کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 103 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دهم آبان ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور و تصویب لایحه پانصد میلیون ریال اعتبار وزارت خواربار

3- بقیه شور لایحه قانونی متمم بودجه سال 1321

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 103

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دهم آبان ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور و تصویب لایحه پانصد میلیون ریال اعتبار وزارت خواربار

3- بقیه شور لایحه قانونی متمم بودجه سال 1321

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز هفتم آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقای: فاطمی

غایبین بی­اجازه- آقایان: تولیت، دکتر ضیاء، نوبخت، ملک مدنی، اورنگ، مشیر دوانی، اکبر، امیر ابراهیمی، معتصم سنگ، اصفهانی، دکتر ادهم، معتضدی، دبستانی، بهبهانی، آصف، صادق وزیری، اعتبار، کامل ماکو، نصرتیان، همراز

دیرآمدگان بی­اجازه- آقایان: خسروشاهی، بوداغیان)

1- تصویب صورت مجلس

بهبهانى- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- آقاى بهبهانى کسالت سرکار را می‌دانستم اصلاح می‌شود.

بهبهانى- بسیار خوب

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهار نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- بقیه شور تصویب لایحه پانصد میلیون ریال اعتبار وزارت خواربار

رئیس- گزارش کمیسیون بودجه در باب تبصره که به کمیسیون رجوع شده بود راجع به موضوع اعتبار پانصد میلیون وزارت خواربار رسیده است. خوانده می‌شود:

کمیسیون بودجه با حضور آقاى فرخ وزیر خواربار تبصره پیشنهادى آقاى دکتر ملک‌زاده را مربوط به لایحه پانصد میلیون ریال اعتبار وزارت خواربار دایر به این که از به کار بردن مواد خوراکى از قبیل جو و کشمش و خرما براى ساختن مشروبات الکلى جلوگیرى شود مطوح و تحت شور قرار داده پس از مذاکرات شخصى و توضیحات آقاى وزیر خواربار بالنتیجه تبصره پیشنهادى به عنوان تبصره 2 لایحه

+++

مزبور به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

تبصره- به کار بردن خرماى غیر فاسد و جو براى تهیه مواد الکلى ممنوع است.

جمعى از نمایندگان- دوباره خوانده شود (مجدداً به شرح بالا خوانده شد)

مخبر کمیسیون بودجه (آقاى نقابت)- براى استحضار خاطر آقایان عرض می‌کنم راجع به پیشنهادى که آقاى دکتر ملک‌زاده در جلسه قبل تقدیم کردند و مورد توجه اکثریت نمایندگان محترم شده که جو و خرما و کشمش و سایر مواد نظیر آن صرفاً ارزاق عمومى بشود و به مصرف تهیه الکل نرسد این پیشنهاد در کمیسیون بودجه مطرح شود البته از ناحیه آقاى وزیر خواربار هم یک توضیحاتى داده شد که مقدار زیادى از عایدات دولت کسر خواهد شد ولى حالا که آقایان این طور در نظر دارند که در یک موقع فوق‌العاده که بایستى کمال صرفه‌جویى در مواد غذایى بشود بهتر است که جو و خرماى به خصوص را اختصاص بدهند به تغذیه و صرف در مصرف دواب و مواشى به این جهت قسمت کشمش از پیشنهادهاى دکتر ملک‌زاده حذف شد بعضى از آقایان غیاباً با این که آقاى دکتر حاضر نبودند گفتند آقاى دکتر ملک‌زاده هم امید است قبول بفرمایند و این پیشنهاد به این صورت مطرح شد که به کار بردن جو و خرماى غیر فاسد البته نباید به مصرف دیگرى برسد ولى خرمایى که فاسد است و به درد تغذیه نمى‌خورد ممکن است که از آن استفاده‌هاى صنعتى بشود و جو و خرماى غیر فاسد براى تهیه مواد و نوشابه‌هاى الکلى ممنوع است و البته این ممنوعیت یک آثار مجازاتى هم دارد از نظر احتکار و همان است که در قانون احتکار و سایر مواد راجع به قاچاق ذکر شده است.

رئیس- آقاى ملک‌زاده

ملک‌زاده- عرض کنم که بنده نظر خودم را به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسانم البته قضاوت آن هم با مجلس شوراى ملى است و خیلى مسرور که نماینده وزارت دارایى.

هم حضور دارند که البته نظر وزارت دارایى را نسبت به این ماده و این تبصره که کاملاً مؤثر است بیان مى‌نمایند. بنده معتقدم که در این سال که هنوز خرمن‌هاى امسال گرفته نشد اما و همه ماها هستیم باید براى تغذیه عمومى و براى خواربار و ارزاق عمومى از کلیه موادى که می‌تواند بدن بشر را تغذیه کند استفاده کنیم این اصلى است که پیشنهاد بنده پایه‌اش بر روى این اصل بوده است در این که استعمال الکل از نظر صحى مضر است و بحث در این که اغلب امراض در نتیجه استعمال الکل است وارد نمی‌شویم و این موضوع را در درجه دوم قرار می‌دهم ولى در درجه اول عقیده‌ام بر این است که ما باید کلیه وسایلى را که ممکن است در دست بگیریم براى نجات جان مردم و در امسال باید براى این مقصود کوشش بکنیم بنده خودم اول تصدیق می‌کنم که این یک مضرات مالى براى دولت دارد یعنى ممکن است چندین میلیون هم به دولت خسارت مالى وارد بیاید ولى باید فهمید که دولت امسال باید به اصطلاح پیه یک خسارت خیلى هنگفتى را براى نجات جان مردم به تنش بمالد. الان مثلاً عرض می‌کنم که این پنجاه میلیونى را که دولت اعتبار گرفته است و مجبور است شاید براى تأمین خواربار کرمان مقدارى برنج حمل کند به کرمان این برنج شاید خروارى ششصد تومان تمام می‌شود آیا شما می‌توانید خروارى پانصد تومان ششصد تومان برنج در آنجا به آنها بفروشید؟ البته خیر. پس شما باید تحمل به این ضرر را بکنید و به یک قیمتى بفروشید که آنها بتوانند بخرند و از گرسنگى نمیرند پس بنابراین در این موقع فوق‌العاده بنده عقیده‌ام بر این است که مجلس شوراى ملى بیشتر باید توجه به حیات و زندگى و بقاى مردم داشته باشد تا این که متوجه باشد به این که دو میلیون سه میلیون چهار میلیون پنج میلیون ضرر مالى متوجه مملکت می‌شود. این اساس نظر و اساس پیشنهاد بنده است. عرض می‌کنم بسیارى از این مواد غذایى که شاید از نقطه‌نظر کمیت اشخاص عادى در مملکت حس نمی‌کنند تأثیر آن را چرا؟ فرض بفرمایید شخصى پنج تا ده خرما که می‌خورد چون عادت کرده است غذاى

+++

زیاد بخورد از لحاظ کمیت تأثیرى در او نمی‌کند ولى کیفیت این ده پانزده تا دانه خرما به قدرى است که جان یک بشر را نجات می‌دهد در بیست و چهار ساعت از مرگ و حرارت بدن او را نگاه می‌دارد و به قدر کافى به او حرارت می‌دهد و او را زنده نگاه می‌دارد به او حرارت کافى براى گرداندن ماشین بدنش می‌دهد. مطابق احصاییه و تحقیقاتى که بنده کرده‌ام چون کشمش مورد قبول واقع نشده است اصراری هم ندارم البته همان علاقه‌اى که من دارم یقین دارم وزارت دارایى وزارت خواربار، مجلس شوراى ملى هم بیش از این علاقه به تأمین زندگى عمومى و حفظ جان این مردم دارند. مطابق احصاییه که به دست آمده است البته شاید در حدود سى و دو هزار تن کشمش...

بوداغیان- پنجاه هزار تن کشمش‏

دکتر ملک‌زاده- بلى در حدود پنجاه هزار تن کشمش میزان محصول آذربایجان و قسمتى از خراسان و قزوین و جاهاى دیگر است که یک قسمت زیادى حالیه این طورى است.... که بنده از آقاى بوداغیان که تخصص دارند و خشکبار به وسیله ایشان حمل می‌شود، قسمت زیادى از اینها آقا امروز به مصرف تهیه مواد الکلى می‌رسد شاید در این شهر اگر حساب کنیم از قراری که می‌گویند ده هزار بطر مواد مشروبات الکلى در ظرف 24 ساعت بفروش می‌رسد عرض کردم بنده مضرات صحى و مضرات اخلاقى آن را می‌گذارم کنار اگر به جاى این مقدار یعنى تقریباً به جاى این که دو تا گیلاس عرق فلان آدم بخورد اگر دو مشت کشمش به یک نفر گرسنه بدهند جان او را نجات می‌دهد و این به عقیده بنده براى مملکت بهتر است ولو این که خسارتى هم از لحاظ مالى متوجه دولت بشود و دولت هم در نتیجه دو میلیون سه میلیون چهار میلیون پنج میلیون در آخر سال از این راه خسارت ببرد این است اصل موضوع. آقایانى که خدمات نظامى‌کرده‌اند می‌دانند در مانورهاى خیلى سخت و مشقت آور که مجبورند تحمل زحمات زیادى را بکنند به هر سربازى یک مشت کشمش می‌دهند از براى این که حرارت و تولید قوت در بدن او بکند چون آقا بدن انسان هم مثل همه ماشین‌ها بالاخره یک سوختى دارد همین طور که ماشین بنزین می‌سوزاند بدن انسان هم قند می‌سوزاند و این قند است که مبدل به حرارت می‌شود در بدن شما و شما یک قند خالص مثل کشمش و خرما در این مملکت در دسترس دارید و این مواد را می‌توانید براى به کار انداختن و زنده نگاه داشتن ماشین بدن اهالى مملکت‌تان به کار ببرید این بود نظر بنده البته مجلس شوراى ملى قبول بکند یا نکند خودش بیشتر از من علاقه دارد به جان مردم و هر جور که صلاح می‌داند می‌کند.

وزیر خواربار (آقاى فرخ)- فرمایشات آقاى دکتر ملک‌زاده مورد تصدیق همه است ولى بایستى دید که مورد عمل در کجا است یک لایحه مربوط است به وزارت خواربار و موادى که وزارت خواربار در اختیار دارد عبارت است از گندم و جو و خرما و ذرت و ارزن که اینها مربوط به وزارت خواربار است ولى کشمش جزو موادى که مربوط به وزارت خواربار باشد نیست به علاوه باید تصدیق کرد که الان ماه هشتم سال است که دولت یک بودجه را تقدیم مجلس شوارى ملى کرده است یک ستون عایداتى هم پیش‌بینى کرده است و تقدیم کرده اگر یک قسمت از این عایدات را حذف کردید باید دید ستون مخارج را از کجا باید تأمین کرد این از نقطه‌نظر بودجه و به اصطلاح از نظر بودجتر و مالى قابل عمل نیست (صحیح است) فرمایشات آقاى دکتر ملک‌زاده هم کاملاً صحیح است و ممکن است ایشان یک لایحه تنظیم فرمایند راجع به منع استعمال الکل و این می‌رود به کمیسیون مبتکرات و مجلس شوراى ملى هم تصویب که کرد البته دولت مجرى است و اطاعت خواهد کرد ولى از ایشان تمنا می‌کنم در این قمست لایحه وزارت خواربار به همین طرز که گزارش کمیسیون رسیده است موافقت بفرمایند و در آن قسمت هم بعد ممکن است طرحى پیشنهاد بفرمایید تا در مجلس اظهارنظر شود.

رئیس- آقاى امیرتیمور

امیرتیمور- عرض کنم پیشنهاد آقاى دکتر ملک‌زاده

+++

دیروز در کمیسیون بودجه مطرح شد و اعضاى کمیسیون هم در آن موضوع خیلى و رسیدگى کردند و بالاخره به همین نتیجه رسید که آقاى مخبر کمیسیون در مجلس توضیحاً بیان فرمودند و علاوه براى تهیه کشمش هم هیچ مانعى وجود ندارد که از آن در موقع لزوم وزارت خواربار استفاده بکند زیرا در متن لایحه که شما اجازه مى دهید که پول داده شود براى تهیه خواربار اختیار دارد که کشمش را هم که یکى از مواد غذایى است تهیه کند و کشمش هم مشمول خواهد بود پس نظر آقا در این لایحه و متن لایحه تأمین شده است. اما موضوعى را که بنده خواستم از فرصت استفاده کنم و عرض کنم این است که عرض می‌کنم باز هم اگر فرصت پیدا شد عرض می‌کنم هر وقت فرصت پیدا شد عرض می‌کنم و آن موضوعى بود که در جلسه قبل عرض کردم وزارت خواربار هر عملى و اقدامى‌که براى تأمین نان تهران یا نقاط دیگر مى‌خواهند بفرمایند بفرمایند من در این موضوع وارد بحث نمى‌شوم و هر قیمتى هم که می‌خواهند برایش تعیین کنند آن هم مورد بحث و نظر بنده نیست و فعلاً در این قسمت‌ها وارد نمی‌شوم تذکر بنده این است که وزارت خواربار اجازه بدهند در تهران اعلان کنند اگر اشخاصى حاضر باشند و بخواهند نان آزاد تهیه کنند و بفروشند اینها مجاز باشند زیرا در اثر این اجازه یک عده دهاتى که در اطراف تهران هستند و فعلاً از نان شهر می‌خرند و مى‌خوردند و خودشان گندم در دهات دارند اینها که در خارج شهر هستند تشویق مى‌شوند و می‌روند گندم‌شان را نان مى‌کنند و می‌آورند در تهران آزادانه مى‌فروشند و این یک کمکى است به امر نان شهر وزارت خواربار یک اظهارى می‌کند بنده که دیروز با آقاى فرخ مذاکره کردم ایشان اظهار مى‌کنند ما گفتیم که هر کس گندم دارد باید بیاید و به ما بدهد به صد تومان صد و چند تومان اگر ندهد قاچاق است و ما خواهیم گرفت حالا اگر ما این اجازه را بدهیم ما تجویز کرده‌ایم عمل قاچاق را بنده عرض می‌کنم اینجا آقا الان موقع موقع فوق‌العاده است و صرف ما روى مقررات خشک نباید برویم باید به هر نوع هست اقدام کرد و نان تهیه کرد فراوان کرد به مردم داد که بخورند و نمیرند. اینجا صحبت مقررات خشک نیست صحبت جان مردم است پاى جان مردم در می‌آن است چه مانعى دارد یک یک اشخاصى که مى‌توانند و برای‌شان وسایل هست و می‌تواند نان آزاد بخرند از آن نان استفاده کنند؟ اگر این اجازه را بدهید آن دهاتى هم که آرد دارد گندم دارد و مخفى کرده است و می‌آید اینجا بر نان شهر و مردم شهر تحمیل می‌شود او هم مى‌بیند یک من یک قران دو قران برایش فایده دارد آردش را نان مى‌کند و می‌آورد و آزاد می‌فروشد و این اجازه یک کمک مؤثرى در امر ارزاق وزارت خواربار خواهد کرد به علاوه براى رفع آن محظور هم شما ممکن است اجازه بدهید که کسانی که داوطلب تهیه نان آزاد هستند بیایند و جواز بگیرند از وزارت خواربار آن وقت ملاحظه خواهید فرمود که یک عده پیدا خواهند شد چیزى که ما در یک مقررات خشک وضع کنیم چه فایده دارد؟ باید فکر مؤثر کرد و این کار به عقیده من مصلحت است و این کار را بکنید در جلسه قبل هم گفتم امروز هم عرض می‌کنم صد مرتبه دیگر هم خواهم گفت براى این که به این موضوع عقیده دارم و عقیده‌ام این است که خیلى تسهیل خواهد کرد عمل شما را.

وزیر خواربار- در موضوعى که صحبت فرمودند بنده در جلسه بعد جواب عرض می‌کنم دلایل و مدارک این را هم با خودم می‌آورم چون وقت مجلس شوراى ملى را نمى‌خواهم بگیرم استدعا می‌کنم لایحه وزارت خواربار را اجازه بفرمایید رأى گرفته شود در قسمت فرمایشات آقا هم در جلسه بعد توضیحاتى عرض خواهم کرد.

معاون وزارت دارایى (آقاى اردلان)- از نقطه‌نظر مالى بنده مختصرى راجع به این موضوع باید خدمت آقایان عرض کنم اولاً خوشبختانه من خودم مخالف با الکل هستم و عمل هم نشان داده است که علاقه با الکل ندارم (یکى از نمایندگان- هیچ کس ندارد) بلى هیچ کس هم ندارد و مذهب هم اجازه به بنده نمی‌دهد که الکل مصرف کنم این است که بنده به کلى مخالف هستم و می‌دانم چیز خوبی نیست ولى مجلس شوراى

+++

ملى اینجا را رأى داده‌اند درآمدى هم از این بابت در بودجه منظور شده است حالا کمیسیون هم که اصلاح کرده است باز هم لازم بود که عرض کنم که همین هم باشد باز در درآمد تأثیر دارد ولى از نقطه‌نظر مصالح عمل کشور مجلس شوراى ملى وقتى رأى دادند البته ما هم اطاعت می‌کنیم ولى لازم بود که این را منظور داشته باشند که این رأى براى درآمد تأثیر خواهد داشت (صحیح است)

امیر تیمور- این رأى خرما؟

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده‏

دکتر ملک‌زاده- چون مجلس علاقه‌مند است که این لایحه زودتر بگذرد و چون لایحه راجع به خواربار است و اهمیت دارد نظر کمیسیون هم البته از روى دقت بوده است بنده موافقت می‌کنم با ذکر این نکته که وزارت خوابار (تقاضا می‌کنم) حتى‌الامکان کوشش کنند در سهم خودشان که این ماده غذایى را هم که کشمش است براى خواربار ازش استفاده کنند

وزیر خواربار- اطاعت می‌شود

امیر تیمور- هیچ اشکالى ندارد. مى‌تواند استفاده کند

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است. رأى بگیرید.

رئیس- آقاى طوسى‏

طوسى- اجازه بفرمایید. از مدتى قبل بنده منتظر وقت بودم که بتوانم یک عرایضى که در موضوع خواربار دارم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم. متأسفانه با کمال اهتمامى‌که به عمل می‌آید و با اطمینانى که به فعالیت آقاى وزیر خواربار هست مى‌بینیم نتیجه که منظور و مطلوب مردم است هنوز عاید نشده است. لازم است به عرض مجلس برسانم پریروز از یک محلى عبور مى‌کردم.

یکى از نمایندگان- امروز هم‏

طوسى- اجازه بفرمایید. و به وضعى برخوردم که اگر بخواهم آن وضعیت را به عرض مجلس شوراى ملى برسانم تصور می‌کنم که دیگران هم با بنده هم ناله خواهند شد. متأسفانه امروز همین طور بلکه بدتر است. تصور می‌کنم آن طورى که منظور خود آقاى وزیر خواربار هم تأمین شود نشده و کارها اداره نشده است یعنى تقلبات به حدى است که اصلاً معتقد نمى‌خواهند بشوند این دزدها که حد یقفى براى دزدی‌هاى خودشان قائل شوند. خبازها در درجه اول به عقیده بنده و شاید به عقیده خیلى‌ها حاضر به اداره شدن و خوب شدن به هیچ وجه نیستند (صحیح است) هر قدر هم آقاى وزیر خواربار ابراز فعالیت بفرمایند باز خبازها خوب اداره نمی‌شوند (افشار- صحیح است آقا. مى‌دزدند) دلیلى که دارم بنده خواستم اینجا به عرض مجلس شوراى ملى برسانم ولى دور از نزاکت دیدم و خیلى میل داشتم ارائه بدهم آقاى وزیر خواربار هم شاید مثل بنده همین منظور را داشته باشند براى اصلاح (صحیح است) تمام آقایان اطلاع دارند دارند مطابق یک تجربه که بنده دارم به یک مناسبتی شش کیسه آرد داده شده است به یک محلی که بنده اطلاع دارم برای یک عده اشخاص. یک عده کارگرانى که احتیاج به نان داشته از این شش کیسه آردى که دولت می‌دهد از قرار هر خروارى یک صد و چهل من نان خوب خالص پاک بیرون دادند نانش هم سفید و قابل خوراک است و قابل این است که سر میز اعیان هم گذاشته بشود. هست. موجود است ولى اتفاقاً نانى که در بیرون داده می‌شود من نمى‌فهمم آیا نخواسته‌اند اداره کنند و آیا ملزم نیستند به این که آن آرد را به مردم بدهند و همه چیز مخلوط کرده و ‌طور دیگر بکنند و به خورد مردم بدهند؟ اگر می‌فرمایند این طور نیست با بنده تشریف بیاورند و ملاحظه کنند.

اگر هست چطور شده که این طور نان بیرون می‌آید که این قدر مواد خارجى از همه رقم در آن هست؟ بنده که نمى‌فهمم‏

وزیر خواربار- صدى سى جو دارد.

طوسى- من استدعا می‌کنم مخصوصاً یک توجه بیشترى در این قسمت بشود که چرا آردى که از دولت می‌گیرند این اشخاص این قدر سوء‌استفاده مى‌کنند؟ البته آقاى وزیر خواربار یک عملیاتى کرده‌اند که محبوب‌المله و محبوب جامعه هستند می‌دانم ولى می‌خواهم استدعا کنم توجهى بفرمایند

+++

توجه عمیقى بفرمایند چون موضوع موضوعى است که نمی‌شود از آن صرف‌نظر کرد. اگر ایشان و یا امثال ایشان آقایان دیگر با اتومبیل‌شان از توى خیابان‌ها به سرعت مى‌گذرند بنده متأسفانه از توى کوچه‌ها یواش یواش می‌روم و از همان نان هم اگر گیرم بیاید باید بخورم اگر هم ریخته سر من و کتک هم زدند حق دارند. می‌خواهم این حرف را بزنم شما چرا آرد را می‌دهید زحمت را هم می‌کشید آن وقت چرا خباز نان را این طور مى‌کند و این طور می‌فروشد اینها باید رسیدگى بشود.

انوار- مذاکره تمام شده است آقا.

وزیر خواربار- به نظر بنده باید قضا یا یک قدرى روشن‌تر صحبت بشود که همه مستحضر بشوند. فرمایشاتى که آقاى طوسى نماینده محترم فرمودند البته بنده تصدیق می‌کنم که صد در صد تشکیلات ما مرتب نیست و اگر همچو حرفى هم بزنم که مرتب است خلاف گفته‌ام. مقدار آردى که داده می‌شود مطابق مدت قبل از ایجاد وزارت خواربار حالا مقدارى هم علاوه است و این آرد مخلوط است از صدى سى جو و صدى هفتاد گندم و مخلوط دیگرى ندارد ولى این جمعیتى که هست. بنده شخصاً با اتومبیل هم به سرعت نمى‌گذرم و در تمام نقاط پیاده می‌شودم شخصاً هم تفتیش کرده‌ام چندین نفر دیگر هم مشغول هستند. علت چه چیز است؟ یک علتش این است که اشخاصى هستند که به صورت مختلف مکرر نان می‌خرند چنان که در یک خانه سیصد من نان سنگک خشک شهربانى تفتیش کرده و پیدا کرده است این یک علت علت دوم رعایاى دهات هستند که موجودى گندم خودشان را چون قیمتش بیشتر است مى‌فروشند و می‌آیند به شهر نان مى‌خرند.

افشار- پس پیشنهاد مرا عملى کنید.

وزیر خواربار- اجازه بفرمایید. چون در شهر ارزان‌تر است مى‌آیند اینجا و نان می‌خرند و می‌برند این موضوع‌ها دو علاج دارد علاج تقلبات نانواها که آقا فرمودند بنده تجربه دارم در کرمان هم شخصاً عمل کردم آن ساختن نانواخانه مرکزى است (صحیح است) به قول اروپایى‌ها بولانژیرى سانترال. این کار را بنده در کرمان کردم و نتیجه خوب هم گرفتم (صحیح است) الان اینجا هم مشغول هستیم چند ماه بود مشغول مقدمات کار بودند و مى‌کردند و تعطیل شد حالا اعتبار دادیم و با کمال سرعت مشغول هستیم و به محض این که تمام شود فوراً به موقع اجرا خواهیم گذاشت (صحیح است) قسمت دوم علاج کار جیره‌بندى است که مطالعات ما هم در قسمت جیره‌بندى تمام شده است کوپن‌ها را هم به مطبعه مجلس داده‌ایم که چاپ شود و وقتى که تمام شد به موقع اجرا مى‌گذاریم پس به قدرى که (آقاى طوسى هم مستحضر هستند) تشکیلات این مملکت اجازه می‌دهد و مقرراتى که در دست هست ایشان اطمینان داشته باشند که بنده دقیقه غفلت نخواهم کرد.

عده‌ای از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- آقاى مؤید احمدى

مؤید احمدى- لایحه که الان تصویب مى‌شود بین‌الشورین است و دو نکته بود که بنده لازم دانستم در این موقع به عرض آقاى وزیر خواربار بلکه به عرض هیئت دولت برسانم اولاً آقا یک فکرى بکنید حقیققتاً روى بالا رفتن هزینه زندگى.

افشار- براى پایین آمدن باید فکر کنند نه براى بالا رفتن (خنده نمایندگان)

مؤید احمدى- این حسابى ندارد آقا ترقى اجناس. اجناس بدون هیچ حسابى دارد بالا می‌رود روغن را امروز می‌گویند دوازده تومان فردا می‌گویند سیزده تومان پس فردا می‌گویند چهارده تومان دیروز شنیدم می‌گویند شانزده تومان (جمعى از نمایندگان- هیجده تومان آقا هیجده تومان) بلى مى‌فرمایند هیجده تومان هر چقدر دلشان مى‌خواهد این حد یقف ندارد پس فردا هم می‌گویند بیست تومان این را یک فکرى برایش بکنید آقا دولت باید یک علاج فورى براى این کار بکند و الّا این جور که نمی‌شود آخر. همچنین حالا بنده روغن را مثال زدم تمام اجناس همین طور است.

+++

(یمین اسفندیارى- همه چیز ذغال ذغال) اعم از خوردنى و غیرخوردنى پارچه کالا کفش هیزم (امیر تیمور- ذغال) قماش پارچه کلاه و هر چیز که (یمین اسفندیارى- تمام مایحتاج) هست. کفش که در تهران ساخته می‌شود جفتى سى و چند تومان می‌فروشند. ملاحظه می‌فرمایید؟ روز به روز هم دارد بالاتر می‌رود. تمام مایحتاج عمومى همین طور شده است و واقعاً آقا این قابل تحمل نیست این وضع را نمی‌شود تحمل کرد. مردم هم یک عده هستند که خودشان کالا دارند این کالاى خودش را گران می‌فروشند و از کالاى گران هم می‌خرند براى او هم چندان تأثیرى ندارد ولى یک اشخاصى که فروشنده نیستند یک کسانى که یک حقوق معین و عیدات معینى دارند اینها نمی‌توانند آقا زندگى کنند. مجله بانک ملى را که منتشر شده است ملاحظه بفرمایید پریروز منتشر شد هزینه زندگانى در تهران صدى پانصد اضافه شده است ملاحظه می‌فرمایید آقا؟ یک کسى که صد تومان حقوق داشته است فرض بفرمایید و صد تومان هم خرج می‌کرده در ماه امروز باید پانصد تومان خرج بکند ولى حقوقش همان صد تومان است این چه کار باید بکند؟ چه بکند اگر واقعاً انصاف بدهید ملاحظه خواهید فرمود یک مستخدمى‌که صد و ده تومان یا صد و پنج تومان حقوق دارد این خرجش پانصد تومان شده است یعنى همان غذا را می‌خورد. اشتباه نشود آقا

یکى از نمایندگان- نه خیر آقا همان غذا را هم نمی‌تواند بخورد کم‌تر می‌خورد

مؤید احمدى- بلى یک اشتباهى هم هست که می‌شود و این را باید عرض کنم می‌گویند سطح زندگى بالا رفته است خیر سطح زندگى بالا نرفته است خرج زندگانى هزینه زندگانى بالا رفته است. (صحیح است) این روغن که شده است هیجده تومان شانزده تومان الان آن کسى که نیم من روغن مصرف می‌کرده حالا هم همان نیم من را مصرف می‌کند (مستشار- یک چارک می‌خورد حالا) بله حالا شاید یک چارک می‌خورد. ملاحظه کنید آقا دول دیگر هم داخل در جنگند آنجا هم همین طور پیش آمده است چه کرده‌اند که می‌گویند در بعضى از دول خرج زندگانى‌شان از صدى دوازده بالاتر نرفته و مال ما به صدى پانصد رسیده است و فردا صدى هفتصد و صدى هشتصد می‌شود حساب هم ندارد. عرض کنم از قرارى که بنده شنیده‌ام سه کار کرده‌اند یکى براى اجناس نرخ معین کرده‌اند که هیچ کس نمی‌تواند از نرخ معین گرانتر بفروشد هیچ کس هم گرانتر نمی‌خرد و یک قیمت معینى است کسى گرانتر نمی‌خرد آن کسى هم که گران‌تر بفروشد مجازات می‌شود دوم این است که جیره‌بندى شده است یعنى همه اشخاص روغن را مساوى می‌گیرند کره را مساوى می‌گیرند نان را مساوى می‌گیرند این است که نمی‌توانند سیصد من نان را ببرد در خانه‌اش خشک کند پس باید دولت هم این کار را بکند. دولت ما گرچه در داخل جنگ نیست لکن گرفتار بدبختى‌هاى جنگ هست باید اینها را درست کرد این نکته اولى بود که می‌خواستم به دولت تذکر بدهم در اسرع اوقات براى این موضوع فکرى بکنند و الّا ده روز دیگر یک ماه دیگر سر از کجا در می‌آوریم. موضوع دیگر که خواستم به عرض مجلس و به اطلاع افکار عمومى برسانم این است مجلس شوراى ملى بر طبق صورت مجلس‌ها و مذاکرات مجلس که حاضر است مخصوصاً در این یک سال بنده کم‌تر یاد دارم هر روزى یکى از آقایان وکلا در پشت همین تریبون کاغذها و تلگراف‌ها را خواندند که در بنادر قحطى است در جنوب سختى است در سایر شهرها همین طور فکرى بکنید کارى بکنید پس مجلس وظیفه خودش که تذکر به دولت است کاملاً عمل کرده است بعد دولت لازم دانست که قانون منع احتکار را از مجلس بگذراند با این که همان وقت تذکر دادم که ما قانون مدنى داریم احتکار احرام دانسته پیغمبر ما می‌فرماید خدا اگر سارقى را ملاقات کند بهتر از آن است که محتکرى را ملاقات کند چون سارق مال چند نفر را مى‌دزدد ولى محتکر همه مردم را می‌خواهد بکشد مجلس هم با کمال صمیمیت قانون منع احتکار را گذراندند گفتند آیین‌

+++

نامه بگذرد آوردند در کمیسیون دادگسترى و بازرگانى گذراندند بعد به این قانع نشدند گفتند یک ماده واحده بگذرانید که اختیار تامه به دولت بدهید که هر جا هر چه هست ببرد و هر چه قیمتش را مى‌خواهد بدهد مجلس هم این اختیار تامه را داد به دولت حالا هم لایحه پانصد میلیون ریال آورده است به مجلس شوراى ملى البته مجلس شوراى ملى رأى می‌دهد چرا؟ چون براى جان مردم است براى خواربار است بیش از این هم دولت اگر بخواهد باید کمک کرد یک همچو لایحه پانصد میلیونى غیر از بودجه با به حال سابقه نداشته است این اول مرتبه است و البته مجلس با کمال صمیمت تمام وظایفش را انجام داده است حالا وظیفه دولت است و با کمال قدرت جنس را جمع آورى کند و مردم را در تمام شهرها نگاه دارى کند که این سال سخت را بسر برساند البته مجلس هم وظیفه‌اش نظارت است باید ببیند دولت این قوانین را خوب اجرا مى‌کند یا نه اگر خوب اجرا نکرد توضیح بخواهد الى آخر پس حالا دیگر دست لیاقت دولت است و الّا مجلس کوتاهى نکرده است این دو نکته را خواستم به عرض دولت برسانم که بروند واقعاً این دو موضوع را انجام بکنند و الّا مردم تلف می‌شوند (صحیح است)

وزیر خواربار- در موضوع ترقى نرخ و ازدیاد هزینه زندگى دولت متوجه بوده است کمیسیونى هم در عمارت نخست وزیر تشکیل شده چند نفر از آقایان نمایندگان هم تشریف داشتند و مطالعاتى هم دراین موضوع کرده‌اند در بعضى موارد هم تصمیماتى گرفته است گزارشى هم تهیه شده است که امروز بعد از ظهر امضا می‌شود و به دولت تقدیم می‌شود یک کمیسیون هم فردا صبح معین شده است دولت در این زمینه مشغول یک مطالعات اقتصادى است خود آقایان هم البته مستحضر هستند یک قسمت‌هایى که ممکن بوده است عمل کرده است ولى یک قسمت‌هایى هم محتاج به یک مطالعات بیشترى است و همین که مطالعات بیشترى شد البته به عرض مجلس خواهد رسید اما قسمتى را که آقاى نماینده محترم تذکر دادند راجع به خواربار چون مجلس شوراى ملى نماینده تمام مملکت است و از تمام نقاط کشور در اینجا نماینده هست عملیاتی که خواربار در این مدت قلیل شروع کرده مطلعند هر اقدامى‌که شده است و بعد از این هم می‌شود اول کسى که مستحضر می‌شود خود آقایان هستند آن قدرى که در قدرت این وزارتخانه است و ممکن هست ما قصور نخواهیم کرد و امیدواریم انشاء‌الله با مساعدت آقایان به قدرى که ممکن است موفق بشویم.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

طباطبایى- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات اجازه بفرمایید صحبت بشود.

رئیس- رأى می‌گیریم به کفایب مذاکرات موافقین بر خیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار

پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده با دو تبصره هر یک علی­حده رأى گرفته شود.

مخبر- پیشنهاد تجزیه است قابل قبول است جاى بحث هم ندارد هر یک از نمایندگان حق دارند پیشنهاد بکنند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده بدون تبصره‌ها آقایانى که موافقند برخیزند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد. رأى می‌گیریم به تبصره اول.

مخبر- بخوانند تبصره‌ها را

(تبصره اول به شرح سابق خوانده شد)

رئیس- موافقین با تبصره اول برخیزند (اکثر بر خاستند) تصویب شد.

(تبصره دوم به شرح سابق خوانده شد)

رئیس- موافقین با تبصره دوم برخیزند (عده‌اى برخاستند) تصویب نشد. رأى گرفته می‌شود به ماده واحده با تبصره موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ آراء به عمل آمده و 78 ورقه سفید شمارش گردید)

رئیس- عده حاضر 99 و 78 رأى تصویب شد.

رئیس- آقاى هاشمى توضیحى دارید.

هاشمى- بنده توضیحى داشتم راجع به تبصره‌اى که

+++

در جلسه پیش مورد تصویب مجلس واقع شد که براى خارج از مجلس اشتباه نشود پریروز عده کم بود همین عده رأى دادند تصویب شد دیگر این که چون منظور از آن تبصره حاصل نشد رأى ندادند نه این که آقایان از رأى خودشان عدول فرموده باشند براى خارج از مجلس بود که خواستم این را عرض کنم.

وزیر خواربار- با عرض تشکر از حضور آقایان نمایندگان چون یک موضوعى مذاکره شد تذکراً عرض می‌کنم که این پنجاه میلیون تومان، پانصد میلیون ریالى که تصویب شد همان لایحه‌ای است که در سابق مجلس تصویب فرمودند که براى این مصرف بشود و این لایحه حقیقت داده شود اشخاصى هستند که سوء‌نظر دارند و همچو نظرى نیست.

معاون وزارت دارایى- استدعا می‌کنم آقایان را اخطار بفرمایید چون متمم بودجه خیلى مهم است و مانده است‏

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

دکتر طاهرى- راجع به چه چیز می‌خواهید بفرمایید.

مخبر فرهمند- متمم بودجه است.

دکتر طاهرى- هنوز مطرح نشده است.

طباطبایى- عده کافى نیست جلسه را ختم کنیم.

مخبر فرهمند- عرض کنم که عرض بنده راجع به جلسه مجلس بود. متمم بودجه یک موادى دارد که مبتلا به یک عده بسیارى از مردم است که امروز بایستى رعایت حال آنها را کرد امروز بایستى رعایت حال آنها را کرد من جمله طبقه بازنشستگان است که جمعیت زیادى هستند و یک ماده هم راجع به کمک آنها گذشته است و نه ماه است که این ماده مانده است و تا این متمم بودجه نگذرد آنها هم نمی‌توانند استفاده بکنند ما هم همه‌اش می‌گوییم طرف‌دارى از بیچاره‌ها و ضعفا می‌کنیم آن وقت هم حاضر نیستیم که کمکى به این دسته بکنیم به این جهت بنده پیشنهاد می‌کنم که آقاى رئیس بفرمایند تنفس شود و بعد از ظهر جلسه بشود که متمم جلسه امروز بگذرد.

رئیس- لایحه متمم بودجه مطرح است ماده 42 قرائت می‌شود:

ماده 42- مبلغ چهارصد ریال شهریه درباره دو فرزند و عیال على اکبر قاسمى کارگر آزمایشگاه ضرابخانه که پس از سى سال خدمت در نتیجه انجام وظیفه فوت نموده است برقرار و پرداخت آن به حساب اعتبار شهریه و وظیفه تصویب می‌شود شهریه مذکور در مورد ورثه ذکور تا رسیدن به بیست و یک سال تمام و در مورد اناث مادام که شوهر اختیار نکرده‌اند قابل پرداخت می‌باشد.

رئیس- مخالفى نیست؟ (خیر) رأى می‌گیریم آقایان موافقین برخیزند (اکثربرخاستند) تصویب شد. ماده چهل و سه قرائت می‌شود.

ماده 43- وزارت بازرگانى و پیشه و هنر و وزارت راه می‌توانند اشخاصى را که به موجب حکم وزارتى استخدام شده‌اند و مشمول قانون استخدام کشورى نمی‌باشند با حقوق دریافتى آنها در اسفند ماه 1320 مطابق مقررات آیین‌نامه‌اى که به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید به موجب قرارداد استخدام نمایند.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- این ماده به نظر بنده از موادى است که به کلى قانون استخدام را مختل می‌کند اینجا ملاحظه بفرمایید جانشین قانون استخدام را همان تصویب‌نامه هیئت وزرا قرار داده‌اند. مکرر راجع به موادى که لطماتى به قانون استخدام وارد می‌آورد بنده و سایر آقایان بیاناتى کرده‌ایم و بنده باز هم ناگزیر هستم در این ماده عرض کنم و توجه هیئت دولت را مخصوصاً جلب کنم که قانون استخدام که وضع شد براى مستخدمین اعتبار استخدام آنها را حفظ کرده بود و حالا به کلى مختل شده است به واسطه این که آمده‌اند در مورد مختلف تقاضاى موادى کرده‌اند که اختیاراتى به وزراى وقت داده‌اند یا بالاخره به واسطه همین موادى که در متمم بودجه‌ها ذکر می‌شود و بنده مخالفت کرده‌ام و همیشه نظریات خودم را در این موضوع عرض کرده‌ام که آقا در این باب یک نظر کلى اتخاذ بفرمایید که به طور کلى یک جهت و یک جا

+++

ترتیب استخدام در وزارتخانه‌ها را بدهید نه این که همیشه موکول کنید به این که فلان آدم که در فلان سال استخدام شده امروز بیاییم و رسمیتی به استخدام او بدهیم و تصویب‌نامه فلان وزیر را بیاوریم جای قانون استخدامی که با دقت در کمیسیون غوررسی شده است و گذشته است قرار بدهیم و این به عقیده بنده مضر است و رشته نظم قانون استخدام و مستخدمین ما را مختل می‌کند و از بین می‌برد.

مخبر- توضیحی که آقای وزیر پیشه و هنر در کمیسیون بودجه در این خصوص دادند به عرض آقایان می‌رسانم مستخدمینی که این وزارتخانه داشته است از نظر این که دارای کارخانه است و کارهای فنی دارد مستخدمینی هستند که سابقة خدمت 1299 ندارند زیرا به این اندازه در این مدت مستخدمین سابقه‌داری که دارای تحصیلات فنی یا علمی یا تحصیلات لازم برای آن کار باشد وجود نداشت به همین جهت از اشخاصی که اخیراً تحصیلاتی داشته‌اند و قابل استفاده برای این امور بوده‌اند استخدام شده است و سه نوع مستخدم هست یک مستخدم کنتراتی است یک مستخدم حکمی است که حکم می‌دهند مطابق حکم وزارتی و یک نوع مستخدم روزمزدی است که اینها در روزهای تعطیل هم مزد نمی‌‌گیرند هر روز که حاضر نشوند حقوق ندارند برای این که این وضع استخدام و تنوع اینها مخصوصاً از بین برود زیرا عیب این اختلاف در مورد قانون افزایش حقوق معلوم شد نظر وزارت پیشه و هنر این بود که به میزان حقوق اسفندماه 320 این مستخدمین یک آیین‌نامه در هیئت دولت تصویب بکنند که قرار استخدام آنها را به صورت کنترات بدهند یعنی تمام اقساط مختلفه آنها را با حقوق اسفندماه 1320 به صورت کنترات استخدام بشوند نه این که مستخدم رسمی بشوند یا این که آن قانون به هم بخورد اما اصولاً تذکر آقای فرمانفرماییان که فرمودند صحیح است و نظر به جایی است قانون استخدامی که وضع شد نظر به احتیاجی که بود یک رخنه‌هایی پیدا کرد و به همین جهت در یک قسمت‌های زیادی هر وزارتخانه که احتیاج داشت افرادی را وارد کرد و نمی‌شد گفت که به کلی در را ببندیم و جوان‌هایی که به خاتمة تحصیلات خودشان نائل شده‌اند از خدمت محروم باشند برای این که سابقه 1299 ندارند این حرف را نمی‌شد زد این بود که وقتی درب آن طوری بسته شد و حاجت هم بود این بود که یک عده از پشت‌بام رفتند نردبان گذاشتند وارد شدند کنترات شد و چه شد و چه شد و رخنه‌های مهمی پیدا شد ولی همان طور که فرمودند باید مطالعه شود و در نظر گرفته شود و یک قانونی که عادلانه باشد برای مستخدمین نوشته شود این هم از قراری که در کمیسیون بودجه مذاکره شد و آقایان وزرا مخصوصاً آقای وزیر دارایی گفتند که مشغولیم کمیسیونی شده در جراید هم بنده دیدم که مشغول هستند یک کمیسیونی شده و دارند لایحه‌ای برای این کار تهیه می‌کنند.

رئیس- آقای انوار

انوار- اینجا نفهمیدم چه نتیجه‌ای برای آنها دارد چون می‌فرمایند مشمول قانون استخدام نمی‌شوند و مستخدم رسمی نخواهند بود به موجب حکم وزراتی اینها الان هم خدمت می‌کنند حقوق هم می‌گیرند دیگر قرار استخدامشان داده شود یعنی چه. مستخدمین غیررسمی یا قراردادی هستند یا به حسب حکم وزارتی دیگر شق ثالثی نیست که ما بیاییم قانون را برگردانیم و اقسام دیگری قائل بشویم و علیحده یک اختیاری بدهیم به وزارتخانه‌ها که تصویب‌نامه صادر شود این معنی ندارد مگر همان موضوع که مشمول قانون استخدام بشوند.

مخبر- توضیحات آقای وزیر پیشه و هنر این بود که اینجا قید شود یک نظامنامه‌ای نوشته شود که این اشخاصی که به موجب حکم وزارتی الان دارند کار می‌کنند به ترتیب قراردادی استخدام شوند و مشمول قانون استخدام کشوری بشوند و این هر سه چهار نوع یک جور می‌شود و این نظر صحیح است و حالا هم نمی‌شود بیرون‌شان کرد ناچار باید سر کارشان باقی بماند.

رئیس- آقای طوسی

+++

طوسى- بنده درست عقیده‌ام موافق است با عقیده آقاى انوار در یک قسمت معتقدم اگر یک کارمندانى دارند وزارتخانه‌ها که لایق هستند و به درد می‌خورند باید پایه خدمت بهشان بدهند تشویق هم بکنند اگر یک عده هستند که غیر از این است اصلاً یک عملى با آنها بکنند که بنده سال‌ها است اینجا داد می‌زنم و التماس می‌کنم و الّا این صورت صورت خوبى نیست و بنده معتقدم که باید مردم مستخدم را تشویق کرد. به علاوه چیزى که بنده عرض می‌کنم چون وضعیت و میزان دست بنده هست و نمی‌توانیم نتیجه کامل بگیریم پیشنهاد می‌کنم اگر قبول بفرمایید همین طور جلسه بماند براى عصر که هم کارهاى دیگرمان انجام شود و هم سه یا سه و نیم بعد از ظهر جلسه تشکیل بشود و این کار را خاتمه بدهیم.

معاون وزارت دارایى- کار کردن یک ساعت حالا بیشتر پیش می‌رود تا این که یک جلسه چند ساعتى تشکیل بدهیم خوب است سعى کنیم هر چه هست حالا صحبت بشود.

رئیس- آقاى معدل‏

معدل- این که متخصص راجع به وزارت بازرگانى و وزارت راه در این ماده ذکر شده است حاکى از این است که این موضوع مربوط به مهندسین است و اگر مربوط به مهندسین نبود البته شامل همه وزارتخانه‌ها می‌شد بنده خیال می‌کنم به جاى این که این شکل نوشته شود جا دارد که اینجا تذکر بدهیم به دولت که راجع به مهندسین به طور کلى قانون استخدامى نوشته شود و از تصویب مجلس بگذرد که یک جا و یک قلم براى آنها یک تکلیف قطعى روشن بشود براى این که اینها مردمان فنى هستند و از زحمت و کارشان نتیجه بیشترى می‌توانند بگیرند قانع نمی‌شوند به این که از مزایاى قانون استخدام بهره ببرند بنده اصولاً این را منکر نیستم که باید این تصویب بشود ولى باید یک تبصره ضمیمه بشود که دولت مکلف باشد در یک مدت کوتاهى تکمیل کند و تکلیف اینها را به وسیله یک قانونى معین کند.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- پیشنهاد آقاى نراقى

تبصره- دولت مکلف است تا آخر سال 1321 قانون استخدام راجع به مهندسین تهیه و به مجلس پیشنهاد نماید.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- چون با آقاى وزیر پیشه و هنر مذاکره کردیم قبول فرمودند با موافقت خودشان این را تهیه کردیم که دولت تا آخر 1321 یک قانون استخدام معینى براى مهندسین معین کنند، مهندسین که از طبقات ممتازه و فاضل و زحمت کشیده این کشور هستند قانونى براى آنها معین کنند تمام طبقات فاضل این مملکت داراى قانون استخدام هستند، قضات دبیران دانشیاران آموزگاران مستخدمین ادارى غیر از صنف مهندسین که از تمام طبقه تحصیل کرده‌ها ذاتاً مستعدتر بوده‌اند که وارد این قسمت شده‌اند و زحمت‌شان هم زیادتر است براى جلب رضایت این طبقه زحمت کشیده موافقت بکنندکه قانون استخدام براى آنها تا آخر سال تهیه بشود.

مخبر- عرض کنم خاطر آقایان هست که در جلسه گذشته آقاى بیات پیشنهادى در این زمینه فرمودند راجع به مهندسین و شرحى که نوشته بودند و شکایاتى که کرده بودند مفصل و مشروح توضیح دادند یک ماده الحاقیه هم پیشنهاد دادند که دولت قبول کرد به لایحه اضافه شود (طباطبایى- یعنى مطرح شود) وقتى پیشنهاد دادند و قبول کردند به عنوان ماده الحاقیه ضمیمه شود اجازه بفرمایید در همان موقع طرح کنیم فعلاً چون آقاى نراقى این تذکر را دادند و شاید در جلسه قبل هم تشریف نداشتند یا فراموش کردند و نظرشان نیست موافقت بفرمایند پس بگیرند که به صورت همان ماده الحاقیه افزوده شود به این قانون.

نراقى- چون وعده دادند که به صورت ماده الحاقیه ضمیمه می‌شود پس می‌گیرم.

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده 43 موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهل و چهار.

ماده 44- وزارت بازرگانى و پیشه و هنر می‌تواند براى تدریس در هنر سراى عالى اشخاصى را که درجه علمى آنها

+++

در رشته‌هاى مربوط دکترى یا معادل آن بوده و سن آنها کمتر از 25 سال نباشد با رتبه دانشیارى استخدام و حقوق آنها را از اعتبار حق‌التدریس بپردازند ترفیع این قبیل کارمندان از لحاظ توقف در مراتب با رعایت مقررات قانون دانشگاه بر طبق آیین‌نامه‌اى خواهید بود که به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده خواستم تذکر بدهم که ما کم کم استخدام مستخدمین را داریم از حدود قانون استخدام خارج می‌کنیم و به تصویب‌نامه هیئت وزیران موکول می‌کنیم و به قدرى هم هیئت وزیران تصویب‌نامه صادر مى‌کنند که براى نفس کشیدن مردم هم دارند تصویب‌نامه صادر می‌کنند. اینجا می‌نویسد: حقوق آنها را از محل حق‌التدریس پردازند و ترفیع آنها به موجب تصویب‌نامه باشد قانون ترفیع آنها به موجب تصویب‌نامه باشد قانون ترفیع در قانون استخدام هست در قانون دانشگاه هم هست موادش هست دیگر ما برداریم ترفیع اینها را به موجب تصویب‌نامه قرار بدهیم معنى ندارد تصویب‌نامه که نمی‌تواند قانون بشود تصویب‌نامه در حدود قانون و مؤخر از قانون است قانون هر چیزى را که مقتضى دانسته است نوشته است و باید آن را عمل کنیم.

مخبر- در این ماده 44 اگر توجه بفرمایید راجع به آیین‌نامه که اجازه داده شده است هیئت وزیران راجع به ترفیعات بنویسید قید شده است که با رعایت مقررات قانون دانشگاه البته قانون دانشگاه که به تصویب مجلس رسیده است کیفیت ترفیع را ذکر می‌کند که هر کس باید چند سال در رتبه مادون بماند تا به رتبه بالاتر نائل شود و موفق به ترفیع شود ولی یک تشریفاتی هم هست که هر وزارتخانه دارد مثلاً ترفیع را در مهر ماه پیشنهاد کنند یا در آبان ماه یا پیشنهادش را اداره مربوطه بدهد یا رئیس بلافاصله کیفیت رسیدگى چه باشد اینها یک اعمال تشریفاتى است که در اساس قضیه تأثیر ندارد و اگر هم به مجلس بیاید خیلى طول می‌کشد این است که این تشریفات را موکول به آیین‌نامه کرده‌اند و چون در ماده قید شده است که آیین‌نامه با رعایت مقررات قانون دانشگاه باشد تصور می‌کنم نظر آقا تأمین شده باشد.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- نظرى را که آقاى انوار بیان کردند و جوابى را که آقاى نقابت مخبر اظهار فرمودند به عقیده بنده چندان موافق نبود با قواعد و قوانین استخدامى و اطلاعاتى را که خود آقاى نقابت در این موضوع دارند در ماده 38 این قانون معین شد ترفیع کارمندان لیسانسیه و دکترها و استحقاق ترفیع آنها مادام که قانون مخصوص وضع نشده به همان حال سابق باقى بماند اینجا هم اگر دکترایى هست یا لیسانسیه هست که مورد احتیاج این وزارتخانه است براى معلمى این هم مشمول همان قسمت ماده 38 خواهد بود بنابراین احتیاجى به آیین‌نامه نخواهد بود زیرا عنوان عنوان ترفیع است و در آن ماده 38 تأمین شده است دیگر به چه نظر باید محتاج به آیین‌نامه هیئت وزیران باشد؟ حالا بنده خواهش می‌کنم آقاى نقابت یک قدرى خیلى کم در این عرض بنده دقت بکنند و موافقت بکنند که این جمله حذف شود و محتاج به آیین‌نامه هیئت وزیران نخواهد بود.

مخبر- اختلافى بین ماده 38 و این ماده وجود ندارد براى این که در ماده 38 اجازه داده شده است که اشخاصى که داراى دیپلم لیسانس یا دکترا هستند به کیفیتى که قانون مقرر داشته است ترفیع پیدا کنند و عملى که شده است تأیید می‌شود اما این تفاوتش با آن ماده این است که در این ماده اجازه استخدام آنها به وزارت بازرگانى و پیشه و هنر می‌تواند براى تدریس در هنر سراى عالى کسانى را که معادل آن باشد استخدام کند این اجازه استخدام جدید است و با آن ماده فرق دارد ثانیاً تنها دکتر نیست کسانى هم هست که هم طراز با مقام دکترى از لحاظ علمى باشند و قسمت

+++

سوم این است که کیفیت ترفیع آنها را در آن ماده 38 قانون تأیید کرده است و در اینجا می‌نویسد مطابق آیین‌نامه‌ای است که با رعایت قانون دانشگاه تنظیم شود آن آیین‌نامه هم نمی‌تواند بر‌خلاف قانون باشد لهذا جاى نگرانى نیست اگر آن آیین‌نامه مطابق قانون است که معتبر است و اگر مخالف قانون باشد که قوت قضائى ندارد و قوت قانونى ندارد و ملغى است لهذا تصور نمی‌کنم که بنده بدون دقت عرضى حضور آقا کرده باشم‏

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 44 موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 45:

ماده چهل و پنجم - براى احداث خزانه‌ها جنگل و خرید جنگل‌هاى مخروبه به منظور احداث جنگل در آنها و پیوند درخت‌هاى میوه جنگلى و احداث جنگل‌هاى مصنوعى به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود از هر متر مکعب چوب صنعتى که از جنگل‌هاى شمال حمل می‌شود بیست ریال دریافت و به وزارت کشاورزى بپردازد که به مصارف مربوطه برسانند.

رئیس- آقاى سمیعى‏

نبیل سمیعى- عرض کنم بنده در این ماده یک توضیحى می‌خواستم آقاى وزیر کشاورزى بدهند. به طورى که مستحضر هستند سابقاً وزارت دربار سابق از هر متر چوبى که قطع می‌شد پنجاه ریال علاوه بر این عوارض و مالیات‌هایى که گرفته می‌شد از اشخاصى که درخت قع می‌کردند می‌گرفتند حالا خواستم سؤال کنم که این بیست ریالى که اینجا معین شده است علاوه بر آن پنجاه ریال است یا آن پنجاه ریال دیگر گرفته نمی‌شود اگر علاوه باشد تصدیق می‌فرمایید این یک تحمیلى است که بر مصرف کنندگان چوب می‌شود و بالنتیجه بر قیمت چون اضافه می‌شود و به علاوه در قسمت دیگر می‌خواستم سؤال کنم براى طرز مصرف این پول وزارت کشاورزى یک فکرى کرده است و یک آیین‌نامه تنظیم کرده‌اند که به مصرف خودش برسد و زیاد به هزینه‌هاى ادارى پرداخته نشود یا نه؟ عرض دیگر بنده این است که این قانون متمم بودجه براى یک سال است و این بیست ریالى که از هر متر کوب در اینجا معین شده است بگیرند به نظر بنده یک مالیاتى است که تعلق می‌گیرد آیا این ماده فقط براى یک سال است و یا این که بعداً هم تمدید خواهد شد اگر نظر این است که براى بعد هم باشد بهتر این بود که براى این این منظور یک طرز دیگرى را آقاى وزیر کشاورزى در نظر می‌گرفتند و در ضمن یک لایحه جداگانه پیشنهاد می‌کردند که هم طرز عمل وزارت کشاورزى معلوم می‌شد و هم این ماده آن طورى که در نظر گرفته‌اند با قانون جنگل‌ها هم تطبیق می‌کند و این یک کمکى است که به اصطلاح با حداث و توسعه جنگل می‌شود از این نظر اصولاً بنده با این ماده موافق هستم و اگر توضیحى آقاى وزیر کشاورزى بدهند بهتر و بیشتر موافق خواهم شد.

وزیر کشاورزى- عوارضى که املاک اختصاصى سابق مى‌گرفتند بابت حق مالکانه بود و می‌رفت به صندوق املاک این بیست ریال که بود و می‌رفت به صندوق املاک این بیست ریال که براى هر متر مکعب وزارت کشاورزى تقاضا می‌کند این فقط براى این منظورى است که در این قانون نوشته‌ایم که براى احداث خزانه‌هاى جنگل و احداث خزانه‌هاى جنگل و احداث جنگل و عمران جنگل است (صحیح است) و ربطى به آن پنجاه ریال ندارد آن هم اگر گرفته می‌شود اداره املاک واگذارى می‌گیرد و وزارت کشاورزى دخالتى در آن ندارد این که فرمودند که این بیست ریال تأثیر زیادى خواهد داشت در قیمت چوب خواستم عرض کنم که تأثیر زیادى نخواهد داشت براى این که الان چوب در تهران هر متر مکعب صد و چهل یا صد و پنجاه تومان است بنابراین وقتى که یک تاجر مى‌آید از یک کارى که آن قدر زحمت ندارد متر کوبی هفتاد تومان هشتاد تومان فایده می‌برد تصور نمی‌کنم که زیارد ناگوار باشد که دولت هم دو تومان بگیرد براى خدمت به مملکت و تصور نمی‌کنم با آن منفعتى که می‌برد این دو تومان تحمیل شود و تأثیر زیادى داشته باشد زیرا یک هفتادم قیمت فروش

+++

است کاشکى تمام مالیات‌ها سنگینش آن قدر بود. طرز مصرف را هم فرمودند طرز مصرفش هم مطابق مقررات مالى جارى است همان طور که در مصارف مالى دیگر عمل می‌شود در این قسمت هم عمل خواهد شد و وزارت دارایى هم نظارت خواهد کرد و خرج ادارى هم نخواهد داشت براى این که همین مأمورینى که فعلاً داریم همان‌ها این مبلغ را هم وصول خواهند کرد و این عمل را انجام خواهند داد و مصرف آن هم همان طور که در ماده نوشته شده است براى آباد کردن جنگل‌هاى خراب و بیل زدن و پیوند زدن و تهیه خزانه خواهد بود و این ماده هم که در این قانون نوشته‌ایم البته مربوط به امسال است ولى بنده می‌خواهم عرض کنم اگر در سال‌هاى آتیه هم موافقت بفرمایند که این وجه گرفته شود و براى عمران جنگل‌ها مصرف شود براى وزارت کشاورزى یک کمک بزرگى خواهد بود و استدعاى بنده این است که براى امسال فعلاً تصویب بفرمایند تا سال آتیه ببینیم چه خواهیم کرد.

رئیس- آقاى دکتر سنگ‏

دکتر سنگ- عرض کنم این ماده بارى عمران و آبادى جنگل است و به طورى که در متن ماده هم نوشته است همه می‌دانیم که منظور آقا این که جنگل‌هاى از بین رفته را دوباره آباد کنند و یا این که جنگل احداث کنند به ظاهر این است ولى در حقیقت وضع مالیات است بنده متأسفم که اینجا ذکر نشده است که این مالیات را فروشنده باید بدهد یا خریدار که بنده طرف‌دار فروشنده باشم یا خریدار اولى آنچه مسلم است برحسب این ماده این مالیات را مردم می‌دهند یعنى فروشنده اگر دو تومان بدهد هشت تومان، ده تومان علاوه خواهد فروخت و اگر خریدار هم دو تومان علاوه بخرد هفت تومان هشت تومان زیادتر به مردم خواهد فروخت پس در هر دو قسمت ضررش به کى خواهد رسید؟ به این مردم گرسنه به این مردمى که آقاى مؤید احمدى آمدند در اینجا تذکر دادند که اشخاص برجسته‌شان عبارت از کارمندان دولت هستند که بنده خواستم دیروز قبل از دستور عرض کنم و مجال به بنده داده نشد که این کارمند حقوقش ثابت است و خرجش که پارسال دویست تومان بود و حالا شده است چهارصد تومان تازه و تا چهار ماه دیگر می‌شود هشتصد تومان این بیچاره از کجا باید بیاورد زندگى کند؟ اگر فرضاً خواست این آدم یک خانه بسازد باور بفرمایید دو تا چوبى را که لازم دارد باید خروارى پنجاه تومان شصت تومان بخرد (تهرانچى- خیلى بیشتر از این است) نمی‌دانم چقدر است صد تومان است صد و پنجاه تومان است و همین که این قانون گذشت مبالغ کلى باز بر قیمت آن افزوده خواهد شد و مطلب دیگر عرض بنده خواستم از آقاى وزیر کشاورزى که کراراً عرض کردم بهشان ارادت دارم و عقیده دارم خواهش کنم که این چهار پنج ماهه را هم صرف‌نظر کنند و در سال آتیه این موضوع را در بودجه بگذارند که با این گرانى و سختى که در تمام چیزها هست این موضوع باعث نشود که اسباب گرانى چوب بشود و مثل سایر چیزها و مخصوصاً مواد خواربار بشود که مردم ندانند از کجا تهیه کنند و چه جور تهیه کنند البته بنده خجالت می‌کشم روى خواربار امروز اینجا صحبت کنم بنده می‌گویم که هر چه اینجا در این موضع گفتم حرف است براى این که مى‌بینم وضعیت خواربار این طور شده است فقط در مورد این موضوع بنده پیشنهاد می‌کنم اگر می‌فرمایند براى امسال است فعلاً صرف‌نظر کنند و بگذارند براى سال آتیه در بودجه منظور شود و امیدوارم که مجلس هم موافقت کند.

مخبر- عرض کنم یک سؤالى آقاى دکتر سنگ فرمودند که این مالیات را فروشنده می‌دهد یا خریدار بنده می‌دانم و همه هم می‌دانید که هر مالیاتى را خریدار می‌دهد براى این که هر مالیاتى را که فروشنده هر مالیاتى را بدهد می‌کشد روى قیمت که بالاخره به دست دوم و سوم و تمام بار مالیات در حقیقت بردوش مصرف کننده است اما منطق دوم در قسمت مخالفت این بود که این مترى دو تومان قیمت را بالا

+++

می‌برد و در قیمت جنس ترقى ایجاد می‌کند و مصرف کننده قادر نیست که بپردازد در کلیه مسائل که تا حالا صحبت شده است و مجموع آنها مخالفت با این معنى است که نباید قیمت اجناس بالا برود بنده موافقم ولى علتش مالیات نیست به قدرى علل امروز تهاجم کرده است به قیمت اموال و مال‌التجاره‌ها و ارزاق به خصوص که مالیات مستهلک است (صحیح است) اگر نظر آقایان باشد در زمینه اینجاد یک سیر کولاسیون و برگرداندن پول به بانک جمعى از آقایان اینجا اظهار کردند که براى اشخاصى که داراى پول زیادى هستند باید یکم مالیاتى وضع شود و با زیاد مجلس هست که راجع به چوب به خصوص تذکراتى از ناحیه آقایان نمایندگان داده شد که چقدر خاصه خرجى‌ها شده است و می‌شود (صحیح است) و آن اشخاصى که وسایل و اسباب کارشان فراهم است وسایل سفارشاتى را تهیه کنند چقدر چوب می‌برند اما آن کسانى که می‌خواهند چوبى براى خانه خودشان تهیه کنند دچار تشریفات و کمیسیون و غیر ذلک هستند که یکیش را الان به بنده آقاى ملک‌زاده آملى می‌گفتند مع‌الوصف بنده با اصول این فرمایشات از لحاظ این که باید کارى کرد که قیمت‌ها بیاید پایین موافقم ولى راهش از این دو تومان نیست این دو تومان را اگر پنجاه تومان هم بگیرند از کسانى گرفته‌اند که استحقاق به دادن آن دارند و بنده خیال نمی‌کنم این دو تومان مخصوصاً با توضیحى که آقاى وزیر دادند که براى این یک سال است مانعى داشته باشد (صحیح است).

رئیس- آقاى طالش

طالش سمیعى- بنده عرضى ندارم.

رئیس- آقاى ثقة‌الاسلامى

ثقة‌الاسلامى- اگرمخالفى باشد بنده موافقم.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

تهرانچى- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید

تهرانچى- این قضیه جنگل از قضایاى خیلى مهم است و قبلاً هم عرض کرده‌ام که عملیاتى در قسمت جنگل‌ها می‌شود همان طور که یک قسمتى را هم خود آقاى مخبر توضیح دادند و بنده تقاضا دارم آقایان اجازه بفرمایند که در این ماده بیشتر صحبت شود که این اشکالات مرتفع شود اگر اجازه می‌فرمایید حالا به عرض برسانم.

رئیس- اگر هم بنا شود صحبت شود قبل از شما هم هستند که اجازه گرفته‌اند. رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات موافقین برخیزند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد. آقاى فرمانفرماییان.

فرمانفرماییان- در این ماده عرایضى که بنده داشتم یکیش همان است که آقایان فرمودند که بدانیم به چه ترتیبى آقاى وزیر کشاورزى در نظر گرفته‌اند که اشجار جنگل قطع شود و آن درخت‌هایى که قطع می‌شود و براى مایحتاج داخلى مملکت مصرف می‌شود چگونه می‌شود که قیمت آن روز به روز رو به ترقى می‌رود آقاى مخبر فرمودند در تمام چیزها اضافه قیمت حاصل شده است مخصوصاً در قیمت خواربار و علل عمده هست و موجباتى هست که قیمت‌ها را ترقى می‌دهد ولى به عقیده بنده علت اصلى عدم توجه اولیاى امور است به علت این که اینجا یک کلمه حرف زده می‌شود و در خارج روى قیمت پیاز و چوب و آهن می‌افتد و بدون هیچ تناسبى صدى سى صدى چهل صدى پنجاه متصاعداً قیمت می‌رود بالا مکرر گفته شده است که در سایر ممالک تمام این علل عجیبه که اینجا بیان شد موجود است به اشّد درجات ولى این طور قیمت اجناس متصاعداً بالا نمی‌رود و این موادی که مایحتاج عمومی است به این شکل ترقى نمی‌کند علت این است که در آنجاها پیش‌بینى می‌کنند که امروز یا فردا فلان مواد اولیه که طرف احتیاج عمومى است رو به ترقى خواهد گذاشت جلوگیرى می‌کنند درد را که پیش‌بینى کردند درمان را هم پیش‌بینى می‌کنیم ولى ما درد را پیش‌بینى می‌کنیم ولى در درمان آن اقدام مؤثرى نمی‌کنیم و ما و شما تماشاچى هستیم و نظاره می‌کنیم فعلاً در اینجا موضوعى را که بنده می‌خواستم تذکر بدهم به آقاى وزیر کشاورزى این است. البته این کارى را که پیش گرفته‌اند براى عمران و آبادى جنگل‌ها بسیار کار

+++

مفید و خوبى است هر وقت که صحبت جنگل می‌شود همه متوجه به قسمت مازندران و گیلان هستند در صورتی که بنده تصور می‌کنم اگر از نظر مساحت در نظر گرقته شود جنگلات مازندران و گیلان یک جزئى از جنگلاتى است که در ایران وجود داشته است یا استعداد جنگل شدن دارد جنگلات ایران را باید البته فوراً توجه کرد و مخصوصاً جنگلات گیلان و مازندران را باید توجه کرد که رو به خرابى نرود ولى در تمام قسمت‌هاى شمال و شمال غربى هم جنگلاتى موجود است و نقاطى است که در اثر تخریب از سال‌هاى پیش از حال جنگلیت خارج شده است و حالا این اقدام از نقطه‌نظر آنها هم مفید است همان طور که آقایان اطلاع دارند در قسمت‌هاى دیگر ایران جنگلات ذی قیمتى ما داریم که در اثر بى‌مبادلاتى روبه تخریب رفته و این ماده را که آقاى وزیر کشاورزى آورده‌اند البته براى عمران آنها هم هست و براى این منظور یک عوایدى هم لازم دارد ولى بنده می‌خواستم این را عرض کنم که آقاى وزیر کشاورزى خوب است در این امر یک پرگرامى تهیه کنند و براى این منظور یک اصول و اساسى قائل شوند و چون مطلب خیلى مهم است یک لا یحه تقدیم مجلس کنند که جنگل‌ها را طبقه‌بندى کنند که در ظرف چند سال پنج سال فعلاً یک کارهایى را مطابق آن پرگرام انجام دهند البته این کار مدت لازم دارد و معین کنند که در مدت معینى مطابق آن قانونى که براى جنگل‌ها می‌آورند این نظر مجرى بشوند و با آن قانونى که انشاء‌الله براى جنگلات می‌آید جنگلات می‌آید جنگلات مملکت به این ترتیب از بین نرود و یک صورت آباد و معمورى پیدا کند که در واقع این ذخیره گرانبهایى که طبیعت در قسمت‌هاى مختلفه این مملکت به ودیعه گذاشته است و ما نتوانستیم حفاظت کنیم براى ما باقى بماند

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده مخالفم جداً مخالف هستم با وضع مالیات و لو صد دینار باشد یک نفر از آقایان صحبت کرد که این مالیات سهل‌الوصول است کدام مالیات است که سهل‌الوصول نیست؟ هر چه مالیات به دست دولت دادیم سهل‌الوصول بوده است و هر چه توانسته است بار کرده است. سهل‌الوصول هر چه شد مگر باید گرفته شود؟ سهل‌الوصول معنى ندارد بنده حالا به عرض مجلس می‌رسانم بودجه وزارت کشاورزى که آمده است در کمسیون بودجه در حدود ده میلیون یازده میلیون تومان است پارسال دوازده میلیون بوده است این بودجه دوازده میلیونى را مجلس می‌دهد ملت می‌دهد براى چه چیز است؟ غیر از این که این بودجه براى آباد کردن جنگل‌هاى خراب است؟ و الا براى هر جا که جنگل خراب است یک مالیاتى بیاورند این که نمى‌شود وزارت کشاورزى براى جنگل‌ها هنوز کارى نکرده است هنوز درخت ننشانده ما هى بگوییم پول بدهید بنده عرض مى‌کنم کار وزارت کشاورزى نسبت به جنگل چه چیز است؟ نسبت به جنگل کارش این است که آنجاهایى که درخت‌هایش از بین رفته است درخت بنشاند و ایجاد درخت بکنند آنجاهایى که محتاج به پیوند است پیوند بزند آنجاهایی که مستعد است و می‌شود جنگل مصنوعى ایجاد کرد جنگل مصنوعى ایجاد بکنند آنجاهایى که جنگل مصنوعى ایجاد کرد جنگل مصنوعى ایجاد بکنند آنجاهایى که جنگل طبیعى بوده و از بین رفته است جنگل طبیعى ایجاد کنند این کوه‌هاى خاکى که استعداد دارد جنگل بکنند این کار وزارت کشاورزی است در بودجه­اش هم اعتبار برای این کار گرفته است اگر نگرفته‌اید چرا نگرفته‌اید؟ پس این ده میلیون خرج چه می‌شود؟ (وزیر کشاورزى- صورتش مى‌آید مى‌بینید) آقا به مال ملت توجه کنید هى مخارج اتومبیل مخارج ادارات بالاى ادارات هى مدیر کل بالاى مدیر کل آخر یک وزارتخانه چند تا مدیر کل می‌خواهد؟ غیر از این است که می‌خواهید این بودجه‌ها را صرف آن ادارات بکنید می‌گویید که ما می‌خواهم این پول را براى خاطر آبادان کردن جنگل‌ها این اعتبارى که ما در بودجه می‌دهیم براى جنگل آباد کردن است. می‌فرمایید این مبلغ تأثیرى در قیمت چپ ندارد شما یک کلمه حرف می‌زنید راجع به یک کالایى فوراً در بازار قیمت آن یک ترقى فاحشى می‌کند که نمی‌شود جلویش را گرفت شما همین که راجع به چوب یک کلمه اینجا گفتید که از هر مترى

+++

دو تومان گرفته شود به قدرى قیمت ترقى می‌کند که چند برابر می‌شود آخر این مردم بدبخت مگر نمی‌خواهند خانه بسازند پس فردا درخت‌هاى تبریزى را هم که می‌خواهیم بخریم به قدرى قیمت آن بالا می‌رود که نمی‌شود نزدیک رفت معنى ندارد که ما بیاییم براى جنگل براى این چهار تا جنگل آتش گرفته مالیاتى وضع کنیم و به علاوه علت ندارد که بیاییم جنگل‌هاى شمال را علی­حده قرار بدهیم جنگل جنوب را علی­حده قرار بدهیم اگر حکمى قرار می‌دهیم براى تمام کشور باید على‌السویه باشد. در هر صورت بنده کاملاً مخالفم با این مالیات و وزارت کشاورزى را مکلف می‌دانم الان پیشنهاد می‌کنم مکلف است این نقاطى را که در اینجاها ذکر کرده است باید اقدام کند جنگل‌ها را آباد کند پیوند کند زمین‌هایى که قابل جنگل است احداث کند آن وقت بیایند در مجلس شورارى ملى یک صورتى بدهند براى سال دیگر آن وقت بنده هم موافقت می‌کنم که یک میلیون که هست یا دو میلیون که هست یا جهار میلیون بگیرند بیایند بگویند که امسال ده میلیون پول گرفتیم چهار تا درخت ایجاد کردیم اگر آوردند بنده حاضر هستم که از ملک خودم هر چه می‌خواهند بفروشم و بدهم.

وزیر کشاورزى- راجع به لایحه که آقاى فرمانفرماییان فرمودند این لایحه الان موجود است و یک شورش هم گذشته و باید که شور دومش مطرح شود که متأسفانه نشد وقتى آن قانون تصویب شد تمام وظایفى را که می‌فرمایند وزارت کشاورزى باید انجام دهد به موجب آن قانون انجام خواهد داد. آقاى انوار از بودجه وزارت کشاورزى صحبت کردند خود آقا در کمیسیون بودجه تشریف دارند و هر قدر هم که ممکن بود در خصوص بودجه کشاورزى صحبت فرمودند و ایراد گرفتند و بنده هم تا آن حدى که می‌توانستم دفاع کردم و البته خودشان تصویب کردند (انوار- بنده تصویب نکردم) اکثریت تصویب کرد و ما هم تابع اکثریت هستیم. وقتى یک موضوعى 51% قبول شد و رأى داده شد براى من قبول است و مجلس هم قبول کرده است پس براى بنده قبول است (صحیح است) آقا مى‌فرمایند که فقیرى و بیچاره‌اى که شب نان ندارد چطور خانه بسازد. آن فقیر با آجر هزارى 45 تومان امسال خانه نسازد (بعضى از نمایندگان- می‌خواهد بسازد) خوب اگر مى‌سازد دو تومان هم بدهد براى این چوب در چند هزار تومان بیست تومان تأثیرى ندارد آقا چرا یک فرمایشاتى مى‌فرمایید که اصل موضوع از بین برود و یک مقصودى که من دارم از بین برود. آقا تیر آهن امروز هر کیلویى 2 تومان است کسى که بخواهد خانه‌اى بسازد پنجاه هزار تومان پول تیر آهن باید بدهد آن پنجاه هزار توما را به خارجى روا می‌دارید ولى این 20 تومان را به دولت روا نمی‌دارید؟ (صحیح است) اما راجع به جنگل‌هاى شمال چون جنگل‌هاى جنوب ما آن قدر استعداد ندارد که از آنها استفاده چوبى بکنیم (صحیح است) اگر بنا باشد از آنها هم ببرند مثل جنگل‌هاى شمال اصلاً چیزى نمى‌ماند و چون مصرف عمده چوب هم در منطقه‌هایى است که بیشتر آباد است بیشتر در شمال است گفتم از این جنگل‌ها گرفته شود فرمایش دیگر این بود که ما از کى پول می‌گیریم ما به طور کلى از هر کس چوب ببرد یک مبلغ جزئى می‌گیریم براى عمران همین جنگل‌هاى خراب که می‌فرمایند.

(بعضى از نمایندگان- کافى است ختم جلسه عصر دو مرتبه جلسه بشود)

اوحدى- بنده مخالف هستم.

رئیس- همان جا بفرمایید.

اوحدى- اجازه مى‌فرمایید همین جا عرض کنم. عرض کنم که آقاى وزیر محترم فرمودند که کیلویى 2 تومان آهن را می‌خرند براى عمارت ساخت بگذریم از این چوب مترى فلان قدر به دولت عاید می‌شود ولى بقیه‌اش را نخواندند که این مقدار چیز جزئى که بفرمایش خودشان فرمودند خیلى سهل است و کوچک است ولى باید دید انعکاس آن در بازار و جامعه چقدر زیاد است. این را دقت نکرده‌اند همان طور که تنظیم کنندگان این ماده دقت نکرده‌اند و رعایت قانون جنگل را هم نکردند. زیرا در قانون جنگل

+++

همه قسم اختیارات به وزارت کشاورزى داده شده است بنده نمی‌دانم آقاى وزیر کشاورزى یا آقاى وزیر دارایى که می‌خواهند فلان قدر روى چوب بیاندازند و بگیرند. اولاً به چه مناسبت وزارت دارایى در این کار دخالت داشته باشد جنگل که همه چیزش دست وزارت کشاورزى است. وزارت کشاورزى باید جنگلبان داشته باشد. کشاورزى باید مأمور داشته باشد. قطع یک درخت باید با اجازه کشاورزى باشد بیرون ریختنش با کشاورزی باشد ذغال تهیه کردنش با کشاورزی باشد آن وقت وزارت دارایى بیاید یک اداره درست کند و یک مخارجى را هم براى این اداره درست بکند و تحمیل به دولت بکند که چه می‌خواهد مترى فلان قدر بگیرد و بدهد به وزارت کشاورزى این چه لزومى دارد همه اختیارات که دست وزارت کشاورزى است اختیار دادن به وزارت دارایى این دیگر چه علت دارد (وزیر کشاورزى- براى این که عایدات باید تحت نظر وزارت دارایى باشد) به این جهت بنده کاملاً مخالف با این ماده هستم و حذف این ماده را درخواست می‌کنم که این ماده اساساً جزو متمم بودجه نباشد

رئیس- این را حکمش را مجلس مى‌کند باز آن قدر حرف زدید که مجلس از اکثریت افتاد و برگشتید به حرف اولیه خودتان. (کافى است رأى بگیرید) اکثریت نیست. آقاى معدل‏

معدل- بنده نظر مخالفتم با این ماده از نظر یک اصلى است که دارد کم کم مرسوم می‌شود و توجه آقاى معاون وزارت دارایى را به این موضوع جلب مى‌کنم. بسیارى از کارها را دولت در قانون متمم بودجه می‌خواهد بگذارند مثل این که روش نمی‌شود این را به صورت خاص و لایحه مخصوص بیاورد الان در این کار و در این ماده که ما رأی می­دهیم دو عمل کرده­ایم یکی رأی داده­ایم به وضع یک مالیات جدید و یکی هم تقریباً گفته­ایم که در عمل جنگل­ها دولت مداخله بکنند در حالی که این هر دو موضوع شایسته این بود که یک قانون ختصی بیاورند در نظر گرفتن مالیات را پیش‌بینى کنند که براى دریافت این مالیات چقدر خرج می‌شود. آیا این صرف دارد که این کار را ما بکنیم یا نه؟ بنده البته موافق با آن نظرى که آقاى اوحدى فرمودند نیستم براى این که اگر یک شاهى هم گرفته می‌شود باید وزارت دارایى درش نظر بکند (صحیح است) ولى فرمایش ایشان هم از این جهت خیلى صحیح است که فردا فرمایش ایشان هم از این جهت خیلى صحیح است که فردا براى دریافت این مبلغ یک اداره و بنگاهى هم دو مرتبه باید درست بکنند و معلوم نیست که آیا صرف می‌کند این عمل یا خیر؟ اصلاً براى این کار پیش‌بینى نکرده‌اند که عایدات و درآمد این کار در سال چه مبلغ است و خرج وصول این درآمد چه مبلغ است و خرج وصول این درآمد جه مبلغ است یک عده زیادى توى وزارت مالیه اینها فردا جا داده می‌شوند و یک ادارات عریض و طویلى هم به این عنوان و به این نام ایجاد می‌شود که کار آنها ایجاد زحمت براى مردم و گرفتن رتبه براى خودشان است در حالی که اگر ما قانون خاصى مى‌آوردیم براى این کار پیش‌بینى مى‌کردیم تمام دقایق این موضوع را الان یک قانونى آقاى وزیر کشاورزى آورده‌اند براى کار جنگلبانى در حالى که همان طور که آقاى فرمانفرماییان نظر دارند اساس کار موضوع جنگل را اگر در ایران مورد دقت قرار بدهند از نظر ایجاد جنگل از نظر محافظت جنگل از نظر وظایفى که مالکین خصوصى نسبت به جنگل دارند از نظر اراضى که باید به افراد بدهند تا جنگل بکنند و اگر هم لازم شود به این عنوان چیزى دریافت شود. حالا مثلاً یک موضوع متر مکعب است آنها که در جنگل درخت مى‌برند من قسم به هرچه می‌خواهید می‌خورم که اصلاً متر مکعب نمی‌دانند چیست (دکتر سنگ- متر هم نمی‌دانند) متر را هم نمی‌دانند و این موضوع فردا یک وسیله‌ای است که ما به دست مأمورین می‌دهیم که به عنوان متر مکعب که خیال مى‌کنند یکى از اصطلاحات جدیده است اسباب زحمت مردم خواهند شد و فردا تصور می‌کنند که یک متر مکعب یعنى یک وجب چوب! در حالی که آنجا بارى می‌گویند و هنوز توى تهران هم بارى می‌خرند. بنده خیال مى‌کنم این وضع خوبى نباشد که این قضیه را هم می‌آورند یواشى لاى متمم بودجه مى‌چپانند و براش رأى هم می‌دهیم و می‌گذرد و می‌رود در صورتی که آقا حالا ما که حاضریم هر چه می‌خواهید تصویب کنیم چرا شما نمی‌آیید یک لایحه شوسه رفته درست کنید

+++

و این موضوع را روشن کنید؟ حال چیزى که هست ماه هشتم از سال است این 8 ماه را هم چون تصویب نشده البته نگرفته­اید این را به عقیده بنده حالا هم علی­حده‌اش کنید و از اینجا ردش بکنید و دقت و مطالعه کنید و یک لایحه جداگانه برایش بیاورید که دیگر فردا مانعى نداشته باشد و این را بنده واقعاً به آقاى وزیر کشاورزى که اهل این کار هستند نصیحت می‌کنم که نفرمایید ندارد. بنده به شما قول می‌دهم که اى کاش دو تومان تأثیر داشت خیلى بیشتر از این تأثیر دارد اگر شما در این مجلس موانعى داشتید که می‌خواستید سر مجلس را شیره بمالید و به این شکل یک ماده قانون را بگذرانید این مانعى نداشت ملى بنده این را کار خوبى نمی‌دانم این ماده مربوط به وضع مالیات است و این امر جنگل هم امرى است که درش بحت نشده و بنده خیال نمی‌کنم به این ترتیب بشود گذراند و درش رأى داد.

رئیس- آقاى مخبر

مخبر (آقاى نقابت)- عرض کنم گویا موفق نشویم که این ماده امروز بگذرد مخصوصاً آقاى معدل خواهش می‌کنم توجه بفرمایند که بنده یک توضیحاتى در این قسمت عرض کنم. گویا چند دقیقه پیش توجه نفرمودند. البته شکایت اشخاص از گرانى هست که همه آقایان نظر دارند بیان یک مالیات یا صحبت یک ماده خرج باعث می‌شد که یک مقدارى زندگانى بالاتر می‌رود. ولى این مطلب امروز در کشور ما تأثیرى در قیمت ندارد. آقایان هم تصدیق دارند که چرا ندارد به دلیل این که قسمت اعظم اجناس سطح ارزش خودشان را با سطح ارزش مواد ارزاقى تطبیق می‌کنند و مواد ارزاقى چرا ترقى می‌کند؟ براى کمى و کمیابى و آزادى در خرید و فروش و این مسلم است و جاى هیچ گونه بحث هم ندارد. این اصل هست که امروز ارزاق به خصوص ملاک ارزش اجناس را تشکیل می‌دهد و همیشه هم تذکر می‌دهیم تا جلوگیرى کنند از زیادى قیمت آنها. اما ارزش مواد خوراکى اعم از حبوبات و غیره که سر دسته آنها گندم است ارزشش چیست؟ ارزشش مقدار ریالى است که خرج می‌شود براى یک واحد مقیاسى از آن (یک من یا یک خروار) و آن قیمت حقیقى جنس است و اگر دولت اضافه از آن بفروشد تخطى کرده است و اگر مردم هم اضافه بر آن بفروشد تعدى کرده‌اند. در یک موضع که قیمت نان اضافه شد بنده به خاطر دارم اینجا آقاى رهبرى داد و بیداد می‌کردند که ترقى نان باعث می‌شود که مردم خواهند مرد زیرا نمی‌توانند بخرند و بخورند. البته این حرف خیلی درست است که گندم باید به قیمت تولید فروخته شود نه به قیمتى که گندم خارجى وارد مملکت می‌شود. اما این یک اصل اقتصادى است که اگر سه قسمت گندم دارد یک بازار فروش شد یا یکى که از راه دروتر آمده و قیمتش بیشتر است این دو رقم دیگر هم قیمت خود را بالا می‌برند و به آن قیمت می‌رسانند. و این براى چه است؟ این براى آزادى در فروش است. امروز آزادى شخص و آزادى خریداران باعث شده است که به کلى تعادل را به هم زده است و هر قدر هم که دولت می‌خواهد که این انحصار را به هم بزند نمی‌تواند زیرا از این انحصار من هستم که اطاعت می‌کنم یا فلان ایرانی است که اطاعت می‌کند اما از این انحصار مشتریان دیگر شاید اطاعت نکنند. به همین جهت علاج قطعى برمی‌گردد به این مطلب که بایستى هر خریدار در چهار دیوار کشور محدود باشد در قوانین انحصارى که به وسیله دولت بخرد و به وسیله دولت بفروشد نه این که یک مشترى آزاد باشد و یکى محدود و البته آن که آزاد است وارد بازار می‌شود و به هر قیمت می‌خواهد می‌خرد این است علل ترقى اجناس و علل ترقى سطح زندگى اما نسبت به این ماده به خصوص که به عقیده بنده جلو همه دردها کشیده شده است یعنى این 2 تومان که روى قیمت چوب کشیده شده است این چندان تأثیرى در قیمت ندارد (هاشمى- خیلى تأثیر دارد) ولى بنده متوجه هستم هر یک از آقایان می‌خواهند در این ماده راجع به گرانى اجناس صحبت کنند این را اگر آقایان موافقت بفرمایند بگذاریم براى جلسه دیگر چون یک مطلب خیلى اساسى و مهم است که بایستى جلساتى در آن بحث شود و اطلاع دارند که کمیسیونى براى این کار به طورى که آقایان فرمودند از

+++

هیئت دولت تشکیل شده است و از آقایان نمایندگان هم در آنجا حاضر شده توجه و نظر دارند و البته امیدواریم از نمایندگانى که مطالعاتى در این قسمت‌ها داشته باشند وارد شده باشند و همین طور از متخصصین. بنده از آنهایى هستم که معتقد هستم که این مملکت اصلاً داراى دفاع اقتصادى نیست یعنى براى خودش یک دفاعى ایجاد نکرده است یک هیئتى را درست نکرده است که مسائل اقتصادى به آنها عرضه شود و اینها مراجعه به کتاب‌هاى مربوطه بکنند مراجعه به احصاییه دنیا بکنند و نظر بدهند و دولت هم روى نظر آنها و مجلس شوراى ملى هم روى نظر آنها عمل بکند و رأى بدهد و به عقیده بنده آن دفاع اقتصادى هنوز ایجاد نشده است. اگر توجه بفرمایید آن وزیرى که پشت میزش مى‌نشیند سیم تلفن صد می‌کند (تلفن زنگ می‌زند) دو تلگراف می‌رسد دو تا دوسیه براى امضا چهار تا حکم استخدامى تا اینها را رسیدگى کند و وقت می‌گذرد و شب هم با کمیسیون هیئت وزرا است یا سو کمیسیون یا یک چیز دیگر و وقتش مصرف می‌شود. بنده معتقدم کم‌ترین کسى یعنى کسى که کم‌ترین وقت را برای مطالعه دارد یک نفر وزیر است. بنابراین وزرا مجال مطالعه را در امور کشور ندارند و مجلس هم که در یک جامعه وسیع و مفصلى است با مذاکرات مشورت‌آمیز صد نفر شاید کمتر موفق می‌شوند که مطالعه عمومى کنند این است که هر کس مطالعات خودش را خورد خورد می‌آید اینجا می‌گوید و هر کدام یک موضوعى را می‌گویند و همه آقایان هم راست می‌گویند ولى باید کارى کرد که از متخصصین دعوت شود. از آن پیرمردهایى که بنده نمى‌شناسم از آن متخصصینى که بنده نمى‌دانم کجا هستند از آنها باید دعوت کرد (نبیل سمیعى- اگر نمی‌دانید پس از کجا دعوت کنیم) و از آن دفاع آنها استفاده کرد البته بنده نمى‌دانم ولى دولت مى‌داند. در تمام جاهاى دنیا هم این طور است شما اگر وارد وزارت امور خارجه فلان مملکت اروپایى بشوید مى‌بینید تمام این انتظامات رأیش متکى است به قول چهار نفر پیرمرد که هر کسى آنها را پیدا کند و ببیند نمى‌شناسد آنها را اما فقط وزارتخانه آنها را می‌شناسد. این نطق‌هایى را که مشهورین مى‌کنند اینها مال خودشان نیست اینها را متخصصین براى آنها تهیه می‌کنند. اینها یک موضع مربوط به دفاع مملکت است باید سعى کرد و کار بکنند و مطالعه بکنند این است آقا. همه دردها را بنده عقیده دارم گرو این ماده نکشید. این ماده یک دو تومانى است براى چوب آقاى معدل فرمودند که ممکن است مردم آشنایى به این مقیاس نداشته باشند و ندانند که یک متر مکعب چوب چقدر است در صورتی که البته هر کسى حاجت دارد می‌داند و آشنا می‌شود و وقتى هم که قانونى وضع شود آن واحد مقیاس رسمى است چون واحد مقیاس ما متر است و این تصویب شده است بنابراین باید رسماً عمل شود. و واحد مقیاسات ما متر مکعب هم هست این است که اهل فن آشنا به اصطلاحات و واحد مقیاس خودش هست و از آن جهت نگرانى نیست. این که فرمودند آیا دستگاهى براى وصول این تشکیل می‌شود یا نه جواب را آقا فرمودند که دستگاهی که تشکیل می­شود همان مأمورین وصول مالیات وزارت دارایى که در محل‌ها هستند می‌باشند که این پول را وصول می­کنند آن وقت خرجی هم ندارد این چوب توى جنگل که مصرف نمی‌شود. آنجا که بریده شد از جنگل می‌آید بیرون و سوار ماشین می‌کنند سوار اتومبیلش مى‌کنند سوار ترن می‌کنند البته در آنجا که مصرف نمی‌شود و به جاهاى دیگر حمل مى‌کنند و البته در آنجا که مصرف نمی‌شود و به جاهاى دیگر حمل مى‌کنند و البته مالیات باید داشته باشد. اینها مشکلات نیست و اینها طرز عمل است اگر با اصل عمل موافقت بفرمایید اینها اشکالى ندارد. مع‌هذا خرجى هم براى این کار نیست دستور می‌دهند همان اشخاص وصول کنند و به همان مصرف برسد. این که گفته شد این مالیات را وزارت دارایى باید بگیرد متن ماده هم همین است نوشته است: «به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود از هر متر مکعب چوب 20 ریال بگیرد» فرمودند خود وزارت کشاورزى می‌گیرد؟ خیر آقاى اینجا نوشته شده است که وزارت مالیه بگیرد و به وزارت کشاورزى بدهد براى این مصارف حالا اگر با اصل

+++

موضوع دو تومان مخالف هستید که در موقع رأى گرفتن رأى نمی‌دهید.

بعضى از نمایندگان- کافى است کافى است. ختم جلسه‏

رئیس- آقاى مؤید احمدى‏

مؤید احمدى- خاطرم هست در چند سال قبل از این که لایحه متمم بودجه ما به 33 ماده رسیده بود یکى از آقایان وکلا پاشد پشت همین تریبون گفت که این نفایس‌الفنون یعنى از هر عملى یک اسمى درش بود. حالا این لایحه متمم بودجه واقعاً به معناى نام نفایس‌الفنون شده است و همه چیز درش است عرض کنم وضع مالیات یک ترتیبى دارد آقا این وضع مالیات است آقا این براى چوب یک وضع مالیات است و باید برود به کمیسیون قوانین دارایى که آنجا تصویب کنند بعد بیاید به مجلس و این مربوط به کمیسیون بودجه نیست و به وزارت کشاورزى مربوط نیست و الّا البته لایحه بسیار خوبى است و بنده هم از موافقین آن هستم الّا البته لایحه بسیار خوبى است و بنده هم از موافقین آن هستم الّا با مالیاتش که کمیسیون بودجه تصویب کرده است و این برخلاف مقررات است و الّا با اصل این لایحه جنگل بنده کاملاً موافقم که این لایحه تصویب شود. پریروز با پست 15 دانه پسته آقاى آگاه مخصوصاً از کرمان در یک کیسه کوچکى 16 دانه پسته فرستاده بودند که اینها از پسته‌هاى جنگلى است که پیوند کردیم که 16 پسته‌اش 6 مثقال بود و اینها را یک من 10 تومان می‌خرند و اینها از جنگل‌هاى آنجا آمده است. البته با جنگل با آبادى با پیوند کردن همه موافقیم لکن به عقیده بنده وضع مالیات باید به آن ترتیب باشد این است که چون وقت گذشته است استدعا می‌کنم که بگذاریم براى جلسه بعد.

4- موقع و دستور جلسه آتیه -ختم جلسه

رئیس- چون عده زیادى اجازه خواسته‌اند تصویب مى‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آتیه روز سه‌شنبه 12 آبان سه ساعت و نیم پیش از ظهر دستور هم بقیه لایحه متمم بودجه‏

(مجلس یک ساعت و بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى.

+++

قانون‏

اجازه پانصد میلیون ریال وام به وزارت خواربار براى خرید گندم و سایر مواد غذایى‏

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود مبلغ پانصد میلیون ریال به نام وزارت خواربار از بانک ملى ایران براى خرید گندم و برنج و سایر مواد غذایى و مایحتاج عمومى وام گرفته به مصرف مزبور برساند.

مبلغ مورد اعتبار از محل فروش اجناس پس از انقضاى یک سال مسترد خواهد شد.

تبصره- براى بودجه مؤسسات جدید وزارت خواربار مجلس شوراى ملى تا یک میلیون و پانصد هزار ریال اعتبار می‌دهد که از محل فوق به مصرف ادارى برساند مبلغ مزبور را در بودجه خود منظور و به مجلس پیشنهاد نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه دهم آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و یک به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293972!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)