کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هشتم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏8
[1396/05/04]

جلسه: 104 صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 22 شهریور ماه 1311(11 جمادى الثانى 1351)  

فهرست مذاکرات

1) تصویب صورت مجلس

2) سؤال آقای فهیمی و جواب آقای وزیر مالیه راجع به بانک ملی

3) شور و تصویب لایحه اجازه استفاده از ماده یک بودجه وزارت مالیه

4) تقدیم یک فقره لایحه از طرف معاون وزارت طرق

5) شور و تصویب لایحه استخدام دو نفر معلم فرانسوی

6) طرح و تصویب لایحه اعتبار راه آهن جنوب

7) موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏8

جلسه: 104

صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 22 شهریور ماه 1311(11 جمادى الثانى 1351)

فهرست مذاکرات

1) تصویب صورت مجلس

2) سؤال آقای فهیمی و جواب آقای وزیر مالیه راجع به بانک ملی

3) شور و تصویب لایحه اجازه استفاده از ماده یک بودجه وزارت مالیه

4) تقدیم یک فقره لایحه از طرف معاون وزارت طرق

5) شور و تصویب لایحه استخدام دو نفر معلم فرانسوی

6) طرح و تصویب لایحه اعتبار راه آهن جنوب

7) موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس یک ساعت و بیست دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى دادگر تشکیل گردید

صورت مجلس روز سه‌شنبه پانزدهم شهریور ماه را آقاى مؤید احمدى(منشى) قرائت نمودند.اسامی غایبین جلسه قبل که ضمن صورت مجلس خوانده شده است :

غایبین با اجازه - آقایان : دبستانی - امیر ابراهیمی - آشتیانی - طهرانچی .

غایبین بی‌اجازه - آقایان : تیمورتاش - مولوی - حاج میرزا حبیب­الله امین - عراقی - رهبری - مجد ضیایی - میرزا محمد تقی بروجردی - احتشام زاده - امیر تیمور - اعتبار - قراگوزلو - شریعت زاده - قوام .

دیر آمدگان بی‌اجازه - آقایان : دکتر امیر اعلم - اسدی .

(1 - تصویب صورت مجلس)

رئیس- قبل از تصویب صورت مجلس یک محذوفى است که یادآورى مى‌کنم آقاى معاون وزارت معارف آن روز سه لایحه دادند ولى در تقریر دو لایحه گفتند آن لایحه را که فراموش کردند لایحه استخدام مسیو ملچارسکى بود چون لایحه می‌بایستى در مجلس علنى تقدیم شده باشد این است که یادآورى مى‌شود. آقاى فهیمى در صورت مجلس نظرى دارید؟

فهیمى- خیر بنده سؤالى دارم.

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست. (گفته شد- خیر)

صورت مجلس تصویب شد. آقاى فهیمى‏

(2 - سؤال آقاى فهیمى و جواب آقاى وزیر مالیه راجع به بانک ملى)

فهیمى- یکى از مسائلى که جزء آمال و آرزوهاى عموم خیرخواهان و طرفداران اصلاح مملکت بوده تأسیس و ایجاد بانک ملى بود (صحیح است) خوشبختانه در عصر

+++

سلطنت اعلیحضرت پهلوى و در اثر توجهات مخصوصى که ایشان به اصلاحات امور مملکت داشتند بانک ملى به موجب قانون تأسیس شد و عملیات خودش را به طور مطمئن و صحیح ادامه داد اعتباراتى که لازمه یک بانک بود تحصیل کرد. اخیراً بعد از رفتن دکتر لیندن بلات یک شایعات و انتشارات نامناسبى شده بود لیکن در نتیجه مراقبت‌هاى دولت و مواظبت‌هایى که در این امر مى‌شد آن شایعات نامناسب رفته رفته برطرف شد ولى از طرف دیگر مواجه شد همین مسأله با فرار غیر منتظره مسیو فوگل معاون بانک که مجدداً شایعاتى شد این مطلب معین است که با مراقبتى که از طرف دولت به عملیات بانک مى‌شود و با مواظبتى که در کارهاى بانک همیشه داشته‌اند مسلم است جاى نگرانى براى کسى باقى نیست لیکن مردم که از این حقایق اطلاع ندارند بلى بنده خودم یک تحقیقاتى کردم شاید یک عده معدود دیگرى هم این تحقیقات را کرده باشند. اطلاع داریم که اوضاع بانک کمافى السابق در جریان است و هیچ عیبى ندارد و مخصوصاً تحقیقى که اخیراً در خزانه بانک شد معلوم شد مقدار نقره و اسعارى که در خزانه بانک است خیلى بیش از مقدار اسکناسى است که در جریان است لکن همان طور که عرض کردم عده اشخاصى که این اطلاعات را دارند خیلى محدود و اطلاعات‌شان هم شاید محدود باشد به همین مناسبت بنده خواهش دارم از آقاى وزیر مالیه و میل دارم که یک توضیحات بیشترى راجع به وضعیت بانک بدهند و از فرار مسیو فوگل که یک قدرى شایعات در اطراف او داده شده یک توضیحاتى بدهند که موضوع چیست یعنى مردم بدانند که وضع بانک از این قرار و اینها هیچ تأثیرى نکرده است و اعتبار بانک به جاى خودش هست مطلب را در مجلس که على بفرمایند همه کس مستحضر مى‌شود و این شایعات بى‌اساس از بین مى‌رود.

کازرونى- تمام مردم اطلاع دارند که این اعتبارات کاملاً به جاى خودش باقى است و خوشبختانه مردم هم آن قدر بى‌اطلاع نیستند.(دشتى این خودش یک نطقى شد)

وزیر مالیه (آقاى تقى‌زاده)- بنده چون درست نمى‌دانم که اگر نگرانى بوده یا هست (یعنى البته اگر در اشخاص نزدیک به مبادى اطلاعات نیست شاید در اشخاص کم اطلاع و بازارى نگرانى بوده است) اگر چنین نگرانى بوده است نمى‌دانم از چیست و چون نمى‌دانم که از کدام منشأ است تا جواب او را بدهم لهذا باید قدرى شرح بدهم اگر ایشان اشاره کردند یک جنبه نگرانى از این بابت است که نایب رئیس بانک فرار کرده است اگر همه تشویشى که اشاره شد ناشى از شایعات باشد گرچه بعضى از آقایان فرمودند که هیچ تشویشى در کار نبوده است(جمعى از نمایندگان صحیح است نبوده است) لازم هم نیست که بگوییم نبوده است فرض کنیم در هیچ کس نگرانى نیست و فقط در یک یا دو نفر است یک نفر که بوده جواب آن یک نفر را مى‌خواهم بدهم آن یک نفرى که از همه بى‌اطلاع‌تر است البته همچو فرارى موجب یک خیالاتى و یک سوء ظن‌هایى و یک احتمالاتى ممکن است بشود که در مملکت‌ ما هم بدبختانه از هزار سال پیش گفته‌اند که یک کلاغ چهل کلاغ و در واقع باید گفت یک کلاغ چهل هزار کلاغ بوده است همیشه معلوم است این طور سوء ظن‌ها رواج داشته و اگر این است که جواب این را عرض مى‌کنم اگر چه باید عرض کنم که حتى قبل از فرار او هم بنده خودم از خارج مى‌شنیدم. از بعضى اشخاص مى‌شنیدم که بعضى‌ها مى‌گویند که کار بانک خراب است احتمالات مردم را مى‌گفتند و هزاران احتمال مى‌دادند و یقین‌هاى مؤکد با نام و نشان که یا چشم خودش دیده است هزار خروار طلا برداشت و فرار کرد یا یک میلیون خورده است در بازار مى‌گفتند قبل از این فرار اخیر هم مى‌گفتند این است که نمى‌دانم براى چه بوده و جهتش چیست اگر این دومى باشد بنده جواب آن را داده بعد به فرار مسیو فوگل بر مى‌گردم چون بنده قبل از فرار او هم مى‌شنیدم که مى‌گفتند بعضى اشخاص بى‌اطلاع هستند که حرف‌هایى مى‌زنند پس اگر حرف‌ها مربوط به قبل از آن باشد بنده جهتش را درست نمى‌دانم که جواب عرض کنم بعضى اشخاص مى‌گفتند که رسیدگى مى‌شود به کار بانک و همین رسیدگى موجب

+++

خیالاتى شده است این همیشه اسباب تعجب من بود خودم هم البته مایل بودم که یک فرصتى باشد که این مطلب را توضیح بدهم و از آقاى فهیمى باید متشکر باشم که این فرصت را به من دادند اگر چه سؤال ایشان خیلى دیر به من رسید امروز صبح که تمام معلومات لازمه را نتوانستم همراه بیاورم بنده نمى‌دانم چطور است در این مملکت که آنچه که رسیدگى نمى‌شود قابل اعتماد است ولى آنچه که رسیدگى مى‌شود باید سلب اعتماد بشود این دلیلش را بنده نفهمیدم سه سال بود که این بانک ملى تأسیس شده بود بانک ملى هر قدر که ایشان بیان فرمودند و هر قدر که بنده عرض کنم حقیقت اهمیت و عظمتش را بنده و ایشان نمى‌توانیم بیان نماییم این یک مسأله حیاتى است براى ما ما نمى‌توانیم چشم به بانک‌هاى دیگر داشته باشیم بانک‌هاى دیگر مى‌توانند کار بکنند مملکت آزاد است، تجارت آزاد است و ما هم با آنها کار مى‌کنیم ولى مملکت خودش باید بانک داشته باشد(صحیح است) والحمدالله خوشبختانه تا آن اندازه که آقایان پنج ماه پیش از این صحبت‌ها نبود تصور مى‌فرمودند که این بانک عظمت دارد در حقیقت امر کار بانک چندین برابر بیشتر وسعت داشته و حالا هم بهتر شده است و پیشرفت کرده است بانک الان به درجه پیشرفت کرده است که حالا سى شعبه در تمام مملکت دارد الان تمام معاملات دولتى و مى‌توانم عرض کنم به طور تخمین شاید صدى هفتاد، هشتاد معاملات مملکتى در آنجا تمرکز یافته (صحیح است) پس ما به هیچ وجه نمى‌توانیم تحمل کنیم و اجازه بدهیم که آدمى خللى به کارهاى بانک وارد بیاید ولى این رسیدگى حالا باید بفرمایید براى چیست اگر نمى‌فرمایید آن کسى که در بازار است و مى‌گوید چه است جواب او را عرض مى‌کنم بنده مى‌دانم که شما آقایان قبول مى‌کنید و مى‏دانید که رسیدگى و تفتیش عیبى نمى‌شود براى بانک (افسر صحیح است البته عیبى ندارد) بانک ملى در سه سال قبل تأسیس شد با سرمایه البته بالنسبه کوچکى و یک دایره محدودى در خود طهران. براى مدیر بانک که از مملکت آلمان خواسته شد و آمد یک اندازه اقتدارى در اداره بانک قائل شدیم و یک اساسنامه‌اى نوشته شد که البته آقایان مى‌دانند به طور کلى به موجب اساسنامه اغلب بانک‌ها یک هیئت مدیره سه چهار نفرى دارند ولى در این دو سه سال اول اداره بانک در واقع تنها در دست یک نفر بود و هیئت مدیره نبود و بنا هم بود که بعدها هیئت مدیره‌اى چند نفرى باشد و علاوه بر آن هیئت نظارى وجود داشت که از طرف صاحبان سهام تعیین شده بود مثل تمام شرکت‌ها بانک ملى هم یک شرکت سهامى است بانک ملى مستقیماً اداره دولتى نیست یک شرکت سهامى است که سهام مى‌فروشد و چون اکثریت عظیمه این سهام دست دولت است و دولت صاحب سهم عمده است و چون مجمع عمومى صاحبان سهم به موجب اساسنامه همه سال هیئت نظارى باید تعیین کند این هیئت نظارى کارش این است که مراقبت در جریان امور بانک بکند و تفتیش و رسیدگى بکند و تمام را مطابق اساسنامه بانک رفتار کند و به علاوه یک مفتشى هم دولت معین کرده که آن هم علاوه بر این هیئت نظار است از این جهت اینها وظیفه‌شان این بود که رسیدگى بکنند البته در سال‌هاى اول آن دو سال اول چنانچه عرض کردم طبعاً کار در انبساط و جریان بود و یک اندازه هم حقیقت امر این طور است که در اول امر کى کسى باید کارش را تندتند بکند این بود که این رسیدگى که الان مى‌شود آن وقت نمى‌شد حالا مى‌فرمایید که حالا در تفتیش افراط مى‌کنند خیر حالا یک تفتیش و رسیدگى معمولى هیئت نظارت مى‌کنند اگر آن وقت کمتر شده باید بگوییم که آن وقت تفریط شده آن هم اگر آن وقت تفریطى بوده دلیل داشته که حالا عرض مى‌کنم. نظار بر حسب معمول در اوایل 1311 مشغول شدند براى مجمع عمومى سالیانه راپورت خود را تهیه کنند و براى این کار بیلان بانک را در هیئت نظار باید یک هفته دو هفته یک ماه قبل ببینند و تصدیق بکنند و مجمع عمومى وقتى که تشکیل شد تحقیقات در این کار به عمل آمده باشد البته مى‌دانید که بیلان یعنى دوره عمل 1310 عبارت است از روز اول فرودین 1310 تا آخر اسفند آن سال ولى در معنى این طور نیست در روز اول فروردین 1310 که الباقى کردند حساب 1309 را مى‌آوردند در اول 1310 مى‌نویسند و فرنگى‌ها مى‌گویند soldeو این منجر به این شد که در 1309 هم تحقیقات کامل شد در بعضى چیزهایى که واضح نبود این است

+++

که این دوره عمل دو ساله بانک را یک اندازه تفتیش کامل شد و بسیار خوب است و بسیار باید جالب اعتماد باشد و الان بنده نشان مى‌دهم که از روزى که تفتیش بانک زیادتر شده از روى اعداد که چطور که هر روز بهتر شده است امروز بهتر از دیروز و فردا بهتر از امروز و پس فردا بهتر از فردا و روز به روز اعتماد مردم بیشتر شده است و حساب‌ها زیادتر شده است الان از روى ارقام عرض مى‌کنم که دیگر مورد هیچ شکى واقع نشود و این تفتیش باعث کمال اعتماد شد اگر دولت مى‌گفت که من به این بانک هشتصد هزار تومان سرمایه دادم ولى چهل میلیون تومان پول خودم و مردم در آن است ولى مراقبتى در آن دوره این فقره بایستى مایه نگرانى شود این بانک تفتیش دولت لازم دارد مجمع عمومى لازم دارد هیئت انظار باید رسیدگى کند و مخصوصاً باید تفتیش هم بشود این کارها است که باعث اعتماد مى‌شود اگر در بعضى اذهان سابقاً این طور رفته بوده است قبل از این وقایع اخیر این برخلاف است چون گاهى مى‌شنیدم از بعضى‌ها که این عمل باعث این مى‌شود که مبادا یک چیزى بوده است که رسیدگى مى‌کنند مثل این که آدمى را تحت محاکمه مى‌کشند یعنى اگر این عمل محاکمه است پس تمام بانک‌هاى بزرگ عالم را هر سال تحت محاکمه مى‌کشند و آن روزى است که بیلانش مى‌آید بهشت نظار و مجمع عمومى اگر مراد این است که بنده جواب آن را اول عرض کردم اگر غیر از این است که بنده آن را نمى‌دانم چیست. عرض کنم بدبختانه شاید این تجربه را تنها بنده نداشته باشم بنده این را در همه عمر دیده‌ام و گاهى هم عرض کرده‌ام که این مردم و شاید هر مردمى که در مدارج ترقى و تربیت خیلى بالا نرفته باشند خصوصاً در میان خودمان دیده‌ام که اگر در یک چیزى که مورد استفاده واقع مى‌شود اگر در شخص بنده مثلاً صد تا عیب مسلم باشد یکى از آن عیب‌ها را یکى در این مملکت نمى‌داند ولى هزار تا عیب براى بنده مى‌گویند که یکى در بنده نیست و غالباً این طور است در این مملکت و حقایق معلوم نیست و خلاف حقایق ده برابر مشهور است که یک کدامش اصل ندارد و حالا در اینجا بنده رسماً عرض مى‌کنم که آنچه بنده شنیدم از مردم اگر همه مردم هم بگویند که بانک فلان و فلان است یکى از آن مطالب اصل ندارد و اگر از آن مطالب یکى باشد که اصل داشته باشد بنده آن را حالا عرض مى‌کنم تا معلوم شود که به اساس بانک هیچ خللى وارد نمى‌آید مثلاً در این تفتیش و رسیدگى که آقایان هیئت نظار می‌کردند. البته بنده به سمت عضو دولت و از طرف دولت نباید على‌الرسم چیزى را که هیئت نظارت مشغول رسیدگى هستند مثل هر محکمه که مشغول رسیدگى است یا هر هیئتى که مشغول رسیدگى هر امرى است تا وقتى که تمام نکرده و نه بسته است و راپورتش را نداده است چیزى عرض کنم خصوصاً که راپورتش را باید به دولت اول بدهد و راپورت محرمانه یا غیر محرمانه‌اش را هم که اول چاپ نمى‌کنند اول به دولت راپورت را مى‌دهند که دولت از راه و مجراى راپورت هیئت انجمن نظار مطلع بشود که این چه بوده است نقطه‌هاى تاریکش تا روشن نشده بدیش معلوم نشده خوبش معلوم نشده نباید چیزى بگوید وقتى که معلوم شدآن وقت مى‌آید و علناً مى‌گوید ولى چون این حالات و این افکار هست و آقاى فهیمى سؤال کردند و حق هم داشتند سؤال بکنند بنده به اجازه خود هیئت نظار بانک و با اطلاعاتى که البته در تماس و ارتباط هستیم از آنها کسب مى‌کنیم قبل از این که بیلان بانک تمام بشود این را اینجا عرض مى‌کنم. در ضمن این تفتیش و رسیدگى بعضى نقطه‌هاى مبهم و تاریک البته پیدا مى‌شود که محتاج به روشن کردن است و محتاج به توضیح خواستن است البته آقایان شروع کردند از مدیران بانک توضیح بخواهند بعد از آن که توضیح شد و تشریح شد شاید معلوم شود که خیلى پاک و روشن و تمیز است شاید هم معلوم شود که عیب و علتى در کار است هنوز که هیچ کدام نشده راپورت کامل نشده است. رسیدگى تمام نشده است در این ضمن که این نقطه‌ها که به اصطلاح بنده مى‌گویم مبهم یا تاریک که نمى‌خواهم عرض کنم بى‌ترتیبى یا خلاف براى این که بى‌ترتیبى یا خلاف بعد از تمام شدن راپورت باید گفت این را حالا بى‌ترتیبى نمى‌شود گفت تاریک مى‌شود گفت ما اینها را یک نقطه تاریکى فرض مى‌کردیم و هنوز هم تمام نشده است بدبختانه حرکت بى‌رویه و خلاف

+++

عقل نایب رئیس بانک این تاریکى را تأیید کرد که مثل این است که خلافى کرده باشد ولى اگر فرار نمى‌کرد ما خیال مى‌کردیم تاریک است و روشن مى‌شود ولى این مثل این است که عملاً خواست تأئید بکند که خلافى کرده است در صورتی که باید راپورت تمام بشود و رسیدگى تمام بشود آن وقت معلوم بشود که خلافى کرده است یا نه حالا ما خودمان هم این احتمال را مى‌دهیم که یک نفر یا دو نفر یک خلاف جزئى شخصى کرده باشند ولى البته باید معلوم شود. بنده نمى‌خواهم بیایم در مقابل مجلس شوراى ملى بگویم که از اول تا اخر رسیدگى کامل شد نه در بانک ملى نه در سرمایه اش نه در اعتباراتش نه در در و دیوارش نه در نوکرهایش هیچ نقصى و عیبى نیست خیر رسماً عرض مى‌کنم در مجلس در اساس سرمایه‌اش در پول‌هاى مردم در اعتبارات بانک در جریان کار او در دارایى او هیچ عیب و علتى نیست ولى اگر در یک یا دو نفر از اجزا و مستخدمین بانک یک خلاف جزئى مشخصى باشد این را باید ببینیم که چرا به اعتبار بانک صدمه مى‌زند؟ ما وزارت مالیه داریم خزانه‌دارى کل داریم تمام پول‌هاى دولت سى چهل میلیون تومان هر چه باشد آنجا است یعنى در خزانه‌دارى اگر یکى از اجزاء خزانه یک لغزش خلافى کرده باشد مثلاً یک نفر به قدر پنج تومانى خلاف کرده باشد آن وقت آیا خزانه ورشکست مى‌شود؟ یا به خزانه صدمه‌اى وارد مى‌آید. حالا البته ممکن است بعضى از این اشخاص وقتى که کارها روشن شد پاگیرشان یک خلافى بشود البته آن شخص چه ایرانى چه فرنگى هر کس باشد باید تعقیب بشود و همین باعث اعتماد مملکت و ملت مى‌شود اگر هم نشود که تعقیب نمى‌شود اما بنده به طور صریح و واضح عرض مى‌کنم تا آنجایى که مى‌دانم مجلس شوراى ملى به دولت اعتماد دارد و دولت که بنا نیست نه مجلس را گول بزند و نه ملت را بنده عرض مى‌کنم در اساس بانک در اعتبارات بانک در پول‌هاى مردم و در سرمایه‌ها و ودایع و غیره بانک هیچ خللى نیست براى همین کار شخصاً اقدام کردم در عرض یک روز و تقریباً در یک روز و تقریباً در عرض یک یا چند ساعت معین در سى نقطه مملکت در سى جا که شعبه دارند رسیدگى کردیم دفاتر را با صندوق‌ها مطابقه کردیم تمامش درست بوده است همه جا جواب آمده. البته این که عرض مى‌کنم درست بوده نتیجه‌اش را که صورت مجلس است مى‌دهیم هیئت نظار و هیئت مدیره بانک با دفاتر مرکزى تطبیق و دقت مى‌کنند آن وقت البته مى‌شود نتیجه کامل را عرض کنم که صحیح است و اختلاف پیدا نشده بود ولى تا حال اختلافى دیده نشده. در چند روز قبل اینجا را هم همین کار را کردیم علاوه بر این بانک خزانه جداگانه دارد که ذخیره اسکناس است دو نفر هم از اعضا مجلس شوراى ملى که آقایان انتخاب کردند عضو آن هیئت هستند که مراقبت در ذخیره این اسکناس مى‌کند. بنده هم از طرف دولت در آن هیئت عضویت دارم ما مکرر رفتیم به آن خزانه و اینها را دیدیم همه را و یک هفته قبل وجوه خزانه را شمردیم. دولت بود میلیون ریال اسکناس نشر کرده و به موجب معمول که در ممالک دیگر است و ممکن است تا صدى هفتاد صدى شصت پول در مقابلش داشته باشد ولى در عوض نود میلیون اسکناس شما الان صد میلیون ریال نقره در آن خزانه هست یعنى بیش از صدى صد است علاوه بر آن قریب شاید هشتاد میلیون ریال این قدرها هم که هفت هشت میلیون تومان هم طلا باشد به اندازه هفده خروار طلا هم در آنجا است در خزانه نزدیک هفده خروار طلا هست و اینها را شمردیم وزن کردیم لاک و مهر کردیم و کلید ذخیره اسکناس هم پیش بنده است یعنى پیش هیئت نظار ذخیره اسکناس است. چون دو کلید دارد یکى پیش مدیر بانک است یکى پیش ما باید دو تا جمع بشوند با هم باز بکنند براى این که آن ذخیره اسکناس پول مردم است که در آنجا است. اما باقى اعتبارات بانک در خزانه‌اش در ولایات حالا براى آقایان بنده شرح بدهم براى این اشخاصى که در خارج مى‌گویند از این فرار سکته به اعتبارات بانک وارد مى‌شود. حساب‌هایى که مردم پیش بانک دارند: اشخاصى که در آخر اسفند ماه حساب داشته‌اند 4804 تا بوده‌اند در آخر فروردین 4933 تا بوده‌اند در آخر اردیبهشت 5051 بوده‌اند در آخر خرداد 5183 تا بوده‌اند در آخر تیر ماه 5275 تا بوده‌اند در آخر مرداد ماه 5402 تا بوده‌اند در همان خرداد و تیر و مردادى که تفتیش جارى بود روز به روز صد نفر دویست نفر پانصد

+++

نفر حساب باز کرده‌اند در آنجا، همچنین است معاملات بانک: در ماه فروردین بانک 10257 معامله داشته در اردیبهشت 11275 معامله داشته در خرداد 13917 معامله داشته در تیر ماه 12023 معامله داشته در مرداد ماه 12896 معامله داشته در ماه آخر که بعد علی‌حده حساب کردیم خیلى زیاد شده همین حالا همین چند روز بعد از فرار فگل هم زیاد شده، در آخر اسفندماه سال گذشته بانک جمع دریافتیش 20700339 ریال بوده و جمع پرداختیش 20247882 ریال بوده یعنى همیشه دریافتیش از پرداختیش بیشتر بوده در آخر فروردین جمع دریافتیش 7918475 ریال بوده پرداختیش 6474693 ریال بوده است در آخر اردیبهشت دریافتیش 28697753 ریال بوده است پرداختیش 25786640 ریال بوده است در آخر خرداد ماه دریافتیش 20915321 ریال بوده پرداختیش 21504996 ریال بوده در آخر تیر ماه دریافتیش 37888587 ریال بوده پرداختیش 20175347 ریال بوده معلوم مى‌شود که مردم پول‌شان را پیش بانک مى‌گذارند در مرداد ماه دریافتیش 21902888 ریال بوده و پرداختیش 7273868 ریال بوده و این هم نشان مى‌دهد که در این ماه هم از بابت دریافتى و وام پرداختى و هم از بابت حساب‌هایى که پیش بانک بوده هیچ خللى وارد نیامده. آمدیم به آن وقتى که آقاى فگین فرار کرده همین ماه است شهریور در اول شهریور 8099451 ریال دریافتى داشته 6186064 ریال پرداختى داشته دوم شهریور ماه دریافتى 7343650 ریال بوده پرداختى 464 ى 1993 ریال بوده در سوم شهریور 14023081 ریال دریافتى داشته و 580772ر 10 ریال پرداختى داشته و تا آخر که اگر بخواهم عرض کنم موجب تطویل مى‌شود تا امروز تا پریروز هر روز دریافتى بیش از پرداختى بوده یعنى این یک چیزى است که در بانک علامت این است که مردم پول مى‌آورند مى‌دهند به بانک پس در نتیجه این عرض مى‌کنم که دو نوع بى‌ترتیبى مى‌شود تصور کرد یکى بى‌ترتیبى در امور بانک در اساس بانک در اعتبارات بانک که ابداً ذهن آقایان واحدى به این کار نباید منعطف و متوجه بشود همچو چیزى بوده ولى یک مطلب دیگر شاید در نتیجه رفع شدن ابهامات یک بى‌ترتیبى یا خلاف یا بى‌رویگى پاى یک یا دو نفر اشخاص را بگیرد این البته دلیل خرابى کار نمى‌شود بلکه دلیل زیادى اعتماد مى‌شود که دولت تفتیش مى‌کند پس در هر حال اوضاع بانک امید بخش است و تفتیش و مراقبت دولت باعث مزید اطمینان مى‌شود. حالا یک مطلب هم هست که این را البته آقایان متوجه هستند بنده لازم نیست عرض کنم ولى چون موقعش حالا است که عرض کنم براى مزید توجه است. آخر این بانک ملى که این همه از اهمیت آن براى مملکت صحبت کردیم البته هر آدم یا شخص هر چه مهم باشد دشمنانش زیادتر مى‌شود (صحیح است) یک مؤسسه که اهمیت عظیمى دارد و ما مى‌گوییم اهمیت حیاتى دارد البته آن هم دشمن زیاد دارد(صحیح است) آنها که حیات ما را نخواهند یا حیات ما را مى‌خواهند ولى منفعت خودشان را هم بخواهند (این را قصد مخصوص به یک شخص معین یا یک احتمال دارد بعضى‌ها که اذهان مردم را مشوب مى‌کنند بى‌گناه باشند و اگر نه آن بازارى که اذهان را مشوب مى‌کند در واقع مستور بودن مطالب را ترجیح مى‌دهد بانک خودش عده کافى اعضا و اجزا دارد که ما حق نداریم چه ایرانى و چه آلمانى به واسطه این که یک کسى فرار کرد حالا عرض کردم کارش و رسیدگیش هنوز تمام نشده که ما انگشت رویش بگذاریم که مثل یک محکمه بگوییم که این خلاف کرده است و بر فرض این که این آدم خلاف کرده ما حق نداریم که نسبت به سایر اعضا سوء‌ظنى ببریم(صحیح است) و آنها را ما دلسرد کنیم از کار خودشان بنده اطلاع دارم که تمام آلمانى‌هایى را که الان در بانک هستند خودشان تعهد مسئولیت کرده‌اند آمدند و گفتند که ما همه چون قول مى‌دهیم که همه جور مراقبت در کار بکنیم و مسئول هستیم که آن چیزهایى که دست ما هست مرتب و منظم باشد و ما قبول مسئولیت مى‌کنیم و اغلب اینها همه با پشت گرمى کار مى‌کنند با اطمینان و همت کار مى‌کنند لهذا این صحبت‌هایى که گاهى مى‌شود که به واسطه یک شخصى نسبت به یک جماعت عمومى یک حرفى اشخاص نادان نیز بزنند یا صحبت از اختلاف ملت‌ها بشود که فلان ملت خوب کار مى‌کند فلان ملت بد کار

+++

مى‌کند خوب نیست هر کس از هر ملتى که براى ایران خدمت بکند صادقانه ما قدرش را مى‌دانیم(صحیح است) و هر کس از هر ملتى که باشد بدى کند مجازات مى‌کنیم(صحیح است) این چیزى که براى رفع شبهه که الان عرض کردم اگر یک ایرانى خلاف کارى کرده باشد اذهان را مشوب مى‌کند مقصودم از یک نفر

ایرانى یک ایرانى بخصوص و معینى نیست منظور بنده این است که اشخاص نادان و مغرض در میان خودمان هم پیدا مى‌شوند که حرف بى‌رویه زیاد مى‌زنند البته این هى مى‌گویند بانک اعتباراتش فلان هست و رسیدگى باید بشود این است که عرض مى‌کنم سؤء تفاهم از اینجا است و آقایان مى‌توانند مطمئن باشند و بنده مى‌توانم آقایان را مطمئن کنم که دولت مراقبت مستمر خواهد کرد در این کار و بنده مخصوصاً از این موقع استفاده مى‌کنم که آقایان و هر کدام‌شان که میل داشته باشند یا یک هیئتى یا یک کمیسیونى به اندازه‌اى که گنجایش داشته باشد آقایان را دعوت مى‌کنم یا هر کس میل داشته باشد مخصوصاً تشریف بیاورند خزانه بانک را ببیند و این ذخیره براى همین در خزانه جمع شده است که مرده بیایند و ببینند خیال دارم بعضى از تجار مملکت را که غیر از آقایانى باشند که وکیل هستند دعوت کنم که تشریف بیاورند و به رأى العین ببینند تا این اشتباهات و این سوءتفاهمات و شبهات رفع شود (بسیار خوب است صحیح است) و بنده اجازه مى‌خواهم براى این که دوباره اینجا نیایم همان طورى که عرض کردم اینجا ما هر یک از خارجه‌ها که به مملکت ما خوب خدمت بکند کارش را مرتب بکند از او راضى هستیم نگاهش مى‌داریم تجدید کنتراتش را مى‌خواهیم و هر کس بد بکند راهش مى‌اندازیم یکى از دلایلش همین است که الان این لایحه را مى‌خواهم با اجازه آقایان تقدیم مجلس شوراى ملى بکنم که لایحه استخدام رئیس کل محاسبات وزارت مالیه است و آلمانى است که کنتراتش عنقریب منقضى مى‌شود و تجدید مى‌کنیم استخدامش را براى ریاست محاسبات(صحیح است)

(لایحه مذکور را تقدیم مقام ریاست نمودند)

(3- شور و تصویب اجازه استفاده از ماده 1 بودجه وزارت مالیه)‏

رئیس- خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام اعضا براى گمرکات از محل اعتبار گمرکات مطرح است. قرائت مى‌شود:

خبر کمیسیون‏

کمیسیون بودجه با حضور آقاى معاون وزارت مالیه لایحه نمره 22441 آن وزارتخانه را دایر به اجازه استخدام عده اعضا براى گمرکات از محل اعتبار ماده 1 بودجه 1311 اداره مزبور مطرح و مورد شور قرار داده بالاخره با توضیحاتى که آقاى معاون بیان نمودند کمیسیون با ماده واحده پیشنهادى موافقت و اینک خبر آن را که عین ماده واحده پیشنهادى دولت باشد براى تصویب مجلس مقدس شوراى ملى تقدیم مى‌دارد.

رئیس- عین ماده واحده پیشنهادى دولت قرائت مى‌شود ماده واحده وزارت مالیه مجاز است از اعتبارات ماده یک بودجه 1311 وزارت مالیه(قسمت گمرکات) لذى الاقتضا براى استخدام اعضا مربوطه به ماده 2 همان بودجه استفاده نماید.

رئیس- ماده واحده مطرح است. آقاى افسر

افسر- البته خاطر آقایان محترم کاملاً مسبوق است که اداره گمرک و نظامنامه‌هایش و ترتیباتش تمام در سنه 1319 و 1320 هجرى نوشته شده است و این اصلاحات و این تغییرات گمرکى و این قسمت قانون انحصار تجارت خارجى و داخلى و واردات و ترتیباتى که در این چند سال اخیر پیدا شده حقیقتاً خیلى زیادتر از اندازه طاقت اعضا و بودجه اداره گمرک است. بنده عقیده‌ام این بود که در این یکى دو سال دولت یک عطف نظر مخصوصى نسبت به گمرکات بکند و یک نظامنامه‌هایى که به درد امروز بخورد بنویسد و یک عده اعضا زیادترى که بتوانند از عهده خدمات و این وظایف بر آیند استخدام کند و منتظر این بودم. اجزاء گمرکات به نظر بنده خیلى کم هستند مخصوصاً در این دو سفر اخیر که بنده به سرحدات خراسان

+++

مسافرت کردم یک پست‌هاى دور و درازى دارد که بین هر کدام لااقل سى چهل فرسخ فاصله است و به هیچ وجه متناسب نیست اگر خواسته باشند جنس‌هاى عادى و مجاز را ببرند قسمت‌هاى نزدیک از پست مجاز مى‌برند و بر مى‌گردانند ولى براى دیگران که از سر حد دورند و فاصله دارند هیچ وقت صرف نمى‌کند مثلاً بین آواز و کاریز سى و دو فرسخ و بعضى جاها چهل فرسخ فاصله است در قسمت ترکمان صحرا که اصلاً هیچ پست گمرکى نداشت که پارسال چند پست گمرکى دایر کردند. تقریباً هزار و صد و پنجاه فرسخ حدود گمرکى ما است و بایستى خیلى مراقبت و مواظبت بیشترى بشود و مستخدم بیشتر داشته باشند حالا اگر امسال وقت نداشته باشند و دیر به نظرشان مى‌آید در نظرشان باشد براى بعد و البته این قدر هم که کرده‌اند بسیار خوب است و کمک شده است ولى در یک قسمتش به بنده عرض دارم و آن راجع به اعضا دون رتبه است که براى گمرک سرحدات استخدام مى‌شوند اعضا کنتراتى همان طور که فرمودید البته صحیح است چون متخصص فنى مى‌خواهد و کارهاى فنى دارند و لازم دارند و باید استخدام کنند ولى اعضاى دون رتبه به نظر این طور نیست اعضا دو رتبه با مسئولیت و کارى که در گمرک دارند و با اهمیتى که گمرکات امروز دارد و خیلى مهم است با اعضاى ماهى بیست بیست و پنج تومان و سى تومان هیچ سازش ندارد در اول جوانى یک اشخاص تحصیل کرده را که مى‌فرستند آنجا اینها یا نخواهند توانست با این حقوق کم زندگى کنند یا از جاده صواب خارج خواهند شد یا این که از عهده برنخواهند آمد مگر این که اجزاء دون رتبه را بگذارند به کارهاى دیگر و از وزارت خانه‌هاى دیگر اجزاء به رتبه ببرند و در هر دفتر گمرکى ولو کوچکترین دفاتر یک اجزائى ببرند که داراى رتبه سه باشد و از رتبه سه لااقل کمتر نباشد و از وزارتخانه‌هاى دیگر بیاورند رتبه‌هاى سه و چهار به آنجاها بگذارند و عوض آنها ممکن است در مرکز یا جاهاى دیگر اعضاى دون رتبه بیاورند و الا بنده اعضاى دون رتبه را که ماهى سى تومان بیست و پنج تومان حقوق داشته باشند براى کوچکترین سرحدى از سرحدات که گمرکش خیلى هم کوچک باشد صلاح نمى‌دانم و البته این را اگر صلاح بفرمایید بنده خیلى موافقم و خیلى متشکر خواهم بود و حقیقتاً باید اقدامى کرد که این امور اصلاح شود و مردم کمتر به زحمت بیفتند و مردم بفهمند که نباید قاچاق کنند و حرکات تا شایسته کنند که به حبس بیفتند و گرفتار شوند وقتى که گمرک سرحدات نزدیک‌تر و از اعضاى با رتبه سه و چهار باشد منظم‌تر مى‌شود و از این امور جلوگیرى مى‌شود(صحیح است) و همان طور که آقاى طهرانى مى‌فرمودند از هزار سال قبل معروف است و مى‌کوبند کلید خانه است را محکم نگاهدار و همسایه ات را دزد نکن(صحیح است) حالا هم اگر یک قدرى مواظبت بیشتر داشته باشند مرده جرأت جسارت نمى‌کنند و اشخاص نادان کارهایى نمى‌کنند که به زحمت و خسارت بیفتند و باید کارى کرد که اینها وسایل قاچاق کردن نداشته باشند این است که بنده به استخدام اعضاى دون اشل براى این کار مهم مخالف هستم ولى بقیه اش را عرضى ندارم دیگر(صحیح است)

وزیر مالیه- عرض کنم چون مى‌دانم آقایان همه شان توجهى به کارهاى گمرک دارند بنده نمى‌خواهم تفصیل زیادى بدهم گمرک به قدرى اهمیتش زیاد شده است که از موارد نادره‌ای است که عموم اهل مملکت و مجلس ادارات و هیئت دولت همه متفق‌الکافه شده و مى‌خواهند انبساط پیدا کند و تکمیل شود (صحیح است) هر جنسى که قیمتش زیاد شده است قاچاق را تشویق مى‌کند و کار گمرک را زیاد مى‌کند قانون انحصار تجارت هم یک بار جدیدى بر دوش گمرک شده است فروش قند و کبریت هم یک کار علی‌حده‌ای است اینها خیلى گرفتارى دارند و از چندى به این طرف قریب پنج شش ماه است که تأکیدات زیادى از طرف دولت مى‌شود و مراقبت‌هاى دائمى مى‌کنند براى این که انواع و اقسام جاده‌ها و طرق تسهیلات را

+++

براى اینها درست کنیم که کار اینها چیز بشود و البته آنها هم که مضایقه نمى‌کنند(صحیح است) و یقیناً مجلس شوراى ملى هم هر چه بخواهیم مى‌دهند اگر بخواهید که بعضى تسهیلات ادارى بکنند مى‌کنند ولى اینها در چنبر مستخدمین مستخدمین دون اشل و رتبه یک و اینها گیر کرده است براى این که آقا اینها دلیلش این است که در این همه سرحدات مملکت که فرمودید خیلى جاها هستند که دفتر گمرکى هنوز ندارند دفترهاى گمرکى را در تمام جاها مثل یک زنجیرى در دور تا دور مملکت باید داشت مثلاً فرض بفرمایید وزارت مالیه در همه جا شعبه دارد اداره مالیه دارد در ولایات مثلاً یک نفر رتبه هفت و شش مى‌خواهد و سه نفر هم رتبه 5 و 4 مى‌خواهد بقیه اش دیگر کارها را رتبه یک و دو مى‌کنند(صحیح است) اگر واقعاً قانون استخدام از روز اول یک نقصى درش پیدا نشده بود که این راه یک و دو را نمى‌بست تمام کار مملکت را یک و دو مى‌کرد ولى شما فرمودید که رتبه یک هر چه دارید به کار ببرید و وقتى هم که ندارید کسى دیگر را نمى‌توانید بیاورید. رتبه یک و دو بدهید فلان منتظر خدمت را که رتبه 6 دارد 8 دارد.(افسر بنده کى گفتم؟) سر کار را عرض نکردم فرمودید یعنى مى‌گویم ما گفتیم قانون گفته است که نمى‌شود آورد در این صورت این دون اشل خود به خود ایجاد شده است نه گمرک ایجاد کرده است نه وزارت مالیه خود به خود ایجاد شد اگر دون اشل را جلویش را مى‌گرفتند امروز شاید آن چه بنده در وزارت مالیه مى‌دانم شاید بیش از نصف عده دون اشل هستند اینها تمام کار مى‌کنند و اینها با پانزده تومان و هیجده تومان در ولایات کار مى‌کنند مثلاً فلان آدم دفترنویس و محاسب نطنز است یا نمى‌دانیم خیر اندیکاتور نویس گلپایگان است من باب مثال عرض مى‌کنم اگر این دون اشل را از میان ببریم معنایش این است که تمام اینها را حتماً باید سى و دو تومان بدهیم و چون بودجه مملکت را خیال مى‌کردند سابقاً که کفایت نمى‌کرد و این دون اشل از این راه خودبه خود ایجاد شد آقا مى‌فرمایند که گمرک اهمیت دارد البته اهمیت آن را همه قائل هستیم مى‌فرمایند اعضا دون اشل نباید باشند و رتبه‌دار باشند این لفظ کنتراتى اینجا براى همین گذاشته شده است الان ملاحظه بفرمایید در فارس یا در خراسان که حضرتعالى آنجا آشنا هستید مى‌دانید که ما در در جز مثلاً سى نفر یا بیست و پنج نفر اجزاء از آن بزرگ تا کوچک گرفتیم قسمت اعظمش دون اشل هستند و کار مى‌کنند حالا مى‌فرمایید همه را از رتبه پنج تا نه بگذاریم؟(افسر- گوش ندادید به عرایض من) این غیر ممکن است ما البته رتبه‌هاى بزرگ را هر چه ممکن است مقامات مسئولش را رتبه بزرگ داد یا متخصص را کنترات کرد ولى خورده پا را نمى‌شود رتبه سه و چهار و پنج بگذاریم منظور حضرتعالى این است که رتبه دو و سه باشد بنده باز عرض مى‌کنم به قدر کافى هم نداریم شما الان یک کاغذ بنویسید به هر وزارتخانه به تمام وزارتخانه‌ها متحدالمال بنویسید که من پنج نفر رتبه یک لازم دارم و مى‌خواهم اگر منتظر خدمت دارید براى ما بفرستید ندارند و خودشان هم نمى‌توانند بگیرند مجبورند دون اشل بگیرند خوب ندارند چه بکنند در رتبه‌هاى بالا منتظر خدمت دارند در رتبه‌هاى پایین نیست و متصل تأسیسات مملکت هم انبساط پیدا مى‌کند دو برابر سه برابر پنج برابر مى‌شود سجل احوال است در تمام مملکت بسط مى‌گیرد مالیه است بسط مى‌گیرد پست و تلگراف است بسط مى‌گیرد اداره فلاحت بسط پیدا مى‌کند و متصل محتاج به مستخدم است و یک لایحه تهیه شده است که تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌کنم براى این که فرصتى داده شود و یک امکانى داده شود براى آنهایى که دون اشل هستند و داراى استعداد و لیاقت مخصوصى هستند بیایند و داراى رتبه شوند ولى فعلاً که این قانون در جریان است اینها کمال احتیاج را دارند و بدون این عمل نمى‌شود و تأکید مستمر هست که دفترهایشان را تکمیل بکنند و توسعه بدهند و بدون این کار نمى‌توانند یعنى مجبورند کنتراتى بگیرند دون اشل‌ها را نه این که آن هم همه از اینها است هر چه که مستخدم

+++

رسمى دارند مى‌گذارند از وزارت مالیه هم اگر خودشان نداشته باشند مى‌خواهند ما هم مى‌دهیم ولى کافى براى کارشان نیست این است که مجبورند در بعضى موارد کنتراتى بگیرند و در بعضى موارد حتماً باید دون اشل بگذارند و بنده تصور مى‌کنم که یکى از آن مواردى است که آقایان باید خیلى موافقت بفرمایند که هر نوع تسهیلى که ممکن است ملاحظه شود به اداره گمرکات داده شود که این بار سنگین را منظم بکنند و بتوانند به منزل برسانند.

رئیس- آقاى مؤید احمدى‏

مؤید احمدى- بنده لازم دانستم در این موقع یک تذکرى عرض کنم و یک توضیحى بخواهم سابقاً که قانون استخدام وضع شده بود در وزارت مالیه مخصوصاً آقایان نمایندگان محترمى که در وزارت مالیه کار کرده‌اند به این عرض بنده خوب توجه مى‌فرمایند چون در این مملکت مدرسه نبود که بروند مردم علوم اقتصادى و مالى را تحصیل کنند مستخدم هم لازم داشتند لیکن چون تقریباً سى و پنج شش سال بود که اداره گمرکات در تحت نظر رؤساى بلژیکى اداره شده بود و یک عده اشخاص ادارى تربیت کردند و وزارت مالیه وقتى محتاج به اعضا شد آن اعضا گمرک را آوردند به مالیه این است که بیشتر مستخدمین قدیمى وزارت مالیه اشخاصى هستند که در گمرک کار را کرده‌اند یعنى سابقه ادارى پیدا کردند و آمدند در وزارت مالیه و خوب هم کار کردند انصاف اما عجالتاً موضوع به عقیده بنده به عکس شده است امروز گمرکات ما خیلى مهم شده است گمرکات ما کارش خیلى زیاد شده است بیشتر یک اداره گمرکى بود مال صادر و وارد و آن ترتیبات یک اداره هم داشتیم به اسم اداره باج راه و یک عده اعضا داشت آن اداره هم متحمل شد اما عوایدش ضمیمه گمرک شد به کلى که چند روز قبل قانونش از مجلس شوراى ملى گذشت. خوب این یک فقره کار دیگر هم زیاد شد علاوه بر این قانون تجارت که یک قانونى است که به عقیده بنده اجرایش خیلى مشکل است که باید در سرحدات مملکت این قانون اجرا شود و البته این یک اشخاص ادارى صحیحى مى‌خواهد از آن طرف ملاحظه مى‌کنید از وقتى که قانون انحصار تجارت تصویب و اجرا شده است قاچاق در این مملکت زیاد شده است. اشیاء ممنوعه را به طرق مختلفه وارد این مملکت مى‌کنند و بازارهاى ما باز پر است از اشیاء ممنوعه که اداره تجارت مجبور شد آن قانونى که در چند روز قبل گذشت بیاورد و برود مغازه‌ها و اینها را رسیدگى کند و صورت بردارد که تا آخر اسفند مجبور باشند اشیاء ممنوعه را تحویل دولت بدهند لیکن این طبیعى است هر جنسى که قیمتش گران شد این قاچاقش صرف مى‌کند و قاچاقى وارد مى‌کند. راه تفتیش چیست؟ راهش گمرکات است راهى دیگر ندارد باید گمرکات ما در سرحدات به قدرى محکم و ادارى و صحیح بشود که جلوگیرى کند از این قاچاق‌ها و به واسطه این که سرحدات مملکتى‌ها خیلى وسیع است و دفاتر گمرکى هم کم داریم و بنادر مجاز خیلى محدود است مثلاً در حدود خلیج فارس شاید پنج یا شش دفتر گمرکى داریم و شاید بیست بندر غیر مجاز داریم یعنى حق ندارند از آنجاها وارد کنند یکى وارد مى‌کند با این کشتى‌هاى قاچاق گیرى و لتکاهائى که اشیاء ممنوعه را مى‌آورد از بندر غیر مجاز وارد مى‌کند پس البته باید ما سرحداتمان را ببندیم یعنى در تمام بنادر و سرحدات دفتر گمرکى داشته باشیم و با این کارهاى زیادى که عجالتاً اداره گمرک دارد و بنده مخصوصاً خیلى اهمیت مى‌دهم به قسمت قانون تجارت که باید یک اشخاص فنى چیز فهمى باشد که اقلاً رئیس آن دفتر باشد حالا اعضا زیر دستش کنتراتى باشد دون اشل باشد بنده آنها را اهمیت نمى‌دهم لیکن رؤساى دفاترش باید لااقل اشخاصى باشند که اقلاً قانون تجارت را بفهمند و بتوانند اجرا کنند و با عرضى که سابق کردم خیلى متأسفم که آقاى وزیر عالیه تشریف نداشتند در اینجا

+++

از این جهت باز تکرار می‌کنم مختصراً یک وقت وزارت مالیه مجبور شد به واسطه این که اعضا ادارى نداشت اعضا گمرک را آورد به مالیه که اغلب آقایانى که در وزارت مالیه هستند در گمرک سابقه دارند همه حالا بنده عرضم را بر مى‌گردانم امروز باید به عکس کرد یعنى آن اعضا را باید فرستاد در گمرکات کار بکنند چون کار گمرکات خیلى مهم است و مخصوصاً اجراى قانون انحصار تجارت و حق‌الثبت و سایر قوانین دیگر بنده عقیده‌ام این است که از رؤساى مالیه ولو با حقوق گزافى که دارند بگذارند در دفترهاى گمرکى آنهایى که البته سابقه گمرکى دارند و خیلى از منتظرین خدمت وزارت مالیه اشخاصى هستند که از اعضا گمرک هستند مردم صحیح العملى هم هستند که خوب کار مى‌کرده‌اند و حالا بى‌کار هستند لیکن با بودن‏ این اشخاص اشخاصى را از خارج آوردن بنده عقیده ندارم و عقیده‌ام این است که از منتظرین خدمت وزارت مالیه هر کس سابقه گمرکى دارد آنها را در دفاتر گمرکى وارد کنندگان دفاتر جدیدى که احداث مى‌کنند یا دفاترى که هست. لیکن البته آنهایى که فرمودند اجزاى رتبه یک با تحت اشل بیشتر لازم دارند عرضى ندارم ولى رؤساى آنها رئیس دفترش البته باید یک آدمى باشد که کار گمرکى کرده باشد استدعا مى‌کنم آقاى وزیر مالیه به این عرض بنده توجه بفرمایند. از بین منتظرین خدمت وزارت مالیه اشخاصى که در گمرک بوده‌اند آنها را مقدم بدارند بر سایرین زیرا اینها اطلاعات‌شان زیادتر است اما توضیحى که مى‌خواستم راجع به این اشخاص بود که اینها به چه ترتیب خواهد شد. توضیح بفرمایید که به چه شکل است.

دکتر طاهرى(مخبر کمیسیون بودجه)- فرمایشات نماینده محترم تمامش مؤید و موجد تهیه همین لایحه است یعنى(دشتى- خودشان مؤید هستند) یعنى فرمایشات آقاى مؤید مؤید همین لایحه است. براى این که توسعه اداره گمرکى همان طور که تذکر دادند و اضافه تکلیف کارهاى گمرکى ایجاب کرده است که در قسمت اداریش توسعه داده شود براى اجراى این قوانین و هم براى جلوگیرى در قسمت قاچاق که به واسطه گرانى اجناس خیلى صرف مى‌کند. در قانون بودجه دو ماده نوشته مى‌شود در قسمت حقوق یکى قسمت ماده اول قسمت حقوق مستخدمین داراى رتبه است ماده دوم در تمام بودجه‌ها راجع به حقوق مستخدمین کنتراتى دون اشل و مستخدمین جزء است چون مطابق قانون محاسبات عمومى نقل از ماده به ماده ممکن نیست بنابراین اگر چنانچه در قسمت ماده اول یعنى ما بین مستخدمین با رتبه پست‌هایى باشد ولى اشخاصى که لایق آن باشند نداشته باشند و براى کار یک اشخاصى را لازم داشته باشند همان طور که فرمودند رؤساى دفاتر و یا اشخاص متخصصى که بایستى در گمرک باشند(در این موقع چند نفر از نمایندگان از مجلس خارج مى‌شدند)

(رئیس- این طور که آقایان بیرون تشریف مى‌برند تقریباً مجلس اکثریت نخواهد داشت خوب است قدرى تأمل بفرمایند) بایستى که اختیار داشته باشند یعنى دست وزارت مالیه باز باشد که بتواند اگر یک شخصى را لازم داشته باشد روى همان نظرى که فرمودند استخدام بکند چون مطابق قانون محاسبات عمومى نمى‌توانستند از حقوق از اعتبار یک ماده به مصرف یک ماده دیگر برسانند این است که این لایحه را تهیه کردند که دست‌شان باز باشد که اگر یک محل‌هایى در ماده اول قسمت 2 یعنى در قسمت مستخدمین با رتبه خالى ماند و کسى که متناسب با منظورشان باشد براى کارهاى گمرکى نداشتند در قسمت منتظرین خدمت یا مأمورین خودشان آن شخص منظور را به عنوان کنترات(که تا هر مبلغ باشد ممکن است اگر براى قسمت بالا باشد) و با به عنوان دون اشل(که آن محدود است براى کارهاى کوچکتر) بپذیرند و البته آن نظریه که تذکر دادند در صورتى که مابین منتظرین خدمت یا مأمورین کسى باشد که این اقدام را نمى‌کند این در صورتى است که نباشد آن شخص منظور در بین منتظرین خدمت آن وقت یک اعتبارى بلامصرف فوت مى‌شود و یک کارهایى معوق مى‌ماند این است که این نظریه در تحت این لایحه در تأیید همان نظریه که فرمودند تهیه گردیده است(نمایندگان- کافى است)

افسر- کافى نیست. بنده عرضى دارم‏

رئیس- بفرمایید

افسر- عرض کنم که در این موضوعات البته نظر

+++

مجلس و دولت موافق است و مخالف نیست ولى راهنمایى را البته اشخاص مطلع باید بکنند و اگر مذاکرات کافى است بنده عرضى ندارم‏.

رئیس- آقایانى که مذاکرات را کافى می‌دانند قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس- معلوم مى‌شود کافى است آقایانى که با بنده واحده موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد

(اخذ و استخراج آراء به عمل آمده و 71 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلان رأى نود و سه نفر و اکثریت هفتاد و یک رأى تصویب شد.اسامی رأی دهندگان - آقایان : فزونی - حبیبی - روحی - بیات ماکو - قوام - ساکینیان - علی خان اعظم زنگنه - میرزا صادق خان اکبر - تربیت - امیر دولتشاهی - فتوحی - طباطبایی وکیلی - مقدم - میزرا احمد خان صفاری - فتحعلی خان بختیار - مژده­ای - طالش خان - جمشیدی - ملک زاده آملی - دهستانی - مسعودی خراسانی - مولوی - باستانی - ثقة­الاسلامی - محمد علی میرزا دولتشاهی - مرتضی قلی خان بیات - حسنعلی میرزا دولتشاهی - دکتر شیخ - حاج میرزا حسین خان فاطمی - خواجوی - معتضدی - اسکندری - بوشهری - میرزا محمد خان وکیل - ایزدی - دکتر ضیایی - شریفی - حیدری - دکتر احتشام - هزار جریبی - مفتی - دکتر عطاءالله خان سمیعی - دادور - حکمت - اقبال - موقر - افشار - معتصم سنک - دکتر طاهری - سید مرتضی وثوق - دکتر لقمان - ناصری - رهنما - میرزا محمد تقی طباطبایی - فهیمی - کازرونی - میرزا محمد حسین نواب - دبیر سهرابی - ارباب کیخسرو شاهرخ - میر سید احمد بهبهانی - دربانی - مؤید احمدی - احتشام زاده - دکتر ملک زاده - افخمی - وهاب زاده - طهرانچی - مخبر فرهمند - مجد ضیایی - اسعد .

(4 - تقدیم یک فقره لایحه از طرف معاون وزارت طرق)

رئیس- آقاى معاون وزارت طرق فرمایشى دارید؟

معاون وزارت طرق(آقاى محوى)- لایحه‌ای است با قید دو فوریت راجع به تقاضاى شش میلیون و سیصد هزار ریال براى راه‌آهن جنوب تقدیم مى‌کنم.

(5- شور و تصویب لایحه استخدام دو نفر معلم فرانسوى)

رئیس- خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام دو نفر معلم فرانسوى.

خبر کمیسیون‏

لایحه پیشنهادى وزارت معارف تحت نمره 1675 راجع به اجازه استخدام دو نفر معلم فرانسوى براى مدت سه سال با حضور آقاى معاون وزارت معارف در کمیسیون بودجه مورد شور و مطالعه واقع گردیده با توضیحاتى که در مقدمه لایحه ذکر و آقاى معاون هم تأیید نمودند با استخدام معلمین مزبور موافقت حاصل و اینک عین چهار ماده پیشنهادى دولت را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

رئیس- عین لایحه پیشنهادى دولت قرائت مى‌شود:

ساحت مقدس مجلس شوراى ملى‏

خاطر شریف نمایندگان محترم را قرین استحضار مى‌دارد که براى اصلاح و رفع نواقص مدرسه دارالمعلمین عالى و تکمیل پروگرام مدرسه مزبوره وزارت معارف احتیاج به استخدام دو نفر معلم عالى رتبه دارد که از مملکت فرانسه استخدام شده یک نفر از آنها در رشته ریاضیات و دیگرى در شعبه طبیعیات تدریس نمایند نظر به این که معلمین مذکور باید در اول سال تحصیلى در طهران بوده و به امر تدریس مشغول بشوند و نظر به این که اعتبار حقوق آنها در ضمن بودجه این وزارتخانه مورد تصویب واقع شده است لهذا شرایط استخدام معلمین مزبور را ذیلًا پیشنهاد مى‌نماید تا مجلس شوراى ملى تصویب فرمایند

ماده اول- وزارت معارف مجاز است براى اصلاح و تکمیل مدارس عالیه دو نفر معلم فرانسوى که صلاحیت آنها را دولت فرانسه تصدیق نماید براى مدت سه سال از تاریخ اول مهرماه 1311 استخدام نماید.

ماده دویم- حقوق دو نفر معلمین فرانسوى در هر سال مبلغ(600000 ریال) شصت هزار ریال به علاوه نهصد و هشتاد و چهار پهلوى طلا (یا معادل آن باسعار خارجه) خواهد بود که به اقساط ماهیانه به آنها پرداخته شود.

ماده سوم- در موقع عزیمت به ایران به هر یک از دو نفر معلمین مذکور مبلغ شصت پهلوى طلا (یا معادل آن به اسعار خارجه) از مجل صرفه‌جویى اسعار وزارت معارف در شش ماه اول سال 1311 پرداخته مى‌شود و در موقع ختم قرارداد

+++

در صورتى که کنترات آنها تجدید نشود همین مبلغ براى معاودت به مشار الیهما پرداخته خواهد شد.

ماده چهارم- وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام معلمین مذکور را مطابق قانون 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد آنها را امضا نماید.

رئیس- مذاکرات در کلیات است اشکالى نیست؟

(گفته شد- خیر) آقایانى که به ورود در شور مواد موافقند قیام فرمایند

(اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد. ماده اول قرائت مى‌شود:

ماده اول- وزارت معارف مجاز است براى اصلاح و تکمیل مدارس عالیه دو نفر معلم فرانسوى که صلاحیت آنها را دولت فرانسه تصدیق نماید براى مدت سه سال از تاریخ اول مهرماه 1311 استخدام نماید.

رئیس- فراموش کردم که خاطر آقایان را متذکر کنم که کمیسیون معارف و خارجه اظهار موافقتى که در لایحه ضرور بوده است کرده اند. آقاى روحى‏

روحى- بنده در کلیات اجازه خواسته بودم و شاید متذکر نبودند مقام محترم ریاست این است که عرایضم را در ماده اول مى‌کنم.

رئیس- آقا بنده سؤال کردم مخالفى هست کسى جواب نداد.

روحى- پس بنده نشنیدم معذرت مى‌خواهم بنده خواستم از معاون محترم وزارت معارف سؤال کنم که این معلمینى که استخدام مى‌کنند در صورتى که در مرکز یک اوینورسنیه یک دارالفنون دارالتعلیم عالى نیست علت ندارد همه جا مدرسه متوسطه است خوب از اینها به ولایات هم یک نصیب و بهره بدهند(دشتى- آن مدرسه عالى است) خوب هر چه بفرمایید این پروگرام وزارت معارف است ما این پروگرام را مى‌بینیم و به آن آشنا هستیم اینها همه در حدود مدرسه متوسطه است ولایات هم دارد و البته خراسان دارد کرمان دارد آذربایجان دارد اصفهان اغلب ولایات مدرسه متوسطه دارد خوب اهالى آنجا را هم نمى‌توانیم بگوییم هوش‌شان استعدادشان عرض کنم که جودت ذهن‌شان از آنهایى که در طهران هستند کمتر است بایستى به آنها هم از این معلمین بدهند که آنها هم بتوانند فرا بگیرند. عرض دیگرم این بود که چندى وزارت معارف در یکى دو دوره قبل یک بودجه گزافى براى تأسیس یک مدرسه شبانه روزى در مرکز از مجلس تقاضا کرد و مجلس هم بودجه را تصویب کرد و مدتى هم ما دیدیم در مدرسه علمیه مشغول ساختن مدرسه شبانه روزى هستند مدرسه شبانه روزى که بایستى وزارت معارف ایجاد کند از نظر غالب محصلین ولایات غایت ضرورت را دارد و هنوز در خیلى از شهرها مدرسه متوسطه کاملش نیست مجبورند بعضى‌ها که علاقه دارند اولادشان تحصیل کامل کنند اعزام بدهند به مرکز لااقل آنها بتوانند در یک جایى اولادشان تحصیل کنند مثلاً در عراق مدرسه متوسطه ندارد یک عده زیادى از آنجا به طهران مى‌آیند همین طور سایر شهرهاى دیگر و اینها در اینجا محل ندارند و معلوم نیست در کجا باید تحصیل کنند و به کجا بروند از این نظر و به جهات دیگر مجلس به وزارت معارف اعتبار داد براى ایجاد یک مدرسه شبانه روزى در مرکز. الان مدت‌ها مى‌گذرد و اثرى از مدرسه شبانه روزى نیست و امروز به خوبى حسب شده است خاصه وقتى که مدارس خارجى قسمت ابتدایی‌شان را ممنوع داشته‌اند از این که شاگرد بپذیرند آنها یک عده شاگرد شبانه روزى داشتند که اینها ویلان و سرگردان شده‌اند خواهش مى‌کنم از آقاى معاون محترم وزارت معارف که موافقت بفرمایند. در صورتى که بودجه این کار را دارند این مدرسه شبانه روزى براى اول سال تحصیلى در مرکز تأسیس شود که شاگردها و محصلینى که از خارج مى‌آیند اینجا بتوانند تحت سرپرستى وزارت معارف به تحصیلات خودشان ادامه بدهند و این طور لامکان و بى‌جا نباشند فواید این مدرسه خیلى زیاد است اولاً آن اشخاصى که اولادشان را از ولایات مى‌فرستند مطمئن هستند که وزارت معارف یک مؤسسه دارد و از حیث اخلاق و سایر

+++

جهات نگرانى نسبت به اولاد خودشان ندارند همین طور از حیث غذا و تحصیل البته این نهایت ضرورت را دارد و امروز لازم است در طهران یک مدرسه شبانه روزى که بتوانند اقلاً محصلین ولایات که اینجا مى‌آیند در آن زندگانى کنند داشته باشند(صحیح است)

معاون وزارت معارف (آقاى میرزا غلامحسین خان رهنما)- عرض کنم در موضوع این لایحه که مطرح است خاطر نمایندگان محترم را مستحضر مى‌دارم که این طورى که نماینده محترم آقاى روحى فرمودند مدرسه متوسط نیست و عالى است بعد از این که باشلیه مى‌شوند یعنى تصدیق‌نامه متوسطه خودشان را مى‌گیرند شاگردها تصدیق‌نامه که امروز دولت فرانسه معادل با تصدیق‌نامه خودش مى‌داند و شاگردها را مى‌پذیرد همین که این تصدیق را گرفتند بعد وارد مدرسه دارالمعلین عالى مى‌شوند و سه سال تحصیل مى‌کنند هر کدام در شعبه مخصوص خودشان که پنج است بعد از سه سال دیپلم لیسانس مى‌گیرند مى‌آیند بیرون و اگر یک سال دیگر هم مطالعاتى بکنند و رساله تحصیلى خودشان را بنویسند به درجه دکترى نائل خواهند شد بنابراین مدرسه دارالمعلمین مدرسه متوسطه نیست و از بهترین مدارس عالیه است و امید است که واقعاً یک اوینوریسیته بشود در آتیه و این را هم عرض کنم اونیوریسیته فقط باید در مرکز باشد البته در تمام شهرها از روى ما این است که اونیوریسیته متعدد و مدارس متوسطه زیاد داشته باشیم ولى هر کارى مخصوصاً کار معارف تدریجى الحصول است این امرى است که باید در مرکز به تدریج شروع شود و شعاع به اطراف بیاندازد و البته هیچ کس نیست که بگوید ولایات محتاج مدرسه نیست ولایات هم محتاجند به مدارس متوسطه و عالیه ولى این تدریجى است و در این که یک مدرسه عالى اول در مرکز باید باشد یا در ولایات این را بنده تصور نمى‌کنم هیچ اعتراضى باشد که باید از مرکز شروع بشود و کم کم روشنى بدهد به اطراف و اما در موضوع مدرسه شبانه روزى آن چه را که بنده اطلاع دارم از بودجه مصوبه سابق که اطلاعى ندارم جز این که یک اعتبارى براى ساختمان مدرسه شبانه روزى داده شده است و این مدرسه هم ساخته شده و یک نواقصى دارد که هنوز اصلاح نشده است به واسطه همان ضیق بودجه بوده ولى فعلاً در بودجه هذه السنه و بودجه سال گذشته ما هیچ محلى سراغ نداریم که بتوانیم با آن محل مدرسه شبانه روزى تأسیس کنیم و به علاوه اعتبار تأسیس مدرسه شبانه روزى را هم نداریم با وجودى که نهایت لزوم را دارد به طورى که فرمودید ولو این که بعضى مؤسسات غیر رسمى است به طور پانسیون و اینها مى‌پذیرند این قدر را اطلاع دارم.

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده‏

دکتر ملک‌زاده- اول بنده مى‌خواستم تقاضا کنم یک کلمه در اینجا به طورى که آقاى معاون وزارت معارف فرمودند باید اضافه شود چون در کمیسیون معارف مذاکره شد که یکى از معلمین پروفسور اگرژه است چون مذاکره شد خواستم اگر صلاح بدانید در اینجا اضافه شود قسمت دوم اگر چه بنده اصولاً با کلیه اقداماتى که در قسمت معارف و صحیه مى‌شود نظر به این اصل موافقم که جنبه ضرر هیچ وقت ندارد منتهى در نفع آن باید همیشه دقت کنیم و این حقیقت را بنده نمى‌خواهم پوشیده بدارم که وزارت معارف در این سنوات اخیر در حدود بودجه و وسایلى که در دست داشته است یک اقدامات فوق‌العاده مؤثرى است کرده است و به موفقیت‌هایى هم نائل شده است و تنظیماتى نسبتاً در بعضى امور معارفى حاصل شده است ولى چون یک اصل مسلم است و آن این است که وقتى مملکت کاملاً مى‌تواند از اصلاحات بهره‌مند شود که اهالى مملکت داراى یک حدى دانش و معلومات باشند و به اصطلاح به بلوغ ملى نائل شده باشند و این اصل جز از راه معارف به دست نمى‌آید به عقیده بنده وسایلى که امروزه داریم براى توسعه معارف براى وصول به منظورى که هست کافى نیست و مملکت باید خودش را حاضر کند یا دولت براى این که یک

+++

قدم‌هاى مهم‌ترى براى توسعه دانش و معارف عمومى بردارد الان آقایان همه مى‌دانند که چرخ‌هاى تمام ممالک متمدنه در روى مدارس عالیه مى‌گردد یک خط آهن مى‌خواهیم در مملکت بکشیم چندین صد نفر مهندس از ممالک متمدنه استخدام کرده‌ایم و متأسفانه هنوز در داخله مملکت خودمان نتوانسته‌ایم چند نفر مهندس و متخصص تهیه کنیم و همین طور راجع به سایر شعب و اصلاحاتى که باید در مملکت و با این ترتیبى که امروز داریم شاید به عقیده بنده سال‌هاى خیلى متمادى باید منتظر بود که به مقصود برسیم چندى قبل یک احصائیه از طرف وزارت معارف منتشر شده بود که آقایان ملاحظه فرمودند بنده نگاه مى‌کردم مدارس متوسطه ولایات را بعضى از ولایات مهم ما سال گذشته یعنى در 1310 اصلاً فارغ‌التحصیل مدرسه متوسطه نداشته بعضى از ایالات مهم ما که در حقیقت سابقاً یک مملکتى شناخته مى‌شده است مثل مملکت خراسان 11 نفر فارغ‌التحصیل مدرسه متوسطه داشته است حقیقتاً این یک عددى است که حیرت آور است که در یک مملکت یا ایالت به این معظمى درجه توسعه معارفش به این اندازه باشد که 11 نفر فارغ‌التحصیل مدرسه متوسطه داشته باشد مثلاً در فارس نه نفر تحصیلات مدرسه متوسطه‌اش را خاتمه داده و البته مابین این ده نفر یا یازده نفر شاید دو نفرشان موفق شوند که تحصیلات عالیه خودشان را بکنند و وقتى که در آخر تمام قسمت‌هاى مرکز و ولایات را جمع کنیم مى‌بینیم که در هر سالى 50 نفر 60 نفر صد نفر بیشتر حاضر نمى‌شوند یعنى مملکت و ماشین معارف مملکت حاضر نمى‌کند از براى تحصیلات علوم عالیه و حالا چند نفر از اینها فارغ‌التحصیل از مدارس عالیه بیرون مى‌آیند به عقیده بنده یک عده خیلى کمترى شاید در حدود سى نفر چهل نفر باشند و با این ترتیب به عقیده بنده سال‌هاى زیاد باید منتظر بود که ما بتوانیم به آن مقصود و منظور عمومى که آرزوى همه ماها است نائل شویم بنده معتقدم که از طریقى که هست باید سعى در توسعه معارف کرد مخصوصاً همان طور که آقاى روحى تذکر دادند توسعه مدارس متوسطه در اغلب از شهرها و ولایات وجود ندارد مثلاً تازه کلاس پنج متوسطه در کرمان تأسیس کرده‌اند و هنوز کلاس شش متوسطه ندارند و بنده مکرر از وزارت معارف تقاضا کرده‌ام براى این که کلیه مدارس متوسطه ایران با هم هم قوه بشوند معلمین خارجى را به ولایات و ایالات هم بفرستند ولى متأسفانه هنوز این کار عملى نشده است و امیدوارم که وزارت معارف اقدام کند که بعضى از این معلمین که از خارجه استخدام مى‌کنند براى مدارس متوسطه ولایات و ایالات بفرستند مقصود از این عرایضم موضوع آن کلمه بود که مى‌خواستم عرض کنم اضافه شود و دیگر این که مجلس شوراى ملى و دولت را متوجه کنیم که تشکیلات معارفى ما کافى از براى ترقى و نیل به مقصود نیست.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

معاون وزارت معارف- بنده توضیح این کلمه را خواستم عرض کنم که قید نکردن این کلمه براى این است که چون هنوز آن شخص معین نشده است بسا مى‌شود که اگرژه پیدا نمى‌شود چون تا قانون نگذشته است که ما نمى‌توانیم اقدام بکنیم و بسا مى‌شود که معین کنیم اگرژه و پیدا هم بشود ولى در نظر هست که اگرژه استخدام بکنیم و گمان مى‌کنم اگرژه هم بشود ولى قیدش در اینجا لزومى ندارد و بنده ضرور نمى‌دانم‏

رئیس- آقایانى که با ماده اول موافقت دارند قیام فرمایند

(اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. ماده دوم قرائت مى‌شود.

ماده دوم- حقوق دو نفر معلمین فرانسوى در هر سال مبلغ(60000) شصت هزار ریال به علاوه نهصد و چهار پهلوى طلا(یا معادل آن به اسعار خارجه خواهد بود) که به اقساط ماهیانه به آنها پرداخته شود.

رئیس- موافقین با ماده دوم قیام فرمایند

(اکثر قیام نمودند)

+++

رئیس- تصویب شد. ماده سوم قرائت مى‌شود.

ماده سوم- در موقع عزیمت به ایران به هر یک از دو نفر معلمین مذکور مبلغ شصت پهلوى طلا(یا معادل آن به اسعار خارجه) از محل صرفه‌جویى اسعار وزارت معارف در شش ماه اول سال 1311 پرداخته مى‌شود و در موقع ختم قرارداد در صورتى که کنترات آنها تجدید نشود همین مبلغ براى معاودت به مشارالیه ما پرداخته خواهد شد

رئیس- موافقین با ماده سوم قیام فرمایند

(اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد. ماده چهارم قرائت مى‌شود

ماده چهارم- وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام معلمین مذکور را مطابق قانون 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد آنها را امضا نماید

رئیس- موافقین با ماده چهارم قیام فرمایند

(اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. شور در کلیات ثانى است. مخالفى نیست(گفتند- خیر) قبل از این که رأى بگیریم خاطر آقایان را مطلع مى‌کنم که آقاى معاون وزارت طرق و آقاى وزیر مالیه را آگاه کردند که این لایحه که براى راه آهن است کمال فوریت و وجوب را دارد آقایان تشریف نبرند لایحه کوچکى هم هست تصویب بفرمایید آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ آراء به عمل آمده 71 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأى 89 نفر به اکثریت 71 رأى تصویب شد.اسامی رأی دهندگان - آقایان : مفتی - حیدری - معتضدی - باستانی -حاج غلامحسین ملک - مسعودی خراسانی - فتوحی - کفایی - دکتر شیخ - دکتر ضیایی - خواجوی - محمد علی میرزا دولتشاهی - مولوی - اسکندری - ثقة­الاسلامی - بیات ماکو - تربیت - مقدم - دکتر ملک زاده - علوی سبزواری - فرشی - دبیر سهرابی - مخبر فرهمند - حاج محمد رضا بهبهانی - امیر دولتشاهی - علی خان اعظم زنگنه - فهیمی - حسنعلی میرزا دولتشاهی - محیط - آخوند یار علی - احتشام زاده - میرزا یانس - فزونی - مژده­ای - طالش خان - جمشیدی - مهدوی - دادور - ملک زاده آملی - دکتر احتشام - لاریجانی - اقبال - دهستانی - دکتر امیر اعلم - دکتر لقمان - طهرانچی - دکتر طاهری - سبد مرتضی وثوق - میرزا احمد خان صفاری - مؤید

(6 - طرح و تصویب لایحه اعتبار راه آهن جنوب)

رئیس- لایحه دولت راجع به راه آهن جنوب مطرح است قرائت مى‌شود:

ساحت محترم مجلس شوراى ملى‏

نظر به این که از اعتبارات مصوبه براى تکمیل ساختمان‌هاى راه آهن جنوب مبلغ 219408 دلار ضرورتاً به مصرف خرید هشت دستگاه لکوموتیو و بعضى مصالح دیگر که در برآورد آقاى کارول پیش بینى نشده بود رسیده و لازم است به میزان مبلغ مزبور به اداره راه آهن جنوب اضافه اعتبارى داده شود تا سر مهندس مشاراله بتواند تعهدات خود را کاملاً انجام دهد علیهذا ماده واحده ذیل را پیشنهاد و بقیه دو فوریت تقاضاى تصویب آن را مى‌نماید.

ماده واحده- به وزارت مالیه اجازه داده مى‌شود مبلغ شش میلیون و ششصد هزار ریال بابت قیمت 219408 دلارى که به مصرف خرید لوازم و مصالح اضافى راه آهن جنوب رسیده است از محل عایدات انحصار قند و چاى به وزارت طرق تأدیه نماید.

رئیس- لایحه دو فورى نیست بودجه‌ای است و یک فوری است(صحیح است). فوریت مطرح است اشکالى نیست؟(گفتند- خیر) موافقین با فوریت قیام فرمایند

(اکثر قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. ماده واحده قرائت مى‌شود.

ماده واحده- به وزارت مالیه اجازه داده مى‌شود مبلغ شش میلیون و ششصد هزار ریال بابت قیمت 219408 دلارى که به مصرف خرید لوازم و مصالح اضافى راه آهن جنوب رسیده است از محل عایدات انحصار قند و چاى به وزارت طرق تأدیه نماید

+++

رئیس- اشکالى ندارد؟(خیر) آقایانى که موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و تعداد آراء به عمل آمده 67 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأى 89 نفر با کثریت 67 رأى تصویب شد. اسامی رأی دهندگان - آقایان : ملک مدنی - مجد ضیایی - لاریجانی - طهرانچی - دکتر طاهری - ناصری - لیقوانی - رهنما - دکتر لقمان - دکتر سنک - معتصم سنک - میر سید احمد بهبهانی - ارکانی - مهدوی - اقبال - کازرونی - موقر - افسر - ایزدی - افخمی - دکتر ملک زاده - دربانی - دهستانی - طالش خان - احتشام زاده - میرزا محمد حسین نواب - ملک زاده آملی - میرزا یانس - وهاب زاده - مژده­ای - صفاری - علی خان اعظم زنگنه - امیر دولتشاهی - روحی - حاج محمد رضا بهبهانی - معتضدی - حبیبی - میرزا محمد علی خان تربیت - محمد علی میرزا دولتشاهی - کفایی - مفتی - ساکینیان - مسعودی ثابتی - اسدی - دکتر شیخ - خواجوی - دکتر ضیایی - میرزا علی چایچی - فزونی - مخبر فرهمند - حاج میرزا حسین خان فاطمی - ثقة­الاسلامی - باستانی - اسکندری - حسنعلی میرزا دولتشاهی - بیات - مصدق - جهانشاهی - علوی سبزواری - امیر حسین خان بختیاری - جمشیدی - حاج غلامحسین ملک - دبیر سهرابی - مسعودی خراسانی - دکتر عطاءالله خان سمیعی - مؤید احمدی - فتوحی - مقدم .

(7 - موقع و دستور جلسه بعد . ختم جلسه)

رئیس- اظهار مى‌شود که مجلس را ختم کنیم اگر آقایان موافقت مى‌فرمایند جلسه آینده سه‌شنبه 29 شهریور سه ساعت قبل از ظهر و دستور لوایح موجوده‏

(مجلس چهل دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- دادگر

+++

قانون‏

اصلاح ماده اول بودجه 1311 وزارت مالیه در قسمت گمرکات‏

ماده واحده- وزارت مالیه مجاز است از اعتبارات ماده یک بودجه 1311 وزارت مالیه(قسمت اداره گمرکات) لدى‌الاقتضاء براى استخدام اعضا مربوطه به ماده 2 همان بودجه استخدام نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و دوم شهریور ماه یک هزار و سیصد و یازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

رئیس مجلس شوراى ملى- دادگر

قانون‏

شش ملیون و ششصد هزار ریال اعتبار بابت خرید لوازم و مصالح اضافى راه آهن جنوب‏

ماده واحده- به وزارت مالیه اجازه داده مى‌شود مبلغ شش ملیون و ششصد هزار ریال بابت قیمت 219408 دلارى که به مصرف خرید لوازم و مصالح افافى راه آهن جنوب رسیده است از محل عایدات انحصار قند و چاى به وزارت طرق تأدیه نماید

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و دوم شهریور ماه یک هزار و سیصد و یازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- دادگر

+++

یادداشت ها
Parameter:293337!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)