کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 106 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول بهمن ماه 1329  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات آقایان: دکتر بقایی - جمال امامی - و مکی به استناد ماده 40

3 - تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر راه

4 - بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقراری وظیفه آقای کیانی

5 - مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به 3 دوازدهم بودجه کل کشور

6 - طرح و خاتمه مذاکره در طرح پیشنهادی راجع به یک دوازدهم بودجه کل کشور

7 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

8 - طرح گزارش کمیسیون‌های دادگستری و بهداری راجع به بهداشت شهری

9 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 106

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول بهمن ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات آقایان: دکتر بقایی - جمال امامی - و مکی به استناد ماده 40

3 - تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر راه

4 - بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقراری وظیفه آقای کیانی

5 - مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به 3 دوازدهم بودجه کل کشور

6 - طرح و خاتمه مذاکره در طرح پیشنهادی راجع به یک دوازدهم بودجه کل کشور

7 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

8 - طرح گزارش کمیسیون‌های دادگستری و بهداری راجع به بهداشت شهری

9 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و سى و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس‏

رئیس - صورت اسامى غائبین جلسه گذشته خوانده مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه: آقایان میر‌مجید موسوى، عرب‌شیبانى، اورنگ، شوشترى، مجتهدى، گرگانى، صاحب‌جمع، على‌محمد دهقان، سعید مهدوى، دکتر راجى، دکتر مصدق، طباطبایى.

غائبین بى‌اجازه آقایان: عباس قبادیان، خسرو قشقایى، آشتیانى‌زاده، اقبال، شهاب خسروانى، افشارصادقى، کاظم شیبانى، جواد مسعودى.

دیر‌آمدگان با اجازه آقایان: حسن نبوى یک ساعت، حسن اکبر 2 ساعت، فرامرزى 45 دقیقه، تولیت 2 ساعت، خاکباز 2 ساعت.

دیرآمدگان بى‌اجازه- آقایان: محمد هراتى 45 دقیقه، دکتر مصباح‌زاده یک ساعت، قهرمان 30 دقیقه، محمدعلى مسعودى یک ساعت.

رئیس - آقاى قبادیان.

قبادیان - بنده را ضمن غائبین بى‌اجازه نوشته‌اند در جلسه قبل چون مریض بسترى بودم حاضر نشده‌ام و اطلاع داده‌ام شاید به عرض مقام ریاست نرسانده باشند استدعا می‌کنم اصلاح بفرمایید بنده در دوره وکالتم هیچ‌وقت عادت نداشتم که در تهران باشم و یک ساعت هم غایب باشم.

رئیس - اصالح می‌شود آقاى صالح بفرمایید.

صالح - در جلسه قبل بنده اظهار نکردم که مرحوم وجدانى را جناب آقاى سپهبدى منتظر خدمت کردند عرض بنده این بود که شغل ایشان را تغییر دادند و جناب آقاى هیئت را به جاى ایشان معین کردند آقایان همه شنیدند عرض بنده این بود و در صورت مجلس هم درست نوشته شده منتها در روزنامه‌ها همه غلط نوشته‌اند این است که از آقایان مدیران جراید تقاضا دارم توجه بفرمایند که اصلاح بشود و یکى هم چند فقره اشتباهات مطبه‌اى هست که با اجازه مقام ریاست اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تندنویسى.‏

رئیس - اصلاح کنید بدهید به اداره تندنویسى دیگر نظرى به صورت مجلس نیست؟ آقاى دکتر بقایی بفرمایید.

دکتر بقایی - بنده در ضمن صحبت آقاى ارباب یک جمله گفتم که برعکس نوشته شده است بنده گفته بودم که آقاى نخست وزیر چاقوکش‌های‌شان را بفرستند جلوى ملخ‌ها را بگیرند نوشته‌اند مى‌فرستند جلوى ملخ‌ها را بگیرند این خلاف واقع است.

فرامرزى - با چاقو جلوى ملخ را بگیرند؟

رئیس - دیگر نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2 - بیانات آقایان: دکتر بقایی جمال امامى و مکى به استناد ماده 90

رئیس - چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند.

بعضى از نمایندگان - دستور دستور.

رئیس - پس اجازه بدهید تقاضاى آقایان محفوظ باشد براى جلسه آینده.

نمایندگان - صحیح است.

جمال امامى - بنده طبق ماده 90 عرض دارم.

رئیس - راجع به چه موضوع؟

جمال امامى - راجع به بیانات آقاى وزیرکشاورزى

+++

مکى - بنده هم عرض دارم.

دکتر بقایی - بنده هم اخطار دارم.

رئیس - اینها را مى‌گذاریم براى جلسه آینده که با حضور خود ایشان باشد باید در مجلس حاضر باشند.

جمال امامى - فعلاً کارهاى لازمى در دستور هست این هم لازم است.

مکى - در آیین‌نامه نگفته است با حضور خودشان که در مجلس حاضر باشند.

جمال امامى - موقعش مى‌گذرد کار مجلس همین است.

رئیس - بلى باید بخواهیم ایشان را که حاضر بشوند.

جمال امامى - این موقعش می‌گذرد باید جلسه گذشته گفته مى‌شد و تنفس داده شد.

رئیس - بنده جلسه گذشته نبودم.

مکى - در جلسه آینده هم مى‌فرمایید جلسه بعد چون وزیر نمى‌آید و شما باز مى‌گویید وزیر حاضر نیست ماده 90 باید در همان جلسه جواب داده شود.

رضوى‌شیرازى - اجازه بفرمایید آخر جلسه.

رئیس - آقاى دکتر بقایی بفرمایید.

جمال امامى - راجع به چى صحبت کنند.

رئیس - ایشان هم طبق ماده 90 اخطار کرده بودند.

جمال امامى - بنده قبل از ایشان اجازه خواستم.

رئیس - ایشان در جلسه پیش اخطار کرده‌اند.

دکتر بقایی - عرض بنده راجع به اصل 61 متمم قانون اساسى بود که متأسفانه مشاهده مى‌شود آقایان وزرای کابینه فعلى به هیچ‌وجه قانون اساسى را نخوانده‌اند و توجه به این اصل نفرموده‌اند اصل 61 مى‌گوید: وزرا علاوه بر این که به تنهایی مسئول مشاغل مختصه وزارت خود هستند به هیئت اتفاق نیز در کلیه امور در مقابل مجلسین مسئول و ضامن اعمال یکدیگرند (صحیح است) با وجود اصل به این صراحت و روشنى ملاحظه مى‌کنید بعد از این که آقاى فروهر از پشت این تریبون آن نطق عجیب و غریب را قرائت کرد که مجلس بیانات او را مردود شمرد آقایان گذشته از این که در بیرون مى‌گویند به ما ربطى ندارد و ما اطلاعى نداشتیم مى‌آیند پشت تریبون مجلس اظهار بى‌اطلاعى مى‌کنند در صورتى که این به هیچ‌وجه مقبول نیست آقایان وزرای کابینه رزم‌آرا آن روز همه‌شان در اینجا نشسته بودند غیر از آقاى دکتر جزایرى که در مسافرت بود اگر اطلاع نداشتند و بیانات آقاى فروهر مخالف میل آنها بود می‌بایستى فى‌المجلس تذکر داده باشند و اگر آن طورى که آقاى دکتر جزایرى آمد پشت تریبون و قسم به خدا خورد و آن هم قسم دروغ که آقاى رزم‌آرا اطلاع نداشتند مى‌بایستى به آقاى رزم‌آرا فوراً تذکر داده باشند که این بدون اطلاع و موافقت ما است نه تنها این کار را نکردند آن نطق خیانت‌آمیز را چهار روز تمام روزى سه مرتبه در رادیو خواندند و بعد که مجلس رد کرد به یک طور مبهم و مجملى که من یقین دارم در هیچ کجاى مملکت درست نفهمیده‌اند موضوع چه بوده گفتند بلى بیانات فروهر چطور شد در صورتی که نطق ایشان را چهار روز روزى 3 دفعه در رادیو خواندند و خوشبختانه از آنجایی که به هیچ‌وجه حقیقت مکتوم نمى‌ماند قضیه هم کشف شد آقاى فروهر نامه‌اى نوشته است که دیشب در روزنامه کیهان درج شده بود و ما هم امروز عیناً آن نامه را نقل کردیم و نوشته بود که تمام آقایان وزرا با قرارداد الحاقیه ساعد گس بودند و این موضوع‌ها در هیأت دولت مطرح شده بود همه‌شان اطلاع داشتند و او تنها این کار را نکرده و البته او مدارکى هم دارد (جمال امامى - خود نخست وزیر هم در کمیسیون گفت) و اگر دو نفر از وزرا اطلاع نداشتند و اظهار بى‌اطلاعى کرده‌اند این از بى‌اهمیتى و بى‌شخصیتى‌شان بوده است که نخست وزیر آنها را قابل ندانسته که به آنها بگوید و الا همه‌شان اطلاع داشته‌اند و خود آقاى نخست وزیر این موضوع را در هیئت دولت گفته و تمام وزرا هم اطلاع داشته‌اند پس این آقایان خواهش مى‌کنم که اصل 61 متمم قانون اساسى را در نظر داشته باشند و سعى نکنند با قسم‌هاى دروغ و حرف‌هاى دروغ مفتضح خودشان را تبرئه کنند که ما اطلاع نداشتیم یک نطقى که پنج صفحه ماشین شده است از روى نفهمى نیست ممکن است یک جمله‌اى در حال عصبانیت و یا حال وحشت از دهن کسى بپرد بگویند که این از روى نفهمى‌گفته است این مورد قبول است هر کسى ممکن است که پشت تریبون یک چیز عوضى بگوید و بعد بگوید که اشتباه کرده‌ام ولى یک نطق پنج صفحه‌اى را نمی‌شود گفت از روى نفهمى‌گفته پس بنده اینجا ثابت مى‌کنم که تمام وزرا وارد جریان بوده‌اند و آن چند نفرى که اظهار بى‌اطلاعى کرده‌اند از بى‌شخصیتى و بى‌عرضگی‌شان بوده است و اگر شخصیت داشته‌اند می‌بایست بعدش که دیدند یک چنین عمل خیانت‌آمیزى شده است استعفاى خودشان را تقدیم کنند.

رئیس - آقاى جمال امامى بفرمایید.

جمال امامى - بنده خیلى متأسفم که آقاى نخست وزیر تشریف ندارند و این دو جوان هاشمى‌ شاخ شمشادى که پریروز اینجا فرستاده بودند حماسه‌سرایی کرده بودند تشریف ندارند (صفایی- هردوشان هاشمى نبوده‌اند) عرض کنم.‏

نادره پیرى ز عرب هوشمند

گفت به عبدالملک از روى پند

زیر همین قبه و این بارگاه

روى همین مسند و این جایگاه‏

بودم و دیدم سر ابن زیاد

آه چه دیدم که دو چشمم مباد

الى آخر (رضوى ولى آن وضع دیگر نیست)

نخیر در همین مورد است حالا عرض مى‌کنم حالى مى‌شوید خلاصه‌اش این است نمى‌خواهم قصیده‌سرایی کنم گفته است سر مطهر حسین‌ابن‌على را دیدم در مقابل ابن‌زیاد سر ابن‌زیاد را دیدم در مقابل مختار سر مختار را دیدم در مقابل مصعب و سر مصعب را مى‌بینم در مقابل تو و تا کى سر تو را ببینم در مقابل دیگرى اینها فراموش کرده‌اند عرض کنم که آقاى نخست وزیر باز هم کفن به گردن دو نفر جوان جاهل انداخت فرستاد به قتلگاه فروهر بدبخت کافى نبود که فدایی شود اینها هم آمدند اینجا یکى ماشاء‌الله فرموده پدرانش را به کار بست که گفته‌اند

ره نیک‌مردان آزاده گیر

چو استاده‌اى دست افتاده گیر

ماشاء‌الله همین کار را هم کرد آقاى دکترجزایرى خودش را سمبل جوانمردى معرفى کرد آمد یک بدبخت فلک‌زده‌اى را که خودش را فداى آنها کرده بود یک لگدى هم به جسد او زد (دکتربقایی - آن هم با قسم دروغ) آن هم با قسم راست یا دروغ به آن قضیه من کارى ندارم آقاى دکتر بقایی ولى در کجاى دنیا یک چنین کارى هست که یک بدبخت فلک‌زده‌اى که خودش را فداى شهوات اینها نموده همکارش بیاید لگد بزند به جسد او مثل این کار چیزى در تاریخ سیاست دنیا شما پیدا نمی‌کنید (کشاورز صدر - لگد بر میت جایز نیست) در هر صورت با وجود دوستى که من با ایشان داشتم اقرار می‌کنم که باید مجسمه‌شان را به عنوان مجسمه جوانمردى بریزند عرض کنم دومى، دومى هم ماشاء‌الله سمبل موقع‌شناسى و درایت و باهوشى (خنده حضار) وضع‌شان این است حالا من کارى به قانون اساسى و احترام مجلس و آمر مأمور ندارم آخر آقا تو محتاجى آمدى در مجلس می‌خواهى مجلس را با خودت موافق کنى باید پنجه به رخ مجلس بکشى؟ اگر خاطر مبارک آقایان باشد دو هفته پیش من در اینجا گفتم که درد من از این است که مملکت را دست بچه‌ها سپردیم حالا فهمیدید که دست کدام بچه‌ها سپردیم (صحیح است) عرض کنم این ندانم‌کارى‌ها را که از حد خارج شده من باور نمی‌کنم تمام این امورى که پیش می‌آید در مملکت روى ندانم‌کارى و جهل باشد چون این ساختمان بشرى در جهالت و حماقت حدى قائل است از آن که تجاوز کرد دیگر این جهالت نیست این تعمد است نقشه است ببینید یک کارشان به آدمى زاده شبیه است یک کارشان مقبول بوده که فردا بگویند پشیمان شدند.

رئیس - آقا این نطق با ماده نود تطبیق نمی‌کند.

جمال امامى - چرا آقا آمده‌اند توهین کرده‌اند تطبیق با ماده نود می‌کند ماده 90 همین است معنى دارد که کارهاى راجع به نفت را وقتی که باید پس بگیرد پس نگرفت دفاع کند دفاع نمی‌کند وقتى که نباید پس بگیرد پس می‌گیرد دفاع نکند دفاع می‌کند تمام امورشان این طور بوده است آقاى وزیر کشاورزى آمده است اینجا یک کسى چیزى گفته بعد او می‌آید اینجا یکى قبل از او یک حرف‌هایی زده آن وقت او هم پا می‌شود به وزیر به وکیل در جلسه عمومى حرف‌هایی می‌زند من کارى ندارم که یک وکیل و یک وزیر در خارج از مجلس گلاویز هم بشوند ولى در جلسه عمومى این خلاف حس است خلاف منطق و عقل است که یک وزیر می‌آید در جلسه عمومى به وکیل توهین کند (صفوى - آخر او گفته خاک

+++

بر سر وزرا او هم دفاع کرد) در هر صورت کارى به این حرف‌ها ندارم این پیش‌آمدها را باید پیش‌بینى بکنند اگر وزیر نمی‌تواند این حرف‌ها را بشنود استعفا بکند و برود (صفوى - توهین هم نباید بکنند) آقاى صفوى ما در بین خودمان ممکن است اختلاف نظر داشته باشیم ولى وقتى حیثیت مجلس یا حیثیت شما در کار باشد من طرف شما را می‌گیرم و طرف وزیر را نمی‌گیرم گو این که مخالف من باشید چون حیثیت مجلس است و باید همه وکلا براى بقا و حفظ قانون اساسى کوشش و جدیت بکنند (صحیح است) در جلسه عمومى به وکیل نمی‌شود توهین کرد.

رئیس - آقاى مکى.

مکى - بنده از ابراز احساساتى که از آقایان نمایندگان محترم اکثریت مجلس در خارج از جلسه مشاهده کردم کمال تشکر را دارم زیرا وقتى که یک وکیل مورد حمله قرار گیرد یا چند نفر از وکلا مورد حمله قرار گیرند آنها به شخصه مورد حمله قرار نگرفته‌اند براى این که ما همه با یکدیگر داراى یک سمت هستیم و همه براى دو سال همکار یکدیگر هستیم و دوست یکدیگر هستیم و از اینها گذشته به نام نماینده ملت و نماینده مردم در اینجا جمع شده‌ایم اگر به یکى از افراد نمایندگان ملت خداى نخواسته اهانتى بشود همه نمایندگان و بالنتیجه به ملت ایران اهانت شده است (کشاورز‌صدر - چو عضوى به درد آورد روزگار) با این ترتیب بنده دیدم خارج از جلسه که همه به وزیر کشاورزى حمله کردند همه آقایان اعضای اکثریت آنچه که بنده دیدم همه حمله کردند و همه تقبیح کردند عمل او را حالا موضوعى که در اینجا پیش آمد و به این نتیجه رسید و جلسه به هم خورد عرض می‌کنم بنده یک کلام بیش‌تر عرض نکردم گفتم شنیده می‌شود که دولت یک دسته چاقوکش را مأمور کرده برود مغازه یک کسى را که بر ضد نفت تظاهراتى کرده به هم بزند همان طور که لشگر چنگیز آمدند و کشتند و بستند و زدند و شکستند و رفتند اگر دولت چنین عملى را کرده باشد بنده این را گفتم اگر دولت این عمل را کرده باشد خاک بر سر این دولت حالا آقایان می‌فرمایید اگر دولتى این کار را کرده باشد خاک بر سرش نباشد اگر دولتى این کار را کرده باشد گل بر سرش باشد اگر دولتى رفت و با نیروى چاقوکش خواست یک مغازه دکان یک کسى را که صد نفر از قبل او نان می‌خورند یا هیچ کس نان نمی‌خورد بر‌خلاف قانون مزاحم کسى شد و با چاقوکش به سر کسى ریخت آقایان مى‌فرمایید چه بر سر او باشد بنده این را گفتم اگر دولت این کار را کرده باشد خاک بر سر دولت گفتم اگر دولت این کار را کرده باشد آن وقت این آقا باید پا شود و بگوید خاک بر سر شما؟ این صحیح است خاک بر سر آن کسانى که عمل خلاف قانون می‌کنند در دنیا آن کسانى که عمل خلاف قانون مى‌کنند اعدام‌شان می‌کنند، حبس‌شان مى‌کنند، در قوانین ما در قوانین جزایی مى‌گوید اگر کسى از مقام خودش سوء‌استفاده کرد و مزاحم شد اسباب مزاحمت مردم را فراهم کرد باید قانون را در باره‌اش اجرا کرد در قانون مجازات‌هاى خیلى شدید دارد پس اگر دولت این کار را کرده باشد می‌توانیم به این دولت اعلام جرم بکنیم او را مجرم بشناسیم، من خلافى عرض نکردم در صورتی که همین طور هم بوده است همه آقایان شاهد هستند که در تمام شهرستان‌ها نسبت به نفت ابراز احساساتى مى‌شود در همه جا از طرف دولت، مأمورین شهربانى، فرماندارى دستور می‌دهند که جلوى مردم را بگیرید به اسم کاریر همه‌اش به شهرستان‌ها دستور می‌دهد که بگیرند و حبس کنند کتک بزنند براى این که مردم را مرعوب بکنند اینها اشتباه مى‌کنند این وضع است در مملکت مشروطه؟ کلیه اجتماعات مطابق قانون آزاد است ولى اینها دائم مخل آسایش مردم می‌باشند روز جمعه بنده در اراک رفتم میتینگى در اراک داده شد با کمال آسایش و امنیت مردم با کمال آرامى میتینگ دادند دو نفر اخلال‌گر هم آنجا پیدا شدند خود مردم هم رفتند آنها را بیرون کردند 6 نفر را دیروز در اراک گرفتند به چه مجوزى گرفته‌اند اخلال‌گران را که گرفته بودند آزاد کردند (نورالدین امامى - چرا شما را نگرفتند؟) زورشان به ما نمی‌رسید اگر زورشان می‌رسید ما را هم می‌گرفتند و امروز عرض مى‌کنم که ما را هم مى‌خواهند بگیرند این دولت با تمام قوا کوشش می‌کند که مجلس منحل شود و گرفتار آن هشت میلیون قرضه‌اى است که از شرکت نفت قرض بکند بنده با کمال صراحت با صداى بلند عرض می‌کنم هر قرضه‌اى به این دولت که مورد اعتماد نیست داده شود مورد قبول نیست و مجلس قبول ندارد.

آزاد - در این مجلس قرضه تصویب نمی‌شود.

رئیس - مجلس شورای ملى جاى بحث و صحبت و استدلال است باید حتى‌الامکان سعى کرد الفاظ خارج از نزاکت گفته نشود اگر وزیرى هم به مجلس توهین کند قابل توبیخ است من صورت مجلس را خواندم این طور نوشته نشده است.

بهادرى - باید مقام ریاست هم توجه بفرمایند که ایشان هم توبیخ بشوند.

3 - تقدیم یک لایحه فقره به وسیله آقاى وزیر راه‏

رئیس - آقاى وزیر راه.

وزیر راه - بنده اطمینان دارم اظهاراتى که اینجا مى‌شود غالباً از روى حسن‌نیت و براى خیر و صلاح مملکت است بنده اطمینان دارم که هیچ‌وقت هیچ کس خیال خیانت ندارد و کارهایی که مى‌شود تمام براى خیر و صلاح مملکت است و اطمینان دارم که هیچ‌وقت ایرانى خیانتکار نمى‌شود و اگر کسى خیانتکار باشد ایرانى نیست (صحیح است) آنچه که مسلم است این است که مجلس شورای ملى مظهر اراده ملت است و مورد احترام و تکریم همه است چه دولت چه ملت و بنده با کمال صراحت عرض می‌کنم که ساحت مجلس شورای ملى مقدس است مورد احترام و تکریم دولت و همه خواهد بود (احسنت) ضمناً یک لایحه‌اى بود که می‌خواستم تقدیم مجلس بکنم و آن عبارت از برنامه راه‌سازى وزرات راه است در سنوات اخیر وزارت راه مبالغ هنگفتى اعتبارات براى راه‌سازى گرفته است به علت این که برنامه صحیح نداشته و در کارهاى متعدد این اعتبارات را به مصرف رسانیده است که اغلب آنها هم نیمه‌کاره مانده است مبالغ هنگفتى از اعتبارات دولت بیهوده مصرف شده و بلااستفاده مانده است براى این که با یک طرز صحیحى بشود در آتیه اعتبارات وزرات راه به مصرف حقیقى برسد با مشورت کلیه مهندسین ایرانى یک لایحه‌اى تهیه شده است که تا 5 سال وضع راه‌سازى ایران را مشخص مى‌کند که بعد از تصویب این لایحه وزرات راه مکلف خواهد بود که یک عملیات معینى را انجام بدهد در خلال این 5 سال در نظر گرفته شده است که 5 هزار کیلو‌متر راه شوسه و آسفالت بشود که البته در درجه اول راه‌هاى اصلى کشور خواهد بود (انشاء‌الله) در عین حال سایر راه‌هاى عمده را هم خواهند ساخت که آن راه‌ها را هم بعد از 5 سال بشود آسفالت کرد چون اعتباراتى که در سنوات اخیر وزرات راه داده می‌شد اغلب به صورت یک دوازدهم و دو دوازدهم و یا اگر تمام اعتبارات هم داده می‌شد (دکترجلالى - تمام آن نیمه تمام‌ها را بسازید) البته به موقع داده نمی‌شد و قابل استفاده نبود براى این که این مطلب هم به طور صحیح باشد استدعا شده است که موافقت بشود وزرات راه بتواند از بانک ملى در حدود بودجه‌اى که به تصویب می‌رساند به موقع قرض کند و از اول فصل ساختمانى به کارهاى ساختمانى برساند این را هم تقدیم مقام ریاست مى‌کنم و امیدوارم که با لطف آقایان بشود این لایحه را هر چه زودتر به تصویب رسانید تا وضع راه‌سازى و راه‌هاى ایران را به صورت آبرومندى درآورد.

4 - بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى وظیفه یه آقاى کیانى.

رئیس - در جلسه سه‌شنبه گذشته پیشنهاد کفایت مذاکرات راجع به مستمرى آقاى کیانى شده بود همین طور مانده است حالا آن را تمام می‌کنیم و آقایان هم توضیح دادند فقط براى رأى مانده بود.

حائرى‌زاده - پس نطق‌هاى قبل از دستور می‌ماند براى جلسه بعد.

رئیس - بله نوبت آقایان محفوظ است حالا رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات راجع به لایحه مستمرى آقاى کیانى آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده زیادى قیام کردند) تصویب شد.

رئیس - حالا پیشنهادات رسیده قرائت می‌شود ریاست محترم مجلس شوراى ملى- پیشنهاد می‌کنم تبصره 14 گزارش کمیسیون بودجه راجع به وظیفه وراث چند نفر که در آن تبصره قید شده است ضمیمه ماده واحده راجع به برقرارى وظیفه درباره اسدالله کیانى شود معین‌زاده.

رئیس - آقاى معین‌زاده چند نفر بیش‌تر نمی‌شود باید اسم برده شود توضیح بدهید که این چند نفر کی‌ها هستند.

معین‌زاده - این تبصره است که وزارت دارایی مجاز است از تاریخ تصویب این قانون ماهى 5 هزار ریال به عنوان وظیفه درباره وراث مرحوم

+++

ابوالحسن صدر ثقةالاسلامى و ماهى چهار هزار ریال به عنوان وظیفه درباره وراث قانونى مرحوم دکتر سید احمد معینى کارمند سابق وزارت بهدارى که در حین انجام خدمت در نقاط بد آب و هوا فوت نموده و همچنین ماهى یک هزار و صد ریال به عنوان وظیفه درباره وراث قانونى مرحوم محمود وفایی کارمند پیشین بنگاه مستقل آبیارى که در حین انجام وظیفه در سیستان فوت نموده طبق قانون وظایف از محل اعتبار شهریه وظایف پرداخت نماید چون بودجه سال 29 مطرح نمی‌شود و تصویب نمی‌شود و بودجه سال 30 معلوم نیست کى تصویب شود این بود که بنده پیشنهاد کردم و خواهش کنم آقایان رأى بدهید (اسلامى - آقا این پیشنهاد خرج است)

رئیس - این پیشنهاد خرج نیست در بودجه هست آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر - عرض می‌کنم که نسبت به این موضوع مستمرى‌ها کمیسیون بودجه روى نظر وزارت دارایی در نظر گرفت قسمتى از مستمری‌ها و وظایف پیشنهادى وزارتخانه‌ها را ضمن یک ماده جداگانه براى تصویب به مجلس شوراى ملى پیشنهاد کند که یکى از اینها همان چیزهایی است که در تبصره 14 ذکر گردیده بنابراین از آقاى معین‌زاده خواهش می‌کنم موافقت بفرمایند این را هم بگذارند براى لایحه‌اى که حاضر است و تا دو سه روز دیگر تقدیم می‌شود جنبه تبعیض نداشته باشد ضمن آن پیشنهاد هر کدام که از طرف وزارتخانه مربوطه ضرورى تشخیص داده شد و کمیسیون بودجه هم پس از رسیدگى موافقت کرد تقدیم مجلس مى‌شود که در یک موقع و در یک جلسه بیاید و الا یکى یکى از طرف خود آقایان وکلا پیشنهاد بشود به نظر بنده خلاف اصل است‏.

رئیس - آقاى کشاورز‌صدر موافقید؟

کشاورز‌صدر - بلى‏

رئیس - بفرمایید.

کشاورز‌صدر - بنده با دادن مستمرى به آقایانى که احتیاج داشته و در کمیسیون بودجه هم تصویب شده است مخالفتى ندارم ولى خواستم جناب آقاى معین‌زاده را متذکر بکنم که اینها یک عده‌اى هستند که در کمیسیون هم گفتگو و مذاکره شد و به تصویب رسید ولى دانه دانه این کار را بیاوریم اینجا این یک نوع تبعیض است و به علاوه سربسته مجلس شوراى ملى نبایستى که بگوید اشخاصى که در اینجا ذکر شده‌اند شاید ورثه آنها کسانى باشند که سن‌شان از حد قانونى تجاوز کرده باشند که لازم باشد و دیگر حق نداشته باشد و اقتضا ندارد یا کسانى باشند که لازم باشد مجلس توجهى به آنها بکند مثلاً راجع به فرزند مرحوم داور و مادر مرحوم داور که همه نمایندگان محترم اعتقاد دارند که باید به آن مردى که وقتى مرد هیچ چیزى از خودش نداشت باید ورثه‌اش را نگاهدارى کرد او هم هست اشخاص دیگرى هم هستند و خواهش می‌کنم آقاى معین‌زاده موافقت بفرمایند که همان گزارش را فى‌الفور کمیسیون بودجه بیاورد و در اینجا به تفصیل و بدون تبعیض رسیدگى شود عرض بنده این است.‏

فرامرزى - مگر به ورثه هرکسى که وزیر بود باید پول داد.

دکتر کیان - (مخبر کمیسیون بودجه) با این پیشنهاد بنده که مخبر کمیسیون بودجه هستم و آقاى کفیل وزارت دارایی با یک قید موافقت داریم که آن هشت فقره پرداخت مستمرى و وظیفه هم که در کمیسیون بودجه تصویب شده است و براى تقدیم مجلس حاضر است آن هم ضمیمه پیشنهاد آقاى معین‌زاده بشود و به همه آن مجلس رأى بدهد.

رئیس - پیشنهاد کمیسیون بودجه قرائت می‌شود.

فرامرزى - ما خبر نداریم چرا ما را غافلگیر می‌کنند در مجلس من با این گونه مسائل مخالفم چرا غافلگیر می‌کنید.

رئیس - اگر مخالف هستید در موقعش مخالفت بفرمایید

(گزارش به شرح زیر قرائت شد)

کمیسیون بودجه در جلسات عدیده با حضور نمایندگان دولت قسمتى از شهریه‌هاى پیشنهادى دولت فعلى لایحه متمم بودجه و لوایح جداگانه را که از وزارتخانه‌هاى مربوطه تسریع در تصویب آنها را لازم می‌دانستند تحت شور و مداقه قرار داده و اینک گزارش قسمت‌هایی را که به تصویب رسیده براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد:

ماده واحده - بوزارت دارایی اجازه داده می‌شود وظیفه اشخاص ذیل را از محل اعتبارى که در هر یک از موارد زیر قیده شده برقرار و طبق مقررات پرداخت نماید:

1 - ماهى یکهزار و پانصد و پنجاه ریال وظیفه درباره بانو امینه ظهیر عیال مرحوم على ظهیر علاوه بر 1350 ریال که طبق قانون استخدام کشورى از صندوق بازنشستگى دریافت می‌کند از تاریخ تصویب این قانون از محل اعتبار بودجه وزرات کشور،

2 - ماهى سه هزار و چهارصد و شصت ریال درباره ورثه مرحوم سید ابوالقاسم حسابى کارمند وزارت دارایی علاوه بر مبلغ 3460 ریال که از صندوق بازنشستگى دریافت می‌دارند از تاریخ تصویب این قانون از محل اعتبار شهریه و وظیفه منظور در بودجه کل کشور،

3 - ماهى پنج هزار ریال درباره بانو اخترالملوک دولتشاهى عیال مرحوم محمد‌على میرزا دولتشاهى که در حین انجام وظیفه فوت نموده از تاریخ تصویب این قانون از محل اعتبار وظیفه و شهریه منظور در بودجه کل کشور،

4 - ماهى سه هزار ریال وظیفه درباره دو نفر اولاد و مادر مرحوم عباس‌قلى شاملو کارمند پیشین وزارت پست و تلگراف از تاریخ تصویب این قانون از محل اعتبار بودجه وزارت پست و تلگراف،

5 - ماهى سه هزار و چهارصد و نود ریال وظیفه درباره ورثه مرحوم حسن‌پور سعید علاوه بر 3430 ریال که از صندوق بازنشستگى دریافت می‌دارد از تاریخ تصویب این قانون از محل اعتبار شهریه و وظیفه منظور در بودجه کل کشور،

6 - حقوق و وظیفه درباره آقاى نظام‌الدین وفا کارمند بازنشسته وزارت فرهنگ مادام‌الحیات به میزان جمع کل آخرین حقوق و کمک دریافتى در موقع اشتغال پس از وضع آنچه از صندوق بازنشستگى دریافت می‌دارد از تاریخ تصویب این قانون از اعتبار بودجه وزارت فرهنگ (نورالدین امامى - این که تصویب شد)

7 - ماهى چهار هزار و نهصد ریال وظیفه درباره عیال و دو نفر اولاد مرحوم مهندس هاشم دیبا کارمند سابق وزارت کشاورزى از تاریخ فوت (18 اردیبهشت 1329) از محل بودجه وزارت مزبور،

8 - ماهى شش هزار ریال درباره ورثه مرحوم دکتر غلام‌رضا جریانى از تاریخ 24 فروردین 1329 که بین عیال و دو نفر دختر و یک نفر پسر آن مرحوم به تساوى تقسیم شود از اعتبار ماده 48 بودجه وزارت فرهنگ،

تبصره - وظیفه و مستمریات وراث فوق‌الذکر به اناث تا زمانى که شوهر اختیار نکرده و در مورد ذکور تا بلوغ به سن 20 سالگى قابل پرداخت خواهد بود مخبر کمیسیون بودجه دکتر کیان‏

رئیس - مال آقاى ثقةالاسلامى هم هست؟

دکتر کیان - او جزو ماده 14 گزارش کمیسیون بودجه است.‏

رئیس - آقاى فرامرزى‏

فرامرزى - عرض کنم من مخالفم بفرمایید که با چى من مخالفت می‌کنم براى پرداخت 35835 ریال به حسن و حسین چاکوتى یا هفتاد و هفت هزار به کى اینها را من باید مطالعه کرده باشم که اینها را بشناسم بفهمم که اینها مستحق هستند یا نیستند همین جورى آوردن یک چنین لایحه‌اى را و رأى دادن به این مستمری‌ها به این که فلان آدم مستحق بود یا فلان آدم مستحق نبود که نمی‌شود اساساً تمام بشر باید خوب باشد هر بشرى که خوب نیست باید مجازات بشود مطابق قانون، مطابق شرع این که هر کسى آدم خوبى بود به ورثه‌اش بیایند پول بدهند درست نیست من نمی‌دانم مستحق هست یا نیست ممکن است مستحق نباشد ممکن است باشد و باید داد و ممکن است که نباید داد این جور مسائل را آوردن و مطرح کردن درست نیست این که بهش می‌دهید چیست؟ این باید حساب شود مسلم بشود براى ماها مطالعه بکنیم ببینیم این آدم مستحق هست سزاوار هست که به این آدم مساعدت بشود یا نه و آن وقت رأى بدهیم و الا به این ترتیب غافلگیر کردن و قاچاق کردن از مجلس است.‏

دکترکیان - (مخبر) اینها چاپ و توزیع شده.‏

رئیس - آقاى فرامرزى گوش بدهید روى این پیشنهاد باید رأى گرفت به پیشنهاد آقاى معین‌زاده که جزو ماده 14 است بعد رأى می‌گیریم.‏

اردلان - برخلاف نظامنامه است، آقاى رئیس باید طبع و توزیع شود.

نورالدین امامى طبع و توزیع شده آقاى رئیس اجازه بدهید من جواب ایشان را بدهم این اقلام تمام در بودجه مملکتى هست پنج ماه پیش هم طبع و توزیع

+++

شده (زنگ رئیس)

رئیس - آقا شما چرا حرف می‌زنید تبصره ماده 14 قانون بودجه قرائت می‌شود

(به شرح زیرقرائت شد)

وزارت دارایی مجاز است از تاریخ تصویب این قانون ماهى پنج هزار ریال وظیفه درباره وراث مرحوم ابوالحسن صدر ثقةالاسلامى و ماهى چهار هزار ریال به عنوان وظیفه درباره وراث قانونى مرحوم دکتر سید احمد امینى کارمند سابق وزارت بهدارى که در حین انجام خدمت در نقاط بد آب و هوا فوت نموده و همچنین ماهى یک هزار و صد ریال به عنوان وظیفه درباره وراث قانونى محمود وفایی کارمند پیشین بنگاه مستقل آبیارى که در حین انجام وظبفه در سیستان فوت نموده طبق قانون وظایف از محل اعتبار شهریه و وظایف پرداخت نماید.

رئیس - پیشنهاد آقاى معین‌زاده شامل این سه قسمتى است که طبع و نشر شده و بقیه چون گزارشش نیامده (مخبرکمیسیون - آمده و چاپ و توزیع شده) شده باشد پیشنهاد ایشان شامل این سه قسمت است و می‌خواهیم رأى بگیریم.

نورالدین امامى - اجازه بفرمایید.

نبوى - بنده اخطار نظامنامه دارم.

رئیس - اخطار مقدم است بفرمایید آقاى نبوى.

نبوى - مطابق آیین‌نامه هر لایحه‌اى باید جداگانه مطرح شود و مذاکره در کلیاتش بشود و آقایان مخالف و موافق صحبت بکنند و بعد رأى گرفته شود آنچه اینجا مطرح بود لایحه کیانى بود و مقدماتش فراهم شده بود و بعد به کفایت مذاکرات در آن لایحه رأى گرفته شد یک نماینده اساساً نمى‌تواند پیشنهاد بکند که لوایح دیگرى که هست و شاید بعضى از آقایان اصلاً ندیده‌اند و مقدمات آن هم انجام نشده مطرح شود بلکه بعضى از آقایان نخواهند به فرد فرد آن رأى بدهند و یا بعضى بخواهند رأى بدهند این صحیح نیست این گزارش که خوانده شد یا پیشنهاد آقاى معین‌زاده مقدمات آن انجام شده و جداگانه باید آنها را در دستور گذاشت و دستور را معین کرد به آقایان نمایندگان اطلاع داد که دستور این است و آن وقت در مجلس مطرح شود این طور نمى‌شود الان ممکن نیست در ضمن آن کار این کار انجام شود.

نورالدین امامى - اجازه بفرمایید من توضیح بدهم بنده مخالف با آن اخطار و مخالف با فرمایشات آقاى فرامرزى هستم (فرامرزى - با من؟) البته با جناب آقاى فرامرزى خیر با فرمایشات ایشان و عدم توجه ایشان و معذرت مى‌خواهم چون سمت استادى بر بنده دارید متأسفانه فرمایشات آقا مورد نداشت براى این که این تبصره‌ها که قرائت شد این تمام جریان و سیر قانونیش را کرده و در تمام کمیسیون‌ها رفته و کمیسیون بودجه هم ضمن بودجه کل مملکتى که در تاریخ 8/ 22/ 29 چاپ شده است و توزیع بین نمایندگان محترم شده است (اردلان - این را که مى‌فرمایید پس گرفتند) این چند تبصره در کمیسیون بودجه به تصویب رسیده (اردلان - آقاى کفیل وزارت دارایی پس گرفت آقا) بودجه را پس گرفت و الا گزارش طبع و توزیع شد و بر‌خلاف آیین‌نامه هم نبوده آقاى معین‌زاده اینجا اظهار لطف کرده‌اند که ضمن آن لایحه این پیشنهاد هم تصویب بشود که یکى از آنها راجع به وراث مرحوم صدر ثقةالاسلامى برادر مرحوم ثقت‌الاسلامی است که اکثر آقایان افتخار همکارى با آن فقید مرحوم را داشته‌اند و مرحوم ثقت‌الاسلامی شهید یکى از ارکان مشروطیت ایران بوده (صحیح است) و همیشه به فامیل ثقت‌الاسلامی به احترام آن شهید فقید ما به چشم تکریم و تعظیم نگاه می‌کنیم (صحیح است)

فرامرزى - آقاى رئیس اجازه بفرمایید بنده باید توضیح بدهم ایشان اساساً عوض کردند نظریه مرا ایشان فرمودند که در بودجه گنجانده شده است من مى‌گویم این طبع و نشر نشده و ما نمى‌دانیم چیست مى‌گویند در بودجه گنجانده شود بودجه که مطرح نیست و الا ثقت‌الاسلامی مرد خیلى خوبى بود پیغمبر از ثقة‌الاسلامی بهتر بود اما هر کسى که اولاد پیغمبر بوده باید به او مستمرى داد هر کس که از خزانه دولت مستحق نیست.

رئیس - براى این که اختلاف نشود اجازه بدهید به همان مستمرى کیانى رأى بگیریم یعنى مذاکرات آن خاتمه یافته تلقى مى‌شود و چون مالى است براى اظهار نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده مى‌شود (صحیح است) چون از این قبیل مستمری‌ها هفت، هشت فقره دیگر هست و آقاى مخبر دادند بعداً با هم مطرح خواهد شد.

اسلامى - بنده پیشنهادى داده‌ام.

رئیس - آن پیشنهاد وارد نیست خوانده مى‌شود ولى وارد نیست.

معین‌زاده - مستمرى کیانى هم در همین بودجه چاپ و توزیع شده بود.

رئیس - گزارش جداگانه هم دارد ولى راجع به پیشنهاد شما آقاى مخبر هم چند پیشنهاد آورده‌اند که بعداً با هم مطرح خواهد شد (صحیح است) یک پیشنهادى از آقاى اسلامى هست که وارد نیست و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

دولت ملکف است در ظرف دو ماه کلیه پرداخت‌هاى سال 1329 را چاپ و در دسترس نمایندگان بگذارد عباس اسلامى.

رئیس - این وارد نیست و توضیحى هم ندارد و لایحه مستمرى کیانى را براى اظهار نظر مشورتى به مجلس سنا می‌فرستیم.

دکتر مجتهدى - بنده هم پیشنهادى داده‌ام.

رئیس - مخالف ترتیب قانونى است اینها را چاپ مى‌کنند بعداً و بیاورند مطرح می‌شود بفرمایید آقاى شعاعى‏

5 - مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به سه دوازدهم بودجه کل کشور

شعاعى (معاون وزارت دارایی) - بنده دو سه مطلب را مى‌خواستم عرض کنم اول این بود که جناب آقاى مکى فرمودند هشت میلیون لیره دولت مى‌خواهد از شرکت نفت مساعده بگیرد بنده هیچ اطلاعى ندارم و هیچ همچو صحبتى نیست و همچو مطلبى هم در جریان نیست (مکى - خیلى از چیزها هست که شما اطلاعى ندارید) مطلب دوم البته موافقى بود که جناب آقاى مخبر از قول بنده فرمودند راجع به این وظایف این احتیاج به تذکر نیست براى این که لایحه‌اش در کمیسیون بودجه تصویب شده و این محتاج به موافقت بنده نبود، مطلب سوم که از همه مهم‌تر است (دکتر بقایی - قبل از مطلب سوم بفرمایید که دولت حق دارد پول نفت را براى مخارج عادى بگیرد؟) مطلب سوم و آن این است که بنده در دستور مجلس که به وزارت دارایی ابلاغ شده بود دیدم که مواد مختلفى بود منجمله لایحه 3 دوازدهم آن مواد قبل از لایحه 3 دوازدهم بود (مکى - به این لایحه دولت کسى رأى نمى‌دهد) و به نظر بنده آمد که آن لوایح طرح و تصویبش خیلى طول می‌کشد امروز هم روز اول بهمن است ما حقوق دى را نپرداخته‌ایم استدعا مى‌کنم که لایحه 3 دوازدهم را مقدم بر سایر کارها بفرمایید.

رئیس - چون دستور مجلس تعیین شده واین لایحه 3 دوازدهم بعد از لایحه بهداشت شهرى و یک لایحه دیگرى است (صفوى - مقدم باشد) چون تقاضا کردند باید با موافقت مجلس یعنى با رأى مجلس وارد دستور امروز مجلس بشود (کشاورز صدر- یک طرحى تقدیم کرده ایم) تا تقاضاى دولت مورد تصویب قرار نگیرد یعنى رأى مجلس چون تغییر دستور است نمی‌شود طرح را مطرح کرد باید رأى گرفته شود رأى می‌گیریم آقایانى که با تقاضاى کفیل وزارت دارایی موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

پس سه دوازدهم جزو دستور است و حالا گزارش کمیسیون بودجه در مورد 3 دوازدهم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى:

کمیسیون بودجه لایحه شماره 75115 دولت راجع به اعتبار 3 دوازدهم هزینه کل کشور براى 3 ماهه آخر سال 1339 را با حضور آقاى کفیل وزارت دارایی مطرح نموده پس از مذاکراتى که به عمل آمد و به استماع توضیحات آقاى کفیل وزارت دارایی ماده واحده به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را براى تصویب مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد:

ماده واحده - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود حقوق و کمک و مزایاى قانونى کارمندان و خدمتگزاران و مصارف مستمر و غیر مستمر وزراتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر اعتبارات منظور در بودجه کل کشور را در 3 ماهه آخر سال 1329 در حدود 3 دوازدهم اعتبارات مصوب کمیسیون بودجه منضم به گزارش شماره 4 مورخ 31/ 4/ 1329 کمیسیون مزبور با رعایت مقررات مندرج در گزارش مذکور و سایر قوانین و مقررات مالى از محل درآمد عمومى سال جارى کشور که مطابق فهرست منضم به گزارش شماره 4 کمیسیون بودجه وصول می‌شود پرداخت نماید.

اعتبارات چهار ماهه اول سال جارى که بر طبق

+++

قوانین چهار دوازدهم اعتبارات سال 1329 مصوب کمیسیون بودجه محسوب و همچنین اعتبار 3 ماهه آخر سال بودجه مجلس سنا به میزان سه دوازدهم اعتبار پیش‌بینی شده در گزارش شماره 4 کمیسیون بودجه قابل پرداخت خواهد بود.

میزان مقرری و مزایای ماهیانه هر یک از نمایندگان مجلس سنا از این تاریخ معادل دریافتی ماهیانه هر یک از نمایندگان مجلس شورای ملی می‌باشد.

مخبر کمیسیون بودجه - دکتر کیان

رئیس - آقای نورالدین امامی.

نورالدین امامی - بنده خودم افتخار عضویت کمیسیون بودجه را دارم و خدای نکرده نایب رئیس هم هستم علت مخالفت بنده با سه دوازدهم چند جهت دارد معمولاً نمایندگان در موقع طرح بودجه می‌توانند نظریات اصلاحی خودشان را به عرض مجلس شورای ملی و ملت ایران برسانند. بدبختانه با این که به عقیده بنده کمیسیون بودجه سال جاری بزرگترین زحمت را متحمل شده و مخصوصاً چند نفر از اعضای سوکمیسیون که جناب آقای دکتر معظمی و جناب آقای نبوی و جناب آقای صاحب‌جمع بودند در آن موقع گرمای تابستان جناب آقای دکتر کیان مخبر کمیسیون و جناب آقای دکتر طاهری رئیس کمیسیون بودجه هم شرکت داشتند ولی زحمت عمده به عهده آن سه نفر آقایان بود و در آن گرمای شدید تابستان و یک ماه تعطیل مجلس شورای ملی این آقایان از تعطیلات استفاده نکردند. و رقم به رقم اقلام جزء بودجه را رسیدگی کردند البته اعضا کمیسیون بودجه نمی‌توانند ادعا بکنند که بودجه‌ای که تقدم مجلس شورای ملی شد این حقیقتاً یک بودجه شسته و رفته‌ای بود ولی این قدر می‌شود به عرض رساند که بعد از شهریور 20 برای اولین مرتبه این اقلام بودجه قلم به قلم وزارتخانه و وزارتخانه فرد به فرد رسیدگی شد و گزارش جامع کمیسیون در 22 ماه هشتم تقدیم مجلس شورای ملی شد و این دوسیه‌هایی را که آقایان ملاحظه می‌فرمایید (اشاره به پرونده‌هایی که روی میز گذارده بودند) این البته تولید وحشت نکند برای آقایان که عرایض من مفصل است این مدارک را آوردم برای این که توجه بشود و مردم بدانند که قلم به قم بودجه وزارتخانه‌ها جزء به جزء را رسیدگی کردیم و چاپ شد و توریع شد مال هر وزارتخانه و هر تشکیلاتی جداگانه بین نمایندگان محترم رسیدگی کرده مال تمام وزارتخانه‌های را بدون استثنا و بعد آمدیم به قسمت اعتبارات عمرانی اعتبارات عمرای را کمیسیون بودجه آن قدر که مقدور بود از قسمت‌های دیگر صرفه‌جویی کرد و به قسمت عمرانی اضافه کرد آن هم عمران در شهرستان‌ها کمتر شهرستانی هست که در سال جاری از این قسمت بی‌بهره مانده باشد و آن را هم چاپ کردند و توزع کردند مال تمام شهرستان‌ها اینجا قلم به قلم جزئیات اعتبارات هر قسمت اعتبارات قلم به قلم تصویب شد و توزیع شد بین آقایان بدبختانه دولت گویا سیاستش ایجاب کرد. می‌خواست که بودجه مطرح نشود و نمایندگان درد دلهایشان را نگویند تا یک حقایقی را بگویند از این جهت آمدند و بودجه را پس گرفتند و بودجه سال 30 را آوردند که در بودجه سال 30 یک بیاناتی آقای شفاهی آن روز فرمودند که بنده جزء یادداشت‌هایم هست که امروز به عرض خواهم رساند. خدا رحمت کند مرحوم مدرس را که یک روز در مجلس شورای ملی فرموده بودند که آقا اگر مقصود از بودجه و این تشکیلات این است که عده‌ای از مستخدمین را شما بگیرید و منحصراً بدهید به آنها بخورند خوب در این وزارتخانه‌ها را ببندید که آنها هم بروند سی خودشان کار بکنند و بخورند و مزاحم نباشند بودجه برای عمران و آبادی کشور است این پول برای این است جمع‌آوری بیت‌المال براین این نیست که پول بگیرند و بدهند به یک عده که پشت میز نشسته‌اند و مدیر کل هستند و اتومبیل سوار می‌شوند. توی خیابان‌های تهران را زرع می‌کنند بودجه برای عمران و آبادی است این قدر ما در عمران و آبادی در این مملکت کوشش و خدمت کردیم که حالا به حمدالله خزانه پر از خالی شد. پر از خالی چون هیچ کاری نکردیم خزانه پول ندارد. اگر بودجه را به مصرف عمران و آبادی رسانده بودیم آن خودش تولید می‌کرد و خزانه مثل همیشه پر بود نه این که مثل حالا پر از خالی باشد آن وقت چه کردیم ما هر چه از شهرستان‌ها بود گرفتیم آوردیم و تهران خراب را می‌خواستیم آباد کنیم خدا انشاءالله این آباد را خراب بکند انشاءالله که شهرستان‌ها آباد بشود تمام سنگینی و فشار روی دوش مردم گرسنه و بیچاره و بدبخت بی‌دادرس ولایات است و تمام تجمل و پارک‌ها، خزانه‌ها و پول‌ها، اتومبیل‌ها در تهران توی خیابان اسلامبول عرض کنم که قسمت وصول مالیات آقای کشاورز صدر توجه بفرمایند می‌پرسند که چرا مالیات وصول نمی‌شود علت دارد که چرا وصول نمی‌شود از میلیونرها مالیات نمی‌گیرند میلیونر نباید پول بدهد مالیات وصول نمیشود و خزانه خالی می‌شود این قاعده کلی است که میلیونر نباید پول بدهد میلیونر باید پول بگیرد میلیونر باید چهارصد تا ده بگیرد میلیونر باید ضربه داشته باشد میلیونر که نباید مالیات بدهد ولی آن فقیر آن بیچاره پینه‌دوز آقکسی که روز دوشش نان می‌فروشد که پول یک نانی پیدا کند و برود خانه‌اش او را می‌گیرند که تو نان فروخته‌ای و باید مالیات بدهی او هم که ندارد بدهد فقیر است و بیچاره است (اسلامی - در آذربایجان کی ملک دارد بفرمایید) حالا به عرضتان می‌رسانم گفتیم خوب الحمدلله حالا دیگر خزانه‌مان خالی شده متفقینمان، متحدیمان آنهایی که از پل پیروزی استفاده کردند ای کاش پل پیروزی را خراب می‌کردند و آنها پیروز نمی‌شدند به ما مزد دست می‌دهند حق مشروعمان را می‌دهند می‌گفتیم که بانک فلان فلان پول می‌دهد شصت و چند میلیون پول خودمان را بردند آنجا پول خودمان را بدهند ما چیز دیگر نمی‌خواهیم مرا به غیر تو امید نیست شرمسان هی بوق زدند هی دهل زدند آواز خواندند فشار آوردند که به ما پول بدهند کجاست پول؟ چه استفاده کردیم از پل پیروزی این همه سر و صدا که راه انداختند آقا دولت امریکا چه مساعدتی کرده کدام صد دینار را به ما داده‌اند اگر صد دینا داده‌اند بیایند یک عباسی بگیرند پول‌های خودمان را پس بدهند آن یکی دیگر از از متفقینمان چکار کرده حق مشروعمان را برده وقتی هم می‌گوییم حق ما را بدهید ما که از شما چیزی نمی‌خواهیم آن وقت وامحمدا وادیناً دین از دست رفت ایرانیها دیگر مسلمان تیستند چرا؟ برای این که حق مشروع خودمان را خواستیم گفتیم آقا نفت ما را پنجاه سال خوردی حالا بیا یک چیزی به ما بده حق خود ما است دعوایی نداریم هزار الم شنگه راه می‌اندازد یکی لامذهب می‌شود یکی آزادی‌خواه می‌شود بنده نمی‌دانم (صاحب‌جمع - بنده هم نمی‌دانم) (خنده نمایندگان) آمدیم سر این یکی که علم آزادی‌خواهی را همیشه بلند کرده می‌گوییم آقا طلای ما را بدهید استغفرالله آقا قرارداد بستی بیا عمل کن کجا قرارداد این حرف‌ها چیه. یکی از تجار می‌گفت ما رفتیم چیت خریدیم سه ماه بعد قرار شد بدهند سیصد هزار تومان بیعانه دادیم پنج ماه شد هر چه التماس کردیم که آقا پنج ماه شده گفتند قیمت شده سه برابر نمی‌توانیم بدهیم گفتیم آقا خدا پدرتان را بیامرزد پولمان را پس بدهید. گفتند خیر با دستور مخصوص باید بدهیم هم چوب را خورده حوال هم خبری نیست. این هم این یکی حالا ما هستیم و ملت گرسنه و بیچاره ملت بی‌سرپرست ملت پابرهنه کسی به دردش نمی‌رسد چه می‌شود که ماندیم وسط سه چماق آهنی هر طرف می‌رویم پس گردنمان زده می‌شود (دکتر طبا - برای این که خودمان متحد نیستیم) آن وقت جناب آقای کفیل وزارت دارایی تشریف می‌آورند بودجه 1330 را که می‌ آورند می‌فرمایند که اگر در این بودجه هزینه عمرانی در صورت ظاهر کمتر در نظر گرفته شد تو حکیم را دراز کن برنامه در برنامه حکیم را دراز کن مقصود از حکیم سر کار نیستند (اشاره به آقای دکتر طبا) اما برنامه خدا نکرده بنده مخبر کمیسیون برناهم هستم برنامه چاه ویل است جناب آقای سلطان العلما جاه ویل از آن چاه ویل‌هایی که انتخا ندارد هر چه بریزند رفته است به آنجایی که عرب نسی بیاندازد و انتها ندارد اما یک مژده به آقایان بدهم یک خورده رفقی شما هست پیدا کرده‌اند پریشب همچو خیلی عصبانی و با حرارت به حمدالله سه هزار و پانصد تومانی‌ها را آوردیم به هزار و پانصد تومان و فعلاً انگشت به روی همه‌اش گذاشتیم هزار ننفر اعضا برنامه را 250 نفر کردیم رئیس‌ها را هم دم اتومبیل‌هایشان را چندیم (اسلامی - اگر می‌توانید منحل کنید).

رئیس - آقای نورالدین امامی مختصر بفرمایید.

نورالدین امامی - قربان بنده نیم ساعت وقت دارم مطابق مقررات تا سه ساعت روی بودجه اقلاً باید حرف بزنیم یعنی لاتحد و لاتحصی ولی نیم ساعت که در تمام موضوعات حق حرف داریم آن وقت قربان در مقابل این خزانه پر از خالی و در مقابل بیانات یک هفته

+++

قبل اعلیحضرت همایونى مى آیند حاتم‌بخشى می‌کنند چهارصد تا ده من نمی‌دانم انشاء‌الله که نداده باشند مال ملت است و انشاء‌الله که دروغ است و اگر داده باشند خوب عمل کرده اند و دستور شخص اول مملکت را خوب عمل کرده‌اند نظر اکثریت مجلس شورای ملى را جناب آقاى شعاعى اسم نمی‌برم حالا در بیرون هم عرض کردم اشخاصى هستند که به عنوان تعویض ملک داده‌اند به آنها و در آذربایجان از سوم شهریور هم استفاده از املاک آذربایجان را برده‌اند و املاک خودشان را هم به آنها داده‌اند خود آقا هم می‌دانید الان هم بیرون بهتان عرض کردم دیگر اسمش را نمی‌برم (بعضى از نمایندگان - اسم ببرید چرا نمى‌گویید؟) اسم نمى‌برم و اگر تا یک هفته این موضوع حل نشود و تعقیب نشود تمام جریان و موضوع را چون آذربایجانى هستم اینجا پشت تریبون خواهم گفت و به عرض نمایندگان محترم خواهم رسانید (بعضى از نمایندگان - الان بفرمایید، الان بفرمایید) چاکوتاهى‌ها، چاکوتاهى‌ها، چاکوتاهى‌ها، بیاید کفیل وزارت دارایی بگوید نه این طور نیست تا حرفم را پس بگیرم چون جناب آقاى رئیس فرمودند من عرایضم را کوتاه می‌کنم اگر این قسمت‌ها در بودجه 1930 حل نشود (یکى از نمایندگان - 1930؟) تا آن موقع عمر سرکار و بنده وفا نمى‌کند و ملت از دست ما راحت می‌شود، 1330 (امامى‌اهرى - چاه کوتاهى‌ها اشخاص شریفى هستند آقاى امامى ما در مقابل شما نباید این اظهارات را بکنیم) اشخاص شریفى هستند ولى ملک دولت را دو ضربه زده‌اند (گنجه - آقاى امامى چا کوتاهى‌ها اشتباه است) مال بیت‌المال مسلمین هم آنجا هم اینجا برده‌اند عرض می‌کنم یک موضوع دیگر را هم آقاى شعاعى توجه بفرمایید راجع به ترفیع یک قسمت از کارمندان است مطابق قانون استخدام هر کس حق ترفیع در سال آینده دارد دو کمیسیون ترفیعات در سال جارى باید در دی ماه بنشیند و رسیدگى کند در یکى از مواد بودجه 29 کمیسیون به این قسمت توجه کامل نکرده اگر بنده در فروردین 29 حق ترفیع داشتم مطابق آن تبصره دیگر ترفیع بنده را ندادند در صورتی که نظر کمیسیون این نبوده اینجا یک اشتباهى شده این را استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید حق یک عده‌اى از کارمندان صدیق دولت تضییع شده این را استدعا مى‌کنم آقا تشریف بیاورید در کمیسیون بودجه و این موضوع را حل کنید موضوع دیگر این که در بودجه سال 1330 اقلاً باید نصف بودجه صرف عمران و آبادى ولایات و شهرستان‌ها بشود (صحیح است) به هیچ قیمتى نمایندگان مجلس اگر خداى نکرده زنده ماندیم ما به هیچ قیمتى زیر بار این بودجه نخواهیم رفت اقلاً صدى چهل هزینه بودجه شما باید صرف عمران و آبادى شهرستان‌ها بشود مردمان بدبخت و فلک‌زده آن دیگر قدرت راه رفتن بى‌کفش هم ندارند (صحیح است) بنده چون امر جناب آقاى رئیس را همیشه اطاعت مى‌کنم به عرایضم خاتمه مى‌دهم (اردلان - آقا آن کاغذ را بخوانید) جناب آقاى اردلان بنده قبل از دستور هم اسم‌نویسى کرده بودم که راجع به دادگسترى هم عرایضى بکنم و راجع به آن شخص محترم هم اگر اجازه بفرمایید براى جلسه آینده صحبت خواهم کرد اگر زنده ماندم و اگر نماندم آقا وکالت از طرف بنده انجام بدهید.

6 - طرح و خاتمه مذاکره در طرح پشنهادى راجع به یک دوازدهم بودجه کل کشور

رئیس - یک طرحى رسیده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

جناب آقاى رئیس محترم مجلس: با قید دو فوریت و فى‌المجلس ماده واحده ذیل پیشنهاد می‌شود:

ماده واحده - به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود که مانند دوازدهم‌هاى گذشته که به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده کلیه هزینه‌هاى دی ماه 1329 را به مأخذ یک دوازدهم پرداخت نماید.

کشاورز‌صدر، دکتر جلالى، معدل، دکتر طاهرى، حسین ملکى، دکتر طبا، ملک‌مدنى، بهبهانى، امیرى، نریمان، آزاد، دکتر کاسمى، دکتر بقایی کرمانى، الله‌یار صالح و یک نفر دیگر از آقایان.

رئیس - این طرح دو فوریت دارد یک فوریت براى شور و یک فوریت براى این که فى المجلس مطرح شود فوریت اول مطرح است آقاى اسلامى.

اسلامى - عرض کنم بنده اینجا نیامده ام مگر براى دفاع حقوق آقایان نمایندگان محترم مجلس بنابراین خواهش می‌کنم توجه بفرمایید چون مربوط به حقوق آقایان است نه حقوق به معنى مستمرى منظورم حقوق جمع حق است بزرگ‌ترین وظیفه‌اى که به عهده نمایندگان مجلس شوراى ملى است رسیدگى به دخل و خرج مملکت است (صحیح است) متأسفانه بودجه‌اى که دولت‌ها بعد از شهریور داده‌اند و به صورت یک دوازدهم مجال و فرصتى نمی‌دهد به نمایندگان مجلس آن طورى که باید و شاید در اطراف این موضوع مهم و حیاتى رسیدگى و بحث کنند براى این که اگر دولت‌ها بودجه تقدیم مجلس کنند چون یک بودجه چهار دیوارى است و یک اقلام کلى است نمایندگان محترم از جزئیات امر و از هزینه‌ها و مخارجات ضرورى و یا غیر ضرورى اطلاعى ندارند یک دوازدهم هم که مطرح می‌شود امسال یعنى این دوره آقایان اعضاز محترم کمیسیون بودجه ابتکار مخصوصى به خرج داده‌اند و آن این بود که یک دوازدهم‌ها را آنچه که در کمیسیون تصویب شد از مجلس شورای ملى خواستند بعد هم استناد به ماده صد و سى و هشت نظامنامه می‌کنند که نمایندگان مجلس حق ندارند در موقع طرح یک دوازدهم پیشنهادى بدهند بنابراین بودجه کل مملکتى را آقاى دکتر معظمى بنده که هیچ‌وقت تا به حال رأى نداده‌ام و نخواهم داد نه با این بودجه‌ها نه به این یک دوازدهم‌ها همین طور چشم بسته یک نفر مخالف و یک نفر موافق صحبت مى‌کند پیشنهاد هم که نمی‌شود داد بنابراین تصویب می‌شود و می‌رود پى کارش بودجه سال 1329 با این یک دوازدهم‌ها همان طور که در کمیسیون بودجه تصویب شده است مجلس تصویب کرد بدون این که شما آقایان نمایندگان کوچک‌ترین اظهار نظر در بزرگ‌ترین مسئله حیاتى مملکت کرده باشید این که وضع نمی‌شود بنده یک پیشنهادى کرده بودم موقعى که مستمرى آقاى کیانى مطرح بود پیشنهاد کرده بودم که دولت مکلف است در ظرف دو ماه کلیه پرداخت‌هایی که در سال 1329 نموده صورت ریزش را چاپ کرده در دسترس آقایان نمایندگان بگذارد منظورم از این پیشنهاد چه بود؟ منظورم این بود که بنده اگر یک وقت وزیر مالیه بشوم به آقایان اطمینان بدهم که نصف این بودجه هزینه‌اش را حذف می‌کنم چرا؟ شما فکر کنید در این مملکتى که تمام اوضاع اقتصادى او خوابیده است چند تا کمیسیون و شورا و نمی‌دانم نماینده اقتصادى توى مملکت هستند در هر یک از شهرستان‌ها در هر یک از ممالک خارجه اشخاصى که وزیر بوده‌اند وکیل بوده‌اند گل سر سبد این مملکت هستند وقتی که بیکار شدند دیگر دولت کارى ندارد به آنها بدهد می‌گوید این حق شما بروید در آلمان مطالعه کنید در امور اقتصادى بنده در اول افتتاح این دوره از دولت سؤال کردم نمی‌دانم آقاى ساعد یا آقاى منصورالملک بود سؤال کرده بودم که این اشخاصى که در اروپا به این عنوان هستند صورت آنها را بیاورند به مجلس خوب به خاطر دارم که یک هیئتى اعزام شده بودند به یکى از کشورهاى همسایه در ایام فترت هفت ماه رفته بودند چهار نفر براى این که مطالعه بکنند در امور اقتصادى و روابط بازرگانى بین ما و آنها برقرار بکنند این چهار نفر هفت ماه آنجا بودند بعد که برگشتند فقط در حدود سى چهل هزار گونى معامله شد همین هیئت چقدر خرج براى این دولت و این ملت فقیر برداشت آن را خدا می‌داند متأسفانه آقایان به هیچ‌وجه به وظیفه و مسئولیت خطیرى که دارند متوجه نیستند و در این مورد هم توجه نمی‌کنند بنده این پیشنهاد را دادم و آقاى رئیس می‌فرمایند که وارد نیست اگر یک دوازدهم مطرح بشود اینجا در قسمت آخر ماده که مورد استناد مقام ریاست است متذکر است که نمایندگان حق ندارند در موقعى که یک دوازدهم مطرح است پیشنهاد بکنند و حال آن که این طور نیست براى آن که قسمت اخیرش (آقاى دکتر معظمى توجه بفرمایید) می‌گوید بعد از توضیحات مختصر بنده پیشهاد کننده این می‌رساند که نمایندگان حق پیشنهاد دارند منتها آقاى رئیس عقیده‌شان این است که به هیچ‌وجه ما نمى‌توانیم پیشنهاد کنیم اگر ما نمى‌توانیم پیشنهاد کنیم من قسمت اول ماده را صحیح می‌دانم می‌گوید مجاز نیست ولى وقتى اجازه دادند پیشنهاد کننده می‌تواند در اطراف پیشنهادش مختصر صحبت بکند یعنى مى‌شود پیشنهاد داد ما خودمان را نماینده مجلس بدانیم و بعد در کار بسیار مهم که رسیدگى به دخل و خرج مملکت است هیچ اظهار نظر نمی‌کنیم پیشنهاد ندهیم دولت اقلام ریزش را به مجلس تقدیم نکند در یک دوازدهم اگر آمد کسى صحبت نکند براى این که کارمندان حقوق خودشان را بگیرند بسیار خوب من مخالف با پرداخت‏ حقوق کارمندان دولت نیستم ولى مخالف با سایر هزینه‌ها هستم من کارى به این دولت ندارم بنده در زمان

+++

ساعد یا منصورالملک سؤال کردم و حالا هم پیشنهاد می‌کنم موافقت بفرمایند. برای یک بار پرداخت‌های امسال یا پرداخت های سال 27 یا 28 من کاری به این دولت ندارم آنچه که خرج کرده دولت تمام صورت ریزش را چاپ بکند بگذارند در دسترس نمایندگان و افکار عمومی تا شما متوجه شوید از این بودجه مملکت چه پول‌های بی‌ربطی خرج می‌شده بنده شنیدم که تصویب‌نامه‌ای صادر شده در وزارت دارایی سابقاً که هر کسی با هم دعوا دارد باید مراجعه بکند به این سه نفر حکم مخصوص به هیچ کس دیگر نباید مراجعه بکند. از این چیزها آقای شعاعی زیاد است. حسن بر علیه تقی اقامه دعوا می‌کند بی‌جهت وزارت دارایی در دعاوی که اشخاص محق هستند و سند مالکیت دارند رسیدگی می‌کند ولی حسن بر علیه تقی اقامه دعوا می‌کند می‌روند آن حکم را می‌بینند عوض این که به حرف آن طرف دعوی رسیدگی کند پای وزات دارایی و دولت را میان می‌کشند و دولت را محکوم می‌کنند من نمی‌دانم این سه نفر کی هستند ولی بنده می‌دانم این تصویب‌نامه صادر شده است در این سه دوازدهم بنده مطالب خلی زیادی داشتم در اطراف بودجه مملکت و میخواستم صحبت کنم. متأسفانه فرصت نشد بنده می‌خواهم آقایان را به مسئولیت خطیری که در مقابل ملت ایران دارند متوجه بکنم که آقایان این یک دوازدهم‌ها خیلی مهم است بودجه مملکت خیلی مهم است متأسفاه هیچ توجه ندارید و همین طور سرسری می‌گذرد و بنده نمی‌دانم عاقبت کار به کجا خواهد کشید.

اردلان - این دو فوریت اول بود؟

رئیس - فوریت اول و دم مطرح می‌شود بعد خود طرح.

کشاورز‌صدر - اجازه بدهید به عنوان موافق توضیح بدهم.

رئیس - موافق ندارد مخالف که توضیح داد باید رأی گرفت. یک دوازدهم است آقایانی که موافق با فوریت اول یک دوازدهم هستند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. فوریت دوم مطرح است. آقای ملک‌مدنی.

ملک‌مدنی - موافقم.

رئیس - کسی مخالف نیست؟ آقای کفیل وزارت دارایی توضیحی دارید بفرمایید.

معاون وزارت دارایی - مذاکراتی شد از طرف جناب آقای امامی و جناب آقای اسلامی که لازم است بنده مختصراً توضیح بدهم اول جناب آقای امامی راجع به کمیسیون بودجه و مخصوصاً سوکمیسیون مطالبی فرمودند که بنده این را در موارد مختلف عرض کردم و حتی یک روزی هم که با مخبرین جراید صحبت می‌کردم گفتم و حالا تکرار میکنم کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی در این دوره عملی کرد که سابقه نداشت سال‌های سال است که بودجه غیر متوازن به مجلس می‌آید یعنی طرف درآمد مبالغی کمتر از طرف هزینه است. تنظیم‌کنندگان بودجه معتقد بودند که صرفه‌جویی در هزینه از یک طرف و اضافه درآمد پیش‌بینی نشده این تفاوت را می‌پوشاند عملاً هم این طور در نیامد در این دوره هم کمیسیون بوجه زیر این بار نرفت و زحمات فوق‌العاده‌ای کشیدند که خود بنده شریک یک مقداری از آن زحمات بودم و حالا می‌خواهم بگویم روزهای گرم تابستان و شب‌های سرد زمستان نشستند و این بودجه را مطالعه کردند با این که جنبا آقای نریمان هم می‌فرمایند توازن ندارد و به فرض این که بنده هم این تصدیق را بکنم یک نتیجه کلی بر این امر مترتب بود و آن این است که دولت‌ها را و کمیسیون‌های بودجه بعدی را لااقل آشنا به این مسئله کرده‌اند که بودجه باید متوازن داده بشود چنانچه خود ما هم امسال این بودجه را متوازن دادیم و امیدواریم که بودجه سال بعد بهتر از این و کمیسیون بودجه در سال بعد بهتر از این بتواند بودجه را به صورت رضایت‌بخشی در بیاورد جناب آقای امامی راجع به مخارج عمرانی شرحی فرمودند البته ما یک برنانه اصلاحی و عمرانی کشور داریم و ظرف هفت سال باید یک کارهایی بکنیم موضوع هم به تصویب مجلس رسیده. اخیراً هم یک کمیسیون خاصی برای این کار انتخاب شده آنها هم نظارت دارند و کار می‌کنند و این کمیسیون برنامه قسمت‌های عمرانی را اجرا می‌کند فرمودند که خزانه خالی است و مالیات وصول نمی‌شود بنتده بدون این که خواسته باشم صد درصد این حرف را رد بکنم عرض می کنم صحیح است و ما یک ثروت فوق‌العاده‌ای در خزانه نداریم ولی این قدرها هم که می‌فرمایید مستأصل نیستیم درآمدها روی هم رفته وصول شده است و خزانه هم به قدر کافی پول دارد که جریان امور را بگذراند و این که می‌فرمایید مالیات از متمکنین گرفته نمی‌شود و از پینه‌دوز و دست فروش گرفته می‌شود. این حرف این قدرها وارد نیست. ما یک قوانینی داریم وصول مالیات بر طبق قوانین است حتی جناب آقای امامی و سایر آقایان باید توجه بفرمایند که کسی که در ماه تا میزان دویست تومان عایدی دارد یعنی در سال دو هزار و چهارصد تومان عایدی دارد اساساً از پرداخت مالیات معاف است (نورالدین امامی - اسماً معاف است) بنابراین اگر پینه‌دوزی را پیدا کردید که بیش از ماهی ده بیست تومان عایدی دارد در ردیف رتبه پنج وزارت دارایی است و آن طوری که می‌فرمایید مستأصل نیست راجع به معاملات اینها در جریان است کمیسیون دارد کار خودش را می‌کند راجع به املاک تعویضی اینیک قوانینی دارد و بر طبق آن قوانین عمل می‌شود. عوضی داده می‌شود و معوضی گرفته می‌شود دیگر نگرانی ندارد. راجع به ترفیعات البته در کمیسیون صحبت خواهیم کرد. راجع به فرمایشات جناب آقای اسلامی قسمت مهمی راجع به خود مجلس بود که بنده جوابی ندارم عرض کنم ولی یک قسمت که باید عرض کنم راجع به حکم‌ها بود و این مربوط به خود دولت است مربوط به مردم نیست فقط معین شده است که اگر کسی خواست از طرف دولت حکم باشد کی و کی باشد این مربوط به مردم نیست تصور می کنم دولت این حق را دارد که بگوید من دلم می‌خواهد حکم من کی باشد اما راجع به این یک دوازدهم. پیشنهاد وزارت مالیه یا بالاخره لایحه دولت برای سه دوازدهم بود نظر ای بود که سه دوازدهم در اینجا بگذرد اکنون که ما دی تمام شده و ما بهمن است که برای آن هم از چند روز دیگر ما باید شروع بکنیم و ماه اسفند هم به عکس ماه‌های دیگر باید مخارجش اول ماه پرداخته شود. گذشته از این که یک مسائلی است که بایستی مخارج گذشته را پا به پا کنیم آنچه روی یک دوازدهم‌های 1328 داریم باید کسری‌اش پرداخته بشود و اضافه‌اش برگشت بشود نظر دولت این بود ولی حالا با تمام این تفصیلات اگر آقایان موافقند و صلاح می‌دانند که یک دوازدهم تصویب بشود بنده هم موافقت می‌کنم.

رئیس - به فوریت دوم رأی گرفته می‌شود آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد آقای کشاورز‌صدر توضیحی دارید راجع به این طرح بفرمایید.

حائزی‌زاده - تصویب این طرح ربطی به رأی اعتماد دولت ندارد.

کشاورز‌صدر - عموم آقایان مستحضرند از افکار یکدیگر که همه نمایندگان علاقه دارند که از هزینه‌های زائد کاسته شده و ترتیبی داده شود که بودجه تعدیل پیدا بکند و دولت هم اقدامی بکند در عمران و آبادی مملکت و نتیجه‌اش به مردم فقیر بدبخت برسد بنده خودم در کمیسیون بودجه هستم کمیسیون بودجه مخصوصاً سوکمیسیون‌ چهار نفر از آقایان محترم بودند یعنی جناب آقای دکتر معظمی، جناب آقای نبوی، جناب آقای صاحب‌جمع، و یکی دیگر از آقایان و مخبر کمیسیون و رئیس کمیسیون و همچنین آقایان اعضا کمیسیون و رئیس کمیسیون و همچنین آقایان اعضا دیگر کمیسیون فداکاری کردند برای تعدیل بودجه سال 1329 و به صورتی در آوردند که بودجه تعدیل شد. حتی یک رقم زیادی هم داشتیم که وقتی آمدند گفتند بعضی جاها احتیاج داریم از آن رقم زائد که درآمد زائد بر هزینه بود از آنجا اختصاص دادیم به آن مخارج ولی متأسفانه این بودجه را یا خود ولت می‌خواست بیاید در مجلس یا آقایان نمایندگان اظهار علاقه نمی‌کردند که تصویب بشود به هر حال نیامد به مجلس و بودجه تصویب نشد بعد دولت تقاضا کرد 3 دوازدهم را تا آخر سال و ضمناً یک لایحه‌ای داد و یک اصلاح بودجه‌ای هم فرستاد که بودجه هزار و سیصد و سی تصویب بشود و این سه دوازدهم را هم تصویب بکند آقایان نظرشان همین بود که در سه دوازدهم چون بودجه تا آخر سال هست می‌بایستی همه بتوانند راجع به این بودجه خرج و دخل اظهار عقیده بکنند و حق هم به جانب آنها بود از طرفی امروز روز اول بهمن هنوز حقوق مستخدمین دولت داده نشده و باید گفت که انصافاً این بیچاره‌ها اگر بیست و پنجم حقوق بهشان نرسد دیگر نانوا و بقال بهشان قرض نمی‌دهد و در مضیقه هستند. (نورالدین امامی - اولش هم نمی‌دهد) باید برای آنها هم کاری کرد عده‌ای از آقایان محترم به نظرشان آمد که اگر سه دوازدهم مطرح باشد عموم آقایان می‌خواهند صحبت کنند حق هم دارند بنابراین یک طرحی تهیه کردند که بنده هم جزو امضا کنندگان آن طرح بوم. با این که یک دوازدهم مانند ماه سابق داده شده و دو دوازدهم با این تذکرات اصلاحی که داده شده و می‌شد برگردد به کمیسیون.

+++

و در کمیسیون روى آن دو دوازدهم اظهار نظر بکنند و آنچه که مقدور است کم و زیاد بکنند که یک گزارش حسابى به مجلس بیاید که آقایان همه می‌دانند که درآمد این مملکت با هزینه سنگین کمرشکنش تکافو نمی‌کند و جهتش این است که یک دولت رشید توانایی تا کنون نیامده که قد مردانگى علم کند و خودش آن کارى را که مجلس می‌خواهد بکند بکند یعنى بگوید تمام این دستگاه پرسنلى که داریم لازم داریم و تمام این افراد چون ما کار تهیه نکرده‌ایم باید دو برابر حقوق بدهیم ولى عمر درآمد را هم پیدا بکند و به عقیده من می‌بایستى دولت لایحه‌اى بیاورد و مالیات نود درصد وضع بکند و از صاحبان سرمایه مالیات بگیرد و به مصرف اداره مملکت برساند (صحیح است) بدبختانه و متأسفانه این طور این قوانین تا کنون از طرف دولت تقدیم نشده است و تا تقدیم هم نشود فایده‌اى ندارد تمام هم ما مصروف این است و یک درآمد مختصرى هم اگر داریم از حقوق پبرزن و بیوه زن و یتیم و صغیر بدبخت است یعنى از این برهنه‌ها الان شما 600 ملیون تومان مالیات غیر مستقیم مى‌گیرید یعنى چى یعنى از توتون چپق عمله و کارگرى که توى راه روزى 15 ریال به او مى‌دهید که توى این برف و سرما با پاى برهنه کار بکند نصف آن 15 ریال را بابت سیگار و و قند و چایی و گمرک از آن بدبخت مى‌گیرید (نریمان - هفتصد مزلیون تومان آقا) هفتصد میلیون تومان این جور می‌گیرند بعد یک چند میلیون تومانى هم هست که از این شرکت نفتمان مى‌گیریم یعنى از این کان نفتمان که تمامش را این کمپانى نفت ایران و انگلیس برداشته برخلاف حق و عدالت و بدون جهت می‌برد و مى‌خورد یک صدقه سرى هم که بدهد این را هم دولت همش مصروف است که به مصرف حقوق مستخدمین و مخارج پرسنلى برساند الان من در اینجا از آقاى شعاعى تقاضا مى‌کنم که یادداشت و توجه بفرمایند که در بودجه سال 30 مالیات شرکت نفت را جزو درآمد دولت حساب کرده‌اند ما قانون وضع کردیم و در همین جا جناب آقاى دکتر معظمى پیشنهاد کردند و آقایان هم تصویب فرمودند که ما درآمد نفت را به طور کلى از هر حیث و هر جهت این را بگذاریم در اختیار یا سازمان برنامه و یا دستگاه تولیدى و غیر این من سازمان برنامه را کار ندارم براى مخارج تولیدى و عمرانى اگر دولت همین مخارج تولیدى و عمرانى را که براى خودش گذاشته است این پول را براى آن بخواهد من موافقم و مى‌دانم که اگر دست دولت بیفتد این درآمد و بیاید اینجا همان جور که گذشته را سازمان برنامه تلف کرده و حالا دارند جلوگیرى مى‌کنند هر چه هم آقاى شعاعى حسن نیت داشته باشند نمى‌توانند جلوگیرى کنند و می‌رود به مصرف حقوق و به مصرف میز و صندلى و کرایه خانه و به مصرف مبل و زیبایی اطاق‌هاى معاونین و وزا و مدیر کل‌ها می‌رسد بنابراین بنده اعتقاد دارم که دولت باید قدم مردانگى را بردارد و یک لایحه‌اى را به مجلس بدهد و همت بگمارد و به این از هم گسیختگی‌ها خاتمه بدهد و اگر آقاى شعاعى کفیل وزارت دارایی این لوایح را به مجلس بیاورند و این مالیات‌هاى غیر مستقیم را حذف نکنند و مالیات مستقیم نود درصد را بر کسانى که استطاعت دارد نبندند در این مملکت انقلاب‏ می‌شود من نمى‌دانم چه مقامى هست که با این نظر مخالف است ما که مى‌بینیم اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در نطق خودشان مى‌فرمایند تأمین رفاه طبقه پایین را خواهیم کرد و بایستى اشخاصى که استطاعت پرداخت مالیات دارند از آنها مالیات گرفت و طورى کرد که مملکت از این صورت خارج بشود بنده آن روز هم در اینجا موقعى که لایحه مطبوعات مطرح بود خوشبختانه به تصویب رسید گفتم امروز با دو سال قبل فرق دارد دو سال قبل پیش‌تر را نمى‌گویم حالا چشم و گوش مردم باز شده بنده خودم وقتى می‌روم در دکان سیگار بگیرم آن شاگرد سیگار فروش با بنده صحبت مى‌کند و بحث می‌کند که حقوق حقه ما را کمپانى نفت خورده و باید بگیریم راجع به ملى شدن صنعت نفت یا صنایع دیگر با من صحبت مى‌کند و از من هم بهتر وارد است و مى داند این است که این پنبه را باید آقایان از گوش‌شان در آورند که دیگر مردم نمى‌فهمند و یا مردم دیگر سرشان نمى‌شود و یا ما باید این را همان طوری که اجداد ما در 100 سال قبل عمل کرده‌اند بکنیم این طور نیست یک روز کار به جایی می‌رسد که پایه این بنا و مملکت 6 هزار ساله سرنگون می‌شود و به روى سر همه ماها خراب می‌شود بنده عقیده دارم که مى‌بایستى دولت به جاى سیاست روزمره به جاى سیاستى که وقتى براى حقوقى معطل می‌شود می‌رود بر‌خلاف قانون از خزانه‌دارى از پول اختصاصى که به موجب قانون براى عمران و آبادى خارج از شهرها تصویب شده و حتى گفته‌اند که در تهران هم نباید مصرف شود می‌رود و برداشت می‌کند این درست نیست چرا این از دو جهت ممکن است بایستى ما 2 موضوع را در مد نظر قرار بدهیم یکى قوانین تعیینیه و یکى قوانین تضمینیه و این قوانین تعیینیه از آن قوانینى است که دولت باید بیاورد و مجلس باید تصویب بکند که مالیات را از کسانى که استطاعت پرداخت دارند بگیرد و طورى مالیات را وضع بکند که متناسب با سرمایه‌داران باشد کسانى که استطاعت دارند اعم از این که تاجر باشند، مالک باشند یا صاحب کارخانه باشند و امثالهم و قوانین تضمینیه این است که خوب وصول بکنند در این مملکت در 6 ماه یا 7 ماه پیش از این یک نفر را که مورد اتفاق اقلیت و اکثریت مجلس بود و آن آقاى ایمانى بود که کسى بود که بودجه بلافاصله آمار داد که 25 درصد و یا 50 درصد از ماه مشابه پول زیادتر گرفته بود او را برداشتند چرا این را برداشتند براى این که بدهى مالیاتى تمام اشخاصى را که از یک میلیون تومان و پانصد هزار تومان و یا صد هزار تومان بیش‌تر بود تمام اینها را داد بیرون ریختند براى این که وصول بکند البته اینها صاحب نفوذ هستند و این مرد را بلند کردند (دکتر طبا - بپرسید ظلى را چرا بلند کردند) هم چنین ظلى که یک صاحب‌منصب درستى است (آزاد - آدم بسیار ناپاکى است اسناد و مدارک هست) (خنده نمایندگان) به هر حال از این که هست بهتر بود بنابراین دولت مى‌بایستى کار را جدى‌تر بگیرد و با این حرف‌ها وقت مجلس را نگیرد آقاى دکتربقایی به من مرقوم فرموده‌اند که بپرسم آیا از 400 دهى که بخشیده شده مالیات مى‌گیرند یا خیر (دکتر بقایی - خیر آقاى کشاورز‌صدر نوشتم که دولت این 400 پارچه آبادى را بخشیده که بعد برود و از آنها مالیات مستقیم بگیرد و این هم همان طورى است که شما مى‌خواهید) این است که بنده تقاضا می‌کنم و اعتقادم این است که به یک دوازدهم هم که مورد توافق عموم آقایان واقع شده رأى بگیرند و دولت هم به این تذکرات توجه بکند و در ضمن بودجه هم جناب آقاى کفیل وزارت دارایی بروند بنویسند که من این رقم مالیات راجع به نفت را که جزو عواید دولت باشد پس گرفتم و این باید به مصرف برهنه‌ها و گرسنه‌ها برسد شما این را می‌آورید که به آقازاده‌ها بدهید و این را صرف حقوق کنند این را بنویسید و گرنه بودجه این جورى تصویب نمی‌شود.

رئیس - آقاى اردلان.

اردلان - بنده یک اصلاحى پیشنهاد کردم در طرح نوشته شده هزینه مطابق ماه گذشته پرداخت بشود در صورتی که منظور آقایان پیشنهاد دهندگان این بوده است که هزینه و حقوق هر دو باشد.

عده‌اى از نمایندگان - صحیح است.

رئیس - صحیح است اصلاح می‌شود پس این لایحه یک دوازدهم براى نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

آزاد - جناب آقاى رئیس در کلیات کسى صحبت نکرد این صحبت‌ها در فوریتش بود.

رئیس - در کلیات پیشنهاد کننده که آقاى کشاورزصدر باشند صحبت کردند یک نفر مخالف مى‌تواند صحبت کند.

آزاد - ایشان در باب فوریتش صحبت کردند.

رئیس - صحبت ایشان در اصل طرح بود اجازه بدهید ماده 138 قرائت می‌شود

(ماده 138 به شرح زیر قرائت شد)

وقتى که لایحه بودجه در مجلس مطرح شد جلسات مجلس بلاانقطاع هر روز هفته غیر از جمعه و دوشنبه و ایام تعطیلات رسمى متوالیاً روزى حداقل مدت 5 ساعت منعقد می‌گردد و تا موقعی که شور و مذاکره پایان نیافته و رأى مجلس اخذ نشده است از دستور خارج نمی‌شود و هیچ لایحه دیگر و یا طرح و استیضاح نمى‌تواند مطرح شود مگر لایحه دوازدهم بودجه در صورت ضرورت هیچ‌گونه پیشنهاد و یا تبصره و یا ماده واحده الحاقیه چه در حین تقدیم از طرف دولت و چه در موقع مذاکرات از طرف نمایندگان راجع به دوازدهم بودجه مجاز نخواهد بود و موقع طرح آن هم بعد از توضیحات مختصر پیشنهاد کننده و جواب مختصر یک نفر مخالف اخذ رأى به عمل خواهد آمد.

رئیس - آقاى آزاد مخالفید؟

آزاد -مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

آزاد این لایحه‌اى که ما امضا کردیم راجع به فوریت آن جناب آقاى رئیس

+++

رأى گرفتند ولى در کلیات کسى صحبت نکرد بنابراین به عقیده من فوریت لایحه غیر از صحبت کلیات است بنده می‌خواستم که یک تذکرات مفیدى بدهم بنده موافق هستم که حقوق آقایان داده بشود ولى در این بودجه‌اى که تقدیم شد، مطالعه کردم این نواقص خیلى زیادى دارد که ما می‌خواهیم به یک دوازدهم آن رأى بدهیم نواقصى که بنده مى‌خواهم تذکر بدهم عدم توازن بودجه است براى این که این بودجه‌ای که الان اینجا است و ما می‌خواهیم به یک دوازدهم آن رأى بدهیم به هیچ‌وجه من‌الوجوه توازنى در آن نیست و تا وقتى که در بودجه توازن نباشد دائماً موضوعات مالى متشنج است در گزارشى که کمیسیون بودجه نوشته است و آقایان ملاحظه و مطالعه فرموده‌اند آنجا تذکر داده است« براى به دست آوردن راه حلى براى رفع نقایص بودجه تقدیمى و برقرارى تعادل میان درآمد و هزینه عمومى‌کشور سوکمیسیونى مرکب از آقایان دکتر معظمى، نبوى و صاحب‌جمع تعیین نمودند که به معیت آقاى دکتر طاهرى رئیس و آقاى دکتر کیان مخبر کمیسیون براى حصول مقاصد فوق اقدام نمایند سوکمیسیون مزبور قریب چهل روز متوالیاً صبح و عصر جلسات خود را مرتباً تشکیل داده و پس از مطالعه ارقام درآمد و فصول و مواد و هزینه و مخصوصاً رسیدگى به قسمت اقتصادى وزارت دارایی در نتیجه مبلغ 140 میلیون تومان از جمع کل هزینه پیشنهادى کسر و مبلغ 113 میلیون تومان به جمع پیش‌بینى درآمد اضافه کرده است » من وقتى که مطالعه کردم این بودجه را دیدم که این یک صورت‌سازى بیش نبوده است و تعجب می‌کنم از کمیسیون بودجه که این گزارش را داده است اساس درآمدهاى پیش‌بینى شده دولت درآمد پیش‌بینى شده سال 1328 بوده است و دولت در سال 1329 یک مبلغى هم اضافه کرده است به درآمد سال گذشته ولى کمیسیون بودجه براى این که یک تعادل صورى برقرار بکند علاوه بر این که دولت آمده اضافه کرده کمیسیون بودجه هم آمده است و بر بودجه پیش‌بینى شده دولت یک مقدارى اضافه کرده است آقایان یک قدرى توجه بفرمایید این قضیه خیلى مهم است در مالیات‌هاى مستقیم دولت پیش‌بینى می‌کند 90 میلیون تومان البته دولت مطالعات زیادى کرده است که باید درآمد زیاد بشود ولى کمیسیون بودجه آمده و پنج میلیون تومان اضافه کرده است من نمى‌دانم علت این که کمیسیون بودجه به این بودجه‌ای که دولت آمده است تهیه کرده و درآمد را پیش‌بینى کرده کمیسیون بودجه آمده و این پیش‌بینى دولت را اضافه کرده مجموع در ردیف 9 در قسمت دوم در بودجه‌اى که دولت تقدیم مجلس کرده (جناب آقاى شعاعى توجه بفرمایید) دولت در سال 1328 درآمد پیش‌بینى شده حقوق گمرکى و قند و شکر و شانسلرى و متفرقه را 70 میلیون پیش‌بینى کرده در سال 1329 باز دولت براى درآمد صد میلیون پیش‌بینى کرده است.

رئیس - آقاى آزاد حالا که بودجه مطرح نیست این را بگذارید براى موقعى که دو دوازدهم مطرح شد آن وقت بفرمایید.

آزاد - بسیار خوب حالا این قسمت را عرض نمی‌کنم و می‌گذارم براى وقتى که بودجه مطرح باشد در ردیف 9 دو قسمت پیش‌بینى کرده است در سال جارى صد میلیون تومان درآمد گمرک کمیسیون بودجه 12 میلیون تومان پیش‌بینى کرده است یعنى 12 میلیون تومان علاوه بر آنچه که دولت پیش‌بینى کرده است و همچنین در قسمت‌هاى دیگر پیش‌بینى‌هایی که دولت کرده است کم‌تر از پیش‌بینى‌هایی است که کمیسیون کرده است مثل این که کمیسیون خواسته است یک صورتى درست بکند که از نقطه‌نظر دخل و خرج با هم تطبیق بکند در قسمت مخارج یک چیزهایی را حذف کرده است که درست در نمى‌آید منجمله ما باید سالى 10 میلیون تومان بابت پول اسلحه بپردازیم این را کمیسیون بودجه آمده است و امسال این را جزو تعدیل بودجه قرار داده است در صورتی که این یک قرضى است و بایستى پرداخت بشود و همچنین از این نواقص خیلى زیاد دارد که چون حالا بودجه مطرح نیست بنده این نظریات را به عرض نمى‌رسانم تا وقتی که بودجه مطرح بشود.

دکتر کیان - اجازه بفرمایید یک توضیحاتى راجع به بعضى از بیانات ایشان بدهم براى این که سوء‌تفاهمى پیش نیاید.

رئیس - مخبر می‌تواند صحبت کند.

مخبر کمیسیون بودجه - چون آقاى آزاد فرمودند که اضافاتى که در بودجه شده براى تعادلى بود که به وسیله افزایش بعضى از درآمدها و کسر بعضى از اقلام شده خواستم عرض کنم که این موضوع درمورد کسر هزینه که مسلم است که این قسمت پیش‌بینى شده و ما کسر کردیم و دولت هم بیش‌تر نپرداخته اما در مورد افزایش درآمد یکى راجع به تعرفه گمرکى است که آقایان ملاحظه فرمودند تعرفه گمرکى قانونش آمد به مجلس و این مذاکرات در کمیسیون بودجه هم شد و دولت را هم تشویق کردیم که یکى از طرق اضافه کردن درآمد این است که شما یک تجدید نظر در تعرفه گمرکى بکنید این کار را هم دولت کرد و آثار نسبتاً نیکویی هم که از این اصلاح پیش‌بینى شده بود آقایان ملاحظه فرمودندعلى اى حال در قسمت درآمد دولت هم از درآمدى که دولت پیش‌بینى کرده بود و یکى هم راجع به گذرنامه است که ما آن را هم قبلاً اضافه کردیم و این هم وصول شده و به درآمد اضافه شده و یکى هم ایرادى است که جناب آقاى کشاورز‌صدر فرمودند راجع به رقمى‌که از درآمد شرکت نفت جزو بودجه رفته این مربوط به قسمتى است که شرکت نفت به عنوان مالیات مى‌پردازد این را به جاى این که جزو برنامه که در آن تاریخ ما خیال می‌کردیم محل تبذیر و اتلاف مالیه دولت است برود جزو بودجه گذاردیم و جزو درآمدهاى عمومى محسوب شد على اى حال ما رقم درآمدهاى نفت را جزو درآمد بودجه عمومى منظور نکردیم این رقم همه جزو مالیات عمومى و یک درآمد حتمى است و یکى هم راجع به مالیات بر درآمد که با آقاى کفیل وزارت دارایی صحبت کردیم و بر ما مسلم شد که اگر قوانین مالیات بر درآمد به نحوى که باید و شاید اجرا بشود درآمد دولت از محل مالیات بر درآمد خیلى بیش از این رقمى است که پیش‌بینى شده بود و از طرفى هم این مبلغ را با توافق اضافه کردیم یعنى این اضافه در واقع یک جنبه اخطار و ابلاغى به دولت بود براى حسن اجراى مالیات بر درآمد و چون در وصول آن مالیات‌هایی که مى‌بایستى وصول می‌شد تعلل می‌شد و در این قسمت همان طوری که مذاکره شد آقاى ایمانى که در آن موقع مدیر کل بود نهایت سعى را نمود و واقعاً هم افزایشى پیدا شد و بنده اطمینان دارم که اگر این نحو عمل بشود مالیات بر درآمد خیلى بیش از این مبلغى است که ما پیش‌بینى کرده‌ایم بعد از افزایش باز هم بیش‌تر از آن وصول خواهد شد.

رئیس - در اصل موضوع صحبت شد آقاى مخبر هم توضیحات دادند و یک نفر مخالف هم صحبت کرد براى اظهار نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

اسلامى - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - راجع به چه می‌خواهید صحبت کنید.

اسلامى - راجع به یک دوازدهم می‌خواستم توضیحى عرض کنم.

رئیس - حالا دیگر موردى ندارد آقاى وزیر کشور.

اسلامى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم.

رئیس - هروقت که ماده‌اش را بفرمایید مى‌توانید صحبت کنید.

اسلامى - طبق ماده 138

7 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشور

وزیر کشور - دو لایحه است یکى براى تکمیل لایحه سابق راجع به حقوق درجه‌داران ژاندارمرى کل یکى هم راجع به دو اصلاح است در قانون شهرداری‌ها که تقدیم مجلس محترم می‌کنم.

رئیس - آقاى اسلامى ماده 138 همان بود که گفتم قرائت کردند.

اسلامى - بنده نسبت به خود ماده اخطار دارم.

رئیس - اخطار شما وارد نیست.

اسلامى - نظامنامه را لطف بفرمایید بخوانند و اجازه بفرمایید در اطراف آن بنده توضیحى عرض کنم این آقایانى که در کمیسیون تنظیم نظامنامه بودند لازم است که براى بنده این قسمت را تفسیر کنند دراین ماده نوشته است « هیچ‌گونه پیشنهاد و تبصره یا ماده الحاقیه چه در حین تقدیم از طرف دولت و چه در موقع مذاکرات از طرف نمایندگان راجع به یک دوازدهم مجاز نخواهد بود » این راقبول دارم پس این چیست « در موقع طرح آن هم بعد از توضیحات مختصر پیشنهاد کننده و جواب مختصر یک نفر مخالف اخذ رأى به عمل خواهد آمد »

رئیس - این که خیلى واضح است طرح که شد آقاى کشاورزصدر که پیشنهاد کننده بودند صحبت کردند 18 نفر هم طرح ایشان را امضا کرده بودند یک نفر هم به عنوان مخالف صحبت کرد مخبر هم توضیح داد.

اسلامى - پس بنده هم مى توانم صحبت کنم.

رئیس - فقط یک نفر مى‌تواند صحبت کند.

+++

اسلامی - اجازه بفرمایید و جواب مختصر یک نفر مخالف اگر استنادی به یک نفر می‌فرمایید راجع به همان یک پیشنهادی که فقط یک نفر می‌تواند مخالفت بکند بنده این قدر می‌فهمم اینجا یا آنهایی که می‌خواستند نظامنامه را اصلاح بکنند سوءنیت داشته و می‌خواسته‌اند هر چه کمیسیون تصویب کره ما کورکورانه اطاعت کنیم یعنی چه پس چرا یک دوازدهم مطرح است؟ در سابق قرار بر این بود ک اگر بودجه مطرح نشد یک دوازدهم را طبق بودجه سال قبل پرداخت کنند آقای دکتر معظمی امسال یک کلاهی سر ما می‌گذارند می‌گویند یک دوازدهم که کمیسیون بودجه تصویب کرده این که یک دوازدهم نشد ما بودجه کل کشور را یک دوازدهم یک دوازدهم تصویب می‌کنیم یک دوازدهم‌‌ها اگر در ادوار بعد از شهریور تصویب میشد این طوری بود که مال 29 مثل سال 28 بود. آقایان توجه بفرمایید امسال کمیسیون بودجه آمده است ابتکاری به خرج داده است من نمی‌دانم کی این شاهکار را کرده است؟ می‌گویند که هر چه کمیسیون بودجه تصویب کرده است یک دوازدهم آن را تصویب کنید هیچ گونه پیشنهادی هم ندهید. پس ما در این یک دوازدهم‌ها نظر کمیسیون را تصویب کرده‌ایم یک کلمه هم نگفتیم بنده پیشنهاد اصلاح عبارتی دادم آقای رئیس به استناد قسمت آخر ماده می‌فرمایند که مطرح نمی‌شود من نمی‌فهمم پس ما اینجا چه کاره‌ایم؟

رئیس - اصلاح عبارتی می‌شود ولی پیشنهاد شما تیغیر در ماده بود به خود جنابعالی هم گفتم.

8- طرح گزارش کمیسیون‌های بهداری و دادگستری راجع به بهداشت شهری

رئیس - لایحه بهداشت شهر خارج است قرائت می‌شود.

(لایحه به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون دادگستری به مجلس شورای ملی

کمیسیون دادگستری با حضور آقایان وزرا دادگستری و بهداری به لایحه دولت راجع به بهداشت شهری با توجه به گزارش کمیسیون بهداری رسیدگی نموده و مواد پیشنهادی دولت را از نظر جزائی اصلاح و گزارش خود را ضمن گزارش کمیسیون بهداری تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید.

مخبر کمیسون دادگستری - پیراسته

گزارش از کمیسیون بهداری

به مجلس شورای ملی

کمیسیون بهداری با حضور آقایان وزرا بهداری و دادگستری به لایحه بهداشت شهری رسیدگی نموده و مواد پیشنهادی دولت را با توجه به نظریات کمیسیون دادگستری به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را برای تصویب تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید.

مخبر کمیسیون بهداری - دکتر طبا

ماده 1- هر کس بدون داشتن مدارک علمی قانونی یا گواهی رسمی در رشته‌های تخصصی بدون اجازه مقام صلاحیت‌دار به امور پزشکی و جراحی و داروسازی و دندان پزشکی و مامایی و تصدی آزمایشگاه اشتغال ورزد یا از پروانه و مدارک علمی و تخصصی دیگر استفاده کند یا پروانه و مدارک علمی خود را به شخص دیگری واگذار نماید به حبس تأدیبی از چهار ماه تا دو سال محکوم می‌شود.

تبصره - وزارت بهداری و بهداری شهرداری‌ها به نمایندگی از طرف وزارت نامبرده مکلفند محل کار اشخاص مذکور در این ماده را تعطیل نموده پرونده امر را به مقامات صلاحیت‌دار بفرستند.

ماده 2 - پزشکان جراحان داروسازان دندان پزشکان دامپزشکان ماماها و متصدیان آزمایشگاه چنانچه در روی تابلو و یا آگهی و یا سر نسخه و سایر نوشتجات خود عنوان علمی غیر از عنوان مدارک تحصیلی که رسمی شناخته شده باشد به کار برند. وزارت بهداری به آنها کتباً اخطار خواهد کرد که ظرف یک هفته عناوین زبور را اصلاح نمایند و پس از گذشتن یک هفته در صورتی که همان عناوین و یا نظایر آن را استعمال کنند به حبس تأدیبی را یک ماه تا چهار ماه محکوم خواهند شد.

کسانی که بدون داشتن مدارک علمی و یا گواهینامه رسمی مبادرت به اعمال مذکور در این ماده بنمایند بدون اخطار مشمول مجازات مقرر در این ماده خواهند بود.

ماده 3 - پزشکان و داروسازان و دندان پزشکان و دامپزشکان و ماماها و متصدیان آزمایشگاه‌ها و مؤسسات دارویی و بازرگانی و کلیه اشخاصی که به وسیله تبلغیات بی‌اساس باعث گمراهی و یا فریب بیماران می‌شوند و یا به وعده دورغ بیمار را از درمان صحیح باز دارند. مثل این که معین کنند در مدت کمی که موافق موازین طبی نیست بیمار را درمان کرده و با یه وسیله دارویی برخلاف حقیقت در ظرف مدت معالجه می‌شوند و یا با بستن پیمان یا انتشار آگهی‌هایی برخلاف اصول پزشکی بیمار را فریب دهند بنا به اعلام وزارت بهداری واردات بهداری به حکم دادگاه از دو ماه تا یک سال ممنوعیت از عمل پزشکی یا تأدیه غرامت از دویست تا سه هزار ریال با بهره و مجازات محکوم می‌شوند.

ماده 4- وزارت بهداری موظف است مرکز و مؤسسات و اماکن خطرناک یا ناسالم یا ناراحت را به موجب آیین‌نامه تعیین وظیفه بندی نموده و برای هر یک از لحاظ لزوم خارج شدن از محوطه شهر و رعایت دستورات فنی و بهداشتی مقررات خاصی تهیه و آگهی نماید. صاحبان این قبیل مؤسسات موظف به انجام دستورهای فنی و بهداشتی مقرره بوده و در صورت تخلف در دفعه اول بهداری به مختلف کتباً اخطار خواهد نمود که ظرف مهلت معینی که نسبت به اهمیت موضوع از یک هفته تا چهار ماه تجاوز ننماید مقررات مذکور را به موقع اجرا گذارده و پس از گذشتن مهلت مزبور در صورتی که مطابق اخطار عمل ننموده دادگه با تقاضای بهدرای بر حسب مورد او را به رفع خطر و مرتفع ساختن موجبات عدم سلامت و یا ناراحتی به هزینه خود و یا تعطیل محل اکر محکوم خواهد کرد این حکم موقت اجرا می‌شود به علاوه متخلف از ده روز تا دو ماه حبس تأدیبی محکوم خواهد شد.

ماده 5 - بهداری موظف است به مالکین در صورت اقتضا به منصرفین نقاطی که در نتیجه عدم رعایت مقررات بهداشتی باعث مزاحمت مجاورین می‌شوند اخطار نماید در ظرف هلتی که از سه ماه تجاوز نکند رفع مزاحمت کند و چنانچه مالک یا متصرف در مهلت مقرره رفع مزاحمت ننمود شهرداری به هزینه خود رفع مزاحمت نموده و هزینه آن را از مالک و بر حسب اقتضا در صورتی که مزاحمت از طرف متصرف شده باشد از متصرف وصول نماید.

ماده 6 - کارخانه‌هایی که مواد خوراکی و آشامیدنی می‌سازند (از قبیل کسنروسازی - کره‌سازی - لیموناد سازی) مکلف‌اند از وزارت بهداری تحصیل پروانه نمایند و در صورتی که برخلاف شرایط پروانه مواد مزبوره را بسازند کارخانه توقیف و سازنده آن به حبس تأدیبی از دو ماه تا 6 ماه محکوم می‌گردند. دادگاه ضمن حکم خود طبق تقاضای بهداری دستور خروج از مصرف یا از بین بردن آن را نیز خواهد داد.

ماده 7 - وزرات بهداری مکلف است مراکزی را که مواد غذایی و آشامیدنی می‌سازند معاینه و در صورتی که مواد مزبور یا ظروف آن موافق اصول بهداشتی در تهیه آن اقدام کند در صورت تخلف از دستور بهداری متخلف به حبس تأدبیب از یک ماه الی 6 ماه محکوم خواهد شد و دادگاه ضمن حکم خود طبق تقاضای بهداری امر خواهد داد آنچه را که مخالف با دستور بهداری ساخته شده معدون یا ضبط نموده یا به مصرف معینی برساند.

ماده 8- رنگ‌هایی که در مواد خوراکی البسه و لوازم آرایش و اسباب بازی کودکان و امثال آنها مصرف می‌شود باید از لحاظ نوع مخصوص مجازی باشد که فهرست آن از طرف وزارت بهداری آگهی خواهد شد.

متخلفین به حبس تأدیبی از دو ماه تا 4 ماه محکوم می‌شوند.

ماده 9 - موادی که برای سفید گری و رنگ‌آمیزی ظروف و اشیا به کار برده می‌شود باید از نوع خالص بدون سمیت باشد. متخلفین به حبس تأدیبی از 2 ماه تا 6 ماه محکوم می‌گردند.

ماده 10- کسانی که بخواهند اماکن عمومی و مؤسسات بهداشتی و درمانی دائر نماینده قبلاً باید پروانه بهداشتی از بهداری محل راجع به متناسب بودن ساختمان و تجهیزات آن اخذ نمایند و نسبت به اماکن مزبور فوق که دائر می‌باشند بهداری محل مکلف به بازرسی بوده و در صورتی که وضعیت اماکن مزبور مضر و یا مخالف بهداشت باشد به دارنده آن اخطار خواهد شد تا در ظرف مدت معینی که

+++

متناسب را رفع نواقص لازم است معایبی که به او اخطار شده رفع کند و چنانچه در ظرف مهلت مقرر رفع معایب را نکرد آن مکان از طرف بهداری بسته خواهد شد.

تبصره - صاحبان اماکن و مؤسسات در صورتی که به تشخیص بهداری معترض باشند می‌توانند در ظرف ده روز به دادگاه شهرستان شکایت کنند.

ماده 11- وزرات بهداری ملکف است آیین‌نامه‌ای متضمن شرایط تشکیل داروخانه و بنگاه‌های دارویی و وظایف داروسازان و نگهبانی داروخانه‌ها تهیه و پس از تصویب کمیسیون بهداری و دادگستری مجلس به موقع اجرا گذارد، متخلفین از مواد این آیین‌نامه دردفعه اول تعطیل داروخانه یا بنگاه دارویی از یک هفته تا یک ماه و در صورت تکرار به حبس تأدیبی از دو ماه تا شش ماه و تعطیل داروخانه یا بنگاه از دو ماه تا شش ماه محکوم می‌شوند.

ماده 12- گزارشی که بازرسان فنی و مأمورین بهداشتی وزارت بهداری و بهداری شهرداری که به موجب ابلاغ وزارتی نسبت به ضابط معین می‌شوند و در حدود این قانون یا قوانین بهداشتی به مقامات مربوطه می‌دهند مانند گزارش‌های ضابطین دادگستری است.

ماده 13- در تمام مواردی که مطابق این قانون امر به دادگاه ارجاع می‌شوند دادگاه مکلف است خارج از نوبت رسیدگی نماید.

ماده 14- وزرات بهداری می تواند در صورت لزوم وظایف مربوط به خود را که در این قانون مصرح است به بهداری‌ها و شهرداری‌ واگذارد.

ماده 15- آیین‌نامه‌های مربوط به این قانون را وزرات بهداری و شهرداری تهیه نموده و پس از تصویب وزارتین دادگستری و بهداری در تمام کشور قابل اجرا خواهد بود.

رئیس - فوریت این لایحه قبلاً تصوییب شده و بنابراین یک شوری است، آقای مکی.

مکی - بنده تصور می‌کردم که لایحه‌ای که آقای دکتر صالح وزیر بهداری راجع به بهداشت شهر تقدیم مجلس شورای ملی می‌کند یک لایحه‌ای خواهد بود که تأمین صحت و سلامتی مردم را در شهرها و در قصبات پیش‌بینی کرده. بنده طبق آماری که از وزارت بهداری و از سایر مراجع صلاحیت‌دار تحصیل کرده‌ام چیزی که امروز بیش از همه مورد نگرانی و ممکن است در آتیه حیات، و سلامتی یک ملتی را در خطر بیاندازد موضوع مسلولین است. وزارت بهداری حق این بود که برای تأمین سعادت و سلامتی مردم لایحه‌‌ای اگر تقدیم مجلس می‌کند یک اضافه اعتبار خیلی زیادی برای جلوگیری از امراض ریوی و سل تقدیم مجلس می‌کرد؟ لااقل در شهرستان‌ها و همچنین در تهران وسائلی ایجاد می‌کرد که به این مرض خانمان سوز به طور جدی و قطعی شروع به مبارزه بشود (صحیح است) متأسفانه ما در تبلغیات می‌شنویم که بلی ما اخیراً تدابیری اتخاذ کردیم به وسایلی می‌خواهیم مجهز بشویم که تمام  ایران را در ظرف چند دقیقه واکسینه بکنیم و جلوگیری بکنیم از این که مرض سل سرایت بکند در صورتی که این عملی نیست بنده این آماری که از مسلولین ایران گرفته‌ام و تا یک حدودی از تهران تحصیل کرده‌ام و مشاهداتی که خودم دارم از مسلولین به استحضار مجلس شورای ملی می‌رسانم که آقایان اهمیت این بدبختی عظمیی که به ملت ایران روی آور شده دربایند و هر چه رودتر برای جلوگیری از امراض ریوی و سل اقداماتی که به نظرشان می‌رسد و اتخاذ بفرمایند. الان دههزار نفر مسلول در تهران است که منتظر است به آسایشگاه برود و آسایشگاه جا ندارد (دکتر طبا - مسلول تشخیص داده شده به آنهایی که تشخیص داده نشده) تشکر می‌ کنم از آقای دکتر طبا که تصحیح فرمودند ممکن است چهار برابر ، پنج برابر این عده هم مسلول در تهران باشند که هنوز تشخیص داده نشده است یا خودشان حس نمی‌کنند یا فهم این را ندارد که مراجعه بکنند یا هنوز آنها را بیکاره و ضعیف نکرده‌ است که به طبیب مراجعه بکنند (صفوی - در شهرستان‌ها بیشتر از این است) همه جا را عرض می‌کنم بنده امسال تابستان که به مشهد مشرف شده بودم یکی از آقایان اطبا مشهد که درمانگاهی هم در مشهد داشت از وضع نفوذ و سرعت واگیری مرض سل در خرسان شرحی می‌گفت و این عدد دو رقمی که عرض می‌کنم گفت روزی شش نفر به طور متوسط بر تعداد مسلولین شهر مشهد اضافه می‌شود و اصلاً اگر دولت جلوگیری نکند ممکن است در آتیه نزدیکی مشهد کانون مسلولین بشود و علتش هم این است که از غالب نقاط ایران مردم به عنوان اشتشفا به حضرت رضا و حرم حضرت رضا مشرف می‌شوند و به واسطه بوسیدن ضریح و در دیوار ضریح مطهر حضرت رضا ممکن است مسلول باشد و در اثر بوسیدن این میکروب را آنجا باقی بگذارد و همان طوری که آقایان می‌دانند میکروب سل تا مدت زیادی در این قبل اماکن می‌تواند باقی بماند و همین طور این مرض سرایت می‌کند و یک نفوذ عجیبی در خراسان پیدا کرده آن وقت مریضخانه شاه رضا که قاعدتاً بایستی برای مسلولین و مرضایی باشد که بضاعت نداشته باشد و کسانی باشند که نتوانند در مریضخانه‌های غیر مجانی یا به خرج شخصی خودشان معالجه بکنند متأسفانه مریضخانه شاه رضای مشهد حق معالجه را دارند و ویزیت اطبا را می‌توانند بدهند. می‌روند به آن مریضخانه و در آنجا تحت درمان قرار می‌گیرند و از آنها یک پولی می‌گیرند و مدتی آنجا می‌خوابند و اگر یک مریض بیچاره‌ای، بدبختی دچار مرض بشود مریضخانه شاه رضا او را قبول نمی‌کند باید با فقر و بدبختی جان بدهد آن وقت عواید چند میلیونی املاک موقوفه استان قدس رضوی که قاعدتاً بایستی صرف فقرای این قسمت بشود و صرف کسانی بشود که واقفین آن املاک قید کرده‌اند صرف یک تجملاتی می‌شود و اگر هم یک مؤسسه‌ای مثل مؤسسه مریضخانه شاه رضا ایجاد بشود یک مریض مجانی هم قبول نمی‌کند و برای مسلولین مشهد آسایشگاهی هنوز پیش‌بینی نشده که در یک نقطه خارج از شهر یکی از املاک موقوفه را برای این کار در نظر بگیرند به طوری که بنده شنیدم یکی از ملاکین خراسان گویا حاضر شده بود که یکی از املاک خودش را برای مسلولین تخصیص بدهد ولی البته این یک بودجه‌ای لازم دارد، وزارت بهداری بایستی لااقل برای یک کانونی که این طور موجب انتشار امراض ریوی و سل شده است فکری بکند ولی تاکنون اقدامی برای مسلولین مشهد و سایر نقاط ندشه (مکرم - برای این کار پیش‌بینی شده در مشهد و از طرف چند نفر اشخاص خیر اقدام شده است) بنده شنیدم آقای حاج حسین آقای ملک حاضر شده است که یک قسمتی را برای این کار تخصیص بدهد. در هر حال در خراسان هم اشخاص خیری حاضر شده‌اند که یک قسمتی ازاملاک خودشان را که خوش آب و هواست برای ساختمان آسایشگاه مسلولین تخصیص بدهد ولی متأسفانه هنوز وزارت بهداری متوجه این موضوع نشده شاید هم وزارت بهداری دلیل داشته باشد یا موانع و مشکلاتی داشته باشد که نتوانسته است تاکنون این کار را بکند. همه دنیا بودجه مملکت خودشان را روی پورسانتاژ قسمت می‌کنند بین وزارتخانه‌ها و دو وزارتخانه را بیشتر مورد دقت قرار می‌دهند. یکی وزارت بهداری است و یکی هم فرهنگ است که از صدی چهارده تا صدی هیجده و از صدی ده کمتر ندارند که صرف بهداشت آن شهر بشود. ولی متأسفانه می‌بینیم که بودجه وزارت بهداری ایران از صدی دو بیشتر تجاوز نمی‌کند و وقتی که بودجه یک مملکتی فقط صدی دو صدی دون آن صرف این قبیل کارها بشود (یک نفر از نمایندگان - بسیار است) مسلم است که هر شهرستانی کانون مسلولین می‌شود در بودجه وزارت بهداری هم یک مقداری مخارج پرسنلی دارند و یک مقدار هم بایستی دوا بخرند امراض دیگری هم هست. بنابراین وزارت بهداری نمی‌تواند با امراض ریوی و سل یک مبارزه جدی شروع بکند ولی الان یک بدبختی است که دامن‌گیر ملت ایران شده است و این بدبختی از آن جنگ جهان‌گیر گذشته شدت پیدا کرده دلیل هم دارد برای این که وضع دوران جنگ را آقایان همه از نزدیک مشاهده کرده‌اند دیده‌اند که مردم در غالب نقاط گرسنگی می‌خوردند و ویتامین به اندازه کافی به افراد نمی‌رسد وضع منازل خوب نبود و هنوز هم خوب نیست با این ترتیب مقاومت بدن افراد کم شده و امراض سل هم شروع به هجوم کرده به بدن‌های کم مقاومت و تا این وضع ادامه دارد مسلماً وضع مردم روز به روز بدتر خواهد شد و این مرض خانمان سوز یک دسته مردم بیشتری را به دام خود گرفتار می‌کند. خواستم توجه نمایندگان محترم و همچنین توجه وزیر بهداری را جلب کرده باشم که این موضوع مسلولین یک چیزی نیست که سرسری گرفته بشود و امروز درست نشود و فردا درست بشود هر دقیقه‌ای که تأخیر بشود و غفلت بشود در معالجه مسلولین این مسلماً یک خسارات زیادتری به ملت ایران وارد خواهد کرد برای این که مرض است مسری وزود میکروبش سرایت می‌کند. و در هوای آزاد هم می‌تواند یک مدتی بماند و به طوری که بنده شنیدم هنگامه شده و در تمام نقاط خلاصه به هر جایی که تشریف ببرید می‌بینید که عده زیادی مسلول وجود دارد که منتظر هستند به آسایشگاه بروند متأسفانه آسایشگاهی تاکنون وجود ندارد که بتواند این همه مریض

+++

را بپذیرد و از طرفى وزارت بهدارى هم باید زودتر یک تدابیرى اتخاذ بکند که آنهایی که سالم هستند یا سالم مانده‌اند آنها آلوده نشوند و مثل این است که وزارت بهدارى یا توجه به این موضوع نکرده و یا این لایحه را که تقدیم مجلس شورای ملى کرده است اهمیتش را بیش‌تر از اهمیت لایحه مسلولین تصور کرده به هر حال بنده از لحاظ وظیفه‌اى که در مقابل ملت ایران دارم خواستم این اعلام خطر را کرده باشم و این سوت خطر را کشیده باشم که اگر مجلس و دولت‌ها یک اقدام سریع عاجلى که واقعاً تبلیغات نباشد و واقعاً عملى مشاهده بشود اگر این اقدام اتخاذ نشود تمام این مملکت در آتیه نزدیکى مسلول خواهند بود داروهایی که براى مسلولین به کار می‌رود یکى واکسن پ. آ. اس و یکى هم پ. ژ. اس است و اینها هم همان طوری که عرض کردم با بودجه وزارت بهدارى کافى نیست یا این قدر مسلول هست که اگر تمام بودجه وزارت بهدارى هم بخواهند به این مسلول بدهند باز کافى نیست بنابراین براى مسلولین بى‌بضاعت حق این است که آقاى وزیر بهدارى یک لایحه با قید دو فوریت بیاورند و یک مبلغ اعتبارى که می‌گرفتند و حالا صرف سازمان می‌شود واقعاً صرف دارو و جلوگیرى از بروز سل بشود اما با این لایحه‌ای که تقدیم مجلس کرده‌اند بنده مخالفم دلایل مخالفتم را به عرض مجلس شوراى ملى ایران می‌رسانم اگر در رفع این مشکلات که عرض کردم تدابیرى اتخاذ بکنند بنده هم از مخالفتم صرف‌نظر می‌کنم یا لااقل ممتنع می‌مانم و الا ناگریز هستم که یک رأى کبود به این لایحه بدهم مملکت ما یک مملکتى است که هنوز به قدرى بیکار در این مملکت زیاد است که هر یک از آقایان نمایندگان هر روز که از خانه‌شان بیرون مى‌آیند با یک عده زیادى از آنها مواجه می‌شوند که آنها به قول جناب آقاى آزاد حاضر هستند بروند سپورى بکنند شهرداری‌ها محل ندارند (اردلان - چهارصد تومان رشوه می‌خواهند) بلى رشوه می‌خواهند از آنها هر کارى به هر کس مى‌خواهند بدهند تا سرقفلى نگیرند و تا حق و حساب نگیرند سر کار نمی‌برند یک دسته‌اى الان مشغول هستند با بازوى خودشان و تجربه‌اى که در ظرف چند سال کرده‌اند از یک عمرى معاش می‌کنند ما اگر بخواهیم جلو معاش آنها را بگیریم آقاى وزیر بهدارى شما یک مؤسسه‌اى را نشان بدهید که اگر خواستند جلو آنها را بگیرید و این بیکارهایی که از فردا بیکار می‌شوند آنها بروند توى مؤسسه نان خودشان و ده نفر عائله‌شان را تأمین بکنند یک دسته‌اى در این مملکت هستند که اینها مدتى رفته اند و کار کرده‌اند و دندان‌ساز شده‌اند یا دندان می‌کشند سابقاً هم که دکتر نبود سلمانى‌ها می‌کشیدند و کسى هم نمی‌مرد در دهات هم الان دندان می‌کشند و اینها الان با همان وسایل مجهز هستند یعنى اینها الان وسایل را دارند و شعور هم دارند که اگر دندانى چرک کرد آن را در حین درد نکشند وسایلى که لازم است به کار ببرند داروهاى اولیه را تجویز بکنند و کسى را هم تا به حال نشنیده‌ایم که یک دندان‌پزشک غیر دیپلمه یا غیر مجاز رفته باشد دندان کشیده باشد و آن شخص مرده باشد قیمتش را هم در آن نرخى که وزارت بهدارى تعیین کرده خیلى ارزان‌تر می‌گیرد یک شخصى که در جنوب شهر کار می‌کند و روزى 25 ریال مزد مى‌گیرد او نمی‌تواند طبق نرخى که آقاى دکتر صالح معین کرده یک دست دندان بسازد و چهارصد تومان بدهد او ندارد بدهد یک دسته‌اى هم از این راه دارند معاش می‌کنند منتها با یک چیز که می‌گویند موافق هستم و آن این است که می‌گویند این آقایان ممکن است تخصص نداشته باشند و اسباب زحمت مردم بشوند یک کلاس تخصص باز بکنند اینها را ببرند یکى دو سال در آن کلاس درس بدهند یا یک هیئت ممتحنه‌اى تشکیل بدهند بگویند هر کس از عهده امتحان برآمد و هر کس واجد شرایط شد و توانست از امتحان خوب بیرون بیاید این حق را داشته باشد به عنوان دندانپزشک مجاز توى دهات این مملکت توى شهرهاى این‏ مملکت هر کجایی که بتواند تحصیل معاش بکند بتواند به زندگى خودش ادامه بدهد ولى فردا که شما این قانون را تصویب می‌کنید چندین هزار نفر هستید که در این شهر و سایر جاها بیکار می‌شوند اول باید ممر معاش این چند هزار نفر را پیدا بکنید بعد هم این قانون را که می‌گذرانید بگویید از فردا حق ندارید این کار را بکنید و همچنین یک دسته دارو‌ساز هستند که در داروخانه‌ها عمل کرده‌اند از لحاظ تئورى شاید چیزى ندانند ولى از لحاظ پراتیک ممکن است که دوا ترکیب بکنند و آن نسخه‌هایی که طبیب می‌دهد بتوانند آن نسخه را بپیچند اولاً در هیچ کجاى ایران یک دواساز دیپلمه خودش تمام نسخه‌هایش را نمى‌پیچد در هر داروخانه‌ای که بروید یک داروساز دیپلمه هست و چند تا شاگرد است که دواجات او را مى‌پیچد و ترکیب مى‌کنند یک دسته‌اى هم هستند در دهات و قصبات و شهرهاى این مملکت که اینها دواخانه دارند و چندین سال است که کارشان این است هر داروخانه‌اى ده نفر عائله ممکن است از قبل آن نان بخورند و وقتى که شما این قانون را تصویب بکنید یعنى همه آن دواخانه‌ها را ببندید و آن وقت یک دسته چندین هزار نفرى در ایران بیکار می‌شوند ممکن است که بنده موافق با این لایحه باشم از این لحاظ که اول یک کارى براى اینها پیدا بکنید بعد هم یک دواخانه‌ای را ببندید ولى اگر هر روز یک دسته بیکار در این مملکت اضافه بکنید، آقاى دکتر صالح توجه بکنید این یک سپاه انقلابى را کم کم تشکیل خواهد داد اول باید براى بیکارها کار تهیه کرد بعد هم آن وقت گفت آقا اگر هر کس داروساز دیپلمه نیست حق ندارد داروسازى کند و همچنین براى دندان‌سازها که به آنها بگویند حق ندارید دندانسازى بکنید ولى وقتى که روز به روز در این مملکت بیکارى رو به توسعه می‌رود و دولت هم نمی‌تواند جلو بیکارى را بگیرد آیا سزاوار است که به بیکارى کمک بکند؟ این یک حقیقتى است که بنده عرض می‌کنم و واگذار می‌کنم به درایت و قضاوت آقایان نمایندگان محترم که در یک چنین موقعى باز نیاییم یک دسته بیکار به بیکارهاى این مملکت اضافه بکنیم (بهادرى - اینها بیکار نمی‌شوند پیشنهاد داده‌ایم منظور جنابعالى تأمین است) (دکتر بقایی - آنها را می‌فرستند به سازمان تعاونى نخست وزیرى) براى جلوگیرى از داروهاى تقلبى هم اولاً داروسازها در داروخانه‌ها تهیه نمى‌کنند یک دسته سوء‌استفاده‌چى هستند که اینها شاید گذرنامه ایران را نداشته باشند از بغداد و فلسطین هستند و اتباع خارجى هم هستند می‌آیند اینجا با سفته‌بازى مبالغى ثروت این مملکت را می‌برند و این کارها را می‌کنند و این داروها را درست می‌کنند و به خورد مردم می‌دهند و می‌روند، وزارت بهدارى اگر براى جلوگیرى از این افرادى که داروى تقلبى به خورد مردم می‌دهند هر نوع لایحه‌اى بیاورد مجلس موافق است بنده هم با آن موافقم که اگر کسى داروى تقلبى درست کرد و به مردم داد این در حقیقت حکم قتل مردم را دارد این را باید اعدامش کرد ( دکترطبا - ما هم همین را می‌گوییم) اینها با جان مردم بازى می‌کنند من با این قسمت موافقم (فقیه‌زاده - بنده رفتم خدمت آقاى وزیر بهدارى یک مشت داروى تقلبى به من نشان دادند) بنده خودم آن داروها را خدمت آقاى دکتر صالح دیدم و عملیات آقاى دکتر جهانشاه صالح نسبت به سایر وزرا خیلى خوب است (صحیح است) این عرایضى که بنده عرض می‌کنم مربوط به آقاى دکتر صالح نیست که اوقات ایشان که رفیق چند ساله بنده هستم تلخ بشود بنده از لحاظ عمومى عرض می‌کنم و از لحاظ غیر اجتماع عرض می‌کنم شما از لحاظ بیکارها فکرى بکنید وقتى که فکرى براى آنها کردید بنده هم با شما موافقم تا یک طبیب تحصیل کرده هست مسلم است که یک طبیب مجاز حق ندارد برود کار او را بکند تا وقتى که دندان‌ساز دیپلمه هست اشخاص غیر دیپلمه و غیر مجاز حق ندارند بروند دندان‌سازى بکنند تا یک داروساز دیپلمه هست و دکتر داروساز هست دیگران حق ندارند این کار را بکنند ولى باید اول چاه را کند بعد منار را دزدید شما اول براى این کار یک فکرى بکنید وقتى که براى بیکارها یک فکرى کردید بنده هم با شما موافقم ولى مادامى‌که این کار را نکردید نمی‌توانیم این کار را بکنیم براى این که سپاه انقلاب کمک خواهد شد و ما نمی‌خواهیم به سپاه انقلاب در شرایط فعلى کمک کرده باشیم ولى آن افرادی که داروهاى تقلبى درست می‌کنند یا آبلیموى تقلبى یا روغن تقلبى هزار جور تقلب در خوراکی‌ها هست اشخاصى که اینها را درست می‌کنند و البته دارو بدتر از آبلیمو است براى این که ممکن است براى یک کسى داروى آنى و فوتى لازم باشد ولى آبلیمو آن طور نیست اگر دواخانه یا داروساز یک داروى تقلبى به شخصى داده باشد این با جان آن شخص بازى کرده است و باید اعدام شود کسى مخالفتى با این عمل ندارد.

رئیس - آقاى مکى نیم ساعت وقت شما تمام شد.

مکى - بنابراین حالا که می‌فرمایید خاتمه می‌دهم بنده می‌خواستم از آقاى وزیر بهدارى خواهش

+++

کرده باشد که فکر اینها را بکند و ضمناً یک فکر عاجل و سریعی برای مسلولین این مملکت بکنند که اگر برای مسلولین پیش‌بینی نشود به طور تصادی تعداد مسلولین ایران جلو می‌رود اگر احتیاج دارند بایستی امسال چند میلیون تومان اضافه بودجه بگیرند بنده خیال می‌کنم که یک وزارتخانه‌هایی هستند که ما به آنها احتیاجی نداریم حتی بنده شنیدم که به وزارت جنگ چهل میلیون تومان امسال بودجه زیادی داده شده این چهل میلیون بودجه زیادی برای آنجا ضرورت ندارد باید از آنجا کمک بگیرند اگر جلوی سل را نگیرند چندین میلیون از افراد مملکت کم می‌شود و چند سال دیگر تمام مملکت مسلول می‌شود از افراد سالم بایستی استفاده کرد. برای خدمت نظام اگر افراد سالم نباشند که خدمت نظام نمی‌توانند بکنند اول شما باید چند میلیون بودجه از این بودجه‌های وزارتخانه‌ها کم بکنید. برای جلوگیری از امراض ریوی یا سایر امراض که این طور دارد واقعاً صحت و سلامتی افراد مملکت را تهدید می‌کند (دکتر طبا - تراخم) تراخ در جنوب ایران مردم را از پا درمی‌آورد اینها را بیاد جلوگیری بکنید بنده بیش از وقت آقایان را نمی‌گیرم امیدوار هستم که آقای وزیر بهداری توجه بفرمایند و این لایحه‌ای که به مجلس تقدیم کرده‌اند برای بیکارها یک فکری بکنند.

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس - آقایان توجه بفرمایند پس از این که مجلس ختم بشود مذاکره شد که روز دوشنبه برای سؤالات باشد. بعضی از آقایان صبح‌ها به وساطه گرفتاری نظرشان این است که فردا جلسه نباشد اگر آقایان موافق هستند سه‌شنبه جلسه باشد (فقیه‌زاده - بنده می‌خواستم استدعا بکنم که نطق‌های قبل از دستور را اختصاص بدهند به همین سؤالات) علی ای حال فردا جلسه نخواهد بود. جلسه آینده روز سه‌شنبه و دستور دنباله همین لایحه است.

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

+++

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یادداشت ها
Parameter:294625!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)