کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 102 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 22 اسفند ماه 1333  

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی غائبین جلسه قبل

2- اخطار نظامنامه‌ای آقای شوشتری طبق مواد 110 و 136 و 137 آئین‌نامه

3- بیانات آقای نراقی به عنوان سؤال راجع به آب شهر همدان

4- سؤال آقای شوشتری راجع به حق داوری دعاوی دولتی و جواب آقای وزیردارایی.

5- سؤال آقای درخشش راجع به فروش یک قطعه زمین راه کرج و جواب آقای وزیر فرهنگ

6- توضیحات آقایان وزیر کشاورزی و مهندس جفرودی راجع به سند گلپایگان

7- اخذ رأی و انتخاب دو نفر جهت عضویت شورای عالی نفت

8- تقدیم یک فقره طرح قانونی به وسیله آقای دکتر جزایری

9- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت کشور

10- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به آزادی تجارت خارجی

11- مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به جلب سرمایه‌های خارجی

12- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم مجلس

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 102

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 22 اسفند ماه 1333

 

فهرست مطالب:

1- قرائت اسامی غائبین جلسه قبل

2- اخطار نظامنامه‌ای آقای شوشتری طبق مواد 110 و 136 و 137 آئین‌نامه

3- بیانات آقای نراقی به عنوان سؤال راجع به آب شهر همدان

4- سؤال آقای شوشتری راجع به حق داوری دعاوی دولتی و جواب آقای وزیردارایی.

5- سؤال آقای درخشش راجع به فروش یک قطعه زمین راه کرج و جواب آقای وزیر فرهنگ

6- توضیحات آقایان وزیر کشاورزی و مهندس جفرودی راجع به سند گلپایگان

7- اخذ رأی و انتخاب دو نفر جهت عضویت شورای عالی نفت

8- تقدیم یک فقره طرح قانونی به وسیله آقای دکتر جزایری

9- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت کشور

10- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به آزادی تجارت خارجی

11- مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به جلب سرمایه‌های خارجی

12- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم مجلس

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل می‌گردد.

1- قرائت اسامی ‌غائبین جلسه قبل‏

رئیس- اسامی ‌غائبین جلسه پیش قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: خزیمه علم- نصیرى- دکتر سعید حکمت- دکتر آهى- سالار بهزادى- تفضلى- ثقه‌الاسلامى- پورسرتیپ- سندجى- مکرم سلطانى- کدیور- امیر تیمور کلالى- احمد صفایی- قنات‌آبادى- مسعودى- عبدالرحمن فرامرزى- عرب شیبانى‏

غایب بی‌اجازه- آقاى اریه

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: حائرى‌زاده- سهرابیان- کریمی ‌غضنفرى 30 دقیقه، آقایان جلیلى- شوشترى- مهندس جفرودى- پیراسته 45 دقیقه. آقایان معیین‌زاده- کاشانى- بزرک ابراهیمی ‌یک ساعت. آقایان محمود افشار- بهادرى- بزرگ نیا- مصطفى ذولفقارى یک ساعت و ربع آقایان: خرازى و خاکباز یک ساعت و چهل و پنج دقیقه آقاى سرمد 2 ساعت آقایان دکتر افشار و دهقان 45 دقیقه آقایان کیکاووسی و تیمورتاش یک ساعت آقاى پناهى یک ساعت و 15 دقیقه‏

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه آقایان: فرود و دکتر پیرنیا 30 دقیقه آقاى کى‌نژاد 45 دقیقه آقاى نقاب یک ساعت آقاى گیو یک ساعت و 15 دقیقه‏

غائبین در رأى- آقایان دکتر افشار- مشایخى- دکتر پیر نیا- سلطان‌مراد بختیار- مهندس ظفر- تجدد- حشمتى‏

رئیس- آقاى دکتر آهى نسبت به صورت‌جلسه فرمایشى دارید؟ دکتر آهى اسم بنده را جزء غائبین بی‌اجازه نوشته بودند.

رئیس- با اجازه بود اسم جنابعالى جزو بی‌اجازه‌ها نبود دیگر نظرى نسبت به صورت غائبین نیست؟ (اظهار شد- خیر)

2- اخطار نظام‌نامه آقاى شوشترى طبق مواد 110 و 136 و 137 آئین‌نامه‏

رئیس- امروز روز سؤالات است (شوشترى- بنده اخطار نظام‌نامه‌ای دارم)

رئیس- طبق چه ماده‌ای؟

شوشترى- بنده یک اخطار نظام‌نامه‌ای دارم طبق ماده 110 و 136 و 137 اجازه می‌فرمایید

رئیس- ممکن است اخطار را همان جا که هستید بفرمایید شوشترى چون دندان ندارم و صدایم نمی‌رسد اجازه بفرمایید بیایم پشت تریبون‏

رئیس- بفرمایید

شوشترى- بسم‌الرحمن‌الرحیم استدعا دارم آقایان توجه بفرمایند چون این عرضى که می‌کنم مرتبط به حفظ حیثیت و شرافت نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى و حفظ احترام عقیده آن‌هاست از این جهت استدعا دارم کاملاً توجه بفرمایند موضوع متمم قانون اساسى و تشکیل کنگره با این طرحى که اول دوره مجلس پیشنهاد کرده‌ایم یکى از اصول مسلمه‌ای است که اگر سفسطه و مغلطه را کنار بگذاریم تشخیص می‌دهم ولو چهل دوره از مجلس شوراى ملى بگذرد براى یک بار الزاماً و قانوناً باید کنگره تشکیل بشود. از یک طرف حفظ شئون مملکت و نظام مملکت و حیثیت مملکت بر عموم افراد نمایندگان محترم حتم و فرض است. در دوره 16 روز اولى که مجلس رسمیت پیدا کرد و جناب سردار فاخر رئیس محترم ما در آن وقت تهران تشریف نداشتند براى معالجه به اروپا تشریف برده بودند من در این‌جا ذکر کردم که طبق متمم قانون اساسى باید تشکیل شود چون ما مواجه با امر فوق‌العاده و به اصطلاح آقایان فرس ماژور شدیم نتوانست دوره 16 کنگره را تشکیل بدهد. اما اگر حقى قانوناً و شرعاً به عهده اشخاص باشد و اوقاتش گذشته باشد قضاى آن باید حتماً بشود مثل این‌که من اگر دینى داشتم تا ده روز باید بپردازم اگر نپرداختم این دین ساقط نمی‌شود از این جهت ما طرحى براى این کار در این دوره تهیه کردیم ماده 110 چه می‌گوید؟ من اینها را تذکر می‌دهم استدعا دارم آقایان توجه بفرمایند

رئیس- ماده 110 راجع به طرح

+++

قانونى است‏

شوشترى- بله طرح قانونى است طرح قانونى یا یک فورى است یا دو فورى است یا سه فوریت دارد که در ماده 110 و 136 و 137 متعرض است ما طرحى دادیم ولى براى احترام امر ریاست و براى این‌که قوه مقننه ایران متشکل از دو مجلس است یکى مجلس شوراى ملى و یکى مجلس سنا جناب رئیس مجلس مصلحت دیدند یک کمیسیونى بشود مرکب از منتخبین دو مجلس که بنشینند، به عقیدۀ من در این مورد ما رعایت کردیم و منظور طرح ما این بود که در مجلس این مطرح بشود و قانون اساسى صددرصد اجرا ‌گذارده شود. متأسفانه ما مواجه شدیم با حرف‌ها و اظهاراتى ولى چون در آن موقع ذات اقدس شاهنشاه محبوب ما مسافرت فرمودند ما صلاح ندیدیم، صلاح ندید مجلس سنا که در غیاب ذات اقدس شاهانه آن طرح مطرح شود.

رئیس- آقاى شوشترى در مورد اخطارى که کرده‌اید مذاکره بفرمایید.

شوشترى- اعلیحضرت همایونى امروز تشریف آوردند به سلامتى به عقیده من طرح 3 فوریتى هیچ مجوزى ندارد طرح آن تأخیر شود باید حتماً در مجلس مطرح بشود و تکلیف او روشن شود

رئیس- آقا این موادى که گفتید راجع به طرح در مجلس است که چطور عمل بشود اگر هم این معطل شده با موافقت و نظر خود آقایان بوده است جریانش متوقف شده.

شوشترى- حالا استدعا دارم طرح بفرمایید

3- بیانات آقاى نراقى به عنوان سؤال راجع به شهر همدان‏

رئیس- آقاى نراقى بفرمایید نراقى بنده خوشوقتم که سؤال بنده موقعى مطرح می‌شود که در اثر مساعى جناب آقاى وزیر کشاورزى اصولاً مطلب انجام شده است شاید مناسب بود که بنده از این سؤال صرف‌نظر بکنم ولى خلاف ادب دیدم که یک تشکرى در این‌جا از آقاى وزیر کشاورزى نکرده باشم بنده معتقد هستم که با آئین‌نامه فعلى براى نماینده راهى جز سؤال باقى نمانده ودر واقع سؤال یک تذکرى است که تأکید بیشترى دارد. سؤال بنده راجع بود به آب شهر همدان وقتى که بنده خود را کاندید اهالى همدان کردم دیدم که اهالى دچار محرومیت‌هاى فراوان هستند، مخصوصاً محرومیت از داشتن آب، محرومیت‌هاى اقتصادى که فوق‌العاده زیاد بود جناب آقاى دولت‌شاهی شاهد هستندکه در 35 تا 34 سال قبل این‌که فرماندار همدان بودند این شهر مرکز فعالیت‌هاى اقتصادى ایران بود ولى این امروز فعالیت‌هاى اقتصادى به صفر رسیده است و بالاتر از همه این است که این شهر آب مشروب هم ندارد با این‌که سال‌ها بودکه دولت‌ها توجه به این امر کرده‌اند ولى یک اقدامات بسیار نا قصى صورت گرفته بود پول‌هایی هم مصرف شده بود که هیچ نتیجه‌ای حاصل نشد. بنده در موقع انتخاب شدن حقیقتاً قول دادم به اهالى که اگر تا آخر اسفند ماه ‌امسال مسئله آب همدان را به طور کلى حل نکنم از نمایندگى استعفا‌ بدهم وکالت هدف نباید باشد بلکه باید وسیله‌ای براى انجام خدمت باشد (صحیح است) بنده خواستم خود را مقید کرده باشم به این‌که اقلاً از این همه محرومیت‌ها یک محرومیت را مجبور باشم که رفع کنم سؤال بنده براى این بود که من یک مدت محدودى داشتم اگر از این مدت تجاوز می‌کرد بنده طبق سندى که به اجتماع سپرده بودم نه سندى که به فرد سپرده بودم از نمایندگى استعفا‌ بدهم و البته این را هم بنده نمی‌توانستم تحمل کنم که از مصاحبت آقایان کنار رفته باشم و شاید عده‌ای از آقایان اطلاع داشته باشند ولى آقاى وزیرکشاورزى متعاقب آن همه اقدامات ناقصى که در دولت‌هاى سابق صورت گرفته بود آخرین اقدام و کامل‌ترین اقدام را کردند و قرار داد او براى این کار بسته شده است بنده فقط ازموقع استفاده می‌کنم و از جناب آقاى وزیر کشاورزى ودولت براى این‌که این محرومیت بزرگ همدان را مرتفع کرده‌اند تشکر می‌کنم و امیدوار هستم که با بسته شدن این سد این شهر بزرگ تاریخى از محرومیتى بزرگ که داشت در حقیقت خلاصى پیدا کند

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- بنده عرضى ندارم.

4- سؤال آقاى شوشترى راجع به حق داورى دعاوى دولتى وجواب آقاى وزیر دارایی‏

رئیس- آقاى شوشترى سؤال شما از وزارت دارایی راجع به داوری‌ها مطرح است بفرمایید

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم راجع به سؤالى که بنده از وزارت دارایی کردم استدعا دارم جناب آقاى وزیر محترم دارایی توجه بفرمایند آن وقت عرایض مرا اگر صحیح تشخیص دادند فکرى بفرمایند که این وضعیت در مملکت خاتمه پیدا کند. به خاطر دارم در دوره 16 روزى در یک مجله‌ای مطلبى را خوانده بودم ودر مجلس عرض کردم که اراضى بایرى رادر آمریکا براى عمران و آبادى دولت آمریکا مصلحت دید مجاناً به مردمی‌ واگذار بکند که از سرمایه خود اینها را بروند عمران کنند و استفاده ببرند آقایان استدعا دارم توجه کنید اتفاقاً مردم آمریکا رفتند از این اراضى استفاده سرشارى بردند ضمناً بر خوردند به منابع سرشار نفت. این موضوع در کنگره‌ آمریکا مطرح شد و گفته شد که شما چطور چنین اراضى ذی‌قیمتى را با ثمن بخس دادید به مردم.

وزیر دارایی- آمریکا جواب داد آن روزى که ما دادیم هنوز نفتى استخراج نشده بود وانگهى ما منظورمان عمران و آبادى آمریکا است امضاى دولت معتبرتر از این حرف‌هاست. باید مردم نسبت به دولت، نسبت به وزرا‌، نسبت به امضای دولت اطمینان داشته باشند و دولت هم نسبت به ‌امضا مردم اطمینان داشته باشد. از چند سال قبل بنده برخوردم به دعاوى و حکمت‌هایی که اغلب به ضرر دولت تمام شده در صورتى که به ماهیت دعاوى، به حقیقت دعاوى اگر کسى از نظر قضایی رسیدگى کند و با مورد قضایی آشنایی داشته باشد می‌فهمد که دولت ذی‌حق بوده و حکمیت‌ها در دعواها بر خلاف حق وحقیقت به ضرر دولت تمام شده و پولى هم گرفته‌اند مثلاً من راجع به اراضى اطراف تهران وکلاى محترم و دوره 16 می‌دانند اینجا مذاکراتى کردم که اراضى اطراف تهران 350 میلیون ذرع است و یک روزى تشریح خواهم کرد که عمل دولت سابق علاوه بر آن‌ که خدمت نبوده خیانت بوده است و مال بیت‌المال را داده‌اند به افراد. من سؤال که کردم از وزیر محترم دارایی راجع به حکمیت دعاوى دولتى بود با این‌که یادم نبود ولى بعضى از مطالب هست که افشا‌ و توضیحش در مجلس شوراى ملى به جهات عدیده که یکى از این جهات اطلاع یافتن مردم از حقایق است و آشنا شدن افکار به روش بعضى افراد است لازم است. بنا‌بر‌این خواهشمند است توضیح بفرما‌یید که از شهریور 20 تا این تاریخ راجع به دعاوى اشخاص بر دولت و دعاوى دولت بر افراد- در کلیه وزارتخانه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت آن چه را که به داورى و حکمیت ارجاع شده صورت و سیاهه کلیه اینها را بدهید و همچنین لازم است توضیح بفرمایید که بابت حق داورى اعم از داور اختصاصى و سر حکم از خزانه دولت تا این تاریخ چه مبلغ به اشخاص داده شده و حکم‌هاى اختصاصى و سر حکم‌ها چه کسانى بوده‌اند بلکه این لباس‌هاى وجیه‌المله و دروغ گفتن از تن اشخاص در بیاید و این پرده مردم‌فریبى پاره شود در این مملکت (عمیدى نورى- اشترى و نریمان آقاى شوشترى) بایستى اعلام فرمایند که آرای‌ صادره حکم‌ها در کلیه مرافعات به نفع دولت بوده به طور کلى یا ضرر دولت البته این سؤال بنده ملازمه دارد که شخص وزیر محترم دارایی جواب بفرمایند. یک جواب کلى را که متضمن تمام وزارتخانه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت و شهردارى تهران و شهرستان‌ها باشد. آقاى وزیر محترم دارایی چه مانعى دارد در بودجه‌تان سالى مبلغى بگذارید که دعاوى اشخاص را خودتان تمام بکنید، نگذارید به این صورت‌ها در بیاید از این جهت استدعا می‌کنم جواب بفرمایید تا بعد توضیح عرض کنم‏

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی (دکتر امینى)- قسمتى از فرمایشات جناب آقاى شوشترى را بنده تصدیق دارم که ‌امضا‌ى دولت باید معتبر باشد تعهدش باید معتبر باشد واگر بر‌خلاف تعهد عمل کند البته موجب تزلزل اعتبار و امضاى دولت می‌شود (صحیح است) در قسمت حق حکمیت‌ها آقایانی که سابقه در کار دادگسترى دارند می‌دانند فرق هست بین حکمیت و قضاوت در قضاوت قاضى می‌نشیند روى دلایلی که در پرونده است قضاوت می‌کند ولى در حکمیت کار مشکل است، طرفین اسناد محکمی ‌ندارند داورها می‌نشینند و رسیدگى می‌کنند و له و علیه حکمی‌ صادر می‌کندحالا به ضرر یک طرف یا به نفع یک طرف دیگر باشد این تشخیص که به حق بوده یا نه خیلى مشکل خواهد بوده مگر آن که دوباره بنشینند رسیدگى کنند که درست بوده یا نه. سؤال جنابعالى دو قسمت دارد یک قسمتش مربوط به دعاوى دولت و تمام دستگاه‌هاى دولت است که حکم‌ها کى بوده‌اند و چقدر حق‌الحکمیه گرفته‌اند این را بنده مراجعه کردم و به تمام وزار‌تخانه‌ها هم بخشنامه کردم و از وزارتخانه‌ها صورت خواستم و این تهیه‌اش خیلى مشکل است و وقت زیادى می‌خواهد ولى آن قسمتی که راجع به وزارت دارایی بود از سال 1320 تا حالا تهیه شده که بنده قسمت‌هاى مختلفه‌اش را قرائت می‌کنم که خاطر آقایان مسبوق باشد اما عرض کردم تشخیص این‌که این به ضرر دولت بوده یا به نفع دولت باید دو مرتبه همه پرونده‌ها را طالعه کرد و دید که عمل چه بوده و کى ضرر برده و کى نفع برده دعوى شرکت نوین ذغال است به طرفیت دولت یعنى به طرفیت اداره کل بودجه و آقایان حکم‌ها آقاى زرین کفش و آقاى محمد على بوذرى هستندکه آقاى زرین کفش مبلغ 82973 ریال و آقاى بوذرى مبلغ 165947 ریال گرفته‌اند، دعوى شرکت مهندس ابتهاج که حکم‌ها آقاى خواجه نورى و آقاى فاطمی ‌بوده‌اند که آقاى خواجه نورى مبلغ 35723 ریال گرفته‌اند دعوى ورثه مرحوم شیخ خزعل حکم‌ها آقایان جوادعامرى، دکتر مهین واعز ارنیک پى و احمد فرامرزى بوده‌اند جمع حق‌الحکمه مبلغ صد هزار ریال بوده است دعوى آقاى رضا شیشه علیه وزارت پست و تلگراف حق‌الحکمه مبلغ 12375 ریال حکمش هم معلوم نیست (میراشرافى- چطور معلوم نیست؟)

+++

‌دنباله‌اش هست دعوى محمدحسن راسخ افشار که حکم آقاى انوارى بوده و حق‌الحکیمه مبلغ 3773 ریال باز هم دعوى آقاى راسخ افشار حکم آقاى ضرغام‌پور مبلغ حق‌الحکمیه 7546 ریال (میر‌اشرافى- دولت محکوم شده است یا آن طرف‌ها) این باید از دوسیه معلوم شود ورثه‌ها رویگر حکم‌ها آقاى مجید موقر و آقاى مورخ‌الدوله سپهر و آقاى ‌هادى اشترى آقاى اشترى و آقاى مورخ‌الدوله سپهر گر‌فته‌اند هر کدام مبلغ 602333 ریال و آقاى مجید موقر گرفته‌اند مبلغ 572333 ریال (میراشرافى- چقدر رأى بر علیه دولت داده‌اند و این را گرفته‌اند) اینجا به طور قطع معلوم نیست راجع به یک عده معادن اطراف تهران بوده است در مسگرآباد که رأى دادند به این‌که این معادن متعلق به دولت است منتهى باید قیمتش را به ورثه بپردازند. (میر‌اشرافى- چقدر داده‌اند؟) دکتر مشیر فاطمى- به ورثه هنوز نداده‌اند) (میر‌اشرافى- چهارصد هزارتومان دولت را محکوم کرده‌اند ولى هنوز به ورثه داده نشده و الان در استیناف و تمیز است) در محاکم ابتدایی و استیناف وزارت دارایی را محکوم کرده‌اند و مبلغش هم هنوز معلوم نیست اینها پرونده‌هاى مفصلى داردکه اگر بنده بخواهم تمام جزئیات را عرض کنم یک کتاب می‌شود هر کدام از اینها پرونده‌ای دارد و موجود است در دسترس آقایان هم هست ممکن است آقایانى که میل دارند تشریف بیاورند ببینند (یکى از نمایندگان- صحیح می‌فرمایید ولى محکومیت‌هایش را بفرمایید) دعوى مهندس صادق عظیمی ‌به طرفیت اداره ساختمان وزارت دارایی حکم‌ها آقاى قاسم ادیب که فوت کرده است حق‌الحکمیه مبلغ 7148455 ریال و با آقاى محمد حسن شقاقى مبلغ 25 و 35742 ریال پرداخته شده دعوى شرکت ورچلانوزاکتان حکم آقاى حسن حسینى حق‌الحکمیه مبلغ 11109 ریال- دعوى شرکت میلارد به طرفیت اداره تصفیه‌ امور اقتصادى دولت حکم‌ها آقایان صفى‌نیا، امامی‌خویی و محمود نریمان حق‌الحکمیه هر کدام مبلغ 85 و 34096 ریال- دعوى شرکت پخش کالاى انحصارى تهران حکم‌ها آقایان محمد عبده، ضیاالدین نقابت و مرحوم محمد رضا وجدانى حق‌الحکمیه هر کدام مبلغ 35 و 60371 ریال- دعوى آقاى یونس وهاب‌زاده حکم‌ها آقایان ابوالحسن صادقى، محمود محمود، و هاشم وکیل حق‌الحکمیه هر یک مبلغ 65 و 71092 ریال دعوى جناب آقاى امیر‌قاسم فولادوند بر علیه وزارت دارایی حکم آقاى ‌هادى اشترى حق‌الحکمیه مبلغ 11500 ریال دعوى شرکت تضامنى احمد وهاب‌زاده حکم جناب آقاى امیر حسین ایلخان ظفر حق‌الحکمه مبلغ چهارصد هزار ریال. دعوى آقاى مهندس لادپسلاس فبستر حکم‌ها آقایان موسى عمید و محمود هوده جمع حق‌الحکمیه مبلغ 14500 ریال جمع کل 24 فقره حق‌الحکمه که در وزارت دارایی داده شده مبلغ 80- 5347564 ریال می‌شود و حالا عرض کردم قسمت له و علیه که ضرر براى دولت داشته باشد یا نفع داشته معلوم نیست پرونده‌هایش حاضر است تشریف بیاورید بنشینید تا مطالعه کنیم که ببینم کجایش به ضرر دولت است یا نیست راجع به سایر وزارتخانه‌ها هم بنده بخشنامه‌ای کرده‌ام که همه وزارتخانه‌ها صورت بفرستند و خدمتتان عرض کنم (عمیدى نورى- جمع کل چقدر بود آقا؟) جمع کلش 500 تومان بوده است‏

رئیس- آقاى شوشترى‏

شوشترى- این سؤال که من کردم جناب آ قاى وزیر دارایی سؤال من جامع بوده که از اول شهریور 20 که بدبختى مملکت ما شروع شده تا این تاریخ یک عده‌ای چقدر استفاده از این راه کرده و دولت را محکوم کرده‌اند جوابى که آقاى وزیر دارایی فرمودند مال چهار پنج سال است و یک جزیی یک عشرى از اعشار قضیه است که 5 میلیون ریال حق‌الحکمیه بوده است من مخالف این هستم من عرض کردم عقیده دارم به این‌که دولت باید دعاوى که با اشخاص دارد مثل دو نفر مردم عادى دعاویش را تمام بکند اما این کلاه‌سازى است که حقوق مردم را مثلاً به وزارت دارایی بدهید و آن وقت بیایند حکمیت کنند وبابت حق‌الحکمیه نانى بگذارید توى سفره آقاى اشترى و امثالهم من با این کلمه مخالفم ولى جناب آقاى وزیر دارایی بنده ممکن نیست عدول کنم از سؤالى که کردم از شهریور 20 به این طرف آنچه در دستگاه‌هاى وابسته به دولت و وزارتخانه‌ها کارها را به حکمیت رجوع کرده‌اند و به افراد بابت حق‌الحکمیه داده‌اند صورت اسامی ‌اینها را بیا‌ورید چون من می‌دانم در مقدارى از اینها الان ورثه گفت که 80 هزار تومان طلب‌کار است تقریباً 20 سال است نمی‌گذارند این کار تمام بشود من عقیده‌ام این است که این دعاوى باید تمام بشود یک روز این کارها را تمام کنید تمام نشدن این کارها براى مملکت ضرر دارد از این جهت بنده به سؤال خودم باقى هستم تا همان طورى که فرمودید صورت جامع را بیاورید و مجلس شوراى ملى از حقیقت کار اشخاص آگاه شود.

رئیس- آقاى درخشش‏

دکتر جزایرى- بنده یک استدعایی می‌خواستم بکنم.

رئیس- بفرمایید.

دکتر جزایرى- اگر آقایان توجه کنند مسئله سد‌سازى و آبیارى یکى از مسائل مهم مملکت است در کمیسیون برنامه هم رفقا و همکاران به بنده فشار آوره‌ا‌ند که در برنامه جدید سد‌سازى و آبیارى خیلى مورد توجه باشد متأسفانه اخیراً یک مطلبى در مملکت مطرح شده که عده‌ای از آقایان مثل آقاى مهندس جفرودى و عده دیگر که خیلى ادعاى مهندسى داشته‌اند یک سدى ساخته‌اند و بعد خودشان خراب کرده‌اند اگر این طور است که بنده تقاضاى تعقیب این امر را دارم و اگر همچو چیزى نبود آقاى وزیر کشاورزى که این‌جا تشریف دارند اجازه بفرمایید توضیحى بدهند

رئیس- این موضوع که حالا مطرح نیست اگر خود آقاى وزیر کشاورزى بخواهند توضیح بدهند مانعى ندارد آقاى درخشش‏

5- سؤال آقاى درخشش راجع به فروش یک قطعه زمین راه کرج و جواب آقاى وزیر فرهنگ‏

درخشش- چندى پیش بنده اطلاع حاصل کردم که سى هزار متر زمین مربوط به اوقاف که بین کیلومتر 4 و 5 کرج واقع شده به مزایده گذاشته شده براى فروش و فقط در این مزایده هم یک نفر شرکت کرده به مترى 3 تومان و یک‌قران و آن یک نفر هم برنده شده (مرآت اسفندیارى- اسمش چیست؟) عرض می‌کنم وضع فرهنگیان را همه آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارندکه از چه قرار است مخصوصاً طبقه ‌اموزگار که به هیچ وجه خانه و مسکنى ندارند (صحیح است) و عموماً در اطاق‌هاى اجاره‌ای زندگى می‌کنند (صحیح است) بنده سؤالى کردم از وزارت فرهنگ و سؤالم این بود با این‌که اکثر معلمین خانه ندارند در چنین موقعى که وزارت فرهنگ می‌خواهد سى هزار متر زمین را به مزایده بگذارد چرا بین معلمین تقسیم نمی‌کنند که اینها براى خودشان لانه و آشیانه‌ای درست کنند (میر اشرفى- آقاى درخشش قانون بهش اجازه نمی‌دهد آقاى خان ملک بیچاره یک دفعه این کار را کرد بردند محاکمه‌اش کردند) بنده حالا عرض می‌کنم قانون هم اجازه می‌دهد اگر قانون اجازه نمی‌داد بنده این سؤال را نمی‌کردم این زمین‌ها را عرض کردم در مزایده مترى سى و یک ریال برنده شدند در صورتى که فرهنگیان حاضر هستند که همین زمین‌ها را به آنها واگذار کنید و مترى ده تومان بخرند همان روز هم امروز الان هم تمام فرهنگیان حاضرند آنهایی که واجد شرایط هستند با قرعه کشى تعیین بشوند و مترى ده تومان این زمین‌ها را بخرند حالا چرا فقط یک نفر شرکت کرده است در این مزایده، به دلیل این‌که الان مزایده را بایستى به روزنامه‌هاى کثیر‌الانتشار داد‌ و این اعلان به یک روزنامه‌ای داده شده که شاید صد شماره بیشتر منتشر نمی‌شود، البته این کار تقصیر وزارت فرهنگ نیست و تقصیر اداره تبلیغات است براى این‌که وزارت فرهنگ این اعلانات را به اداره تبلیغات می‌فرستاد و اداره تبلیغات هم آن‌ها را تقسیم می‌کرده (شوشترى- برنده کیست؟) برنده آقاى شاهرخشاهى است که خوشبختانه بعد از این‌که بنده سؤال کردم و دیدند که پاى فرهنگیان در میان است شصت هزار ریال سپرده‌شان را پس از چند روز که بنده سؤال کردم رفته‌اند پس گرفته‌اند (مبارک است) و اما پیشنهاد بنده و تقاضاى بنده از آقاى وزیر فرهنگ این است که ترتیبى اتخاذ بفرمایند الان در حدود دوازده هزار تقاضا از فرهنگیان براى زمین‌هایى که بانک ساختمانى واگذار می‌کند رسیده و فقط بانک ساختمانى توانسته است در وضع فعلى 80 قطعه زمین به وزارت فرهنگ بدهد یعنى 12000 تقاضا موجود است و در مقابلش 80 قطعه زمین با وضعى که عرض کردم براى معلمین موجود است پیشنهاد بنده این است که اکنون که برنده سپرده خودش را پس گرفته است وزارت فرهنگ هر چه زودتر این زمین‌ها را با مقررات قانونى بین فرهنگیان تقسیم بکند تا عده‌ای از فرهنگیان بتوانند عجالتاً زمین داشته باشند که بعداً اگر احیاناً کمک‌هایى به آن شد از طرف بانک ساختمانى بتوانند زمین‌ها را بسازند (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ (جعفرى)- در یکى دو سال گذشته آقاى جلال‌الدین دادستان متوالى اوقاف مرحوم شاهزاده خانم از وزارت فرهنگ تقاضا می‌کند که قریب سى هزار و نهصد و چند متر مربع از اراضى واقعه در طرشت که جزء این موقوفات است و بایر است آن را تبدیل به احسن کنند. مطابق ترتیب و سیره‌ای که در اداره کل اوقاف هست هر وقت تقاضاى تبدیل به احسن یک موقوفه‌ای بشود اداره اوقاف این تقاضا را می‌فرستد به اداره تحقیق اوقاف و اداره تحقیق اوقاف رسیدگى می‌کند و اگر منطبق با قانون و مقررات بود موافقت می‌کند با تبدیل به احسن در مورد زمین موقوفه مورد تقاضاى. آقاى دادستان هم اداره کل اوقاف با موافقت متولى آگهى مزایده براى فروش موقوفه منتشر می‌کند و همانطورى که جناب آقاى درخشش تذکر دادند فقط یک نفر در این مزایده شرکت می‌کند و تقاضا می‌کند که این زمین را به مترى 31 ریال خریدارى بکند حداقل قیمت را هم در آگهى مزایده بنا به تشخیص کار‌شناس اداره کل اوقاف هر متر مربعى 20 ریال تعیین می‌کنند وقتى که جلسه رسیدگى به پیشنهادات تشکیل می‌شود کمیسیون مزایده چون می‌بیند که فقط یک پیشنهاد شده است با این پیشنهاد موافقت نمی‌کند و در صورت‌مجلس هم می‌نویسد که چون پیشنهاد منحصر‌به‌فرد است باید آگهى مزایده تجدید بشود و این پیشنهاد دهنده برنده مزایده نیست و به همین جهت‏

+++

به برنده مزایده ابلاغ می‌کنند که تو آقا برنده مزایده نیستى و بیا ودیعه‌ات را پس بگیر برنده مزایده و پیشنهاد دهنده اصرار می‌کند که این موقفه به او به فروش برسد و اظهار می‌کند که من برنده مزایده هستم ولى اداره کل اوقاف با توجه به صورت‌مجلسى که تنظیم شده بود جواب رد به او می‌دهد و او هم مجبور می‌شود که ودیعه‌اش را از اداره کل اوقاف پس بگیرد. بعد از این ‌که ودیعه‌اش را پس می‌گیرند اداره کل اوقاف آگهى مجدد منتشر می‌کند آگهى مجدد وقتى که منتشر می‌شود هیچکس در این مزایده شرکت نمی‌کند و نماینده متولى یعنى سر‌لشگر دادستان تقاضا می‌کند که اگر کسى در این مزایده شرکت نکرد من خودم حاضرم این زمین موقوفه را مترى 31 ریال خرید‌ارى بکنم. اداره کل اوقاف هم با این پیشنهاد موافقت نمی‌کند و به این جهت هنوز زمین موقوفه به فروش نرفته و تا موقعى که منافع موقوفه تأمین نشود اداره کل اوقاف این زمین را به فروش نخواهند رسانید (احسنت) (شوشترى- اصلاً شرعاً حرام است این تبدیل به احسن نیست) اما راجع به زمین‌هایی که به معلمین داده شده است تصور می‌کنم اشتباهى شده باشد. جناب آقاى درخشش مادر سال 1332 دویست قطعه از اراضى نارمک به مساحت 300 و 400 و 500 مترگرفتیم و بین معلمین تقسیم کردیم که الان تمام این 200 قطعه تقسیم شده است و 80 قطعه نیست (درخشش- قسسمت اخیرش را عرض کردم راجع به تقسیم این زمین بین معلمین با وجود این‌که خود آقایان می‌دانند که تمام کوشش آقایان وخود بنده این بوده است که به معلمین کمک بکنیم وتا آن‌جایی که مقدور وزارت فرهنگ بوده است با کمک نمایندگان محترم براى تعرفه حال معلمین اقدام شده است و خود من معتقدم که هرقدر ما بتوانیم وسیله زندگى براى معلمین فراهم بکنیم لازم و بلکه ضرورى است اما زمینى را که مال دیگری است و متولى دارد من زمینى راکه متولى دارد نمی‌توانم تقسیم بکنم بین معلمین مگر این‌که معلمین حاضر باشند با آن شرایطى که متولى حاضراست به فروشد و منافع موقوفه هم تأمین بشود به آن‌ها واگذار بشود که البته با متولى مذاکره خواهد شد و اگر حاضر باشد با آن شرایط واگذار بکند و منافع موقوفه هم تأمین باشد بنده خودم اولین کسى خواهم بود که در این کار اقدام خواهم کرد

شوشترى- اجاره نودونه ساله بدهید

رئیس- آقاى درخشش‏

درخشش- جناب آقاى جعفرى شرحى فرمودند راجع به مدارج قانونى که این پرونده طى کرده، بنده قبول دارم این شرح را ولى افرادى که اطراف تهران یک میلیون ودومیلیون متر زمین‌ها را ضبط کرده‌اند آن‌ها هم کارشان پرونده دارد یعنى مدارج قانونى هست، شما پرونده‌هایشان را ببینید رفته‌اند ثبت داده‌اند، سند مالکیت دارند و هیچ اشکالى در خود پرونده نیست اما براى همه روشن هست که زمین بین کیلومتر چهار تا پنج جاده کرج واقع شده است امروز و دوماه پیش و سه ماه پیش مترى سه تومان نیست و این زمین‌ها مترى چهل تومان پنجاه تومان ارزش دارد. بنده عرض کردم علت این‌که اشخاص شرکت نکرده‌اند در این مزایده به علت این بود که این آگهى را در روزنامه‌ای دادند که این روزنامه صد تا تیراژ داشته است در صورتى که باید در روزنامه اطلاعات منتشر شود یا در کیهان و پست تهران، در روزنامه‌هاى روزانه و کثیرالانتشار باید منتشر بشود و این گناه به گردن وزارت فرهنگ نیست بلکه گردن اداره تبلیغات است و این‌که فرمودند راجع به تقسیم بنده می‌دانم که متولى دارد و باید متولى راضى بشود الان متولى مایل هست و به وزارت فرهنگ فشار آورده که آن زمین را مترى سه تومان و یک قران براى خودش بردارد (وزیرفرهنگ- ندادیم که) بلى ندادید بنده عقیده‌ام این است که بایستى وزیرفرهنگ با متولى بنشینند حل بکنند و رضایت او را جلب بکنند و وقتى جلب رضایت او شد براى فرهنگی‌ها هم زمین به دست بیاید (شوشترى- نود ساله اجاره بدهند) بلى بلى صحیح است به قول جنابعالى زمین را 90 ساله اجاره بدهند (شوشترى- که موقوفه را معامله نکنند) بسیار پیشنهاد صحیحى است. راجع به زمین‌هاى نارمک هم بانک ساختمانى کمال توجه را نسبت به کارمندان فرهنگ کرده است و قسمت آخرى که تحویل داده است 80 قطعه است ولى آقایان نمایندگان محترم مطلع‌اند که بعد از وزارت جنگ جمعیت وزارت فرهنگ از همه جا زیادتراست و تعداد فرهنگی‌ها از تمام وزارتخانه‌ها زیادتر است هرچه قدر هم به آن‌ها کمک بشود کم است فعلاً دویست قطعه زمین به آن‌ها داده شده است. فرض کنید دویست قطعه با داشتن چهل هزار کارمند عبد اثرى نخواهد داشت. کوشش بشود انشاءالله بعد از وزارت فرهنگ کوشش بکند و آقایان نمایندگان محترم هم که خوشبختانه هر مقطع صحبت فرهنگ و فرهنگیان کمال توجه را نسبت به فرهنگ کرده‌اند، با همت نمایندگان محترم و راهنمایی‌هاى وزیرفرهنگ فرهنگی‌ها بتوانند زمین‌هایی به دست بیاورند که بتوانند در آن‌جا براى خودشان لانه و آشیانه بسازند. در خاتمه عرایضم همانطور که عرض کردم عموم آقایان نمایندگان محترم نسبت به فرهنگیان توجه خاصى دارند (صحیح است- صحیح است) و البته اگر احیاناً در فرهنگ هم عده معدودى پیدا شوند که آن عده معدود ناصالح باشند آن عده مورد تنفر شدید تمام نمایندگان محترم هستند به دلیل این‌که اگر احیاناً در تاریکى از وزارتخانه‌ها سوءاستفاده‌ای بشود سوءاستفاده مادى است و ضرر به خزانه دولت می‌خورد، اما خداى ناخواسته اگر در وزارت فرهنگ انحرافى رخ بدهد این با معنویات ما سروکار دارد (صحیح است) با مملکت ما سروکار دارد (صحیح است) و زیانش جبران‌ناپذیراست (احسنت) این است که عموم نمایندگان توجه کاملى نسبت به فرهنگ دارند و علاقه‌مند هستند و تشویق می‌کنند فرهنگیان را یعنى اکثریت فرهنگیانى که در هدف اصلى یعنى تعلیم و تربیت متعلمین کوشا هستند.

6- توضیحات آقایان وزیر کشاورزى و مهندس جفرودى راجع به سد گلپایگان‏

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى (عدل)- جناب آقاى دکتر جزایرى یک سؤالى در ضمن مذکرات فرمودند راجع به این موضوع سد گلپایگان بنده اگر چه نوشته و مدارکى همراه ندارم که با رقم توضیحاتى به عرض برسانم ولى آنچه که از تحقیفات خودبنده و مأمورین که به عمل فرستاده‌ایم معلوم شده است به عرض می‌رسانیم (جمعى از نمایندگان- کمی ‌بلندتر فرمایید) راجع به آبیارى البته آقایان می‌دانند که در قسمت اعظم ایران اساس پیشرفت کشاورزى امور آبیارى است و در برنامه 7 ساله اعتبارات قابل ملاحظه‌ای براى این موضوع پیش‌بینی شده و امیدورایم که بزودى شروع بشود و در نتیجه اراضى بایرى که فعلاً آب ندارد و عده زیادى که از کشاورزان ایران از بى آبى در زحمت هستند در رفاه زندگى بکنند. اما راجع به سد گلپایگان حقیقت مطلب این است که این سؤال بنده را ناراحت کرد براى این‌که این از جریان فنى و ادارى خارج و موضوع وارد یک کشمکش‌هایی شده است (مهندس جفرودى- احسنت آقاى وزیر) بنده در دو سه ماه قبل وقتى این جریان اتفاق افتاد (دکترجزایرى- کى این قضیه اتفاق افتاد) تقریباً دو سه ماه پیش خیال می‌کنم بنده رئیس آبیارى را خواستم (میراشرافى- دکتر معظمی ‌سد را شکسته) عرض کنم بنده بدون طرفدارى ازهیچ‌کس عین حقیقت را عرض می‌کنم بعد هم اگر خواستید تمامش را با رقم به عرض برسانم یکى از آقایان نمایندگان یک سؤالى در این موضوع از بنده کرده و بنده نظرم این بود که در موقعى که این سؤال مطرح می‌شود عرایضم را عرض کنم. یک سدى روى رودخانه گلپایگان ساخته شده است که نقشه‌اش را مهندسین ایرانى تهیه کرده‌اند و مورد تأیید مهندسین آمریکایی هم قرار گرفته و این اولین سد ذخیره است که در ایران به دست مهندسین ایرانى و مقاطعه‌کاران ایرانى ساخته شده است (صحیح است) و در نوع خودش هم اولین سد است و این نوع سدها را سدخاکى می‌گویند و بدون این‌که بتون و سیمان کار بکنند نه این‌که ناوه‌کش بیاید خاک بریزد و یک تشکیلاتى هست که این سدها را می‌سازد و قرار بود که این سد در اویل امسال افتتاح بشود بعد به واسطه این‌ که پولى نبود و وسایلى نبود به تأخیر افتاد اخیراً خراب شده بود و در زیر هر سدى یک مجرأیی هست، یک تونلى است که آبى که باید به مصرف آبیارى برسد از این مجرا بایدجریان پیدا بکند لازم بود که در داخل این تونل انژکسیون سیمان بشود براى این‌که تمام خلل و فرج آن گرفته بشود و براى این کار لازم بود که کارگرانى که در این تونل کار می‌کنند در امان باشند و چون نزدیک بهار عملیات شروع می‌شد و اغلب بارندگى بود (دکتر جزایرى- تونل کجاى سد است مگر تونل غیر سد است) تونل زیر سد است براى این‌که این سد سدذخیره است براى این‌که سیلاب‌ها را ذخیره بکند و در موقع کم آبى بدهد به زمین‌هاى زیردست دریچه‌هایی را می‌گذارند که باز بشود و آب جریان پیدا کند براى این‌ که بتوانند توى این تونل را انژکسیون سیمان بکنند یک دیوارى ساختند در اواسط تونل و در نتیجه بیشتر از آن مقدارى بود که انتظار می‌رفت آب به سرعت در پشت سد و دریاچه بالا رفت و طبیعى است که چون کف دریاچه سطحش کم است آب در آن قسمت‌ها به سرعت بالا می‌آید و وقتى که به کف می‌رسد سرعت بالارفتن آب آن قدر زیاد است که بیشتر از آن مقدارى که انتظار می‌رفت فشار می‌آورد و بیم خطر می‌رفت که آب دیوار را خراب بکند و یک عده‌ای که پشت دیوار کار می‌کردند هلاک شوند مهندسین رفتند آن‌جا (مهندسین جفرودى- کى رفتند) از بنگاه آبیارى مهندس نهیناد و آقاى مهندس طالقانى که خودش نقشه را تهیه کرده بود و در آن‌جا یک مهندس ناظرساختمان بود بعد از مدتى تصمیم گرفتند که راه علاج این است که این دیوار را بترکانند که آب دریاچه خالى بشود و بتوانند توى تونل کاربکنند، در داخل تونل یک دیوارى ساخته بودند که بتوانند سیمان را انژکسیون بکنند به دیوار مخصوصاً آن جایی که تونل می‌خورد به کوه بایستى انژکسیون سیمان بشود چون آب می‌تواند نفوذ بکند براى خراب کردن دیوار تونل دینامیت گذاشتند و دیوارخراب شد وخرابی‌هایی هم به بارآمد خرابی‌هایی که وارد آمد آن وقت نماینده یک روزنامه‌ای البته چون از محل سد در حدود صد کیلومتر دور بوده و خبر نداشته این خبر منتشر شد که سد را ترکانده‌اند و نماینده روزنامه هم طبق وظیفه‌ای که داشته به روزنامه نوشته و این جنجال آنجا پیدا شد که سدى که هفت هشت ملیون خرجش شده بود همه ‌امیدها به آن داشتند

+++

 ترکانیدند پس توى این ‌مملکت هیچ‌کارى نمی‌شود در صورتى که سد را نترکانید آقایان این سد چندین صد هزار تن وزنش است (بهبهانى- پس چرا به روزنامه جواب ندادید) با چند کیلو دینامیت این سد را نمی‌شد ترکاند این سد را نقشه‌ا‌ش را ‌ایرانی‌ها کشیده‌اند و آمریکایی‌ها هم تأیید کرد‌ند و مهندسین و مقاطعه‌کاران ایرانى آن را ساخته‌اند و تشکیلاتشان هم خیلى خوب بود و به نظربنده تخطئه مهندسین و مقاطعه کار ایرانى خطاست (صحیح است) مقاطعه کارخوب یک ثروتى است براى مملکت (صحیح است) من نمی‌گویم همه‌شان خوبند، یک عده‌شان حقه‌باز، تقلب می‌کنند ولى مقاطعه کارحسابى در یک مملکتى که می‌خواهد کارهاى عمرانى شروع بکند یک ذخیره‌ای است نیک ثروتى است اینها ماشین‌ها دارند وسایل دارند، اسباب دارند اگر قرار بشود که ما از خارج مقاطعه کار بیاوریم که بیایند کار بکنند و پول ما را ببرند چه فایده دارد مقاطعه‌کاران ایرانى باید خودشان کارشان را انجام بدهند (دکتر جزایرى- قربان سد خراب نشده؟) سد مطلقاً خراب نشده‏، این سد پنجاه میلیون خروار وزنش است اگر این را می‌شود با پنجاه تا دینامیت ترکاند. این متأسفانه مواجه شد با یک جریانى حالا اشخاص طرفند با مهندسین یا با مقاطعه‌کاران یا با روزنامه کارش به اینجا کشیده است و این خراب نشده است و گواین‌که بعداً آن روزنامه گفت که اشتباه شده است و سد را نترکانیده‌اند و تونل را ترکانیده‌اند. حقیقتش این اسنت که عرض کردم البته آن مخبر روزنامه وظیفه خودش را انجام داده یعنى آن خبر را اطلاع داده است به تهران و این آقایان عصبانى شده‌اند و یک جواب داده‌اند و او هم به آقایان حمله کرد ولى این‌که بنده عرض می‌کنم خدمتتان نمایندگان بنگاه آبیارى و مأموریتى که برگشتند از گلپایگان یکى رئیس کل بازرسى وزارت کشاورزى است و یکى هم مهندس ابراهیمی ‌و یکى هم مهندس اسکندرى است که مأمور وزارت کشاورزى در بنگاه آبیارى است آمدند و گفتند و حالا مشغولند که گزارش‌شان را تهیه بکنند و موقعى که سؤال آن آقاى نماینده محترم مطرح بشود بنده تمام آن ارقام را می‌آورم خدمت‌تان عرض می‌کنم.

خلاصه‌اش باز عرض می‌کنم جاى هیچ نگرانى نیست این پیشامدها هم همه در تمام دنیا می‌شود نباید از این چیزها بى‌خود ترسید و جنجال کرد، مهندسین ایرانى را باید تقویت کرد مقاطعه‌کاران خوب را بایدتقویت کرد تا بتوانیم به دست خودمان این کارها را بکنیم. راجع به آبیارى همدان هم که آقاى نراقى فرمودند تأ‌یید می‌کنم که قرار داد تهیه نقشه‌هایش امضاء شده و امیدوارم که تا تیر ماه آتیه شروع کنیم به ساختمانش (احسنت)

حشمتى- بالاخره این سد کى ساخته می‌شود؟ 8 سال است دیگر

رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏

مهندس جفرودى- مطلبى را که به عرض شوراى ملى می‌رسانم از لحاظ برنامه‌های آینده مملکت حائز کمال اهمیت است. همان طور که رویه مجلس است بنده انتظاردارم که به این موضوع اهمیتى که لازم است بدهند. بنده از نصاف جناب آقاى وزیرکشاورزى (ارباب- مرد بى‌نظیرى هستند) وزیر کابینه تیمسار سپهبد زاهدى کمال امتنان را دارم که با مال بی‌طرفی و انصاف از حیثیت کادرفنى این مملکت دفاع کردند بر هیچ یک از آقایان محترم همکاران پوشیده نیست که این سد به وسیله شرکتى ساخته شد که دو نفرآن‌ها در این دوره افتخار همکارى با آقایان را در مجلس دارند آقاى مهندس کیقباد ظفر و ارادتمند آقایان در این سد دو چیز هست، یکى سد است و یکى تونل، تونل منحصراً به دست بنگاه مستقل آبیارى که مؤسسه‌ای تابع دولت است ساخته شده و شرکت ساختمانى مثلث مطلقاً هیچ نوع مداخله‌ای در کار تونل نداشته است و نخواهد داشت. این یک مطلب نو تونل هم تحت نظر آقاى مهندس طالقانى ساخته شده است که امروز مدیرعامل سازمان سدکرج و از لحاظ فنى تنها فرد با صلاحیت در کار سدسازى (صحیح است) شخص ایشان در محل بوده‌اند وبه دست خودشان این تونل را ساخته‌اند این امر ساختمان تونل که براى انحراف آب ساخته می‌شود شرکت مثلث ساختمان سد را به عهده گرفت، سد در این‌جاست، تونل در آنجا است در شکم کوه است، هیچ نوع ارتباطى با هم ندارند. هر سدى که باید ساخته بشود اول باید تونلش را بسازند که آب منحرف شود و محل سد خشک شود و بتوان عملیات ساختمانى سد را انجام داد. بنابر این شرکت ساختمانى مثلث منحصراً به موجب قرارداد مشغول ساختمان سد است و به هیچ‌وجه مسئولیتى از لحاظ تونل ندارد. این یک مسئله، ساختمان این سد 360 متر در بالا طولش است و در پایین 90 متر چون دره به این شکل است (با دست شکل مخروطى را نشان دادند) کلفتى سد در مقابل آب 240 متر است، ارتفاع سد 51 متراست و حجم سد 700 هزارمتر مکعب است و بالغ بر دو ملیون تن وزنش است. یک چنین سدى است در مقابل آب و پروژه‌اش به وسیله آقاى مهندس طالقانى تهیه شده و بزرگترین دستگاه فنى آمریکا این پروژه را تأییدکرد و به بهترین وجهى سد ساخته شد و اما جنجالى که یک روزنامه برخلاف وظیفه نامه‌نگارى برپا کرده است حقیقت این است که وقتى سد ساخته شد باید در داخل تونل لوله‌ای کار بگذارند و در منتها‌الیه لوله‌شیر بگذارند که هر وقت خواسته باشند مقدارى آب بدهند به مزارع شیر را به اندازه‌ای که لازم است باز می‌کنند این کار انجام نشد و به عهده شرکت ساختمانى مثلث نبود ساختمان سد در شش ماه پیش تمام شد و از طرف شرکت تقاضاى تحویل شد بنابراین این شرکت هیچ‌گونه مسئولیتى ندارد و تمام سدهاى دنیا هم این طوراست دفعه اول که آب می‌بندد آب را باید یک متریک متر در دریاچه پرکنند یعنى یک متر سطح دریاچه که‌ آمد بالا باید برحسب تشخیص متخصص فنى و نوع سد و نوع جدار‌ها باید 24 ساعت تا 72 ساعت صبرکنند ببینند که از سد یا از دهانه‌ها آب رد می‌شود یا آب رد نمی‌شود به این جهت است که در قرارداد هم نوشته شده است که دریاچه در ظرف سه ماه پر می‌شود و مقاطعه کار در ظرف این 3 ماه مسئول است و 3 سال بعد از این عمل هم این مسئوولیت را دارد و پول مقاطعه کار نزد صاحب کار به عنوان حسن انجام کار باقى می‌ماند بنابراین اگر بخواهند برخلاف این اصل عمل کنند یعنى چه یعنى اگر سطح دریاچه به علت سیل یا به علت یک عمل غیر مترغبه سریع‌تر از این بالا بیاید هر جا راه است بازکنند وقتى آمدند لوله‌ها را کار بگذارند مهندسین پیش‌بینی کردند که باید دهانه تونل بسته شود که در ظرف این مدت لوله در داخل تونل کار گذاشته شود و شیر هم نصب بشود بعد دهانه تونل را باز کنند که آب بیاید و رد شود این کار را کردند اما امسال سیلى آمد که همه آقایان از سیل‌هاى ناگهانى سال گذشته و امسال باخبر هستند سیل آمد و پشت دریاچه 23 متر آب بالا آمد

رئیس- آقاى مهندس جفرودى مختصربفرمایید

مهندس جفرودى- بنده استدعا می‌کنم فقط دو دقیقه دیگر اجازه بفرمایید چون این موضوع به حیثیت همه ما مربوط است از مقام ریاست متشکر هستم آب پشت سد برخلاف آنچه که پیش‌بینی می‌شد 23 متر آب بالا آمد این عمل چون برخلاف انتظار بود ایجاد نگرانى کرد آقاى مهندس طالقانى که مسئول نقشه‌هاى این سد هستند به اتفاق مهندس بهنیا که آقایان ایشان را می‌شناسند یکى از بهترین و صالح‌ترین مهندسین مملکت ما هست (صحیح است) به اتفاق هم رفتند سر سد مقاطعه‌کار مطلقاً مداخله نداشت رفتند آن‌جا دیدند مصلحت در این است که آب به بیش از این بالا نیاید بنابراین دریچه را باز کردند دینامیت گذاشتند دریچه چیزى نیست 5 متر ارتفاعش است 5 متر عرض دریچه را بازکردند آب آمد رد شدچقدر آب رد شد؟ این موضوع مهم است در دهم فروردین 1328 سیلى در تخت خان آمد که نه سد ساخته شده بود و نه عملیاتى در آنجا انجام شده بود که در هر ثانیه 267 متر مکعب آب رد شد و کمترین خسارتى به اهالى وارد نیامد این دفعه دریچه را که باز کردند 45 متر مکعب در ثانیه آب ردشد ملاحضه بفرمایید این است حقیقت مطلب حالا بنده باید ببینم اگر لوله‌ها را باز می‌گذاشتند شیر را هم باز می‌گذاشتند در موقع آزمایش اگر احیاناً آب سریع‌تر از آنچه در قرارداد نوشته شده بالا می‌آمد باید سد را خراب می‌کردید این بود که ‌آمدند صد هزارتومان کار را فداى هشت میلیون و نیم تومان ساختمان سد کردند این قاعده در تمام دنیا هست بنده با این توضیحاتى که خدمت آقایان عرض کردم کمال تأسف را دارم که روزنا‌مه اطلاعات عملى را که دو ماه پیش اتفاق افتاده این را به صورت جنجالى در آورد از جهات مختلف بنده همانطور که در مقدمه عرایضم عرض کردم از جناب آقاى وزیر کشاورزى بى‌نهایت متشکرم که در محظر مجلس شوراى ملى رعایت کمال بیطرفی را کردند و آبروى مهندسین ایرانى را حفظ کردند و روزنامه اطلاعات که نمی‌باید روزنامه خودش را وسیله اعمال نظرهاى خصوصى و سیاسى قرار دهد و نباید به صرف یک خبر آبروى مهندسین ایرانى را ببرند و در این موقع که کارهاى عمرانى و تولیدى در این مملکت در پیش است و باید اعتماد عمومی ‌نسبت به کادر فنى ایران که متأسفانه تعداداش خیلى کم است جلب شود و متأسفانه برخلاف وظیفه نامه‌نگارى یک چیزى را جعل کرد و بعد هم براى این‌که بیشتر آبرویش پیش طبقه فهمیده این مملکت نرود عده‌ای خبرنگار را فرستاد و به صورت رپرتاژ درست کرد و در یک جاى رپورتاژ نوشت در بالاى سد دو سانتیمتر شکافت برداشته است بنده از آقایان نمایندگان محترم دعوت می‌کنم ایام عید هر کدام حوصله دارند به خرج مثلث تشریف ببرند و ملاحظه بفرمایند (عاملى- بسیار پیشنهاد خوبى است) سد گلپایگان را که اولین سدى است که در ایران به این عظمت به دست مهندسین ایرانى تهیه شده و به دست مهندسین ایرانى هم ساخته شد انصاف و مروت نیست که یک ایرانى دیگر بخواهد که این عمل را که بزرگ‌ترین افتخار براى این مملکت و جوانان مملکت است تخطئه بکند (صحیح است- احسنت)

7- اخذ رأى و انتخاب دو نفرجهت عضویت شوراى عالى نفت

رئیس- به طورى که خاطر آقایان مسبوق است امروز در دستور انتخاب دو نفر اعضاى شوراى عالى نفت را قرار دادیم. آقاى پیراسته فرمایشى دارید؟

پیراسته- خواستم به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم که بنده کاندید انتخاب شوراى عالى نفت نیستم

+++

رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى فرمایشى دارید؟

مرآت اسفندیارى- طرح سه فوریتى آقایان نمایندگان تقدیم کرده‌اند براى اجازه مصرف اعتبارات سال 1330 وزرات راه تاسال 1334 دو فوریت این تصویب شده و براى چاپ رفته چون ایجاب می‌کند که هرچه زودتر طرح شود استدعا می‌کنم دستور بفرمایید جزو دستور قرار گیرد.

رئیس- بسیارخوب آقاى پورسرتیپ فرمایشى دارید؟

پورسرتیپ- جمعى از دوستان بنده را کاندید عضویت در شوراى عالى نفت کرده‌اند با عرض تشکرخواستم عرض کنم که بنده کاندیدا نیستم‏

رئیس- آقاى خلعتبرى فرمایشى دارید؟

خلعتبرى- آقاى تیمورتاش از طرف عده‌ای از دوستان کاندیداى عضویت شوراى عالى نفت می‌باشند خواستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم‏

رئیس- شروع می‌کنیم با اخذ رأى. بدواً سه نفر به حکم قرعه براى نظارت بر اخذ رأى و استخراج و قرائت آرا‌ معین می‌شود.

‌(اقتراع به عمل آمد و در نتیجه آقایان مصطفى ذوالفقارى- دکترآهى و خلعتبرى تعیین شدند)

رئیس- طبق آئین‌نامه آقایان جلیلى و مسعودى هم از منشی‌ها تعیین می‌شوند. (اسامی ‌آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى جلیلى (منشى) اعلام و محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: تجدد. ارباب. کاشانى. پناهى. کریمى. پیراسته. دکتر بینا. دکترعدل. صفارى. عماد تربتى. داراب. مهندس اردبیلى. موسوى. احمد فرامرزى. باقر بوشهرى. شوشترى میراشرفى امید سالار. تیمورتاش. حشمتى. مهندس جفرودى. اعظم زنگنه مهندس ظفر. بهادرى. دولتشاهى. غضنفرى. دکتروکیل. ایلخانى‌زاده. اورنک. کى نژادسهرابیان. عباسى. امامی‌ خویی. تفضلى. شفیعى. بیات ماکو. بوداغیان. سعیده افشارى صادقى. صارمى. صدرزاده. پورسرتیپ. حمیدیه. صراف‌زاده. بزرگ‌نیا. شادمان. اکبر. عبدالصاحب صفایی. رضایی. افغانى. لارى. قراگزلو. دولت‌آبادى. بوربور. امیراحتشامى. اردلان. فریداراکى. سلطان مراد بختیار کیکاووسى. حمید بختیار. افشار. صادق بوشهرى. سرمد. صدقى. دکتر حمزوى. دکتر مشیرفاطمى. توماج. دکترنیرومند. مشایخى. شیبانى. برومند. سعید مهدوى. دکتر سیدامامى. محمدعلى مسعودى. عاملى. محمود ذوالفقارى فرشى. کدیور. کاشانیان. شادلو. محمود افشار. خلعتبرى. دکتر آهى. جلیلوند. درخشش. بهبهانى. دکتر عمید دکتر افشار. دکتر جزایرى. حائرى‌زاده. رضا افشار. اسکندرى. مرآت اسفندیارى. بزرگ ابراهیمى. مرتضى حکمت . استخر. دهقان. قوامى. هدى. عمیدى نورى. دکتر پیرنیا. اخوان. گیو. جلیلى. یدالله ابراهیمى. مصطفى ذوالفقارى. ثقه‌الاسلامی. ‌فرود. آراى مأخوذه و مهرهاى تفتیشیه شمارش شده نتیجه بدین قرار بود مهره تفتیشیه 109- اوراق رأى 113

(چند نفر از نمایندگان- اشتباه شده است.)

دکتر آهى- اجازه می‌فرمایید دوباره شمارش شود؟

رئیس- اشکالى ندارد (اوراق رأى مجدداً شمارش شده 111 بر کبود.

رئیس- بیش از 109 نفر در رأى شرکت نکرده‌اند اسامی‌ آن‌ا را از تندنویسى بگیرید و بخوانید.

(اسامی‌ آقایان نمایندگان به شرحى که گذشت به وسیله آقاى جلیلى اعلام شد)

رئیس- آراء را مخلوط کنید و دو رأى را باطل کنید.

(از جمع آراء دورأى خارج شده باطل گردیده و پس از قرائت آراء نتیجه بدین قراربود)

آقاى اسکندرى 44 رأى- آقاى دولت‌آبادى 31 رأى- آقاى حمید بختیار 30 رأى- آقاى موسوى 32 رأى- آقاى بوربور 19 رأى- آقاى عبدالصاحب صفایی 17 رأى- آقاى تیمورتاش 15 رأى- آقاى مسعودى 12 رأى- آقاى تجدد 11 رأى- آقاى پورسرتیپ 2 رأى- آقایان امامى- اردلان- صارمى- هریک یک رأى- ورقه سفید یک برگ ورقه ‌امضا‌دار که باطل شد یک رأى‏

رئیس- آقاى اسکندرى 44 رأى- آقاى دولت‌آبادى 31 رأى- آقاى حمیدبختیار 30 رأى- آقاى موسوى 26 رأى- آقاى بوربور 19 رأى- آقاى عبدالصاحب صفایی 17 رأى- آقاى تیمورتاش 15 رأى- و سایر آقایان هم رأی‌هایی دارند بنابراین آقاى اسکندرى و آقاى دولت‌آبادى به عضویت شوراى عالى نفت انتخاب شدند.

8- تقدیم یک فقره طرح قانونى به وسیله دکترجزایرى‏

رئیس- آقاى دکتر جزایرى فرمایشى دارید؟

دکتر جزایرى- موضوع مسکن یکى از موارد ابتلاى غالب شهرستان‌ها مخصوصاً شده است و بعد از جنگ به علل مختلفى جمعیت تهران زیاد شده است و دولت باید برنامه‌ای داشته باشد که اراضى اطراف تهران را مخصوصاً اراضى موات و بایر را به نام خودش ثبت بکند متأسفانه این عمل انجام نشد و عده‌ای وضع اقتصادى مملکت را با ثبت این اراضى و استفاده‌هاى نامشروع و ندادن مالیات رو به وخامت برده‌اند و چرخ‌هاى اقتصادى مملکت را فلج کرده‌اند طرحى است که مورد توجه اکثریت بلکه همه آقایان نمایندگان است و تا به حال به امضای 15 نفر از آقایان نمایندگان رسیده است و تقاضا شده است اراضى بین تهران و کرج که در نتیجه عمل دولت براى سدبندى کرج به این صورت درآمده است و این جور بورس بازى شروع شده این اراضى به نام دولت ثبت شود و کسانى که ثبت کرده‌اند از سال 28 به این طرف به همان قیمت 28 با اقساط 10 ساله دولت از آن‌هاخریدارى کند و به اختیار بانک ساختمانى بگذارد

9- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت کشور

رئیس- آقاى معاون وزارت کشور

معاون وزارت کشور- (دکتر افخم حکمت)- با اجازه آقایان نمایندگان محترم یک لایحه‌ای است راجع به شهداى ژاندارمرى که تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم براى این‌که شهداى افسران ژاندارمرى هم مثل شهداى افسران ارتش بتوانند از همان مزایاى قانونى استفاده کنند (احسنت صحیح است)

10- بقیه مذاکره و خاتمه شور اول گزارش کمسیون اقتصاد راجع به آزادى تجار خارجى‏

رئیس- دنباله گزارشش راجع به آزادى تجارت خارجى مطرح است.

آقاى صدرزاده- در ماه چهارم پیشنهاد کفایت مذاکرات کرده‌اند بفرمایید

صدرزاده- در مورد این لایحه نظر به اهمیتى که داشت مذاکراتى به عمل آمد و اینک هم که سلب فوریت از آن شده طبعاً به کمسیون اقتصاد خواهد رفت و در آنجا مطالعات بیشترى نسبت به آن خواهد شد ولى بنده این فرصت را مغتنم می‌شمارم که تذکر بدهم که بیشتر توجه آقایان متوجه به حمایت از صنایع داخلى است این البته منظور همه آقایان است و همه کس نسبت به این مطلب علاقه‌مند است. و به نظر بنده جا داشت به این ‌که دولت هم خودش یک لایحه‌ای براى حمایت از صنایع داخلى و طرزحمایت آن تهیه بفرمایید و به مجلس تقدیم کند و تصور می‌کنم همه آقایان محترم به تصویب چنین لایحه‌ای موافق باشند (صحیح است) حقیقت این است که درطى این مدت آن طورى که باید و شاید از محصولات و مصنوعات داخلى حمایت به عمل نیامده است ملاحظه بفرمایید در یکى از نشریات سازمان برنامه دیدم که در پنجاه سال پیش مرحوم کاشف‌ا‌لسلطنه اولین بوته چاى را در گیلان آورده است و تاکنون هنوز محصول چاى ایران بیش از یک ثلث کل مصرف کشور نیست. همچنین راجع به قند و پارچه‌هاى نخى بنابراین لازم است که یک روش عملى براى حمایت از مصنوعات و محصولات داخلى به عمل بیاید و البته این معنى با آزادى تجارت منافى نخواهد داشت و چون در این مورد به قدر کفایت مذاکرات به عمل آمده و چون بعد از شور اول به کمسیون می‌رود و مجدداً در اطراف آن در مجلس مذاکره می‌شود. بنابراین بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات را دارم و امیدوارم مورد قبول آقایان واقع شود

رئیس- مخالفى اجازه نخواسته است. رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثربرخواستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود:

(به شرح آتى خوانده شد)

پیشنهاد آقاى خلعتبرى این‌جانب پیشنهاد می‌کنم که ماده چهار به طریق ذیل اصلاح شود و دولت می‌تواند هر موقع که مصلحت عمومی‌ اقتضا کند ورود یا صدور یک با چند نوع کالا را در انحصار خود قرار دهد مشروط بر این‌که منحصراً با سرمایه دولت باشد و به تصویب شوراى عالى اقتصادى پیش‌بینی شده در این قانون و کمسیون اقتصاد مجلس شوراى ملى برسد.

پیشنهاد دیگر آقاى خلعتبرى: این‌جانب‏

پیشنهاد می‌کنم به ماده 4 تبصره ذیل اضافه شود. انحصارهایی که در این تاریخ وجود دارد براى دولت محفوظ باقى می‌ماند و الغا‌ کردن منوط براى مجلس شوراى ملى است. پیشنهاد آقاى محسن اکبر

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده 4 اضافه شود.

دولت مکلف است اجراى قانون آزادى تجارت را پس از اخذ تصمیم نسبت به فصل ممنوعات سهمیه سالیانه به مرحله اجرا بگذارد

پیشنهاد آقاى عمیدى نورى‏

پیشنهاد می‌نمایم ماده چهارم این‌طور اصلاح شود.

جمله (مشروط بر این‌که انجام آن منحصراً با سرمایه دولت باشد ولى نمی‌توانداین حق را جزئاً یاکلاً به غیر واگذار نماید) حذف گردد زیرا با وجود این جمله اساساً معناى واقعى خود ماده از بین می‌رود و دیگر مفهومی ‌ندارد.

+++

رئیس- ماده پنجم مطرح است. قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

ماده پنجم- اجراى مقرراتى که نیست به ورود و صدور بعضى اشیا‌ از لحاظ مصالح سیاسى و اجتمایی و اخلاقى و صحى و امنیت عمومی ‌و دفع آفات نباتى وحیوانى وحفظ ذخایر ملى و زر و سیم و آثار باستانى و معادن و جنگل‌ها و شیلات و تأمین خوار و بار و اجناس ضرورى تا‌کنون وضع شده منافاتى با این قانون نخواهد داشت‏

رئیس- آقاى دکتر جزایرى با ماده پنجم مخالفید؟ (دکتر جزایرى- بنده عرایضم را در جلسه قبل عرض کردم) آقاى عمیدى نورى (عمیدى نورى- عرضى ندارم) در ماده مخالفى 5 مخالفی نسیت. ماده ششم مطرح است قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل خوانده شد)

ماده ششم- از تاریخ اجراى این قانون قوانین زیر و همچنین کلیه قوانین و مقرراتى که منافى با این قانون باشد ملغى می‌شود:

1- قانون انحصار تجارت خارجى مصوب 19 تیر ماه 1320

2- قانون اصلاح قانون انحصار تجارت خارجى مصوب ر 8 تیر ماه 1320

3- قانون اصلاح قسمتى از مقررات قانون انحصار تجارت خارجى مصوب 10 اردیبهشت 1321

4- قانون الصاق تمبر به پروانه ورود و الغای تصدیق صدور مصوب 7 خرداد 1321

5- ماده دو قانون فروش برنج مورخ 18 خرداد 1327

رئیس- آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا- البیته بنده چون اصولاً با این قسمت الغاى انحصار تجارت خارجى و این لایحه موافق نیستم با موادش هم طبعاً موافق نیستم ولى مخالفت به خصوصى که در این قسمت داشتم براى این است که این فقط مرتبط به این موضوع آزادى تجارت نیست و ماده‌ای دارد ماده 2 قانون فروش برنج مورخ 18 خرداد 1327 و بنده این ماده 2 را قرائت می‌کنم این ماده این است که از تاریخ تصویب این قانون دولت مکلف است اجازه ورود کلیه کالاهاى وارداتى را در حدود سهمیه هر سال منحصراً به اتباع ایرانى و شرکت‌هایى که سر مایه آنها متعلق به اتباع ایران است بدهد و براى اولین دفعه یک موضوع بسیار لازم و بسیار مهمی ‌که وضع مقرراتى براى خلع تجارت اتباع بیگانه در ایران بوده به تصویب رسیده البته این ماده شاید در مجلس 15 به عجله و بدون مطالعه کافى به تصویب رسیده و منظور واضعینش هم شاید به این وسیله عملى نشده است و شاید در بین خارجیانى که در ایران هستند اشخاص شرافتمند و اشخاصى که با توجه به منافع مصالح ایران و کسب و تجارت می‌کنند وجود دارد ولى به هر حال این موضوع شاید مانع از این نباشد که براى تجارت اتباع بیگانه در ایران یک مقررات و یک حدود و قیود و شرایطى تصویب شود و اجرا شود و بنابراین بنده می‌خواستم به این وسیله نظر و توجه آقایان اعضا کمیسیون اقتصاد را که این لایحه را مطالعه می‌فرمایند با این‌که نکته جلب کنم و تقاضا کنم قانونى که یک اصولى براى این موضوع تقدیم نشده و یک حدود و شرایطى مقرر نشده از لغو این ماده 2 قانون برنج خوددارى بفرمایند و یک ترتیبى بدهند که براى تجارت اتباع بیگانه مقرراتى همان طور که در تمام دنیا معمول است در ایران هم به تصویب برسد این عرض بنده بود

رئیس- کسى به نام موافق ثبت نکرده پیشنهادى هم نرسیده بنابر این ماده 7 یعنى ماده آخر مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده هفتم- وزارت اقتصاد ملى و وزارت دارایی مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

رئیس- در این ماده هم کسى اجازه نخواسته پیشنهادى هم ندارد پس تمام این لایحه با پیشنهادات براى شور دوم به کمیسیون فرستاده می‌شود

11- مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به جلب سرمایه‌هاى خارجى‏

رئیس- آقاى وزیر دارایی فرمایشى داشتید؟

وزیر دارایی- خواستم راجع به لایحه جلب سرمایه‌هاى خارجى تقاضا کنم که مطرح شود

رئیس- بسیار خوب در دستور است و مطرح می‌شود در جلسه قبل آقاى فرود به عنوان مخالف صحبت کردند.

آقاى ارباب موافقید؟ بفرمایید

ارباب- موافقت بنده با لایحه جلب سرمایه‌هاى خارجى براى این است که آن قدر ما منابع طبیعى داریم که شاید کمتر کشورى منابع طبعیش این طور بکر باقیمانده باشد و آنچه سرمایه خارجى براى استفاده از منابع طبیعى ما به این کشور بیاید هنوز کم و مصرف آن شاید چند صد برابر باقى می‌ماند (داراب- آقا راجع به سرمایه ایرانى که در خارجه است راجع به جلب آن هم صحبت بفرمایید) انشاءالله سرمایه‌هاى داخلى که بر اثر بى‌تربیتى‌هایى که به عرض آقایان خواهم رساند مثلاً از کشور خارج شده باز به کشور برگردد اما یک موجبات دیگر دارد غیر از این لایحه و قانون که به عقیده بنده یا آن‌ها فراهم نشود مقصود این قانون و این منظور به نحو احسن عملى نخواهد شد (صحیح است) چند قسم امنیت لازم است در کشور تا تشویق و ترغیب بشود یک سرمایه‌دار خارجى که سرمایه خود را به آن کشور منتقل نماید (داراب- راجع به سرمایه‌هاى ایران که در خارج است صحبت بفرمایید) متأسفم که جنابعالى حوصله‌تان کم است تأمل بفرمایید اگر بنده منظور جنابعالى را عرض نکردم بفرمایید تا مجدداً عرض کنم (داراب- خیلى ممنوع هستم) اصولاً بسط سازمان قضایی لازم است که خوشبختانه ما یک عده قاضى شریف و پاکدامن داریم که با نهایت عسرت و قناعت انجام وظیفه می‌کنند و منحرف نمی‌شوند باید وضع زندگى آنها را طورى کرده که با فکر راحت و آسوده به ‌امور قضایى بپردازند در تمام ممالک مترقى مقام قاضى بیش از سایرین است و براى قاضى یک رجحانى قائل هستند از حیث امور مادى از حیث احترام و حقاً بایستى در این کشور هم این اصل مفهوم پیدا کند موضوع دیگر که لازم است عرض کنم این است که بسط سازمان قضایى ما کم است الان ما به فواصل شاید دویست فرسنگ یک دادگاه نداریم یا اگر داریم آن دادگاه یا مأمور دادگسترى یک جیپ یا وسیله تحرک ندارد که اگر یک جنایتى در یک قسمتى واقع شد بتواند سریعاً خودش را به محل برساند و قبل از این‌که قضیه لوث بشود دلیل را تأمین نماید دادگستری‌هاى ولایات اکثراً در خانه‌هاى خراب هستند و اوراق و اسناد مردم در کیسه‌هاى گونى در زیر زمین‌هاى مرطوب زیر خاک‌ها افتاده است البته دستگاه قضایى ما به مفهوم واقعى از همه جهت باید تکمیل شود موضوع دیگر جلوگیرى ار اعمال ارتشا است که امروز متأسفانه طورى شده که خیلى از اوضاع را عمل ارتشا دگرگون می‌کند و این را باید یک تدبیرى بیندیشید که این موضوع کاملاً منتفى گردد در کشورى که هنوز سرمایه‌دار داخلى نمی‌تواند اطمینان داشته باشد که سرمایه خود را در این کشور به کار بیندازد و تشویق نمی‌شود طبعاً سرمایه‌دار خارجى هم به زودى تشویق نخواهد شد (صحیح است) بنده براى نمونه دو موضوع را عرض می‌کنم یکى از بازرگانان محترم ما که واقعاً مرد صحیح‌العملى است و خودم رسید مالیاتیش را دیدم که یک فقره مالیاتى که داده است صد و کسرى هزار تومان است ببخشید بله همین طور است و همیشه سرمایه‌اش در داخل کشور به کار افتاد این جنایت کرده است نمی‌دانم اشتباه کرده است نمی‌دانم این بدبخت رفته یک خانه وسیع ساخته که موجب آبروى کشور است حالا برق و آب و وسایل به او نمی‌دهند به جاى خود از یک خانه دیگر خودش حاضر شده است برق خودش را منتقل کند به خانه‌اش نمی‌دهند در حالى که اگر ابتدا اشتباه نکرده بود و رفته بود پیش رئیس اداره برق و دویست تومان رشوه داده بود برقش هم انتقال پیدا کرده بود حاضر شد سند بسپارد که من بیش از آن برقى که سابق استفاده می‌کردم استفاده بکنم قطع بکنید مع‌الوصف صریحاً با حال تمسخر او را مأیوس می‌کنند با یک شخصى یک بیمارستانى تأسیس کرده است حالا این را گرفته‌اند که چون ساختمان شما در کنار خیابانى است که آب از آن‌جا عبور می‌کند بایستى پنج برابرحقاً به بدهید آن هم براى چندسال پیش عطف بماسبق می‌شود شکى نیست که آن هم یک نوع عدم اعتماد است که در این کشور وجود دارد مثلاً صدورتصویب نامه‌هاى خلق‌الساعه که آن نیز یک نوع سلب امنیتى کرده است به خاطر دارم درسال 1304 که قانون انحصار قند و شکر تصویب شد چند سال عطف بماسبق کرد و تمام بازرگانان و سرمایه‌داران کشور را چندین سال مبتلا کرد و آخر هم چیزى به خزانه مملکت وارد نگردید مال حالا نیست اصولاً این تصویب نامه‌هاى خلق‌الساعه و اقداماتى که عطف بماسبق می‌کنند خودش‏ نوعى سلب امنیتى کرده است و این که در ولایات بسط امورقضایی بشود از کارهاى مقدماتى براى جلب سرمایه خارجى است البته مطالب زیادى هم دارم که چون آخر وقت مجلس است عرض نمی‌کنم و در موقع تقدیم پیشنهاد بقیه مطالب خود را به عرض آقایان می‌رسانم‏

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده استنباط می‌کنم که هیچ یک از آقایان مخالفتى با اصل این لایحه ندارند (صحیح است) حتى جناب آقاى فروتن که به عنوان مخالف اسم نوشته‌اند و تذکرات بسیار مفیدى فرموده‌اند بنده خواستم اجمالاً جواب خدمت‌شان عرض کنم ولى مخالفت اصولى نداشتند البته شک نیست که در یک مملکتى مثل ایران که ثروت سرشار تحت‌الارضى و سطح‌الارضى دارد سرمایه داخلى ما کافى نیست براى این‌که از این ثروت استفاده بشود و یک ثروتى هم تا در زیرزمین است یا یک ثروت سطح‌الارضى تا وقتى که در دسترس مردم گذاشته نشده مردم از این ثروت‌ها بهره‌مند نمی‌شوند بایستى ثروت از زمین بیاید بیرون یا این‌که تولید شود در دسترس مردم گذاشته شود تا این‌که بشود گفت که مردم در رفاه و آسایش زندگى می‌کنند البته آقایان خیلى اصرار فرموده‌اند راجع به امنیت که اگر امنیت باشد سرمایه‌هاى داخلى هم به کار می‌افتد و شاید اگر این عمل را ما بکنیم دیگر محتاج به سرمایه خارجى نشویم (مهندس اردبیلى- امنیت دارایی هم باید باشد) این هم جزو همان امنیت قضایی است بله عرض کنم در سایر کشورها که سرمایه‌شان بیشتر از ما بوده است نتوانسته‌اند بدون سرمایه خارجى که به عقیده بنده فقط موضوع پول نیست موضوع تکنیک و قسمت فنى هم هست نتوانسته‌اند از ثروت خودشان استفاده کنند بنابراین مملکت ما احتیاج دارد به پول خارج و هم احتیاج دارد به متخصصین خارجى که بیایند و توأم بشوند با سرمایه ایرانى و متخصصین ایرانى تا بشود از این سرمایه‌ها استفاده کرد بنابراین بنده خیال می‌کنم که مطلقاً نمی‌شود اظهار کرد که ما اگر امنیت بوجود بیاوریم سرمایه داخلى به میزانى خواهد بود که بی‌نیاز از سرمایه خارجى باشیم ولى خیال می‌کنم که احدى تردید ندارد به خصوص

+++

دولت که بایستى امنیت قضایی باشد آن وقت سرمایه خارجى خواهد آمد ولى تصور نفرمایید که به محض این‌که این لایحه تصویب بشود سپس دلار و لیره است که اشخاص می‌آورند در این مملکت به کار می‌اندازند و اگر همین طور که آقاى مهندس اردبیلى فرمودند امنیت از نظر دارایی و قضایی هر دو باشد چون البته وزارت دارایی هم خودش باید ایجاد امنیت بکند که سرمایه‌دار جرأت بکند که سرمایه‌اش را به کار بیندازد در این‌جا خواستم پرانتز باز کنم آقاى مهندس اردبیلى که سرمایه‌دار هم باید مالیات خودش را بدهد وزارت دارایی بدنام است که ازیک طرف مالیات می‌گیرد و از یک طرف فشار می‌آورند که سرمایه خارجى بیاید علی‌ایحال بایستى عوامل مختلف در مملکت جمع باشد تا سرمایه خارجى به کار افتد بعد راجع به زمین که آقایان فرمودند خودش دلیل براین است که سرمایه‌دار جرات نمی‌کند سرمایه‌اش را به کار بیندازد مخصوصاً در کارهایی که مدت‌ها وقت لازم دارد تا به نتیجه برسد به این جهت است که می‌آید سرمایه‌اش را در زمین به کار می‌اندازد و بنابراین خواستم عرض کنم راجع امنیت قضایی و امنیت داخلى این شرط حتمی ‌است و مخصوصاً اگر دقت بفرمایید در لایحه ذکر شده سرمایه‌هایی که مطابق ماده یک این قانون به ایران وارد می‌شود منافع حاصل از به کار افتادن سرمایه‌هاى مذبور در ایران مشمول حمایت قانونى دولت بوده و کلیه حقوق و فعالیت‌ها الى آخر پس بنابراین آن سرمایه‌دار خارجى وقتى می‌آید باید اطمینان داشته باشد سرمایه او از حمایت قانونى بهره‌مند هست تا او هم بیاید و حداقلى هم که آن‌ها می‌خواهند این است که با سرمایه داخلى ممملکت در یک ردیف باشند جناب آقاى فرود اظهار نگرانى فرمودندکه آیا براى این سرمایه‌داران خارجى ما مزیتى قائل هستیم؟ در جواب عرض می‌کنم خیر مطلقاً حداکثر کم که به آن‌ها می‌شود بایستى با سرمایه‌هاى داخلى در یک ردیف باشند ضمناً جناب آقاى فرود فرمودند از درآمد نفت ممکن است 1700 میلیون دلار در ظرف چند سال به دست بیاوریم و با همین سرمایه ممکن است احتیاج خودمان را رفع کنیم و محتاج سرمایه خارجى نباشیم خواستم عرض کنم که به نظر بنده منافى نیست که ما هم از سرمایه خودمان استفاده کنیم و هم سرمایه خارجى را بیاوریم در مملکت منتهى دقتى که باید بشود در آن آئین‌نامه پیش‌بینی خواهد شد همانطور که ملاحظه فرمودید کمیسیونى خواهد بود براى تشخیص، ما باید ببینیم این سرمایه خارجى که می‌آید به ایران باید در چه رشته‌ای به کار بیافتد که در آن رشته سرمایه ایرانى مشغول نیست نه این ‌که فرض بفرمایید که به طور مطلق ما اجازه بدهیم که سرمایه خارجى بیاید و در هر نوع فعالیت‌هاى کشور بخواهد وارد شود بنابراین در درجه اول باید تشخیص بدهیم که چه کارى لازم داریم که آن سرمایه باید درش به کار بیافتد به خصوص کارهاى عمرانى و اصلاحى در درجه اول موردنیاز است و الّا از دست ایرانى بخواهیم بگیریم و به دست خارجى بسپاریم ابداً در نظر نیست در کشورهاى دیگر مثل ترکیه و جاهاى دیگر که عمل کردند مخصوصاً مراقبت و مواظبت کردند که در یک فعالیت تازه‌ای باشد در فعالیتى که به درد مملکت می‌خورد و فعالیتى البته باشد که خود سرمایه‌داران داخلى درش وارد نیستند و بنده عقیده دارم که ما باید سعى کنیم که مخصوصاً سرمایه خارجى با سرمایه داخلى توأم بشود و هر دو عمل بکنند به نظر بنده این بهترین وسیله تربیت سرمایه‌دار داخلى است و به کار انداختن سرمایه 0 چون باید اعتراف بکنیم که در اغلب این امور ما اطلاع کافى نداریم و اگر اشخاصى باشند که در این کارها وارد باشند باید از آن‌ها استفاده کنیم کما این‌که آقایان ملاحظه فرمودند در قسمت کار خوار و بار و سایر کارها یک عده‌ای از خارج آمدند و اینها سرمشق شدند الان‏ ایرانی‌ها به خوبى تقلید می‌کنند شبهه‌ای در استعداد و لیاقت ایرانى نیست که اگر یک نمونه‌ای باشد و یک موفقیتى باشد نه فقط بهترین مقلد است بلکه می‌تواند آن را به نحو احسن انجام بدهد ولى باید یک نمونه زنده کنکرتى جلوى رویش باشد و الا با کنفرانس و تئورى کار در دست نمی‌شود نگرانى که ممکن است آقایان داشته باشند راجع به این‌که اگر این سرمایه‌ها اگر آمد منافعش با اصل سرمایه‌اش به ترتیب خاصى از مملکت خارج بشود که از تحت کنترل دولت خارج باشد آن‌ها هم در مواد این لایحه پیش‌بینی شده و به نظر بنده نگرانى ندارد این است که بنده بیش ازاین نمی‌خواهم تصدیع بدهم. آقایان اصل جلب سرمایه خارجى کار صحیحى است به شرط این‌که در کارخودش به کار بیافتد و دقت و مراقبت بشود که با سرمایه ایرانى رقابت بى‌ربط نکند و بعد هم در قسمت انتقال اصل و فرعش به خارج کنترل بشود که ارز بیهوده از مملکت خارج نشود اینها تا جایی که مقدور بوده در مواد پیش‌بینی شده و البته قسمت عمده این پیش‌بینی‌ها در آیین‌نامه خواهد بود که به تصویب کمیسیون‌هاى مجلسین خواهد رسید و دقت خواهد شد و الان هم آن آئین‌نامه در بانک ملى در دست تنظیم است و با توجه به تجربیاتى که سایر کشورها کرده‌اند در این موردنهایت دقت و مراقبت خواهد شد و براى آقایان هم فرصت خواهد شد و براى آقا یان هم فرصت خواهد بود که نسبت به آن آئین‌نامه‌ها تمام تدابیرى که لازم است اتخاذ بفرمایند.

رئیس- پیشنهاد کفایت مزاکرات رسیده قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى کفایت مذاکرات را در کلیات لایحه جلب سر مایه‌هاى خارجى پیشنهاد می‌نمایم‏

رئیس- آقاى ارباب هم همین پیشنهاد را کردند آقاى اردلان بفرمایید.

اردلان- شبهه‌ای نیست که تشویق سرمایه داخلى نسبت به جلب سرمایه خارجى ترجیح دارد و ما باید سعى بکنیم که در مملکت خودمان سرمایه‌هاى کوچک با هم یکى بشود و به شکل سرمایه بزرگ بتواند انجام بدهد ولى این مانع از این نیست که آقایان موافقت بکنند این لایحه زودتر از مجلس شوراى ملى بگذرد براى این‌که بنده معتقدم که در وضعیت حاضر هنوز سرمایه‌هاى داخلى ما براى این‌که یک کار عمده‌ای در داخل انجام بشود کافى نیست و براى جلب سرمایه‌ها‌ى خارجى هم البته قانونى لازم دارد تا این‌که اشخاصى یا کمپانى‌هایی به اعتماد آن قانون و اطمینان به این‌که سر مایه آن‌ها با ترتیب مقرر محفوظ خواهد ماند پول خودشان را بیاورند و بریزند و در مملکت ما هم یک آبادی‌هایی بشود بنابر این اگر نظریاتى هم آقایان نمایندگان محترم نسبت به طرزى که پیشنهاد شده است داشته باشند می‌توانند پیشنهاد بکنند و آن نظریات مورد مطالعه و توجه قرار بگیرد ولى اصل موضوع را باور بفرمایید که فوقالعاده طر‌ف احتیاج است ما باید اعتماد دنیا را به موجب این قانون برا ى فرستادن سرمایه‌هاى خودشان به مملکت خودمان جلب کنیم تا بتوانیم کارهاى مفیدى در مملکت انجام بدهیم بنا بر این خواهش می‌کنم موافقت بفرمایید که مذاکرات کافى باشد و وارد در مواد بشویم (صحیح است)

رئیس- آقاى ارباب مخالفید

ارباب- بلى بنده یک سابقه‌ای را که در دولت پیش در دولت سابق جریان داشت لازم دانستم در جواب آقاى دکتر امینى عرض بکنم و آن این است (صدرزاده- این چه ربطى به کفایت مذاکرات داشت چون من مخالفت با کفایت مذاکرات کردم براى این‌که این مطلب را که عرض نکرده بودم حالا می‌خواهم عرض بکنم وزارت دارایی یک اداره‌ای داشت براى اجراى مالیات مستقیم این اداره یک عده‌ای مأمور داشت اینها هم مأمور اجراى مالیات مستقم بودند و هم نماینده دادسرا خود این مأمورین می‌آمدند هزارها مردم آبرومند را واقعاً مستاصل می‌کردند و می‌ریختند در خانه‌شان اموالشان را تاراج می‌کردند چون آن مأمور اجرا نماینده دادستان هم بود اموال مردم را با صدى ده قیمت اصلى به سمسارها می‌فروختند و بعد به خودشان منتقل می‌کردند و مردم را بیچاره کردند و اگر اصول قضایی رواج دارد باید مامور دادسرا مستقم از دادسرا بیاید نظارت بکند در خانه مردم نه آن‌جایی که خودش هزار قسم جنایت می‌کند نمایندگى دادسرا هم بهش بدهند این همه چیز خودش باشد این نمی‌شود این وضعیت البته در این دولت هیچ سابقه ندارد خیلى هم روى اصول و قواعد توجه کردند با مردم رفتار کردند مالیات دولت را هم وصول کردند ولى یک سوابقى هست توى این مملکت که هزارها نفر روى همین عمل سرمایه‌شان را به خارج انتقال دادند خواستم توجه آقاى وزیر دارایی را به این موضوع جلب بکنم که یک طورى جلوى این اعمال را بگیرند که در آتیه یک روزى خودشان هم وزیر دارایی نبودند این جریانات تکرار نشود سرمایه‌داران کوچک هم تشویق شوند و باید یک کارى کرد که اگر یک تاجرى ده هزار تومان سرمایه دارد یک عاعله‌ای را اداره می‌کند او هم بتواند کار خودش را انجام بدهد بنده مخالفتم را پس گرفتم (احسنت)

رئیس- چه پس بگیرید چه نگیرید اثرى ندارد وقت مجلس را علی‌ایحال اشغال کردید باید رأى گرفت آقایانى که با کفایت مذاکرات در کلیات موافقت دارند قیام کنند (اکثراَ برخواستند) تصویب شد رأى می‌گیریم به ورود در شور مواد آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب قیا م نمودند) تصویب شد ماده اول مطرح است قرا ئت می‌شود:

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- اشخاص شرکت‌ها و مؤسسات خصوصى خارجى که با اجازه دولت ایران طبق مفاد ماده 2 این قانون سرمایه خود را به صورت نقد- کارخانه- ماشین‌آلات و قطعاًت آن‌ها- ابزار- حق‌الاختراع و خدمات تخصصى و امثال آن‌ها به منظور عمران و آبادى و فعالیت تولیدى اعم از صنعتى معدنى- کشاورزى و حمل و نقل به ایران وارد کنند از تسهیلات مندرج در این قانون بر خوردار خواهند شد

رئیس- آقاى ارسلان خلعتبرى‏

ارسلان خلعتبرى- بنده می‌خواستم مسائلى را عرض کنم راجع به کلیات و چون نظریات مفصلى داشتم و پیشنهاد خواهم داد از تفصیل صرف‌نظر می‌کنم مذاکرات دیگرى هم ندارم و اکتفا می‌کنم به دادن پیشنهاد

+++

رئیس- در ماده اول کسى دیگر اجازه صحبت نخواسته است پیشنهادات قرائت می‌شود

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌نماید که تبصره ذیل به ماده یک جلب سرمایه‌هاى خارجى اضافه گردد.

تبصره- منظور از ورود سرمایه‌هاى شرکت‌ها و مؤسسات خارجى به ایران که به صورت نقد یا کارخانه و ماشین‌آلات و قطعاًت آن‌ها با اجاره دولت انجام می‌پذیرد کارخانه و ماشین‌آلات و قطعاًت و ابزار باید نو بوده و مؤسسات و شرکت‌هاى خارجى اجازه نخواهند داشت که کارخانه‌جات و ماشین‌آلات و ابزارکهنه را به ایران وارد نموده به عنوان سرمایه خارجى محسوب دارند محسن مرآت اسفندیارى‏

مرآت اسفندیارى- عرض کنم در ماده یک جلب سرمایه‌هاى خارجى بنده براى روشن شدن این ماده یک پیشنهادى دارم که یک تبصره‌ای اضافه شود به شرح زیر چون در مادى زیر ذکر شده که می‌تواند سرمایه‌هاى خارجى به صورت ماشین‌آلات و کار خانه‌ها و ابزار مختلف دیگر به مملکت وارد شود و طبق مواد این لایحه سود ویژه یا اصل سرمایه را خارج می‌کنند چون این سوءتفاهم بود و یا این اشتباه ممکن است حاصل شود که کارخانه‌جات کهنه را از ممالک دیگر به این مملکت به عنوان سرمایه‌هاى خارجى وارد بکنند و همان صورت اصلى خرید کارخانه را به حساب این مملکت بگذارند بنده این پیشنهاد را دادم و خیال هم می‌کنم که پیشنهاد مفیدى است جناب آقاى دکتر امینى در کمیسیون خارجه مجلس فرمودند که این بعداً تصیح خواهد شد ولى بنده خیال می‌کنم که تصریح و ذکرش در این ماده بسیار مفید و لازم خواهد بود (صحیح است)

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- عرض می‌کنم که اگر در قانون بنویسید که کارخانه کهنه نباشد این اسباب زحمت خواهد شد که اگر یک کسى آمده است که یک کارخانه بزرگى را که در یک جا انستاله کرده حالا بخواهد منصرف بشود و بیاورد در این مملکت نمی‌شود گفت نو باشد کاملاً ممکن است یک مقدارى کار کرده باشد یا در این مملکت وقتى که می‌گوییم ارز می‌دهیم به جنسى که نو باشد و نمی‌دهیم به جنس کهنه ورودش ممنوع است و ما اگر یک کارخانه‌ای باشد که فرضاً ده درصد یا دوازده درصد کهنه باشد و بقیه‌اش خوب باشد و ما هم تقدیم می‌کنیم به همان میزان و مبلغى که قیمت آن است این منطقى نیست که بگوییم که سرمایه‌هاى که به مملکت می‌آید باید مطلقاً ماشین‌هاى نو باشد این یک مانع بى‌ربطى است که در قانون گذارده شود و این قید ایجاد زحمت می‌کند بنا بر این بنده می‌خواهم استدعا کنم در آئین‌نامه و در آن کمیسیونى کمیته‌ای که براى تشخیص سرمایه هست موافقت بفرمایید که در آن پیش‌بینی کنند براى این‌ که عرض کردم اگر این قید بشود یک کارخانه‌ای را که ممکن است ده درصدش کهنه باشد نمی‌توانند بیاورند در صورتى که ممکن است چندین میلیون لیره ارزش داشته باشد چرا ما مانع بشویم چون ممکن است در یک کشورهایى کارخانه‌هایى باشد و بخواهند سرمایه‌هاى خودشان را بیاورند حالا چرا ما مانع بگذاریم که چى کهنه است چى نواست عرض کردم پرسانتاژ کهنگى ممکن است به قدرى کم باشد که ممکن باشد بیاورند بنده می‌خواستم از جناب آقاى مرآت اسفندیارى خواهش کنم که پیشنهادشان را پس بگیرند در آئین‌نامه پیش‌بینی می‌کنیم که چنددرصد کهنه باشد

مرآت اسفندیارى- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- می‌خواهید توضیح بدهید؟ (مرآت اسفندیارى- اگر اجازه بفرمایید) دیگر توضیح ندارد اگر می‌خواهید اصلاح کنید یا پس بگیرید می‌توانید یک بار دیگر براى توجه آقایان قرائت می‌شود و رأى می‌گیریم.

مرآت اسفندیارى- اگر اجازه بفرمایید دو کلمه توضیح بدهم، خیلى مختصر توضیح عرض می‌کنم‏

رئیس- آخر نمی‌شود آیین‌نامه اجازه نمی‌دهد که یک دفعه دیگر توضیح بدهید منظورتان هم خیلى واضح است میخواهید اشیا‌ مستعمل به این مملکت نیاید و آقایان هم اگر صلاح ندانند رأى می‌دهند که نیاید. پیشنهاد یک بار دیگر قرائت می‌شود

(به شرح سابق قرائت شد) رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى مرآت اسفندیارى آقایان که موافقند قیام کنند (عده کمترى برخواستند) تصویب نشد فقط این باعث شد که حتماً اشیا‌ کهنه را بیاورند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم در آخر ماده یک لایحه جلب سرمایه‌هاى خارجى اصلاح زیر به عمل می‌آید

ماده 1- اشخاص شرکت‌ها و مؤسسات خصوصى خارجى که با اجازه دولت ایران سرمایه خود را به صورت نقد، کارخانه، ماشین‌آلات و قطعات آن‌ها، ابزار، حق‌الاختراع و خدمات تخصصى و امثال آن‌ها به منظور عمران و آبادى اعم از صنعتى و معدنى و کشاورزى و حمل و نقل به ایران وارد کرده و می‌کنند از تسهیلات مندرج در این قانون برخوردار خواهند شد و از تاریخ تصویب این قانون کلیه قوانین و مقرراتى که منافى و مغایر این قانون بوده باشد به مغایر می‌باشد و از درجه اعتبار ساقط است. رضاافشار

رئیس- آقاى افشار

رضا افشار- بنده خیال می‌کنم که تصویب این قانون در قسمت تسریع در امنیت قضایى مملکت هم بى‌اثر نخواهد بود و ما با سرمایه‌هاى داخلى ایجاد سرمایه را که می‌کنیم ساختمان مستغلات اینها که خودتان بهتر می‌دانید و سرمایه‌ای که بتوانیم یک نهضت اقتصادى کامل در مملکت ایجاد بکنیم مانداریم ناگزیر باید این استمداد را باید به وسیله تصویب این قانون ازخارج بکنیم پیشنهادى که بنده کردم این پیشنهاد یک اصلاح عبارتى از کلمه (کرده) قبل از کلمه (بکنید) اضافه شود و اگر این را تصویب بفرمایید به عقیده بنده مفید خواهد بود به علاوه اگر قوانینى هم برخلاف این عمل بوده باشد آن هم ملغى بشود این است که اشکالى در تصویب این پیشنهاد بنده نمی‌بینم‏

رئیس- آقاى وزیر دارایى‏

وزیر دارایی- پیشنهاد جناب آقاى افشار یک اشکالى ایجاد می‌کند چون ما گفتیم از تاریخ تصویب این قانون یک کمسیونى تشکیل می‌شود که این کمسیون اجازه بدهد که چه سرمایه‌ای وارد این کشور بشود آنچه که وارد کرده‌اند نمی‌دانم چیست اگر بخواهیم مشمول این مقررات بکنیم بعد هم می‌فرمایید که تمام قوانین و مقررات منافى این قانون ملغى است ما که نمی‌دانیم چه قوانینى است این است که به عقیده بنده این‌که پیشنهاد فرموده‌اید شامل گذشته هم باشد موردى ندارد این کمسیون باید بنشیند اجازه بدهد که چه سرمایه‌ای وارد بشود و الّا به نظر بنده در گذشته سرمایه‌ای نیست و اگر هم باشد مشمول مقررات موجود است.

رضا افشار- پس گرفتم‏

12- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- باقى پیشنهادات به جلسه آینده موکول می‌شود جلسه آینده روز سه شنبه خواهدبود.

(مجلس نیم ساعت بعد ازظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضاحکمت‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294929!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)