنید تا به شما عرض کنم آقا این درد ما را دوا نمی‌کند اینجا یک مؤسسه‌اى براى تولید هماهنگى درد را زیادتر مى‌کند این خودش یک درد تازه‌اى است یعنى علّت را برطرف نمی‌کند ما باید علّت را برطرف کنیم علّت هماهنگ نبودن تشکیلات زیادى است شما براى یک کار سه چهار پنج مرجع دارید علاوه بر این که پنج خرج مختلف مى‌کنند پنج تصمیم مختلف هم می‌گیرند بنابراین این تشکیلات زائد مادام که برقرار است و از میان برده نشده موجود نبودن هماهنگى مثل همین حالا خواهد بود بنابراین باید تشکیلات زائد مملکت را که دخالت‌هاى بی‌موردى مى‌کنند از بین برد مثلاً سازمان برنامه ما تراکتور فروشى دارد بانک کشاورزى هم دارد هم این تراکتور می‌فروشد هم آن یکى یک مملکت دو خرج و دو بودجه، دو سیستم مختلف دو دستگاه دارد (یکى از نمایندگان- موجب چیست؟). همین را می‌خواستم عرض کنم حالا اگر بنده بخواهم نمونه ذکر کنم یک ساعت مى‌توانم سر پا صحبت کنم حالا اگر این ماده را هم تصویب کنیم نتیجه‌ا‌‌ش این خواهد بود که یک وزارت هماهنگى هم درست شود با وزیر جدید با ساختمان جدید با اثاثیه و وسائل جدید دولت هم مى‌گوید لازم دارد و براى ایجاد هماهنگى بین ادارات از طریق ادارات یک تشکیلاتى می‌خواهد که اقلاً به اندازه دو وزارتخانه عضو و آدم و چیزهاى دیگر داشته باشد و آن وقت مملکتى که 600 میلیون کسر بودجه دارد نمى‌آید که این از کارها بکند این است که بنده معتقد هستم که تشکیلات زائد مملکت را باید از بین برد و در این مورد هماهنگ نبودن به نظر بنده این است که طریقه کار غلط است دولت اوتوریته ندارد وزیر اوتوریته خودش را اعمال نمی‌کند رئیس دولت اوتوریته خودش را نمی‌تواند اعمال بکند اینها هر کدام باید قدرت خودشان را اعمال کنند و آن اوتوریته‌اى که رئیس دولت دارد آن اوتوریته اجرا بشود یعنى حل اختلاف بکند قرطاس بازى نکند با تلفن کار انجام بدهد منفى بافى نکند اشکال تراشى نکند این رویه اگر برقرار شد آن وقت دیگر موضوع نبودن هماهنگى به خودى خود منتفى است این است که بنده براى جلوگیرى از یک خرج زائد و بلافایده که این مؤسسه هم زائد خواهد بود پیشنهاد کردم که این ماده حذف شود.

رئیس- آقاى سعید مهدوى.‏

سعید مهدوى- بنده خواستم توجّه آقایان را جلب کنم که این ماده هشتم به این ترتیبى که قائل شده‌اند درست تشکیلات یک وزارتخانه و تعدادى مستخدم زائد و چندین اتومبیل و عدّه‌اى به نام معاون دائمى درست می‌کند که تشکیلاتشان را به تصویب هیئت وزیران می‌رسانند این تشکیلات را ما مجاز کرده‌ایم به نظر بنده معاونین دائمى وزارتخانه‌ها مأمور تشکیلات وزارتخانه خودشان هستند و هیچ مانعى ندارد که آقاى نخست وزیر دستور بدهند که این چند معاون هفته‌اى یک بار بنشینند و با هم مشورت بکنند و آن مشورت را عملى بکنند این تشکیلات را که ما اجازه مى‌دهیم یک چیز زائدى خواهد بود و مستلزم یک خرج زائدى که در آتیه هر عضوى که از او ناراضى هستند به نام بازرس و غیره به آنجا منتقل می‌کنند این یک مخارج زائدى است این ماده به نظر بنده خیلى مورد دارد که اساساً حذف بشود چون در اختیار نخست وزیر است که هر موقع بخواهد دستور بدهد که بنشینند و کارها را هماهنگ کنند و یک مدارى را تعیین کنند که راجع به امور وزارتخانه‌هایشان توافق داشته باشند.

رئیس- پیشنهادات ماده هشتم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد حذف ماده 8 هشت را می‌کنم.

ارسلان خلعتبرى

پیشنهاد مى‌نمایم که ماده هشت حذف شود.

صدرزاده

مقام معظم ریاست پیشنهاد می‌کنم که در ماده اصلاح

+++

زیر به عمل آید.

ماده 8- به منظور مراقبت و هماهنگى بین اقدامات وزارتخانه‌ها و تأمین استمرار و ثبات در امور جارى کشور شوراى عالى مخصوصى زیر نظر معاون ثابت ادارى نخست وزیر با عضویت کلیه معاونین ثابت وزارتخانه‌ها تشکیل می‌شود. آیین‌نامه شوراى مزبور به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

دکتر امیر حکمت

‏رئیس- ماده نهم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 9- معاون دائمى ادارى نخست وزیر براى مدّت 5 سال از بین کارمندان عالی رتبه دولت که داراى لیاقت و کاردانى و تجربه کافى و اطّلاعات عمومى بوده و ده سال سابقه خدمت داشته باشد و لااقل به مقام معاونت وزارت یا معاونت نخست وزیر رسیده باشد از طرف نخست وزیر با تصویب هیئت وزیران و فرمان ملوکانه انتخاب می‌شود و تجدید انتخاب او بلامانع است.

رئیس- آقاى سعید مهدوى.

سعید مهدوى- به نظر بنده براى معاون دائمى یک مزایایى قائل شده‌اند که بین کارمندان عالی رتبه دولت که داراى لیاقت و کاردانى و تجربه کافى و اطّلاعات عمومى و ده سال سابقه خدمت باشند این بسیار خوب است که معاون دائمى نخست وزیر با این امتیازات دعوت شود ولى این که به معاونت وزارت یا معاونت نخست وزیرى رسیده باشد این جا گمان نمی‌کنم که مورد لزوم باشد براى این که وقتى اشخاصى داراى سابقه خدمت و مزایاى دیگر پیدا شدند دلیلى نیست که آنها دعوت نشوند به این عنوان که آنها معاون وزیر یا معاون نخست وزیر نشده‌اند به نظر بنده آقایان معاونین اشخاص لایق خوبى هستند امّا به نظر بنده لازم نیست که این شرط را قائل بشویم تصور می‌کنم که همان مزایاى کافى است که یک نفر بتواند معاون دائمى وزارتخانه شود. از این جهت به نظر بنده به‌تر است که شرط معاونت وزارت و معاونت نخست وزیر حذف شود.

رئیس- آقاى فرود موافقید؟

فرود مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

فرود- این لایحه را که ملاحظه فرمودید در ماده یکش و مواد دیگرش همان طور که ملاحظه فرمودید عرض کردم به منظور این که وزارتخانه‌ها و مستخدمین یک ثباتى پیدا کنند این لایحه تقدیم شده است ولى دیگر دلیل ندارد که معاون ادارى نخست وزیر هم براى خودش یک تشکیلات و اداره‌اى و بودجه خاصى داشته باشد البتّه نخست وزیر براى کمک به خودش می‌تواند هر چند معاونى که می‌خواهد داشته باشد ولى یک دستگاه ادارى و یک وظایف پرسنلى و از این چیزها لزومى ندارد بنابراین خواهش می‌کنم توجّه بفرمایید که این ماده اصلاً زائد است و معاون نخست وزیر همان معاون سیاسى نخست وزیر هستند هر موقعى هم که نخست وزیرى بیاید به عقیده بنده می‌تواند معاونش را تغییر بدهد به خصوص که شما معاون دائمى می‌گذارید و می‌خواهید به نخست وزیر معاون دائمى تحمیل کنید چطور آقاى نخست وزیر به هیئت وزیران پیشنهاد کند یا براى عزل معاونش به هیئت وزیران پیشنهاد کند بنابراین به عقیده بنده این به کلی بى‌مورد است و به‌تر است حذف شود و بنده هم پیشنهاد حذفش را می‌کنم البتّه آقاى نخست وزیر می‌توانند هر چند تا معاون بخواهند داشته باشند می‌توانند معاون سیاسیشان و معاونینشان، به معاونین سایر وزارتخانه‌ها ریاست بکنند و این احتیاج به قانون ندارد.

رئیس- پیشنهادات ماده 9 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که به ماده 9 تبصره زیر افزوده شود:

محکومیت از درجه 3 بالا نباید داشته باشد.

صدرزاده

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملى.

پیشنهاد می‌نمایم ماده 9 قانون معاونین دائمى وزارتخانه‌ها به شرح زیر اصلاح شود.

ماده 9- معاون دائمى ادارى نخست وزیر براى مدّت پنج سال از بین کارمندان عالی رتبه که داراى لیاقت و کاردانى و تجربه کافى و اطّلاعات عمومى بوده و پانزده سال سابقه خدمت داشته باشند از طرف نخست وزیر با تصویب هیئت وزیران و فرمان ملوکانه انتخاب می‌شود و تجدید انتخاب او بلامانع است.

مهندس هدایت

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که در ماده 9 در آخر سطر دوم مدّت ده سال به بیست سال تبدیل و اصلاح شود.

دکتر امین

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم ماده 9 حذف شود.

فرود

رئیس- ماده دهم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 10- وظایف معاون دائمى ادارى نخست وزیر به قرار زیر است:

الف- اداره نمودن سازمان ادارى نخست وزیرى طبق وظایفى که در ماده 3 براى معاونین دائمى ادارى وزارتخانه‌ها تعیین شده است.

ب- هماهنگ نمودن امور ادارى وزارتخانه‌ها به وسیله شوراى عالى معاونین دائمى ادارى‏.

رئیس- آقاى دکتر امین.

دکتر امین- بنده عقیده دارم که در ماده دهم قسمت ب که تمام کارها در شوراى معاونین دائمى با نظر معاون نخست وزیر اداره شود یک اشکالاتى تولید خواهد کرد چون معاون دائمى نخست وزیر به میل خودش خواهد توانست آنها را مجبور کند و نظریات خودش را بر آنها تحمیل کند و به این ترتیب اختلافاتى در وزارتخانه‌ها تولید خواهد شد بنابراین خوب است بند (ب) این ماده حذف شود.

رئیس- پیشنهادات ماده 10 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم در ماده 10 بندب حذف شود.

دکترامین.‏

رئیس- ماده 11 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 11- شوراى عالى مرکب از معاونین ادارى وزارتخانه‌ها به ریاست معاون دائمى ادارى نخست وزیر براى اجراى این قانون تشکیل می‌شود وظایف این شورا و روش آن در بهبود امور ادارى و ایجاد وحدت در کار وزارتخانه‌ها به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

رئیس- پیشنهاد ماده 11 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم ماده 11 حذف شود زیرا مفاد آن در ماده 8 تأمین و به جز مکرر چیز دیگرى نیست.

دکتر امیر حکمت

رئیس- ماده 12 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 12- معاون دائمى ادارى نخست وزیرحق شرکت در هیچ حزب سیاسى را ندارد. شرکت و عضویت معاون دائم در هر دسته و جمعیّت و حزبى پس از ثبوت به منزله استعفاى او از معاونت دائم ادارى خواهد بود.

رئیس- آقاى دکترجهانشاهى.

‏دکتر جهانشاهى- بنده خواستم از موقعیت استفاده کنم بنده نمی‌دانم اصلاً دولت تا چه حد در فکر این مشکل استخدامى هست و چقدر این موضوع را مطالعه می‌کند و به آن علاقه دارد ولى آنچه می‌خواهم تذکر بدهم امیدوارم که این اتمسفر مجلس و این مذاکرات دولت را متوجّه کند که در کمیسیون وقتى عقایدى ذکر می‌شود و نظریاتى داده می‌شود به آن توجّه بکند و این قدر ایستادگى روى مطالبى که می‌آورد نکند به این معنى که وقتى به مجلس مى‌آید مجلس هم به آن توجّه می‌کند رویش اظهار عقیده می‌کند و بحث مى‌کند صرف آوردن یک مطلبى به کمیسیون و روى آن ایستادگى کردن نتیجه‌اش این می‌شود که این قدر رویش بحث بشود و امیدوارم که در جلسه دوم کمیسیون این موضوع بیش‌تر مورد توجّه دولت باشد.

رئیس- پیشنهادهایى است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 12- به طریق زیر اصلاح شد معاون دائمى ادارى نخست وزیر حق عضویت در هیچ حزب سیاسى را ندارد و عضویت معاون دائم در هر دسته و جمعیّت و حزبى پس از ثبوت در هیئت دولت به منزلة استعفاى او از مقام معاونت دائم ادارى خواهد بود.

صدرزاده

پیشنهاد می‌نمایم که ماده 12 حذف شود.

سلطانى

رئیس- ماده 13 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 13- تغییر معاون دائمى ادارى نخست وزیر طبق نظر نخست وزیر و نصویب هیئت وزیران صورت می‌گیرد.

رئیس- ماده 14 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 14- هیئت وزیران مامور اجراى این قانون است.

رئیس- ماده الحاقیه‌اى پیشنهاد شده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده زیر به لایحه اضافه و الحاق شود.

هیچ یک از وزارتخانه‌ها نمی‌توانند به هیچ عنوان بیش از دو معاون داشته باشند.

صدرزاده

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه.

رئیس- به کمیسیون فرستاده می‌شود براى شور دوم جلسه آینده روز سه‌شنبه خواهد بود و دستور لایحه اعتبار کمک به زلزله زدگان و لایحه نفت.‏

(مجلس 20 دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295172!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)