کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 103 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 24 دی ماه 1329  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: مخبر فرهمند- مکی- حاذقی- جمال امامی- دکتر سید‌امامی

3- طرح و خاتمه مذاکره گزارش راجع به فوق‌العاده آقای ملک‌الشعرای بهار

4- اخذ رأی و تصویب اعتبار تکمیل راه‌سازی شیراز- اهواز

5- تقدیم شش فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

6- بیانات آقای وزیر بهداری راجع به وبای هندوستان

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به تفاوت عیدی مستخدمین جزء

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 103

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 24 دی ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: مخبر فرهمند- مکی- حاذقی- جمال امامی- دکتر سید‌امامی

3- طرح و خاتمه مذاکره گزارش راجع به فوق‌العاده آقای ملک‌الشعرای بهار

4- اخذ رأی و تصویب اعتبار تکمیل راه‌سازی شیراز- اهواز

5- تقدیم شش فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

6- بیانات آقای وزیر بهداری راجع به وبای هندوستان

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به تفاوت عیدی مستخدمین جزء

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

 

مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه: آقایان عبدالحسین اورنگ- سید محمدعلى شوشترى محمد‌على مسعودى عبدالحسین مجتهدى عسگر صاحب‌جمع حسن اکبر محمدعلى کشاورز‌صدر دکتر هادى طاهرى دکتر مصدق طباطبایى.

غائبین بى‌اجازه: آقایان جواد مسعودى شهاب خسروانى- عبدالوهاب اقبال محمد‌رضا آشتیانى‌زاده می‌رمجید موسوى.

رئیس- نسبت به صورت جلسه قبل نظرى نیست؟ آقاى بهادرى.

بهادرى- در جلسه گذشته آقاى دکتر طبا درباره لایحه منع مسکرات در اینجا بیاناتى فرمودند و نامه‌اى در این خصوص از آیت‌الله شریعتمدارى رسیده است که بنده تقدیم مقام ریاست مى‌کنم که توجه فورى بفرمایند.

رئیس- آقاى اسکندرى‏

اسکندرى- پریروز آقاى دکتر طبا راجع به لایحه منع مسکرات توضیحاتى دادند و فرمودند که در کمیسیون بهدارى تصویب شده و به کمیسیون دارایى آمده این لایحه را باید دولت بیاورد مطابق همان طرحى که آقایان امضا کرده‌اند و به مجلس تقدیم کرده‌اند و به آقاى معاون وزارت دارایى هم تذکر داده شد خواستم که به دولت و به معاون وزارت دارایى تذکر داده شود که هر چه زودتر لایحه را بیاورند این تکلیف دولت است.‏

رئیس- آقاى دکتر راجى.

دکتر راجى- راجع به این موضوع چون بنده عضو کمیسیون بهدارى هستم خواستم عرض کنم که کمیسیون بهدارى هم منع مسکر و هم منع افیون را توأماً تصویب کرده است.

رئیس- دیگر نظرى نسبت به صورت مجلس نیست؟ (گفته شد خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: مخبر فرهمند مکى حاذقى جمال امامى دکتر سید‌امامى‏

رئیس- چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند آقاى مکى پنچ دقیقه از وقت خودشان را به آقاى مخبر فرهمند داده‌اند. بفرمایید.

مخبر فرهمند- عرض کنم دسترسى به تریبون کار مشکلى شده است مخصوصاً براى مذاکرات قبل از دستور به عقیده بنده باید سه ربع ساعت معمولى را گذاشت براى نمایندگانى که می‌بایستى مطالب موکلین‌شان را به عرض مجلس برسانند این سه ربع را اصلاً براى مردم بگذارید (اردلان- همه‌اش مال مردم است) نه آن که او می‌خواهد او دردش را می‌خواهد بگوید یک کسى هم علاج بکند بنده از آقاى مکى متشکرم که پنچ دقیقه از وقت‌شان را به بنده مرحمت فرمودند و چون وقت کم است باید خلاصه کنم عرایضم را و الا مطلب زیاد دارم در موضوع نفت که در همه جا در تمام شهرستان‌ها و تهران نهضت‌هایى شد و میتینگ‌هایى دادند در همدان هم این همدردى خودشان را با شکل آبرومندى با کمال آرامش انجام دادند و ملى نبودن صنعت نفت را تقاضا کرده‌اند و تلگرافى کرده‌اند توسط بنده که تقدیم مقام ریاست مى‌شود یکى دیگر موضوعى است که آقایان علماى همدان به مجلس شورای ملى نامه‌اى نوشته‌اند که بنده تقدیم مقام ریاست می‌کنم راجع به موضوع منع مسکرات است که در تمام شهرستان‌ها این را آقایان نمایندگان اظهار کرده‌اند مخصوصاً جناب آقاى رفیع که چندى قبل هم بیانات لازمى فرمودند و این را مردم منتظرند و ما هم وظیفه‌مان این است که آن اسباب و ابزار و آلات و وسایل

+++

شرارت و خودسرى و آدم‌کشى را از دست مردم بگیریم (صحیح است) من عقدیده‌ام این بود که این کار را باید سازمان ملل بکند آقاى انتظام که نماینده ما است باید این وسیله را که یکى از وسایل شرارت و فساد است در دنیا مذاکره بکند و تحریم بکند حالا ما هم به قدر سهم خودمان اینکاررا بکنیم دیگر موضوع اطاق تجارت است که قانونى در 1328 گذاشته است قانون مالیات بر درآمد است اینجا یک پیشنهادى یکى از آقایان در ماده 20 گذاشته است که آن صدى ده مالیات بازرگانى را در هر شهرستانى به خود اطاق بدهند آن وقت قبل از این قانون مالیات بازرگانى تمام شهرستان‌ها مى‌آمد اینجا تقسیم می‌شد بودجه هر شهرى را به قدر استعداد خودش می‌دادند این مؤمن آمد و حالا نمی‌دانم کى بوده کمیسیون را غافلگیر کرده صورت مطلب هم خوب است مى‌گوید مال هر جا را به خودش بدهید ولى حالا معلوم شده که ماهى دویست سیصد هزار تومان یا کم‌تر یا بیش‌تر به اطاق بازرگانى تهران می‌رسد براى شهرستان‌ها آن بودجه‌ای که مى‌گرفتند از بین رفته (صحیح است) الان اطاق‌هاى بازرگانى شهرستان‌ها تعطیل و کارمندانش هم سرگردانند هى تلگراف و کاغذها می‌رسد و ما هم مراجعه مى‌کنیم و فایده‌اى ندارد این را بایستى که دولت توجه کند و ما هم در کمیسیون دارایى گفتیم که یک لایحه‌اى بیاورند آن را حذف کنند یکى دیگر موضوع وضع عوارضى است که شهرداری‌ها مى‌کنند و حتى یکى از رفقا به بنده گفت که براى پنجره‌ها و بالکن‌ها هم عوارض وضع کرده‌اند بنده خودم نه پنجره‌اى دارم نه آپارتمان نه چیزى ولى گفتند شهردارى تهران عوارض وضع کرده که هر کس پنجره و بالکن و هر چه دارد باید یک پولى بدهد اولاً شهردارى در غیاب انجمن شهر حق وضع مالیات ندارد (صحیح است) این یکى و بعد هم من یقین دارم آن که فرض بفرمایید عمارت ده اشکوبه دارد او چیزى نمی‌دهد یا اگر هم بدهد یک چیز کمى می‌دهد او صلح و مصالحه خواهد کرد ولى براى آن پنجره‌ای که بیچاره‌اى براى تنفس یک اطاقى که دارد باز کرده توى کوچه‌اى که از هواى کوچه استفاده بکند مى‌آیند خودش را مى‌گیرند که بیا پنج تومان بده این به نظر بنده خوب نیست و باید جلویش را گرفت تقاضا دارم آقاى وزیر کشاورزى حضرتعالى چون نماینده دولت هستید که در مجلس تشریف دارید خوب بود این عرایض بنده را یادداشت مى‌کردید اینها را باید دولت توجه بکند یکى دیگر این است که بانک شاهى یعنى بانک انگلیسى در مشهد و همدان اعلان کرده که ما می‌خواهیم برویم و تعطیل کنیم بسیار خوب به سلامتى آن وقت تجار و بازرگانان تلگرافى کرده‌اند که یک اعتباراتى دارند در آن بانک حالا آن بانک که می‌خواهد برود این اعتبارات را مى‌گیرد آن وقت مى‌بایستى که بانک ملى یا یکى از بانک‌هاى دیگر این اعتبارات را تأمین بکند (صحیح است) بنده هم یک مذاکره کردم با بانک ملى متأسفانه جواب مثبتى نگرفتم این را بایستى که به محض این که او رفت فورى بانک ملى‏

بگوید آقا تمام اعتباراتى که شما در آنجا داشتید من قبول مى‌کنم‏

دکتر معظمى- وظیفه‌شان است‏.

مخبر فرهمند- هم از نقطه نظر این که لطمه‌اى به اقتصادیات وارد نیاید و هم به سیاست این را به هرحال دولت باید توجه بکند که یک دسته از تجار از بین نروند.

رئیس- آقاى مکى‏

مکى- یک نامه‌اى است از طرف حضرت آیت‌الله کاشانى به مجلس شوراى ملى که بنده قرائت مى‌کنم آقایان توجه بفرمایند:

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم‏

مجلس شوراى ملى‏

درباره قوانین ظالمانه مطبوعاتى که از تصویب دوره پانزدهم مجلس شورا گذشته و بهترین وسیله به دست بیگانگان و عمال داخلى آنها براى محو آزادى و مشروطیت به شمار می‌رفت و مملکتى را به قهقرا و ذلت سوق می‌داد و موجب یأس آزادی‌خواهان از هر گونه اصلاحات عمومى و اجتماعى شده بود لغو آن در این دوره در مجلس شانزدهم باعث امیدوارى کامل گردید.

از آقایان نمایندگان محترم که شرافتمندى که به لغو آن همت گمارده و رأى داده‌اند تشکر مى‌کنم و امیدوارم در سایر امور حیاتى و مملکتى و قطع ایادى استعمارى و عمال آنها و تقویت آزادى و استقلال مملکت و ایجاد وسایل آسایش عمومى در این موقع خطرناک دنیا کمر همت بسته با قدم‌هاى برجسته به زودى ملت و مملکت را از این بدبختى و فنا نجات داده خدا و خلق را از خود راضى فرمایند سید ابوالقاسم کاشانى‏

این اوراق (اشاره به چندین ورقه که در دست داشتند) شرحى است که اهالى همدان امضا کرده و تقاضاى ملى شدن صنعت نفت را کرده‌اند و به وسیله جناب آقاى دکتر مصدق به جبهه ملى فرستاده‌اند که تقدیم مقام ریاست مى‌شود و می‌خواستم از مقام ریاست استدعا کنم که این اوراقى که می‌رسد در یک پرونده‌اى ضبط بشود که به کمیسیون فرستاده بشود زیرا این اوراق سند لیاقت و افتخار ملت ایران است و باید این اسناد در پرونده‌هاى مربوطه بایگانى بشود تا آنهایى که مى‌گویند ایرانى استعداد و لیاقت ندارد بزرگ‌ترین مشت بر دهان آنها باشد این هم یک ورقه‌ای است که صنف حجار سنگ‌تراش تهران راجع به ملى شدن صنعت نفت تقاضا کرده‌اند و این هم یک ورقه‌اى است از صومعه‌سراى رشت راجع به ملى شدن صنعت نفت به وسیله جبهه ملى تقدیم کرده‌اند که به مجلس تقدیم شود یک تلگرافى است از شیراز راجع به ملى شدن صنعت نفت تقدیم مقام ریاست مى‌کنم تلگرافى است از مشهد که عده زیادى امضا کرده‌اند راجع به همین موضوع ملى شدن صنعت نفت است یک تلگراف شهرى است که توسط بنده به مجلس مخابره کرده‌اند به اطلاع آقایان می‌رسانم.

ساحت مقدس مجلس شورای ملى

محترماً معروض می‌دارد تصمیمى‌که نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى راجع به قانون مطبوعات در جلسه دیروز اتخاذ فرمودند قاطبه مردم را بیش از پیش به مجلس شوراى ملى و مجاهدات نمایندگان محترم اقلیت امیدوار ساخته از این رو لازم دانستیم از نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى که به لغو قانون قبلى مطبوعات رأى داده‌اند تشکر نموده و آرزو مى‌نماییم به سایر تقاضاهاى حقه مردم از قبیل ملى شدن صنعت نفت و لغو حکومت نظامى و اصلاح قانون انتخابات رأى مثبت داده و مردم را بیش از پیش امیدوار سازند ضمناً لازم می‌دانیم از لطف و صمیمیتى که نمایندگان محترم نسبت به نمایندگان متحصنین مطبوعات ابراز داشته‌اند تشکر و تقدیر نماییم.‏

با تقدیم احترامات: اسماعیل ضیاء، محمد یونسى‏

یک قطعنامه‌ای است که کارگران کارخانه ریسندگى نخ‌باف اصفهان صادر کرده‌اند راجع به ملى شدن صنعت نفت، کاغذى است از آقاى دکتر فرهى توسط آقاى دکتر مصدق به مجلس از تبریز راجع به ملى شدن صنعت نفت عکس‌هایى است از میتینگى که در رشت داده شده تقاضا کرده‌اند بنده به مجلس شوراى ملى تقدیم بکنم تقدیم مى‌کنم کاغذى است باز از اصفهان یک دسته از کارگرها نوشته‌اند راجع به ملى شدن صنعت نفت تلگرافى است از اهالى همدان که رونوشتش را هم جناب آقاى مخبر فرهمند دارند به ملى شدن صنعت نفت تقدیم مجلس مى‌کنم تلگرافى است از رشت مربوط به همین موضوع ملى شدن صنعت نفت است تقدیم مقام ریاست می‌کنم این هم یک دفترى است که دفتر صورت مجلس آقایان متحصنین ارباب جراید مجلس بود که تمام قطعنامه‌ها و امضاهایى که در اینجا کرده و نامه‌هایى که نوشته‌اند به مقام محترم مجلس شورای ملى و مقام ریاست محترم مجلس سنا و تمام نامه‌هایى که به جراید نوشته‌اند در این دفتر ثبت کرده‌اند و بعضى از آقایان نمایندگان هم به عنوان خاطرات چیزهایى اینجا مرقوم فرموده‌اند که هست و صورت جلسه‌اى هم که با خون خودشان امضا کرده‌اند اینجا هست خواهش کردند که بنده به وسیله مقام ریاست تقدیم مجلس شورای ملى بکنم که در کتابخانه مجلس ضبط بشود دو خبر رسیده یکى از اصفهان که براى بعضى از دانشجویانى که در تظاهراتى که می‌خواستند راجع به ملى شدن صنعت نفت بکنند شهربانى آنجا تضییقاتى فراهم کرده و دو نفر دانشجو را گرفته و در شهربانى توقیف کرده و اصولاً به طوری که اطلاع داده‌اند هر کس که نوار ملى شدن صنعت نفت را داشته باشد حبسش مى‌کنند تعقیبش مى‌کنند خواستم توجه مجلس شوراى ملى را جلب کنم که آیا با این وضعیت معنى دموکراسى این است که اگر کسى به سینه‌اش نوشته صنعت نفت باید ملى شود باید حبسش بکنند و به حبس برود و دو نفر روزنامه‌نویس کرمانشاه هم هنوز در زندان هستند اصولاً به عرض مجلس شورای ملى برسانم بعد از تصمیمى‌که در جلسه پنجشنبه مجلس شورای ملى راجع به نفت گرفت و لایحه را به کمیسیون نفت به اتفاق آراء فرستاد آیا دولتى که این لایحه را استرداد کرده و این عملى که در تعقیب آن مجلس کرده خود این عمل به منزله رأى عدم اعتماد به دولت نبوده است (چند نفر از نمایندگان- صحیح است) دولت به عقیده بنده نباید رأى اعتماد بگیرد زیرا مجلس الان دیگر به دولت اعتماد ندارد اعتماد مجلس سلب شده کاری که دولت کرده آن کار را لغو شمرد و تقاضایى

+++

که دولت کرده بود که سه نفر از مجلس انتخاب بشود و سه نفر از سنا به این هم عملاً جواب منفى داده و به اتفاق آراء گفت لایحه را می‌فرستم به کمیسیون بنابراین اینها به منزله رأى عدم اعتماد است و همان طوری که جناب آقاى معدل در جلسه خصوصى فرمودند و چقدر به جا گفتند آقایان نمایندگان محترم ما قسم خوردیم که حقوق مجلس و مجلسیان را محفوظ نگاه بداریم آیا با کیفیتى که این دولت آمده روى کار و رأى تمایلى در بادى امر از مجلس نگرفته با این ترتیب حقوق مجلس و مجلسیان محفوظ مانده؟ ما باید یک کارى بکنیم که دولت‌هایى که مى‌آیند با رأى تمایل مجلس بیایند و حقى که سال‌ها در دوران مشروطیت از مختصات مجلس شورای ملى بود این سابقه مجدداً در مجلس محفوظ بماند و دولت‌ها ساخته و پرداخته ملت و مجلس شورای ملى باشند تا حکومت و دموکراسى یعنى حکومت مردم بر مردم معناى واقعى خودش را پیدا بکند بنابراین دولت دیگر صلاحیتى ندارد که بماند و بدون رأى تمایل مشغول رتق و فتق امور باشد (نریمان- دولت یاغى است) و هر کارى که بکند به عقیده بنده غیر قانونى است یک کاغذى هم از صنف عکاس‌هاى تهران رسیده و آقاى شاهین عکاس را نماینده خودشان معین کرده‌اند شهردارى آمده توى سر اینها زده گفته نه این نماینده‌ای که شما انتخاب کرده‌اید آن نماینده نیست و آن نماینده‌ای که من معین مى‌کنم آن نماینده شما است این هم فشارى است که شهردارى وارد می‌آورد و اخیراً هم یک مالیاتى وضع کرده است که حق وضع این مالیات را ندارد براى این که وضع مالیات از مختصات مجلس شورای ملى است و وضع عوارض از مختصات انجمن شهر است این مالیات را از تابلودار و بالکن‌دار شروع کرده مگر این پول‌هایى که گرفته تا حالا کدام صد دینارش را خرج مردم کرده که حالا باز می‌خواهد یک عوارضى وضع بکند بنده چندى قبل به عرض آقایان ‏رسانیدم که سیصد هزار تومان خرج کرده و بیابان را آسفالت کرده تا در خانه خودش در الهیه (امینى- سمت خانه خودشان را بفرمایید ولى آنجا الهیه نیست) این پول‌ها را هم می‌خواهد بگیرد و از همین قبیل مخارج بکند این پول گرفتنش هم غیر قانونى است و واقعاً هم حق ندارد کاغذى هم جامعه لیسانسیه‌هاى دانش‌سراى عالى به وسیله جناب آقاى دکتر شایگان نوشته‌اند راجع به تضییقاتى است که دولت فراهم کرده به عرض آقایان می‌رسانم اگر آقایان توجه بکنند ملاحظه مى‌فرمایند دولت تا چه حد دارد با افکار جامعه مبارزه و ستیز مى‌کند « جناب آقاى دکتر شایگان استاد محترم دانشگاه و نماینده مجلس شوراى ملى مدت یک سال است که از تاریخ انتشار روزنامه مهرگان ارگان رسمى جامعه لیسانسیه‌هاى دانشس‌رای عالى و ناشر افکار معلمین ایران می‌گذرد در این مدت عموماً این نامه در امور مربوطه صنعتى و فرهنگى بحث نموده است به علاوه داراى مسائلى است که هزاران نفر دانش‌آموز در تهران و مخصوصاً شهرستان‌ها (که از لحاظ کمى معلم در مضیقه می‌باشند) از آن استفاده می‌کنند.

این نامه فرهنگى که در حقیقت انعکاس صداى معلمین ایران است تا کنون روش متین و منطقى را تعقیب نموده و در شماره‌هاى آن کوچک‌ترین مطلبى که با قانون مطبوعات مغایرت داشته باشد درج نگردیده است اکنون مأمورین شهربانى طبق دستور شفاهى اداره کل شهربانى از چاپ و انتشار آن جلوگیرى نموده‌اند و بدون این که علت توقیف توضیح داده شود و یا اقلاً کتباً ابلاغ گردد چند نفر از کارآگاهان شفاهاً به مطبعه دستور داده‌اند از طبع این نامه خوددارى شود. هیئت تحریریه مهرگان به این وسیله نسبت به این عمل خودسرانه و غیر قانونى مأمورین مربوطه شدیداً اعتراض نموده قبل از اقدام دسته جمعى معلمین کشور که همه حامى و طرفدار روزنامه خود می‌باشند از جناب عالى که خود از معلمین و علاقمندان به فرهنگ می‌باشید تقاضا دارند از طریق پارلمان نسبت به این رویه ناپسند اقدام مقتضى فرمایید تا از مهرگان رفع توقیف بشود و کماکان به خدمات فرهنگى خود ادامه دهد.

با تقدیم احترامات فائقه: هیئت تحریریه روزنامه مهرگان‏

رئیس- آقاى حاذقى‏

حاذقى- امروز صبح رادیو یک بشارت مهمى به مردم ایران بلکه به قاطبه مردم جهان داد این بشارت این بود که وزیر امور خارجه کره شمالى (یکى از نمایندگان- بلندتر بفرمایید) این بشارت این بود که وزیر امورخارجه کره شمالى به مجمع ملل متحد مراجعه کرده و تقاضا کرده است که سازمان ملل متفق نیروى خودش را از کره بیرون ببرد و آن کشور را به حال خودش بگذارد این بشارت حاکى از این است که مردم دنیا که تا چند روز پیش همه تصور مى‌کردیم که کره در خور یک عقوبت بزرگى براى جنگ سوم شده است شایسته این عقوبت نیستند قاعده کلى است که مردم هر عملى بکنند مکافات عمل آنها پاپیچ آنها می‌شود و ما که مسلمان هستیم مى‌دانیم یکى از نوامیس بزرگ اجتماعى این است که در قرآن دستور داده شده است ان‌الله لایغیر ما بقوم حتى بغیروا ما بانفسهم ذلک بما کتب ایدیهم امیدوار هستیم که این طلیعه جنگ برطرف بشود که مردم دنیا با صلح و صفا بتوانند زندگى خودشان را ادامه بدهند.

نوالدین امامى- آقا این کجایش مژده بود که آنها بروند و چینى‌ها بیایند همه را بگیرند این مژده است.‏

حاذقى- خیر خواستم حالا توضیح بدهم این در نتیجه توافقى است که در اثر مساعى و مجاهدت خود سازمان ملل متفق و کوششى که آقاى انتظام رئیس مجمع عمومى‌ کرده‌اند و توافقى که با نماینده شوروى کرده‌اند منتهى شده است به این که چین کمونیست هم قواى خودش را از کره بکشد بیرون و به مملکت خودشان ببرند و نیروى بین‌المللى هم از کره بروند به ممالک خودشان این موضوع آقاى امامى مسبوق به یک توافق قبلى است و با مطالعه این موضوع عرض شده بود.

رئیس- آقاى حاذقى تأمل کنید اکثریت نیست (دقیقه‌اى بعد اکثریت حاصل شد بفرمایید)

حاذقى- مطلب مهمى‌که داشتم در هفته گذشته جلسه‌هایی که در مجلس شوراى ملى تشکیل شد و راجع به مسئله نفت و مسئله مطبوعات مجلس شوراى ملى تصمیم‌هایى به اتفاق کلمه گرفت در خارج از مجلس حسن اثر زیادى کرد و مردم نسبت به تصمیمات مجلس شوراى ملى بسیار خوشبین شدند من خواستم عرض کنم جناب آقاى آزاد این موضوع مورد توجه جنابعالى هم بود توجه بفرمایید خواستم عرض کنم که مجلس شورای ملى امتحان خوبى که در این چند جلسه داده است که اقلیت و اکثریت با هم در یک سلسله کارهاى مفید مملکت همکارى کرده‌اند و یک تصمیمات قانونى گرفته‌اند که در خارج موجب امیدوارى مردم شده است پس باید از این فرصت استفاده بکنیم و یک سلسله کارهاى مفید و مؤثرى که جزو دستور مجلس است آنها را انجام بدهیم (انشاء‌الله) امروز صبح وقتى بنده به مجلس آمدم از اداره قوانین صورت لوایحى که در دستور مجلس شورای ملى هست و همچنین صورت لوایحى که در کمیسیون‌هاى مجلس هست پرسیدم معلوم شد که در حدود 70 لایحه و طرح چه طرح‌هایى که با قید فوریت داده شده و یا به طور عادى داده شده در دستور مجلس و در کمیسیون‌ها هست و آنها هم که در کمیسیون‌ها هست چون مطابق آیین‌نامه یک ماه که بگذرد و کمیسیون‌ها گزارش‌شان را ندهند ممکن است که به تقاضاى نمایندگان جزو دستور قرار گیرد خواستم از همکاران محترم استدعا کنم که براى تصویب کردن این لوایح مفید همکارى بکنند در فراکسیونى که من افتخار عضویتش را دارم مخصوصاً دیشب در حدود دو ساعت صحبت کردیم که ما جزو عوامل مؤثر مجلس باشیم براى به تصویب رساندن لوایح مفیدى که اینک در دستور مجلس هست (صحیح است) یکى از آن طرح‌هاى مفیدى که الان در دستور مجلس هست لغو حکومت نظامى است (صحیح است) و مخصوصاً لغو ماده 5 و 8 حکومت نظامى و منوط کردن اجازه حکومت نظامى به رأى مجلس شورای ملى است (صحیح است) که مورد علاقه قاطبه آقایان محترم هست و از دوره گذشته همین طور این موضوع مورد تقاضا بوده و حالا استدعا می‌کنم مقام ریاست این موضوع را جزو دستور مجلس شوراى ملى اعلام فرمایند و دستور بفرمایند که هر چه زودتر این گزارش مطرح شود و پیشنهادات اصلاحى را هم آقایان بدهند و سیر قانونى خودش را بکند موضوع دیگر مسئله تصویب اضافات مختصرى است که براى خدمتگزاران جزو مملکت .....

رئیس- آقاى حاذقى اینها جزو دستور هست‏.

حاذقى- حالا می‌خواستم استدعا بکنم که این هم یک امرى است که خود دولت هم موافق است در دستور مجلس گذارده شود و مجلس وظیفه خودش را در رأى دادن ایفا بکند یک موضوع مهم دیگر که الان همکاران محترم جناب آقاى امیرنصرت اسکندرى و جناب آقاى مخبر فرهمند و جناب آقاى بهادرى تذکر فرمودند موضوع لغو استعمال مشروبات الکلى به صورت

+++

قانون در مملکت است آقایان محترم توجه دارند چندین بار است در این موضوع بحث شده حالا امروز به اینجا رسید که تقاضا شد دولت این موضوع را از مجلس شورای ملى بخواهد ملاحظه بفرمایید دولتى که مجرى افکار و منویات مردم است باید به تمایلات مردم ترتیب اثر بدهد و تقاضاهاى آنها را تا آنجایی که براى او مقدور است لباس عمل بپوشاند مى‌گویند دولت از این راه مبالغ متنابهى عوارض و رسومات می‌گیرد مردم مملکت مکرر مراجعه کرده‌اند تجار و بازرگانان که ما حاضریم در سال آنچه که دولت از راه مشروبات الکلى از مردم مى‌گیرد به عنوان هدیه به عنوان تبرع یا به هر عنوان دیگرى به دولت بدهیم خیلى به مورد است که آقاى نخست وزیر و دستگاه وزارت دارایى همین مردم متدین بازار را دعوت کنند که آقایان شما که این تقاضا را دارید در سال بودجه مملکتى این قدر میلیون از این راه عواید دارد بیایید بین خودتان به هر کیفیتى که مقتضى می‌دانید تعهد بکنید و به صندوق دولت بدهید و دولت از این عواید صرف‌نظر بکند و این را لغو بکنید چون عده‌اى از همکاران محترم گفته‌اند که باید دولت این موضوع را تقاضا بکند چون اشکال بودجه‌اى متوجه است لذا من استدعا مى‌کنم مقام ریاست این موضوع را که مورد تقاضاى قاطبه مردم و مجلس شورای ملى هست از دولت بخواهند که ترتیب عملى شدن این موضوع یعنى منع استعمال الکل در تمام مملکت (عده‌اى از نمایندگان و تریاک) بلى و تریاک منع استعمال الکل و تریاک را بدهد چون هر دو مورد علاقه قاطبه مردم هست آقاى مخبر فرهمند فرمودند که مجمع ملل متحد این کار را بکند آقایان ما که مسلمان هستیم 18 میلیون مردم مسلمان الان چندین سال است فریاد مى‌کنند التماس مى‌کنند که کارى بکنید استعمال مشربات الکلى و تریاک منع بشود درهر حال ما منتظریم که راه حل این موضوع پیدا شود و هر چه زودتر عملى شود موضوع آخرى که داشتم راجع به اقداماتى بود که راجع به تعمیر بقاع متبرکه ائمه به عمل آمده خواستم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم که در این مورد در وزارت امور خارجه بنا به تمایل مجلس شورای ملى و نطق‌هایی که در اینجا شد و تذکراتى که از طرف آقایان نمایندگان محترم داده شد و از طرف مجلس سنا هم تأیید گردید یک سلسله اقدامات سیاسى شروع شده که در حقیقت متکى به اوامر اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و تمایل مجلس است فقط نکته‌اى که هست دیروز در موقعی که کمیسیون مشغول کار بود نماینده عربستان سعودى به وزارت امور خارجه مراجعه کرده که در پاره‌اى از جراید مطالب زننده‌اى نسبت به روابط برادرى بین ایران و حجاز و عربى سعودى نوشته شده و چون این موضوع مهم که مورد علاقه قاطبه مسلمان‌ها است و الان دارد جریان خودش را به یک صورت رضایت‌بخشى طى می‌کند خواستم از ارباب محترم مطبوعات تقاضا کنم که بین خود و همکاران‌شان توافقى بکنند از اقدامى‌که موجب کدورت باشد و مانع از انجام این کار بزرگ مذهبى بشود خوددارى بفرمایند و چیزى ننویسند تا به خواست خدا تمایلات مسلمانان دنیا و ایرانی‌ها بر آورده شود (احسنت)

رئیس- آقاى جمال امامى بفرمایید.

جمال امامى- بنده از جناب آقاى صدرزاده یک دنیا تشکر مى‌کنم که لطف فرموده و وقت خودشان را به بنده دادند مجلسمان هم امروز خیلى سرد به نظر می‌آید من سعى مى‌کنم گرمش کنم (دکتر کاسمى- فرمایشات آقا گرم مى‌کند) انشاء‌الله عرض کنم روز چهارشنبه گذشته بعضى از آقایان نمایندگان شرفیاب حضور اعلیحضرت همایونى شده بودند بنده این توفیق را نداشتم در روزنامه‌ها بیانات اعلیحضرت همایونى را و جواب‌هایی که به عرض‌شان از طرف نمایندگان رسیده بود خواندم به نظر بنده جواب بیانات اعلیحضرت همایونى داده نشده اجازه بفرمایید بنده اینجا یک حاشیه مختصرى بروم آقایان همه اطلاع دارند که من نسبت به مقام سلطنت متعصبم خیلى هم متعصبم زیرا تشکیل امپراطورى ایران به دست شاهنشاه ایران بود و چندین هزار سال است که این تاریخ (آزاد- آن وقت ملتى وجود نداشته؟) اجازه بفرمایید بله آن وقت ملتى وجود نداشته (آزاد- اختیار دارید) آقا پس تاریخ بخوانید ملتى وجود نداشته (آزاد- الان هم عقیده جنابعالى همین است که ملت وجود ندارد) حالا انشاء‌الله وجود داشته باشد ما از خدا می‌خواهیم این که منافى هم نیست منافاتى با هم ندارد عرض کنم که تاریخ ایران و شالوده ایران به دست شاهنشاهان ایران گذاشته شده و ما ایرانیان عادت کرده‌ایم و این وارد خونمان شده که نمی‌توانیم مقام سلطنت را از مملکت تفکیک بکنیم (صحیح است) و هر موقعى هم به تاریخمان نگاه بکنیم مى‌بینیم در مواقع بحرانى ملت ایران به دور مقام سلطنت و شاه خودش حلقه زده است و مملکت را نجات داده است (صحیح است) بنده معمولاً اجتناب دارم از این که نام شاه یا سلطنت را در این مقام مقدس ببرم براى چه؟ براى این که اجتناب دارم از این که این مقام مقدس را آلوده به مباحثات خودمان بکنیم آن مقام را باید مقدس نگاه داشت و در مواقع بحرانى مملکت از وجودش استفاده کرد (صحیح است) در همین سال‌هاى اخیر ملاحظه فرمودید که در چند نوبت که این مملکت نزدیک به اضمحال رسید ملت ایران به دور پادشاهش حلقه زد و از این بحران‌ها نجات یافت چه در شهریور 1320 در آن انقلاب عظیم چه در موقع بروز حوادث آذربایجان و چه در موقع 15 بهمن هر وقت ملت ایران استنباط بکند که خطرى متوجه او است تنها مقامى‌که دور او حلقه می‌زنند و متمرکز مى‌کنند ملت ایران را مقام سلطنت بوده به شخص این شاه هم من ارادت دارم چرا؟ براى این که شاهى است رئوف و مهربان و دلسوز ملت (صحیح است) حالا ما ملت نمی‌دانیم چه می‌خواهیم اگر رضا شاه شدت عمل داشت می‌گفتیم شداد است حداد است جلاد است حالا این شاه ما رئوف است مهربان است می‌گوییم شل و ول است چون نمی‌دانیم چه می‌خواهیم این حاشیه بود که رفتم برمی‌گردم به متن بیاناتى که اعلیحضرت همایونى فرمودند که خیلى به جا بود (کشاورز‌صدر- مخصوصاً تعدیل سرمایه) حالا من نسبت به آن قضیه‌اش کارى ندارم آن یک بحثى است علیحده آقاى کشاورز‌صدر ایشان همیشه تمام بیانات‌شان صحیح است و چون دستورات شاه مملکت براى همه ما باید سرمشق شود فرمودند در این بحران دنیا در این بحران بین‌المللى که همه ممالک به فکر اتحاد و اتفاق هستند تا بلکه بتوانند خودشان را حفظ بکنند ما هم باید اتفاق داشته باشیم این کلمه صحیح و شاهانه‌ای است همه ما هم این را قبول داریم یعنى منطقى است اگر هم به لفظ قبول داریم ولى عمل نمی‌کنیم منطقى است که می‌دانیم اگر عمل نشود مادر مخاطره هستیم این صحیح است ولى کسى به ایشان جواب نداده که آقا این به دست کى باید بشود؟ آن مرکزى که این اتفاق را ایجاد کند دولت است آن دولتى که مورد اعتماد مردم و مجلس است باید این عمل را بکند (تیمورتاش- دولت که مورد اعتماد مجلس هست) اگر مورد اعتماد مجلس بود که این وضع مجلس نبود عرض کنم حضور آقایان که هم اعلیحضرت همایونى هم مجلس شوراى ملى هم ملت ایران باید امروز متوجه باشند که ما یک دوران مخوف بحرانى را می‌گذرانیم برگردید به قهقرا شما انقلاب روسیه را در نظر بگیرید و پیش‌آمدى که براى ممالک شرق اروپا پیش آمده در نظر بگیرید اوضاع امروزى ما طابق‌النعل بالنعل مثل آنها است شما حکومت کرنسکى را در نظر بگیرید و بعدش هم را در نظر بگیرید اوضاع ما را هم در نظر بگیرید حکومت چکسلواکى را حکومت هنگرى را قبل از انقلاب و تسلط کمونیسم در آنجا در نظر بگیرید بعد حکومت ما را حکومت ما امروز عیناً همان رل را بازى می‌کند و بدبختى در اینجا است که این رقباى دیرین همیشه در این مواقع باریک با هم سازش می‌کنند و این را هم تاریخ به ما درس داده وقتی که ناپلئون در اروپا پیدا شد انگلیس‌ها با رقیب قدیمى خودشان شوروی‌ها (دکتر طبا- روس‌ها) با روس‌ها در شرق ساختند و قضایاى جنگ‌هاى اوایل قرن 19 و تجزیه یک قسمتى از ایران پیش آمد در موقع جنگ بین‌المللى اول یعنى قبل از جنگ بین‌المللى وقتى که می‌خواستند بر علیه آلمان با هم متحد بشوند قرارداد 1907 پیش آمد در جنگ اخیر در 1940 بر علیه هیتلر یعنى آلمان هیتلرى باز اینها با هم ساختند و مملکت ما را به این روز انداختند حالا هم استشمام مى‌شود که این دو رقیب دارند با هم می‌سازند بر علیه رقیب سوم و دولت ما هم در این وسط بازى این دو رقیب را مى‌کند و من والله به وجدانم قسم با آقاى رزم‌آرا به هیچ‌وجه عداوت و کدورت ندارم بلکه با ایشان رفاقت و دوستى هم دارم ایشان را دوست دارم ولى مملکتم را بیش از او دوست دارم و شاهم را بیش از او دوست دارم ( صحیح است) جامعه و شما را بیش از او دوست دارم ولى حقیقت را بیش از او دوست دارم ما باید به اعلیحضرت همایونى عرض بکنیم تا یک دولتى مورد اتفاق ملت و مجلس و شاه نشود نمى‌توان آن اتحادى را که منظور ایشان است عملى نمود ما باید از پیشگاه ایشان استدعا بکنم که براى پیش‌آمدهایی که در آتیه داریم دولتى که هم مقتدر باشد و هم مورد اعتماد ملت و مجلس باشد بر سر کار بگذارند آن وقت امیدوارى هست که این اشکالات مرتفع بشود پریروز آقایان لطف فرمودید موافقت فرمودید به پیشنهاد من رأى دادید که این قضیه نفت برود به کمیسیون و حل

+++

بشود خوب ما می‌رویم الان در کمیسیون مى‌نشینیم اظهار نظر می‌کنیم ولى آن دولتى که این اظهار نظر ما و مجلس را اجرا بکند کیست؟ آخر یک دولتى باید باشد که هم مجلس بهش اعتماد داشته باشد هم خارجى بداند که مجلس به او اعتماد دارد و ملت ایران به او اعتماد دارد (صحیح است) اگر این نشود نه آنها حاضرند صحبت بکنند و نه ما مى‌توانیم اظهار نظرمان را بدهیم مجرى لازم است که به او بدهیم ایشان در این امور نمى‌دانم ذلیل است نمى‌تواند انجام بدهد ایشان اصلاً مایل نیست با مجلس شوراى ملى کار بکند ایشان به میل خودش ساخت و پاخت می‌کند و خیال می‌کند که این ساخت و پاخت ایشان مورد قبول همه است وقتى به مرحله عمل می‌رسد مى‌بیند پایش لنگ است (نصرتیان- بیاید با مجلس ساخت و پاخت بکند) خوب نمی‌تواند بکند ما در این شش ماه از ایشان جز حرف چیزى نشنیدیم ماشاء‌الله جاى همه چیز دو ذرع و نیم زبان دارد ملاحظه بفرمایید در این شش ماه جز حرف چیزى تحویل ما داده است؟ آیا هیچ‌وقت در این ده سال مملکتمان به این وضع بحرانى دچار شده بود؟ این قدر نفاق و اختلاف نظر بود؟ ما ایشان را آوردیم که این اختلافات را از بین ببرد و حکومت بکند در این موقع بحرانى دنیا مملکت را سر و صورت بدهد بدبختانه این طور از آب درآمد حالا خلاصه مجلس شورای ملى باید متوجه عواقب وخیم این اوضاع باشد و بالاتفاق از اعلیحضرت همایونى استدعا بکنیم که ایشان هم مساعدت بکنند یک دولتى سر کار بیاید که مورد اطمینان و علاقه تمام ملت ایران باشد اگر این طور نباشد کارمان پیشرفت نخواهد کرد (صحیح است) بقیه وقتم را به آقاى دکتر سید‌امامى می‌دهم.

مکى- رأى پریروز عدم اعتماد بود.

دکتر بقایى- با ماندن ایشان اتحاد ملت ایران عملى خواهد شد نگذارید ایشان را بیرون بکنند صبر کنید بماند روز به روز افتضاحش بیش‌تر خواهد شد.

رئیس- آقاى دکتر سید‌امامى بفرمایید.

دکتر سید‌امامى- آقایان لابد در روزنامه‌ها خواندید و عکس دو نفر را در روزنامه‌ها دیده‌اید این کسانى که قرص‌هاى گریپکس و سولفاتیازل و آسپیرین تقلبى مى‌سازند باید به اشد مجازات برسند (صحیح است) متأسفانه بنده دیروز به جناب آقاى وزیر بهدارى تلفن کردم (مهدى ارباب- استدعا مى‌کنم که از خدمات آقاى وزیر بهدارى هم تقدیر بفرمایید) متأسفانه آقاى وزیر بهدارى گفتند قوانین ما دست و پاى ما را بسته یعنى ما یک قانون سختى براى مجازات این قبیل اشخاص نداریم (یک عده از نمایندگان- داریم آقا استفاده نمی‌کنند) اجازه بدهید آقا (نورالدین امامى- اینها چه حرف‌هایى است کى همچو قانونى را آورده ما تصویب نکردیم به قید دو فوریت بیاورند ما الان تصویب کنیم اعدام کنند این اشخاص متقلب و دزد را) مخصوصاً در این لایحه بهداشت شهرى مجازات سختى براى اینها تعیین شده من از جناب آقاى سردار فاخر استدعا کردم که این لایحه را امروز در دستور بگذارند و همین امروز آقایان رأى بدهند که این لایحه زودتر از تصویب مجلس بگذرد تا بتوانند اینها را مجازات بکنند آقا این آبلیمویى که شما مى‌خورید اغلب مصنوعى است شرکتى به نام شرکت یکتا از آب کاه و از این پوست لیموهاى خشک که از زنبیل و اینها جمع مى‌کردند می‌آورند اینجا و به خورد مردم مى‌دادند و این موضوع مدت‌ها است عمل مى‌شده و یک عده اشخاص دزد و متقلب به جان مردم افتاده‌اند و هرچه دل‌شان می‌خواهد مى‌کنند و بنده از قرارى که شنیدم گویا در همدان بیش‌تر مرکز این کارها است در همدان در 5 سال قبل که یک عده‌اى آنجا که قرص‌هاى تقلبى می‌ساختند گرفتند ولى متأسفانه با این وضعیت ادارات و با قوانین موجود اینها آزاد شدند یک عده در موقعى که تیفوس در این مملکت وجود داشت کامفرهاى مصنوعى می‌ساختند و هنوز عوارض این کامفرها در بدن مردم هست بنده می‌خواستم مخصوصاً در این مورد تقاضا کنم به بنده هم خیلى رجوع کرده‌اند و گفته‌اند شدید‌ترین مجازات باید درباره این اشخاص معمول شود و این شیادان که یک عده محدودى هستند کلیمى و غیر کلیمى همه جور تویشان هست دست اینها را ببندند متأسفانه وقت بنده تنگ است و الا از وضعیت ادارات می‌خواستم صحبت بکنم بگویم که بیش‌تر تقصیر متوجه اعضاى ادارات است که متأسفانه آن طور که لازم است رسیدگى نمى‌کنند و این اعضاى ادارات عوض این که براى مردم کار کنند بیش‌تر مشغول کارشکنى و تولید زحمت هستند و مشغول فرمالیته و کاغذ‌پرانى و این کارها هستند یک موضوعى الان به نظرم رسید می‌خواهم راجع به ترتیب کار وزارت بهدارى و اعضای وزارت بهدارى را تا چندى پیش عرض کنم 6 5 سال قبل که بنده در رامسر بودم در آنجا یک بیمارستانى بود که ممکن است عده‌اى از آقایان آن بیمارستان را دیده باشند واقعاً یک بیمارستان آبرومندى بود ولى چند سال قبل که به رامسر رفتم از این بیمارستان یک تابلو و یک دکتر و یک پزشک باقى مانده بود پرسیدم دوا دارید گفتند نه هیچ چیز نداریم تلگرافى به بنده نشان دادند واقعاً مسخره است می‌خواهم مجسم بکنم وضعیت ادارى را چون سابق رامسر جزو شهسوار بود تلگراف مى‌کنند به شهسوار دوا نداریم شهسوار تلگراف مى‌کند به استان 2 دکتر و دوا نداریم از استاندارى تلگراف مى‌کنند به وزارت بهدارى وزیر بهدارى وقت زیرش مى‌نویسد اقدام شود رئیس اداره مربوطه به بنگاه دارویى مى‌نویسد که دوا بفرستند در صورتی که مى‌دانستند بنگاه دارویى دوا نخواهد فرستاد چون وزارت بهدارى مبلغى به آن بنگاه مقروض است جواب تلگراف می‌زنند آقا اقدام شد به همان ترتیب تا مى‌رسد به رامسر ولى معلوم است دوا به آن محل نمی‌رسد و آن عده بیچاره‌اى که مبتلا به مالاریا و اینها هستند مدت‌ها بى‌دوا مى‌مانند می‌خواستم طرز کار کردن اعضاى ادارات را عرض کنم.

3- طرح و خاتمه مذاکره گزارش راجع به فوق‌العاده آقاى ملک‌الشعرای بهار

رئیس- وارد دستور می‌شویم یک گزارشى از کمیسیون فرهنگ و بودجه رسیده است راجع به آقاى ملک‌الشعراى بهار که قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون فرهنگ با حضور آقاى وزیر فرهنگ به لایحه مورخ 30/ 87/ 1329 دولت راجع به برقرارى فوق‌العاده مخصوص درباره آقاى ملک‌الشعرا بهار رسیدگى نموده و پس از مذاکرات مفصل لایحه دولت را به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده- وزارت فرهنگ مجاز است علاوه بر حقوق و کمک استادى آقاى ملک‌الشعرا بهار استاد دانشگاه به پاس خدماتى که ایشان به ادبیات و فرهنگ کشور نموده و می‌نمایند ماهانه مبلغ ده هزار ریال به عنوان فوق‌العاده مخصوص که ضمن بودجه سال 29 وزارت فرهنگ منظور شده از اول فروردین 1329 پرداخت نماید.

مخبر کمیسیون فرهنگ فرهودى.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى.

لایحه مورخ 30/ 8/ 29 دولت راجع به برقرارى شهریه درباره آقاى ملک‌الشعرا بهار علاوه بر حقوق و کمک استادى با حضور معاون وزارت دارایى در کمیسیون بودجه مطرح و با توجه به گزارش کمیسیون فرهنگ و رعایت خدمات ادبى و فرهنگى ایشان ماده واحده گزارش کمیسیون فرهنگ مورد تأیید واقع و اینک گزارش آن را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌نماید.

مخبر کمیسیون بودجه- دکتر کیان.

رئیس- آقاى امینى.

ابوالقاسم امینى- بنده در اصل موضوع البته مخالفتى ندارم ولى با طرز تهیه این لایحه مخالفم به این معنى که مقام شامخ و ارجمند آقاى ملک‌الشعرا از لحاظ فضل و ادب بالاتر از این است که لایحه کمک به ایشان به این صورت تنظیم شود مثل لایحه مزایده دانش و فضل (احسنت) اینجا مى‌نویسد لایحه به این ترتیب است وزارت فرهنگ مجاز است علاوه بر حقوق و کمک استادى آقاى ملک‌الشعرا بهار استاد دانشگاه به پاس خدماتى که ایشان به ادبیات و فرهنگ کشور نموده و می‌نمایند ماهانه مبلغ ده هزار ریال به عنوان فوق‌العاده مخصوص که ضمن بودجه 29 وزارت فرهنگ منظور شده از اول فروردین 1329 پرداخت نماید براى خدمات ایشان اگر قرار بشود ارزش قائل بشوید به هیچ قیمتى نمی‌شود قائل شد بنده معتقد بودم نمایندگان محترم و دو نفر مخبر دو کمیسیون لااقل به این ترتیب این گزارش را تنظیم مى‌کردند که نظر به این که استاد معظم جناب آقاى ملک‌الشعرا کسالت دارند و باید براى معالجه به اروپا بروند وزارت فرهنگ مجاز است از صرفه‌جویى‌هاى خودش به هر میزانى در مقابل اسناد هزینه براى معالجه و گذران زندگى ایشان داشته باشند به ایشان تقدیم که البته وزارت فرهنگ غیر از آنچه که لازم است نخواهد داد و آقاى ملک‌الشعرا هم غیر از آنچه لازم است نخواهد گرفت

+++

و بنده بیش‌تر از این لحاظ و با طرز تنظیم این لایحه مخالفم و الا در اصل مطلب مخالفتى ندارم (صحیح است) و کاملاً موافقم که هر کس که به علم و فضل و فرهنگ در این مملکت خدمت مى‌کند اعم از این که ایرانى باشد یا تبعه خارجى باشد اینها را باید مورد تقدیر قرار داد الان فرصتى به دست آمد که راجع به دکتر دلپى مطلبى عرض کنم که چون در دعوتى که به مناسبت عزیمت ایشان به اروپا شده بود دیدم که دعوت مختصرى شده بود آقاى دکتر زنگنه صحبتى کردند و ایشان هم تشکرى کردند شاید اکثر آقایان اطلاع داشته باشند که در حدود 20 سال این مرد شریف و خدمتگزار به مملکت ایران چه خدماتى از سنگ اول بناى دستگاه سرم‌سازى حصارک کرده‌اند و چه زحماتى کشیدند بنده معتقد هستم که وزارت فرهنگ لااقل یک نشان و مدالى به او اعطا کند و بالاخص که نام حکیم رازى را در آن دستگاه واقعاً زنده کردند شاید اغلب از ایرانى‌ها مقام شامخ حکیم رازى را از لحاظ کشف الکل و اسید سولفوریک که در علم شیمى و طب تا چه اندازه مؤثر بوده است ندانند این مرد شریف لااقل اسم حکیم رازى را هم در اینجا زنده کرد و آن دستگاهى که شاید بى‌نظیر باشد در خاورمیانه براى سرم‌سازى در آنجا مهیا کرد و با استادان عالی‌قدرى که در نتیجه مهارت در کار در آنجا تربیت شدند مثل دکتر رفیعى مثل دکتر انتصار که امثال ایشان نیستند چند نفرى هستند بنده معتقد هستم که مخصوصاً وزارت فرهنگ و آقاى وزیر فرهنگ که حضور دارند توجه بفرمایند که لااقل یک نشانى هم به او داده شود بنده عرض دیگرى ندارم (احسنت)

رئیس- آقاى مکى موافقید بفرمایید.

مکى- بنده مطالب زیادى ندارم که مصدع آقایان بشوم زیرا جناب آقاى ابوالقاسم امینى مطالبى که فرمودند دال بر موافقت بود چیزى راجع به مخالفت نفرمودندو در خصوص اصلاحى بود که ایشان در متن لایحه پیشنهاد فرمودند بنابراین با وضعیتى که بنده در مجلس شورای ملى مى‌بینم کسى مخالف با این لایحه نیست (صحیح است) بنابراین از لحاظ این که زودتر این گزارش به مرحله‌اى برسد بنده به همین مختصر اکتفا مى‌کنم و امیدوار هستم که آقاى ملک‌الشعراى بهار که خدمات ذیقیمتى به فرهنگ و ادبیات ایران کردند بتوانند با این مختصر وجهى که مجلس شورای ملى درباره ایشان برقرار کرده خودشان را معالجه بکنند و برگردند به مملکت خودشان و خدمات ذیقیمتى انجام بدهند.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات را مى‌کنم. صدرزاده.

رئیس- آقاى صدرزاده.

صدرزاده- عرض کنم پیشنهاد کفایت مذاکرات که بنده و جناب آقاى بهادرى تقدیم کردیم از این نظر بود همیشه ملت ایران نسبت به فضلا و دانشمندان خود به نظر احترام مى‌نگرد جناب آقاى ملک‌الشعراى بهار از فضلا و دانشمندان معاصر هستند و بنده تصور مى‌کنم این کم‌ترین و کوچک‌ترین پاداش و قدرشناسى است که ما از مقام فضل و ادب مى‌نماییم و شاید مقتضى نباشد که بیش‌تر از این در این باره بحث شود این است که چون آقایان در این مورد موافق هستند استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید نسبت به این موضوع رأى داده شود که به همین جا خاتمه پیدا کند.

رئیس- آقاى فرهودى مخالفید (فرهودى- بنده مخبر هستم) بفرمایید.

فرهودى- (مخبر کمیسیون فرهنگ) چون آقاى امینى نماینده محترم راجع به طرز تنظیم این لایحه یک انتقادى فرمودند بایستى جواب عرض کنم که اولاً این گزارش روى لایحه دولت است که با یک اصلاحاتى به مجلس آمد در لایحه دولت یک قدرى مطلب مشکل‌تر بود به این معنى که در آنجا نوشته بودند که آقاى ملک‌الشعرا موظفند لااقل سالى سه کتاب در مقابل این فوق‌العاده تألیف کند ما مذاکره کردیم که لازم نیست که ما‌به‌ازایى براى این کمک ذکر شود البته آقاى ملک مطابق رویه‌اى که دارند دائماً تحقیق و تتبع در تاریخ و ادبیات این مملکت هستند و همیشه حاصلش را هم چاپ کردند و در معرض استفاده عموم گذاشته‌اند به این جهت قیدش در اینجا لازم نیست و اما آن چیزى که آقاى امینى فرمودند که خوب بود نوشته می‌شد که آقاى ملک براى معالجه بروند هر چقدر خرج کردند استفاده بکنند و البته آن هم یک طورى خواهد بود اما اولاً ما نخواستیم که این موضوع را مربوط کنیم به کسالت ایشان براى این که این هم صحیح نبود نظر این بود که یک کمک نسبتاً مستمرى بشود ولى مربوط به کسالت ایشان نباشد ما همیشه آرزو داریم که کسالت ایشان هر چه زودتر رفع شود و حتى میل داریم کسالت ایشان هر چه زودتر رفع بشود معنى ندارد که مستمرى سالیانه به عنوان کسالت به ایشان داده شود یک عیب دیگرى هم داشت که اگر این طور می‌نوشتیم که از محل صرفه‌جویى‌هاى بودجه وزارت فرهنگ داده بشود اولاً مبلغش معین نمی‌شد و چه بسا که ممکن بود در بودجه وزارت فرهنگ یک سال صرفه‌جویى نباشد و اگر هم باشد به قدر کافى نباشد و بعد هم همیشه یک شاعر محترم محققى دائماً با محاسبات وزارت فرهنگ مشغول جدال این بحث بشود که آن قدر خرج دواى من شده آن قدر خرج طبیب من شده این بود که به هیچ‌وجه صلاح ندیدیم که در این لایحه به کسالت ایشان و به این که این کمک مربوط به کسالت ایشان است اشاره بکنیم و صرفاً خواستیم از لحاظ تشویق و ترغیب آن تحقیقاتى که آقاى ملک می‌کند و همیشه براى ادبیات ایران ارجمند است یک کمک شایسته‌اى شده باشد.

مکى- این رأیى که امروز مجلس مى‌دهد مربوط به دولت نیست مربوط به شخص ملک‌الشعراى بهار است.

رئیس- در هر حال پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است باید رأى گرفته شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد دو پیشنهاد رسیده است که قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌‌کنم بند 43 از ماده 24 قانون متمم بودجه راجع به حقوق وظیفه آقاى نظام‌الدین وفا به عنوان تبصره ضمیمه ماده واحده بشود جمال امامى قراگوزلو- دکتر راجى- نورالدین امامى دکتر علوى.

چون وظیفه آقاى نظام‌الدین وفا کارمند بازنشسته وزارت فرهنگ به میزان جمع کل آخرین حقوق و کمک دریافتى در موقع اشتغال ترقى داده و پس از آنچه از صندوق بازنشستگى دریافت مى‌دارد بقیه را از اعتبار بودجه وزارت نامبرده پادار و مادام‌الحیات به مشار‌الیه پرداخت نماید.

رئیس- آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى- امروز انشاء‌الله روز سعادتمندى است چون از استادهاى بزرگ و عالى مقام تجلیل و احترام مى‌شود که در نتیجه به علم و ادب تجلیل و احترام خواهد شد استاد بزرگوار جناب آقاى ملک‌الشعراى بهار جاى خود دارد در اطراف ایشان اگر ما بخواهیم صحبت بکنم باید ساعت‌ها تریبون را اشغال کنم و اینجا از زحماتى که ایشان راجع به فرهنگ ایران کشیده‌اند قدردانى کنیم ولى تصور می‌کنم که اکثر نمایندگان محترم شاید بیش‌تر از پنجاه نفر از شاگردان آقاى نظام وفا که بنده این پیشنهاد را درباره ایشان کرده‌ام باشند (صحیح است) آقاى نظام وفا 50 سال در فرهنگ خدمت کرده و شاگرد تربیت کرده و اکثر رجال ایران شاگرد نظام وفا هستند در یکى از شعرهایش مى‌گوید که:

رانده‌ایم از همه جا و گنه ما این است

که نداریم دلى بولهوس و هر جایى‏

این مرد را صد و چهل تومان بعد از 45 سال خدمت حقوق تقاعد می‌دهند دولت در قانون متمم بودجه پیشنهاد کرده است که آخرین حقوقى که دریافت مى‌کرده به عنوان پاداش مدام‌الحیات به او داده بشود جناب آقاى وزیر فرهنگ هم موافقند در قسمت 43 قانون متمم بودجه دولت پیشنهاد می‌کند که حقوق وظیفه آقاى نظام وفا کارمند بازنشسته وزارت فرهنگ به میزان جمع کل آخرین حقوق و کمک دریافتى در موقع اشتغال ترقى داده و پس از وضع آنچه از صندوق بازنشستگى دریافت مى‌دارد بقیه را از اعتبار بودجه وزارت نامبرده پادار و مادام‌الحیات به مشارالیه پرداخت خواهد کرد بعد از پنجاه و چند سال خدمت والله به روح انبیاء و اولیا نظام وفا فرش زیر پایش ندارد (صحیح است) براى تشویق فرهنگ و تشویق خدمتگزاران استدعا می‌کنم به ریش سفید این پیرمرد تجلیل کنید و منتى بگذارید و این را تصویب کنید.

رئیس- آقاى بهادرى.

بهادرى بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات را دادم براى این بود که که یک مطلبى باید در مواقعى که این قبیل طرح مى‌شود گفته شود مقصود بنده مخالفتى که با این لایحه کردم از نظر اصولى است والا بنده نسبت به آقاى ملک الشعراى بهار و آقاى نظام وفا

+++

کمال ارادت و علاقه را دارم ولى موضوع این است که دولت باید اصولاً راجع به مستمرى کارمندان دولت یک قانون صحیح داشته باشد و الا هر روز براى یک شخصى یک لایحه‌اى یکى از آقایان وزرا بردارند بیاورند اوقات مجلس را معطل کنند به نظر من این صحیح نیست به هر حال عده‌اى در این مملکت روى انجام وظیفه و خدمت شهید شدند از این جمله مرحوم سروان مجتهدى در قافلان‌کوه با هفت نفر ژاندارم شهید شدند الان ده سال است که خانواده آنها با بچه‌هاى کوچک دارند زندگى می‌کنند و کسى به داد آنها نمى‌رسد این آقاى دکتر مجتهدى که خجالت کشیده‌اند این موضوع را مطرح کنند یا سایرین شهدا که در غائله سوم شهریور و 21 آذر یا سایر موارد جان خودشان را از دست داده‌اند به آنها کوچک‌ترین توجهى نشده است (صحیح است) در چند جلسه قبل هم بنده اینجا یادآورى کردم عده‌اى از خانواده‌هاى ژاندارم‌ها به بنده مراجعه کردند که پنج سال است هر روز می‌روند در ادارت ژاندارمرى راجع به مستمرى اولاد خودشان و به آنها جوابى داده نمى‌شود من مقصودم از این یادآورى این بود که راجع به آنها هم یک توجهى بشود (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ- بنده بسیار خوش‌وقتم که عموم نمایندگان محترم خواه به عنوان موافق صحبت مى‌فرمایند خواه به عنوان مخالف در حقیقت موافق این لایحه هستند علتش هم این است که آقایان می‌دانند امثال آقاى ملک‌الشعراى بهار یا آقاى نظام وفا که سال‌ها از عمر خودشان را در ادبیات و علم و فضل زحمت کشیده‌اند و وضع مادری‌شان هم طورى است که حقیقتاً احتیاج دارند که براى ادامه حیات‌شان کمکى به آنها بشود طبیعى است که همه آقایان موافقند راجع به آقاى نظام وفا بنده شخصاً و وزارت فرهنگ موافق است و علتش هم این است که بیچاره آقاى نظام وفا در موقعى متقاعد شده است که قانون جدید تقاعد نگذشته بود بالنتیجه ایشان ماهیانه 140 تومان حقوق مى‌گیرند و کار دیگرى هم نمى‌توانند بکنند بنابراین بنده استدعا می‌کنم از آقاى بهادرى که ایشان مخالفت خودشان را پس بگیرند و یقین دارم که نظر ایشان هم نظر اصلاحى است و در موقع خودش هم باید اقدام بشود و ضمناً هم استدعا می‌کنم که رأى گرفته شود به این لایحه که این آقایانی که عمر خودشان را صرف کرده‌اند و متقاعد شده‌اند نسبت به معلمین فعلى هم که چند لایحه براى کمک زندگى آنها از نظر بیمه از نظر صدى هشتاد که آن لوایح هم زودتر از مجلس بگذرد.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى موافقید رأى بگیریم؟

ملک‌مدنى- مجلس همه موافقند چون خدمات این دو نفر مرد دانشمند پیش همه روشن است.

رئیس- رأى مى‌گیریم پیشنهاد آقاى نورالدین امامى و سایر آقایان، آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون لایحه مالى است رأى نهایى حالا گرفته نمى‌شود و براى اظهار نظر به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

4- اخذ رأى و تصویب اعتبار تکمیل راه‌سازى شیراز- اهواز

رئیس- استدعا مى‌کنم آقایان بیرون تشریف نبرند چون یک رأى دیگر هم براى اعتبار راه شیراز به اهواز است که از سنا برگشته است و باید رأى گرفته شود حالا نامه مجلس سنا به شرح زیر قرائت می‌شود:

( به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى- عطف به نامه شماره 7611- 26/. 9/ 329 راجع به لایحه اجازه مصرف سه میلیون ریال از محل صرفه‌جویى‌هاى کل کشور در سال 1329 جهت ساختمان راه اهواز به شیراز که براى اظهار نظر به مجلس سنا ارسال شده بود اشعار می‌دارد فوریت لایحه در جلسه روز چهارشنبه 29 آذر 1329 اعلام و جزو دستور جلسه روز شنبه 2 دی ماه 1329 گذاشته شد در جلسه مزبور پس از بحث کافى و نظر موافق عیناً به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا سید حسن تقى‌زاده.

رئیس- رأى گرفته می‌شود و چون لایحه مالى است رأى با ورقه گرفته می‌شود عده حاضر 92 نفر آقایانى که موافقند ورقه سفید می‌دهند.

( اسامى آقایان به شرح ذیل اعلام و اخذ رأى در محل نطق به عمل آمد)

آقایان حسین مکى، فرهودى، ابریشم‌کار، اردلان، پناهى، دکتر مجتهدى، اعظم‌زنگنه، دکتر هدایتى، صدرى، محمد ذوالفقارى، دکتر طبا، حکیمى، کهبد، دکتر راجى، صفوى، محمودى، نصرتیان، امینى، وهاب‌زاده، سرتیپ‌زاده، بهادرى، ناظرزاده، حائری‌زاده، امامى‌اهرى، دکتر بقایى، دکتر شایگان، آزاد، دکتر نبوى، حاذقى، خزیمه علم، بوداغیان، طاهرى ارباب، دکتر علوى، گنابادى، سلطان‌العما، قاسم فولاوند، بزرگ‌نیا، امیرى، رفیع، اسلامى، دکتر جلالى، گودرزى، بهبهانى، ملک‌مدنى، افشار، دولت‌آبادى، حمیدیه، معین‌زاده، صالح، اسکندرى، جمال امامى، مکرم، نورالدین امامى، عباسى، آصف، ناصر ذوالفقارى، فقیه‌زاده، قرشى، تیمورتاش، صفایى، دکتر کاسمى، ظفرى، گرگانى، رضوى، آبکار، شادلو، منصف، شکرایى، مخبر فرهمند، دکتر کیان، دکتر طاهرى، غضنفرى، قهرمان، صدر میرحسینى، موقر، سلطانى، معدل، ارباب گیو، کوراوغلى، دهقان، مرتضى حکمت، دکتر برال، محمد‌على مسعودى، غلام‌رضا فولاودند، دکتر سید‌امامى، صدرزاده، سالار بهزادى‏

( پس از شماره و استخراج آراء نتیجه به قرار زیر از طرف مقام ریاست اعلام شد)

رئیس- ورقه سفید علامت موافق هفتاد و چهار ورقه سفید با اسم، 9 ورقه سفید بى‌اسم که روى آن نوشته شده است مخالف دو. بنابراین اعتبار ساختمان راه شیراز به اهواز با 74 رأى موافق تصویب شد.

اسامى رأى دهندگان آقایان: احد وهاب‌زاده، محمد ذوالفقارى، ابریشم‌کار، دکتر نبوى، حاذقى، دکتر علوى، فرهودى، سلطان‌العلما، سالار بهزادى، کوراوغلى، گرگانى، آبکار، شکرایى، دولت‌آبادى، قهرمان، معدل، مخبر فرهمند، دکتر طاهرى، شادلو، صدر میرحسینى، نورالدین امامى، رستم گیو، دهقان، ظفرى، مهدى ارباب، بوداغیان، قراگوزلو، خزیمه علم، دکتر راجى، دکتر برال، فقیه‌زاده، صفایى، دکتر کاسمى، آصف، عباسى، امامى‌اهرى، حکمت، دولتشاهى، مکرم، امیرنصرت اسکندرى، معین‌زاده، باقرى، گنابادى، حکیمى قرشى، گودرزى، ملک‌مدنى، رضوى، دکتر سید‌امامى، بهادرى، دکتر طبا، نصرتیان، دکتر مجتهدى محمودى، فتح‌على افشار، اردلان، دکتر على جلالى، منصف، صدرزاده، کهبد، ناظرزاده، محمدعلى مسعودى، تیمورتاش، سلطانى، صدرى، دکتر کیان، حمیدیه، موقر، پناهى، ناصر ذوالفقارى، غضنفرى، بهبهانى، قاسم فولادوند، زنگنه، حائرى‌زاده. ورقه سفید بى‌اسم 11 برگ.‏

5- تقدیم شش فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشاورزى‏

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى- شش لایحه است که بنده تقدیم می‌کنم:

1- قانون مبارزه با آفات و امراض نباتى‏

2- قانون بنگاه رازى‏

3- عضویت دولت در اتحادیه دامپرورى‏

4- پرداخت حقوق دکتر دلپى رئیس بنگاه سرم‌سازى رازى‏

5- لایحه مبارزه با بیماری‌هاى دامى‏

6- استفاده از نمایندگان بین‌المللى در کارهاى تخصصى.

و ضمناً چون جناب آقاى امینى اشاره فرمودند به خدمات دکتر دلپى بنده عرض می‌کنم بهترین قدردانى از خدمات دکتر دلپى که بیست سال است به این مملکت خدمت می‌کند همین ابراز احساسات و اظهاراتى است که در مجلس شورای ملى می‌شود و وزارت کشاورزى هم همیشه از خدمات او به وسایل مختلف قدردانى کرده است و بهترین تشویق او همین بوده است که وزارت کشاورزى همیشه کارهاى حصارک و بنگاه حصارک را در درجه اول قرار داده و از کمک‌هاى مالى و فنى که به آنجا شده الان یک بنگاهى است که شاید در خاورمیانه و شاید در بعضى ممالک دیگر هم نظیر نداشته باشد و در این چند روز که روزهاى آخر توقف و خدمت دکتر دلپى بود مجالس مختلفى تشکیل شد در دانشگاه و بنگاه حصارک و وزارت کشاورزى و دانشکده دامپزشکى تا از خدمات ایشان قدردانى بشود و حضور اعلیحضرت همایونى هم براى نشان از طرف وزارت کشاورزى پیشنهاد شده است و به نظر بنده یکى از تشویق‌هایى که از او باید بشود این است که این بنگاهى که به وسیله او در این بیست سال زحمت کشیده شده است این بنگاه را به صورتى حفظ بکنیم که اشخاصى که آنجا تربیت شده‌اند مثل دکتر رفیعى و دکتر کاوه بتوانند دنباله‌اش را بگیرند و کارهاى بنگاه را انجام بدهند استدعاى بنده این است که این قانونى که مربوط به بنگاه رازى است و همچنین قانونى که مربوط به تصفیه حساب‌هاى حقوق او است این دو قانون زودتر مطرح بشود و به تصویب مجلس شورای ملى برسد و یقین دارم که این بهترین وسیله قدردانى از او است و فوق‌العاده خوش‌وقت خواهد شد که بنگاهى که بیست سال در آنجا زحمت کشیده شده است سکته‌اى به کارش وارد

+++

نیاید و به همان ترتیبى که این بنگاه تا به حال خدمت کرده است بتواند به کار خودش ادامه بدهد (فقیه‌زاده- بنده می‌خواستم استدعا کنم که راجع به حریق جنگل گرگان ما را روشن کنند) عرض کنم که حریق جنگل یک مطلبى نیست که تازه اتفاق افتاده باشد حریق همه ساله در جنگل به مقدار کمى اتفاق مى‌افتد (اسلامى- از شهریور به بعد دو سال است که حریق اتفاق افتاده است) سال‌هاى گذشته هم ما این قضیه را داشتیم آقایان مستحضر هستند که حتى در ممالک اروپا هم که یک تشکیلاتى براى جنگلبانى دارند گاهى حریق اتفاق مى‌افتد ولى با نهایت تأسف باید عرض کنم که ما مطلقاً تشکیلاتى نداشتیم و اخیراً یک تشکیلات مختصرى داریم و اگر ما هم یک تشکیلات مختصرى داشته باشیم شاید در بعضى موارد از این حریق‌ها به آسانى نتوانیم جلوگیرى بکنیم و امسال متأسفانه باران به تأخیر افتاده بود در جنگل و متأسفانه دو طبقه هستند که موجب پیش‌آمد حریق و آتش‌سوزى می‌شوند. یکى چوپان‌ها هستند که معمولاً در جنگل‌ها آتش بر پا می‌کنند و گاهى هم از این جهت عمدى است که برگ‌هایى که در آنجا جمع می‌شود می‌سوزانند و درخت‌ها را مى‌برند و می‌خواهند یک مرتعى براى خودشان تهیه کنند دوم کوره‌هاى ذغال است که با نهایت بى‌اعتنایى فقط نظرشان این است که ذغالى تهیه بشود و هیچ نظرى ندارند به این که واقعاً جنگل و چوب حفظ بشود و آنها هم همین طور حریق‌هایى بر پا می‌کنند و چون بارندگى نشده بود این حریق‌ها پیش آمد (اسلامى- آقاى وزیر کشاورزى چرا قبل از شهریور حریق اتفاق نمى‌افتاد؟) قبل از شهریور هم با نهایت تأسف ما حریق داشتیم در قسمت‌هاى گرگان و اسناد و مدارک هم داریم که قبل از شهریور هم اتفاق افتاده بود معهذا یک کمیسیون‌هایى هم از طرف نخست وزیرى و وزارت کشاورزى و وزارت جنگ رفته‌اند در محل تحقیقات بیش‌ترى بکنند و نتیجه تحقیقات که معلوم شد بنده به عرض آقایان می‌رسانم (فرهودى- راجع به ملخ جنوب چه اقدامى‌ کرده‌اید؟) عرض کنم که آقایان در این باره نباید نگران باشند براى این که هنوز موقع مبارزه با ملخ نشده و ما وسایل را تهیه کرده‌ایم و در اینجا باید عرض کنم که گاهى اشاره می‌شود که دولت هیچ کارى نکرده کار دولت یک کارى نیست که اعضاى دولت که راه می‌روند توى خیابون همه کارشان را ببینند در سال گذشته آذربایجان عمله‌جات بیکار داشت و گداها توى شهر راه می‌رفتند امسال نه آن عمله‌جات بیکار هستند و نه گدا هست دولت از پنج شش ماه پیش به این کار توجه کرد و وسایلش را فراهم کرد سال گذشته خود بنده به عنوان معاون وزارت کشاورزى در جلسات دولت حضور داشتم ولى آن دولت سابق که یقیناً قصد خدمت هم داشت شاید موجباتى بود و وسایل نداشت که نتوانست اقدام بکند و به حرف‌هاى ما کسى گوش نداد ولى امسال آمدیم اینجا و از مجلس شورای ملى و مجلس سنا هم نهایت تشکر را داریم که اعتبارش را به موقع تصویب کردند و در اختیار ما گذاشتند و ما هم تمام وسایل را فراهم کردیم و امیدواریم که در این جهاد و مبارزه انشاء‌الله موفق بشویم ملخ با نهایت تأسف خیلى پیش آمده آقایان در روزنامه‌ها می‌خوانید هرکدام از آقایان هم که نماینده جنوب هستند اطلاع دارند که ملخ به مقدار زیاد و انبوه همه جا مى‌آید ولى ما جلوش را خواهیم گرفت (صفوى- ملخ را می‌خورند) خلاف به عرضتان رسانده‌اند اولاً در این فصل ملخ چیز زیادى نمی‌تواند بخورد (صفوى- عرض کردم مردم ملخ را می‌خورند) خوب دیگر چه بهتر یک وسیله کمک به وزارت کشاورزى و مخارج بودجه‌اى مملکت می‌شود ملخ در این فصل نمی‌تواند زیاد به زراعت صدمه برساند یکى هم وقت مبارزه است ما باید بگذاریم که اینها تخم بریزد، پوره ملخ بیرون بیاید ما همه جا هم مأمور فرستاده‌ایم، وسایلش را هم فراهم کرده‌ایم و انشاء‌الله موفق می‌شویم.

رئیس آقایان وزرا استدعا کرده‌اند که براى جواب سؤالات آقایان نمایندگان حاضرند و یک جلسه‌اى بشود که به سؤالات جواب بدهند.

جمعى از نمایندگان- فردا.

رئیس- فردا اگر آقایان موافقند بنده عرضى ندارم. آقاى وزیر بهدارى.‏

6- بیانات آقایان وزیر بهدارى و رفیع راجع به وباى هندوستان‏

وزیر بهدارى- عرض کنم حضور آقایان محترم مطلبى که بنده می‌خواستم به عرض برسانم راجع به این موضوع بود که چند نفر از آقایان نمایندگان محترم مجلس شورای ملى و چند نفر از آقایان سناتورها راجع به موضوع وبا صحبتى کردند در مجلس که در خارج تولید یک نگرانی‌هایى کرده بود (صحیح است) وزارت بهدارى برحسب وظیفه‌اى که داشت در مقام استفسار بر آمد و به سازمان بهداشت جهانى تلگراف شد و مراسله‌اى به سفارت کبراى ایران در هندوستان نوشته شد براى این که از موضوع اطلاع حاصل شود معلوم شد که در فصول مختلفه سال به طور آندمیک یعنى به طور بومى مرض وبا اساساً در هندوستان هست مثل حصبه که اغلب به طور بومى وجود دارد و گاهى اوقات جنبه همه گیرى اپیدمى پیدا مى‌کند در هندوستان هم به همین ترتیب است منتها اخیراً در یک شهرى یا یک قصبه‌اى به نام اریسا که در ناحیه مدرس و خلیج بنگال است که هندوستان شرقى است و از ما هم خیلى دور است و هم مرز با ما هم نیست در آنجا یک نفر آدمى پیدا شده که ادعا کرده است که یک داروى عجیبى با یک معجونى کشف کرده است این آقا معجون کشف کرده بود مثل همین بساطى که این چند روز پیش توى روزنامه دیدند آقایان و مردم هندوستان از اطراف و اکناف براى استفاده از این معجون غریب و این داروى عجیب (این را سفیر کبیر جناب آقاى اسفندیارى گزارش داده‌اند) مردم از همه طرف به شهر اریسا هجوم آوردند و قانون بهداشتى اصولاً این است که در هر جا آگلوراسیون یعنى یک توده‌اى یک دفعه جمع شد در یک جا که یک مرضى به طور آندمیک یعنى به شکل بومى هست فوراً جنبه اپیدمى پیدا می‌کند یک شهرى بوده است جمعیت کمى داشته است یک دفعه به مناسبت این تبلیغ ناروایى که به وسیله داروساز یا اطباى متقلب آنجا شایع شده بود همه مردم به آنجا هجوم آوردند و در نتیجه اپیدمى وبا آنجا پیدا شد و این گزارش وزارت بهدارى هند است که در سه چهار سطر است اجازه بدهید بنده عرض بکنم شیوع وبا در کلیه ایالات هند به استثناى ایالت مدرس که این بیمارى از سپتامبر گذشته در آنجا به صورت اپیدمى ظاهر شده از میزان عادى تجاوز نکرده است معمولاً در اواسط ماه نوامبر وبا به شکل اپیدمى در ایالت مدرس آغاز گردیده و در اواخر ژانویه به منتهاى شدت می‌رسد ولى امسال زودتر از معمول شروع گردیده و زودتر از هر سال هم به اوج خود رسید و الان منحصر به چهار منطقه در مدرس می‌باشد در یکى از قراء اریسا به علت هجوم ناگهانى و سریع مردم از سر تا سر هند به این منطقه در اثر تبلیغ ناروایى که براى کشف داروى عجیبى شده بود این بیمارى به صورت همه گیرى در آمدو اکنون کاملاً تحت کنترل می‌باشد این یادداشت وزارت بهدارى هند است که به سفارت کبراى شاهنشاهى ایران در دهلى داده است ما هم به سازمان بهداشت جهانى هم تلگراف کردیم سازمان بهداشت جهانى تلگرافاً جواب داد که مرض وبا در هندوستان همان طوری که خودتان متذکر شده‌اید مرضى است بومى و جنبه اندمی دارد و حتى آمار تلفات را فرستاده که ارقام تقریبى هفته‌اى که به 23 دسامبر 1950 ختم می‌شود این است در ناحیه اریسا تعداد مبتلایان به وبا 121 نفر بوده که 48 نفر تلف شده‌اند بنابراین ملاحظه می‌فرمایید که این مطلب مهم نیست ولى چون مرض وبا در زمستان در مملکت ما خطرى ندارد و ممکن است در اول بهار شروع پیدا بکند ما با وجود این که این مرض کاملاً جنبه بومى دارد و در منطقه شرقى هندوستان است و با ما هم هم مرز نیست و تلفاتش هم به طوری که سازمان بهداشت جهانى هم گفته است تلفات معمولى است مقدار زیادى واکسن از طرف انستیتو پاستور به نقاطى که لازم بود فرستاده شد که حاضر باشد تا در صورت لزوم مردم را واکسینه کنیم و همین طور تلگرافاً به سفارت کبراى شاهنشاهى ایران در دهلى کاغذى نوشتیم و تقاضا کردیم که دستور بدهند که اشخاصى که از منطقه اریسا و بنگال و مدرس به ایران مى‌آیند بایستى که گواهى تلقیح در دست‌شان باشد و به قرنطینه‌هاى مربوط و قرنطینه‌هاى مهرآباد هم دستور دادیم که اشخاصی که از آن مناطق می‌آیند تحت کنترل قرار دهند در صورتی که ما حق نداریم طبق قوانین بین‌المللى که تا یک مرض به شکل همه گیرى به دنیا اعلام نشود قرنطینه‌ها نمی‌توانند کاملاً کار کنند ولى با وجود این ما گفتیم اگر از آن منطقه کسى آمد گواهى تلقیح وبا را از او بخواهند بنابراین نظر بنده این بود که مطالبى که در این مجلس و مجلس سنا گفته شده است ‏درباره وبا مبتنى بر یک اطلاعاتى بوده است و در روزنامه اطلاعات هم نوشته شده و واقعاً هم بوده است ولى با عرایضى که بنده کردم به هیچ‌وجه جاى نگرانى نیست اما جناب آقاى دکتر سید‌امامى‌ که مطلبى فرمودند این اشتباه براى آقایان نشود ایشان

+++

از شش سال پیش وزارت بهدارى صحبت می‌فرمایند راجع به حالا صحبت نکردند براى این که بنده در این مدت کوتاهى که در آنجا بودم به شهادت آقایانى که اینجا نشسته‌اند هر کدام را که برخلاف عرض می‌کنم فوراً بفرمایند. 487 منطقه را بنده امسال جدا جدا دوا فرستادم در قدیم رسم بود که به مرکزاستان دوا می‌فرستادند و از مرکز استان دوا پخش می‌شد به قراء و قصبات ولى دیدیم در عمل که دوا نمی‌رود و بنابراین با وجودى که بسته‌بندى دوا بی‌نهایت براى بنگاه دارویى مشکل بود که براى هر شهرى جدا بسته‌بندى بکنند و بفرستند باز جدا فرستادیم (صحیح است) و این مطلبى که آقا فرمودند راجع به پنج شش سال پیش بود مطلب دیگرى که بنده می‌خواستم عرض کنم راجع به این قضیه دارو‌سازان بود به طوری که ملاحظه مى‌فرمایید دو سه ماه پیش بنده در مجلس تذکراً عرض کردم که داروسازى پیدا شده که قرص سولفانیلامید را در بسته‌هایى که بوده بیرون آورده است و آن را به عنوان قرص سولفاتیازول فروخته این شخص را گرفتیم و فرستادیم به دادگاه البته چون قوانین محکمى در این مورد نیست دادگاه هم پس از یک سؤالاتى یا یک وجه‌الضمانى این قبیل اشخاص را آزاد مى‌کند همین شخص که دو ماه پیش بنده گرفته بودمش همدستان او هستند که این قرص‌هاى گریبکس را که بنده خودم هم خورده‌ام درست می‌کنند به طورى این قرص را درست می‌کنند که هیچ کس نمی‌فهمد این قرص عبارت است از گل اخر و گچ و ماشین خیلى بزرگى دارد که رویش قشنگ علامت گریبکس می‌زدند و اگر این اشخاص یک دفعه که توقیف شدند واقعاً به کارشان رسیدگى شود جرأت و جسارت تجدید این جنایات را ندارند بنابراین بنده از جناب آقاى سردار فاخر حکمت استدعا می‌کنم که در اسرع وقت هر طور صلاح مى‌دانند این لایحه را که از کمیسیون بهدارى گذشته از کمیسیون دادگسترى گذشته و پس از بیست روز که بنده از طرف آقایان متصدى این کار شدم و افتخار خدمتگزارى پیدا کردم تهیه کردم و آوردم به مجلس الان هفت ماه، شش ماه هست که این لایحه اینجا است (یکى از نمایندگان- جزو دستور بگذارید آقا) اگر تصویب نشود این اشکالات مرتفع نخواهد شد.

رئیس- آقاى رفیع فرمایشى دارید؟

رفیع- آقاى وزیر بهدارى باید اطلاع حاصل کنند که اعمال وزرا را مردم خودشان خوب قضاوت مى‌کنند (صحیح است) عمل خودشان پیدا است راجع به این اشخاص که این اقدام را کرده‌اند هر ترتیبى که لازم است البته محکمه خواهد کرد ولى اساساً طورى در دادگسترى رسیدگى مى‌شود که از اغلب ولایات سارقین را که مى‌گیرند و می‌فرستند به محکمه باز اینها را بیرون مى‌کنند، یک فکر اساسى براى این کار باید کرد که مقصرین را مأمورین مى‌گیرند اما تنبیه نمی‌کنند حالا امیدوار هستم انشاء‌الله مسأله وبا دروغ باشد براى این که پناه بر خدا اگر یک بلایى راست باشد گمانم در این مملکت با این اسباب کارى که شما دارید خداى نخواسته جلوگیرى آن غیر ممکن است مگر این که انشاء‌الله دروغ باشد و بلایى هیچ جا نرسد به این کشور، براى این که ما در سال‌هاى متمادى امتحان کردیم این آقایان در آن موقع به طورى دست‌پاچه می‌شوند که هیچ کس به کارش نمی‌تواند برسد وزرا هم هر قدر لایق و کافى باشند اجزاى لایق ندارند، در باب دوا من خواهشمندم که نسبت به شمال و نسبت به همه جا خودتان مراقبت بفرمایید این طور که فرمودید به بعضى جاها فرستاده‌اند ولى بعضى جاها باز هم شکایت دارند در تقسیم ملاحظه نمی‌کنند دوا را باز می‌دهند به کدخدایان و مباشرین که آنها حیف و میل می‌کنند اینجا آقایان مسئول هستند در هر صورت به زارع نمی‌رسد، به آن کشاورز نمی‌رسد، به آن توده مردم کمک نمی‌کنند.

7- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به تفاوت عیدى مستخدمین جزء

رئیس- چند پیشنهاد رسیده براى آن که یک لوایحى در دستور قرار بگیرد یکى همین قسمت بهداشت شهرى است، یکى هم 15 نفر بلکه بیش‌تر امضا کرده‌اند براى قانون انتخابات، یکى هم مربوط به عیدى مستخدمین جزء است که آن هم گزارشش رسیده، حالا این چهار تا در دستور است، پیشنهادى رسیده که قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس:

پیشنهاد می‌نمایم لایحه کمک به کارمندان جزء مطرح شود ملک‌مدنى.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى بفرمایید.

ملک‌مدنى- عرض کنم که آقایان همیشه به آسایش مستخدمین جزء توجه داشته‌اند و آنها هم همیشه از توجه مجلس شورای ملى سپاسگزار بوده‌اند به این جهت بنده تقاضا می‌کنم مساعدت بفرمایید که این لایحه جزو دستور باشد و زودتر از تصویب بگذرد و یک کمکى به آنها بشود (صحیح است) در این باره تا اندازه‌اى رفع سختى زندگى آنها بشود.

قاسم فولادوند- عریضه‌اى هم شوفرهاى وزارتخانه‌ها نوشته‌اند.

رئیس- آقاى امینى.

امینى- بنده براى رفع اختلاف عرض می‌کنم که وظیفه هیأت رئیسه است که طبق نظامنامه براى 15 روز دستور را تعیین بکنند و توجه بفرمایند این امر انجام شود.

رئیس- دعوت شده است از نمایندگان وزارتخانه‌ها مطابق ماده 80. و دستور جلسات را معین خواهیم کرد. آقاى دکتر طبا فرمایشى داشتید؟

دکتر طبا- بنده خواستم از آقاى ملک‌مدنى تقاضا کنم که موافقت بفرمایند پیشنهادشان بعد از لایحه بهداشت شهرى مطرح شود چون این لایحه بهداشت مدتى است در دستور است و همان طور که مذاکره شد لازم است.‏

رئیس- لایحه عیدى مستخدمین چون مالى است و مختصر است فقط رأى گرفته می‌شود و به مجلس سنا فرستاده می‌شود و رأى نهایی‌اش بعد گرفته می‌شود و این لایحه بهداشت لایحه عادى است مذاکره‌اش مفصل است گزارش کمیسیون راجع به عیدى مستخدمین قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى‏

لایحه پیشنهادى دولت به شماره 53205 راجع به عیدى خدمتگزاران جزء در کمیسیون بودجه مطرح و با اظهار موافقت نسبت به پیشنهاد دولت ماده واحده به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود عیدى خدمتگزاران جزء موضوع قانون مصوب 21 اسفند 1305 را به میزان یک ماه حقوق و کمک دریافتى از محل صرفه‌جویی‌هاى کارگزینى وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى مربوطه پرداخت نمایند و نسبت به خدمتگزاران مجلسین سنا و شورای ملى از محل صرفه‌جویى‌هاى بودجه مجلسین قابل پرداخت خواهد بود.

مخبرکمیسیون بودجه دکتر کیان‏

رئیس- آقاى مخبر فرهمند موافقید؟

مخبر فرهمند- بنده موافقم.

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- مخالفت بنده با این گزارش اصولى است و بنده تعجب کردم که چطور کمیسیون محترم بودجه چنین گزارشى به مجلس تقدیم کرده در ماده واحده‌اى که دولت پیشنهاد کرده بود و همچنین گزارش کمیسیون بودجه می‌نویسد که به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود که عیدى خدمتگزاران جزء را به میزان یک ماه حقوق بپردازد ولى یک مبلغى توى این گزارش براى این کار معین نکرده‌اند و من که نماینده مجلس هستم می‌خواهم رأى بدهم نمی‌دانم عیدى مستخدمین جزء یک ماهش چقدر می‌شود؟ صد هزار تومان، دویست هزار تومان، سیصد هزار تومان، چهار صد هزار تومان، چقدر است و این نهایت تعجب براى یک وکیلى ایجاد می‌شود که یک وکیل مجلس که از او اجازه پرداخت یک مبلغى را تقاضا می‌کنند نداند که چه مبلغ است؟ و این به نظر بنده نیست مگر نقص دستگاه وزارت دارایى ما، اگر وزارت دارایى ما یک وزارتخانه مجهزى بود صورت مستخدمین جزء کل کشور را داشت می‌دانست که در ماه مواجب‌شان چقدر می‌شود و یک ماهش سرانجام چه مبلغى خواهد شد بنابراین من یک نماینده مجلس هستم و بسیار هم علاقه دارم که یک ماه حقوق به مستخدمین جزء عیدى بدهند نمی‌دانم چه مبلغى است؟ این ایراد بنده در این قسمت است و من تقاضا می‌کنم از آقایان اعضاى محترم کمیسیون بودجه که رأى داده‌اند اینجا بفرمایند و براى بنده توضیح بدهند که چه مبلغ ما باید بپردازیم که ما اگر در بودجه کل کشور محلى براى این کار داریم و یا نداریم چه جورى می‌خواهیم این را تأمین کنیم اما ایراد دوم بنده این ست که می‌نویسد محل

+++

پرداخت این حقوق غیر معین از صرف‌جویی‌هاست آقایان محترم مستحضر هستند امسال چندین لایحه به مجلس آمد راجع به صرفه‌جویی‌ها لایحه حقوق بازنشستگان افسران ارتش را آوردند اینجا گفتند از صرفه‌جویی‌ها می‌پردازیم (دکتر طبا - اصلاً نماینده وزارت دارایی نیست)

رئیس- نماینده دولت هست آن در طرح است که باید نماینده وزارتخانه مربوطه باشد.

اردلان- یک لایحه دیگر ما همین الان رأی دادیم راه شیراز - اهواز اعتبار این راه هم از محل صرفه‌جویی معین کردیم الان همین الایحه عیدی خدمتگزاران جزء هم از محل صرفه‌جوییست بنده می‌خواهم بدانم اگر صرفه‌جویی به حد کفایت نبود آن وقت چه کار خواهند کرد. آیا حقوق بازنشستگان را می‌دهند آن وقت اینها را چکار خواهند کرد؟ و مطلبی که بنده خواستم عرض کنم...

رئیس- اکثریت نیست آقای اردلان چند دقیقه تأمل کنید.

(چند دقیقۀ بعد اکثریت حاصل شد)

عده‌ای از نمایندگان- نماینده وزارت دارایی نیست بماند برای جلسه بعد.

رئیس- لوایحی که از طرف دولت داده می‌شود، نماینده دولت که حضور دارد کافی است طرح‌هایی که نمایندگان می‌دهند باید وزیر مسئول حاضر باشد و اظهار عقیده کند مانعی ندارد بفرمایید.

اردلان- بنده وقتی این گزارش کمیسیون بودجه در سال 1329 تقدیم مجلس شده بود مطالعه کردم در تمام سال‌ها یک عیدی به مستخدمین جزء داده می‌شده و من متعجبم که چطور در بودجه کل مملکتی امسال منظور نکرده‌اند علی ایحال بحث زیاد در این خصوص گمان می‌کنم موجب تصدیع آقایان شود بنابراین بنده تقاضا می‌کنم از مخبر کمیسیون بودجه جناب آقای دکتر کیان یا آقای دکتر معظمی یا هر کدام از آقایان بفرمایند که این مبلغی که می‌خواهیم بدهیم چه میزان است؟

معاون وزارت دارایی نیست که جواب بدهد اگر بنده بدانم که مبلغش چقدر است آن وقت می‌توانم بفهمم می‌توانم رأی بدهم یا نه، محل صرفه‌جوئیش هست یا نیست هیچ سابقه ندارد که تا حالا یک لایحه‌ای به مجلس شورای ملی بیاید و اجازه پرداخت یک پولی را بخواهند ولی مبلغش نباشد. این به نظر بنده خیلی اسباب تعجب است، بنده هم پیش از این عرضی ندارم. همین توضیح را به بنده بدهند کافی خواهد بود.

رئیس- آقای فرهمند.

مخبر فرهمند- آقای اردلان مخالفتی نفرمودند در اینکه این عیدی را ندهند اشکال‌شان سر این بود که عده چقدر است و مبلغ چقدر است بنده تصور می‌کنم که اگر نماینده دارایی هم اینجا بود نمی‌توانست این جواب را به آقا فی‌المجلس بدهد (دکتر مجتهدی - تقریبی که می‌شود گفت) این عیدی هر سال به مستخدمین جزء داده می‌شود (حاذقی - اصلش صحیح است، ما به‌التفاوتش چطور؟) اجازه بفرمایید ما به‌التفاوت را می‌خواهند، چون مطابق سنوات گذشته اصل حقوق را می‌دادند الان ما به‌التفاوت را می‌خواهند بدهند یعنی آن چیزی را که حقوق بازنشستگی را بهشان بدهند. به نظر بنده اشکال زیادی ندارد، مبلغ زیادی هم نیست (اردلان - چقدر است آقا؟) بنده هم مثل جنابعالی بپردازیم) آقا مثل این می‌ماند که در قانون بیاورند بگویند آقا اصل حقوق 32 تومان است می‌فرمایید که مبلغش چقدر می‌شود و عده‌اش چقدر است؟ به علاوه محلش را می‌فرمایید، لایحه‌یی آورده است دولت، محلش را هم تأمین کرده است از صرفه‌جویی، اگر داشته باشد می‌دهند نداشته باشد نمی‌دهد، آقا هم مخالفتتان را مسترد بفرمایید بگذارید شب عیدی یک بیچاره‌یی که صبح باید ساعت هفت برود (توجه می‌فرمایید آقای اردلان بنده با آقا صحبت می‌کنم) ساعت هفت با این مقرراتی که خوشبختانه دولت گذاشته است که بایستی که کارمندان سر ساعت بیایند و مراقب هم هستند مستخدم سر ساعت بیاید و مستخدم جزء باید یک ساعت هم زودتر بیاید که بخاری و نظافت و اینها را تهیه کند برای آقایان، یک ساعت هم، نیم ساعت هم بعد از دیگران برود اقلاً معاشش باید تأمین باشد که بتواند برای خانواده‌اش قوت لایموت تهیه بکند. این عیدی هم یک کمکی است به او می‌شود. آقا هم مخالفت خودتان را پس بگیرید بگذارید تصویب شود.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات شده قرائت می‌شود.

اسلامی- کسی مخالف نیست.

صدرزاده- پیشنهاد کفایت مذاکرات خود بنده تقدیم کردم آقایان مستحضر هستند از وضعیت مستخدمین جزء و این یک مساعدت کوچکی است که در پایان سال به نام عیدی به آنها می‌شود، بنده می‌خواستم از حضور آقایان استدعا بکنم که این ارفاق را در مورد مستخدمین جزء مبذول بفرمایند.

غلامرضا فولادوند- راجع به شوفرها هم خواهش می‌کنم یک توجهی بفرمایید شوفرها هم باشند.

تیمورتاش- بنده هم داشتم پیشنهاد می‌کردم.

فقیه‌زاده- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

فقیه‌زاده- بنده مخالفتم از این نقطه نظر است که در این ماده واحده نوشته است برای مستخدمین جزء مجلس از صرفه‌جویی یک ماه پاداش داده بشود ممکن است به مستخدمین مجلسین هم در بودجه بگذارد. مخالفت بنده از این نظر بود.

رئیس- باید رأی گرفت پیشنهاد کفایت مذاکرات. آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نمایم که بعد از جمله 21 اسفند 305 و رانندگان دولتی هم اضافه شود. غلامرضا فولادوند.

رئیس- آقای آزاد هم پیشنهاد کرده‌اند آقای بهادری هم پیشنهاد کرده‌اند، آقای نورالدین امامی هم پیشنهاد کرده‌اند، آقای تیمورتاش هم پیشنهاد کرده‌اند، آقای عباس اسلامی هم در همین زمینه پیشنهادی کرده‌اند.

رئیس - آقای فولادوند.

غلامرضا فولادوند- پیشنهاد بنده این طور است که چون رانندگان هم جزء مستخدمین جزء هستند و نام آنها از قلم افتاده (یکی از نمایندگان - نیفتاده است) (نورالدین امامی - توضیح است) پیشنهاد می‌کنم که بعد از اسفند 305 جمله رانندگان دولتی هم اضافه شود (صحیح است) این رانندگان دو عریضه به بنده نوشته‌اند (تیمورتاش - به همه ماها هم عریضه داده‌اند بیچاره‌ها) بنده عقیده‌ام این است که مستخدمین جزء استحقاق کمک دارند و بر نمایندگان ملت واجب است که هر موقع بتوانند به این دسته از مردم محروم هم کمک بکنند (صحیح است) به طوری که خاطر آقایان محترم مستحضر است هر طبقه از ممالک تاجر کاسب سلمانی و پینه‌دوز و غیره هر چه زندگی گران بشود بر قیمت محصولاتشان یا کارشان اضافه می‌کنند طبقه‌ای که به درآمدش اضافه نمی‌شود‌ این طبقه‌هایی که همیشه از گرانبها رنج می‌کشند مستخدمین هستند علی‌الخصوص مستخدمین جزء و این شوفرها هم از مستخدمین جزء هستند (صحیح است) و استدعای کمک دارم نسبت به آنها.

رئیس- آقای پیراسته موافقید؟

پیراسته - مخالفم.

رئیس - مخالفید؟

پیراسته- توضیحی دارم.

رضوی - آقای پیراسته خودشان پیشنهاد کرده‌اند یک مخالف باید توضیح بدهد.

پیراسته- نه خیر من پیشنهاد نکرده‌ام.

رئیس- بفرمایید.

پیراسته- بنده علت مخالفتم با این پیشنهاد این است که چرا دولت خودش توجه نکرده است. در اینکه مستخدمین جزء مستحق هستند، حرفی نیست. آنها بیچاره‌ترین مستخدمین دولتند، هیچ تردید نیست بنده مخالفیم با پیشنهاد آقای فولادوند این است که متذکر بکنم که دولت باید خودش متذکر این موضوع باشد نه اینکه مجلس متذکر بشود والا مخالفتی ندارم و عقیده دارم که این لایحه باعث می‌شود که این مستخدمین بیچاره و این کارمندان و این رانندگان که روزی 12 ساعت، 14 ساعت، 15 ساعت کار

+++

می‌کنند به آنها کمک بشود در این شب‌ عیدی که هر کدام این بدبختی‌ها یک عده زیادی عائله دارند. منظور بنده از مخالفت این است که دولت را متذکر بکنم که خودش این کار را بکند.

رئیس- آقای رضوی موافقید؟

رضوی- مخالفم.

رئیس- باید رأی گرفته شود چون ایشان به عنوان مخالفت صحبت کردند. رأی گرفته می‌شود به پیشنهاد آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

رضوی- بنده پیشنهاد تجزیه می کنم چون موافق و مخالف صحبت نکردند.

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم بعد از کلمۀ مجلسین مستخدمین چایخانه مجلس هم اضافه شود. حسین مکی

رئیس - چون یک اشکالی هم هست که می‌گویند این پیشنهاد خرج است از طرف نمایندگان اگر این پیشنهاد خرج تلقی شود. نمایندگان نمی‌توانند بدهند اگر از قلم افتاده باشد خود دولت می‌تواند اصلاح کند.

صدری- خود دولت تصحیح می‌کند.

رئیس- چند تا پیشنهاد دیگر هم هست، هر چند گفتم در لوایح حضور نماینده دولت کافی است مستخدمین جزء هم در تمام وزارتخانه هستند.

8- تعیین موقع و دستور جلسۀ بعد - ختم جلسه

رئیس - فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه، دستور دنباله همین قانون.

(جلسه نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

+++

 

 

یادداشت ها
Parameter:294622!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)