کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی دوره 16
[1396/05/29]

جلسه: 104 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 26 دی ماه 1329  

 

فهرست مطالب:

1- قرائت غائبین و طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: برومند، دکتر شایگان، آزاد، نورالدین امامی، فقیه‌زاده،

3- تصویب صورت مجلس

4- بیانات آقایان: پیراسته و دکتر بقایی به استناد ماده 90

5- طرح و خاتمه گزارش کمیسیون بودجه راجع به عیدی مستخدمین جزء

6- قرائت پیشنهاد طرح لایحه انتخابات و صورت دستور مجلس

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقراری وظیفه آقای کمپانی

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی دوره 16

 

 

جلسه: 104

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 26 دی ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1- قرائت غائبین و طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: برومند، دکتر شایگان، آزاد، نورالدین امامی، فقیه‌زاده،

3- تصویب صورت مجلس

4- بیانات آقایان: پیراسته و دکتر بقایی به استناد ماده 90

5- طرح و خاتمه گزارش کمیسیون بودجه راجع به عیدی مستخدمین جزء

6- قرائت پیشنهاد طرح لایحه انتخابات و صورت دستور مجلس

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقراری وظیفه آقای کمپانی

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید.

1- قرائت غائبین و طرح صورت مجلس

رئیس- صورت غائبین جلسه پیش قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین بااجازه - آقایان: دکتر مصباح‌زاده، اورنگ، برومند، شوشتری، صاحب‌جمع، مجتهدی، حسن اکبر، مهدوی، امیر افشاری، دکتر مصدق، طباطبایی.

غائبین بی‌اجازه - آقایان: مجید موسوی، عرب شیبانی، جواد مسعودی، کاظم شیبانی، محمد هراتی، سودآور، شهاب خسروانی، اقبال آشتیانی‌زاده، قبادیان.

دیرآمدگان بااجازه - آقایان: ابرشم‌کار: یک ساعت، عامری: یک ساعت، ثقة‌الاسلامی: یک ساعت، نبوی: 2 ساعت.

دیرآمدگان بی‌اجازه - آقایان: محمدعلی مسعودی: یک ساعت، تولیت: یک ساعت، تیمورتاش: یک ساعت، قهرمان: 30 دقیقه، ارباب مهدی: 30 دقیقه، منصف: 30 دقیقه، پیراسته: 30 دقیقه، دکتر طاهری: یک ساعت، موقر: یک ساعت، خاکباز: 30 دقیقه، صدری: یک ساعت.

رئیس- نسبت به صورت ملجس نظری نیست؟ آقای جمال امامی بفرمایید.

جمال امامی- بنده پریروز ضمن بیاناتی عرض کردم که من با آقای رزم آرا عداوتی ندارم بلکه ایشان را دوست دارم ولی کشور و شاه و ملت ایران را بیش از ایشان دوست دارم این را در بعضی از جراید تحریف کرده‌اند خواستم عرض کنم آقایان مدیران جراید عرایض بنده را تصحیح بفرمایند در صورت جلسه هم صحیح نوشته شده است.

رئیس- بنده یک تذکری دارم من نسبت به صورت جلسه عرضی ندارم. خواستم از مقام ریاست استدعا بکنم، ملاحظه بفرمایید ساعت ده و ربع است که مجلس رسمیت پیدا کرده یک تصمیم جدی اتخاذ بفرمایید که سر ساعت تشکیل شود.

رئیس- تصمیم جدی را آقایان نمایندگان باید اتخاذ بفرمایند که سر ساعت در مجلس حاضر شوند.

فقیه‌زاده- صحیح است. باید آقایان مراعات کنند که مجلس سر ساعت تشکیل شود.

رئیس- آقای بهادری نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟

بهادری- نخیر قربان یک نامه‌ای به وسیله بنده رسیده بود. از کارمندان جزء اداره غله و نان تقدیم مقام ریاست می‌کنم. راجع به عیدی مستخدمین است.

رئیس- راجع به صورت مجلس نظری نیست؟ آقای دکتر سید امامی بفرمایید.

دکتر سید امامی- بنده اینجا عرض کردم که چند سال قبل نه چندی قبل اینجا نوشته شده است چندی قبل تقاضا می‌کنم اصلاح بفرمایید.

رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود. الان عده برای رأی کافی نیست این اصلاح می‌شود الان عده برای رأی کافی نیست. این است که ناچاریم نطق قبل از دستور را شروع کنیم. بنابراین شروع می‌کنیم به نطق قبل از دستور آقای برومند. بفرمایید.

2- بیانات قبل از دستور آقایان برومند، دکتر شایگان، آزاد، نورالدین امامی، فقیه‌زاده.

برومند - در ماه گذشته چند روزی به اصفهان رفته بودم وضع مردم آنجا را به قدری بدو پریشان دیدم که در مراجعت تصمیم داشتم وضع آنجا را که بستگی کامل به اوضاع کشور دارد به عرض مجلس شورای ملی برسانم و از نمایندگان محترم استدعا بکنم که

+++

بذل توجهى بفرمایند و با طرح و تصویب قوانین مفید و لازمى‌که از طرف آقایان نمایندگان پیشنهاد می‌شود یا از طرف دولت تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد به این پریشانى مردم سر و سامانى داده شود در این مدت چون مطالب مهمى مورد بحث و مذاکره بود مجالى براى عرایض بنده باقى نبود دیروز عده‌اى از کارگران کارخانه پشم‌باف اصفهان در تلگرافخانه متحصن شده بودند و جناب آقاى حائرى‌زاده و دکتر بقایى و بنده را دعوت کرده بودند به تلگرافخانه. موقعى که رفتیم آنجا مطالبى داشتند که آن را مخابره کردند و تقاضا کردند به عرض مجلس شوراى ملى برسانیم که بنده عیناً قرائت می‌کنم.

دو سال است مدیران کارخانه پشم‌باف با استفاده از موقعیت و بودن حکومت نظامى به زور چهار صد نفر کارگرانى که چندین سال سابقه کارگرى دارند از کار برکنار کرده‌اند به تمام مقامات مسئول کشور شکایت کرده‌ایم عین شکایت را به اصفهان فرستاده شد جواب جهت مرکز با میل مدیران تنظیم و ارسال گردید اینک تصمیم گرفتند تا نتیجه در تلگرافخانه متحصن باشیم آقایان شما خود را با ما مقایسه فرمایید چنانچه مدت دو سال بیکار باشید دچار چه سرنوشتى خواهید شد لذا اجراى تقاضاى خود را از شما می‌خواهیم و متمنى است صداى ما را در جلسه علنى خصوصاً آقایان وکلا به گوش سایر نمایندگان و مدیران جراید برسانید که به سمع ملت ایران برسانند در تحصن باقى هستیم تا نتیجه از طرف کارگران بیکار پشم‌باف. کارگران اخراج شده پشم‌باف حسین بابائیان.

بنده امروز می‌خواستم یک بیلانى از کارخانه‌جات داخلى کشور به عرض نمایندگان محترم برسانم و این احتیاج به ذکر یک مقدمه کوچکى دارد در این چند سال اخیر اقلیت کوچکى در این مملکت پیدا شده که اینها داراى سرمایه‌هاى بزرگ و ثروت‌هاى هنگفت شده‌اند و همه گونه وسایل رفاه و آسایش دارند و عده اینها در مرکز از پنج هزار و در شهرستان‌ها نسبت به بزرگ و کوچکى از 100 تا 500 نفر زیاد‌تر نیستند و در مقابل تمام ملت ایران از هستى ساقط شده‌اند حتى فاقد وسایل اولیه و بسیار ضرورى زندگى هستند می‌خواهیم ببینیم علت این اختلاف که بین این دسته کوچک و تمام ملت ایران پیدا شده است چیست؟ آیا آن طبقه اول از مخترعین بزرگ یا از علماى بزرگ هستند که در اثر اکتشافات علمى یا اختراعاتى داراى این ثروت و سرمایه‌هاى بزرگ شده‌اند؟ و این دسته که اکثریت مردم ایران را تشکیل داده‌اند دچار غارت و چپاول قشون چنگیز و مغول شده‌اند؟ گر چه در جنگ اخیر متفقین عزیز ما دار و ندار ما را بردند و دل ما را به نام یل پیروزى خوش کرده‌اند ولى خوب باز این اقلیت در همان گیر و دار هم استفاده کرده‌اند و آنچه که ضرر بود متوجه اکثریت ملت شد (صحیح است) این کارخانه‌جات چنانچه آقایان اطلاع دارند در زمان اعلیحضرت فقید با تشویق و پشتیبانى که می‌کردند براى این که صنایع داخلى را رونق بدهند و احتیاجات و نیازمندى‌هاى کشور را تأمین بکنند و همچنین مواد اولیه و محصولات کشاورزى به خارج نرود اینها به نام چیت و چلوار باز به مملکت برگردد و به قیمت‌هاى زیاد به مردم تحمیل نشود مردم را تشویق کردند که این کارخانه‌جات را وارد بکنند بعد از این که این کارخانه‌جات وارد شد یک عده‌اى با بند و بست‌هاى قبلى به نام مدیر، هیئت مدیره، مدیر عامل، هیئت بازرسى در رأس این کارخانه‌جات و شرکت‌ها قرار گرفتند البته در اینجا براى این که اسائه ادبى نسبت به تجار محترم و مدیران شرافتمندى که با کمال درستى انجام وظیفه کرده‌اند نشود عرض مى‌کنم که بین مدیران کارخانه‌جات افرادى هم هستند که با کمال درستى و امانت سرمایه‌هاى مردم را حفظ کرده‌اند و با کارگران هم بد رفتارى نکرده‌اند ولى متأسفانه عده‌شان خیلى کم و انگشت‌شمار هستند اکثریت‌شان آنهایى هستند که سوء‌استفاده کرده‌اند و کارگر را اذیت کرده‌اند بنده یک بیلانى براى کارخانه‌جات تهیه کرده‌ام در پنج جمله. اول تراکم سرمایه عمومى نزد عده معدودى

2- اتلاف سرمایه و اندوخته‌هاى صاحبان سهام

3- کمک به فقر عمومى

4- ناراضى کردن کارگران

5- ترویج ارتشاء در دستگاه‌هاى دولتى.

سرمایه‌هاى عمومى البته به وسایل مختلفه در نزد آن اقلیتى که عرض کردم جمع شده است که یکى از آن وسایل کارخانه‌جات است اینها با بند و بست‌هاى قبلى به عناوینى که عرض کردم خودشان را در رأس این شرکت‌ها قرار داده‌اند و با هزار حقه‌بازى و دغل‌بازى سرمایه‌هاى مردم را جمع کرده‌اند مثلاً از کارهایى که کرده‌اند یکى این بوده است که شرکت‌هاى خارجى خارج از کارخانه که از اعوان و انصارشان تشکیل شده بود مواد اولیه‌اى که براى کارخانه‌جات می‌خواستند از آنها مى‌خریدند و محصول کارخانه‌جات را با قیمت ارزان‌تر به آن شرکت‌ها می‌فروختند و مابه‌التفاوت را اینجا براى خودشان به دست می‌آوردند و همچنین در خرید و فروش و در بند و بست‌هاى دیگر استفاده‌هاى زیاد کردند و مصرف کننده را هم مخصوصاً خیلى اذیت کردند. پارچه‌اى که مترى 20 تومان تمام می‌شد مترى 70 تومان فروختند یا فرض بفرمایید بقچه نخى که 25 تومان تمام می‌شد 80 تومان 90 تومان فروختند به این ترتیب هم مردم را از هستى ساقط کردند و در مقابل عوایدى که داشتند حتى حاضر نبودند دستمزد کارگران را به حداقل بپردازند اتلاف سرمایه و اندوخته صاحبان سهام را کردند براى این که موقعى که این کارخانه‌جات تشکیل مى‌شد بنده خوب در نظر دارم در اصفهان حتى اشخاص خانه‌هاى مسکونی‌شان را فروختند زن‌ها زینت و طلا‌آلات‌شان را فروختند و با این پول‌ها سهام کارخانه‌جات را خریدند متأسفانه اینها به دست این عده‌اى که عرض کردم افتاد و یک شاهى عایدى به صاحبان سهام ندادند (قاسم فولادوند- یعنى به جیب زدند) کمک به فقر عمومى‌ کردند همان طوری که عرض کردم محصول کارخانه را به چندین برابر به مصرف کننده فروختند البته زمان جنگ بود اجناس خارجى هم وارد نمی‌شد مردم مجبور بودند آنها هر چه می‌گویند بخرند و به این ترتیب مردم را فقیر کردند.

کارگران را اذیت کردند همان طوری که عرض کردم این آقایان در مقابل این عواید سرشارى که داشتند به هیچ‌وجه حاضر نبودند حتى حداقل زندگى کارگر را اداره کنند کما این که این اختلاف هنوز هم هست در اینجا جا دارد از اقدامات وزارت کار در این چند ماهه اخیر سپاسگزارى کنم که اگر نتوانستند براى کارگران بیکار کارى تهیه بکنند حتى‌المقدور از بیکار شدن کارگران جلوگیرى کرده‌اند و مخصوصاً آقاى خوانسارى معاون وزارت کار در رفع اختلاف کارگران خیلى زحمت کشیده‌اند و اقدامات ایشان موجب شده است کارگران کم‌تر بیکار شده‌اند چون همین اختلافات داخلى که در بین کارگران بود بیش‌تر موجب بیکارى کارگران می‌شد بر ضد هم اقداماتى می‌کردند و مدیران کارخانه‌جات هم از این رویه سوء‌استفاده مى‌کردند کارگران را بیکار می‌کردند بنده از وزارت کار و آقاى خوانسارى نسبت به این دو موضوع سپاسگزارى می‌کنم موضوع دیگرى که یک دفعه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملى رساندم و باز امروز براى اظهار قدردانى از قضات پاکدامن و شریف دادگسترى اصفهان تکرار می‌کنم موضوع کارخانه شهرضا است (دکتر کیان- شهرضا یا اصفهان؟) شهرضاى اصفهان اتحاد شهرضا چنانچه آقایان اطلاع دارید این کارخانه یک سال و نیم پیش تعطیل شد و کارگران آن بیکار شدند مدت هفت ماه، هشت ماه اینها به تهران آمدند و در اصفهان با اولیای امور مذاکره کردند تا این که در زمان استاندارى جناب آقاى زند هیئت مدیره جدیدى انتخاب شد و این هیئت مدیره جدید نسبت به هیئت مدیره فعلى به دادگسترى اعلام جرم کرد البته قبل از این که آقاى منوچهرى رئیس دادگسترى و آقاى بنى‌قضل که دادستان شهرستان اصفهان هستند به اصفهان بروند چندان اقدامى نشد یعنى اقدام مؤثرى اصلاً نشد ولى در زمان آقایان اعلام جرم به جریان افتاد و تحقیقات شروع شد چهار نفر از مدیران کارخانه به زندان رفتند الان چهار پنج ماه است که در زندان هستند دو سه نفر هم از آقایان متوارى هستند که دادستان اصفهان آنها را از دادسراى تهران خواسته است ولى دادسراى تهران در اعزام آنها هنوز اقدامى نکرده است و آن آقایان هم هنوز در توقیف هستند اینجا لازم دانستم که با تکرار این قضیه از آقاى بنى‌فضل دادستان شهرستان که بسیار قاضى پاکدامن و با شهامتى است و از آقاى تهامى‌که بازپرس این پرونده است قدردانى کنم (صحیح است) چون هیچ قوه‌اى نتوانست آقایان را از انجام وظیفه منحرف بکند با کمال شهامت و شجاعت مشغول رسیدگى به جرایم و گناهان این آقایان هستند و تا حالا مبلغ متنابهى این طور که می‌گویند چون هنوز ادعانامه‌اى صادر نشده است نمی‌شود اظهار نظر قطعى کرد ولى این طوری که می‌گویند مبلغ متنابهى حیف و میل شده است یک سؤالى هم راجع به وضع کارگران پشم‌باف که بیکار شده‌اند تهیه شده است که تقدیم مقام ریاست می‌کنم و استدعا می‌کنم به وزارت کار ابلاغ کنند (سؤال را تقدیم نمودند) همان طوری که عرض کردم جناب آقاى فولادوند تمام قضات دادگسترى اصفهان امروز خوب

+++

کار می‌کنند یعنى دادگسترى اصفهان امروز مفهوم واقعى خودش را پیدا کرده است (قاسم فولادوند- صحیح است قضات شریفى هستند) (نوالدین امامى- تمام قضات خوب هستند دادگسترى قاضى بد ندارد) اگر تمام وزارت دادگسترى مثل اصفهان بشود تصور می‌کنم منظور اصلى تأمین بشود بنده براى این که چند دقیقه از وقتم را آقاى فقیه‌زاده و آقاى کشاورز خواسته‌اند به عرایضم خاتمه می‌دهم.‏

رئیس- دیگر وقتى از شما باقى نمانده آقاى دکتر شایگان بفرمایید.

دکتر شایگان- در این موقع که نمایندگان محترم مجلس شورای ملى مشغول کار نفت بودند دولت آقاى رزم‌آرا دولت فعال آقاى رزم‌آرا فرصت را مغتنم شمرده است و کارهایى برخلاف قانون انجام داده است تخلفات این دولت از قانون یکى و دو تا نیست کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد (نریمان- احسنت) یکى از مسائلى که در همین چند هفته اخیر انجام گرفته است تخطى و تجاوز دولت است به قانون اساسى بدبختانه بعد از چهل، پنجاه سال مشروطیت بایستى که نمایندگان که اینجا مى‌خواهند مطالبى را طرح کنند روى اصول مشروطیت صحبت کنند براى این که هنوز آن اصول پا بر جا نشده بعد از آن که ملل دنیا براى خلاصى و رهایى از حکومت مطلقه به فکر حکومت پارلمانى افتادند اصولى وضع کردند که بر طبق آن اصول بایستى حکومت پارلمانى عمل کند اگر آن اصول مراعات نشود حکومت پارلمانى با آن حکومت مطلقه تفاوتى نخواهد داشت یکى از آن اصول اصل تفکیک قوا و فروعى است که از این اصل ناشى می‌شود اصل تفکیک قوا که به عنوان مونتسکیو در دنیا معروف شده است البته مال منتسکیو نیست بسیار قدیم‌تر از آن است ولى در هر حال منظور از این اصل این است که براى تأمین آزادى و براى صیانت حقوق مردم قواى مملکتى دخالت در یکدیگر نکنند قوه مجریه نتواند در قوه قضاییه یا قوه مقننه دخالت کند از فروع این اصل این است که قاضى را مستقل شمرده‌اند اصل استقلال قضات از فروع این اصل است قانون اساسى ما هم در اصل 81 و 82 متمم قانون اساسى این مطلب را در کمال روشنى بیان کرده اصل 81 این است هیچ حاکم محکمه عدلیه را نمی‌توان از شغل خود موقتاً یا دائماً بدون محاکمه و ثبوت تقصیر تغییر داد مگر این که خودش استعفا نماید اصل 82 این است تبدیل مأموریت حاکم محکمه عدلیه ممکن نمی‌شود مگر به رضاى خود او (فقیه‌زاده- این را تفسیر کرده‌اند) این اصل 82 امروز توسط دولت رزم‌آرا پایمال شده است مرحوم داور هر خدمتى که کرد به واسطه این کار ناشایسته‌اى که کرد و این تفسیر ناصوابى که از این اصل کرد به کلى عدلیه را ضایع کرد به کلى استقلال قضات را از میان برد (صحیح است) و باعث این شد که ملجایى و پناهى براى مظلوم در مقابل قوه قهریه دیکتاتور وجود نداشته باشد ولى عدل الهى هم کار خودش را کرد اگر همه مردم خواب باشند آن که ناظر است بر اوضاع دنیا خواب نیست عدل الهى کار خودش را کرد و این شخص که تصور می‌کرد خدماتش طورى است که همیشه طرف توجه خواهد بود یک روز مجبور شد که خودکشى بکند (کشاورز‌صدر- کى؟) داور، اگر این شخص در موقعى که این تفسیر را می‌خواست بکند متوجه بود که یک روز نوبت او خواهد رسید و در آن روزى که نوبت او می‌رسد اگر ملجایى باشد محتاج نخواهد شد که انتحار بکند این کار را نمی‌کرد اگر عدلیه بود او ترس نداشت وقتى که پیش خودش فکر کرد دید همین که طرف توجه دیکتاتور نشد دیگر قدرتى که بتواند به او پناه ببرد وجود ندارد کارى که بایستى چند ماه بعد در نظمیه با آمپول هوا بشود خودش کرد این کار ناشایست را کرد و قطعاً یکى از وظایف مجلس شوراى ملى مجلس شانزدهم همین است که این تفسیر ناصواب را تغییر بدهد (صحیح است) (امامى‌اهرى- یعنى اصل استقلال قضایى را؟) بله این تفسیر باید از میان برود حالا هم ممکن است این دولت بهانه‌گیر و متجاوز به حق و قانون بگوید که هنوز این کار را نکرده‌ایم و من هم فرصت را مغتنم مى‌شمارم هر غلطى و هر غلط‌کارى را مى‌خواهم مى‌کنم و براى این که شخصى در این مملکت نماند کسى که داراى شخصیت و وجدان باشد نماند کارى می‌کنم که هر قاضى مستقلى و هر قاضى طرفدار حقى هر قاضى با شخصیتى پیدا شد بینى او را به خاک بمالم با وجود این تفسیر با وجود این تفسیر ناصواب کاری که وزیر عدلیه کرده است تجاوز به قانون اساسى است این تجاوز را ممکن نبود وزرایى که به تمایل مجلس بر سر کار مى‌آیند انجام بدهند آقاى رزم‌آرا از زمانى که به فکر زمامدارى افتادند شروع کردند به زمینه حاضر کردن، زمینه حاضر کردن عبارت از این بود که سعى بکنند چنگ بیندازند در تمام وزارتخانه‌ها و اشخاص مطیع و دست‌نشانده‌اى را پیدا کند و به عکس اشخاص حسابى و با شخصیت را از میان بردارند براى خاطر این که در مقابل اراده ایشان اراده‌اى دیگر وجود نداشته باشد اگر بنده بخواهم این اقدام آقاى رزم‌آرا را در تمام وزارتخانه‌ها توضیح بدهم بایستى تا در آخر وقت امروز مزاحم اوقات آقایان باشم ولى وقت اجازه نمی‌دهد فقط راجع به عدلیه چند کلمه‌اى عرض می‌کنم (بزرگ‌نیا- وزارت دارایى خراب‌تر است) عرض کردم:

کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد

فکر خورشید قیامت کن و عریانى چند

در عدلیه کار را چنان که باید شروع فرمودند یعنى هر جا قاضى پاک و پاکیزه با فضیلت و باتقواى درستى بود این را یا به کلى طرد کردند یا در جاهاى بى‌اهمیت در محل‌هاى غیر مهم گذاشتند بنده قضاتى را می‌شناسم که از جهت تقوا و فضیلت و شم قضایى در درجه اولند و کسى هیچ‌وقت یادى از آنها نمی‌کند (صحیح است) و اگر بنده خوف این را نداشتم که پس از این نطقى که می‌کنم پاپوشى براى آن بیچاره‌ها دوخته شود اسامى آنها را می‌گفتم (فقیه‌زاده- براى تشویق آنها باید بگویید) نه آقا محال است به بند پوسیده من نباید آنها به چاه بروند شما که اظهار قدرت نمی‌کنید و این دولت متجاوز را سر جاى خود نمى‌نشانید آنجا نشسته است فردا حکم می‌دهد جایى که با لطفى و حشمت‌الله قضایى مثل یک فراش معامله می‌کند آن قاضى بیچاره را چه کار می‌کند بنده هرگز چنین چیزى نمی‌گویم و هرگز چنین خبطى را نمی‌کنم (امامى‌اهرى- آقاى قضایى یکى از شخصیت‌هاى مهم دادگسترى است) (صحیح است) ولى ضمناً باید عرض کنم فعالیت جناب ایشان دو جنبه دارد مثبت و منفى منفیش راجع به این است که این مردان حسابى را به کار نگمارند اما مثبتش این است که هر قاضى دو پولى را که مطیع بود در باب قانون بى‌باک بود حق و قانون را مسخره می‌کرد آن را یک مرتبه از گوشه و کنار از گمنامى یا حتى از بدنامى دستش را گرفتند یک مرتبه آمد فلان مقام را گرفت بعد فلان مقام را گرفت اگر اسم آن مقامات را بگویم کار مشکل می‌شود دادستان شد بعد گفتند خیر همچو وجودى در دادستانى هم حیف است باید تکیه بر مقام مؤتمن‌الملک و مشیرالدوله هم بزند آمد و زد حال درست مقایسه بفرمایید که این سرمشق براى قاضى صحیح و صحیح‌العمل درست و با وجدان ...... (پیراسته- معاون دکتر کشاورز نبود) بنده افتخار می‌کنم که در موقعى که دکتر کشاورز آمد سر کار بنده معاون بودم آقا قدرتى که مرا بردارد نداشت آقایان مثل آن چوب و آن چه چیز را یاد بیاورید (پیراسته- آقاى رئیس بنده اخطار دارم) (رفیع- بسیار خوب معاونى بودید شما) آقاى پیراسته بنده هیچ حرفى راجع به شما نداشتم بنده معاونى بودم که در کمال خوبى و رعایت وجدان خودم کار می‌کردم و وقتى که ایشان دیدند که بنده به درد ایشان نمى‌خورم بنده را مداخله در امور مهم وزارتخانه کنار گذاشتند و بنده که حاضر نیستم معلمى را یک ساعت تعطیل کنم معاون وزارتخانه بودم و به عنوان مرخصى رفتم به بابلسر بنده معاونى بودم که وقتى معاون هستم بروم بابلسر؟ (رفیع- از شهامت آقا همه ممنونند) و ما این که گفتیم که نخست وزیر گفتند منى که در تشویق و تهدید ید طولانى دارم دیگر آیا قاضى هست که در مقابل من مقاومت کند پیش خودش گفت خیر بنابراین در همان زمینه آقاى وزیر عدلیه فعلى را در زمان معاونت انتخاب‌شان کرده بودند و داراى همان مختصاتى بودند که می‌خواستند این آقا را آوردند وزیر عدلیه کردند چرا؟ به دلیل این که امتحان اطاعت امتحان بى‌باکى نسبت به قانون را داده بودند چون از این امتحان به خوبى بیرون آمدند ایشان را وزیر عدلیه کردند ایشان الحق و‌الانصاف امتحان را تکمیل کردند و از امتحان خوب بیرون آمدند و در دوره وزارت همین که دید مجلس به یک امر مهمى مثل نفت مشغول است گفت وقت بهتر از این نمی‌شود یک ابلاغ‌هایى قریب 20 30 ابلاغ تهیه کردند و منظورشان از تهیه این ابلاغ‌ها این بود که هر قاضى با شرافتى، هر قاضى درستى هست او را گوشمالى دهند شروع کردند حشمت‌الله

+++

قضایى آن قاضى پاکدامنى که یک عمر با تقوا زندگى کرده است (صحیح است) به لطفى و سایرین و آقاى خواجوى و یگانى گفتند آقا شما مگر از مرحله پرتید قرار بر این است که من نخست وزیر هستم هر امرى را دادم شما باید که از آن امر اطاعت کنید قانون و حقوق و از این حرف‌ها به درد من نمی‌خورد به اینها تأکید کردند که مطابق امر آمر حکم بدهند این قضات با شرافت تحت امر نرفتند احکام را آن طورى که وجدان‌شان حکم مى‌کرد دادند بنده وارد جزئیات نمى‌شوم هر یک از این قضاتى را که تغییر دادند به علتى است سر‌سرى نیست بسیار از روى تفکر و تعقل اگر باشد هست آمدند هر کدام از این 20 ابلاغى ..... ..

رئیس- آقاى دکتر شایگان وقت شما تمام شده.

دکتر شایگان- اگر اجازه بدهید در ظرف چند دقیقه مطالبم را تمام مى‌کنم مطالب گفتنى زیاد است که آنها را بنده فرصت ندارم عرض کنم ولى چند چیز است که باید عرض کنم یکى این است که چرا اینها را تغییر دادند یکى این که باید حتماً عرض کنم که براى آقایان فرض نشود که خیر مطابق آن تفسیر حق داشتند خیر مطابق آن تفسیر ناصواب هم حق نداشتند به دلیل این که رئیس شعبه دیوان کشور مطابق قانون 1315 گفته است رتبه‌اش 11 است مقامش ده است و حال این که رئیس استیناف ولایات 9 است بنابراین همان تفسیر نا‌صواب هم عملى نشده است یعنى آنها را تنزل مقام داده‌اند تنزل مقامى‌که حتى داور مرحوم هم آن را قبول نداشته آنها را تنزل مقام دادند علاوه بر تنزل مقام عرض کردم که کارها از روى تفکر انجام می‌گیرد مبادا فکر کنید که کارها سرسرى است علاوه بر تنزل مقام خواسته‌اند به یک تیر دو نشان بزنند و آن این است که قانون تقاعد قضات مى‌گوید قضات مجبورند در هفتاد سالگى بازنشسته شوند و حال این که مستشاران تمیز را فقط در 75 سالگى مى‌توانند بازنشسته کنند حال این دولت فعال فکر کرده است که براى این که از دست حشمت‌الله قضایى راحت بشود بهتر این است که این را بفرستند به یک مقامى یعنى به ریاست استیناف و رئیس استیناف بشود که در 70 سالگى بتوانند ایشان را متقاعد بکنند و حال این که اگر در اینجا بود باید تا 75 سالگى گرفتار این باشد که اطاعت امر نمى‌کند خیلى متأسفم که وقتى باقى نمانده (نورالدین امامى- آقا این تفسیر را نفرمایید وقتى که مستشار تمیز شد دیگر قبل از 75 سالگى نمى‌توانند او را متقاعد کنند) او این طور فکر کرده که این شخص را تغییر داده (نورالدین امامى- به فکر که قانون را نمى‌شود تفسیر کرد) حالا در هر صورت بنده مطالب مفصلى دارم و افسوس که وقتم اجازه نمى‌دهد، عرض کنم که اکثریت و اقلیتى در مجلس وجود دارد اقلیت کارش همین است ما که قدرت نداریم یک تکلیف اکثریت مجلس بیش‌تر ندارد و آن این است که دولت متجاوز به قانون اساسى را سر جاى خودش بنشاند آقایان اگر این همت را کردند خدمت به مملکت کرده‌اند و اگر همت نکنند این همان مجلسى است که نظایرش را دیده‌اید.

رئیس- نوبت آقاى حاذقى است که پنج دقیقه از وقت‌شان را به آقاى آزاد و بقیه را به آقاى نورالدین امامى داده‌اند.

آزاد- بنده یک تذکر قانونى دارم که مى‌خواهم حضور آقایان عرض کنم که البته آقایان در نظر دارند که قوانینى را که ما به هزار زحمت وضع مى‌کنیم اگر نظارت در اجراى آن قوانین نکنیم فایده‌اى ندارد بنابراین این آقاى دولت یک تجاوزاتى به قانون اساسى کرده است که بنده می‌خواهم مختصراً توضیح بدهم و از آقایان هم استدعا کنم که اجازه ندهند بعد از این تجاوز به قانون اساسى بشود. اصل 94 قانون اساسى می‌گوید هیچ قسم مالیات برقرار نمی‌شود مگر به حکم قانون. اصل 96 قانون اساسى می‌گوید میزان مالیات را همه ساله مجلس شورای ملى به اکثریت تصویب و تعیین خواهد نمود بنابراین مطابق این دو اصل قانون اساسى به هیچ عنوان نمی‌شود از مردم پولى گرفت مگر این که قانونى در این خصوص وضع شده باشد آقایان به خاطر دارند در ماه ذیقعده که حجاج می‌خواستند به مکه بروند دولت یک تصویب‌نامه‌اى صادر کرد که از هر کسى که از ایران خارج مى‌شود از هر نفر 90 تومان بگیرند ولى بعد براى زوار عتبات عالیات گویا به بیست تومان تنزل دادند و از آن روز تا به حال در حدود چند میلیون تومان از اشخاصى که مسافرت به خارجه کرده‌اند پول گرفته شده که معلوم نیست این پول‌ها به کجا می‌رود و در کجا مصرف مى‌شود این عمل دولت مخالف قانون اساسى است همچنین اخیراً شهردارى در صورتى که بایستى انجمن‌هاى شهر وضع عوارض بکنند و دولت وصول بکند اخیراً شهردارى پیشنهادى کرده است به هیئت وزیران که از هر کامیونى 15 تومان بگیرند (نورالدین امامى- این را قانون اجازه داده است در غیاب انجمن این اختیار با هیئت وزرا است) در هر صورت این بیچاره‌ها و بدبخت‌هایى که الان پول بنزین و پول خودشان را در نمى‌آورند دولت آنها را موظف کرده است که هر یک از آنها 15 تومان به عنوان عوارض بپردازند قسمت دیگر شهردارى عوض این که گوشت را که مدت یک هفته است در تهران پیدا نمى‌شود و از هر جهت حال مردم نا‌مساعد است توجه مخصوصى به این کارها بکند از صبح تا شام مزاحم مردم مى‌شود در این دکان در آن دکان می‌روند که باید شما لباس بپوشید و اگر نپوشیده‌اند باید مبلغى جریمه بدهند من در موقعى که آقاى نصر معاون وزارت کشور بودند از دولت سؤالى کردم بعد آقاى نصر یک کاغذى داد که من دستور داده‌ام دیگر شهردارى مزاحم مردم نشود که یک چند روزى هم مزاحم مردم نشدند و حالا مجدداً شروع کرده‌اند بنده مى‌خواستم تذکر بدهم در این موقعى که مردم این همه گرفتارى دارند مزاحمتى براى آنها فراهم نکنند عوض این که به مردم یک قدرى کمک کنند که مردم بتوانند کسب خودشان را ادامه بدهند و خانواده‌هاى خودشان را اداره بکنند این قدر مزاحم آنها نشوند مطلب دیگرى که خواستم تذکر بدهم آقاى کفیل وزارت دارایى هم تشریف دارند این است اخیراً هر کسى که راجع به نفت یک اقداماتى کرده است مخصوصاً اشخاص برجسته را دولت به همین جرم به خدمت‌شان خاتمه داده است یکى آقاى تقوى مدیر روزنامه هراز است که از وزارت فرهنگ معلق کرده‌اند یکى هم آقاى کریم‌پور است که در شرکت بیمه بوده است او را از خدمت مستعفى کرده و به علاوه شهردارى تمام اصنافى را که در این میتینگ‌ها شرکت داشته‌اند به بهانه این که لباس نپوشیده‌اند هر روز اسباب زحمت و دردسر این مردم را فراهم مى‌کند عملیات این دولت اصلاً نشان می‌دهد که این برخلاف ملت ایران دارد اقدام می‌کند و یک عده از مردم که براى احقاق حق خودشان تظاهراتى کرده‌اند دولت حق ندارد آنها را این قدر تحت فشار قرار بدهد.

دکتر بقایى- ولى آقاى آزاد بهتر است این کار را بکنند چون مردم بیدار‌تر می‌شوند.

رئیس- آقاى نورالدین امامى‏

نورالدین امامى- بنده با عرض تشکر از جناب آقاى حاذقى که چند دقیقه از وقت خودشان را به بنده لطف کردند ولى بدبختانه یادداشت‌هاى زیادى به بنده دادند که چند دقیقه وقتى را که داده‌اند همان یادداشت‌هاى ایشان کافى است که بگیرد روز چهارشنبه گذشته بنده هم افتخار شرفیابى حضور اعلیحضرت را داشتم و نصایح پدرانه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مورد توجه تمام نمایندگان بود (صحیح است) و حقیقتاً تأثیر زیادى در روحیه و فکر نمایندگان کرد (صحیح است) ولى یک موضوعى را باید توجه نمود که در ایران مجلس شوراى ملى را اکثریت حزبى تشکیل نمی‌دهد همیشه دولت‌هاى صالح وقت لیدر اکثریت هستند یعنى عمل دولت‌ها همیشه اکثریت را جمع می‌کند و اکثریت هم همیشه حمایت از کارهاى خوب دولت‌ها مى‌کند این یک اصلى است در ایران از اول مشروطیت هم این اصل همیشه رعایت می‌شد و ملاحظه می‌شد (حائرى‌زاده- یعنى تمایل) در دوره پانزدهم و در دوره شانزدهم که تقریباً نصفش تمام شده که بنده هم افتخار نمایندگى دارم کدام دولت قانونى به نفع طبقه چهارم و پنجم آورده است که در مجلس مطرح نشده و یک ساعته به تصویب نرسیده است این را آقایان درست توجه بفرمایند که تمام سنگینى بار را در خارج به دوش مجلس شورای ملى انداختن این نه صلاح ملت است و نه صلاح مملکت (صحیح است) مجلس همیشه مستعد و آماده براى خدمتگزارى و انجام وظیفه بوده است (صحیح است) کدام قانون را آوردند که از میلیونرها مالیات زیادترى بگیرند و ما یک ساعت تخلف کردیم و این عمل را انجام ندادیم (دکتر طبا- آقاى امامى نجم‌الملک مى‌آورد و نکردند) آن را هم آقاى دکتر در عرایضم عرض می‌کنم آقاى نجم‌الملک یک قانونى آورد که در چند پرونده تجدید نظر بشود و به شهادت آقایان یکى از اشخاصى که سینه می‌زد براى تصویب و اجراى آن قانون بنده بودم و بدبختانه همان دولت خودش تعقیب نکرد قانون اینجا خیلى توى کشورها خوابیده کى این دولت آمد که آقا فلان قانون را که

+++

به نفع طبقه ضعیف است بیاورید و مطرح کنید و ما نکردیم در اوایل امسال در کابینه آقاى منصور‌الملک لایحه‌اى آوردند و پنج میلیون اعتبار خواستند که بگیرند و به بیکاره‌ها بدهند ما با علم و اطلاع به این که این 5 میلیون محققاً 3 میلیونش حیف و میل خواهد شد چون براى طبقه چهارم و پنجم و ششم بود و پنجاه یا صد نفر یا هزار نفر یا بیش‌تر از این راه می‌خواست نان بخورد مجلس با جبهه باز استقبال کرد و تصویب کرد پس اصلاح کار، رشته کار در دست دولت‌ها است دولت هر قانون مفیدى که به درد طبقه پنجم و ششم این مملکت بخورد بیاورد به مجلس شورای ملى به فاصله سه روز ما تصویب می‌کنیم (صحیح است) هر قدم مفیدى براى عمران و آبادى و کشاورزى مملکت بردارد و قانونش را بیاورد که ما بدانیم این به درد آن برهنه‌ها و گرسنه‌ها می‌خورد شب هم می‌مانیم و تصویب می‌کنیم (جمال امامى- نه این دولت) و الا تمام سنگینى این بار را به دوش مجلس شورای ملى انداختن این صحیح نیست و مجلس شورای ملى قدرت کشیدن این بار به این سنگینى را نخواهد داشت و نمى‌تواند تحمل کند (اردلان- به قدر کفایت ما قوانین خوب داریم ولى اجرا نمی‌کنند) (کشاورز‌صدر- براى مالکیت و سرمایه نداریم) آقاى کشاورز‌صدر توجه بفرمایید یک عیب زیادى که داریم همان زیادى قانون است (صحیح است) این قدر ما قانون داریم که در زیر خاک در این کتابخانه مجلس شورای ملى افتاده است کى اجرا می‌کند فقط دلخوشى ما گذراندن قانون است آن هم قوانین ظالمانه که زنجیر بیندازیم روى گردن ضعیف و بیچاره و کجا یک قانون آورده‌اند که فلان میلیونر دزدى کرده ببریم اعدامش کنیم (جمال امامى- تصویب‌نامه اجرا می‌شود ولى قانون اجرا نمى‌شود) مثلاً توجه بفرمایید یکى از همکاران محترم ما که اطاعات زیادى هم دارد جناب آقاى حبیب پناهى دوست عزیز من امروز در سرسرا یک تذکر کوچکى به من می‌دادند که در بیروت در این شهر کوچک سى بانک هست کجا دولت یک قانونى آورده براى بانکدارى در ایران که این سرمایه‌ها تمرکز پیدا نکند و وضعیت بازار و تجار بهتر شود و رواج پول زیادتر شود که وضع اقتصادى مملکت به این روز سیاه نیفتد که تاجر میلیونر هم به نان شب محتاج باشد اینها است که دولت باید توجه بکند قوانینى که به نفع توده و طبقه پنجم و ششم است و قوانینى که به نفع جامعه است باید بیاورد و از تصویب بگذراند آقا والله به روح ‏مرحوم پدرم من از دست گرسنه‌ها شب‌ها زندگى ندارم در منزلم، آن روز آقاى عبدالقدیر آزاد در حضور اعلیحضرت همایونى بیان کرد که روزى 50 نفر می‌آیند و از من تقاضا می‌کنند که سپور بشوند براى این که روزى 15 ریال، 10 ریال بگیرند ولى کارى نیست همه دست روى دست گذاشته‌اند مردم گرسنه کنار کوچه و دیوار از گرسنگى بمیرند و ما هم تحمل نداریم که اینها را ببینیم بله آقاى دکتر شایگان فرمودند کفن اما کو کفن؟ کفن کجا پیدا می‌شود اصلاً کفن وجود خارجى ندارد نه این که پیدا نشود براى این پا برهنه‌ها و گرسنه‌ها نیست (بهادرى- پریشب گویا چهار صد آبادى را بخشیده‌اند) ازاین بخشش‌ها براى میلیونرها زیاد است بنده از اینها صحبت می‌کنم راجع به طبقه 4 و 5 فقط صحبت دارم جناب آقاى فقیه‌زاده هم عرضى دارند که دو دقیقه اینجا خواهند فرمود جناب آقاى معدل هم بدبختانه یادداشت فرستاده بودند که راجع به ملخى که به فارس آمده بیاناتى بکنند چون وقت نیست استدعا می‌کنم در جلسه دیگر ایشان بیانات مشروحى که در این قسمت دارند که به نفع مملکت و کشاورزى است بفرمایند یک سؤالى هم آقاى حاذقى فرمودند که راجع به دبیر‌هاى جهرم است که نوشته شده و تقدیم مقام ریاست می‌کنم و با اظهار تشکر مجدد از لطف ایشان خاتمه می‌دهم دو دقیقه وقت باقى است می‌دهم به آقاى فقیه‌زاده.

رئیس- آقاى فقیه‌زاده.

فقیه‌زاده- بنده چند روز است که می‌خواهم راجع به وضعیت زراعت چغندر مطالبى عرض کنم که زارعین بیچاره با هزاران زحمت دسترنج خودشان را مى‌آورند و عرضه می‌کنند به کارخانه و مدت‌ها رفت و آمد می‌کنند و کارخانه به اینها پول نمی‌دهد اینها هر کدام یک هکتار یا دو هکتار زراعت دارند چغندر را مى‌آورند و تحویل کارخانه کرج می‌دهند بیچاره زارع قزوینى چغندر را تحویل می‌دهد و هى مى‌آید و پول نمی‌تواند بگیرد آقاى شعاعى کفیل وزارت دارایى که اینجا تشریف دارند می‌خواستم به ایشان تذکر بدهم که فکرى براى این زارعین بکنید و به کارخانه دستور بدهید که پول اینها را بدهند مضحک‌تر اینجا است که زارع قزوینى چغندر مى‌آورد اینجا تحویل می‌دهد و عوارض به نفع کرج از او می‌گیرند توجه بفرمایید یک شرحى مالکین نوشته بودند به آقاى رئیس‌الوزرا که من خوشبختانه رفتم خدمت ایشان تقدیم کردم با تلفن هم دستور دادند که این عوارض را نگیرند شرحى هم کتباً دستور دادند خواهش می‌کنم از آقاى شعاعى این عوارضى را که به نفع شهردارى کرج گرفته می‌شود نگیرند بنده نمی‌دانم این به چه عنوانى است که از چغندرکار قزوینى عوارضى به نفع شهردارى کرج می‌گیرند من استدعا می‌کنم یک توجهى بفرمایید در این قسمت تا رفع مزاحمت از این رعیت بیچاره بشود عرایض دیگرى هم داشتم چون وقت نیست به جلسه دیگرى موکول می‌کنم.‏

3- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- عده کافى است صورت مجلس تصویب مى‌شود.

4- بیانات آقایان پیراسته و دکتر بقایى به استناد ماده 90

رئیس- وارد دستور می‌شویم بقیه پیشنهادات عیدى مستخدمین جزء مطرح است.

پیراسته- آقاى رئیس بنده طبق ماده 90 اجازه خواستم.

رئیس- حالا از آقاى معنوى پرسیدم گفتند اسم کسى برده نشده.

پیراسته- نخیر به بنده توهین شده اجازه بفرمایید توضیح بدهم (فرامرزى- آن نسبت به شما نبود و اسمى از شما نبردند مجلس را متشنج نکنید) اجازه بفرمایید دو کلمه عرض کنم.

دکتربقایى- ولى اسم شما را نبردند اگر منطبق با اسم شما است بفرمایید.

پیراسته- اگر بنده مشخصاتى گفتم که منطبق با آقاى دکتر شایگان بود ایشان بیایند توضیح بدهند عرض کنم حضور آقایان یک دسته‌اى از آقایان که با بنده مرحمت بیش‌ترى دارند مى‌دانند که بنده کسالت دارم و از هر گونه فعالیتى معذورم و حتى به مجلس هم نباید بیایم و آقایان خودشان شاهدند که پس از این که از مسافرت برگشتم کمال سعى و کوشش را کردم که مجلس متشنج نشود دلم مى‌خواهد که اکثریت و اقلیت با هم دست به دست بدهیم بلکه یک کارى براى مملکت بشود (بعضى از نمایندگان- صحیح است) و الا هر روز نمى‌شود ما بیاییم اینجا و آقاى دکتر شایگان حرف بزنند و بنده جواب‌شان را بدهم این را آقایان باید بدانند که اگر ما سکوت مى‌کنیم براى این است که نمى‌خواهیم تشنج ایجاد بشود و الا آقاى دکتر شایگان به کى بگوید پنج تا مى‌خورد (همهمه نمایندگان و اعتراض اقلیت) (دکتر بقایى- مگر آقاى دکتر شایگان سلیم دانگور را مى‌خواهد نجات بدهد) حالا که گفتند بنده باید توضیح بدهم که اینجا مى‌خواهند افکار را ترور بکنند من بدون این که کارى به کسى داشته باشم می‌آیم و اینجا حرف مى‌زنم کسى که استاد دانشگاه هست و مورد احترام بوده و از این نظر که استاد بنده بوده است من به او احترام مى‌کنم آمده است اینجا و هرچه خواسته است مى‌گوید و الا اگر بنا باشد من هم اسم مى‌برم و مى‌گویم آن کسى که مأمور پرورش افکار بود آن کسى که معاون دکتر کشاورز بود آن بیاید و حرف بزند این که وضع نیست این که وضع مملکت نیست بنده آمدم اینجا با کمال متانت دارم حرف مى‌زنم (دکتر بقایى- حرفتان را بزنید ولى در عدلیه کثافت‌کارى نکنید آقا) در عدلیه آن کسى کثافت‌کارى مى‌کند که سوابق دارد من در همین جا اعلام مى‌کنم در پشت همین تریبون مجلس شوراى ملى که با وجود این که مثل آقاى دکتر شایگان پروانه وکالت دارم یعنى ایشان هم صلاحیت دارند که پروانه وکالت داشته باشند و من هم دارم در این دولت آقاى رزم‌آرا که بنده طرفدار او بودم گذاشتم و رفتم به اروپا براى این که کار هم قبول نکنم و به دولت براى انجام امور مردم که مراجعه می‌کنند مراجعه ننمایم (دکتر بقایى- براى این رفتید که سلیم دانگور را فرار بدهید) از این دولت که طرفدارش بودم نرفتم ارز دولتى بگیرم ماشینم را فروختم و رفتم به اروپا اما همین آقاى دکتر بقایى که این حرف‌ها را می‌زنند بیایند بگویند که این چاپخانه را از کجا آوردند دارایى مرا برسند و دارایى آقاى دکتر شایگان را هم برسند از کجا آورده‌اند من اینجا صریحاً اعلام مى‌کنم با وجود این که چند پشتم را مى‌توانم اسم ببرم و دارایى موروثى هم داشتم الان تمام داراییم را

+++

بفروشم منهاى بیست هزار تومان دارایى دارم یعنى بیست هزار تومان هم کم‌تر از قروضم دارم من الان اگر کار دادگسترى قبول کنم روى تخصص من است مثل این است که دکتر راجى مریض قبول کند حرفه تخصصى او بوده آخر این چه وضعى است من به آقایان عرض مى‌کنم که جز این که اینجا نشسته‌ام و با آقایان کارى ندارم و چون مریض هستم سعى کرده‌ام که تشنجى ایجاد نشود؟ و الا آقایان هر کس می‌آید اینجا ممکن نیست که زبان نداشته باشد هر کس مى‌تواند از حقش دفاع کند ما مى‌خواستیم تشنج ایجاد نکنیم این آقایان اصلاً حق خودشان را نمى‌دانند خیال می‌کنند که ما ترسى داریم خیال می‌کنند که ما مرعوب شده‌ایم ما از گلوله توپ هم نمى‌ترسیم.

رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود.

دکتر شایگان- بنده اجازه می‌خواهم.

دکتر بقایى- بنده اخطار دارم.

جمال امامى- آقاى دکتر بقایى خواهش مى‌کنم صرف‌نظر بفرمایید.

دکتر بقایى- بنده فقط یک کلمه عرض می‌کنم طبق ماده 90.

رئیس- اولاً ماده 90 با هیچ کدام از بیانات آقایان تطبیق نمی‌کند.

دکتر بقایى- ایشان راجع به چاپخانه صحبت کردند بنده باید جواب‌شان را بدهم بنده هیچ تشنج ایجاد نمی‌کنم یک توضیح مختصر می‌دهم.

رئیس- راجع به چاپخانه صحبت کردند بفرمایید.

دکتر بقایى- بنده اولاً هر چه از طرف دولت تیمسار و نوکرهاى ایشان به بنده فحش داده شود جواب نمی‌دهم (عده‌اى از نمایندگان- آقاى دکتر این حرف را نفرمایید) (صفایى- آقاى دکتر نوکر کیست؟) ببینید اینجا را نمى‌گویم و اما راجع به چاپخانه‌اى که آقاى پیراسته فرمودند بنده اینجا اعلام مى‌کنم هر کس هر نوع دارایى چاپخانه‌اى، ارزى، زمینى، ملکى و یا باغى راجع به من هر نوع سراغ کرد هر کدام از آقایان نمایندگان وکالت دارند آن را بفروشند و پولش را بدهند به سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى بنده چاپخانه ندارم، حق‌الوکاله نمی‌گیرم، در دادگسترى هم هیچ دخالتى نمی‌کنم، قضات را هم عوض نمی‌کنم همین.‏

5- طرح و خاتمه مذاکره گزارش کمیسیون بودجه راجع به عیدى مستخدمین جزء

رئیس- بقیه پیشنهادات راجع به عیدى مستخدمین مطرح است پیشنهاد آقاى مکى قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌نمایم بعد از کلمه مجلس مستخدمین چاپخانه مجلس هم اضافه شود حسین مکى.

رئیس- ماده 137 را قرائت کنید.

دکتر معظمى- این پیشنهاد خرج است و وکیل حق ندارد پیشنهاد خرج بدهد.

مکى- بنده هم همین را مى‌خواستم توضیح بدهم.

رئیس- آقاى مکى.

مکى- این پیشنهاداتى که در جلسه گذشته داده شد.

دکتر معظمى- آقا این پیشنهاد خرج است و مطابق قانون وکیل حق ندارد پیشنهاد خرج بکند ما جواب فقراى ولایات را چه بدهیم.

رئیس- رأى گرفته نمی‌شود.

مکى- بنده توضیح می‌دهم و بعد پس می‌گیرم وقتى که به کمیسیون بودجه می‌رود آنجا مى‌نشینند یک گزارشى تهیه می‌کنند مى‌آورند به مجلس بدون این که مبلغش را تهیه کنند که چقدر ملت بابت این اضافه‌اى که مى‌خواهید بدهید باید بپردازد آن وقت اینجا خاصه خرجى می‌کنند و حق مستخدم جزء چاپخانه را نمی‌دهید چرا مستخدم مجلس را می‌دهید ولى کارگر چاپخانه را نمى‌دهید، چرا تلفنچى‌هاى وزارتخانه را نمی‌دهید، اگر نباید داد به همه ندهید چرا پیشنهاد راننده‌ها تصویب شد یک بام و دو هوا که نمی‌شود آقاى دکتر معظمى عصبانى می‌شوند مى‌گویند که پیشنهاد خرج است پیشنهاد خرج را بایستى کمیسیون بودجه جلویش را بگیرد باید همه را در یک ترازو بگذارد و با یک سنگ اینها را بسنجد نه این که یک دسته را استثنا بکند بنده عرض می‌کنم آقاى دکتر معظمى مستخدمین جزء چاپخانه را بدهید چرا به مستخدمین جزء مجلس نمى‌دهید چرا به تلفنچى‌ها نمی‌دهند، اینها همه نظیر هم هستند و دون اشلند وقتى که می‌خواهید بدهید باید بگویید مستخدمین جزء همه (دکتر معظمى- بنده باید توضیح بدهم که سوء‌تفاهم نشود)

رئیس- ماده 137 می‌گوید که پیشنهاد خرج قرائت می‌شود ولى رأى گرفته نمی‌شود ماده 137 خوانده می‌شود (ماده 137 به شرح زیر قرائت شد) هیچ یک از نمایندگان نمى‌توانند به هیچ عنوان چه مستقلاً و چه در ضمن لوایح و طرح‌ها پیشنهاد خرج یا پیشنهادى که بالواسطه مستلزم خرج باشد بنمایند (جمال امامى- صحیح نیست چون پریروز براى نمایندگان رأى گرفتید)

رئیس- معاون وزارت دارایى موافقت کرد با آن پیشنهاد، پیشنهاد آقاى فرهودى قرائت می‌شود.

( به شرح زیرقرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که اصلاحات ذیل در ماده واحده به عمل آید بعد از کلمه صرفه‌جویی‌ها کلمه بودجه اضافه شود و به جاى پرداخت نمایند بپردازد نوشته شود و به جاى نسبت به خدمتگزاران عیدى خدمتگزاران نوشته شود فرهودى.

رئیس- آقاى فرهودى.

فرهودى- ظاهراً زیادى کار مانع از این است که وقتی که این لوایح و گزارش‌ها نوشته می‌شود دقت کافى در عبارت‌بندى آن بشود به طورى که بعضى از عبارات مفهوم فارسى آن روشن نیست در این ماده بنده سه کلمه پیدا کردم که عرض می‌کنم اولا‌ً نوشته‌اند که از محل صرفه‌جویی‌هاى کارگزینى وزارتخانه‌ها، صرفه‌جویى کارگزینى یعنى پرسنل وزارتخانه‌ها، یعنى نفرات وزارتخانه‌ها صرفه‌جویى از مستخدمین وزارتخانه‌ها صرفه‌جویى کارگزینى یعنى 2 عضو زیاد بیاورند یا سه عضو زیاد بیایند پس این درست نیست و باید بگوید از محل صرفه‌جویى بودجه کارگزینى تا صرفه‌جویى معنا داشته باشد باز جاى دیگر نوشته‌اند که وزارت دارایى مجاز است پرداخت نمایند، پرداخت نمایند وقتى است که یک دانى با عالى حرف می‌زند از دو مساوى موضوع ندارد به خصوص که اصلاً پرداخت نمایند فصل مرکب است و موضوع ندارد عوض این می‌توانستیم بنویسیم بپردازد بعد به مجلس که رسیده نوشته است که نسبت به خدمتگزاران مجلسین از بودجه فلان قابل پرداخت خواهدبود در صورتی که چه چیز پرداخت می‌شود مطابق این عبارت؟ (نسبت) پرداخت مى‌شود، باید نوشته شود عیدى خدمتگزاران مجلسین از محل صرفه‌جویى پرداخت می‌شود این اصلاح عبارتى است که عرض می‌کنم و براى این است که در مجلس بعد ما گرفتار نشویم (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است)

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایى راجع به رانندگان اینجا یک پیشنهاد شده بود که نظیر همین تلفنچى و چاپخانه بود دولت نظر خودش را باید اظهار کند چون وکیل پیشنهاد خرج نمی‌تواند بکند (ناظر‌زاده- با هم پرداخت کنند) (آزاد- تلفنچى و شوفر و غیره کلیه مستخدمین جزء هستند)

معاون وزارت دارایى- یک لایحه‌اى دولت تقدیم کرده براى عیدى مستخدمین جزء سابقاً در سال‌هاى گذشته این عیدى روى حقوق ثابت یعنى به مأخذ حقوق ثابت آنها داده می‌شد این لایحه براى این تنظیم شده که امسال کمک هم جزو حقوق منظور شود و مجموعش پرداخت بشود (عده‌اى از نمایندگان- آقا بلندتر بفرمایید از بلندگو استفاده کنید) استفاده‌اى که از این لایحه مى‌شود این است که کمک هم علاوه بر حقوق پرداخت مى‌شود اما موضوع مستخدمین جزء البته در وزارتخانه‌ها و در خدمت دولت به طور کلى مستخدمین جزو انواع مختلف دارند یعنى پیشخدمت هست سرایدار هست باغبان، آبدار، شوفر و چه و چه اینها همه در یک ردیف نیستند یک عده‌اى از اینها معمولاً مستخدم فنى تلقى می‌شوند یک عده‌اى مستخدم جزءاند ما مى‌خواهیم به مستخدم جزء بدهیم بنده می‌خواهم استدعا بکنم با توجه به این نکته که همین مستخدمین فنى هم انواع مختلف دارند قراردادى داریم، رسمى داریم، روزمره داریم که هر کدام مشمول مقررات خاصى هستند آقایان موافقت بفرمایند که این پیشنهاد‌ها برود به کمیسیون و ما در سال 1330 هم به همان اشخاصى که در سال 29 و 28 می‌پرداختیم بپردازیم منتها اصول حقوق و کمک‌شان را بدهیم و این پیشنهادات در کمیسیون مذاکره و صحبت شود و دو مرتبه بیاید بنده استدعا می‌کنم فعلاً به همین لایحه رأى گرفته شود و مطلب دیگرى که می‌خواستم عرض کنم آن یک توارد فکرى است یعنى تواردى که مبین فکر دولت و فکر جناب آقاى نورالدین امامى دیدم تعجب کردم که چطور این فکرى که براى دولت پیش آمده، براى

+++

جناب آقاى نورالدین امامى هم پیش آمده (جمال امامى- خوب طرز فکر یکى است) ما الان در کمیسیون‌هاى مربوطه قانونى داریم براى بانکدارى که در دست مطالعه است و عماً‌قریب به مجلس تقدیم می‌شود و همچنین طرحى است براى مالیات که بیش‌تر به ثروتمندان و ممتکنین تحمیل می‌شود و امیدوارم به زودى این آرزوى جناب آقاى نورالدین امامى تحقق پیدا کند (بعضى از نمایندگان- انشاء‌الله) موضوع چغندر و پرداخت بهاى آن بنده تصدیق مى‌کنم پرداخت بهاى چغندر قدرى تأخیر شده است مخصوصاً دیشب هم در جلسه دولت این صحبت بود که زودتر کارخانه‌ها قند موجود خودشان را بفروشند و از پول آن پول چغندر کارها را بدهند و ترتیبى داده شود که در سال آتیه دو مرتبه معطل این کار نشوند (قاسم فولادوند- آن قدر صدمه به مردم زده‌اند که از سال آتیه کسى چغندر نمى‌کارد) تا همان وقت که چغندر تحول مى‌شود و پولش هم داده شود راجع به عوارضى هم که آقاى فقیه‌زاده فرمودند که به نفع کرج مى‌گیرند بنده آن را تحقیق می‌کنم.

اردلان- جناب آقاى رئیس بنده اجازه می‌خواهم صحبت کنم.

رئیس- روى چه می‌خواهید صحبت کنید؟

اردلان- روى پیشنهاد آقاى فرهودى.

ملک‌مدنى- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- نوبت آقاى ملک‌مدنى است.

ملک‌مدنى- این موضوعى که مطرح است فرصت می‌دهد که یک قدرى آدم در اطراف بعضى مطالب صحبت بکند چون جناب آقاى کفیل وزارت دارایى جناب آقاى شعاعى (بعضى از نمایندگان- هنوز به کفالت معرفى نشده‌اند) صحبت کردند ما تازه که با این مطلب مواجه نشده‌ایم سال‌هاى سال است که مستخدمین جزء دولت عیدى می‌گرفته‌اند کلمه مستخدم جزء هم معلوم است هر کدام از مستخدمین که مشمول مستخدم جزء است باید وزارت دارایى به او عیدى بدهد هر کدام که مشمول نیست نباید بدهید (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) بنابراین مطلب خیلى روشن است نه تازه وزارت دارایى درست شده است و نه اشل و مستخدم جزء و کل درست شده این معلوم است و خیلى واضح است به همین جهت به نظر بنده هیچ اشکالى ندارد مستخدم جزء تعریف شده است و وضعیتش معلوم است تلفنچى هم اگر مستخدم جزء است باید به او بدهند سابق هم مى‌دادند یک شوفرى اگر چنانچه جزء مستخدمین جزء است پرسنل و سابقه و پرونده‌اش او باید استفاده بکند اگر نیست نباید استفاده بکند (صحیح است) این یک قضیه خیلى واضحى است بنده این را خواستم به طور مختصر عرض کنم که رفع ابهام بشود و این که تذکر دادند که یک لوایحى مى‌آورند خیلى اسباب خوش‌وقتى است اما یک مطلب را هم باید در نظر بگیرند و آن این است که آن مدیر کل مالیات‌هاى بر درآمد را یک کسى انتخاب بکند که بدون تبعیض وظیفه‌اش را انجام بدهد (صحیح است) و ترتیبى بفرمایند که ما از پنج سال پیش مالیات بر درآمد تا صدى شصت و صدى هشتاد وضع کردیم و به دست دولت‌ها دادیم و دولت‌ها اجرا نکردند الان بنده قبلاً عقیده‌ام را عرض می‌کنم اگر مجلس اجازه داد قانون مالیات بر درآمد را طبق قانونى که دولت بیاورد و تصویب بشود باید یک کسى را براى مدت سه سا‌ل مجلس انتخاب بکند که قابل تغییر نباشد و هر روز این شخص با تغییر وزرا و دولت‌ها عوض نشود یعنى در معرض تغییر و تبدیل نباشد و یک مقام مهمى هم براى آن بایستى قائل بشوند مثل تیپ نجم‌الملک و وارسته این تیپ اشخاص را باید انتخاب کنند که اینها اساساً تحت تأثیر هیچ کسى واقع نشوند البته مجلس شوراى ملى همیشه موافق بوده است که مالیات از اغنیا گرفته بشود و صرف مردمان مستحق بشود و براى آبادى و عمران کشور خرج بشود نه این که پول را بگیرند و تفریط کنند از اغنیا بگیرند و صرف هیچ چیز نشود و فقرا هم در زحمت باشند و از اغنیا هم آنهایى که باید مالیات بدهند ندهند بنده این مطلب را حضور شاه هم عرض کردم همه آقایان آنجا بودند و هیچ یک از نمایندگان مجلس مخالف نیست که مالیات مملکت اصول صحیحى داشته باشد و حکومت ملى برقرار باشد و طبق آن عمل بشود.

اردلان- طبق ماده 124 بنده اجازه مى‌خواهم.

رئیس- هنوز پیشنهاد هست، این اصلاح عبارتى آقاى فرهودى یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود توجه بفرمایید.

( مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- در خود لایحه کلمه جزء هست اینجا که حذف نشده است.

دکتر کیان- (مخبر کمیسیون بودجه) جناب آقاى رئیس اصلاحات را قبول مى‌کنم.

رئیس- بسیار خوب معهذا باید رأى گرفته بشود آقاى دکترمعظمى راجع به این جریان توضیحى داشتند؟

دکتر معظمى- عرض کنم بنده می‌خواستم یک تذکرى بدهم که آقاى شعاعى هم توجه بفرمایند عرض کنم که این جور لوایح آوردن اصولاً براى گول زدن مردم است وظیفه دولت این است که زندگى را براى مردم آسان بکند و الا اگر در آخر سال هم شما بخواهید ده تومان به یک مستحقى پول بدهید جز این که بخواهید او را گول بزنید چیز دیگرى نیست مطابق قانونى که از مجلس گذشته است مجلس به شما اجازه داده است که ده میلیون تومان از صندوق تقاعد برداشت کنید و تحت نظر بانک ملى براى مستخدمین مخصوصاً وسایل خرید را سهل بکنید الان وضع مستخدمین چطور است؟ (یک نفر از نمایندگان- خیلى بد) وضع مستخدمین طورى است که براى خرید این اجناس که در دست ایادى و اشخاص مختلف مى‌چرخد تمام حقوقش را باید بدهد تا این که بتواند یک برنج و لباس تهیه بکند براى این که آنها زندگی‌شان راحت بشود بایستى که تهیه وسایل را سهل بکنید براى این که گمرکات اجناسى که براى آنها وارد می‌شود کم‌تر کنید تا این که زندگى آنها راحت بشود و الا عرض می‌کنم ده تومان بیست تومان به اشخاص این طور بدهید هیچ تأثیرى در زندگى آنها ندارد و به علاوه براى مردم هم باید فکرى بکنید آنها موکل ما هستند مگر هیچ انتظارى از ما ندارند؟ یک فکر اساسى باید بکنید و زندگى را براى مردم آسان و راحت بکنید اما این که بنده مخالفت کردم با پیشنهاد آقاى مکى براى این است که مجلس داراى بودجه علیهده است و باید ما این اصل را رعایت بکنیم ما وظیفه نداریم طبق نظامنامه پیشنهاد خرج بدهیم براى این که ما وکیل مجلس هستیم آن موکلین ما که در ولایات مالیات مى‌پردازند ما باید مواظب آنها باشیم زیرا آنها یک وظیفه بزرگى براى ما ایجاد کرده‌اند اگر ما بخواهیم این اصل را از بین ببریم مجلس هر روز دستخوش این نوع پیشنهادات مى‌شود که پیشنهاد خرج داده بشود این است که بنده می‌خواستم عرض کنم که اگر کمکى می‌خواهید بکنید به کارمندان آن قانون را عملى بکنید و اجرا بکنید همه از شما تشکر می‌کنند و الا ده تومان به یک مستخدمى دادن هیچ تأثیرى ندارد (صحیح است)

رئیس- به پیشنهاد اصلاحى آقاى فرهودى رأى گرفته می‌شود آقایانی که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى آزاد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى:

چون در لایحه دولت تلفنچى‌ها قید نشده پیشنهاد می‌کنم تلفنچى‌هاى ادارات هم مشمول این قانون باشد.

رئیس- این همان موضوعى است که بحث شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم خدمتگزاران جزء مشمول اشخاصى است که از صندوق دولت حقوق می‌گیرند.

مخبر فرهمند- عرض کنم که غرض بنده از این پیشنهاد براى این بود که پیشنهادى داده بودند آقایان که مستخدمین جزء چاپخانه مجلس هم ضمیمه باشد بنده این پیشنهاد را کردم که هر مستخدم جزئى که از صندوق دولت حقوق می‌گیرد مشمول این قانون باشد دیگر احتیاجى ندارد به این که مال مجلس باشد مال چاپخانه باشد هر مستخدم جزئى که از صندوق دولت حقوق می‌گیرد مشمول این قانون خواهد شد.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند به پیشنهادتان رأى بگیریم؟

مخبر فرهمند- بنده پیشنهاد خودم را پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى معدل به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تأمین اعتبار این لایحه به وسیله کسر پرداخت حقوق اضافه از دوازده هزار ریال است به مستخدمین عالى‌رتبه به این شرح که هیچ یک از اشخاصى که از صندوق دولت پول می‌گیرند اعم از مستخدمین

+++

سازمان برنامه و غیره حق ندارند بیش از ماهى دوازده هزار ریال دریافت کنند.

رئیس- این پیشنهاد خارج از موضوع است و مشمول عیدى مستخدمین نمی‌شود اگر توضیحى دارید بفرمایید.

معدل- عرض بنده این است که همه آقایان چه نمایندگان مجلس و چه هیئت دولت از وضعیت بد مالیات مستحضر هستند و هر وقت خرجى را می‌خواهیم بکنیم بایستى یک درآمدى را هم در نظر بگیریم که تأمین بکند آن را بنده پیشنهاد کردم که تأمین اعتبار براى این پرداختى که به موجب این قانون می‌شود از طرق کسر کردن حقوق اشخاص باشد که از خزانه مملکت بیش از ماهى 1200 تومان دریافت می‌کنند بیش از این نگیرند خواه اسمش برنامه باشد خواه وزارتخانه بنده مخصوصاً مستحضر شدم که در برنامه حقوق‌هایى می‌دهند که اگر شما مستحضر بشوید کمال تعجب را خواهید داشت یک دکانى جلو دکان دولت باز کرده‌اند و شما آن قدر می‌نشینید توى کمیسیون بودجه یک شاهى و صد دینار کسر می‌کنید از این کسر و به آن اضافه می‌کنید دولت می‌آید افتخار می‌کند که بودجه را یک ماه جلوتر آورد به مجلس و یک ماه عقب‌تر آورد ولى هر ساعت ماه به ماه اگر مجلس جلوى این کارها را نگیرد درست مثل این است که یک کسى چیزى توى جوالى بریزد و ته آن سوراخ باشد هر چه از این جاها اندوخته می‌کنید از طریق برنامه اینها تمامش می‌رود و اگر شما امروز چیزى مى‌خواهید به اشخاص ضعیف کمک و اضافه بکنید باید از اشخاص قوى کسر بکنید اشخاصى که خدمتگزار جزء اسم‌شان را می‌گذارید به شغل نمی‌شود اسم کسى را خدمتگزار جزء گذاشت به مبلغ دریافتى باید نگاه بکنید و بگویید که خانواده‌هایى که کم‌تر از دویست تومان می‌گیرند و مستخدم دولت هستند مشمول این عنایت هستند و الا یک خانواده که کم‌تر از پنج نفر نیست لباس و خانه و مسکن و خوراک و سایر عوارض زندگى این خانواده که با دویست تومان در این مملکت اداره نمی‌شود هر کس کم‌تر از دویست تومان می‌گیرد این پول و این اعانت را به او بدهند هر کس که بیش از هزار و دویست تومان می‌گیرد به او ندهند این پیشنهاد بنده است (صحیح است)

رئیس- آقاى معدل این پیشنهاد مربوط به عیدى مستخدمین جزء نمی‌شود استرداد کنید.

دکتر کیان- پیشنهاد آقاى معدل پیشنهاد بسیار به جایى بود اگر در موقع طرح مسائل بودجه و تعدیل بودجه بود و در این مورد که یک موضوع استثنایى است و براى این است که یک مبلغى به عنوان عیدى مستخدمین جزء داده بشود این طور پیشنهادات به عقیده بنده مورد ندارد و بهتر این است که جناب آقاى معدل موافقت بفرمایند که این پیشنهاد را پس بگیرند گمان مى‌کنم که اکثر آقایان نمایندگان هم با این موضوع موافقند اما بایستى با فکر و مطالعه و دقت شود نه این که در ضمن یک همچون لایحه‌اى یک چنین پیشنهادات که تأثیرات اساسى ممکن است داشته باشد و بدون مطالعه ممکن است تصویب شود بنابراین براى این که اخذ رأى در این مورد به عمل نیاید که گفته شود این نظر مردود است از طرف مجلس و بنده می‌دانم که این نظریه مورد تأیید مجلس است استدعا مى‌کنم پیشنهادشان را مسترد بفرمایند و در موقع مناسب دیگرى بدهند (معدل- جایش کجا است؟) جایش پیدا مى‌شود در موقع برنامه است و یک نکته دیگر هم بنده تذکر می‌دهم که این موضوع عیدى عبارت است از همان رسوم قدیمى ایران که در موقع عید یک مبلغى مستخدمین جزء داده می‌شد بنابراین در این موقع ما داریم یکى از رسوم قدیم را تجدید مى‌کنیم صحبت از این که به اشخاص دیگرى که مشمول این وضع خاص نیستند چیزى بدهید اساساً نیست.

رئیس- این پیشنهاد مربوط مستخدمین جزء نیست؟

معدل- اگر حضرتعالى تشخیص مى‌دهید که این پیشنهاد مربوط نیست بنده حرفى ندارم اما حرف حساب را هر جا بزنند صحیح است بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى گنجه به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌کنم بعد از کلمه خدمتگزاران در سطر ماقبل آخر ماده واحده کلمه جزء اضافه بشود.

گنجه‌اى- پیشنهاد بنده توضیحات زیادى را لازم ندارد براى این که تفوه هیچ گونه تبعیضى و استثنایى نشود بنده خواستم بگویم که بعد از کلمه خدمتگزاران مجلس کلمه جزء اضافه شود یعنى بشود نسبت به خدمتگزاران جزء مجلسین (صحیح است)

رئیس- مخالفى نیست؟

کشاورز‌صدر- بنده مخالفم و اعتقاد دارم به هر کس که شبیه به این مستخدمین است داده شود و حالا ممکن است که جزء تعداد اینها نباشد اگر شبیه به این مستخدمین است این به عادت عیدى داده شود به نظر بنده اگر این عبارتى را که آقاى گنجه فرمودند در قانون بگذاریم وسیله‌اى براى دولت مى‌شود که براى پاره از اشخاص تفسیر بکنند و ندهند یعنى به آن اشخاصى که واقعاً جزو مستخدمین جزء هستند تفسیر بشود و ندهند مثلاً اعتقاد بنده این است که شوفر تلفنچى هر کس که نباید پشت میز بنشیند و مفت‌خورى بکند و رتبه 9 و 10 و 11 و مثل بنده وکیل باشد مستخدم جزء است (امامى‌اهرى- نخیر آقا این صحیح نیست مگر آنهایى که پشت میز نشسته‌اند مفت‌خور هستند؟) بنده اعتقادم این است که باید به طبعه مستخدم جزء که حقیقتاً وظیفه‌اش را انجام می‌دهد اعم از آن که تلفنچى است اعم از آن که شوفر است اعم از آن که در چاپخانه مجلس کار می‌کند بایستى به عنوان عیدى این پول را داد و این مستخدم دولت که عرض کردم آن مستخدم دولت نیست آن مستخدمى‌ که می‌رود پشت هم اندازى می‌کند در برنامه هفت ساله دو هزار تومان و چهار هزار تومان حقوق می‌گیرد یا آن مستخدمى‌که می‌رود پشت میز مى‌نشیند و به عنوان وزیر دو هزارو پانصد تومان حقوق می‌گیرد و کار هم نمی‌کند و ضررش هم به دولت و ملت می‌رسد مراد من مستخدمین خوب نبود بنابراین می‌خواستم آقاى گنجه‌اى پیشنهاد خودشان را پس بگیرند تا شامل جمیع این مستخدمین بشود یا توضیح بفرمایند که مراد از مستخدمین جزء یعنى این اشخاصى که اسم برده شده و براى شما هم جناب آقاى امامى‌اهرى سوء‌تفاهم شد بنده مقصودم از مستخدمینى که عرض کردم آن مستخدمینى بود که دخالت براى از بین بردن حقوق ملت ایران دارند و الا مستخدمین صحیح را بنده مریدشان هستم، آن مستخدمینى را که جزء هیئت حاکمه هستند و اسباب فساد فراهم می‌کنند مى‌گویم.

رئیس- آقاى شعاعى.

معاون وزارت دارایى- گاهى مطلب مثل این که هر چه گفته می‌شود مشکل‌تر و پیچیده‌تر مى‌شود جناب آقاى کشاورز‌صدر اینجا البته منظورشان اهانت به مستخدمین دولت نبود و منظورشان این نبود که آن مستخدمینى که پشت میز نشسته‌اند و این جمله ضمن مطلب این طور بیان شد عرض می‌کنم این مسئله مستخدمین جزء که کلمه خدمتگزار به آن اطلاق شده است معلوم است ما آئین‌نامه داریم ما می‌دانیم که مستخدمین جزء چه طبقاتى هستند این مشخص است هر سال به آنها داده می‌شده این چیز تازه‌اى نیست و این که می‌فرمایند شوفر و تلفنچى و سایر طبقات قبلاً عرض کردم که اینها طبقات مختلفى هستند و وضع استخدامى خاصى دارند در سال‌هاى گذشته هم به تناسب وضع استخدامى آنها به بعضى داده شده است یعنى به اشخاصى که مشمول بوده‌اند داده شده و به آنهایى که مشمول نبوده‌اند داده نشده تقاضا مى‌کنم به این لایحه به این صورت که پیشنهادشده رأى داده بشود اصلاح عبارتى آقاى فرهودى هم البته اشکالى نداشت و استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید پیشنهادات در کمیسیون مطالعه بشود بعد روى آن تصمیم گرفته بشود و در معنى خدمتگزار و سرپایى و مستخدمین جزء زیاد وارد نشوند (آزاد- در هر صورت تلفنچى‌ها را فراموش نفرمایید)

رئیس- آقاى فقیه‌زاده.

فقیه‌زاده- بنده یک استدعایى مطابق ماده 169 دارم تقریباً سه ماه است که بنده یک سؤالى از دولت کرده‌ام می‌خواستم استدعا بکنم که وقتش را امروز معین بفرمایید.

رئیس- آقایان وزرا نامه‌اى نوشته‌اند از وزارت فرهنگ و سایر وزارتخانه‌ها که براى جواب سؤالات آقایان حاضرند این طور که مقرر شده بود و این جلساتى که حاضر می‌شویم هفته‌اى سه روز کافى نیست براى این کارها اگر دوشنبه را موافقت می‌فرمایید اعلام می‌شود (فرهودى- صحیح است ما عملاً از حق سؤال محروم شده‌ایم.)

فقیه‌زاده- استدعا می‌کنم روز آن را معین بفرمایید.

رئیس- دوشنبه آینده را اگر آقایان موافقند

+++

براى سؤالات معین می‌شود (نمایندگان- بسیار خوب) رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى گنجه‌اى که کلمه جزء بعد از خدمتگزاران مجلسین اضافه بشود آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم مزایایى که براى نمایندگان در نظر گرفته می‌شود براى تلفن‌چی‌هاى ادارات دولتى و مجلس عیناً اجرا گردد. دکتر بقایى دکتر شایگان مکى.

رئیس- این که حل شد پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

( پیشنهاد آقاى قاسم فولادوند به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم دولت این لایحه را پس بگیرد و در مدت دو هفته با در نظر گرفتن میزان صرفه‌جویى و تقسیم عادلانه بین عموم مستخدمین جزء از پیشخدمت‌ها و سرایداران و تلفن‌چى‌ها و شوفرها و غیره که در عرف و عادات و از لحاظ حقوق مستخدمین جزء محسوب می‌شوند لایحه کاملى تهیه و به مجلس تقدیم دارند.

رئیس- آقاى فولادوند.

قاسم فولادوند- بنده همان طور که آقاى دکتر معظمى فرمودند معتقدم که ما هیچ وظیفه خودمان را انجام نمی‌دهیم ما نماینده هستیم ما نماینده همان طبقه‌اى هستیم که از آنها با زور شلاق مالیات مى‌گیرند اگر این مالیات از طبقه ثروتمند و سرمایه‌دار گرفته می‌شد بنده حرفى نداشتم ولى این مالیات صدى نود از طبقه کارگر و برزگر گرفته می‌شود بنابراین بنده عرضى ندارم که در این مورد به خصوص به مستخدمین جزء کمک شود ولى ما نباید تبعیض قائل بشویم ضعیف‌ترین مستخدمین دولت تلفن‌چى‌ها هستندیا شوفرها که ممکن است یک شوفر 400 تومان حقوق بگیرد ولى یک شوفر هم هست که 120 تومان حقوق می‌گیرد بنابراین حالا که ما مالیاتى که از مردم بدبخت و طبقه رنجبر این مملکت می‌گیریم و مى‌خواهیم یک قسمتى را به مستخدمین جزء بدهیم تبعیض نباید قائل بشویم الان ملاحظه بفرمایید طبقات مختلف از مستخدمین جزء در این لایحه دولت افتاده است تلفن‌چى‌ها هستند، شوفر‌ها هستند، اشخاص فقیر هستند که از قلم افتاده است دولت وقتى که یک لایحه‌اى می‌دهد بایستى اولاً در نظر بگیرد و مطالعه بکند که آیا صرفه‌جویى براى تمام اینها هست یا خیر و آن وقت به عموم طبقاتى که حقوق و درآمد‌شان کم است بین آنها تقسیم بشود درست است که مستخدمین دولت عموماً فقیر هستند و عکس فرمایش جناب آقاى کشاورز‌صدر را بنده معتقد هستم که 90 درصد مستخدمین دولت در مملکت ما به سختى زندگى می‌کنند از آن قاضى رتبه یازده تا آن وزیر براى این که آنها مخارج‌شان زیاد است ما یک قضاتى داریم که به نان خالى قناعت مى‌کنند و باز به آنها نمی‌رسد ولى وقتی که مستخدمین جزء گذاشتند بایستى در نظر بگیرید طبقاتى که حقوق‌شان به میزان دویست و پنچاه تومان نمی‌رسد همه جزء باشند نه این که یک طبقه‌اى را محروم کنند و طبقه دیگر را بدهند تلفن‌چى از سرایدار بیش‌تر حقوق مى‌گیرد؟ مطمئناً نمى‌گیرد شوفر از مستخدم جزء بیش‌تر حقوق مى‌گیرد؟ مسلماً نمى‌گیرد بنابراین نظر بنده این بود که دولت لایحه‌اش را مسترد کند و در ظرف دو هفته تمام مستخدمین جزء را جزء لایحه مجدد منظور بکند و لایحه آن را بیاورد به مجلس که ما مجبور نشویم با این پیشنهادات این کار را بکنیم.

رئیس- این پیشنهاد صحیح نیست و مورد ندارد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود، به قانون اجازه پرداخت عیدى مستخدمین جزء مصوب 21 اسفند 1305 بعد از جمله به عنوان عیدى عبارت مستخدمین جزء دولت و مجلسین اضافه بشود و همچنین بعد از جمله معادل یک ماه حقوق عبارت و کمک دریافتى اضافه شود. دکتر عبدالله معظمى.

رئیس- بفرمایید.

دکتر معظمى- عرض کنم این لایحه عیدى که دولت تقدیم کرده است به استناد یک قانونى است که در 1305 تصویب شده است دولت چه درخواست کرد؟ درخواست کرده که چون پایه عیدى را روى حقوق ثابت می‌گرفته‌اند خواسته است کمک دریافتى را هم اضافه کند که عیدى مستخدمین بیش‌تر شود بنابراین اگر بعد از کلمه آن قانون اضافه شود کمک دریافتى این منظور تأمین مى‌شود و بعد هم یک اضافه دیگرى داشت که مستخدمین مجلس شورای ملى و مجلس سنا هم ضمیمه بشود آنجا ما مى‌گفتیم که عیدى مستخدمین جزء و وقتى که بگوییم دولت و مجلسین آن منظور هم تأمین خواهد شد و چون این قانون هم طیق آئین‌نامه تفسیر معین و مشخص دارد در عمل اشکالى پیش‌آمد نخواهد کرد و این لایحه فعلاً تنظیم شده است بدون این که به اشخاص در واقع لطمه‌اى وارد بیاید و خود کلمه جزء را که آقاى گنجه‌اى پیشنهاد فرمودند در خود قانون هست وتصویب شده است بنابراین این منظور رعایت شده بدون این که تبعیض بشود.

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- فرضاً هم این پیشنهادى که جناب آقاى دکتر معظمى فرمودند آقایان موافق باشند بنده شخصاً مخالف هستم و آقاى شعاعى تشریف نداشتند وقتى که این لایحه مطرح بود بنده عرض کردم که ما یک ماده واحده‌اى را رأى مى‌دهیم و مى‌فرستیم به مجلس سنا در صورتى که یک مبلغ مشخصى در این نیست به نظر بنده به هیچ‌وجه سابقه نیست که مجلس شورای ملى اجازه پرداخت یک وجهى را بدهد که مبلغ آن معین نباشد و ممکن است که این ایراد در هر صورت باشد بنده خودم معتقد هستم ممکن است در مجلس توجه به این موضوع نکنند ولى از لحاظ یک نماینده مجلس شورای ملى وظیفه خودم مى‌دانم که این موضوع را به عرض برسانم که اگر با این طرز این لایحه را به مجلس سنا بفرستیم خوب نیست و تقاضا می‌کنم آقاى شعاعى الان برخیزید یا آقاى مخبر کمیسیون یک مبلغى را در این لایحه بگنجانند یا لااقل بنویسد حداکثر از این مبلغ تجاوز نخواهد کرد که حداقل ما که رأى می‌دهیم و به مجلس سنا می‌فرستیم بدانیم که مطابق قانون اساسى وظیفه اصلى ما که نظارت در دخل و خرج مملکت است دقت کرده‌ایم که چه مبلغى به این آقایان می‌خواهیم بپردازیم و هیچ‌وقت مجلس شورای ملى ایران سابقه ندارد که پرداخت یک وجهى را اجازه بدهند بدون این که مبلغش معین باشد حالا اگر براى آقاى شعاعى مشکل است که مبلغ صحیح آن را بگویند بفرمایند که از این مبلغ تجاوز نخواهد کرد و اگر قید نشود در مجلس سنا ایراد خواهند گرفت و خواهند گفت که ما نمایندگان مجلس شورای ملى چطور در این خصوص دقت نکردیم استدعا می‌کنم نسبت به این موضوع توجه بفرمایید و پیشنهاد جناب آقاى دکتر معظمى هم فرع بر این اصل است.

رئیس- آقاى شعاعى بفرمایید.

معاون وزارت دارایى- فرمایش جناب آقاى اردلان یک فرمایش اصولى و صحیح است بنده رقم دقیقى الان نمی‌توانم عرض کنم حتى به طور تقریب که نزدیک به اصل باشد ممکن است تحقیق کنم و بعد به عرض برسانم چون این یک مطلبى است که به تمام وزارتخانه‌ها مربوط است و چیزى نیست که مربوط به وزرات دارایى باشد اما پیشنهاد آقاى دکتر معظمى را بنده قبول می‌کنم که این اصلاح بشود و با این اصلاح این کار تمام بشود.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد، با این پیشنهادى که تصویب شد آن تبصره که در جلسه پیش تصویب شد از بین می‌رود و این به جاى آن ماده واحده قرار می‌گیرد چون دیگر پیشنهادى نیست براى اظهار نظر به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

بهادرى- بنده یک عرضى دارم، سؤالى دارم اگر اجازه بفرمایید.

آزاد- لایحه حکومت نظامى را مطرح بفرمایید.

بهادرى- بنده سؤالى دارم از دولت‏ .

6- قرائت پیشنهاد طرح لایحه انتخابات و صورت دستور مجلس‏

رئیس- بلى روز دوشنبه براى سؤال آقایان نمایندگان معین شد آقایان در نظر داشته باشید به دولت هم اطلاع داده مى‌شود به طورى که خاطر آقایان مسبوق است دستورى براى مجلس معین شد که کارها متناوباً در مجلس انجام بشود یک پیشنهادى جلسه پیش از طرف یک عده‌اى از آقایان نمایندگان شده بود که قانون انتخابات که در کمیسیون معطل شده به موجب ماده آئین‌نامه در مجلس مطرح بشود این پیشنهاد قرائت مى‌شود ولى مى‌خواستم به اطلاع آقایان برسانم که ما در جزء آن دستورى که معین کردیم این موضوع را هم گذاشتیم قرائت مى‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

چون طبق آئین‌نامه داخلى مجلس شورای ملى

+++

هر طرح یا لایحه‌اى که بیش از یک ماه در کمیسیون مربوط بماند و گزارش آن از کمیسیون به مجلس داده نشود نمایندگان حق دارند تقاضاى طرح آن را در مجلس علنى نمایند امضا کنندگان زیر تقاضا داریم لایحه اصلاح قانون انتخابات را در مجلس با قید دو فوریت مطرح نمایید.

دکتر طبا، دکتر محمدعلى هدایتى، خسرو قشقایى، ناصر ذوالفقارى، محمد ذوالفقارى، دکتر جلالى، اردلان، عزیز‌اعظم زنگنه، دکتر معظمى، صفایى، حکیمى، مخبر فرهمند، فرهودى، حبیب پناهى، حاذقى.

رئیس- طبق ماده 80 آئین‌نامه داخلى دستور مجلس معین شده و لوایحى که در دستور مجلس گذاشته شده است به اطلاع آقایان می‌رسد.

( به شرح ذیل خوانده شد)

نظر به ماده 80 آئین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى کمیسیون تعیین دستور جلسات مجلس شورای ملى ساعت 11 صبح روز دوشنبه 25 دی ماه 1329 در اطاق هیئت رئیسه مجلس شورای ملى به ریاست جناب آقاى سردار فاخر حکمت رئیس مجلس شورای ملى با حضور آقایان نواب رئیس و آقایان اولیاى محترم کمیسیون‌هاى پارلمانى (امضا‌ کنندگان ذیل این صورت مجلس و جناب آقاى وزیر کشور به نمایندگى از طرف هیئت دولت تشکیل و دستور جلسات به ترتیب ذیل مقرر گردید)

لایحه عیدى مستخدمین جزء، لایحه کیایى وسایر مستمری‌ها، بهداشت شهرى، حکومت نظامى سه دوازدهم، لوله‌کشى، قانون انتخابات، لایحه فرهنگ مبنى بر درخواست وام براى ساختمان‌ها، لوایح اصلاح بودجه ژاندارمرى، شهربانى، تبلیغات، لایحه عوارض جنگل، لایحه شهرداری‌ها، شور دوم عهدنامه‌ها

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى وظیفه درباره آقاى کیانى‏

رئیس- لایحه مربوط به وظیفه آقاى کیانى قرائت می‌شود:

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شورای ملى‏

ضمن لایحه متمم بودجه 1329 ماهى دو هزار ریال وظیفه درباره اسدالله کیانى کارمند موظف وزارت دارایى که نابینا شده پیشنهاد شده بود که کمیسیون بودجه تصویب و گزارش آن را به عنوان تبصره 25 لایحه بودجه کل کشور تحت شماره هفت به مجلس تقدیم نموده است چون این شخص در جریان خدمت دولت نابینا شده و حالا دست از همه جا کوتاه و جز کمک دولت راهى براى امرار معاش ندارد و کمیسیون بودجه هم تصور می‌کند قانون بودجه کشور به این زودى به تصویب نرسد لذا گزارش قبلى خود را تجدید و تقاضا دارد ماده زیر جداگانه مورد تصویب مجلس شورای ملى واقع گردد:

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است از تاریخ اول فروردین 1329 ماهى دو هزار ریال وظیفه براى آقاى اسدالله کیانى کارمند موظف وزارت دارایى که نابینا شده علاوه بر 494 ریال که فعلاً دریافت مى‌دارد از محل اعتبار شهریه و وظیفه بپردازد.

مخبر کمیسیون بودجه دکتر کیان.

رئیس- آقاى فرهودى.

فرهودى- مخالفت بنده با این لایحه‌اى که مطرح شده در حقیقت یک مخالفت اصولى است مطلقاً بنده نه این شخص را مى‌شناسم و نظرى در این مورد به خصوص ندارم و مخالفت بنده هم این است که به نظر بنده باید سعى کرد هر وقت لازم بشود دولت به یک نفر مستخدم خودش کمک بکند و یا اگر فوت کند به وراث او کمک کند باید این فکر صحیح و این حسن نیت مقدس در تحت یک قواعد و مقررات عمومى در بیاید که هر وقت موردى پیدا کرد دولت آن مورد را تطبیق بکند به آن مقررات و قواعد عمومى و خودش تصمیم بگیرد و هر شهریه و مقررى و مستمرى که لازم است ترتیب بدهد تا به این ترتیب که از میان دویست هزار نفر کارمند دولت منتظر بشود که یک نفر کارمند نابینا بشود یک نفر بمیرد یک نفر علیل بشود البته هزاران نفر این طور می‌شوند اما آن یکى که موفق بشود جلب توجه دولت را بکند و دولت لایحه‌اى براى او بیاورد نادر خواهد بود (صحیح است) کمک به این افراد مثل این است که در حقیقت مانع می‌شود از کمک به اشخاص دیگر و نظایرش چه بسا اتفاق می‌افتد که مثل این شخص در راه خدمت جان‌شان را از دست داده‌اند و به سن تقاعد نرسیده‌اند و همین طور حقوق‌شان از بین رفته است و صدا و وسیله‌اى نداشته‌اند به این که صداى خودشان را به دولت برسانند این یک مطلب، خوشبختانه ما قوانینى داریم، یک قوانین کلى براى این کار هست محلش ممکن است که کافى نباشد بهتر این است که دولت این مقررات را کافى بکند کامل بکند و بعد هر موردى که پیش آمد بر طبق آن مقررات تصمیم بگیرد عمل بکنند مثلاً ماده 46 و 47 قانون استخدام کشورى می‌نویسد، مستخدمینى که علیل یا به واسطه حادثه ناقص شده و از کار کردن باز بمانند بدون رعایت مدت خدمت ثلث بلاکسر آخرین مقررى آخرین خدمت خود را مادام‌العمر به طور وظیفه دریافت می‌دارد در ماده 47 درباره اشخاصى که به سن تقاعد می‌رسند و بدون این که حقوق تقاعد درباره‌شان برقرار بشود خدمت می‌کنند در آنجا مقرراتى هست، ماده 47 هرگاه یکى از مستخدمینى که به سن تقاعد رسیده‌اند اعم از آنهایى که در سر خدمت هستند یا آنهایى که متقاعد شده‌اند فوت نمایند نصف حقوق تقاعدى که دریافت می‌کرده است یا ممکن بود اخذ نماید به طور تساوى به ورثه قانونى پرداخت می‌شود در دوره چهاردهم هم یک ماده‌اى گذراندیم در اینجا راجع به کسانى که در این مبارزات ملى شهید می‌شوند راجع به آنها هم باز قانون داریم و این است که می‌خوانم ماده واحده مصوب 23 دی ماه 1324 نوشته است به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود که اولاً آخرین حقوق مستخدمین لشگرى و کشورى که در راه انجام وظیفه و خدمت به دولت از فروردین 1324 به بعد کشته یا می‌شوند به وراث قانونى آنها پرداخت نماید بنابراین ما یک مقررات کلى هم درقانون کشورى داریم و هم در ماده واحده دى ماه 1324 راجع به مستخدمین لشگرى و کشورى که در راه انجام خدمت یا علیل می‌شوند یا فوت می‌شوند یا کار می‌کنند و کشته می‌شوند یا پیش از رسیدن به سن تقاعد فوت مى‌کنند البته مواردى پیش مى‌آید که تطبیق با این مقررات نمی‌کند و در نتیجه آنچه که تا به حال دیدیم درباره مواردى که تطبیق با این مقررات براى هر فردى نمی‌کند دولت لایحه‌اى مى‌آورد به مجلس و این باعث این مى‌شود که حقوق یک عده‌اى که مثل آنها هستند و صدای‌شان به دولت نمی‌رسد از بین برود و یک عیب دیگرى هم دارد و آن این است که وقت مجلس را مى‌گیرد در مجلس شوراى ملى و در مجلس سنا هزار کارهاى اساسى هست و هزار جور گرفتارى است و باید وقت آنها صرف کارهاى اساسى‌تر بشود آن وقت یک جلسه دو جلسه سه جلسه وقت خودش وقت کمیسیون صرف مى‌شود که ماهى 20 تومان 40 تومان به یک مستخدمى‌ که نابینا شده بدهیم این است که بنده خواستم جلب توجه دولت و جلب توجه آقایان نمایندگان را بکنم که براى این گونه موارد یک تکلیف کلى معین بکند یک قاعده کلى بنویسد و به مجلس بیاورند که در حقیقت طبق آن قانون اختیار کم و بیش به دست دولت واگذار شود که هر وقت هر موردى پیش آمد که خواستند کمک بکنند مطابق آئین‌نامه یا تصویب‌نامه‌اى راهش باز باشد و الا در کمیسیون بودجه خیلى موارد هست که مانده و جلو انداختن لایحه‌اى ظلم به آنها است خیلى موارد هست از این قبیل که پیش آمده و دولت لایحه‌اى ‏براى آن تنظیم نکرده و ما می‌دانیم که این موارد هست و این صحیح نیست که مجلس شورای ملى روشى پیش بگیرد در کار که خداى نکرده روى تبعیض باشد هر کاری که مى‌کند نسبت به مستخدمین که این طور دچار حوادث و آلام مى‌شوند باید به طور کلى و تساوى باشد بایستى یک قوانین و مقررات کلى وضع بکند و خود دولت مواردش را تطبیق بکند با آن مقررات و هر شهریه و هر مستمرى و هر مقررى که لازم است تصویب بکند و بدهد.

رئیس- آقاى حاذقى بفرمایید.

حاذقى- مجلس شورای ملى تصدیق می‌کند مملکتى که می‌خواهد اساس عدالت برقرار باشد و به عموم افراد مملکت رسیدگى بشود باید کارى کند که حتى منفعت یک فرد مملکت فوت نشود و حتى‌المقدور مجلس شورای ملى که مرکز قانونگذارى کشور است به تمام حقوق افراد مملکت توجه داشه باشد نماینده محترم آقاى فرهودى همیشه اصولى فکر می‌فرمایند و اصولى صحبت می‌کنند و نظر ایشان همیشه توأم با مطالعه و دقت تام است منتها در این مورد به خصوص مثل این که ایشان چنین تصور فرموده‌اند که با مطرح شدن یک لایحه‌اى که مبتنى بر پرداخت ماهى دو هزار ریال براى کسى که در راه خدمت به این کشور چشم خودش را از دست داده است و نابینا شده است این را به صورت تبعیض و استثنایى تصور فرموده‌اند در حالى که امروز همه آقایان محترم متوجه

+++

هستند که اساساً مراکز مقننه براى دفاع و حفظ منافع ضعیف‌ترین و کوچک‌ترین افراد ملت باید به همان قدر علاقه داشته باشد که براى منافع یک فرد قوى و تواناى مملکت ابراز علاقه می‌کنند من خواستم که به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم که در این سفر اخیرى که در سوئیس بودم براى یکى از کانتون‌هاى سوئیس بنا بود دو نفر پاسبان استخدام بکنند مجلس مقننه آنجا تصدیق کرده بود که نظر به افزایش سکنه این کانتون و ضرورت حفظ حقوق و منافع آنها لازم است دو پاسبان استخدام بشود با وصف این این امر را به رفراندم و به آرای عمومى‌ کانتون ارجاع کردند در یک روز معینى تمام مردم جمع شدند و رأى دادند که براى این کانتون لازم است دو نفر پاسبان استخدام بشود و حقوق آنها در سال عبارت از این مبلغ باشد ملاحظه بفرمایید که وقتى براى استخدام دو پاسبان مجلس مقننه رأى بدهد که افراد ملت هم همه اظهار عقیده بکنند هیچ مانعى ندارد که مجلس ایران که براى نظارت در دخل و خرج مملکت و براى حفظ حقوق افراد مملکت تشکیل شده است بنا به پیشنهاد دولت وقت خودش را صرف بکند و نسبت به وضع یک چنین وظیفه‌اى درباره یک همچو کارمند جزء توجه بکند این امر نه تنها تبعیض نیست جناب آقاى فرهودى بلکه از نظامات اصلى است که انشاء‌الله همه طرفدار آن هستیم که در مملکت باشد و اجرا بشود زیرا اگر دولت به خودى خود مجاز باشد هر گونه خرجى را بپردازد بدون نظارت مجلس و بدون تصویب مجلس نتیجه این می‌شود که مردم کشور اعتماد ندارند به دستگاه دارایى مملکت و این کار به نظر من یکى از کارهاى خوب دولت است که نسبت به مسائل کوچک و درجه سوم احترام به مقام قانون را مرعى بدارد و لوایحى به مجلس بدهد و ما هم با کمال حوصله و بردبارى و با توجه به این که وظایف ما عبارت از همین کارهاى بزرگ و کوچک است و بایستى نسبت به همه آنها دقت بشود این لوایح را مطرح کنیم و در صورتی که صحیح است تصویب کنیم بنابراین استدعا می‌کنم که جناب آقاى فرهودى نظرشان را نسبت به تصویب این لایحه دولت مثبت و همراه بفرمایند و در ضمن این تذکرى که فرمودند البته اگر دولت توجه کرد که براى بعضى از مسائل احتیاج به یک قانونى هست مجلس شورای ملى همیشه آماده توجه و ترتیب اثر دادن به حرف‌هاى حسابى دولت است و جز این وظیفه‌اى ندارد.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است (بعضى از نمایندگان- مخالفى نیست) باید رأى گرفته شود اکثریت براى رأى کافى نیست.‏

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مخبر فرهمند- اگر اکثریت نیست جلسه را ختم بفرمایید.

رئیس- مدت جلسه سه ساعت باید باشد آقایانى که غایب هستند چون بدون اجازه رفته‌اند نیم ساعت غیبت جریمه خواهند داشت و جلسه هم روز پنجشنبه ساعت 5 / 9 صبح خواهد بود.

( مجلس بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294623!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)