کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/25]

جلسه: 106 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه ششم مهر ماه 1327  

 

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. معرفی آقای عبدالحسین بهنیا به معاونت وزارت دارایی

3. بقیه مذاکرات در بودجه کل کشور

4. تعطیل جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 106

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه ششم مهر ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. معرفی آقای عبدالحسین بهنیا به معاونت وزارت دارایی

3. بقیه مذاکرات در بودجه کل کشور

4. تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس ساعت ده و نیم صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1. تصویب صورت مجلس‏

صورت جلسه قبل را آقاى فولادوند (منشى) به شرح زیر قرائت کردند

یک ساعت قبل از ظهر روز شنبه پنجم مهر مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

اسامى غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین بااجازه - آقایان: محمد‌حسین قشقایی. بیات. حسن اکبر. دادور. معین‌زاده. نور‌الدین امامى. اورنگ. محمد ذوالفقارى. اخوان. ظفر بختیارى. ناصر ذوالفقارى. دکتر طبا. مهندس هدایت. نبوى. ابولحسن رضوى. فرج‌الله آصف. احمد بهادرى. عباس مسعودى. جواد گنجه. محمد‌تقى بهار. نصرت‌الله اسکندرى. احمد دهقان. دکتر مجتهدى. قهرمان. حائزى‌زاده. حسن مکرم. نواب. افشار. عرب شیبانى. نیک‌پى. حبیب‌الله امین.

غایبین بى‌‌اجازه - آقایان: حاذقى. شادلو. ضیاء ابراهیمى. قبادیان. عزیز زنگنه. تولیت. رضا رفقع. کامل ماکویی. آقاخان بختیار. ابوالقاسم بهبهانى. امیر تیمور. دکتر عبده. حسین وکیل. مسعود ثابتى. یمین اسفندیارى. گلبادى. دکتر ملکى. فاضلى صفا امامى. باتمانقلیچ. دکتر دفترى‏

آقاى مکى راجع به نشر بى‌‌ترتیب مذاکرات مجلس در جراید تقاضا نمودند مجلس شوراى ملى با وسائلى که آماده دارد صورت مشروح مجلس را هر روز منتشر نماید که مذاکرات نمایندگان مخالف و موافق در جراید و رادیو تحریف نشود و نیز پیشنهاد آقاى دکتر شفق در جلسه برخلاف نظامنامه بود

آقاى رئیس بیان داشتند در بودجه مجلس رأى داده شده است که مذاکرات به وسیله روزنامه مخصوص مجلس طبع و نشر شود و قریباً عملى خواهد شد.

آقاى نراقى راجع به کارنه‌جات کاشان وارزى که دولت باید بدهد توضیحى دادند و مجلس وارد دستور شد

آقاى کهبد پیشنهاد نمودند در اتمام ساختمان‌های نیمه‌تمام دولتى و مریضخانه دولت بیمارستان‌ها مقدم بدارد.

آقاى دکتر مصباح‌زاده مخبر کمیسیون بودجه گفتند در بودجه پیش‌بینى شده و ساختمان بیمارستان مقدم خواهد بود آقاى وزیر دارایی نیز موافقت نمودند.

آقاى کهبد پیشنهاد کردند راه شوسه سابق تهران به قزوین همدان از طریق شهر نگاهدارى شود و گفتند اینجاده قدیمى است و باید براى استفاده مردم تعمیر و نگاهدارى شود

آقاى مخبر کمیسیون گفتند وزارت راه مکلف است طرق شوسه را نگاهدارى کند

آقاى مهندس رضوى اظهار نمودند راه‌های بسیاز ضرورى در مملکت هست و عموم نمایندگان نیز می‌توانند طرق شوسه حوزه نمایندگى خود را به همین طریق پیشنهاد نمایند ولى انجام این منظور در

+++

بودجه عمرانی کشور به نسبت اهمیت هر یک باید علمى شود.

چهل دقیقه قبل از ظهر جلسه ختم و به روز سه‌شنبه محول گردید.

رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقادکتر شفق بفرمایید

دکتر شفق - بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.

رئیس - صورت مجلس جلسه پیش تصویب شد آقاى دکتر شقق بفرمایید.

دکتر شفق - موجب ماده 115 در باب ساعات و ایام جلسه آقاى رئیس مجلس با مراجعه به مجلس دستور مجلس را معین می‌فرمایند و عمل می‌شود بنده به طور حتم نمی‌خواهم از آقاى حاذقى در باب وظیفه که ایشان اجرا می‌کردند نیابت کرده باشم ولى حقیقت امر این است که با این وضع که مجلس پیش گرفته است دیگر کارد به استخوان می‌رسد (صحیح است) و کار به جان می‌رسد (صحیح است) بنده نمی‌دانم خدا را گواه می‌گیرم اگر حمل بر ریا و تظاهر نمی‌شد حتماً و طبعاً بنده استعفاى خودم را تقدیم می‌داشتم و مرخص می‌شدم ولى من از آنهایی هستم که می‌خواهم در ابتلائات نمایندگان محترم شرکت کنم و بدگویی‌هایی که در خارج می‌شود و با کمال تأسف یک قسمت از این بدگویی‌ها کاملاً به جا است که بنده هم با کمال سرافکندى و شرمندگى شرکت می‌کنم (صحیح است) و تا آخر هم شرکت خواهم کرد اگر یک عده‌ای از اعضای مجلس و آقایان نمایندگان محترم هستند که حقیقت بى‌‌قیدند در باب امور مجلس که تکلیف بقیه باید معین شود اگر یک عده‌ای هستند که نقشه‌ای در کار است، نظرى در کار هست به عقیده بنده این راهش نیست وکیل که در باب یک امور مجلس مخالفت دارد باید مردانه بیاید اینجا حاضر بشود مخالفت خودش را اظهار بدارد (صحیح است) موافقت دارد موافقت اظهار بدارد (صحیح است) در یک مجلس یک مملکت یک دولت در یک دوره تاریک دنیا که امور تمام دنیا مشوش است و هزار گونه اسباب نگرانى موجود است به این ترتیب نمی‌شود کار کرد (صحیح است) تکلیف مملکت را باید آقا معین بکنیم آقاى رئیس دستور مجلس را اعلام فرمودند الان بنده نمی‌دانم تکلیف چیست؟ دیروز یکى از روزهایی بود که ما باید سر ساعت 9 در جلسه حاضر باشیم در خارج مجلس به خط جلى نوشته‌اند که ساعت تشکیل هشت و نیم است و نه نیم آخرین دقیقه‌ای است که بایستى وکلا حاضر شوند اگر بنا شد غیر از این باشد بالطبع مجلس تعطیل می‌شود به کرات از مقام ریاست استدعا کرده‌ایم آقا اشخاصى که در آخر مجلس غایب می‌شوند اسم‌شان جزء این صورت مجلس‌های جلسه باشد در جراید به خط جلى اعلام بشود من هیچ وقت بر ضد همکاران توطئه‌ای پیشنهاد نمی‌کنم این را هم واقعاً برخلاف نزاکت می‌دانم و واقعاً معذرت می‌خواهم باید یک راهى پیدا کرد یک کارى کرد این زندگى نیست که ما داریم (صحیح است) الان بودجه مملکت مطرح است کارهاى مملکت مربوط به بودجه است رد می‌کنید بکنید قبول می‌کنید بکنید تبصره می‌دهید بدهید این وضع که نمی‌شود صبح اول دقیقه می‌آییم آخر دقیقه می‌رویم یک عده نمی‌آیند این صحبت‌ها پیش می‌آید می‌فرمایند که مجلس آزاد است مکتب‌خانه نیست و از این حرف‌ها البته هر وکیلى آزاد است و شخصیتى دارد ما احترام می‌گذاریم به تمام نمایندگان مجلس و همکاران محترم ولى در وظایف خیلى مهم و ضرورى و خیلى اساسى مجلس و ملى واجتماعى که ما نباید قصور کنیم (صحیح است) یک صورت جلى استدعا می‌کنم براى این مسئله مجلس اتخاذ بکند اگر ما رأى دادیم که روز هر هفته به استثنای شنبه یعنى 5 روز هفته را مرتب اینجا حاضر باشیم بایستى از اول وقت مجلس ساعت نه نیم به موجب اعلانى که مقام ریاست مجلس کرده است تا ساعت یک مرتب کار کنیم و در ظرف 7 روز 8 روز 10 روز 15 روز بودجه مملکت را بگذرانیم و به هزار درد بى‌‌درمان دیگر بپردازیم. (احسنت، احسنت)

رئیس - آقاى دکتر شفق به عنوان اخطار نظامنامه‌ای بیاناتى کردند البته بیانات‌شان سودمند بود ولى راهش این نبود که به این ترتیب صحبت بکنند چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند.

بعضى از نمایندگان - دستور، دستور.

اردلان - مخالفم.

رئیس - آقاى اردلان مخالفتى دارید؟

اردلان - بنده با ورود در دستور مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

اردلان - بنده مخالف با ورود در دستور هستم زیرا به قدر چند دقیقه عرض دارم اگر اجازه می‌فرمایید عرض کنم. اجازه بفرمایید جناب آقاى نخست وزیر یک فرمایشى فرمودند.

رئیس - راجع به ورود در دستور بفرمایید.

اردلان - اگر اجازه بفرمایید با کمال امتنان عرض می‌کنم می‌روم مختارید، حالا بسته به رأى مجلس است.

دهقان - بنده مخالفم.

رئیس - رأى می‌گیریم به ورود در دستور آقایان موافقین قیام کنند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. راجع به پیشنهاد آقاى کهبد توضیحاتى داده شد یک مرتبه قرائت می‌شود که رأى گرفته شود، آقاى وزیر دارایی بیاناتى دارید؟ بفرمایید ..

2. معرفى آقاى عبدالحسین بهنیا به معاونت وزارت دارایی‏

وزیر دارایی - بااجازه آقایان نمایندگان محترم آقاى عبدالحسین بهنیا را که یکى از صاحب‌منصبان بسیار لایق و شایسته وزارت دارایی هستند به سمت معاونت پارلمانى وزارت دارایی معرفى می‌کنم (مبارک است)

3. بقیه مذاکره در بودجه کل کشور

رئیس - یک پیشنهادى از طرف آقاى رحیمیان شده قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم لایحه بودجه از دستور خارج شود دولت موظف است صورت ریز تفصیلى بودجه را در ظرف یک هفته به مجلس تقدیم نماید تا این که تصمیم قطعى اتخاذ شود.

رئیس - آقاى رحیمیان توضیحى دارید بفرمایید.

رحیمیان - بنده این طور استنباط می‌کنم که این لایحه بودجه اگر ده روز دیگر هم در اطرافش مباحثه شود دست آخر از دستور خارج خواهد شد و به این وضع بودجه تصویب نخواهد شد این عقیده بنده است اگر غیر از این بود تصویب نکنید گذشته از آن بنده پیشنهاد کردم که صورت ریز تفصیلى بودجه را به مجلس بدهند و این براى این است که ما بدانیم این بودجه در کجا مصرف می‌شود؟ این مال 1324 در آن موقع دولت لایحه بودجه را که به مجلس می‌دهد تعادل داشته، 412 میلیون تومان درآمد 412 میلیون تومان مخارج این 400 میلیون اضافه که الان صورت مخارج ما 800 میلیون تومان شده است (مکى - 900 میلیون) این 400 میلیون اضافه را ما باید بدانیم در کجا خرج می‌شود و در کدام یک از شئون کشور ما ترقى کرده‌ایم که باید 400 میلیون تومان امروز اضافه بدهیم من خیال می‌کنم که ملت ایران بنده و برده نیست که پول بدهد مالیات بدهد و نداند که پول او در کجا مصرف می‌شود (صحیح است) و بنده براى این که یک وکیل وجداناً از روى حقیقت فکر بکند که به این بودجه رأى بدهد نمی‌توانم که وکیل تا نداند در کجا مصرف می‌شود چطور می‌تواند به این بودجه رأى بدهد واز آن گذشته دویست میلیون تومان سال گذشته کسر 350 میلیون تومان کسر امسال از طرفى مخابرات دیگرى آقا ما نمی‌توانیم سند ورشکستگى ملت ایران را تصدیق بکنیم و اینجا به دست شما بدهیم صورت ریز را اینجا بدهند اعم از این که 800 میلیون است اعم از این که 700 میلیون است هر چه هست تا ما بدانیم در کجا مصرف می‌شود و از روى حقیقت و اطلاع ما بتوانیم رأى بدهیم و با این که بنده می‌دانم و شاید بعضى از آقایان هم در این قسمت موافق باشند که پس از چند روز مباحثه باز هم این بودجه از دستور خارج خواهد شد و بودجه را با این وضعیت خیال نمی‌کنم هیچکس رأى بدهد بنابراین براى این که از کارهاى دیگرى بازنمانیم و وقت را بیهوده تلف نکنیم استدعا می‌کنم که فعلاً از دستور خارج شود و تا یک هفته دیگر صورت ریز تفصیلى بودجه را به تمام نمایندگان بدهند و بعد از آن ما تصمیم قطعى اتخاذ کنیم.

رئیس - آقاى مخبر.

مخبر (آقاى دکتر مصباح‌زاده) - بنده در جلسه گذشته هم خدمت آقایان محترم عرض کردم که آوردن بودجه‌های تفصیلى وزارتخانه‌ها به مجلس این بودجه چهار دیوارى را تصویب نکند و اعتبارات هر یک از وزارتخانه‌ها را به طور کلى معین بکند وقتی که هر یک از وزارتخانه‌ها فهمیدند چه اعتباراتى دارند آن بودجه را براى تصویب به مجلس خواهند فرستاد (رحیمیان - بعد از آن نمی‌آورند) ولى حالا که ما یک بودجه تصویب شده‌ای نداریم هیچ یک از وزارتخانه‌ها نمی‌دانند چقدر اعتبار دارند تا مطابق آن اعتبار مخارج خودشان را تنظیم بکنند این یک امر مشکلى است فرض کنید یک مبلغى براى وزارت

+++

فرهنگ یا وزارت بهدارى در بودجه پیش‌بینى شده حالا اگر شما کم و بیش کردید و تصویب گردید روى آن قلم قطعى وزارت فرهنگ یا بهدارى بودجه و خودش را تنظیم می‌کند ولى حالا که وزارت فرهنگ یا وزارت بهدارى نمی‌داند که چه اعتبارى دارد تا روى آن اعتبار بودجه خودش را تنظیم کند اگر یک فرضى هم کرد باز مجبور است که بودجه خودش را تغییر بدهد بنده فکر می‌کنم به جاى این تذکرات و دادن این پیشنهادات صلاح این است که ما سعى کنیم هر چه زودتر در ظرف دو روز، سه روز به این بودجه چهار دیوارى رأى بدهیم و یا در خود لایحه پیش‌بینى شده که در ظرف یک هفته وزارتخانه‌ها مکلفند که بودجه تفصیلى خود را به مجلس بفرستند اگر آقایان تصور می‌کنند که یک ماه زیاد است یک ماه را بکنند بیست روز ده روز، پنج روز، ولى اول اعتبارى به وزارتخانه‌ها بدهند و در ظرف یک مدت قلیلى هم بخواهند که بودجه‌های تفصیلى را به مجلس بیاورند بنده فکر می‌کنم با این ترتیبى که ما پیش گرفته‌ایم این بودجه همین طور در مجلس بماند امسال هم مثل سال گذشته، 5 سال گذشته، چهار سال گذشته ما بودجه نداشته باشیم براى این که اگر آقایان خاطرشان باشد برخلاف اصولى که در تمام مرسوم است و آن این است که بودجه را قبل از هر سال باید تصویب کرد ما همیشه بودجه را بعد از گذشتن آن سال در اطرافش صحبت می‌کنیم و می‌خواهیم آن را تصویب بکنیم و این خلاف آن منظور اساسى است که اصلاً روى آن مجلس شورای ملى تأسیس شده مجلس شوراى ملى وظیفه اصلش این است که رسیدگى به بودجه مملکت بکند بنده استدعا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند همان طور که نمایندگان فراکسیون‌ها هم با حضور جناب آقاى رئیس مجلس آقاى نخست وزیر تصمیم گرفتند که همه روزه جلسه داشته باشیم و هر روز هم 3 ساعت جلسه بکنند و مرتب حاضر بشوند و بودجه مملکتى را تصویب بکنند آن تعهدى که کردند و در اینجا منعکس شد در جراید منعکس شد تمام مردم منتظرند اکثریت به آن قولى که داده به قول خودش وفا بکند حاضر بشود و در جلسه به پیشنهادات و هر نظرى که دارد ادامه بدهند بلکه هر چه زودتر مملکت یک بودجه‌ای بشود.

رئیس - آقاى کشاورز صدر.

تقى‌زاده - بنده اخطار دارم.

رئیس - بفرمایید.

تقى‌زاده - عرض بنده این است که این پیشنهاد در این قسمت مورد ندارد زیرا که این قانونى شده است اینجا بنده تبصره‌ای پیشنهاد کرده‌ام که ریز بودجه را به مجلس بدهند و مجلس هم رأى داد (صحیح است) و باید بدهند و اگر هم ندهند البته ایشان صحیح است بدون این که ریز بودجه را بدهند نباید بودجه مطرح بشود. نباید صحبت بشود (صحیح است) اما بنده شخصاً مخالف نیستم که مذاکرات ادامه پیدا کند و تا یک هفته دیگر صورت ریز صورت را بیاورند من مخالف نیستم ولى این استدلالى که آقاى مخبر کمیسیون بودجه فرمودند به عقیده بنده ببخشید صحیح نیست مورد ندارد اول باید دولت ریز را بدهد تا ببینیم چه اعتباراتى دارد و الا معنى ندارد (صحیح است).

رئیس - آقاى کشاورز صدر.

فرامرزى - دو نفر مخالف نمی‌توانند صحبت کنند.

کشاورز صدر - بنده مخالفم با پیشنهاد ایشان اخطار نظامنامه‌ای کردند بنده اول جواب فرمایش آقاى تقى‌زاده را عرض می‌کنم و آن عبارت از این است که فرمودند اظهارات آقاى مخبر کمیسیون بودجه وارد نیست به عقیده بنده وارد است این که می‌فرمایند که ریز بودجه را بدهند بایستى اول بودجه‌ای تصویب بشود تا یک وزارتخانه‌ای بداند چقدر به او اعتبار داده‌اند و آن وزارتخانه روى آن اعتبار بتواند یک بودجه تهیه بکند و بیاورد (اردلان - این طور نیست آقا) فرض می‌کنیم براى وزارت دادگسترى ده میلیون تومان بودجه داده‌اند این ده میلیون تومان را وزارت دادگسترى می‌تواند که در تمام شهرستان‌ها یک دادگاه شهرستان یک دادگاه بخش تشکیل بدهد ولى اگر نداند که بودجه او پنج میلیون تومان یا ده میلیون تومان است نمی‌تواند صورت جزء بدهد آقاى تقى‌زاده این مقدور نیست و الا جنابعالى الان بفرمایید وزارتخانه‌ها نمی‌دانند وزارت دادگسترى، وزارت دارایی نمی‌دانند چقدر بودجه دارند آن وقت چطور براى یک بودجه موهوم و فرضى صورت ریز تهیه کنند این است که به عقیده بنده مادامى که مجلس یک بودجه اساسى معین نکرده دربست براى وزارتخانه‌ها تهیه بودجه جزء آن وزارتخانه اگر هم تهیه بکند منطقى و عملى نیست بی‌قاعده است اما راجع به پیشنهاد آقاى رحیمیان، جناب آقاى رحیمیان به دو موضوع استناد کردند براى قبولاندن پیشنهاد خودشان به مجلس یکى این که فرمودند که من عقیده‌ام این است که بودجه از دستور خارج شود بنده عقیده‌ام این است که باید در دستور باشد (مکى - این بودجه برخلاف قانون محاسبات است) اجازه بدهید که بنده آقاى مکى صحبت خودم را بکنم قطع کلام جایز نیست این است که فرمودند آخر این جلسه هم نباشد پنج جلسه دیگر بنده عرض می‌کنم اسباب کمال تأسف است اگر دولتى بخواهد و بگوید من نمی‌خواهم این را طرح بکنم نمی‌خواهم یک دوازدهم بگیرم ببرم آنجا و فقط صرف امور پرسنلى بشود نه کارهاى دیگر بودجه من را تصویب کنید من می‌روم مشغول کار می‌شوم آقایان استدلال می‌فرمایند که در این بودجه صد و هشتاد میلیون تومان کسر درآمد هست بنده هم تصدیق دارم که کسر درآمد است این را کى باید درست کند این را مجلس باید بزند و صد و هشتاد میلیون را بزند و تأمین کند صد و سى و پنج میلیون از این پول مربوط به اضافه حقوق زمان جنگ مستخدین دولت است من سؤال می‌کنم از آقایان حاضرند که اینجا بگویند که ما از یک مستخدم چیزى کسر کنیم مستخدمین که الان از کثرت بدبختى با همین حقوق نان جو هم گیرشان نمی‌آید این اضافه زمان جنگ را کم بکنید اگر کم بکنید و رأى بدهید 135 میلیون از این کسر جبران می‌شود و اگر کم نباید شود چکار باید بکند این صد و سى و پنج میلیون را باید داد بنابراین به عقیده بنده می‌بایستی که مجلس شوراى ملى وظیفه اولیه‌اش که این حدود و صلاحیت خاص مجلس شوراى ملى است در قانون اساسى می‌گوید تصویب بودجه و خرج و دخل مملکت با مجلس شوراى ملى است که اگر ما مجلس دیگرى هم می‌داشتیم صلاحیت این کار را نداشت این از خصایص مجلس شوراى ملى است و بسیار جاى تأسف است که همان طورى که آقاى حائزى‌زاده می‌فرمودند از دوره چهارم تاکنون بودجه تصویب نشده است در مملکت اگر این بودجه را ما تصویب نکنیم من به آقایان اطمینان می‌دهم که در نظر ملت ایران مجلس و نمایندگان کوچک خواهد شد (همهمه نمایندگان) (اقبال - هیچ همچون چیزى نیست) و در خارج به ما ایراد خواهند کرد که شما وظیفه اولیه خودتان را انجام نداده‌اید حالا بسته به نظر آقایان است بودجه نمی‌خواهید دولت خیلى برایش سهل است یک‌دوازدهم یک‌دوازدهم بگیرد و برود هیچ ایرادى هم ندارد و هر وقت هم ایرادى بکند که چرا اصلاحات نکرده‌اید می‌گویند شما یک‌دوازدهم دادید این است که بنده به آقایان عرض می‌کنم و استدعا می‌کنم که موضوع بودجه مربوط به موافق و مخالف دولت نیست بودجه چیزى است که باید تصویب بشود نهایت می‌گویند زیاد است پیشنهاد کنید بزنید می‌گویید کم است زیاد بکنید بگویید باید مالیات بگیرند، بگیرند می‌گویید نگیرند، نگیرند ولى این بودجه را از دستور خارج نکنید که ما دوباده دچار یک‌دوازدهم بشویم و اسباب گرفتارى و بدبختى مردم فراهم بشود.

معتمدد دماوندى - احسنت در لیست هستى.

مخبر کمیسیون بودجه - (دکتر مصباح‌زاده) - بنده می‌خواستم عرض کنم موضوعى را که اینجا عرض کردم راجع به تقدیم بودجه‌های تفصیلى از طرف دولت بود این که آقاى تقى‌زاده فرمودند راجع به چاپ و انتشار بودجه‌های تفصیلى صحیح است هر وقت دولت بودجه‌ها را داد به مجلس بودجه‌های تفصیلى فوراً با وظیفه‌ای که کمیسیون بودجه دارد مبادرت به چاپ آن‌ها خواهد شد در این قسمت اختلافى نیست فقط موضوع این است حالا که بودجه تفصیلى به مجلس داده نشده ما بعد از تصویب بودجه چهار دیوارى... (بعضى از نمایندگان - فایده ندارد) می‌شود آقا بنده فکر می‌کنم می‌شود اجازه بدهید خود جناب آقاى تقى‌زاده مدتى وزارت دارایی را تصدى فرمودند بنده نمی‌دانم در همان موقعى که خودشان تصدى فرمودند مثل همین حالا چهار دیوراى می‌آمد بعد بودجه تفصیلى یا خیر؟ (اسدى - بودجه تفصیلى اول باید چاپ شود) ولى مانعى ندارد بسته به نظر مجلس است آنچه که تا به حال عمل شده بود هر طور آقایان مقتضى بدانند تصمیم بگیرند.

رئیس - یک پیشنهادى داده شده است مخالف هم توضیح داده و صحبت کرده است حالا بایستى رأى گرفت. رأى می‌گیریم پیشنهاد آقاى رحیمیان آقایانى که موافقند با خروج از دستور قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهادات قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى کهبد)

تبصره - راه شوسه سابق تهران به قزوین و همدان از طریق شهریار جزء ردیف سه و دولت

+++

مکلف در حفظ و نگهدارى راه مزبور است.

رئیس - نظر آقاى وزیر و آقاى مخبر چیست؟

وزیر دارایی - با این که پیشنهاد آقاى کهبد از روى کمال دلسوزى و علاقمندى تهیه شده است ولى بنده خیال می‌کنم که زیاد مقرون به عمل نباشد براى این که وزارت راه در عملیات ساختمانى مقید به برنامه‌ای است که با نظر متخصصین و مهندسین آن وزارتخانه تهیه شده به تناسب اعتباراتى که در اختیار دستور وزارتخانه قرار می‌گیرد و کار را باید به طور الاهم فالاهم انجام بدهد موافقت کنید پس از تصویب در صورتی که پیشنهاد آقا مخالفتى با برنامه نداشته باشد خودشان بگذرانند و سعى می‌کنم که انجام شود.

رئیس - استرداد کردید آقاى کهبد؟

کهبد - خیر رأى گرفته شود.

دهقان - پیشنهاد خرج است.

رئیس - پیشنهاد خرج نیست رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى کهبد که قرائت شد آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد.

نمایندگان - تصویب شد.

رئیس - سی و پنج نفر لازم است آقایانى که به عنوان موافق برخاسته‌اند سى و دو نفر هستند بنابراین تصویب نشده است پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى ابوالقاسم امینى:

پیشنهاد می‌کنم مبلغ پانصد میلیون ریال از بودجه عمرانى سال 1327 موضوع اقلام 3 و 4 و 6 بندب هزینه بودجه به نسبت جمعیت کلیه شهرستان‌ها و یا تطبیق با برنامه عمرانى تقسیم گردد که یا رعایت فالاهم به مصارف عمرانى برسد.

رئیس - آقاى امینى‏

ابوالقاسم امینى - با این که بنده تصور نمی‌کنم که اگر کسر بودجه‌ای باشد بشود از حقوق مستخدمین زد و بالاخره کسر بودجه از قسمت عمرانى زده خواهد شد معذالک براى اطمینان این که اگر این بودجه بگذرد و اعمال نفوذى در مرکز نشود و بودجه عمرانى تا یک حدود معین در مرکز به مصرف برسد و براى این که ولایات هم از این قضیه بهره‌مند باشند این پیشنهاد را کردم در این پیشنهاد مخصوصاً توجه شد که قسمت‌های قابل تقسیم بودجه تقسیم بشود بنابراین هیچ اشکالى براى این نیست فقط تسجیل این مطلب که این مقدار بودجه عمرانى لااقل به طور مسلم براى شهرستان‌ها تخصیص داده شود (صحیح است) و این مخالفتى هم با برنامه عمرانى کشور ندارد به این جهت بنده نوشتم منطبق با برنامه عمرانى کشور فقط براى تسجیل است که این کار بشود و این پانصد میلیون به مصرف عمرانى برسد.

مخبر کمیسیون بودجه - یک مرتبه دیگر آقاى اجازه بفرمایید که قرائت شود

تقى‌زاده - بنده اخطار دارم‏

رئیس - بفرمایید

تقى‌زاده - در مجلس همیشه سعى می‌شود که در پیشنهادات یک چیزى بگنجانند به عنوان برنامه بنده عرض می‌کنم که ما برنامه نداریم همچون چیزى براى مجلس وجود ندارد پیشنهادى یا یک بیانى لفظ برنامه قید شود (ابوالقاسم امینى - مقصود برنامه هفت ساله نیست برنامه و پروگرام دولت منظور است) پریروز هم به این مناسب بنده می‌خواستم عرض کنم که دو سه دفعه یک نفر از آقایان اینجا صحبت کردند و گفتند که این حرف شما مطابق تصویب‌نامه هئیت دولت نیست و یکى دیگر هم گفت مطابق تصویب‌نامه هست مثل این که مجلس موظف و مقید به تصویب‌نامه است

رئیس - پیشنهاد قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد) این مربوط به برنامه نیست آقاى وکیلى فرمایشى دارید بفرمایید

وکیلى - این پیشنهاد آقاى امینى به عقیده من هیچ فایده که نمی‌رساند این مبلغ جزیی که 50 میلیون تومان است نفله هم می‌شود مسئله آبادى نقشه می‌خواهد و حساب می‌خواهد و ما باید سعى کنیم که هر خرجى که در مملکت می‌کنیم تولید براى ما زیاد شود مثلاً عرض می‌کنم امسال مطابق احصائیه‌هایی که دولت به ما خواهد داد تقاضا می‌کنم که آن پیشنهادم را راجع به حجاج دولت در نظر بگیرد و بعد از یک ماه اطلاع بدهد که چند نفر حاجى رفته‌اند و بعد از چند ماه دیگر چند نفر برگشته‌اند این صورت را اعلان بکند تا بفهمیم که چند میلیون از این مملکت به خارج رفته است (رحیمان - دویست میلیون) دویست میلیون براى این که این ضرر را بتوانیم جبران کنیم راه زاهدان به مشهد را باید آسفالت کنیم چرا؟ براى این که ما بتوانیم سالى بیست هزار نفر را از پاکستان بیاوریم به مشهد و ما باید فکر کنیم که هر یک ریالى که خرج می‌کنیم تولید داشته باشد نه این که مثل سابق یک میلیون اینجا خرج شود و دومیلیون جاى دیگر (ابرالقایم امینى - ایشان عضو کمیسیون بودجه نیستند نمی‌توانند مخالفت کنند) عرض کنم مثلاً اعتبار ساختمان و تکمیل راه‌های شوسه را نمی‌شود برداشت و تصریح است.

رئیس - آقاى وکیلى صحبت خودتان را مختصر بفرمایید

وکیلى - اگر اجازه نمی‌فرمایید صحبت نمی‌کنم.

رئیس - بفرمایید و مختصر صحبت کنید چون غیر از آقایان اعضای کمیسیون بودجه دیگران نمی‌توانند مخالفت کنند.

وکیلى - مسئله آسفالت اختصاص دارد به کار آسفالت و با 12 میلیون تومان یگ قسمتى از راه‌ها را می‌شود آسفالت کرد نه این که تقسیم بکنند بنده با این مسئله مخالفم و خیلى گران تمام می‌شود و اصلاحات هم انجام نمی‌گردد.

وزیر دارایی - بنده مانعى نمی‌بینم و قبول می‌کنم.

رئیس - آقاى مخبر نظر شما چیست؟

مخبرکمیسیون بودجه - بنده هم قبول می‌کنم.

رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود پیشنهاد آقاى کهبد:

این جانب پیشنهاد می‌نمایم که کلمه شهریار و ساوجبلاغ و کرج به ماده اول قسمت دوم بودجه عمران آبادى اضافه شود.

رئیس - آقاى کهبد

کهبد - عرض کنم که آقا این جا در ماده یک قسمت دوم بودجه عمران و تولیدى این شرح نوشته شده است اعتبار آبیارى و سدسازى و تهیه آب مشروب و تهیه وسایل و ماشین‌آلات فلاحتى و مبارزه با آفات نباتى و دامپروری و سایر مخارج فلاحتی و اجرای برنامه اصلاحى در قراء ورامین البته آقایان استحضار دارند که رودخانه کرج قسمت آب مشروب تهران را تأمین می‌کند اگر مورد تردید است ممکن است تشریف ببرند و ملاحظه کنند (دهقان - تا یک حدى) قسمت اعظمش بیش 120 سنگ می‌آید به تهران و البته از وضع کم‌آب بخصوص در جنوب شهر را هم اطلاع دارند که داد و فریاد مردم از عطش و کمى‌ آب به آسمان می‌رود و از طرف آن دهاتى هم که از این آب استفاده می‌کنند آن هم متأسفانه وضع‌شان بد است با پروژه‌هایی که امسال بنگاه آبیاری و وزارت کشاورزى براى سدبندى رودخانه کرج در نظر گرفته است به طور تحقیق آب تهران را تأمین می‌کند و از طرفى هم صدمه به کشت و زرع و فلاحت اطراف تهران هم که خواهى نخواهى کمک به اهالی این شهر می‌کند نمی‌خورد اگر آقایان توجه بفرمایند قسمت اعظم مالاریا از شهریار و ساوجبلاغ و همین آب‌های راکدى است که در آنجا مانده است که اگر این را با یک مختصر توجهى و یک نقشه صحیحى شروع کنند هم رفع این شر یعنى این مالاریا از مردم می‌شود و میلیون‌ها مردم صدمه نمی‌بینند و هم کمکى به عمران و آبادى شده است بنابراین بنده عرض کردم همان طور ورامین است شامل حال شهریار که منبع مالاریا است ساوجبلاغ بشود بنده می‌خواهم عرض کنم که هر ترتیبى و هر نقشه که براى قراء ورامین می‌دهند براى شهریار هم بدهند (صحیح است) که مرکز و کانون مالاریا است.

رئیس - آقاى دکتر راجى‏

دکتر راجى - بنده تعجب می‌کنم که ما اغلب یا فقط شهر تهران را می‌بینیم یا حوزه انتخابیه خودمان را (صحیح است) تهران و شهریار حوزه انتخابیه شخص بنده نیست ولى همه جا ایران است و این قسمت عمران بایستى در تمام کشور یکسان عمل شود چطور می‌شود گفت مالاریا دارد و در تمام مازندران و گیلان و خوزستان مالاریا است بیاییم مالاریاى شهریار را از بین ببریم براى این که حوزه انتخابیه آقاى کهبد است ولى مازندران و سایر جاها مردم باید از گرسنگى بمیرند بنده حتى اسم ورامین را هم موافقم که از اینجا حذف شود به جاى این که قسمت دیگرى به آن اضافه شود.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى کهبد آقایانی که موافقند قیام کنند (چند نفرى برخاستند) تصویب نشد قبل از این که پیشنهاد دیگرى قرائت شود ماده 63 نظامنامه قرائت می‌شود که آقایان توجه کنند فقط آقایانى که عضو کمیسیون بودجه هستند می‌توانند با پیشنهادها مخالف کنند

دکتر معظمى - بفرمایید ماده 60 را هم بخوانند

رئیس - بسیار خوب ماده 60 را هم بخوانید

+++

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده شصتم - اصلاحاتى که از طرف یک یا چند نفر از نمایندگان پیشنهاد می‌شود ماده قانون یا فصل قانون بودجه را که اصلاح راجع به آن است باید تصریح نماید اصلاحات مزبوره نوشته شده به رئیس داده می‌شود و رئیس آن را به کمیسیون مربوط به آن می‌فرستند اصلاحاتى که پس از توضیح و تشریح تأیید و مدافعه نشود مجلس درباره آن شور نخواهد کرد. اصلاحاتی که در شور اول از طرف نماینده پیشنهاد می‌شود پس از قرائت در مجلس مطلقاً باید به آن رجوع شود.

ماده شصت و سوم - اصلاحاتی که در ضمن شور ثانوى پیشنهاد می‌شود در صورتی که از طرف کمیسیون ارجاع آن خواسته نشود صاحب اصلاح به طور اختصار آن را توضیح و استدلال می‌کند و فقط اعضاى کمیسیون حق جواب دارند پس از آن مجلس در باب قبول توجه یا عدم قبول توجه رأى می‌دهید. در صورت قبول توجه آن اصلاح به کمسیون فرستاده می‌شود، درباره این قبول اصلاحات نمی‌توان همان روز که پیشنهاد شده است رأى داد.

رئیس - حالا پیشنهادات قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى نبوى (نمایندگان - تشریف ندارند) پیشنهاد آقاى دکتر راجى قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقایان دکتر راجى و عرب شیبانى‏

پیشنهاد می‌شود که بودجه عمرانى بر سایر قسمت‌های کشور مقدم باشد.

رئیس - آقاى دکتر راجى.

دکتر راجى - این زیاد توضیحى ندارد براى این که خیال می‌کنم که فصل عمران و آبادى می‌گذرد و اگر بودجه عمرانى تصویب شود در یک جا و یک قلم یک کارهاى اساسى براى مردم این کشور انجام بشود.

اردلان - آقاى رئیس این را نمی‌شود رأى گرفت این در وقتى است که تعادل داشته باشد.

بعضى از نمایندگان - یکبار دیگر بخوانید

(پیشنهاد آقاى دکتر راجى به شرح بال مجدداً قرائت شد)

رئیس - همین طور است جزء ماده اول است که الان پیشنهادهایش قرائت می‌شود احتیاجى به رأى ندارد.

دکتر راجى - مقصود بنده این بود که درآمد کشور بیشتر به مصرف عمران خرج شود و حالا بنده مسترد می‌کنم.

رئیس - بسیار خوب پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود - پیشنهاد آقاى تقى‌زاده.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم مبلغ یک میلیون تومان از رقم 6 مخارج بعضى مصارف اداره تبلیغات کسر شود.

رئیس - آقاى تقى‌زاده.

تقى‌زاده - قبل از این که در این باب چیزى عرض کنم می‌خواهم عرض بکنم که امیدوارم رد پیشنهاد آقاى رحیمیان مربوط به خروج از دستور بود نه دادن ریز بودجه و باز امیدوارم که تا دولت ریز بودجه را تا ختم مباحاث ندهد مجلس چشم بسته به این بودجه رأى ندهد هر حرف زده می‌شود و انتقادات به عمل می‌آید گویی همه بیهوده است اگر روى تبانى که راجع به این ورقه سیاهه عطارى بی‌سر و ته در خارج از مجلس شده است اگر در مجلس هزار عیب هم به ثبوت رسید عاقبت روى محبت به متصدیان امور به آن سیاهه رأى داده می‌شود در واقع موافق وجدان نخواهد بود (صحیح است) چون ما هم نظرى نداریم و با نهایت بی‌فرضى انتقاد می‌کنیم تا بشود با مطالبى که گفته می‌شود عقیده‌ای اتخاذ کرد و یا با توجه به گوینده و حب و بغض نسبت به او یا تسلیم شهرت و اطاعت اومر او .... البته عذر می‌خواهم از این که این را بنده می‌خوانم می‌توانم این را از حفظ عرض کنم ولى چون ممکن است تحریفاتى بشود از این حیث عذر می‌خواهم چنان که سابقاً عرض کردم چون صورت ریز بودجه تفصیلى در دست نیست و از جزئیات مخارج اداره تبلیغات کسى اطلاعى ندارد اینجانب نمی‌توانم در بی‌جا و بی‌فایده بودن همه مخارج این دستگاه غیرضرورى چیزى به تفصیل عرض کنم و فقط اجمالاً به طور یقین می‌دانم که قسمت اعظم آن مخارج بى‌‌لزوم و استحسانى است و حتماً قسمتى حتى لغو و باطل است اگر کسى می‌توانست یک جو فایده که تا امروز از این دستگاه حاصل شده نشان بدهد من هم اقلاً معتقد به اساس کار می‌شدم (صحیح است) شاید تنها ثمرى که از این اداره بى‌‌ثمر حاصل شده استخدام عده‌ای از مردم براى استرضاى سیاسى آن‌ها در آنجا است هیچ تبلیغى در عالم براى این مملکت نفرین شده بهتر از نشر عدالت براى ضعفا و تکمیل و اصلاح عدلیه و توزیع دوا در بلوکات و دهات و مبارزه با تب و نوبه و امراض تناسلى نیست لکن اتلاف و صرف 13 میلیون ریال پول ملت گرسنه و برهنه براى مدح و ثناى ارباب قدرت و چاپلوسى مبتذل و سبک و حتى شرم‌انگیز جز خیانت به برزگر و کارگر ایرانى چیزى نیست، اگر در رادیو که به پول فقراى این ملت بنا شده و با حاصل تحمیلات بر فقرا و مظلومین می‌گردد قسمت بزرگ اوقات خود را صرف ستایش دسته‌ای از افراد مردم که در سر کار مملکت قرار گرفته‌اند بکند هیچ دلیلی در عالم نیست که خرج آن را ملت بدهد اگر صبح تا شام تعریفات وزرا یعنى یک حزب معینى را که هم موافق دارد و هم مخالف و تعارفات نسبت به آنها برحسب تلقینات خودشان می‌کنند و آنها را بوذرجمهر سیاست وآصف تدبیر و لقمان حکمت به مردم بدبختى که دکمه رادیو را باز می‌کنند نشان می‌دهد چرا مخالفین حکومت وجهى براى آن بدهند هر روز رادیو که مال ملت است ثناخوان حکومت است و اگر 50 روزنامه بر ضد حکومت بنویسند و انتقاد کنند یک کلمه از آن‌ها در رادیو شنیده نمی‌شود و یک روزنامه پنجاه و یکمى که نسبت به حکومت چاپلوسى کرده مقالات آن عیناً از اول تا آخر خوانده می‌شود تا اهل شیراز و کرمان و اردبیل و استرآباد گمان کنند که مطبرعات تهران یک زبان حکومت وقت را به آسمان می‌رسانند یعنى اغفال شوند حتى در گزارش جریان جلسات مجلس مداخله و تصرف نموده بیانات ناطقین هواخواه حکومت را به تفضیل نقل می‌کند و از بیانات وکلاى انتقاد کننده یا حرفى نمی‌گویند یا تحریف می‌کنند و حذف و تلخیص را به اعلی درجه به کار می‌برند به حدی که اگر به لطف خداوندى داراى چند روزنامه بی‌طرف نبود یم کسى در ایران نمی‌توانست خبر شود که در مجلس چه گفته شده مثلاً بیانات خود مرا در موضوع بودجه به طرز غریب و عجیبى در رادیو گفتند و از نطق مفصلى که البته انتظار آن را نداشتم که همه را نقل کنند فقراتى بى‌‌سر و ته از اینجا و آنجا به هم بسته و تحریفاتى نمودند و از آن جمله از قسمتى که از سیاست نامطلوب حکومت حرف زدم نه تنها حرفى نگفتند بلکه لا الله الا الله لااله را گفته یعنى آنجا که گفتم که اگر بر متصدیان حکومت از حیث فساد اخلاق اجتماعى فعلاً ایرادى ندارم ولى راه خطا پیمودن از شهرت مقام و جاه در ضرر نادرستی‌های دیگر بهتر نیست فقط قسمت اول را که متصدیان حکومت نادرست نیستند نقل کردند (خنده نمایندگان) این را بر سبیل مثال عرض کردم و غرض من آن است که خرج مدح و ثناى حکومت وقت که جزو منافع و ضروریات ملى نیست باید از کیسه‏ خود آن‌ها پرداخته شود نه از کیسه ملت و حکم اعلانات را دارد (صحیح است) ولى در همان حال اظهارت مخالفین را هم باید مثل اعلانات قبول کنند باید شکر کرد که جراید مهم بیانات انتقادى وکلا را در مجلس نشر می‌کنند و این تنها منفد انتشار حقایق است یاد دارم در موقع انتخاب دومای دوم روس در قریب 41 سال قبل حزب اجتماعیون (ینعى سوسیالت‌ها) در آن مملکت اختلاف داشتند در این که آیا در انتخابات شرکت بکنند یا نه که در این باب خیلى بحث می‌کردند و بعضى از آن‌ها می‌گفتند فایده چند قطره آب شیرین در اقیانوس شور که دومای آن زمان را مثال آن می‌شمردند چیست و ما اگر هم چند نفرى انتخاب شویم در میان صدها وکلاى استبداددوست یا هواخواهان طبقات حاکمه منشاء چه اثرى توانیم شد لکن عاقبت رأى اکثریت غبله کرد و تصمیم بر شرکت در انتخابات شد به این دلیل که بسیارى از پیشوایان آن‌ها گفتند با این وضع مملکت ما نمی‌رویم که در آنجا به حضار مجلس حرف بزنیم ولى چون در آنجا آزادى نطق موجود است و تنها نقطه مملکت است که ناطق در آنجا آزاد و مصون است خطاب ما به ملت خواهد بود و ما کرسى نطق مجلس را براى نشر عقاید خودمان اشغال می‌کنیم زیرا که آنچه در اینجا بگوییم اقلاً در جراید به عنوان مذاکرات مجلس عیناً نقل می‌شود و مردم روسیه تماماً می‌خوانند ولى اگر بیرون‌ها در محافل عمومى یا میدان‌ها آن نطق‌ها را بکنیم گذشته از آن که مانع درج در جراید می‌شود پلیس هم معرض خود ناطق می‌شود.

این دلیل پیشرفت و در انتخاب شرکت کردند و 19 نفر وکیل در دوما پیدا کردند که یکى از آن‌ها که با اینجانب دوست بود در چهل سال قبل از این تفصیل را به من حکایت کرد ضمناً می‌خواهم عرض کنم که معلوم نیست چرا استماع رادیو در این مملکت مجانى است و وجه اشتراکی از شنوندگان گرفته نمی‌شود و چنان که در سایر ممالک مرسوم است لابد براى آن که می‌خواهند مدح و ثناى خود را با پول فقراى مملکت مجاناً به گوش مردم با مایه‌اى که اسباب رادیو در خانه دارند برسانند در واقع این همه خرج از کیسه طبقه فقیر فقط براى مردم قادر بخرید اسباب رادیو یعنى یک از ده هزار نفر نفوس مملکت به عمل می‌آید در ممالک متمدن غربى رادیو که یک مؤسسه

+++

دولتى نیست اگر چه تا حدى تحت نظر دولت است مطالب موافقین دولت و خود اولیاى دولت را پهلو به پهلو با اظهارات مخالفین حکومت به مردم یعنى عامه ملت می‌رسانند و حق اغفال و تبعیض ندارد (صحیح است) تبلیغات نوع دیگر از وسیله رادیو بهتر و مفیدتر نیست و انتشارات دولتى از تبلیغات آنان نیز بدتر و مسرافانه‌تر و بى‌ثمرتر و لذا ختم کلام به این حکمت طلایی می‌کنیم‏

که بر آن باش تا هر چه نیت کنى                    نظر در صلاح رعیت کنى‏

این را هم توضیحاً لازم می‌دانم عرض کنم که منکر وجود و فواید رادیو اساساً نیستم و سرود ورزشى و الحان موسیقى کم و بیش به درد مردم می‌خورد به طور کلى هم شاید قسمت کوچکى از تبلیغات هم اگر براى امور مفید باشد جایز است و همین است که وجهى معتدل براى مخارج اینگونه چیزها پیشنهاد کردم و اگر فایده رادیو و تبلیغات رد تبلیغات مخالف این مملکت ئ بعضی رادیوهای خارجی است همین مبلغ کافى است اگر چه به حقیقت بهترین جواب آن تبلیغات تهمت‌آمیز چنان که عرض شد خوب و اجراى عدالت کامل در مملکت است (صحیح است) ...

کشاورز صدر - آقاى رئیس اخطار نظامنامه‌ای دارم.

رئیس - می‌دانم که طبق ماده 63 است و باید به اختصار صحبت کنند

کشاور صدر - خوب پس تذکر بفرمایید

رئیس - درست است باید تذکر داد ولى از موضوع خارج نشدند

تقى‌زاده - .... پیشنهادهای دیگر هم دارم و یک قدرى توضیحات دیگرى هم خواهم داد اگر لازم نباشد که توضیح بدهم ولى به آن اندازه اکتفا خواهم کرد که لازم باشد و استدلال قانع کننده باشد و الا یک نفر پیشنهاد می‌کند که وزارت کار لازم نیست براى این که وزارت می‌خواهیم چه کنیم این صحیح نیست‏

رئیس - آقاى صادقى‏

صادقى - از اجازه‌ای که بنده خواستم مقصودم مخالفت با پیشنهاد آقاى تقى‌زاده نبود بلکه خواستم جریان همین موضوع 13 میلیون ریال را که به نام اداره کل تبلیغات و انتشارات منظور شده است جریانش را در کمیسیون بودجه به عرض آقایان برسانم پیشنهاد دولت 20 میلیون ریال بود به طوری که تمام آقایان اعضاى کمیسیون بودجه که اینجا تشریف دارند مسبوق می‌باشند مخالفت با کل بودجه 20 میلیون ریال شد آقاى نهست وزیر که آن وقت خودشان سمت وزارت دارایی را هم داشتند اعتراف داشتند که این بودجه اداره کل تبلیغات اگر همه‌اش هم زائد می‌باشد لااقل قسمت عمده‌اش زائد است (یکى از نمایندگان -پیشنهادش چقدر بود) پیشنهادى که شده بود 20 میلیون ریال بود که بنده به خاطرم می‌آید همان سه میلیون ریال گفتند بعد سه میلیون ریال به آن اضافه کردند شد 13 میلیون ریال و چون به اینجا رسید موکول شد به این که ریز بودجه اداره کل تبلیغات را تا 24 ساعت به کمیسیون بودجه بدهند ولى تا به حال نداده‌اند بنده تأیید می‌کنم بیانات آقاى تقى‌زاده را و عرض می‌کنم که اگر هر یک از آقایان ریز بودجه اداره کل تبلیغات را ببینند با پیشنهاد ایشان موافقت خواهند کرد و این را هم عرض کنم که کمیسیون بودجه هم با این قلم موافق نبود و در موقعی که در شب ماه رمضان تا ساعت یک و نیم بعد از نصف شب طول کشید داده شد و موکول و مشروط به این بود که ریز این قلم تا 24 ساعت به کمیسیون بودجه داده شود ولى داده نشده است به عقیده بنده این مبلغ زیاد است براى اداره کل تبلیغات و همان 3 میلیون ریال کافى است‏

نمایندگان - رأى - رأى‏

رئیس - رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى تقى‌زاده راجع به کسر ده میلیون ریال از بودجه اداره تبلیغات آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادى که قابل توجه شد و مجلس رأى داد به کمیسیون مراجعه می‌شود پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد آقاى فولادوند:

پیشنهاد می‌کنم که اداره رادیو اخبار مجلس را فقط بایستى از اداره‌ تندنویسى مجلس گرفته و نشر دهد در صورتی که خلاف این دستور رفتار نماید کلیه مأمورین مربوط آن اداره از خدمت دولت معاف خواهند شد

رئیس - آقاى فولادوند بفرمایید

فولادوند - این موضوع رادیو مورد بحث زیادى درمجلس واقع شده و اکثراً مورد گله همه آقایان نمایندگان است بنده یکى از آنهایی هستم که از این اداره گله دارم هر وقت که ما با دولت مخالفیم نطق ما گفته نمی‌شود هر وقت هم موافقیم دست و پا شکسته و یک چیز مزخرفى در رادیو می‌گویند همین طور هم که در اکثر روزنامه‌ها همین طور است من به جراید خیلى احترام می‌گذارم ولى طبق قانون اساسى بایستى نطق نمایندگان را آن طور که صورت او را عوض نکنند و در روزنامه بنویسند و البته مطابق قانون او متخلف است (فرامرزى - نمی‌شنوند باید از اینجا بدهند) باید در ضمن نطق او فحش هم بدهند؟ بنده در مجلس پریروز گفتم که پدر بنده گفتند که چون شما ثروتمند هستید باید این طور باشید؟ من گفتم آقا با این که ثروتمند نیستم من هیچ گاه اظهار فقر نمی‌کنم بنده به همان آقاى مدیر روزنامه اقدام که در این سه چهار ساله از من که هفتصد سال در این مملکت اجدادم زندگى کرده‌اند ثروتمندتر شده، آقا من تمام دارایی خودم را در قبال ده هزار تومان به او اجاره می‌دهم آخر آقا این که معنى روزنامه نشد آبروى همه چیز را در این مملکت بردند شما با دولت مخالفید حاج علینقى کاشى را بیخودى مرخص کرده با خودى مرخص کرده به من نماینده مربوط نیست من مسئولم که یک دولتى که می‌دانم خدمتى به این مملکت می‌کند یا بهترى به جاى او سراغ ندارم از او حمایت کنم حالا اگر این به یکى از رفقاى من ضررى می‌زند آقا آن حرف را بگویید که من هم اینجا بگویم من یک نفر وکیل موافق دولت بنده الان عرض می‌کنم که اداره رادیود اسباب دست دولت‌ها است هر وقت نطق نماینده‌ای مورد مخالفت دولت‌ها است یا بر علیه آن‌ها است این را نمی‌گویند دست و پایش را می‌شکنند و آبروى آن وکیل را در ولایات دور می‌برند ما که 12 وکیل بیشتر در تهران نداریم ما همگى از ولایات هستیم می‌شنوند که وکیل‌شان یک مزخرفى گفته که هیچ صحرا که بیسوادى چنین حرفى نمی‌زند (صحیح است) آخر این آبروبرى از ما است بنده پیشنهاد می‌کنم که اداره رادیو بایستى اخبار مجلس را از تندنویسى هم با تصدیق اداره‌د تندنویسى بگیرد و بگوید و نشر بدهد اگر این کار را نکرد تمام مأمورین مربوطه به نشر اظهارات از خدمت معاف شوند

دکتر مصباح‌زاده - (مخبر کمیسیون بودجه) اجازه می‌فرمایید

رئیس - بفرمایید

دکتر مصباح‌زاده - بنده خواستم راجع به انتشار مذاکرات مجلس که چندین مرتبه در اینجا صحبت به میان آمده توضیحاتى بدهم در واقع این است که خود اداره تندنویسى مجلس مجهز براى حاضر کردن مذاکرات در ظرف یک ساعت نیست (مکى - مجهز بکنید آقا) باید اداره کاپردازى مجلس ازاین بودجه‌ای که دارد وسایل براى این آقایان فراهم کند که همه روزه وقتى که جلسات مجلس تمام می‌شود نیم ساعت بعد از آن تمام مذاکرات که شده به دسترس روزنامه‌نویس و اداره رادیو بگذارند تا تمام مذاکراتى که الان می‌شود خاتمه داده شود الا اگر این وضع باشد رادیو یک هفته بعد مذاکرات مجلس را نمی‌تواند بگوید (فولادوند - خوب لازم نیست بگوید) مردم علاقه دارند که از مذاکرات مجلس همان روز و همان ساعت اطلاع حاصل کنند (مهندس رضوى - اطلاع باید صحیح باشد) اجازه بفرمایید آقاى مهندس رضوى شما مجال نمی‌دهید عرض کنم منظور اصلى این است که مذاکرات صحیح مجلس شوراى ملى منعکس شود و این وظیفه با اداره خود مجلس شوراى ملى است با اداره کارپردازى است همه آقایان هم اگر خرجى در این قسمت لازم باشد موافقت می‌کنند براى این که همه این درد را داریم بنده پریروز اگر خودم روزنامه نداشتم مجبور بودم که بروم از آقاى مسعودى خواهش بکنم که مجدداً هر چه در مجلس گفته‌ام چاپ کنند چون خودم روزنامه داشتم رفتم این را درست کردم ولى همه که این وسایل را ندارند بنده فکر می‌کنم که بهترین راه این است که براى این آقایان تندنویسان حقوق کافى و وسایل کافى بدهیم و همه روزه وقتى که مجلس تمام می‌شود نیم ساعت بعد مثل تمام دنیا حاضر شود، آقاى امینى که خودشان جزو هیئت کارپردازى هستند تصور می‌کنم که در آمریکا ملاحظه فرموده‌اند که نیم ساعت بعد اگر مذاکرات خیلى که طول بکشد و الا در همان موقع با وسایلى که دارند به دسترس تمام مردم کشور و خارج کشور می‌گذارند و اینجا هم باید همین طور بشود و الا بنده فکر می‌کنم که آقاى فولادوند پیشنهادشان را طورى تنظیم بفرمایند که عملى باشد یعنى به جاى این پیشنهاد بشود کارپردازى مجلس شوراى ملى را مکلف بکنند که وسایل کار را فراهم بکند وقتى

+++

که این طور شدند اداره رادیو می‌تواند برخلاف کارى یکند و نه روزنامه‌نویس باید وسائل فراهم یاشد (صفوى - روزنامه‌نویس مجبور نیست چاپى کند) البته مجبور نیست ولى اگر بخواهند چاپ بکنند

فرامرزى - بنده اخطار نظامنامه دارم راجع به ماده 109 از لحاظ روزنامه‌نویسى همان طور که وقتى به تجار اعتراض کردند به آقای باتمانقلیج اجازه دادید راجع به روزنامه‌ها هم باید به بنده اجازه بفرمایید.

رئیس - راجع به ماده 109 در اینجا مورد ندارد کسى راجع به شما حرفى نزده.

دکتر راجى - پس اگر راجع به طب هم صحبت شد باید به بنده اجازه بدهید.

رئیس - آقاى دکتر شفق‏

دکتر شفق - بنده آقا با نظر اساسى فکر آقاى فولادوند که جناب آقاى تقى‌زاده هم فرمودند در باب این که مطالب نباید تحریف شود و همچنین نباید در بین مطالب موافق و مخالف تبعیض شود کاملاً موافقم اما در باب راه عملى، هر پیشنهادى که در مجلس می‌شود باید راه عملش را پیدا کرد و الا چه فایده دارد یک مطلب پیشنهاد شود و عملى نشود و لو مجلس هم رأى بدهد اولاً دستگاه تندنویسى مجلس تا آنجا که بنده می‌دانم به وظیفه‌اش کاملاً عمل می‌کند (صحیح است) ولى با رسیدگى‌هایی که بنده کردم وسایل‌شان کم است آقاى امینى مکرر این قسمت را گفته‌اند. امایک قسمت پیشنهاد آقاى فولادوند باید به ناچار منوط باشد به این که اول دستگاه اداره تندنویسى تکمیل بشود ولى آن طورى که آقاى دکتر مصباح‌زاده فرمودند نیست یعنى در هیچ جاى دنیا تمام مذاکرات یکى یکى نمایندگان مجلس از اول تا آخر در رادیو گفته نمی‌شود به خصوص که گله‌هایی کنایه‌هایی، خداى نکرده بعضى کلمات نامطلوبى هم رد و بدل شود، این عملى نیست گاهى می‌شود که در یک جلسه یک کتاب مذاکره می‌شود و چندین ساعت راجع به بودجه صحبت شده است آن‌ها هم باید چند ساعت آن را تکرار کنند هیچ رادیویی و لو 24 ساعت کار کند از عهده بازگویی این مطالب از سر تا آخر برنمى‌آید و خود نمایندگان هم حتماً قبول نخواهند کرد که اگر در حین تشنج یک مطلب خلاف رویه‌ای را گفتند عین آن را در رادیو بگویند این است که چنین نظرى هست که بنده در اساسش موافقم اقلاً باید مجلس، هیئت رئیسه مجلس یک ترتیبى بدهند که خلاصه یعنى اهم مطالب که واقعاً خود نماینده هم مایل است آن مطالب گفته شود اهم مطالب را خلاصه کنند خلاصه یک راه عملى باید پیدا کرد که این پیشنهاد این طور نگذرد خود ایشان هم گمان می‌کنم از این جهت موافق باشند که به هیچ وجه از این حیث عملى نیست.

اسلامى - بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.

رئیس - طبق ماده 63 که باید مختصر توضیح بدهند.

اسلامى - بنده توضیح دیگرى دارم.

رئیس - بفرمایید.

اسلامى - عرض کنم مفهوم مخالف ماده 63 این است که لوایحى یک شورى است و پیشنهادهایش به تصویب رسیده است باید آن لایحه برود به کمیسیون این که مقام ریاست استناد کردند که بایستى فقط پیشنهاد تصویب شده برود به کمیسیون در لایحه دو شورى چون بودجه یک شورى است مشمول این ماده نمی‌شود بنابراین یا ماده اول یا تمام لایحه بودجه برود کمیسیون.

رئیس - ماده 63 قرائت می‌شود - فقط همان اصلاحى که مورد توجه قرار می‌گیرد می‌رود کمیسیون.

(ماده 63 به شرح زیر قرائت شد)

ماده 63 - اصلاحاتى که در ضمن شور ثانوى پیشنهاد می‌شود در صورتى که از طرف کمیسیون ارجاع آن خواسته نشود صاحب اصلاح به طور اختصار آن را توضیح و استدلال می‌کند و فقط اعضای کمیسیون حق جواب دارند پس از آن مجلس در باب قبول توجه یا عدم توجه رأى می‌دهد در صورت قبول توجه آن اصلاح به کمیسیون فرستاده می‌شود درباره این قبیل اصلاحات نمی‌توان همان روزى که پیشنهاد شد رأى داد.

رئیس - بنابراین فقط همان اصلاحى مورد توجه قرار می‌گیرد می‌رود به کمیسیون.

اسلامى - بنده قبول دارم چون در اول نوشته شور ثانوى بنابراین مفهوم مخالفش این است که اگر یک شور دارد مشمول این ماده نمی‌شود نگذارید این سابقه بشود.

رئیس - سابقه هم همین طور بوده است. آقاى فولاوند

فولادوند - چون آقایان اصرا دارند بنده پس می‌گیریم با توضیح این که اداره رادیو نگوید نطق نمایندگان را یا اگر خواست بگوید نمی‌گویم باز تمام نطق را بگوید یک چیزى بگوید که صورت اصلى نطق را عوض نکند.

رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى تقى‌زاده به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مبلغ یک میلیون و نیم تومان از رقم راجع به قلم 5 فهرست مخارج مملکتى یعنى مصارف وزارت کار کسر شود.

رئیس - آقاى تقى‌زاده‏

تقى‌زاده - بنده قبلاً باید عرض کنم که اگر بخواهم ثابت کنم که چرا براى وزارت کار این مخارج لازم نیست باید چند سطرى عرض کنم ولى طورى می‌کنم که هر جا زاید است به اختصار بکوشم در باب وزارت کار هم که از تأسیسات دوره کار پیدا کردن براى خوانین تهران است من عقیده را دارم که نسبت به اداره انتشارات و تبلیغات داشتم بر اثر انقلابات و سر و صداى تقلیدى که میان جمعى از کارگران این مملکت پیدا شد و از ترس سیاست خارجى در این زمینه یک اداره تقلیدى در این مملکت بنا شد و تظاهر به بعضی اصلاحات مبتدیانه کردند که شاید بعضى بدون تناسب با خرجى که براى اداره آن می‌شود مفید بود و بعضى بى‌‌مغز و اغفالى و بیشتر ظاهر‌سازى و لوله و طمطراق و حرف خالى بود و در واقع قصد عمده جلوه دادن به خارجیان بود که آقاى لویی سایان راضى شود و به چشم اداره کار بین‌المللى ژنو کشیده شود ولى قصد مهم‌تر کار دادن و حقوق پرداختن به جمعى از فامیل‌های محترم پایتخت بود که به کلی به این امر بیگانه بوده و از هر چیزى در عالم اگر سررشته‌ای داشتید به این نوع کار نه علاقه و دلسوزى و نه بصیرت مطلوب داشتند و ضمناً براى بعضى از اعضای این اداره دلخوشى‌هاى جذاب و هوسناک دیگرى هم علاوه بر حقوق وجود دارد و آن مسافرت‌های مرغوب و دلکش به ممالک غربى است به عنوان حضور در مجامع بین‌المللى کار ملل متمدن صنعتى که حاجت به این کار و علاقه حقیقى به آن دارند و از آنجمله در سال گذشته از قرار مذکور به جاى یک نماینده قریب 22 نفر مرد و زن با فوق‌العاده‌هاى خوب از فرانک سویی که براى هر روز بیش از مزد یک ماه کارگران ایرانى بود که آقایان و خانم‌ها دعوى نمایندگى آن‌ها را داشتند از این لذت گردش در اروپا بهره‌مند شدند. اگر واقعاً قصد اصلاح حال کارگران ایرانى در نظر بود به آسانی ممکن بود نظامات و مقررات وسیع و مفید و جامع اداره بین‌المللى مشاغل به موقع اجرا گذارند اگر اداره مرکزى کوچکى در ایران براى این کار لازم بود (نه عرض و طول و شاخ و برگ و کوس و دهل و جشن و تظاهر و کرایه عمارات پرخرج) ممکن بود بهترین شخص بصیر و لایق و با احاطه و دلسوز ایرانى را که آقاى جمال‌زاده باشد انتخاب و او را مأمور ریاست این کار می‌کردند که به جاى اعضای بی‌شمار فعلى از مدیر و معاون و بازرس و دفتردار و محاسب و متخصص فنى و ادارت جزء که شامل شاهزادگان و ملاکین و اعیان‌زاده‌ها است با پنج شش نفر اجزاى کارى این اداره را به مجرای صحیح انداخته نمونه‌ای اروپاپسند در ایران احداث کند لکن پسر یک واعظ اصفهانى فقیر که بزرگان مملکت از بیم زبان جذاب کلاه نمدی‌های پدر او را هلاک کردند کجا به مناصب عالیه دولت علیه که مخصوص خانواده‌های محترم و منسوبین وزرا و وکلا و خوانین است تواند رسید.

اصلاً معلوم نیست که اگر واقعاً غایه و مقصود اصلاح احوال زحمتکشان ملت ما است و اصل محرک و داعى و اساس علاقه و دلسوزى به حال این طبقه مخلوق است و منظور تظاهر و اغفال خارجیان یا استرضاى جمعى بى‌‌علاقه نیست چرا کسى در فکر هشت الى ده میلیون نفوس برزگر و دهقان مملکت نیست (صحیح است) این روستائیان که نه در زیر سقف بلکه در جلو آفتاب‌سوزان صبح تا شب مشغول شخم و شیار و کشت و درو هستند و خار می‌خورند و بار می‌برند تا تو نانى به کف آرى و به غفلت بخورى مگر کارگر نیستند و اتحادیه کارگران گوناگون پایتخت آن‌ها را از این لقب روزنامه‌پسند محکوم کرده‌اند ولى طفلى که گریه نکند از شیر محروم است و تا موقعى که رعایاى زبان بسته غوغایی راه نینداخته اتحادیه‌ای تأسیس نکرده روزنامه‌هایی تندزبان تأسیس نکرده‌اند در حکم معدوم هستند یعنى نه وجود دارند و نه درد آن‌ها به گوش کسى می‌رسد و فقط حال آن‌ها را از زبان ارباب‌ها باید شنید که اغلب می‌گویند خدا هیچ رعیتى را خوشبخ‌تر از ایران خلق نکرده و زارعین اروپا به آنها غبطه می‌برند و گاهى هم که خود جواز یا ارز یا معافیت از مالیات بخواهند فریاد شکایت برمی‌آورند که چرا حقوق زارعین بدبخت را رعایت نمی‌کنید و به‏ برزگر بیچاره صد هزار دلار ارز نمی‌دهید.

به هر حال به این اداره پر ژعرض و طول که بیست ملیون ریال از عوارض تحمیلى ریال از عوراض تحمیلى بر کارگران مملکت

+++

می‌خورد حاجتى نیست و اگر هم ضرورتى به یک اداره کوچک مؤثرى باشد که اعضاى آن واقعاً کار کنند و لفظ کارگر بر آنها نیز صدق کند همان مبلغى که پیشنهاد کردم بالغاً مابلغ براى این مملکت فقیر وملت گرسنه و برهنه کافى است‏

این نوع ادارات از آن قبیل تأسیسات بیهوده و مستلزم مصارف بى‌‌لزومى هستند که می‌ترسم اگر روزى دولت حقه که همه منتظر ظهور آن هستید در عصر ما ظهور کند عوض شمشیر براى زدن گردن اهل طفیان بى‌‌ایمان جاروبى به دست گرفته اول اداره تبلیغات و بعد اداره کار و بعد بسیارى از ادارات دیگر اتلاف کننده بیت‌المال را جاروب خواهد کرد (صحیح است)

اگر پیشنهادى بنده مورد تصویب مجلس واقع گردد علامتى از علامات آن ظهور منتظر خواهد بود و اثرى از حسن اصلاح‌طلبى باید شمرده شود و اگر مجاهدت که می‌کنم خسته و دل‌افسرده نمی‌شوم و حمل بر قصور خود از فهم مقتضیات این دوران می‌کنم‏

بنده یک قسمت آخر را عرض می‌کنم که اگر گاهى ناچار حسب الوظیفه شکایت تن و ناله‌هاى درونى طبقات زبان بسته مردم از زبان بنده به سمع آقایان محترم می‌رسد این فقره هیچ نوع علامت رویه منفى من نیست و چنانچه بارها عرض کرده‌ام اگر به جاى قهقرا رفتن به آهستگى مورچه‌وار هم جلوتر بروند و به جاى اشتداد روز افزون امراض روزى یک خردل از مرض کم شده رو به بهبود برود من می‌توانم خیلى هم مثبت‌پرور و مثبت‌روش باشم لکن در اوضاع فعلى که هر روز آتش بر خرمن هستى بیت‌المال ملت نیمه‌جان مشرف به هلاک فقیر بیشتر و تیزتر می‌شود و پوست طبقه محکومه را زنده زنده براى اتلاف و اسراف جمعى پرطمع که پاریس  ونیویورک را در خواب می‌بینند می‌کنند حقیقت آن است که با هزار جهد در خوددارى نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم و سینه می‌گوید که من تنگ آمدم فریاد کش و لو آن که منفى‌باف و عوام‌فریب خوانند

رئیس - آقاى دکتر راجى‏

دکتر راجى - بنده خیال می‌کنم تا روزی که لایحه وزارت کار در مجلس تصویب نشده البته وزارت کار یک جنبه قانونى ندارد (حسین ملکى - دارند پول می‌دهند) اجازه بفرمایید بیانات جناب آقاى تقى‌زاده مورد قبول همه آقایان بود ایراداتی که ایشان می‌گیرند از تبذیر و اسرافى که در وزارتخانه‌ها می‌شود بسیار به موقع است وزارت کار روی هم رفته براى یک عده‌اى از کارگران ایجاد شده است و اکثر این عده اول درشرکت نفت با سهم کارگر بقیه هم در کارخانه‌هاى شمالى و اصفهانى و یزد یا جاهاى دیگرى مشغول کارند بنده خیال می‌کنم جناب آقاى تقى‌زاده براى سیصد هزار نفر کارگر یک وزارتخانه ایجاد کردن البته صلاح نیست ولى درقانونى که در رد مقاوله نفت از این مجلس گذشته دولت مکلف شد که منابع نفتى ما را استخراج کند و بنده هم اطلاعى ندارم که آیا راجع به این عمل تاکنون دولت اقدامى کرده‌اند یا خیر؟ اگر بنا بشد که یک وزارت کارى ایجاد بشود عقیده شخصى عقیده شخصى بنده این است که آن وزارتخانه وزارت کار و نفت باشد یعنى تفحص و تجسس نفت و ایجاد درآمد از راه نفت البته اداره کارهم جزء آن وزارتخانه باشد (مکى - وزارت نفت درست کنند؟) اوضاع کارگران در ایران بسیار بد است حتماً باید یک قانون کار در ایران باشد و مجلس آن را تصویب کنند بیمه اجتماعى نه فقط براى کارگران باشد براى کلیه کشاورزان هم باید باشد و گمان می‌کنم اگر کلیه این مخارج را در یک وزارتخانه تمرکز بدهند که هم یک قدرى جنبه تولیدى داشته باشد و هم حقیقتاً فکر کار باشد در آن صورت بنده خیال می‌کنم که مجلس وزارت کار را لازم می‌داند

ملک مدنى - بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم‏

رئیس - راجع به چه موضوعى است؟

ملک مدنى - راجع به همین موضوعى که مطرح است‏

رئیس - بفرمایید

ملک مدنى - عرض کنم براى وزارت کار قانونى از مجلس نگذشته اساساً بودن این ماده در این لایحه مورد ندارد وزارتخانه وقتى رسمیت پیدا می‌کند که دولت لایحه‌اش را بیاورد به مجلس و از تصویب مجلس بگذرد بنابراین این امر برخلاف اصول است بنده با اصل نظر آقاى تقى‌زاده موافق هستم وزارت کار و اداره راه آهن آلت دست سیاسى شده و راه آهن را همین اعمال خراب کرده است بنابراین باید این را اصلاً در این بودجه دخالت نداد.

رئیس - بسته به رأى مجلس است البته وقتى مجلس رأى نداد حذف می‌شود آقاى دکتر شفق در این قسمت فرمایشی دارید؟

دکتر شفق - خواستم توجه آقایان محترم را به یک نکته جلب کنم که این اندازه که مکرراً در مجلس گفته می‌شود که کمیسیون بودجه کار نکرده کمیسیون بودجه ندیده کمیسیون بودجه رسیدگى نکرده اسن اندازه‌اش حتماً درست نیست و چون من همیشه براى دفاع از شخص خودم کوتاه می‌آید تا این دقیقه سکوت کرده‌ام ولى تعجب می‌کنم که آقاى مخبر کمیسیون هم گاهى کوتاه می‌آیند کمیسیون بودجه کمسیون بودجه درست 10 ماه جلسه داشته است و تا آنجایی که توانسته است ارقام تفصیلى را بخوهد آقاى انوارى از وزارت دارایی همیشه آنجا حاضر بودند و آقاى انوارى از وزارت دارایی همیشه آنجا حاضر بودند و آقاى بهنیا و توضیحات لازم را در کمیسیون بودجه با ارقام داده‌اند ولى آن ارقام جزیی که بایستى چاپ بشود با آن طول تفصیل هنوز نیامده است به علت این که تهیه نشده است و علت اساسش تغییر دولت‌ها است دولت سابق یعنى دولت آقاى حکیمى می‌خواست بودجه‌های تفصیلى را بیاورد ولى در این حین سقوط کرد و دولت فعلى هم یک تغییراتی در ارقام داد اما راجع به وزارت کار ...

مکى - ایشان به چه عنوان صحبت می‌کنند؟ یک موافق و یک مخالف صحبت کرده است‏

رئیس - به عنوان اخطار می‌فرمایند

مکى - آقا این وضع نمی‌شود

فرامرزى - ایراد وارد است‏

دکتر شفق - می‌فرمایید من می‌نشینم زمین آقاى مکى‏

مکى - آخر نمی‌شود که این طور تبعیض قائل شد

رئیس - ایشان به عنوان اخطار دارند صحبت کنند اخطارهایی که اغلب آقایان می‌کنند (فرامرزى - این ایراد با آقاى دکتر شفق نیست یک قاعده‌اى بگذارید) قاعده آن است که 109 از بین برود و این دست‌آویز دیگر وجود نداشته باشد آقاى ملک مدنى به عنوان اخطار صحبت کردند و ایشان هم به عنوان اخطار صحبت می‌کنند (همهمه نمایندگان - زنگ رئیس)

دکتر شفق - بنده به عنوان عضویت کمیسیون بودجه حرف می‌زنم در صورتی که موافق نیستید بنده یک کلمه هم حرف نمی‌زنم‏

فرامرزى - باید قاعده داشته باشد

جمعى از نمایندگان - بفرمایید آقا

دکتر شفق - راجع به وزارت کار فقط یک نکته می‌خواستم عرض کنم و آن این است که من تصور می‌کنم که در مجلس یا در کشور یک نفر هم پیدا نشود (که آقا تقى‌زاده هم از آن‌ها هستند) که راجع به اهمیت شدید درجه اول تأسیسات دولتى راجع به موضوع کار و تأمین ارتباط کارفرما و کارگر عقیده نداشته باشند (صحیح است) اگر از بنده بپرسند که وزارتخانه‌هاى ایران از لحاظ الاهم فالاهم کدامش مهم‌تر است شاید من در اول بگویم وزارت کارد اما درباب تبذیر و اسراف و سوءاستفاده باز هم احدى نیست که در مجلس و خارج باشد که موافق باشد تردیدى در این کار نیست حالا موضوع این بود که یک رقمى ....

رئیس - آقایان می‌گویید به عنوان اخطار صحبت می‌فرمایید؟

دکتر شفق - عرایض بنده تمام شد

رئیس - زودتر تمام کنید.

دکتر شفق - .... در باب رقمى که در بودجه راجع به وزارت کار هست باید این قسمت را آقایان لطفاً توجه بفرمایند که همین وزارت که ناچار یک بی‌ترتیبى‌هایی در آنجا بوده است راجع به این دو سال گذشته توجه بفرمایید که یک جلوگیری‌هایی از یک پیشامدهایی راجع به امور کارگر و کارفرما کرده است و ترتیباتى بوده است و به این اشخاص لااقل حقوقى داده شده است حالا اگر مجلس بخواهد می‌تواند لغو کند مختار است‏

رئیس - آقایان من مکرر عرض کردم این آیین‌نامه‌ای که هست باید از طرف خود آقایان رعایت بشود ماده 63 می‌گوید که پیشنهاد دهنده باید به طور اختصار توضیح بدهد آقایان باید رعایت بکنند

فرامرزى - براى این که تبعیض می‌شود

رئیس - به شما ناچارم اخطار کنم آقاى فرامرزى‏

فرامرزى - بنده تذکر دادم‏

رئیس - تذکر را بنده می‌دهم.

+++

فرامرزى - قربان اجازه ندهید بى‌‌اجازه صحبت کنند

رئیس - من بعد همین طور سختى خواهم کرد تا کسى خود ماده را نگوید نباید اظهار کند همین طور اجازه‌ای که می‌خواهند همین طور رعایت نظامنامه که در توضیح باید مختصر حرف بزنند (سزاوار - این روح سلامت آقاى رئیس موجب می‌شود که بعضی‌ها لایحه می‌نویسند در شانزده صحفه و این باعث می‌شود که بنده هم اعتراض کنم وکیل مساوی است بنده باید حرف بزنم ایشان هم باید حرف بزنند) پیشنهادى آقید مهندس رضوى کرده‌اند که چند دقیقه عده کافى شود باید رأى بگیریم‏

مهندس رضوى - بنده یک توضیحى هم می‌خواستم بدهم که به نظر بنده باید دولت این بودجه را بگیرد ببرد اصلاح کند و بودجه قابل قبولى تهیه کند این بودجه به این صورت قابل تصویب نیست.

4 - تعطیل جلسه به عنوان تنفس‏

رئیس - بنابر این چند دقیقه تنفس داده می‌شود.

(جلسه یک ربع بعد از ظهر به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

 

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز چهارشنبه هفتم مهر ماه 1327

مجلس یک ساعت و بیست دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت به عنوان بعد از تنفس تشکیل گردید

رئیس - در جلسه پیش پییشنهادى که آقاى تقى‌زاده دادند و توضیحاتى که در اطراف آن اظهار کردند راجع به کسر یک میلیون و نیم تومان از بودجه وزارت کار و منتهى به رأی شد حالا باید رأى بگیرم چون جلسه قبل به عنوان تنفس هم بوده صورت مجلس نداریم و توضیحى ندارد وعده هم براى رأى کافى نیست.

اردلان - آقاى رئیس اجازه بفرمایید

امینى - آقایان وزیر دارایی نظریاتى داشند باید تشریف بیاورند و بگویند

مکى - اصلاً دولت چرا نمی‌آید مثل این که دولت خودش ابستروکسیون می‌کند و الا چرا نمی‌آید می‌ترسد از مجلس؟

عباس اسکندرى - اصلاً دولت اکثریت ندارد.

رئیس - بنده هم تصور می‌کنم چون کار دیگرى نمی‌شود کرد و اعلام رأى شده جلسه را ختم می‌کنیم تا فردا که روز معمولى مجلس است یعنى جزو آن سه روز است که باید جلسه تشکیل بشود و مثل امروز فوق‌العاده نیست خواهش می‌کنم آقایان سر وقت ساعت هشت و نیم حاضر بشود

مکى - پس خواهش می‌کنم به دولت هم اطلاع بفرمایید

(مجلس ساعت ده و چهل و پنج دقیقه صبح ختم شد.)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294416!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)