کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 108 صورت مشروح مجلس روز پنجشنه 21 آبان ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم ماده الحاقیه به لایحه متمم بودجه از طرف آقاى تهرانچى

3- شور و تصویب گزارش لایحه استخدام دکتر میلیسپو براى ریاست کل دارایى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 108

صورت مشروح مجلس روز پنجشنه 21 آبان ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم ماده الحاقیه به لایحه متمم بودجه از طرف آقاى تهرانچى

3- شور و تصویب گزارش لایحه استخدام دکتر میلیسپو براى ریاست کل دارایى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید

صورت مجلس روز 19 آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: شجاع، فاطمی

غایبین بی­اجازه- آقایان: دکتر ضیا، نوبخت، فرخ، اورنگ، مشیردوانی، مکرم افشار، ناصری، امیر ابراهیمی، نیک­پور، دبستانی، خسروشاهی، صادق وزیری، مقدم، اعتبار، کامل ماکو، همراز، آصف

دیر آمدگان بی­اجازه- آقایان: اکبر، امامی، نصرتیان‌

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- آقاى مصدق جهانشاهى در صورت مجلس فرمایشى دارید؟

مصدق جهانشاهى- بلى. آقاى آصف مدت‌ها است شغل دولت قبول کرده‌اند دیگر ایشان را در صورت مجلس غایب بى‌اجازه نوشتن به عقیده بنده مورد ندارد (صحیح است)

رئیس- آقاى فرمانفرماییان شما هم مطلبى داشتید؟

فرمانفرماییان- قبل از دستور عرض داشتم.

رئیس- صورت مجلس تصویب شد.

جمعى از نمایندگان- دستور. دستور

تهرانچى- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- آقاى تهرانچى یک طرحى داشتید می‌خواستند بدهند.

2- تقدیم ماده الحاقیه به لایحه متمم بودجه از طرف آقاى تهرانچى

تهرانچى- عرض کنم البته آقایان تصدیق می‌فرمایند که مملکت ما فوق‌العاده در تنگى آذوقه و خواربار قرار گرفته و البته علتش هم بر تمام آقایان و تمام مردم پوشیده نیست و محتاج به تکرار بنده نیست که در اینجا بگویم

+++

(صحیح است) ولى چیزى را که لازم می‌دانم عرض کنم این است که ماباید از هر جهت درصدد چاره‌جویى برآییم یعنى باید از هر طریقى که شده از این تنگى و مضیقه که به یک جهات خارجى به ما وارد شده جلوگیرى کنیم و کمى به آذوقه مردم بکنیم و این در درجه اول از وظایف ما است...

جهانشاهى- دولت مشغول است آقا.

تهرانچى- البته دولت هم مشغول است ولى ماها هم باید مشغول باشیم تنها دولت کافى نخواهید بود در اینجور مواقع بر تمام افراد لازم است در این قبیل مواقع کمک بکنند البته (صحیح است) به این جهت یک طرحى راجع به جلوگیرى از این که در این موقع که این طور قحط و غلا ما را تهدید مى‌کند و واقعاً از گرسنگى یک عده یا می‌میرند یا مریض مى‌شوند و از بین مى‌روند در این صورت البته خوش آیند نیست که شاید با جو در عوض آذوقه در مملکت باید مصرف شود (صحیح است) و شایسته نیست این را بیابند و در مملکت ازش یک چیزهایى تفریحى و مشروباتى تهیه کنند و صرف آنها بکنند (صحیح است به این جهت بنده طرح قانونى پیشنهاد مى‌کنم و تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم که به امضاى عده زیادى از آقایان نمانیدگان قریب پنجاه و هشت نفر رسیده است که این منظور تامین شود ..

یکى از نمایندگان- طرح قانونى نیست آقا. ماده الحاقیه است بر متمم بودجه.

تهرانچى- بلى ماده الحاقیه باشد مقصود این است که جو و خرماى فاسد نشده هم به مصرف تهیه مشروبات الکلى نرسد.

3- شور و تصویب لایحه استخدام دکتر میلیسپو براى ریاست کل دارایى

رئیس- لایحه استخدام دکتر میلیسیو مطرح است گزارش کمیسیون‌هاى بودجه و قوانین دارایى خوانده مى‌شود.

گزارش از کمیسیون‌هاى بودجه و قوانین دارایى به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون بودجه و کمیسیون قوانین دارایى لایحه شماره 30480 دولت راجع به استخدام آقاى دکتر میلیسپو را براى ریاست کل دارایى مورد مطالعه و شور قرار داده با توضیحاتى که آقاى وزیر دارایى بیان نمودند با استخدام آقاى دکتر میلیسپو موافقت شده وبا مختصر اصطلاحاتى که در مواد لایحه به عمل آمده شانزده ماده پیشنهادى به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آ ن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس- گزارش کمیسیون امور خارجه هم خوانده مى‌شوند گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى کمیسیون امور خارجه تحت ریاست آقاى اقبال با حضور آقاى وزیر دارایى تشکیل و لایحه دولت راجع به استخدام آقاى دکتر میلیسپو تابع دول متحد آمریکاى شمالى را مطرح نموده از نقطه‌نظر ملیت به استخدام ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم مى‌شود.

رئیس- مذاکره در کلیات است عده از آقایان قبلاً اجازه خواسته‌اند. آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده تصور مى‌کنم توجهى که دولت و مجلس شوراى ملى و کشور در گذشته نسبت به مستخدمین خارجى داشتند یا در حال و در آتیه بخواهند این توجه را تجدید بکنند اگر خود این توجه شامل حال خود ایرانی‌ها و جوان‌هاى شایسته و لایقى که از ما در وزارتخانه‌ها مشغول انجام وظیفه هستند شده بود. متأسفانه و بدبختانه عقیده‌ام بر این است که در این مورد هم وزراى ایران آن طوری که باید در مقام قدردانى یا تشویق یا تربیت جوانان و اعضاى مفید براى کارهاى کشور و دولت نبوده‌اند و هر یک از وزرایى که سر کار آمده‌اند مخصوصاً در طى این سال اخیر که چندین مرتبه دولت تغییر و تبدیل پیدا کرده متأسفانه مى‌بینم که یک عده زیادى از اعضا سابق را بیرون مى‌کنند و عده دیگرى را به جاىشان مى‌گذراند همین طور وزیرى که مى‌رود وزیر دیگرى که می‌آید باز عده را از ادارات و غیر ادارات بیرون می‌ریزند و همین کار را می‌کند اگر واقعاً شما منصفانه از تمام این آقاى سوال بکنید که

+++

چرا این عده را خارج کردید و چرا یک عده دیگر را آورید چه عیبى در آن بود و چه حسنى در این هست جوانى ندارند برهند و صرفاً روى هوى و هوس است التفات مى‌فرمایید؟ و روى منافع خصوصى و اغراض شخصى است و ابداً روى مصالح مملکت وزراى ایران تا به حال در این قسمت بنده به جرأت عرض مى‌کنم قدم بر نداشته‌اند اگر روى مصالح کشور حقیقتاً از اشخاص صالح همان طور که از یک مستخدم خارجى تشویق مى‌کردند از یک عضو مفید جامعه از یک جوان شایسته و لایق ایرانى تشویق مى‌کردند احتیاجى به استخدام مستشار خارجى نداشتیم ولى ملاحظه بفرمایید یک قدم براى اینها برنداشتند حرف‌هاى آنها را مورد توجه قرار ندادند ملاحظه بفرمایید که در ظرف این مدت اگراینها را تشویق کرده بودند چه ترقیات بى‌پایانى در شون اجتماعى پیداشده بود عیب کار در اینجا باز هم متوجه وزرا است به همان ترتیبى که عرض کردم به واسطه عدم لیاقتى که وزراى گذشته داشته‌اند نخواسته‌اند یک قدم اساسى بردارند و روى اغراض خصوصى یک عده را آورده‌اند یک عده را برده‌اند چرا؟ بپرسید الا‌ن هم اگر بپرسید نمی‌دانید چرا البته این موضوع بحث مفصلى دارد که نه موقع مقتضى است و نه بنده مجال دارم و به همین مختصرى که عرض کردم قناعت می‌کنم و انشاء‌الله اگر در موقع دیگرى که فرصت پیدا کرد این موضوع را مفصل‌تر صحبت می‌کنم در موضوع استخدام دکتر میلسپو هم بنده مخالفتى ندارم و حتى یک مرتبه دیگر هم در مجلس شوراى ملى موقعى که اشاره به روابط دولت ایران و دولت آمریکا می‌کردم اظهار داشتم که از مستخدمین خارجى خودش بالخصوص دکتر میلسپو کمال رضایت را دارد و بنده شهادت می‌دهم مادامی‌ که دکتر میلسپو در ایران خدمت مى‌کرد با کمال صداقت و درستى خدمات خودش را انجام داد و البته حالا هم یکى از کارهاى خوب و اساسى دولت همین است و یک فکر اساسى است که دولت به تجدید استخدام دکتر میلسپو اقدام کرده است و مورد رضایت همه هم است و امیدوارم همان طور که انتظار همه است و همان طور که حقیقت در نتیجه خدمات سابق او که رضایت داریم مجدداً او را دولت به مجلس شوراى ملى تقدیم داشته است ایشان هم بیش از پیش و صمیمانه و آن طوری که مقدورش هست براى خدمت به ایران دامن مردانگى به کمر بزند انشاء‌الله خدمت بکند و انتظارى که ما از دکتر میلسپو داریم و بنده مخصوصاً این است که ایشان بیایند و در دستگاه بودجه ما که خیلى زیاد است یک تجدید‌نظرى بکند چون مخارج ما خیلی زیاد است یک تجدیدنظری بکند چون مخارج ما خیلی زیاد است و به عقیده بنده هشت عشر وزارتخانه‌ها و ادارات ایران مخارج زیادى است و غیر لازم و مقدار زیادى خرج فانتزى و لوکس مى‌شود که با وضعیت ملت و زندگانى مردم به هیچ وجه متناسب نیست و ما امیدواریم هستیم که این مخارج زائد را رئیس کل مالیه ما آقاى دکتر میلسپو حذف کنند و این وجوه را به مصارف آبادى و عمران مملکت برسانند جامعه ایران از آن استفاده بکند. مسئله دیگرى که مى‌خواستم عرض کنم این بود که حقیقتاً آقایان این کاغذبازى در ادارات و وزارتخانه‌هاى ما حقیقتاً خسته کننده است و این موضوع را باید به کلى از بین ببرند و تشکیلات ما را سهل و ساده بکنند که اگر یک مراسله‏‌اى به یک وزارتخانه یا یکى از ادارات دولتى برسد بلافاصله جواب داده شود و این مسئله خود موجب خواهد شد که از اتلاف وقت و عمل جلوگیرى بشود و کار مردم به سهولت بگذرد (صحیح است) کسى هم دلتنگ نخواهد شده و یک عده از اعضا هم وقتشان صرف کارهاى دیگر خواهد شد. و انتظار دیگرى که دارم مخصوصاً در وزارت دارایى که جوانان لایق و شایسته هستند و اگر یک وزیر با مدیرى بخواهند از آنها قدردانى و تشویق بکند خدمات خوبى از آنها قدردانى و تشویق بکند خدمات خوبى از آنها مى‌شود انتظار داشت و اسباب آبرومندى مملکت خواهد شد و این موضوع را هم نصب‌العین خود قرار دهند که از جوانان شایسته و لایق ما تشویق بکند که نوع آنها زیاد بشوند و کارهاى مهم وزارت

+++

دارایى را به دست اینها بسپارند و از اینها انجام خدمات مهمه را خواستار شوند. موضوع دیگری که به نظر بنده فوق‌العاده اهمیت دارد این است اگر چه در ماده 14 این لایحه قید شده که رئیس کل مالیه حق ندارد در مسائل سیاسى و مذهبى مداخله بکند و این انتظار قطعى بنده است نخواهد هم داشت ولى از نظر این که به ایشان اجازه داده شده است که یک عده از همکاران خودش را انتخاب کند بایستى کمال دقت را داشته باشد که مستخدمین که وارد ایران می‌شوند اینها نظریات سیاسى و مذهبى نداشته باشند فقط و فقط منظور و مقصودشان صرفاً خدمت ادارى باشد و از نظریات سیاسى بر‌کنار بمانند زیرا براى کشور ما امروز هیچ چیز مضرتر از این نخواهد بود که مستخدمین خارجى یک نظریات سیاسی را خداى نخواسته در کارشان اعمال بکنند که این موضوع هم به پرستیژ آنها لطمه وارد خواهد آورد و هم ضرر و زیان جبران باپذیرى براى کشور ما تولید خواهد کرد بیش از این بنده عرضى ندارم.

رئیس- آقاى مؤید احمدى‏

مؤید احمدى- خیلى خوشبختم که آقاى امیر تیمور در ورقه خارج عنوان مخالفت نوشته بودند ولى با اصل استخدام آقاى دکتر میلسپو مخالفت نکردند (امیر تیمور- خیر مخالفتى نداشتم با استخدام ایشان) بلکه کمال موافقت را کردند و اندرزهایى دادند به ایشان) بلکه کمال موافقت را کردند و اندرزهایى دادند به ایشان که این را عقیده دارم در حضورشان باید گفت چون فعلاً که این مطالب را ایشان نمى‌شوند باید گفت چون فعلاً که این مطالب را ایشان نمى‌شنوند باید وقتى که آمدند ملاقات­شان بفرمایید و نظرات خودشان را به ایشان بفرمایند. عرض کنم بنده قبل از استخدام دکتر میلسپو در آن دفعه در خدمت وزارت مالیه بودم و تا روزى که دکتر در ایران بودند بنده در خدمت وزارت دارایی بودم و اواخر هم در اداره مستشارى بودم و حقیقت می‌توانم عرض کنم که اگر آقایان نظرى بفرمایند به وضعیت مالیه ایران قبل از استخدام قبلى دکتر میلسپو و نظرى بکنند به آن موقعى که از مملکت رفت و ببینند چقدر ترقى کرد مالیه مملکت آن وقت فایده وجود ایشان کاملاً معلوم مى‌شود. دکتر میلسپو برحسب قانون استخدامش هر سه ماه یک مرتبه مجبور بود راپورتى از عملیاتش منتشر کند و این راپورت‌ها را که هر سه ماه یک مرتبه منتشر می‌کرد بنده تمام آنها را دارم اگر دقت بکنید به راپورت سه ماهه اول و سه ماهه آخر آن وقت ملاحظه خواهید فرمود که مالیه مملکت چه اندازه ترقى کرد و مملکت مالیه‌اش سر و صورت پیدا کرد اعتبار داد به امضا دولت و صراحتاً می‌گفت که قروض داخلى و هر نوشته که دست مردم هست تا دولت آنها را نپردازد مالیه‌اش اساس پیدا نمى‌کند حتى فرمان مستمریات قدیم که دست مردم بود جمع آورى کرد و به یک مبلغى خرید و خدمات اساسى واقعاً به مملکت کرد که بنده فعلاً مقتضى نمی‌دانم به عرض برسانم من جمله این که گمرک را اداره کرد آقایان می‌دانند که مستشار اول مستر شوستر که ما آورده‌ایم نتوانست گمرکات ایران را اداره و مرتب کند و سر همان اختلافات بود که از این مملکت رفت ولى دکتر میلسپو موفق شد که گمرکات ما را اداره کند و عایدات زیادى براى این مملکت تهیه کرد که بنده حالا نمى‌خواهم شرح خدمات ایشان را بدهم چون آقاى امیر تیمور هم مخالف با استخدام ایشان نکردند از این جهت بنده هم نمى‌خواهم زیاد صحبت کنم اما این که فرمودند در سیاست مداخله نکنند حقیقت هم دکتر میلسپو همین طور بود اگر سابقین یک کارهایى کردند از بلژیکى‌ها امریکایی‌ها ولى دکتر میلیسپو حقیقتاً از اشخاصى بود که مداخله در امور سیاسى نکرد حتى به اعضاء مالیه متحد‌المال کرد که در سیاست خارجى و داخلى مداخله نکنند و هر کس مداخله کند محاکمه‌اش می‌کند و امیدوار هستم که این قدم دولت که حقیقتاً خدمت بزرگى است براى کشور و عقیده بنده این است که اگر دکتر میلسپو را پنج سال دیگر آن دفعه که مدتش منقضى شد استخدام کرده بودند با اطلاعات و تخصصى که در مالیه مملکت تحصیل کرده بود و معرفتى به حال اشخاص پیدا کرده بود امروز مالیه این مملکت غیر از این بود حالا دیگر آن موقعیت از دست ما رفته و باید امروز را در نظر گرفت و آتیه را در نظر گرفت و من امیدوارم با نهایت

+++

علاقه‌مندى که آقایان به این مسئله دارند رأى خواهند داد به استخدام آقاى دکتر میلسپو.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به ورود در شور مواد مواففین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده اول.

ماده اول- مجلس شوراى ملى به دولت اختیار می‌دهد که آقاى دکتر آرتور. س. میلسپو تابع دول متحده آمریکاى شمالى را به سمت ریاست کل دارایى براى مدت پنج سال با اختیارات و وظایفى که در این قانون ذکر شده استخدام نماید.

رئیس- آقاى طباطبایى

چون در ماده اول معمولاً راجع به کلیات لایحه مى‌شود اظهار‌نظر کرد بنده هم گزارش کمسیون را ندیده بودم و اطلاع نداشتم که امروز مطرح می‌شود این لایحه به این جهت در کلیات نتوانستم استجازه کنم و در ماده اول خواستم به طور خیلی مختصر اغتنام فرصتی کرده باشم و از این اقدام دولت که به نظر بنده تجدید یک تاریخ مهمی است در این کشور توجه کنم. اولاً استخدام مستشاران خارجى در این مملکت آنچه که به خیر و صرفه و صلاح مملکت بود اکثر در زمان تصدى آقاى قوام‌السلطنه بوده است (صحیح است) یعنى سوئدی‌ها را ایشان آوردند از امریکایی‌ها ایشان استفاده کردند و حقیقتاً اگر نظم و ترتیب و انتظامى در گردش چرخ‌هاى مالیه مملکت هست باید انصاف داد که اثر دست د کتر میلسپو و آن تاریخ است و همان طورى که آقاى مؤید احمدى اشاره کردند وقتى که میلسپو به ایران آمد یک اوضاع آشفته و یک مالیه خراب و مفتضحى و این مرد موفق شد (حمزه‌تاش- اینها که تشکر ندارد) آقا این صحبت‌ها که صحبت جنگل مازندران نیست چوب جنگل مازندران نیست چوب جنگل نیست این صحبت سیاست مملکت و مالیه عمومى است و از حدود صلاحیت شما هم خارج است صدا نکنید آقا ساکت باشید بگذارید بنده صحبتم را بکنم. بعد وقتی که دکتر میلسپو جامه‌دان‌هاى سفرش را بست و داشت می‌رفت گرچه موقع موقعى نبود که کسى در تصمیماتى که از طرف دولت آن وقت گرفته مى‌شود صحبتى بکند معذا روزنامه تجدد ایران حاضر است که ده دوازده مقاله مسلسل آن وقت بنده نوشتم و مضرات اقدام دولت را بالصراحه متذکر شدم که بعد هم البته به ضرر من تمام شد و مدتى دچار مخمصه و زحمت بودم این عرضى را که کردم براى این بود که عرض کنم این عقیده را الان من ندارم عقیده‌ام آن وقت هم این بود که مالیه مملکت را از دست یک مستشار خدمتگزار گرفتن و دادن به دست یک دولتى که هیچ گونه قاعده و نظم و قانون سرش نمى‌شود به صرفه و صلاح مملکت نبوده است و مملکت را به این روز خواهیم انداخت. البته آقایان کم‌تر شده است تصدیق و تحسین کنم اما یک کارهایى است که این اقدام را آقاى قوام‌السلطنه به نفع مردم و مملکت انجام مى‌دهند ما که نظر خاصى در بین نداریم صحبت سر مصالح مملکت و مردم است که حب و بغضى با کسى نداریم صحبت صحبت مملکت است و صحبت سر مصالح ملت است هر قدمى‌ که به نفع مملکت برداشته مى‌شود البته باید تشویق کرد و قدردانى کرد و تشکر کرد. بنده امیدوار هستم این تشویق‌ها و این تبلیغ‌هاو این حسن نظرى که از طرف مجلس شوراى ملى نسبت به استخدام دکتر میلسپو اظهار شده و مى‌شود مایه تشویق این مرد خواهد بود در خدمت به این مملکت و من امیدوار هستم که مملکت از وجود ایشان در حدود وظایفى که به عهده او است بهره‌مند شود.

رئیس- شما که در ماده اول مذاکره نکردید. آقاى تهرانچى‏

تهرانچى- بنده در کلیات عرایضى داشتم و چون نوبت به بنده نرسید و چون در ماده اول هم مى‌شود در کلیات صحبت کرد اجازه بفرمایید بنده عرایضم را عرض کنم. همان طور که در جلسات خصوصى هم بنده عرض کردم در این موقع اصلاً

+++

با استخدام مستشاران مخالف هستم و عقیده‌ام این است که در این موقع که مملکت حالت عادى ندارد معلوم نیست که استخدام مستشاران خارجى براى ما خوب باشد از این گذشته اگر بخواهیم این نظر را به طور کلى نداشته باشیم و در نظر نگیریم تازه در این که آیا ما در همه قسمت‌ها باید از یک ملت به خصوص یعنى از یک دولت به خصوص بیاییم استخدام کنیم آیا مفید است که بنده عرض کردم به طور کلى اساساً مخالف هستم تا وضعیات جنگ بین‌المللى خاتمه پیدا نکند گرفتن مستشار معلوم نیست براى ما مفید باشد و از طرفى هم اگر بنا باشد مستشار از خارج بیاوریم چرا فقط از یک قسمت بیاوریم؟ آقایان خوب به خاطر دارند که رجال قدیم ایران و سیاسیون ایران این قسمت را پیش خود حل کرده بودند که براى مملکت ایران بهتر این است که از دول صغیره و ملت‌هاى صغیره استخدام کنند مثل این که از بلژیک و سوئد و سوئیس قبل از این استخدام می‌شد و از دول معظمه به جهاتی که بر آقایان و بر تمام مردم پوشیده نیست صرف‌نظر می‌شد حالا هم اگر ما بخواهیم در یک همچو موقعى بیاییم این کار را بکنیم البته بنده با کمال احترامی که به ملت و دولت امریکا می‌گذارم (و البته تمام ملل پیش بنده و همه عزیز هستند) خوب است که یک دقت بیشترى در این کار بکنیم چون بایستى نسبت به امور مملکت فوق‌العاده متوجه باشیم براى این که معلوم نیست این کار با وضعیت امروزه.. بیش از این در این قسمت نمی‌خواهیم وارد. البته سوابق خدمات آقاى دکتر میلسپو بر احدى پوشیده نیست و حالا اگر یک مستشار یا دو مستشار براى کار خومان مى‌آوریم ولى این را بنده خواستم مخصوصاً عرض که خود ایرانى کاملاً لیاقت داشته و در کارها همه وقت لیاقت خودش را به خرج داده براى این که در آن موقعی که آقاى دکتر میلسیو در ایران بودند بودجه این مملکت بیست میلیون بود و امروز که تشریف می‌آورند بودجه این مملکت سیصد میلیون تومان است (صحیح است) البته نواقصى هم در کار ما بود که آقایان بیان فرمودند و البته یک نواقصى هست که خودمان نخواستیم آن نواقص را رفع کنیم و به عقیده بنده اگر خاین مجازات و خادم تشویق می‌شد امروز به هیچ وجه ما این وضعیات را نداشتیم که امروز محتاج باشیم براى تمام قسمت‌ها مستشار بیاوریم و حالا هم از جهت ناچارى اگر احتیاجى پیدا شده است به عقیده بنده دولت باید توجه بفرمایند که در تمام قسمت‌ها مستشار نیاورند و در قسمت‌هایى که خیلى ضرورى است بیاورند و اگر بنا باشد در تمام قسمت‌ها از یک مملکت بخصوص باشد بنده بنده صد در صد مخالفم و کاملاً عقیده دارم که به ضرر این مملکت خواهد بود و اختیارات او هم باید در تحت قواعد کلى باشد و اختیار تمام و تمام نباشد البته یک مستشارى است و یک مستخدمى است که از فکر او و معلومات او باید استفاده کنیم و در اختیارات او باید کاملاً دقت شود که بى‌خود یک چیزهاى بى‌جهتى را تصویب نکنید.

مخبر کمیسیون بودجه (نقابت)- عرض کنم از مجموع بیانات آقاى تهرانچى استنباط می‌شد که ایشان مخالف با این لایحه و استخدام شخص دکتر میلسپو نیستند (صحیح است) و به طور کلى از لحاظ این که بایستى مصالح کشور را همیشه ملحوظ داشت آن طور قضیه را حل کردند که اگر ما کارى می‌کردیم که حاجتى به استخدام مستخدمین خارجى نداشته باشیم و همه کارها را خودمان اداره کنیم بهتر است البته این حرف به طور کلى صحیح است و قابل تقدیس است اما موارد و موقعیت را بایستى در نظر گرفت. این لایحه داراى چند خاصیت است یکى از نظر شخص دکتر میلسپو است زیرا این شخص سوابق مطالعه طولانى در اوضاع مالى این کشور دارد و قسمت‌هاى مهمى از اوضاع اقتصادى ما را مطالعه کرده و آشنا است و تفاوت می‌کند با کسى که امروز بدون سابقه وارد این مملکت بشود که مدتى وقت او صرف مطالعه و تحقیق و شناختن اشخاص بشود. مسئله دومى‌که خیلى قابل توجه است این است که امروز دولت امریکا متوجه استقلال و تمامیت ارضى دولت‌هاى مستقل کوچک است به موجب منشور آتلانتیک و بنابراین یک دولتى با این قدرت و عظمت

+++

وقتى که توجه به استقلال تمام ممالک می‌کند چه عیبى دارد که به وسیله مأمورین و اتباع خودش آشنایى کامل به حوایج و مسائلى که مربوط است به امور اقتصادى یک کشورى داشته باشد؟ یک اشکال عمده که ما داریم و حل نمی‌شود این است که یک مقدارى حسن تفاهم نیست یعنى یک مسائلى را بنده طرح می‌کنم و صحبت می‌کنم و این مسائل به زعم دیگران خوش نمى‌آید یعنى سوء‌تفاهم می‌شود و آنها یک قدرى بیشتر دقت می‌کنند که مقصود واقعى من از اظهار این بیانات چیست ما هم در بیانات آنها بیشتر توجه مى‌کنیم بالنتیجه ایجاد حسن تفاهم نمی‌شود ولى اکر به وسیله اتباع خودشان آن هم اتباع مطلع یک قدرى بیشتر به حوایج و دردهاى ما آشنا شوند و ببینند که ما تا چه مقدار حاجت داریم به امورى که فعلاً ما را در زحمت گذاشته است آن وقت ایجاد یک حسن تفاهمى خواهد شد و این حسن تفاهم کلیه مشکلات ما را رفع خواهد کرد البته مملکت ترقى کرده است و در ظرف این بیست سالى که دکتر میلسپو در این مملکت نبوده است و مطالعاتى نداشته است ما در این مدت بیست سال از حیث معلومات از حیث اقتصادیات بیکار نبوده‌ایم ما فعلاً داراى یک عده دکترهاى تحصیل کرده هستیم که در تمام این مدت در اروپا مشغول تحصیل کرده هستیم که در تمام این مدت در اروپا مشغول تحصیل بوده و اینها جز مفاخر ایران محسوب می‌شوند به علاوه سطح زندگانى و اقتصادیات ما هم فوق‌العاده ترقى کرده است و صحیح است که در این اواخر ایجاد یک انفلاسیون‌هایی شده است البته اینها یک مسائل فوق‌العاده‌ای است که پیش آمده است ولى بالاخره سطح اقتصادیات ما ترقى کرده است بنابراین یک مستشارى که در این مدت در خارج بوده است تمام این نکات را در نظر خواهد گرفت و به همین جهت در این لایحه پیش‌بینى شده است که در قسمت‌هاى مالى و اقتصادى از اشخاص بصیر و مطلع به امور مالى می‌توانند استخدام کنند ترفیع رتبه بدهند و تشویق کنند و تقدیر بکنند از زحمات آنها البته با رعایت قوانین زیرا در این مدت یک قوانینى از مجلس گذاشته است که صرف‌نظر از بعضى قسمت‌ها که مورد نظر آقایان هست بقیه قوانینى بوده که مفید به حال کشور بوده و بایستى توجه کنند. راجع به مطلبى که فرمودند در تمام قسمت‌ها لازم نیست و فقط در یک قسمت خوب است استخدام اشخاص بشود این مطلب هم موافق و مخالف زیاد دارد بعضى‌ها یک قدرى افراط می‌کنند و می‌گویند باید در تمام قسمت‌هاى کشور اشخاص مطلع و طرف اطمینانى بیایند و زمان را در دست بگیرند چرا؟ براى این که مردم از آنها تبعیت می‌کنند چون بدبختانه فساد اخلاقى که در مدت بیست سال ایجاد شده است یک تفرقه بین مردم کرده است و مردم از خود ایرانی‌ها تبعیت کامل نمی‌کنند ولى البته آن نظر اصلى که در تمام قسمت‌ها نباشد بهتر است زیرا ما داراى یک الیت‌هایى (Elite) هستیم داراى یک عناصر روشن فکرى هستیم، داراى یک عناصر پاکى هستیم و اگر از آنها تشویق کنیم می­توانیم تمام کارهاى خودمان را اداره کنیم فقط چیزى که هست این است که این استخدام و این لایحه به این صورت فعلى که آمده است از لحاظ ترتیب سیاست امروزى کشور ایران است نه از آن نظر اصلى و کلى که آقاى تهرانچى تذکر دادند البته آن اصل قابل تقدیس است ایران بایستى به دست ایرانى اداره شود چنانچه سابقه دارد ایران در موقعى به دست ایرانى داده می‌شد که دنیایى وجود نداشت ایرانى موقعى داراى قدرت بود که تمام ملل داراى ضعف بودند و ایران در موقعى به دست ایرانى داده می‌شد که دنیایى وجود نداشت ایرانى موقعى داراى قدرت بود که تمام ملل داراى ضعف بودند و ایران بر آنها حکومت می‌کرد این سابقه تاریخ ایران محو نشدنى است ولى امروز با وضع سیاست فعلى دعوت کردند از یک مستشارانى به عنوان استخدام یک کشور، به عنوان بیان کمک هیچ اشکال موضوعى ندارد ولهذا با عین این که آن مطلبى که بیان فرمودند محرز و مورد قبول است بهتر است که یک توجهى به این لایحه بشود که موجبات تشویق این مردم فراهم شود و در لواى استخدام آنها یک کمکى هم به دستگاه امروزى ما بکنند البته یک تذکرى هم آقاى انوار دادند که در این لایحه قید است که این مستشار حق دخالت در امور سیاسى ندارد ولى از نظر این که دنیاى امروز سیاست را از اقتصاد منشعب می‌داند وقتی که چرخ‌هاى اتقتصادى ما خوب شد البته قسمت‌هاى سیاسى ما هم خوب خواهد شد.

+++

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

دشتى- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات.

رئیس- بفرمایید.

دشتى- بیانات آقاى تهرانچى مستحق جواب‌هایى است و به عقیده بنده بیانات آقاى نقابت در این خصوص قانع کننده نبود راجع به مستشاران خارجى افکار عامه باید بهتر روشن بشود بنابراین خوب است مجلس شوراى ملى اجازه بدهد که آقایانی که اجازه گرفته‌اند صحبت کنند که مطلب بهتر حلاجى شود. (معدل- صحیح است خود جنابعالى بفرمایید) (نمایندگان- صحیح است) بنده به طور کلى مخالف با نظر آقاى تهرانچى هستم و معتقدم این مملکت مستشار می‌خواهد و نه تنها مستشار در این قسمت به خصوص لازم است بلکه در هر قسمت و این را هم بگویم که از نقطه‌نظر وطن‌پرستى ما باید معتقد به این اصل باشیم. زیرا اولین راه اصلاح یک مملکت و یک شخص و یک چیزى این است که انسان نقاط ضعف و نقاط نقص آن را تشخیص بدهد و آن را رفع کند اگر انسان بیفتد توى این خطا که ما مردمان خوبى هستیم مردمان لایقى هستیم این به درد نمی‌خورد و ما را به جایى نمی‌رساند ما باید با کمال انصاف اعتراف و اذعان بکنیم که فلان نقص در ما هست و باید این نقص را از بین ببریم این که به ضرر ما نیست این به نفع ما است (صحیح است) احتیاج ما به مستشار خارجى از دو لحاظ است. این را هم قبلاً بگویم که این فکر از حالا هم نیست از پنجاه سال پیش تمام اشخاصى که فکر می‌کردند و نواقص این مملکت را احساس کرده و به طور اتم و اکمل آن را تحت مطالعه قرار داده بودند از دو لحاظ این مملکت را محتاج به مستشار خراجى می‌دانستند یکى از لحاظ فنى و تاکتیکى زیرا هیچ شبه ندارد که سابقاً مملکت ما به یک شکل دیگرى اداره می‌شد و ما حالا به یک سیستم دیگرى اداره می‌کنیم که طبعاً محتاج متخصص هستیم که در رأس کار قرار گرفته و مطابق این سیستم جدید آن را اداره کنند من می‌پرسم آیا در زمان مرحوم کیومرث هم گمرکات مملکت ایران را این طور اداره می‌کردیم؟ ما که اصول ادارى را از مملکت دیگر گرفته‌ایم باید وضع اداره آنها را هم یاد بگیریم بهترین نمونه این مسئله وزارت پست و تلگراف و اداره گمرک است که از چند سال پیش در تحت نظر متخصصین خارجى در آمد به اعتراف همه‌تان بهترین ادارات این مملکت است زیرا روى یک سیستم صحیحى و منطبق و مرتبط با اصول علمى و فنى ممالک خراجى است که اداره می‌شود، یک مسئله‌اى که در ایران به آن اهمیت دارد مسئله اداره است، آدمینستراسیونAdminstration است، مسئله اداره کردن خودش یک فنى است که در این مملکت به آن اهمیت نمی‌دهند ملاحظه بفرمایید در ممالک دیگر بهترین نمونه همان مؤسسات صنعتى اروپا است که آنها در کمال خوبى و قشنگى اداره می‌شوند ولى در مملکت ما وقتى که می‌آید خوب اداره نمی‌شود نواقصى دارد سابوتاژ Sabotageمی‌شود هى خرابى بالا می‌آورند و هى حسن جریان دچار فلج می‌شود بنابراین یکى از چیزهایى که ما را محتاج به مستشار خارجى می‌کند از لحاظ فنى و تکنیکى فضیه هستیم این موضوع است. نکته دیگر که ما را خیلى به مستشار خارجى محتاج می‌کند و خیلى داراى اهمیت است از نظر پسی­کلژى و اخلاقى است من نمی‌خواهم بگویم که آدم صحیح‌العمل در ایران نیست خیلى هست ولى یک چیزى هست و یک طورى شده است که آن جدیتى که در افراد آنها هست در ما نیست آقا استقامت و روح تنظیم و درستى در آنها بیشتر است ما که دروغ نباید بگوییم اینجا مجلس شوراى ملى است مرکز احساسات ملى است بایستى اینجا صحیح حرف بزنیم درست حرف بزنیم با انصاف حرف بزنیم با وجدان حرف بزنیم تمام نواقص را بگوییم و سعى هم بکنیم که نواقص خود را رفع کنیم. اگر یک مردمان فکورى هستیم بایستى جستجو کنیم و ببینیم که عیب از کجا است و آن عیب را رفع کنیم (صحیح است) ما که نباید تعریف از خودمان کنیم که یک وقتى کورش کبیر تمام دنیا را گرفته است خوب این مربوط به حالا نیست شما الان از عهده اداره نان خود برنمی‌آیید بروید در دکان نانوایى‌ها ببینید چه

+++

خبر است (تهرانچى- وزارت خواربار مستشار هم دارد)

دشتى- اجازه بدهید اگر شما 8 ماه پیش مستشار براى خواربار می‌آوردید کارتان به اینجا نمی‌کشید بنده یادم می‌آید که از زمان کابینه آقاى فروغى و آقاى سهیلى در همین مجلس آقایان نمایندگان ده‌ها پیشنهادهاى خوب براى تأمین خواربار کردند ولى آنها نشنیدند و عملى نکرده‌اند اگر یک مستشار از 6 یا 7 ماه پیش آورده بودیم مسائل خواربار را در تحت نظم و ترتیب در می‌آوردند جیره‌بندى می‌کرد کار به اینجا نمی‌رسید آقاى تهرانچى فهمیدید؟ (صحیح است) مستشار امریکایى که حالا آمده است که نمی‌تواند گندم از آسمان براى شما به بارنند و براى شما نان درست بکنند. یکى از کارهاى مهم که دولت بایستى بکند این مسئله است و یک از مشکلاتى که ما در مسئله خواربار داریم معامله با متفقین است و تصدیق بفرمایید که متفقین ما وقتى مستشار آمریکایى باشد بهتر می‌توانند به حرف ما اعتماد کنند (صحیح است) خوب یک چیزى که من خیلى اهمیت می‌دهم مسئله پسى­گلژى Psychologie و روحى قضیه است ملاحظه بفرمایید در طى عمل و در جریان این 25 ساله اخیرى که من خودم در سیاست بوده‌ام مکرر دیده‌ام که اگر (این خیلى بر من محسوس است) فرض بفرمایید یک رئیس ایرانى در سر یک کار و یک اداره‌اى باشد اگر تقواى جعفر بن محمد را داشته باشد و بخواهد وظیفه خودش را انجام و مخالف میل عده باشد بدهد همه بر ضد او قیام می‌کنند ولى اگر فرنگى سر آن کار باشد دیگر از او توقعى ندارند و مانع کار او نمی‌شوند اینها نکات روحى و اخلاقى قضیه است که نباید از نظر دور داشت براى لزوم مستشار خارجى یک مثال دیگرى می‌زنم یک قضیه‌اى را عرض می‌کنم یکى از ادارات مهم شهربانى ما است من از شما می‌پرسم که اگر شهربانى شما در زیر دست فرنگى اداره می‌شد آیا به این روز مى‌افتد (صحیح است) و آیا یک وسیله‌اى می‌شد براى رضاشاه که املاک مردم اموال مردم و ناموس مردم را این طور تاراج کنند (صحیح است) همین طور رایگان و بدون مانع در زندان را به روى مردم باز کنند و مردم را بریزند آن تو علت آن کارها چه بود حربه قوى رضاشاه در استیلاى بر نفوس مردم چه بود؟ نظمیه بود (صحیح است) نظمیه در مجلس را روی همه باز می­کرد و مردم هم می­ترسیدند و اطاعت می­کردند(صحیح) یادم مى‌آید مجلس دوره نهم روز 22 فروردین تمام شد روز 23 مرا گرفتند و بردند توى حبس من یک نفر وکیل مردم نه خیانت کرده بودم نه جرم کرده بودم چه تقصیری کرده بودم؟ برای این بود که کمتر تملق گفته بودم برای این بود که متوقع بودند در موقعی که من به کنفرانس انترپارلمانتر Inter Parlemantairرفته بودم به اسلامبول و در آنجا همه ملل از خطر جنگ و اوضاع دنیا وحشت داشتند چرا من آنجا تعریف رضاشاه را نکردم ملاحظه مى‌فرمایید؟ آن وقت من باید بروم به محبس اگر شما یک نظمیه با شرافتى داشتید که فقط احکام محاکم را اجرا می‌کرد آیا ممکن بود نظمیه شما مرکز جاسوسى و جنایات کارى بشود؟ (خیر) پس بنابراین باور بفرمایید که از نقطه‌نظر وطن‌پرستى و از نظر این که ایران به جایى برسد شما باید مقید و ملزم باشید که مستشار خارجى براى تمام ادارات مهم مملکتتان بیاورید (صحیح است)

امیر تیمور- اما از ملل بیطرف‏

دشتى- الان به این موضوع می‌رسم که از بى‌طرف یا غیر آن که آقاى تهرانچى راجع به ازدیاد بودجه سخن گفتند البته شبهه‌اى ندارد که در این 15- 16 ساله اخیر دولت اقتدارى زیاد زیاد داشت همان اقتدارى که عرض کردم و به واسطه این اقتدار توانست مالیات‌هاى زیادى از مردم بگیرید و روى همین زمینه مالیات او زیاد شد اما اگر روى یک سیستم علمى بود شما یقین بدانید که الان اوضاع شما خیلى بهتر و اساس مالیه شما محکمتر بود؟ مالیه این نیست که مردم را اپویزه Epiuse کنند و از ثقل مالیات خسته کنند مالیات متناسب با عواید مردم که متناسب باقوه تولید و انتاج کشور باید باشد اگر روى این اصل مالیات بالا رفت دلیل برترقى اقتصادى کشور است (صحیح است) شما بروید به مازندران و ببینید

+++

مردم پا برهنه هستند لخت هستند رعایاى کرمان گرسنه هستند هیچ ندارند این طور مالیات گرفتن چه فایده‌اى دارد جز بدبختى و فلاکت مردم. دولت باید قوه تولید را در مردم زیاد کند و طرز مالیات هم باید متناسب با میزان قوه تولید و محصولات مملکت باشد و به همان نسبت بالا برود یعنى سعى قوه تولید و انتاج مردم زیادتر شد آن وقت بودجه هم زیاد می‌شود (صحیح است) شما ملاحظه بفرمایید که همین قدرت که رفت قدرت رضا شاه که رفت چه دزد بازارى در ادارات شما هست آیا این یک نفر وکیل هست که احساس و استنباط نکند که الان چه هرج و مرجى در این ادارات دولتى هست؟ (صحیح است) بالاخره ادارات ما باید در تحت یک سیستم صحیحى در بیاید بنابراین از لحاظ فنى و تخصصى و هم از لحاظ روحى و پسى­کلژى ما به وجود مستشار خارجى احتیاج داریم مستشار خراجى در این مملکت لاز‌مترین چیزها است من معتقدم که براى این مملکت مستشار خارجى فوق‌العاده مفید است (صحیح است) یادم می‌آید اولین دفعه‌اى که من در این خصوص حرف زدم در برنامه کابینه آقاى فروغى بود در برنامه مفصل و درازى که نوشته بود گفتم آیا بهتر نبود که شما مستشار مالى و اقتصادى می‌آوردید براى این که در این ده پانزده سال اخیر با کمال بچگى و با کمال جلافت و سبکى با اقتصادیات مملکت و مالیه مملکت بازى کردند و حال آن که مسائل مالى و اقتصادى از مسال دقیقى است که اصلاً در تحت فومول و قاعده در نیامده چیز غریبى است هر وقتى که شاه میل می‌کرد اسعار ایالات می‌بردند نرخ لیره را پایین می‌آوردند و اقتصاد و مالیه کشور تابع هوس و اساس غیر علمى و زور قرارگرفته بود گاهى فلان محصول را انحصار می‌کردند گاهى انحصار را بر می‌داشتند و خلاصه یک نوع بچه­بازى‌هایى به جاى یک سیستم اقتصادى حکومت دیگر که همه آقایانى که در تجارت و اقتصاد هستند می‌دانند و من انصافاً از ایشان می‌پرسم که آیا در نتیجه این سیستم اقتصادى و این سیستم مالى که در این 10 یا 12 ساله اخیر ما داشتیم مملکت ما رو به ترقى رفت (خیر خیر) به طور قطع و یعین قوه تولید و قوه انتاح ما رو به ضعف رفته است (صحیح است) نکته دیگرى که آقاى تهرانچى فرمودند این است که آیا استخدام مستشار در جنگ بین‌المللى بهتر است یا بعد از جنگ. به عقیده بنده در وقت جنگ بین‌المللى بهتر است چرا؟ زیرا در این موقع شما آزادى عمل خواهید داشت و حال آن که اگر این طور نباشد در نتیجه رقابت‌ها آزادى عمل از شما سلب می‌شود وقتى آزادى عمل نداشتید مجبورید که یکى را مطابق میل این و یکى را مطابق میل دیگرى انتخاب کنید آن وقت این مستشاران مختلف­الملیه توى سر هم باید بزنند و با هم رقابت کنند و اسباب زحمت شما بشوند این را مکرر ما دیده‌ایم که در نتیجه همین نوع جریان‌ها اختلافاتى ایجادشده. برعکس وقتى از یک ملت باشد بهتر است. و صحیح است که شما از ترتیب ادارى یک ملت استفاده بکنید و بالاخره یک سیستم اتخاذ کنید. سیستم حرامزاده نباشد که مستشار مالیه‌تان از تبعه امریکا باشد معارف شما از فرانسه گمرک شما از بلژیک باشد نظمیه شما از سوئد باشد یک همچو چیزى شتر گاو پلنگى است که ده شکل و ده رنگ گرفته و جز اختلال نتیجه‌اى نداده (صحیح است) به نظر من بهتر این است که با یک سیستم اداره شده باشد. یادم مى‌آید وقتى می‌خواستید شاگرد بفرستید به اروپا مرحوم اعتمادالدوله وزیر معارف بود من خودم با ایشان صحبت کردم و اصرار کردم که بیایید و یک سیستم اتخاذ بکنید سیستم‌هاى مختلف را دور بیاندازید طرز تربیت انگلوساگسون ‏که ‌امروز بیشتر مورد توجه علماى تربیت است اتخاذ کنید و همه شاگردها را بفرستید به انگلستان و یا به اتازونى زیرا سیستم تربیت آنگلوساکسن یک سیستم صحیحى است که امروز طرف توجه است و همه به آن معتقدند و از نظر (پسیکولوژى) این تربیت بهترین اقسام تربیت‌ها است بیایید و این رویه را اتخاذ کنید ولى ایشان قبول نکردند و عقاید مختلف هم اظهار شد و بالاخره نتیجه‌اش را الان ملاحظه می‌فرمایید که یک (کولتور)Culture متفاوت ناقص یکى لاتینى یکى ژرمنى یکى آنگلوساکسنى درست شده است (لیقوانى- همه‌اش هم ناقص) اینها اثر بدى خواهد کرد

+++

اینها چیزهایى است که در نظر مردمان ذى‌فهم و صاحب نظر اثرات بدى خواهد کرد همین طور در ادارات ما هم یک سیستم اتخاذ کردن بهتر است. حالا بپردازیم به موضوع این که آیا مستشار از کشورهاى بى‌طرف بگیریم یا با طرف. به عقیده من اتازونى امریکا یکى از بزرگ‌ترین ملل دنیا است و در آنجا حق و عدالت بهتر از همه جا رواج دارد و اگر خاطر آقایان باشد افکار عمومى ملت ایران از قدیم از اول انقلاب مشروطیت متوجه امریکا بود یادتان مى‌آید مسئله آوردن شوستر و آن ترتیبات و مخالفت روس‌ها و بعد مخالفت انگلیس‌ها و چگونه آن بىچاره را بیرون کردن این یک سابقه تاریخى ما است که از قدیم ملت ایران همیشه تمایلش به اتازونى بوده است چرا؟ چون آمریکایى‌ها در ایران هیچ سیاستى ندارند یعنى اصولاً سیاست استملاکى و مستعمرانى ندارند این دولت عظیمى‌ که ملاحظه مى‌فرمایید فقط یک مستعمره دارد آن هم جزیره فیلیپین است آنجا هم مستعمره نیست بلکه تمام حقوق یک ملت آزاد آمریکایى در آنجا هست. این شکل سیستم کارشان است ملاحظه مى فرمایید؟ آنها یک مردمان شریفى هستند نوع دوست هستند صحیح‌العمل هستند از تمام مردمان اروپایى از حیث قوه انصاف و حسن عدالت می‌توانم بگویم که جلو افتاده‌اند آن وقت یک ملت قوى هم هستند که کم‌تر می‌شود به افرادشان زور گفت اگر شما بخواهید از یک ملت ضعیفى مستشار بیاورند ممکن است در تحت نفوذ یکى از در همسایه قوى قرار خواهد گرفت اما اگر از اتازونى باشد در تحت نفوذ کسى نمی‌رود و از یک چنین ملتى بیاوریم اگر بهتر است اتازونى از بى‌طرف‌ترین کشور‌هاى دنیا بود نهایت این است امروز اجباراً وارد در جنگ شده است و گرنه اتازونى مایل به مداخله از جنگ اروپایى نبود و من یقین دارم وارد در جنگ نشد مگر براى این که مبادا دنیا در تحت سیطره حکومت دیکتاتورى و استبدادى برود. من تصور مى‌کنم اتازونى را این موضوع به جنگ کشانیده است (صحیح است) یک ملتى مثل ملت اتازونى که از قضا و برحسب پیش آمدهایى امروز هم با روس و هم با انگلیس متحد است مناسب‌ترین ملتى است که از او مستشار بیاوریم بلکه با نهایت مسرت و خوشحالى باید تمام مستشاران را از آمریکا بیاوریم و این به هیچ وجه عیبى ندارد و باور کنید که اتازونى ملتى است که همیشه پشتىبان ادارات و حیثیات شما و استقلال شما و حکومت شما خواهند بود اتازونى یک مملکتى نیست که یک نظرهاى کج و کوله‌ای که مخالف با حیثیات ملى ما باشد داشته باشد (صحیح است) اینجا عرایض من تمام شد و فقط یک نکته‌ای را در خاتمه لازم بود عرض کنم که کلیات را نباید ملاک جزئیات قرار داد. کبراى قضیه اکبر خوب شد مستلزم خوبى صغرى یا صحت نتیجه نیست اصولاً در اداره مملکت کیفر دادن به ضامن و تشویق خادم یک امر مسلم و بدیهى و لازم است ولى آیا به این اصل عمل می‌شود؟

تهرانچى- بکنید

دشتى-می‌گویید عمل کنید. من هم می‌گویم بکنیم. ولى آیا عملى می‌شود ما تاریخ چند صد هزار ساله داریم ابن سینا و حافظ و سعدى داریم و تمام مسائل بزرگ اخلاقى را هم رجال بزرگ گفته و دستور داده‌اند ولى آیا بدان عمل شده است اصلاً در کدام مملکت است که به قدر ایران اشخاص خاین و مردمان متقلب و مختلس بتوانند ترقى کنند و از مجازات مصون بماند به خداى وحده لا شریک له هیچ جا یک مثل یک روز با یکى از رفقا از خیابان اربات جمشید می‌گذشتم راجع به جلوخان یک خانه‌اى آقاى لیقوانى که بالاخره شهردارى تصرف کرد و صحبت شد رفیق من که آدم بسیار شریف و اظهارات او از شائبه دروغ دور بود گفت تقصیر با آقاى لیقوانى است او اشتباه کرده به جاى این که از بالا شروع کند بایستی از پایین شروع می‌کرد آن وقت برای من نقل کرد جلوخان دیگری نظیر آن مال شخصی بود بلدیه مدعی آن شد ما رفتیم و صحبت کردیم و بالا رفتیم و پایین آمدیم بالاخره بلدیه گفت مال خودتان را به 1700 تومان بخرید که یک فورمالیته‌اى هم انجام شده باشد و ما به خود شما می‌فروشیم. گفتیم خیلى خوب و قبول کردیم ولى معذلک

+++

هر کارى کردیم که این کار تمام بشود پیش نمی‌رفت بعد یک نایب سپورى آمد و گفت آفا یک دانه پالتو به من بدهید من این کار را انجام می‌دهم من بهش وعده دادم فردا صبح دیدم که برزن مرا خواست موضوع مطرح شد نایت سپور هم اظهار کرد بله آقا این مال خود ایشان است و قضیه حل شد و نوشتند و دادند وقتى که دیدیم که کار خودش را کرد به این خوبى انجام داد 45 تومان دادیم یک قواره پالتو خریدیم براى او این طرز اداره ما است نکته مهمى را که می‌خواهم عرض کنم این است که این یک چیز استثنایى نیست در مملکت ما این یک چیز رایج‌المعامله‌اى است با کمال تأسف باید اعتراف کرد که اگر زراعتتان پیشرفت نکرده آبیار‌یتان ترقى نکرده و در این 15 ساله‌اى که قدرت حکومت به منتها رسید نتوانستید استفاده کامل کرده و حقیقت‌ ترقی را محقق کنید براى همین سوء اداره و ضعف قوه تقوا و پاکدامنى است. حالا می‌خواهیم از صحبت عمل و عدالت دیگران استفاده بکنیم بلکه این مملکت در بیست سال 25 سال سى سال به یک جایى برسد (یکى از نمایندگان- باید خودمان را درست کنیم)

آقا دشتى- آن وقت خودمان هم درست می‌شویم ولى تا وقتى در ست نشده‌ایم از درستى سایرین استفاده کنیم.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده اول موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد ماده دوم:

ماده دوم- ابتداى استخدام از روز حرکت آقاى دکتر میلسپو از واشنگتن محسوب می‌شود و پس از انقضا سه سال دولت ایران یا آقای دکتر میلسپو مختار خواهند بود که دو سال باقى مدت استخدام را ادامه و یا فسخ نمایند ولى هر یک از طرفین باید قصد خود را دایر به پایان خدمت چهار ماه قبل اعلام نموده باشد.

رئیس- آقاى تهرانچى

تهرانچى- عرض کنم بنده در این ماده عرضى ندارم ولى اگر آقایان اجازه بفرمایند مطالبى آقاى دشتى فرمودند که بنده لازم می‌دانم جواب بعضى از قسمت‌هاى فرمایشات ایشان را عرض کرده باشم.

رئیس- فعلاً نمی‌شود مربوط به این ماده نیست. آقاى ملک‌مدنى.

ملک­مدنى- بنده فعلاً عرضى ندارم ولى خواستم عرض کنم که مقام ریاست رعایت نوبت را نمی‌فرمایند بنده مطالبى داشتم که می‌خواستم عرض کنم و قبل از سایرین هم اجازه خواستم و آقاى نبیل هم یادداشت فرمودند و اشاره هم کردند ولى حضرت اشرف توجه نکردند بنده چون حقم تضییع شده فعلاً در این ماده عرضى ندارم.

رئیس- قبل از جنابعالى سه چهار نفر اجازه خواسته بودند. آقاى طوسى.

طوسى- بنده هم در لایحه استخدام آقاى دکتر میلسپو بودم و یک سلسله بیانات مشروح اینجا داشتم که می‌خواستم عرض کنم ولى چون موافق بودم و در این قسمت هم مخالفتى ندیدم از عرایض خودم صرف‌نظر کردم و گمان می‌کنم آقاى ملک مدنى هم موافق بودند (ملک‌مدنى- بنده مخالف بودم نظامنامه را باید رعایت کرد)

رئیس- آقاى ثقة‌الاسلامى‏

ثقة‌الاسلامى- بنده فقط دو کلمه عرض دارم. عرض کنم امروز اینجا موضوع استخدام دکتر میلسپو است و دولت ایران و ملت ایران می‌خواهد براى خودش یک مستشارى بیاورد به عبارت اخرى بنده نمی‌توانم خانه خود را اداره کنم حق حاکمیت خودم را در خانه خود را اداره کنم حق حاکمیت خودم را در خانه خودم محفوظ می‌دارم و یک ناظرى براى اداره خرج خودم مى‌آورم این دلیل نمی‌شود که در مملکت در این مرکز ثقل مملکت به مملکت ایران و ملت ایران و حیثیت ایران لطمه وارد شود؟!

+++

ایرانى دزد نیست هیچ وقت هم دزد نبوده است بنده نمی‌توانم اینجا بشنوم که یک نفر امریکایى بیاید و گفته شود که ما دزد هستیم! مگر من دزد هستم و آنها را براى آقا بالاسر مى‌آوریم؟! خیر ما آنها را براى نوکرى مى‌آوریم ما می‌خواهیم از دانش آنها استفاده کنیم البته من ملت امریکا را دوست دارم ملتى است با شرف، ملتى است با عظمت، ملتى است با حیثیت، ملتى است که به تمام دنیا درس دمکراسى داده است تمام اینها را من قائل هستم ولى من حاضر نیستم اینجا بگوییم که ایرانى دزد است دزدى چه چیز است؟ مگر در تمام دنیا دزدى نیست؟ یک اشخاصى هستند در مملکت شما که پانصد تومان می‌دهید کامیون هم می‌دهید براى شما آذوقه مى‌آورند شما حق ندارید ایرانى را تحقیر کنید کسى حق ندارد ایرانى را ضعیف کند. (هاشمى- مگر تقى‌زاده مالیه را بد اداره کرد؟)

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده خیلى خوشوقتم که آقاى قوام‌السلطنه در کابینه اول خودشان موفق شدند که دکتر میلسپو را استخدام کنند و حالا هم این استخدام در کابینه فعلى واقع می‌شود و خیلى هم خشنودم رأى بدهم کابینه که همه منتظریم تجدید کند استخدام ایشان را (صحیح است) اما موضوعى را که آقاى ثقةالاسلامى فرمودند خواستم عرض کنم که آقاى دشتى ابداً نظر خصوصى نداشتند مسئله در بین آمد و مذاکره شد ولى نظر خصوصى در بین نبود مسلم است ما مستخدم مى‌آوریم براى تنظیم کار مالیه و کار اداره مالیه خودمان و در واقع آقاى دشتى اظهار کرد که ما یک ترتیبى داشتیم حالا آن را گذاشتیم زمین می‌خواهیم برویم به ترتیب دیگر حالا چون می‌خواهیم به ترتیب دیگر برویم معلم می‌خواهم این تمدن جدید علم لدّنى جدیدى است و ترتیب اداره جدیدى است که ما هم ناچاریم براى آن ترتیب اشخاصى را که اطلاع دارند از طرز اداره کردن استخدام کنیم و فنون آنها را در نظر بگیریم و دولتى را که ما موفق شدیم و ارتباط پیدا کردیم دولت امریکا است که می‌خواهیم یک متخصص را براى کارهاى مالیه خودمان و ترتیب اداره مالیه خودمان از آنجا بیاوریم و چیزى نیست که بگوییم بالاتر آورده باشیم یا خداى نخواسته آن عبارت‌هایى که در اینجا گفته شد خیر مستخدم مى‌آوریم و خیلى هم با نظر یگانگى و محبت است و چون نظر بینونت در بین نیست ما هر چه صحبت مى‌کنیم از روى حسن نیت و حسن نظرى است که ما با آنها داریم و بنده گمان نمی‌کنم مطلبى باشد که به ما برخورده باشد.

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- بنده خیال عرض را نداشتم چون مذاکراتى در اینجا شد تا اندازه خودم را ملزم دیدم که این مختصر را به عرض برسانم. آوردن مستشار یک چیزى نیست که ما امروز در دنیا اختراع کرده باشیم هزار سال پیش هشتصد سال پیش هم که اروپایی‌ها می‌خواستند امور مالى و علمى خود را اصلاح کنند از مسلمین مستشار مى‌آوردند (بعضى از نمایندگان- این مطلب مربوط به این ماده نیست) چون آقایان مذاکراتى کردند و آقاى ثقة‌الاسلامى هم صحبت کردند در این موضوع و بنده هم در این موضوع با ایشان موافقم خواستم مطلبى را عرض کنم که این اندازه در مجلس شوراى ملى نباید رجال خود را تخطئه بکنیم و نباید این اندازه افراد ملت خودمان را خدشه‌دار بکنیم (صحیح است) ایرانى اگر خوب است بدون این که یک قوانینى باشد که جلوگیرى بکند از دزدى و غیر ذلک خوب است ایرانى یک ملتى است که در تمام کره زمین در هیچ ملتى اخلاقیات و ادبیات راجع به اخلاق این اندازه که در ایران هست در جاى دیگر نیست و بالفطره ایرانى خوب است با این که هیچ وقت کیفرى در کار نبوده است معهذا ملاحظه می‌فرمایید که افراد ایرانى از حدود درستى

+++

خارج نشده است اگر شما یک عده معدودى را مى‌بیند که در کارها یک تحاوزاتى کرده‌اند یک دفعه نباید قلم بردارید و بنا کنید به تمام بد گفتن. مگر بعد از دکتر میلسپو شاهزاده نصرت‌الدوله‌ امور مالیه ایران را به خوبى اداره نکرد؟ مگر آقاى تقى‌زاده مالیه را اداره نکرد؟ مگر در زمان تقی‌زاده دزدى می‌شد؟ (جمعى از نمایندگان- ابداً) خرابی‌هایى اگر در گذشته شده است افراد که خراب نبودند ولى درست است که گفته‌اند: هر بد و خوبى که در این محضرند رنگ پذیرنده یکدیگرند. هر وقت که یک حکومت خوبى در رأس اداره مملکت بوده است و راهنماى خوبى داشته‌اند همه خوب بوده‌اند و اینجا به طور کلى نمی‌شود گفت که ایرانى دزد است این شایسته نیست.

طباطبایى- توى ایران اصلاً یک دانه هم دزد پیدا نمی‌شود!

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوم موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده سوم

ماده سوم- حقوق رئیس کل دارایى از قرار سالى هیجده هزار دلار آمریکایى (18000) می‌باشد که به اقساط متساوى و ماهیانه به دلار امریکایى پرداخته می‌شود و به علاوه خانه مسکونى متناسب با شغل مشارالیه با سوخت و روشنایى به عهده دولت خواهد بود.

رئیس- آقاى صفوى

صفوى- بنده می‌خواستم استدعا کنم آقاى وزیر دارایى یا مخبر کمیسیون توضیح بدهند که راجع به این مواد اگر یک پیشنهادى باشد یا یک نظرى باشد آیا مستلزم این است که تلگراف بکنند و از آقاى دکتر میلسپو آن نظر اصلاحى را استعلام کنند یا این که اختیار دارند و می‌توانند خودشان اصلاح بکنند؟ این را توضیح بفرمایید.

طباطبایى-مجلس مختار است. آقا

مخبر- البته این لایحه هم تابع اصول کلى است پیشنهاد‌هایى که می‌رسد در مجلس شوراى ملى اگر آقایان پیشنهادى دادند و مورد توجه شد لایحه می‌رود به کمیسیون اگر مورد توجه نشده که لایحه عیناً تصویب می‌شود بنابراین اگر پیشنهادى باشد و مجلس هم مورد توجه قرار بدهد آن شخص اگر آن نظر را قبول نکند نخواهد آمد ولى مذاکراتى که شده است و ایراداتى که دولت گرفته است و جواب‌هایى که داده شده است و جرح و تعدیل‌هایى که در این استخدام کرده‌اند تمام اینها را آقاى وزیر دارایى در کمیسیون توضیح دادند و چند قسمت عبارت هم در کمیسیون اصلاح شده است به طوری که ملاحظه می‌فرمایید به هر حال مانعى در پیشنهاد کردن نیست.

رئیس- موافقین با ماده سوم برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده چهارم

ماده چهارم- هزینه مسافرت به ایران و مراجعت آقاى دکتر میلسپو و خانواده بلافصل ایشان از طرف دولت ایران تأدیه می‌شود و همچنین هزینه مسافرت مشار‌الیه در ایران براى انجام خدمت به عهده دولت خواهد بود.

رئیس- موافقین با ماده چهارم برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده پنجم

ماده پنجم- آقاى دکتر میلسپو در مقابل هر سال خدمت حق یک ماه مرخصى با حقوق خواهد داشت و ممکن است این مرخصى براى مدت سه سال ذخیره شود و در داخل یا خارج ایران صرف گردد. هرگاه تا پایان دوره خدمت از آن استفاده نشود حقى براى حقوق مرخصى اضافه بر مواجب معمولى نخواهد داشت.

رئیس- موافقین با ماده پنجم برخیزند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد، ماده ششم

ماده ششم- در صورتی که قبل از پایان مدت استخدام آقاى دکتر میلسپو فوت نماید یا در نتیجه خدمت به دولت ایران ناتوان و از کار فروماند دولت ایران معادل حقوق دو سال به مشارالیه یا وراثش تأدیه خواهد نمود و همچنین هزینه مراحعت خود یا خانواده‌اش به عهده دولت ایران خواهد بود هرگاه علل فوق در دو سال آخر خدمت پیش آمد نماید مشارالیه یا وراثش فقط به دریافت حقوق بقیه مدت خدمت ذیحق خواهند بود.

+++

رئیس- موافقین با ماده ششم برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده هفتم

ماده هفتم-در صورتی که قرارداد استخدام آقاى دکتر میلسپو به جهاتى غیر از آنچه در ماده ششم ذکر شده پایان یابد دولت ایران به طور منصفانه با او رفتار خواهد کرد.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى-این ماده را بنده درست ملتفت نشدم مقصود چیست. قبل از انقضاى پنج سال که دوره خدمت اوست یعنى اگر دولت قبل از پنج سال خواست خاتمه بدهد می‌تواند؟ این عبارت ماده را توضیح بفرمایند مقصود چیست چون در ماده شش یکى دو جهت را دولت در قرارداد گذشت براى پنج سال استخدام می‌شود ولى این ترتیبى که در این ماده ذکر شده مثل این است که دولت یک حقى را براى خودش قائل می‌شود که هر موقعى خود دولت می‌تواند خاتمه بدهد و این عمل با سابقه که داریم راجع به استخدام سابق دکتر میلسپو که دولت بدون تصویب مجلس رفت قرارداد او را سرخود لغو کرد براى آینده هم درست در نمی‌آید بنده خواستم عرض کنم یک چنین راهى را اصلاً باز نکنیم و فقط دولت البته حق داشته باشد با اجازه مجلس این کار را بکند و به نظر من براى این که این منظورى که عرض کردم تأمین شود در این ماده یک فرمول جامع‌تر و بهتر از این را خوب است در نظر بگیرند.

مخبر- شرایط فسخ قرارداد ما با دکتر میلسپو قید شده است و در آنجا کیفیت فسخ قرار‌داد پیش‌بینى شده و در این ماده کیفیتى است که در ماده 6 و در ماده 2 پیش‌بینى نشده است و این را که آقاى طباطبایى فرمودند که در مجلس مذاکره شود و ترتیبى براى این کار اتخاذ شود این موارد یک چیزهایى است که پیش‌بینى نشده اینجا خواستیم در نظر بگیریم که اگر مواردى هم بود که در ماده 6 پیش‌بینى نشده باشد و اتفاق بیفتند معذلک راه حلى داشته باشیم و این را خود ایشان موافقت کردند که دولت ایران به طور منصفانه عمل کند و بنابراین چون با رعایت انصاف به دولت ایران واگذار شده است مانعى ندارد.

رئیس- موافقین با ماده هفتم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هشتم

ماده هشتم- رئیس کل دارایى تحت نظارت کلى وزیر دارایى تصدى مستقیم نسبت به کلیه اداره امور دارایى خواهد داشت مشار‌الیه با تصویب وزیر دارایى اختیار تام براى تهیه بودجه خواهد داشت و در صورتی که احتیاجى به تجدید سازمان باشد با تصویب وزیر دارایى در وزارت دارایى و سایر دوایر دولتى که بستگى مستقیم با وصول محاسبات و صرف وجوه عمومى دارند تجدید سازمان خواهد نمود و حق دارد پس از استشاره با وزیر دارایى و طبق قوانین استخدامى هر کارمند وزارت دارایى یا هر کارمندى را که به اداره مالیه وابسته باشد و کارمندان دوایر دیگرى را که با وصول محاسبات و صرف وجوه عمومى بستگى مستقیم دارند به خدمت منصوب کند. ترفیع رتبه و تنزیل دهد منتقل یا از خدمت معاف کند و نیز مکلف است با تشریک مساعى وزیر دارایى باشد بررسى نموده و اقدام لازم نماید.

دولت ایران قبل از آن که راجع به کلیه مسائل مالى اقدام یا تصمیم بگیرد با رئیس کل دارایى مشورت خواهد کرد. رئیس کل دارایى حق حضور در جلسات هیئت وزیران و کمیسیون‌هاى مجلس شوراى ملى را در مواردى که امور مالى مطرح است خواهد داشت‏.

رئیس- آقاى انوار

انوار- در اینجا اگر سؤالاتى می‌شود از باب توضیح خواستن است که در عمل اسباب اشکال نشود یکى از این اختیارات راجع به سازمان‌هاى وزارتخانه‌ها است مثلاً وزارت مالیه و اداره ثبت اسناد اداراتى که عواید دولت درش هست رئیس کل مالیه نظر به آنها دارد و به حساب عمومى مربوط است سازمانى دارد حالا نوشته است در صورتى که احتیاج به تجدید سازمان باشد با نظر وزارت دارایى سازمان خواهد شد. اینجا اولاً احتیاج در نظر گرفته نشده و ثانیاً بیان نشده است که احتیاج

+++

را کى تشخیص بدهد کى مشخص باشد وزیر دارایى مشخص باشد یا رئیس کل مالیه مشخص باشد که این اداره محتاج به سازمان است این مسئله باید در نظر گرفته شود ما قانون سازمان وزارت مالیه داریم باید تقاضایش از مجلس بشود اینجا این عبارت نیست باید این را در نظر بگیرید یکى در اینجا نوشته است ترفیع رتبه یا انتقال یا از خدمت معاف بکند این کلمه معاف را خدمت این را بگذارید کنار این عبارت و روز را هم داخل شد از خدمت معاف است از وزارت معاف است این عبارت را بردارید همان چیزى که در قوانین بود بگذارید وقتى که یک مستخدمى خلاف مى‌کند ما قانون داریم که مطابق آن قانون با مستخدم رفتار مى‌شود اینجا معاف از خدمت را بنده نفهمیدم این باید توضیح داده شود که مراد از معاف یعنى انفصال دایمى از خدمت و یک عبارت واضح صریح‌الدلاله نوشته شود و الّا با بقیه‌اش بنده کاملاً موافقم.‏

رئیس- آقاى تهرانچى‏

تهرانچى- بنده البته در جواب آقاى دشتى یک عرایضى داشتم که مى‌گذارم براى شور در کلیات آخر البته بیانات ایشان را جواب خواهم داد و فعلاً در این قسمت وارد نمی‌شوم. اینجا مى‌گوید تحت نظارت کلى وزیر دارایى بنده نمی‌دانم نظارت عمومى یعنى چه یعنى وزیر دارایى ناظر باشد در صورتى که به عقیده بنده باید نوشته شود تحت دستور ایشان باشد براى این که تمام اختیارات به وزیر دارایى است و او مسئول مجلس و مملکت و ملت ایران است این است که نظارت تنها کافى نیست و باید تحت امر یا دستور ایشان باشد و الّا ناظر باشد یعنى نگاه بکند و نگاه کردن تنها کافى نیست‏.

نقابت-عرض می‌کنم چون آقاى انوار توضیح راجع به تشخیص خواستند بنده مذاکراتی که در کمیسیون شده است توضیحاً عرض می‌کنم این که فرمودند که مشخص لزوم تجدید سازمان کیست مطابق این ماده و مذاکراتى که شده است مشخص لزوم تجدید سازمان وزیر دارایى و مستشار مورد استخدام لزوم تجدید سازمان وزیر دارایى و مستشار مورد استخدام است و این قسمت تحت نظارت که ذکر شده و جلب توجه آقایان تهرانچى را کرده و بدون استماع جواب هم تشریف بردند عرض کردم که این لغت داراى خیلى متداول است و راجع به معاف کردن یا ترفیع دادن اشخاص در متن همین ماده قید شده است که بر طبق قوانین استخدامى بنابراین تمام قوانینى که تصویب شده است یا بعداً تصویب خواهد شد رعایت خواهد شد و این مستشار مکلف است که قوانین را رعایت کند و اگر جایى نظرى داشت و لازم بشود که اصلاحى بشود در آن قوانین نظر خودش را به وزیر دارایى خواهد داد و در صورت موافقت اجرا خواهد شد در هر صورت اگر وزیر مربوطه موافقت هم نکردند که نکردند و الّا در حدود قوانین باید عمل بشود و حسن اجراى قوانین به عهده وزیر مربوطه خواهدبود.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک­مدنى- جمله در این ماده است که به عقیده بنده دولت ایران قبل از آن که راجع به کلیه مسائل مالى اقدام یا تصمیم بگیرد با رئیس کل دارایى مشورت خواهد کرد بنده خواستم عرض کنم که این لایحه که از طرف وزارت دارایى راجع به مالیات بر درآمد تقدیم مجلس شده بهتر این است که این لایحه بماند تا او بیاید و مطالعه کند و نظر قطعى خودش را اظهار کند و خیال می‌کنم نظر آقایان هم همین باشد.

پیشنهاد آقاى امیر تیمور

در سطر اول صفحه سوم بعد از جمله اداره مالیه نوشته شود (و یا بنگاه‌هایى که با سرمایه دولتى اداره می‌شوند)

امیر تیمور- بنده تصور می‌کنم توضیح زیادى لازم نداشته باشد در اینجا در مواردى که مربوط به انتصاب و عزل و نصب و تبدیل است و آن قسمت‌هایى که با دارایى مملکت کار دارند اختیار به میلسپو داده می‌شود بنابراین بنده پیشنهاد کردم که قبل از کلمه وابسته نوشته شود یا هر بنگاهى که با سرمایه دولتى اداره می‌شود یعنى مستخدمینى هم که در بنگاه‌هایى هستند که با سرمایه دولتى است آنها هم مشمول این اختیار باشند.

وزیر مالیه- بنده اصلاح آقاى امیر تیمور را قبول می‌کنم.

+++

رئیس- آقاى مخبر

مخبر- مقصود ایشان تأمین است هر جا که پول دولت می‌رود آنجا وابسته است به مالیه بنابراین بنده هم قبول می‌کنم پیشنهاد آقاى هاشمى

بنده به جاى کلمه تشریک مساعى اشتراک مساعى را پیشنهاد می‌کنم.

هاشمى- چون کلمه اشتراک مساعى بهتر است.

نخست وزیر- قبول می‌شود.

مخبر- بنده هم قبول می‌کنم.

پیشنهاد آقاى پالیزى‏

رئیس کل دارایى در جلسات هیئت وزیران و کمیسیون‌هاى مجلس شوراى ملى در مواردى که امور مالى مطرح است حق حضور خواهد داشت‏

وزیر مالیه- این اصلاح عبارتى است عبارت سلیس‌تر می‌شود بنده قبول می‌کنم.‏

پیشنهاد آقاى دهستانى‏

پیشنهاد می‌کنم در ماده هشتم سطر آخر پس از استشاره نوشته شود و تصویب وزیر دارایى‏

دهستانى- مستشاران خارجى که به کشور ما آمده‌اند اخلاقاً ما همه آنها را می‌شناسیم یکى از آنها دکتر میلسپو است که در مملکت ما خوب کار کرده است و یکى دیگر مولیتر بود که اخلاقاً یک قدرى بهتر بود ولى متأسفانه دکتر میلسپو اعمالش خیلى خوب بود ولى اخلاقش خیلى تند بود در اینجا که می‌نویسد با استشاره وزر دارایى بنده گمان می‌کنم اگر به جاى این کلمه نوشته شود با تصویب وزیر دارایى بهتر باشد زیرا ممکن است همان لجاجتى را که بنده در وجود او سراغ دارم باعث شود که کارمندان صحیحى که ما داشته باشیم و مخالف نظر او باشند از کار بیندازد این است که بنده تقاضا می‌کنم از آقاى وزیر دارایى که موافقت بفرمایند که بعد از استشاره نوشته شود با تصویب وزیر دارایى.

مخبر- مقصود آقاى دهستانى تأمین است زیرا اینجا ذکر شده است که با رعایت قوانین بنابراین همان طور که ممکن است که به قول ایشان لجوج باشد مگر مانعى دارد که یک وزیر دارایى هم خیلى لجوج‌تر باشد به این جهت این کلمه استشاره و رعایت قوانین نظر ایشان را تأمین می‌کند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دهستانى موافقین برخیزند (کسى قیام نکرد) تصویب نشد.

پیشنهاد آقاى تهرانچى‏

اینجانب پیشنهاد می‌کنم تحت دستور و یا نظر نوشته شود.

تهرانچى- اگر مقصود از نظارت این است که تحت دستور و امر وزیر دارایى است البته فرقى نمی‌کند (نخست وزیر- تحت نظر) تحت نظر را بنده نمی‌دانم چه چیز است اگر مقصود این است که تحت اجازه و دستور وزیر دارایى است بسیار خوب و اگر غیر از این است بنده پیشنهاد کردم که تحت دستور نوشته شود و باید با اجازه وزیر دارایى باشد.

مخبر- در موقعى که آقاى تهرانچى تذکر دادند بنده جواب دادم ولى متأسفانه تشریف بردند بیرون اینجا در این ماده چند کلمه گنجانده شده یکى رعایت قوانین است وقتى که رعایت قوانین را بایستى کرد هر کس را با هر اختیارى دعوت بفرمایید ناچار بایستى آن قوانین را رعایت بکند و به علاوه باید همیشه این فکر را هم کرد که ممکن است دیگرى با فکر او معارضه بکند آن دیگرى اگر قوانین باشد که محال است برخلاف رفتار کند و اگر اشخاص هم باشند که فلج خواهند کرد از طرف دیگر مطابق قانون اساسى وزیر دارایى است که در مقابل مجلس مسئول است به این جهت نمی‌شود دخالت وزیر دارایى را سلب کرد بنابراین با توضیحاتى که در کمیسیون داده شده و این توضیحاتى که در مجلس داده می‌شود و عبارت هم به عنوان تحت نظر تلقى می‌شود تصور می‌کنم که مقصود آقا تأمین باشد.

تهرانچى- عرض می‌کنم خود آقاى مخبر نظر بنده را تأیید فرمودند براى این که فرمودند مطابق قانون اساسى وزیر مسئول است پس از این جهت باید با اجازه و تصویب ایشان باشد وبنده همچو استنباط می‌کنم که آن نظارت کلى

+++

یعنى همین و ما نمی‌توانیم مطابق قانون اساسى کسى را که مسئول می‌دانیم بدون تصویب او به کس دیگر اختیار بدهیم دیگر این که قوانینش را تمام اعضا دولتى در تحت اشل تا بالا همه باید رعایت بکنند این است که بنده از این عبارت اتخاذ سند می‌کنم که در این موارد باید با اجازه و دستور وزیر دارایى باشد و چون نظر بنده به طورى که آقاى مخبر فرمودند تأمین است پس می‌گیرم و اگر این طور نیست به پیشنهاد بنده رأى بگیرید.

طوسى- بنده مخالف این پیشنهاد هستم.

روحى- آقا پیشنهاد مطرح نیست اصول مجلس را ما باید رعایت کنیم.‏

طوسى- بنده مخالف هستم حق ندارم حرف بزنم. (همهمه نمایندگان)

رئیس- آقاى تهرانچى رأى بگیریم به پیشنهاد شما؟

تهرانچى- چون نظر بنده تأمین است همان طور که آقاى مخبر فرمودند به این جهت پس می‌گیرم.

رئیس- از صحبتى که شد نظر شما تأمین شده است حالا می‌خواهید رأى بگیریم‏...

مخبر- ملاحظه بفرمایید آقا یک پیشنهادى شد اولاً پیشنهادى که می‌شود یا عضو کمیسیون حق دارد در مقابل آن حرف بزند یا مخبر یا دولت نسبت به پیشنهادی که آقاى تهرانچى دادند بنده توضیحاتى دادم و دانه دانه عرض کردم و ثبت شد و این اتخاذ سندى هم که ایشان از بیان بنده کردند خوب عرایض بنده هر طورى که ایشان تعبیر بکنند بیان بنده ثبت است لهذا مطلب هم روشن است و عبارت فارسى است ایشان هم پیشنهادشان را استرداد کردند دیگر رأى گرفتن لازم ندارد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده هشتم با اصلاحاتى که شد آقایان موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده نهم قرائت شد.

ماده نهم- با رعایت قوانین مربوطه پرداخت یا انتقال‏

وجوه عمومى- انتقال اموال دولتى تقلیل یا الغا مالیات‌ها و عوارضى که قانون اجازه داده باشد با امضا وزیر دارایى و موافقت رئیس کل دارایى خواهد بود هیچ نوع تعهد مالى به وسیله یا به نام دولت ایران بدون تصویب کتبى وزیر دارایى و رئیس کل دارایى صورت نخواهد گرفت.

رئیس- آقاى یمین اسفندیارى

یمین اسفندیارى- بنده در تأیید فرمایشات آقاى ملک­مدنى می‌خواستم عرض کنم و منتظر بودم که ماده نهم مطرح شود این اظهار را بکنم حالا چون در ماده هشت این اظهار را کردند و چون آقاى وزیر دارایى هم نسبت به این تقاضایی که ایشان داشتند در کمیسیون موافقت فرمودند و این مالیات جنگى که لایحه‌اش آمده است چون حالا مطرح نیست نمی‌شود در اطرافش صحبت کرد ولى اثراتى که فعلاً گذاشته این است که همه شرکت‌ها را فلج کرده و هم به مردمانى که حقوق بگیر هستند شامل می‌شود چون موافقت فرمودند آقاى وزیر دارایى بنده انتظارم این است که در جلسه مجلس شوراى ملى این اظهار را بکنند که این لایحه می‌ماند تا این که دکتر میلسپو که مستشار مالى است بیاید و با نظر ایشان این موضوع حل شود.

وزیر دارایى- اگر چه فرمایشاتى که آقاى یمین اسفندیارى فرمودند مربوط به این ماده نیست ولى چون در اطراف این لایحه مالیات بر درآمد صحبتى هست بنده موقع را مناسب می‌دانم لازم دانستم که عرض کنم کسانی که از دولت حقوق می‌گیرند و کسانی که عایدات‌شان از ده هزار تومان کمتر است هیچ چیز اضافه گرفته نمی‌شود با وجود اینها چون عجله دولت در این کار ندارد گفتیم در کمیسیون باشد تا یک قدرى مطالعه درش بشود.

یمین اسفندیارى-این که بنده در این موضوع در این موقع صحبت کردم‏... (جمعى از نمایندگان- با همهمه آقا این موضوع مطرح نیست) از این لحاظ بود که در اینجا می‌نویسد با رعایت قوانین مربوطه پرداخت یا انتقال وجوه عمومى انتقال اموال دولتى تقلیل یا الغاء مالیات‌ها و عوارض که قانون اجازه داده باشد با امضا وزیر دارایى و موافقت

+++

رئیس کل دارایى خواهد بود) بنده از این موقع استفاده کردم که این مالیات را هم که دولت به مجلس آورده باید با موافقت رئیس کل مالیه بنابراین باید بماند براى بعد اما این که آقاى وزیر دارایى فرمودند اشتباه فرمودند بعد از این که این لایحه طرح شد اینجا تذکر خواهم داد بنده که دولت درچه اشتباهى بوده است که تصور می‌کنند تحمیل به مستخدمین و حقوق بگیران نیست (نراقى- شامل حقوق بگیران نیست) خیر کاملاً هست‏.

رئیس- آقاى ملک­مدنى‏

ملک‌مدنى- موقعى که این ماده در کمیسیون مطرح شد بنده خواستم این را اینجا عرض کنم که در صورت جلسه باشد و آن این بود که با رعایت قوانین مربوطه این نکته در کمیسیون اضافه شد چون ما در قانون اساسیمان ذکر شده است که هر نوع مقاوله­نامه و قرارداد مالى که با دول دیگر بسته می‌شود با تصویب مجلس شوراى ملى معتبر است و به موقع اجرا گذاشته می‌شود و این اصل کلى است که در قانون اساسى پیش‌بینى شده است و البته همیشه این اصل باید معتبر باشد حالا هم این جمله عطف به آن ماده خواهد بود و با تصویب مجلس شوراى ملى خواهد بود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏.

رئیس- موافقین با ماده نهم برخیزند اغلب برخاستند تصویب شد ماده دهم قرائت شد.

ماده دهم-رئیس کل دارایى یا کسى که از طرف او تعیین می‌شود در هر موردى که براى اجراى وظیفه لازم شمرده شود به طور غیر محدود به کلیه برگ‌ها پرونده‌ها قوانین و اجکام و به تمام دفاتر و پرونده‌هاى حسابدارى که مروط به دارایى یا شعبات آن باشند دسترسى خواهند داشت.

رئیس- موافقین با ماده دهم برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده یازدهم‏

ماده یازدهم- استخدام کارشناسان بیگانه و معاونین آنها براى خدمت در وزارت دارایى یا ادارات وابسته به امور مالى فقط با تقاضا و پیشنهاد رئیس کل دارایى بوده و تمام آنها را در مقابل وى مسئول خواهند بود.

رئیس کل دارایى- باید براى ایجاد منابع درآمد تازه و اصالح قوانین موجوده مالیاتى و تکمیل حسن جریان ادارات و نظارت محاسبات و انتقال وجوه عمومى و صرفه‌جویى در هزینه‌هاى عمومى و توسعه اقتصادیات و رفاه کشور پیشنهاد‌ها و لوایح قانونى به دولت ایران تقدیم نماید

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده یک پیشنهادى دارم و با آقاى وزیر دارایى هم صحبت کرده بودم اینجا می‌نویسد استخدام کارشناسان بیگانه و معاونین آنها براى خدمت در وزارت دارایى یا ادارات وابسته به امور مالى فقط با تقاضا و پیشنهاد رئیس کل دارایى بوده و تمام آنها در مقابل وى مسئول خواهند بود غرض بنده این است که مسئولیت متوجه وزیر دارایى هم باشد این است نظر بنده ایشان هم اگر قبول کنند این پیشنهاد را خیلى خوب است و الّا عرضى ندارم.‏

مخبر- گویا اینجا سو تعبیرى شد از حیث مسئولیت البته اشخاصى را که استخدام می‌کنند و مورد حاجت باشند ایشان باید موافقت کنند با استخدامشان و بعد از این که موافقت کردند چون اشخاص تحت نظر این آدم خواهند بود مستقیماً مسئول دکتر میلسپو خواهند بود و دکتر میلسپو هم به موجب این قانون مسئول مملکت خواهد بود.

انوار- مسؤل وزیر هم هست آقا

رئیس- آقاى اوحدى‏

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏.

اوحدى- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات زودتر از همه هم اجازه خواسته‌ام به بنده اجازه داده نشد.

رئیس- بفرمایید.

اوحدى- هر قضیه از قضایایى که در دنیا هست استعداد همه رقم صحبت در اطرافش ممکن است و استعداد دارد اعم از این که آن قضیه حق باشد یا باطل بنده هم خیلى صحبت‌ها در اطراف این لایحه داشتم که بکنم ولى پیش خودم فکر کردم که یک دلایل راجح و ارجحى پیدا کنم و بدانم صلاح

+++

در کدام قسم که در مجلس شوراى ملى به عرض آقایان رسانده باشم فکرم به اینجا منتهی شد که امروز یک روز غیر عادى است امروز ما محتاج به مستشار هستیم مخصوصاً مستشارى که از کشور امریکا انتخاب بشود که سابقه هم داشته باشد و آشنا به امور کشور ایران باشد روی هم رفته صلاح ملت و مملکت را در این تشخیص دادم که بایستى از هر جهت موافقت با این لایحه و این قانون استخدام بشود این طور تشخیص دادم چیزى که بنده را نگران می‌کند این را بنده شخصاً و نمایندگان محترم هم دور و نزدیک به حیثیت و شخصیت دکتر میلسپو آشنایى داریم اما با آن چند نفرى که به نام منشى به نام معاون به نام کار کن همراه ایشان مى‌آیند بنده که آشنایى ندارم این چند نفر همراه ایشان مى‌آیند و مطابق این قانون جز مستخدمین دولت خواهند شد و حقوق بگیر خواهند شد مجانى که نمى‌آیند پس معلوم می‌شود در این قانون ما می‌خواهیم آن شش نفر را بالاتر از خود میلسپو قرار بدهیم (بعضى از نمایندگان- این طور نیست آقا) صبر کنید دلیل مرا بشنوید شما می‌گویید اگر اختلافى راجع به شرایط استخدام دکتر پیداشد بلاخره حلش را باید مجلس شوراى ملى بکند بسیار خوب اما اگر اختلافى راجع به این چند نفر معاون او شد حلش را که باید بکند؟ به صرف این که دکتر میلسپو مسئول است کافى خواهد بود؟ این چند نفرى که همراه او مى‌آید یکى می‌شود رئیس حسابدارى یکى می‌شود رئیس فلان اینها هم بایستى همان طور که افراد ایرانى که در ردیف اینها هستند یک مسئولیت‌هاى قانونى دارند آنها هم باید مسئولیت داشته باشند (امیر تیمور- براى هر کدام یک لایحه استخدام جداگانه می‌آورند) اجازه بفرمایید در ماده 16 می‌نویسد اسامى و میزان حقوق هر یک از آنها به موجب قانون جداگانه معین خواهد شد ماده 11 می‌گوید استخدام کارشناسان بیگانه و معاونین آنها براى خدمت در وزارت دارایى یا ادارات وابسته به امور مالى فقط با تقاضا و پیشنهاد رئیس کل دارایى بوده و تمام آنها در مقابل وى مسئول خواهند بود یعنى در مقابل کسى دیگر مسئول نیستند و من با این قسمت مخالفم.

معدل- خود دکتر میلسپو در مقابل دولت مسئول است.‏

اوحدى- پس بنویسید تمام وزرا هم در مقابل رئیس‌الوزا مسئولند.

مخبر- آقاى اوحدى بدواً راجع به این شش نفر فرمودند بعد آقایان تذکر دادند که ماده 16 را ملاحظه بفرمایند بعد راجع به ماده 11 توضیح دادند و گفتند اشخاصى که استخدام می‌شوند به مسئولیت او خواهند بود البته این اشخاص بر طبق مقررات استخدام خواهند شد بر طبق تقاضاى شخص دکتر میلسپو و چون خود او تقاضا کرده است که بایستى آن اشخاص در برابر وزارت و قانون مسئول می‌باشد اما مسئولیت آقاى اوحدى می‌دانند که یک باب مفصلى است از حقوق و انواعش هم فرق می‌کند مقصود از این مسؤولیت‌هاى قانونى است اما مسئولیت‌هایى که هر کس در هر مملکتى باشد در مقابل قانون خواهد داشت از آنها سلب نمی‌شود.

پیشنهاد آقاى منشور

پیشنهاد می‌کنم کلمه و ایرانى بعد از کلمه بیگانه اضافه شود.

منشور- عرض می‌کنم که بنده نمى‌خواهم تمام فروض و قوانینى که وضع شده است که در این قسمت عرض کنم فقط خواستم اینجا اکتفا کنم به کلمه ایرانى براى این که در آن موقع که این شخص استخدام شده بود یک عده کارشناسان ایرانى بوده‌اند که بهشان احتیاج داشتند و آنها را هم استخدام کرده­اند که شاید الان هم با این تشکیلات که هست آنها بدهیم که همین طور که کارشناسان خارجى را استخدام می‌کنند کارشناسان ایرانى را هم استخدام بکنند و مانعى بر ایشان نداشته باشد.

رئیس- چه لزومى دارد ایرانى را بنویسم لازم نیست.

مخبر- عقیده آقاى منشور در ماده هشت تأمین شده است یعنى اجازه داده شده است که از مستخدمین ایرانى استفاده

+++

شود و مقصود همان است و براى تأمین نظریه ایشان کافى است.

منشور- بنده با این توضیح آقاى نقابت مخالفم ممکن است که یک کارشناسى باشد و سابقه استخدامى نداشته باشد.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- این مطالب خیلى واضح است یک نفر ایرانى را بخواهند ازش استفاده کنند مطابق قانون استخدام و بر طبق قانون استخدام می‌کنند.(صحیح است) در وزرات دارایى یا سایر وزارتخانه‌ها و مطابق قوانین استخدامى که داریم استخدام کنند بایستى لایحه استخدام او را با شرایط خاصى به مجلس بیاورند و استخدامش بکنند بنابراین مستخدم ایرانى با او فرق می‌کند و در اینجا ذکرش لزومى ندارد.

منشور- استرداد می‌کنم.

پیشنهاد آقاى اوحدى

در ماده 11 در سطر 3 بعد از کلمه مسئول اضافه شود و همچنین قوانین استخدامى مثل سایر کارمندان خواهد بود.

مخبر- آقاى اوحدى توضیحاتى بیان فرمودند و این عبارتى که پیشنهاد فرمودند یک قدرى توجه بفرمایید اگر این عبارت را ما بخواهیم اضافه کنیم اسباب اشکال مى‌شود زیرا این عبارت را ما بخواهیم اضافه کنیم اسباب اشکال مى‌شود زیرا این مستشاران هم مطابق یک قانون خاصى مثل همین قانون که الان آورده‌اند استخدام مى­شوند و مشمول قانون استخدام نمى‌توانند باشند پس فقط نگرانى که آقاى اوحدى دارند راجع به مسئولیت است آن را هم بنده در موقعى که توضیح دادم مذاکراتى شد که آقا توجه نفرمودید چون این شخص خودش پیشنهاد کرده و تقاضا کرده که فلان زید هم استخدام شود و او هم استخدام شده البته او هم در مقابل قوانین استخدامی و تشریفاتى مسئول است و در مقابلش اما مسئولیتى را که هر فردى در یک مملکت متوقف فیها در مقابل دارد از هیچ کس سلب نمى‌شود مسئولیت قانونى مثل سایه به اشخاص چسبیده است و از کسى سلب نمى‌شود اما این مسئولیت از نظر کار است که از لحاظ کاریر ادارى او مسئول رئیسش است و رئیسش هم مسئول ما است.

رئیس- خطاب به آقاى اوحدى پیشنهادتان را پس مى‌گیرید؟

اوحدى- عرض مى‌کنم اگر...

رئیس- عرض کردم پیشنهادتان را پس مى‌گیرید یا رأى بگیریم‏.

اوحدى- حالا دارم عرض مى‌کنم که پس بگیریم یا خیر شما فرصت بدهید اگر این بیانى را که آقاى مخبر کردند که آن افراد بیگانه هم از تخلفات وظایف ادارى یک مسئولیت قانونى دارند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم‏

رئیس- بسیار خوب‏

پیشنهاد آقاى دکتر ادهم‏

در سطر دوم کلمه فقط حذف و در سطر دوم به جاى و تمام آنها الخ نوشته شود رئیس کل مالیه مسئول‏

دکتر ادهم- چون بنده مى‌بینم که در قسمت آخر ماده که اینها مسئول رئیس کل مالیه هستند اختلافاتى هست بنده این پیشنهاد را کردم که اولاً کلمه فقط احتیاج ندارد و بنده کلمه فقط را در اینجا لازم نمى‌بینم چون اینجا می‌نویسد فقط به پیشنهاد ایشان خواهد بود و در قسمت آخرش هم که نوشته شده است مسئولیت آنها به عهده مستشار مالیه خواهد بود چون آنها مسئول این مستشار خواهند بود و این مستشار هم مسئول دولت و وزارتخانه است بنابراین رفع اشکال می‌شود.

رئیس- آقاى ملک­مدنى‏

ملک­مدنى- این سوء‌تفاهم کرده است براى آقاى دکتر مقصود این است که آقاى دکتر میلسپو که رئیس کل مالیه است براى مستخدمی که براى امور مالى استخدام می‌شود این اجازه داده شده و حصر شده است براى این نظر و این براى همین قسمت در نظر گرفته شده است و در نظر گرفته شده است که مستشاران مالى فقط با نظر او باشند و حصر داده است

+++

براى آنها و در کمیسیون هم صحبت شد یکى از آقایان نظر به حذفش داشتند آقاى وزیر دارایى فرمودند لزوم دارد به علاوه مطلب هم یک طرفى نیست یک طرفش او است و یک طرفش ما به این جهت بعد از مذاکراتى که شده نتیجه این شده و دیگر این پیشنهاد لزومى ندارد.

دکتر ادهم- پس می‌گیرم.‏

پیشنهاد آقاى فرمانفرماییان‏

رئیس- کل دارایى موظف است گزارش در هر سه ماه تهیه و توسط وزیر دارایى براى اطلاع نمایندگان مجلس توزیع نمایند که حاکى از آمار کامل درآمد و هزینه الى آخر

بعضى از نمایندگان- آقا این در ماده هست‏.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان‏

فرمانفرماییان- سابقاً هم که دکتر میلسپو در ایران بود ترتیب این بود که گزارشى که در هر سه ماه یک بار تهیه می‌کرند طبع و توزیع مى‌کردند بین نمایندگان و این قسمت یک آمار مفیدى بود که نمایندگان هم مطلع می‌شدند حالا بنده مى‌بینم اشکالى ندارد اگر که جریان همین خواهد بود پیشنهاد بنده تأمین می‌شود و اگر که جریان همین خواهد بود پیشنهاد بنده تأمین می‌شود و اگر اینطور نیست این طور جریان را انجام فرمایند و این نظر را در ماده بگنجانند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوازدهم موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

فرمانفرماییان- پس تکلیف پیشنهاد بنده چه شد.

رئیس- ماهیانه باشد که بهتر است. ماده سیزدهم.

ماده سیزدهم- در مواردى که موضوع تقدیم پیش آید رئیس کل دارایى بعد از وزیر دارایى مقام اول را دارا خواهد بود.

رئیس- موافقین با ماده سیزدهم برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده چهاردهم.

ماده 14- رئیس کل دارایى حق ندارد در مسائل سیاسى یا مذهبى مداخله کند و نباید با مؤسسات بازرگانى خصوصى بستگى داشته باشد و به طور کلى به جز در مواردى که در این قانون تصریح شده رئیس کل دارایى موظف است طبق قوانین ایران که فعلاً مجرى است یا بعداً وضع می‌شود رفتار کند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا بنده در اصل موضوع ایرادى ندارم توجه می‌دهم وزارت دارایى و مخبر را که در اینجا عبارت بد تنظیم شده است و مقصود خوب فهمیده نمی‌شود استدعا می‌کنم که جمله را در نظر بگیرند و این عبارات که این طرز نوشته شده است درست نیست. نوشته است: رئیس کل دارایى حق ندارد در مسائل سیاسى یا مذهبى مداخله کند و نباید با مؤسسات بازرگانى خصوصى بستگى داشته باشد و به طور کلى به جز در مواردى که در این قانون تصریح شده رئیس کل دارایى موظف است طبق قوانین ایران که فعلاً مجرى است یا بعداً وضع می‌شود رفتار کند. این عبارت اصل مطلبش معلوم است می‌خواهد بگوید وزیر دارایى طبق قوانین ایران عمل بکند به طور کلى حالا چه می‌کند؟ استثنا می‌کند و می‌گوید به جز در مواردى که در این قانون تصریح شده است. باید نوشته شود رئیس کل دارایى و مواردى که در این قانون تصریح شده موظف است طبق قوانین ایران رفتار کند عبارت به جز مواردى را که در اینجا آوردند یک قدرى غیر سلیس است. عبارت را این طور پیشنهاد می‌کنم رئیس کل دارایى حق ندارد در مسائل سیاسى یا مذهبى مداخله کند و نباید با مؤسسات بازرگانى خصوصى بستگى داشته باشد و به طور کلى رئیس دارایى موظف است طبق قوانین ایران که فعلاً مجرى است یا بعداً وضع می‌شود در مواردى که در این قانون تصریح شده رفتار کند. این را بنده براى این که صحیح باشد عبارت این پیشنهاد را کردم حالا بسته به نظر آقایان است.

مخبر- عرض کنم چیزى که اسباب خیال شده است براى آقاى انوار همین مطلب است که این کلمه به جز مواردى که در این قانون گذاشته شده است نکته که متضمن یک

+++

مقاصد دیگرى باشد. زیرا اگر عبارت نوشته شود رئیس کل دارایى باید به طور کلى موظف باشد طبق قوانین ایران که فعلاً مجرى است یا بعداً وضع می‌شود در مواردى که در این قانون تصریح شده رفتار نماید. این آن را از حفظ مسئولیت محروم می‌کند اما آن استثنا براى چیست؟ اگر این کلمه به جز مواردى را برداریم و بگوییم که رئیس کل دارایى مسئول سابقه و لاحقه است پس باید بر طبق این عمل بکند وقتى براى او اختیارى قائل نشدیم یعنى ننوشتیم الّا آنچه در این قانون مخصوص نوشته شده ما اختیارات ایشان را از بین برده‌ایم. ما اینجا اختیارات را او را تعیین می‌کنیم وقتى که داریم تعیین می‌کنیم ناچار باید بوجود آنها توجه بکنیم و بگوییم قوانین ما را رعایت بکنند در ضمن هم تذکر می‌دهیم که قوانین سابق و لاحق هم باید رعایت شود آقاى انوار استدعا می‌کنم توجه بفرمایید وقتى که یک مقاوله‌نامه (انوار- من اصلاح عبارتى کردم) بنده که از پیش خود عرض نمی‌کنم توضیحى که در مجلس داده می‌شود در مقابل سؤال نمایندگان از نظر تفسیر قانون معتبر است و با این تذکرات چون ازرش قضایى دارد مقصود آقا تأمین خواهد شد. وقتى مقاوله‌نامه بین بنده و آقاى انوار تنظیم شود آن وقت در آخرش بنویسیم که جز مقاوله‌نامه و چیزى که در این ورقه ذکر شده است ما بر یکدیگر حقى نداریم این البته نفسى مطلب از ما نمی‌کند عرض کردم بنده به همین معنى خواستم تذکر بدهم که مقصودى را که آقاى انوار دارند تأمین است و ما هم مطلب را به همین صورت که ایشان تذکر می‌فرمایند مى‌فهمیم غیر از قوانین گذشته و آینده یک حقى به عنوان حق حسن اجراى قانون در این مقررات براى ایشان تعیین شده است. در این موقع آقاى رئیس از صندلى ریاست برخاسته و اقاى بیات نایب رئیس از صندلى ریاست برخاسته و آقاى بیات نایب رئیس به جاى ایشان جلوس فرمودند.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

طباطبایى- بنده مخالفم.

نایب رئیس- بفرمایید.

طباطبایى- عرض کنم مذاکرات را که بنده کافى نمی‌دانم براى این است که دو سطر آخر ماده زائد است قانون البته لازم‌الاجر است. چه لزومى دارد. قانون ما وقتى که به قوت خود باقى است لازم اجرا است و هر کس باید اطاعت بکند ما هر قدر در قانون می‌نویسیم که این قانون قابل اجرا است و بایستى عمل شود. اگر موافقت بفرمایید این دو سطر آخر از جمله (و به طور کلى) الى آخر از ماده حذف شود.

نایب رئیس- آقاى ملک­مدنى

ملک­مدنى- نظر آقاى طباطبایى به جاى خودش صحیح است و بنده هم خواستم خدمتشان عرض کنم که منظور آقا تأمین است و لزومى هم ندارد این قسمت حذف شود براى این که طرف یک شخص خارجى است البته اگر داخلى بود باید رعایت بکنید ولى یک شخص خارجى است و آن یک مقررات و شرایط علی­حده دارد البته اینجا هم باید قوانین ما را رعایت بکند این موضوع عیبى ندارد تذکرش در اینجا.

نایب رئیس- پیشنهادى است قرائت می‌شود. پیشنهاد آقاى دهستانى.

پیشنهاد می‌کنم در ماده 14 قبل از کلمه رفتار نوشته شود طبق ماده 2 قانون استخدام خارجى مصوب 23 عقرب 1301 رفتار نماید.

نایب رئیس- آقاى دهستانى

دهستانى- اساساً در تمام کنترات‌هاى اتباع خارجى مطابق این قانون قسمتى که بنده پیشنهاد کردم باید نوشته شود قانون را از براى آقایان می‌خوانم. شرایط اساسى کنترات مستخدمین خارجى.

ماده اول- مواد کنترات مستخدمین خارجى مربوط به مسائل ذیل باید به تصویب مجلس شوراى ملى برسد.

ا- ملیت مستخدم‏

ب- مدت استخدام‏

ج- سمت مستخدم‏

د- حقوق سالیانه و کلیه مسائل مالى مربوطه به مستخدم ماده دوم پس از تصویب فقرات مزبوره در ماده اول سایر

+++

شرایط را دولت تعیین و کنترات را امضا نماید و در هر کنترات باید دولت به موجب ماده صریحى قید نماید که مداخله در امور سیاسى و تخلف از قوانین مملکتى و نظامات داخلى ادارى موجب نقض کنترات بدون هیچ گونه حقى براى مستخدم متخلف خواهد بود این عمل نه تنها که در این قسمت است در کنترات قبلى ذکر می‌شود بلکه در کنترات سایر اتباع خارجى هم معمولاً و اساساً نوشته می‌شود این بود که بنده پیشنهاد کردم که آقایان متوجه باشند که این ماده قانون اساسى مستخدمین خارجى را که در تمام کنترات‌ها نوشته می‌شد در اینجا هم نوشته شود

نایب رئیس- آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى- عرض کنم ما در صورتى این شرایط را ذکر می‌کردیم که شرایط دیگرى ذکر نکرده باشیم حالا که ذکر کردیم لزومى ندارد

نایب رئیس- نظر آقاى مخبر.

مخبر- با توضیحى که آقاى ملک­مدنى دادند تصور می‌کنم آقاى دهستانى قانع شده باشند

دهستانى- پس می‌گیرم پیشنهاد خودم را

پیشنهاد آقاى طباطبایى‏

پیشنهاد می‌کنم دو سطر آخر ماده چهاردهم از کلمه (به طور کلى) به بعد حذف شود

نایب رئیس- آقاى طباطبایى (بعضى از نمایندگان- این را که توضیح دادند)

طباطبایى- بلى توضیح دادند. این قسمت برخلاف نظر من است. قانون می‌گذرانیم البته قانون لازم‌الاجرا است مطاع و متبع است در صورتی که این به خودى خود همیشه به قوت خود باقى است هر قانونى که می‌گذرانیم براى همه مطاع است و متبع. خارجى در این موضوع اصلاً معنى ندارد مستخدم ایران است. البته یک مستخدم عالیمقام و یک مستخدم مجرب که بهتر از همه می‌داند باید رعایت بکند این چه قیدى است که ما در اینجا بکنیم. چه لزومى دارد که ما بنویسیم حالا روز است. روز است دیگر (معدل- خارجى است ما باید بنویسیم) هر قانونى که گذاشته به قوت خودش هست همه هم باید اطاعت بکنند.

نایب رئیس- نظر آقاى مخبر

مخبر- عرض کنم راجع به پیشنهاد توجه بفرمایند پیشنهاد حذف فرمودند از به طور کلى تا آخر و دلیل حذف که آقاى طباطبایى پیشنهاد می‌کنند به واسطه شدت وضوح مطلب است که چون مطلب کاملاً واضح است خوب است که ذکرى نکنیم. اولاً مسؤلیت اشخاص در برابر قانون عرض کردم دو نوع مسئولیت است یکى مسئولیتى است که در مقابل یک قراردادهایى ایجاد می‌شود یک هم مسئولیتى است که مثلاً ممکن است فلان خارجى که داخل مملکت می‌شود مرتکب قتل بشود این در مقابل قانون مسئول است لازم نیست که بگوییم مسئول است یا نه اما اگر یک شخصى را دعوت کردیم براى کارى و صلاحیت براى او قائل شدیم که سابقاً قانون قائل نشده بود ما ناچار بودیم بگوییم که به جز این که این قانون را رعایت بکند باید مطیع سایر قوانین هم باشد این تأکید یک معمایى است نه این که او تصور بکند که بالخصوص مسئول این قانون است نفع در این است که ذکر بشود.

طباطبایى- پس گرفتم پیشنهاد خودم را

نایب رئیس- راى گرفته می‌شود به ماده چهاردهم آقایانى که موافقند اظهار و موافقت بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده پانزدهم.

ماده پانزده- هر گاه در تفسیر و اجراى این اختیارات و وظایف اختلافاتى ایجاد شود رئیس کل دارایى مکلف است براى حل و فصل این قبیل اختلافات با دولت و وزیر دارایى تشریک مساعى نمایند و در صورت بقا اختلاف طرفین نباید قبل از اطلاع و تصمیم مجلس شوراى ملى اقدامى نمایند

یکى از نمایندگان- تشریک در اینجا معنى ندارد اشتراک بهتر است‏

مخبر- بلى اشتراک صحیح است. تشریک صحیح نیست.

نایب رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده پانزدهم با اصلاح

+++

این کلمه یعنى تبدیل عبارت تشریک مساعى به اشتراک مساعى آقایان موافقین اظهار موافقت بفرمایند (اغلب برخاستد تصویب شد) ماده شانزدهم.

ماده 16- دولت مجاز است به رئیس کل دارایى اختیار دهد علاوه بر یک نفر ماشین‌نویس امریکایى و یک نفر منشى امریکایى شش نفر کارشناس براى رشته‌هاى مختلف امور دارایى از اتباع دول متحده امریکا انتخاب و همراه خود به ایران بیاورد اسامى و میزان حقوق هر یک از آنها به موجب قانون جداگانه معین خواهد شد.

نایب رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- بنده اصولاً با این لایحه موافقم و این استخدام را خیلى مفید می‌دانم ولى نظرى که داشتم فقط یک اصلاحى بود. در استخدام مستخدمین خارجى چهار چیزش را باید مجلس تصویب کند یکى اسم است و یک میزان حقوق و یکى سمت و یکى مدت خدمت در این ماده براى آن شش نفرى که اجازه داده شده است که اسامى و میزان حقوق هر یک از آنها به موجب قانون جداگانه تعیین خواهد شد سمت و مدت خدمتش هم باید اضافه شود چون از وظایف مجلس است این است که منظورم این بود که اسامى و میزان حقوق و سمت و مدت خدمت را بنویسند (صحیح است)

نایب رئیس- نظر آقاى مخبر

مخبر- راجع به مدت خدمت که تذکر فرمودند بنده موافقت‌نامه دارم ولى سمت آنها در ماده نوشته شده است که یکى ماشین نویس است (بعضى از نمایندگان- سمت آن شش نفر دیگر معلوم نشده است) و نوشته شده است که علاوه بر یک نفر ماشین نویس امریکایى و یک نفر منشى امریکایى شش نفر کارشناس براى رشته‌هاى مختلف امور دارایى از اتباع دول متحده امریکا. اولاً قیدشود از اتباع دول متحد امریکاى شمالى (صحیح است) و بعد از میزان حقوق هم نوشته شود (و مدت خدمت و سمت) بنده پیشنهاد ایشان را قبول می‌کنم‏

معاون وزارت دارایى- صحیح است بنده هم قبول می‌کنم.

نایب رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده شانزدهم با اصلاحاتى که پیشنهاد شد یکى کلمه امریکاى شمالى و دیگرى و مدت خدمت و سمت بعد از کلمه میزان حقوق آقایانی که موافقند اظهار موافقت بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده الحاقیه از طرف آقاى روحى.

ماده الحاقیه ذیل را پیشنهاد می‌نماید.

ماده الحاقیه- کلیه متخصصین خارجى که فعلاً در استخدام دولت ایرانند و یا از این به بعد استخدام مى‌شوند مکلف‌اند که قبل از اشتغال به خدمت در جلسه‌اى که در تالار شهردارى با حضور وزیر مربوطه و رئیس دادستان دیوان کشور و شهردار و اعضای انجمن شهردارى منعقد مى‌شود سوگند یاد نمایند که در طول خدمت خود قصدى جز خدمت‌گزارى صادقانه به کشور و ملت ایران نداشته باشند.

تبصره آیین‌نامه و تشریفات این عمل را هیئت وزیران تدوین می‌نمایند.

نایب رئیس- آقاى روحى‏

روحى- عرض کنم این کار را به عقیده بنده بایستى خیلى پیشتر بکنند و در همه جاى دنیا هم معمول است ما نمایندگان هم سوگند مى‌خوریم و در قسمت‌هاى دیگر کشور هم رایج است البته مستخدمین خارجى هم که می‌آیند بایستى سوگند یاد کنند که در طول خدمت خود به کشور ایران خیانت نکنند این یک اصلى است که باید ما بگذاریم در اینجا که آنها قصدى جز خدمت به ملت اران نداشته باشند تمنا می‌کنم که آقاى وزیر دارایى این را بپذیرند.

وزیر دارایى- اساساً نظر آقاى روحى صحیح است ولى جایش اینجا نیست که بحث کند زیرا این امر راجع به تمام مستخدمین خارجى است و این لایحه براى یک نفر است این است که در اینجا مطرح نیست. (روحى- بنده نوشته‌ام تمام) چون جایش اینجا نیست می‌گذاریم براى بعد

نایب رئیس- نظر آقاى مخبر.

مخبر- عرض کنم که آقاى روحى توجه بفرمایید یک مطلب کلى و اساسى را فرض بفرمایید در یک مورد خاصى

+++

اعمال کنند و بچسبانند به آن مورد خاص ایجاد یک توهمى می‌کند آقاى روحى توجه بفرمایید مثلاً ذکر شود هر کس که مسلم است باید نماز بخواند بعد اگر یک مستخدمى استخدام کردیم و بعدذکر کردیم در پاى آن لایحه استخدامش که کلیه مستخدمین باید نماز بخوانند ایجاد توهم می‌کند با مقصود اصلى آقا که آقاى وزبر دارایى موافقت کردند که هر مستخدمى چه ادارى چه قضایى چه خارجى چه داخلى به آیین و مذهب خودش بایستى سوگند یاد کند که جز انجام وظیفه کار دیگرى نکند و اگر در قانون استخدام دکتر میلسپو ما این ماده را بگذاریم گمان می‌کنم که خیلى با نزاکت وفق ندهد (صحیح است) این را اجازه بدهید در قانون استخدام و یا یک قانون دیگرى یا در یک ماده واحده بگذاریم.

نایب رئیس- آقاى روحى

روحى- عرض کنم بنده قصدى ندارم و عرض بنده منحصر به این قانون نیست بایستى یک مقرراتى براى مستخدمین خارجى وضع کنیم حالا در اینجا یا جاى دیگر اگر آقاى وزیر دارایى قید بفرمایند در جاى دیگر بنده عرضى ندارم.

وزیر دارایى- بلى بلى.

نایب رئیس- مذاکرات در کلیات است (بعضى از نمایندگان- مخالفى نیست)

حمزه‌تاش- بنده عرضى دارم.

نایب رئیس- بفرمایید

حمزه‌تاش- در عرایض قبلى بنده خیلى از آقایان تصور کردند که بنده با لایحه دولت و استخدام این مستشار مخالفم در صورتی که این طور نیست و بنده موافقم ولى این مطلب را خواستم عرض کنم که لازمه ندارد که تعریف کنیم از دیگران و از خود و از وضعیت خود تکذیب کنیم این مطلب مثل آب روشن است که در میان ایرانیان بسیار مردمان پاک و صحیح‌العمل بوده‌اند که به حسن لیاقت معروف هستند (صحیح است) راجع به اظهار آقاى طباطبایى و آقاى دشتى بنده عرضى داشتم. آقاى طباطبایى حق ندارند در مجلس به یک کسى بگویند که این امر سیاسى است. تنها شما در مدرسه سیاسى درس نخوانده‌اید که دیگران نخواند باشند. همه کس قانون می‌داند و حرف می‌زنند. لازم هم نیست که شما از دیگران تعریف بکنید ولى ما خودمان به جز خودمان اعتراف کنیم و دیگر هم حضرت آقاى دشتى بنده خیال می‌کنم البته نظرشان با تمام ایرانیان نبوده است چون ایرانیان همه دزد نیستند (معدل نگفتند) خوب اگر نگفتند که بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس- آقاى دشتى

دشتى-به نظر من بایستى مطالب را در جاى خودش فهمید و گفت و به تعارف عادت نکرد یک حقایقى در دنیا هست که باید مطالعه شود و آن این است که عظمت و بزرگى یک ملتى منوط به تقوى او و استحکام اخلاق و به درجه صحت عمل و حسن نظم و حسن اراده او است. در این باب در عالم هزاران کتاب نوشته شده و مطالعات خیلى شده و به درجه بدیهى است که بنده خیال نمى‌کردم محتاج باشد این حرف‌ها را بزنم. هر کشورى وقتى در دنیا ترقى می‌کند و بزرگ می‌شود که داراى اخلاق فاضله ملکات فاضله و تقوا و داراى دوستى و صداقت و امانت باشد عرب‌ها جاهل بودند آمدند دنیا را روى اخلاق گرفتند ولى وقتى که اخلاقشان فاسد شد از بین رفتند و منقرض شدند ملل دنیا هر کدام پایه اخلاق­شان مستحکم‌تر است و امانت و درستى درشان بیشتر است از همه قوى‌ترند این مطلب در مسائل اجتماعى «مثل ریاضى دو دو تا چهارتا» واضح و بدیهى است متأسفانه در مملکت ما چون این مسئله بحث نشده است مشکوک است بدان توجه نمی‌کند ما یک ملت عقب افتاده هستیم آیا این طور نیست؟ امروز که ما! ضعیف هستیم و در حال انحطاط هستیم اگر بخواهید ایران را با دوره داریوش کبیر و یا دوره ساسانى مقایسه کنید قابل مقایسه است؟ خیر. ما در آن وقتى که دنیا در ظلمت بود ما روشن فکر و بزرگ بودیم الان که دنیا در حال روشنى و علم است

+++

ما در حال ظلمت هستیم براى این که قوه اخلاق ما قوى نیست اینها یک مسائلى است که مربوط به وقایع یک قرن دو قرن نیست چندین قرن حکومت‌هاى استبدادى اخلاق ما را خراب کرده است یکى از نتایج و دلایل بزرگ این انحطاط اخلاقى این است که یک فرد ظالم به کشور مستولى شده و حکومت می‌کند یک ملتى وقتى که اراده‌اش ضعیف شد و پایه اخلاقش متزلزل گردید این مصائب و بدبختى‌ها در آنجا پیدا می‌شود وجود این همه مستبد در مملکت ما نتیجه انحطاط اخلاق ما است. امیرالمؤمنین (ع) گفت که من هیچ وقت ظالم را ملامت نمی‌کنم و همیشه مظلوم را ملامت می‌کنم براى این که اگر مظلوم تن به ظلم ندهد ظالم پیدا نمى‌شود (صحیح است) پس وجود یک ملت ضعیف و سست اخلاق مستلزم پیدا شدن مستبد و طاغى است ما در حالت ضعف و انحطاط هستیم از هر طرف توى سرمان می‌زنند آیا ما براى این که بخواهیم خودمان را درست کنیم و تو سرى نخوریم هى باید این حرف‌ها را بزنیم و به خودمان تعارف تحویل دهیم باور بکنید که من هم به قدر شما بلکه بیشتر میل دارم که بزرگ و با عظمت باشیم بنده هم ایرانى هستم نهایت آرزویم این است که ما همه با ملل بزرگ دنیا باشیم ولى به حلوا گفتن که دهان شیرین نمى‌شود اول شرط خوبى یک ملتى آن است که اخلاق خودش را اصلاح کند اولین قدم اصلاح این است که به معایب خود اعتراف کرد درصدد ترمیم و رفع آنها برآید ما باید اقرار کنیم که خیلى نواقص داریم که یکى از آنها کارهاى ادارى ما است.

یکى از نمایندگان- در این قسمت ما هم که حرف نداریم من هم همین را مى‌خواهم عرض کنم که باید ما اصول ادارى‌مان را درست بکنیم و این با حرف درست نمى‌شود ملاحظه بفرمایید اصول ادارى یک نمونه کامل خوبى و بدى یک مملکت است و آن عظمت و بزرگى آنها را اتازونى بیشتر می‌تواند از منابع خودش استفاده کند اداراتش منظمتر است پایه اخلاقش قویتر و محکم‌تر است ما ملتى هستیم که یک وقتى بزرگ بودیم ابن سیناها از بین ما بیرون آمده سعدى‌ها داشتیم حافظ‌ها داشتیم رازی­ها داشتیم و امثال آنها بایستى این مناعت و بلند همتى براى ما باشد که بخواهیم برگردیم به حالت اولیه و آن مقامى را که لازم است در دنیا احراز کنیم نه این که بیهوده لاف زده و خود را مستغنى بدانیم (حمزه‌تاش- آیا باید به عجزمان هم اعتراف کنیم؟) البته باید اعتراف کنیم و در صدد جبران آن باشیم باید اقرار کنیم که حالا نداریم آن اخلاق را و البته باید سعى کنیم که دارا بشویم. بنده عرضى نکردم که ایرانی‌ها همه دزد می‌باشند عرض کردم ادارات ما محتاج به مستشار خارجى می‌باشد که از لحاظ فن­شان و هم از لحاظ اخلاق­شان در تشکیلات اداریمان استفاده کنیم و مشکلاتى را که در اثر پیشامدها براى ما پیش‌ آمده است از بین ببریم این بود نتیجه عرایض بنده.

بعضى از نمایندگان- کافى است.

نایب رئیس- رأى گرفته می‌شود به این قانون مشتمل بر شانزده ماده آقایانى که موافقند با ورقه اظهار موافقت بفرمایند.

(اخذ و شماره آرا هفتاد رأى موافق و سه ورقه سفید علامت امتناع اعلام گردید)

(اسامی موافقین- آقایان: نقابت- فرشی- دشتی- معدل- ناهید- شیرازی- مؤید ثابتی- نصرتیان- مهدوی- منشور- کازرونیان- معینی- دهستانی- دکتر سنگ- امامی- اوحدی- هدایت پالیزی- تولیت- چایچی- فرمانفرماییان- مسعودی- مرآت- اسفندیاری- عطاءالله پالیزی- دکتر ادهم – مؤید قوامی- اکبر- محیط- فیاض- نائینی- دادور- ارکانی- رضوی- دکتر تاجبخش- اسفندیاری- عطاءالله پالیزی- دکتر ادهم- مؤید قوامی- اکبر- محیط- فیاض- نائینی- دادور- ارکانی- رضوی- دکتر تاجبخش- دکتر طاهری- اصفهانی- نواب یزدی- هاشمی- مجد ضیایی- صفاری- ساگینیان- طوسی- محمد طباطبایی- ملک­زاده آملی- دکتر لقمان- نهورای- لیقوانی- رستم گیو- بهبهانی- مؤید احمدی- یمین اسفندیاری- رحمت سمیعی- مسعودی خراسانی- دکتر سمیعی- احمد فریدونی- حمزه تاش- رفیعی- ابراهیمی ریگی- انوار- گرگانی- صفوی- ملک­مدنی- لاریجانی- شهدوست- فتوحی- اصفهانیان- معتضدی- گودرزنیا- مهذب- روحی- دکتر غنی- عزیزی- اردبیلی- شباهنگ-

ورقه سفید علامت امتناع- 3

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نایب رئیس- اجازه می‌فرمایند جلسه را ختم کنیم.

جلسه آتیه روز یکشنبه 24 آبان سه ساعت و نیم پیش از ظهر دستور بقیه شور لایحه قانون متمم بودجه.

(مجلس یک ساعت و بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

استخدام و حدود اختیارات رئیس کل دارایى‏

ماده اول- مجلس شوراى ملى به دولت اختیار می‌دهد که آقاى دکتر ارتور. س. میلسپو تابع دولت متحده امریکاى شمالى را به سمت ریاست کل دارایى براى مدت پنج سال با اختیارات و وظایفى که در این قانون ذکر شده استخدام نماید.

ماده دوم- ابتداى استخدام از روز حرکت آقاى دکتر میلیسپو از واشنگتن محسوب می‌شود و پس از انقضا سه سال دولت ایران یا آقاى دکتر میلیسپو مختار خواهند بود که دو سال باقى مدت استخدام را ادامه و یا فسخ نمایند ولى هریک از طرفین باید قصد خود را دایر به پایان خدمت چهار ماه قبل اعلام نموده باشد.

ماده سوم- حقوق رئیس کل دارایى از قرار سالى هیجده هزار دلار امریکایى (18000) می‌باشد که به اقساط متساوى و ماهیانه به دلار امریکایى پرداخته می‌شود و به علاوه خانه مسکونى متناست با شغل مشارالیه با سوخت و روشنایى به عهده دولت خواهد بود.

ماده چهارم- هزینه مسافرت به ایران و مراجعت آقاى دکتر میلیسپو و خانواده بلافصل ایشان از طرف دولت ایران تأدیه می‌شود و همچنین هزینه مسافرت مشارالیه در ایران براى انجام خدمت به عهده دولت خواهدبود.

ماده پنجم- آقاى دکتر میلیسپو در مقابل هر سال خدمت حق یک ماه مرخصى با حقوق خواهد داشت و ممکن است این مرخصى براى مدت سه سال ذخیره شود و در داخل یا خارج ایران صرف گردد. هر گاه تا پایان دوره خدمت از آن استفاده نشود حقى براى حقوق مرخصى اضافه بر مواجب معمولى نخواهد داشت.

ماده ششم- در صورتی که قبل از پایان مدت استخدام آقاى دکتر میلیسپو فوت نماید یا در نتیجه خدمت به دولت ایران ناتوان و از کار فروماند دولت ایران معادل حقوق دو سال به مشارالیه یا وراثش تأدیه خواهد نمود و همچنین هزینه مراجعت خود یا خانواده‌اش به عهده دولت ایران خواهد بود. هر گاه علل فوق در دو سال آخر خدمت پیش آمد نماید مشارالیه یا وراثش فقط به دریافت حقوق بقیه مدت خدمت ذیحق خواهند بود.

ماده هفتم- در صورتی که قرارداد استخدام آقاى دکتر میلیسپو به جهاتى غیر از آنچه در ماده ششم ذکر شده پایان یابد دولت ایران به طور منصفانه با او رفتار خواهد کرد.

ماده هشتم- رئیس کل دارایى تحت نظارت کلى وزیر دارایى تصدى مستقیم نسبت به کلیه اداره امور دارایى خواهد داشت مشارالیه با تصویب وزیر دارایى اختیار تام براى تهیه بودجه خواهد داشت و در صورتی که احتیاجى به تجدید سازمان باشد با تصویب وزیر دارایى در وزارت دارایى و سایر دوایر دولتى که بستگى مستقیم با وصول محاسبات و صرف وجوه عمومى دارند تحدید سازمان خواهد نمود و حق دارد پس از استشاره با وزیر دارایى و طبق قوانین استخدامى هر کارمند وزارت دارایى یا هر کارمندى را که به اداره مالیه و یا بنگاه‌هایى که با سرمایه دولتى اداره می‌شوند وابسته باشد و کارمندان دوایر دیگرى را که با وصول محاسبات و صرف وجوه عمومى بستگى مستقیم دارند به خدمت منصوب کند. ترفیع رتبه و تنزل دهد منتقل یا از خدمت معاف کند و نیز مکلف است با اشتراک مساعى وزیر دارایى رفتار هر کارمندى را که مورد شکایت وزیر دارایى باشد بررسى نموده و اقدام لازم نماید.

دولت ایران قبل از آن که راجع به کلیه مسائل مالى اقدام یا تصمیم بگیرد با رئیس کل دارایى مشورت خواهد کرد. رئیس کل دارایى در جلسات هیئت وزیران و کمیسیون مجلس شوراى ملى در مواردى که‌امور مالى مطرح است حضور خواهد داشت.

+++

ماده نهم- با رعایت قوانین مربوطه پرداخت یا انتقال وجوه عمومى- انتقال اموال دولتى- تقلیل یا الغاء مالیات‌ها و عوارضى که قانون اجازه داده باشد با امضا وزیر دارایى صورت نخواهد بود. هیچ نوع تعهد مالى به وسیله یا به نام دولت ایران بدون تصویب کتبى وزیر دارایى رئیس کل دارایى صورت نخواهد گرفت.

ماده دهم- رئیس کل دارایى یا کسى که از طرف او تعیین می‌شود در هر موردى که براى اجرا وظیفه لازم شمرده شود به طور غیر محدود به کلیه برگ‌ها- پرونده‌ها- قوانین و احکام و به تمام دفاترو پرونده‌هاى حسابدارى که مربوط به دارایى یا شعبات آن باشد دسترسى خواهد داشت.

ماده یازدهم- استخدام کارشناسان بیگانه و معاونین آنها براى خدمت در وزارت دارایى یا ادارات وابسته به امور مالى فقط با تقاضا و پیشنهاد رئیس کل دارایى بوده و تمام آنها در مقابل وى مسئول خواهد بود.

رئیس کل دارایى باید براى ایجاد منابع درآمد تازه و اصلاح قوانین موجوده مالیاتى و تکمیل حسن جریان ادارات و نظارت محاسبات و انتقال وجوه عمومى و صرفه­جویى در هزینه‌هاى عمومى و توسعه اقتصادیات و رفاه کشور پیشنهادها و لوایح قانونى به دولت ایران تقدیم نماید.

ماده دوازدهم- رئیس کل دارایى موظف است گزارش ماهیانه و سالیانه تهیه و به وزیردارایى تقدیم کند و ضمن آن آمار و اطلاعات مبسوطى از درآمد و هزینه و نفوذ بانکدارى ارز و غیره بدهد تمام مکاتبات رسمى و دفاتر حسابدارى باید به فارسى نوشته شود.

ماده سیزدهم- در مواردى که موضوع تقدم پیش آید رئیس کل دارایى بعد از وزیر دارایى مقام اول را دارا خواهد بود.

ماده چهاردهم- رئیس کل دارایى حق ندارد در مسائل سیاسى یا مذهبى مداخله کند و نباید با مؤسسات بازرگانى خصوصى بستگى داشته باشد و به طور کلى به جز در مواردى که در این قانون تصریح شده رئیس کل دارایى موظف است طبق قوانین ایران که فعلاً مجرى است یا بعداً وضع می‌شود رفتار کند.

ماده پانزدهم- هرگاه در تفسیر و اجراى این اختیارات و وظایف اختلافاتى ایجاد شود رئیس کل دارایى مکلف است براى حل و فصل این قبیل اختلافات با دولت و وزیر دارایى اشتراک مساعى نماید و در صورت بقا اختلاف طرفین نباید قبل از اطلاع و تصمیم مجلس شوراى ملى اقدامى نمایند.

ماده شانزدهم- دولت مجاز است به رئیس کل دارایى اختیار دهد علاوه بر یک نفر ماشین­نویس امریکایى و یک نفر منشى امریکایى شش نفر کارشناس براى رشته‌هاى مختلف امور دارایى از اتباع دول متحده امریکاى شمالى انتخاب و همراه منشى امریکایى شش نفر کارشناس براى رشته‌هاى مختلف امور دارایى از اتباع دول متحده امریکاى شمالى انتخاب و همراه خود به ایران بیاورد. اسامى و میزان حقوق و سمت و مدت خدمت هر یک از آنها به موجب قانون جداگانه معین خواهد شد.

این قانون که مشتمل بر شانزده ماده است در جلسه بیست و یکم آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293977!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)