کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19
[1396/06/01]

جلسه: 102 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه دوّم تیرماه 1336  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى پرفسور اعلم راجع به حمایت محصولات داخلى پس از آزادى تجارت و جواب آقاى وزیر بازرگانى

3- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به میزان پرداختى به آن کشاورزى از محل اعتبار قوانین مصوبه و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی

5- شور اوّل گزارش کمیسیون دارایی راجع به معافیت گمرکى ماشین‌های حروف‌چینی و حروف‌ریزى و ارجاع به کمیسیون .

6- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر گمرکات و انحصارات

7- مذاکره در گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به وضع آفات حیوانى و نباتى و عدم تصویب ورود در مواد

8- معرفى آقاى مهندس مشیر فاطمى به معاونت وزارت کشاورزى به وسیله آقاى وزیر کشاورزى

9- معرفى آقاى دکتر صدر به معاونت وزارت کشور به وسیله آقاى وزیر کشور

10- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار انتخابات مجلس سنا و ارجاع به مجلس سنا

11- شور اوّل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمرکز آگهی‌هاى دولتى و خاتمه شور اوّل

12- شور اوّل گزارش کمیسیون راه راجع به احداث و نگهدارى خطوط ارتباطى کشور

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19

 

 

جلسه: 102

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه دوّم تیرماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى پرفسور اعلم راجع به حمایت محصولات داخلى پس از آزادى تجارت و جواب آقاى وزیر بازرگانى

3- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به میزان پرداختى به آن کشاورزى از محل اعتبار قوانین مصوبه و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی

5- شور اوّل گزارش کمیسیون دارایی راجع به معافیت گمرکى ماشین‌های حروف‌چینی و حروف‌ریزى و ارجاع به کمیسیون .

6- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر گمرکات و انحصارات

7- مذاکره در گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به وضع آفات حیوانى و نباتى و عدم تصویب ورود در مواد

8- معرفى آقاى مهندس مشیر فاطمى به معاونت وزارت کشاورزى به وسیله آقاى وزیر کشاورزى

9- معرفى آقاى دکتر صدر به معاونت وزارت کشور به وسیله آقاى وزیر کشور

10- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار انتخابات مجلس سنا و ارجاع به مجلس سنا

11- شور اوّل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمرکز آگهی‌هاى دولتى و خاتمه شور اوّل

12- شور اوّل گزارش کمیسیون راه راجع به احداث و نگهدارى خطوط ارتباطى کشور

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

 مجلس دو ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید:

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- اسامى غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد).

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر آهى. دکتر نفیسى. رامبد. قرشى. دولتشاهى. دکتر دادفر. دکتر عدل. کاظم شیبانى. عرب شیبانى. سالار بهزادى. محمودى. دکتر ضیایی. دکتر سعید حکمت. مهندس سلطانى. پردلى. دکتر امین. کدیور. مجید ابراهیمى. عامرى. بیات ماکو. بوربور. تیمور تاش. حشمتی. مهندس هدایت. اورنگ. مسعودى. دکتر هدایتى. کیکاوسى. پرفوسور اعلم. دکتر سید امامى.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: قراگوزلو. دکتر طاهرى. دکتر عمید. کشکولى. مهندس بهبودى. صراف‌زاده.

دیر آمدگان و زود رفتگان با اجازه- آقایان: قنات آبادى. هدى. مهندس اردبیلى. دکتر مشیر فاطمى. جلیلى. دهقان. عبدالحمید بختیار. صفارى. فضائلى. دکتر جهانشاهى. موسوى. خزیمه علم. مرتضى حکمت. ابتهاج. دولت آبادى. اکبر. امامى خوئى. سنندجى.

دیر آمدگان و زود رفتگان بى‌اجازه- آقایان: دکتر حسن افشار. خرازى. مهندس ظفر. مهندس فروغى. اعظم زنگنه. سعیدى. بزرگ ابراهیمى. مهندس شیبانى. معین زاده.

رئیس- آقاى ارباب نظرى نسبت به صورت مجلس دارید؟

ارباب- بیاناتى که در جلسه قبل بنده اینجا عرض کردم در جراید نوشته‌اند که بنده گفته‌ام که نخست وزیر گریه کرده در صورتی که به شهادت این صورت مجلس من این را نگفته‌ام امّا من براى نخست وزیر گریه می‌کنم که با این دزدهاى دو سه هزار تومانى چه بکنند کار یک بیمارستانى را الآن معطّل کرده‌اند و تقریباً آن را منحل کرده‌اند براى دو سه هزار تومان هیچ طور هم علاج نمی‌شود مدیر مالى بهدارى می‌گوید من نکردم دستور دادم اینها این طور کردند کاشف کرده مشار کرده من براى نخست وزیر گریه می‌کنم که با این دزدهاى دو سه هزار تومانى چطور مملکت را می‌خواهد اداره کند.

رئیس- آقاى مهندس اردبیلى.

مهندس اردبیلى- بنده با اجازه مقام ریاست غایب بودم.

رئیس- این اسامى غایبین مربوط به صورت جلسه قبل است جلسه‌اى است که من نبودم حالا اگر اشتباه شده است اصلاح می‌شود. آقاى امید سالار.

امید سالار- اوّلا چند اصلاح کوچک عبارتى و مطبعه‌اى است در عرایض بنده که اصلاح می‌کنم می‌دهم به اداره تند نویسى با اجازه مقام ریاست در ثانى آقاى کشکولى به وسیله بنده تقاضاى مرخصى کردند.

رئیس- کسانى که تقاضاى مرخصى کرده‌اند وقتی که کمیسیون تصویب کرد اصلاح می‌شود ولى تا وقتى که کمیسیون تصویب نکرده است جزء غایبین بی‌اجازه محسوب می‌شوند دیگر نظرى نسبت به صورت مجلس نیست (اظهارى شد) صورت جلسه قبل تصویب می‌شود.

+++

2- سؤال آقاى پرفسور اعلم راجع به حمایت مصنوعات داخلى پس از آزادى تجارت و جواب آقاى وزیر بازرگانى

رئیس- سؤالات مطرح است. آقاى پرفسور اعلم.

پرفسور اعلم- سؤال بنده از جناب آقاى وزیر بازرگانى است راجع به آزادی تجارت و حمایت از مصنوعات داخلى است این سؤال را قبلاً کرده بودم و مسافرتى کردم آقاى وزیر بازرگانى هم از قرار معلوم شرحى در این خصوص اینجا فرمودند بنده خواهش می‌کنم توضیح بفرمایند که این آزادى تجارت چطور برآورد کرده‌اند و چطور می‌خواهند عمل بکنند. بقیّه عرایضم را بعد می‌کنم.

رئیس- آقاى وزیر بازرگانى.

آقای وزیر بازرگانی- (آقاى تجدد) بنده خیلى خوش‌وقت هستم و خیلى ممنون هستم که باز یک مرتبه دیگر تز آزادى تجارت را به عرض همکاران سابق خودم می‌رسانم. در سى و یکم اردیبهشت ضمن سؤالى که جناب آقاى خلعتبرى کرده بودند که آن هم مربوط به آزادی چاى بود جواب سؤال همکار سابق خودم را دادم ولى متأسفانه تشریف نداشتند. سؤال آقاى پرفسور جمشید اعلم عبارت از این بود که آیا چرم و صابون و اودکلن هم آزاد است یا نه؟ این بود سؤال و آیا براى اجناس مشابه که در ایران تهیّه می‌شود چه حمایتى خواهد شد. حالا این تز عوض شد حالا می‌گویند آزادى تجارت را تشریح کنم آزادى تجارت را که بنده امروز براى آقایان توضیح می‌دهم براى این است که این دستگاه پروانه و جواز بازى و این محدودیت‌هایی که براى تجارت بود و کارها فقط در تهران می‌شد و بالنتیجه تمام شهرستان‌های ما خالى شده و تمام فعالیّت در تهران تمرکز پیدا کرده است از بین برود. اضافه بر این خود آقاى پرفسور جمشید اعلم ایمان دارند که آزادى تجارت به معنی قاچاق همیشه بوده است در تمام دکاکین کوچک و بزرگ همین صابونى که شما می‌فرمایید در دسترس عموم بود حالا ما این را آزادش کردیم که این یک تأثیر پسیکولژیک دارد براى این که وقتى که ممنوع بود دیدید چقدر موجود بود ولى وقتى که از راه گمرک آمد اقلاً یک عوارض گمرکى و یک سود بازرگانى ازش اخذ خواهد شد. که تفاوت به همان قدری است که قابل کنکورانس نخواهد بود مگر این که جنس داخلى مرغوب نباشد ما هم می‌گفتیم که تنها حمایت از اجناس و محصولات داخلى همین عوارض است خیر بلکه توجّه به این اصل هم شده است که رسیدگى دقیق به محصولات داخلى شود و نواقص را ببینند در کجاست اگر ماشین‌هاى صنایع داخلى فرسوده شده است که چنانچه تا به حال بوده زیرا صاحبان کارخانه‌جات به جای این که توجّهى به محصولات خودشان بکنند البتّه یک قسمتشان کرده‌اند جنسشان مرغوب شود ولى اغلب که آن استفاده را کردند به جای این که آن را در همان کارخانه به کار ببرند خانه و باغ و ملک و امثال اینها تهیّه کرده‌اند (صحیح است) ما براى جلوگیرى از این قسمت و براى این که تمام مردم این مملکت جنس خوب در دسترسشان باشد ورود محصولات خارجى را آزاد گذاشتیم و برایش یک عوارض خیلى زیادى بستیم و این در معرض استفاده مصرف کننده قرار خواهد گرفت اگر با تفاوت بها باز مردم به مبادرت به خرید جنس خارجى کردند آن کس که تهیّه کننده جنس داخلى است مجبور است نسبت به محصول خودش تجدید نظر کند و ماشین آلات خودش را مطابق روز یعنى مدرن تهیّه کند. اضافه بر اینها یعنى با این که ما عوارض را به اجناس خارجى بستیم باز به خود این آقایان تذکر دادیم که اگر اعتراض دارند و اگر حمایت دیگرى هم می‌خواهند مراجعه کنند رسیدگى می‌کنیم اگر حق داشته باشند انجام می‌دهیم بنده گمان می‌کنم که با این وضع که هدف ما این بود که تمام این امور فقط در تهران متمرکز نباشد و همچنین روى عرضه و تقاضا و ورود کالا می‌توانیم اقلاً هزینه زندگى را ارزان کنیم اگر آقایان اطّلاع داشته باشند مصالح ساختمانى همه لوکس نیست ببینند چقدر ارزان شده است همین تیرآهن که در چند ماه پیش بود کیلویی بیست ریال حالا شده است 14 ریال (مهندس فروهر 16 ریال) بسیار خوب 16 ریال شما به‌تر اطّلاع دارید این گرانى در اثر ممنوعیت کالا بود اگر ممنوع کنیم و جواز بدهیم می‌گویند وزارت جوازسازى است اگر آزادى تجارت بکنیم و طرز اصول تجارت را به ‌مردم یاد بدهیم می‌گویند آقا تمام این مملکت ورشکست شدند بالأخره هم از اینها باید به حقیقت نزدیک‌تر باشد ما براى ورشکستگى اینها هم فکر کردیم و گفتیم آقا شما بیایید دلایل خودتان را بدهید و آنچه را لازم دارید بخواهید ما برایتان تهیّه می‌کنیم البتّه ما حاضر نیستیم باج بدهیم و باج بده نیستیم و این که یک نفر به امید این که من محصول داخلى دارم بگوید بیا آن قدر سوکسید به من بده آن قدر پول به من بده ما اهل این حرف‌ها نیستیم.‏

رئیس- آقاى پرفسور اعلم مطلبى دارید؟ بفرمایید.

پرفسور اعلم- عرض کنم سؤال بنده اوّلش راجع به ادکلن و صابون و چرم بود و اینها از چیزهایی است که در ایران ساخته می‌شود ولى خارج از حدود تجارت نبود که تز عوض شده باشد قبل از این که عرایضم را بکنم بایستى عرض کنم که بنده با یک نظر ایشان موافقم  و خوب بود این تز را ایشان می‌فرمودند که من نگویم آن تز این است که ما مضیقه ارزى نداریم مضیقه ریالى داریم و البتّه تجارت آزاد ریال را خارج نمی‌کند صحیح است با تز اصلیشان موافقم  ولى شرطى دارد اوّل من نفهمیدم که شما که تجارت را آزاد می‌کنید سانترالیزاسیون را چطور می‌خواهید از تهران خارج کنید یک قسمت عمده این تمرکز در اختیار دولت است آن قسمت‌هایی که در اختیار دولت است آنها را چرا آزاد نمی‌کنید آنها را هم آزاد کنید شما آنهایی که در اختیار مردم است آزاد گذاشته‌اید ولى آنچه را که در اختیار خودتان است نگه می‌دارید این جور در نمی‌آید. همان طورى که عرض کردم تز تز صحیحى است ولى ما دیدیم که تزهاى صحیحى در این مملکت غلط عمل شده و به جای منفعت ضرر بسیار فوق‌العاده‌اى رسانیده من از شما می‌پرسم جناب آقاى نخست وزیر ببخشید جناب آقاى وزیر بازرگانى امیدوارم که به آن مقام هم برسید جنابعالى هم این تز بسیار صحیح را با این دستگاه‌هایی که دارید و این رویه‌اى که عمل می‌شود اگر غلط از آب در بیاید آن وقت ضررش را  جبران می‌کند شما کجا می‌توانید جبران کنید ضررى که از این راه به ‌ملکت می‌رسد اگر به غلط عمل کنند بسیار خطرناک است صحیح است که تز درست است ولى به شرطى که درست عمل بشود. بنده منظورم از این سؤال گوشزد کردن سه نکته است به جنابعالى. نکته اوّل این که تز بسیار صحیح است ولى جواب کار را هم باید درست بدهید شما باید اداره تثبیت قیمت‌ها داشته باشید اداره کنترل قیمت‌ها داشته باشید سرحدهاى خودتان را بتوانید درست نظارت بکنید با این سرحدهاى زیاد شما چطور می‌توانید جلوى قاچاق را بگیرید باید وسائلى تهیّه بکنید جلوى قاچاق را شدیداً بگیرید و عمل کنید. نکته دوّمى که می‌خواستم خدمتتان عرض کنم این است که این تز بسیار خوب را اگر خوب عمل کنید خوب نتیجه می‌گیرید ولى بایستى ضمناً در نظر بگیرید که حمایت کارخانه‌هاى داخلى را هم خوب از عهده برآیید کارگرانى که آنجا کار می‌کنند کارى نکنید که در نتیجه رقابتى که حاصل می‌شود و این قابل انکار نیست بی‌کار نشوند ما با اجناس خارجى رقابت نخواهیم توانست بکنیم ولو هرکارى بکنیم باید در نظر گرفت که کارخانه‌‌ها تعطیل نشود و دردى بر دردهاى ما اضافه نشود و کارگر از کارش بی‌کار نشود. نکته سوّم و فوق‌العاده مهم این است که بنده این عرایض را خدمتتان کردم درست دقّت کنید اگر درست عمل کنید ما همه با شما هستیم و اگر نکردید با نهایت شدّت از شما استیضاح می‌کنم آن وقت نیایید تقصیر را گردن حسن و حسین و اسد و صمد بیندازید بدانید که بهتان گفته‌اند تقصیر گردن خودتان است و خودتان مقصر هستید براى این که باز هم عرض می‌کنم که فن قضیه عمق قضیه بسیار صحیح است به‌ شرطى که درست عمل شود.

 رئیس- آقاى وزریر بازرگانى.

وزیر بازرگانی- بنده در جواب مجدد همکار سابق خودم عرض می‌کنم موضوع تثبیت قیمت‌ها و کنترل سود و قاچاق را که بیان کردند تثبیت قیمت‌ها خیلى کار مشکلی است به طورى که با داشتن یک دفتر در یک وزارتخانه نمی‌توان قیمت کرد تثبیت قیمت‌ها روى عرضه و تقاضا است (صحیح است) وقتى که آزاد شد اشخاصى که وارد هستند می‌دانند وقتى جنس زیاد شد یک متاع و یک جنس مورد احتیاج مصرف کننده ملاحظه فرمودید ارزان خواهد شد (صحیح است) امّا راهى که براى تثبیت قیمت‌ها می‌گویند این را من باب مثل خدمتتان عرض کردم نمی‌دانم از همکاران بازرگانان تشریف دارند یا خیر (پرفسور اعلم- آقاى ارباب تشریف دارند) (ارباب- بنده سابق تاجر بودم حالا تجارت ندارم) با طرز واردات سابق یعنى محدودیت‌هایى که بود اغلب ملاحظه می‌فرمودید که سفارشاتشان و صورت حسابى که می‌آمد و بعد صورت حسابى که براى گمرک درست می‌شد تمام اینها با همدیگر متفاوت بود (پرفسور اعلم- چه مربوط است به عرضه و تقاضا) اجازه بفرمایید چرا کمیسیون می‌کردند مثلاً یک جنسى که ده لیره قیمتش بود اینها یک اعتبار باز می‌کردند براى این جنس معادل پنجاه لیره و به طرف هم می‌گفتند پنجاه لیره است 48 لیره را می‌بردند بیرون بعد وقتى که موضوع گمرک می‌شد یک صورت حساب می‌آوردند که این ده لیره قیمتش نیست این 5 لیره است یا براى این که بتوانیم از قیمت‌ها کاملاً واقف باشیم احتیاج داریم که نمایندگان تجارتى در ممالکى که با ما روابط تجارتى‌شان زیاد هست داشته باشیم براى این کار هم متأسفانه فعلاً وضعیت بودجه ما اجازه نمی‌دهد ولى الآن مهم‌ترین تثبیت قیمت این است که خدمتتان عرض کردم که در دو ماه پیش قیمت آهن یک کیلو دو تومان بود حالا شده 14 ریال یا 16 ریال و روز به روز مصالح ساختمانى دارد ارزان می‌شود بنده همان طورى که خدمتتان عرض کردم براى آزادى تجارت یک اقداماتى در نظر هست هم براى تکثیر تولید و هم براى تشویق صادرات و هم براى کنترل قیمت‌ها و تثبیت آن ولى این یک کارى نیست که با یک ماه و دو ماه بشود تمام کرد این مستلزم وقت است و اقلاً در ظرف پنج شش ماه ما می‌توانیم به این هدف برسیم و امیدوارم در آن روز همکار محترم سابق بنده بتوانند نتیجه‌اش را ببینند.

+++

3- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به میزان پرداختى به بانک کشاورزى از محل اعتبار قوانین مصوبه و جواب آقاى معاون وزارت دارایی

رئیس- آقاى صادق بوشهرى

صادق بوشهرى- سؤال بنده از وزارت دارایی خیلى مختصر است بنده خواستم به عرض مجلس شوراى ملی برسانم که اعتباراتى که مجلس شورای ملی براى توسعه کشاورزى تصویب کرده است چه مقدارش پرداخت شده و چه مقدارش پرداخت نشده حالا آقاى وزیر دارایی توضیحات خودشان را بدهند تا بنده بعداً عرایض خودم را بکنم.

رئیس- آقای معاون وزارت دارایی

معاون وزارت دارایی (انوارى)- سؤال جناب آقاى بوشهرى راجع به وجوهى است که می‌بایست طبق قانون به بانک کشاورزى داده شده باشد.

 بر طبق قانون ضرب مسکوک ده ریالى وجه‌الضمانى را که خزانه داری کل از این بابت از بانک ملی بستانکار می‌شود و مبلغ آن معادل یکصد و پنجاه میلیون ریال است بایستى در اختیار بانک کشاورزى گذارده شود ولى چون ضرب دویست میلیون ریال مسکوک فوق با توجّه به فراهم آوردن مقدمات امر و تهیّه اطلس از آلمان و این که ضرابخانه در روز بیش از هفتصد هزار ریال توانایى ضرب ندارد لهذا به تدریجى که مسکوکات از ضرابخانه تحویل بانک ملی می‌شود بانک ملی ایران نیز وجه‌الضمان حاصل را به حساب بستانکار خزانه منظور و خزانه به بانک کشاورزى پرداخت مى‌نماید ضمناً وزارت دارایی از نظر کمک فورى به بانک کشاورزى مبلغ شصت میلیون ریال به عنوان اعتبار حساب جارى در 24ر2ر335 در بانک ملی به اختیار بانک کشاورزى گذارده شده.

2- طبق تبصره 14 از ماده واحده قانون بودجه سال 36 از محل 57420 سهم از استخراج اوّلیّه نفت مبلغ 90430830 ریال که در 11ر7ر35 از طریق سپرده ثابت به بانک کشاورزى تحویل شده بود در فروردین 1336 به عنوان ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى منظور شده.

3- طبق قانون مصوب آبان 1334 از محل عواید نفت در همان‌ سال مبلغ پنجاه میلیون ریال به عنوان ازدیاد سرمایه به بانک کشاورزی پرداخت شده است.

4- به موجب قانون برنامه هفت ساله سازمان برنامه مصوب 1338 مبالغى به شرح زیر در اختیار بانک کشاورزى گذارده شده است.

الف) ازدیاد سرمایه بانک 150 میلیون ریال در سال 1328

ب) مشارکت در سرمایه‌هاى شرکت‌هاى تعاونى  450000ر32 میلیون ریال به تدریج تا آخر سال 35

ج) بابت وام قنایى به کشاورزان 500000ر264 میلیون ریال به تدریج در ظرف چهارسال

5)طبق تبصره یک ماده واحده مصوب آبان 34 مقرّر بود در مدّت دو سال مبلغ 840 میلیون ریال به اقساط مساوى 24 گانه براى ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى از طرف سازمان برنامه از عواید حاصله از نفت پرداخت شود لیکن به علت معظورات و اشکالاتى انجام آن مقدور نگردید و لغو تبصره فوق به مجلس شورای ملی پیشنهاد شده است.

6- قرارداد اخذ 23 میلیون دلار وام از بانک واردات و صادرات امریکا طبق قانون بایستى به مصرف ازدیاد سرمایه‌هاى بانک‌هاى کشاورزى رهنى و ساختمانى برسد در شرف تکمیل است که به محض فراهم آمدن موجبات و دریافت آن سهم بانک کشاورزى پرداخت خواهد شد. با توجّه به مراتب مذکور نماینده محترم تصدیق خواهند فرمود تا حدودى که مقدور بوده در ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى اقدام شده است.

 رئیس- آقاى صادق بوشهرى

صادق بوشهری- روى علاقه مفرطى که آقایان نمایندگان محترم به کشاورزى مملکت دارند هر لایحه‌اى که دولت براى گرفتن اعتبارى به مجلس آورده از طرف آقایان نمایندگان پیشنهاد شده که یک سهمى هم به بانک کشاورزى بدهند بلکه به درد زارع بدبخت بخورد دولت هم یا خودش پیشنهاد کرد یا طبق پیشنهاد آقایان نمایندگان محترم این قضیه به تصویب مجلس رسید ولى تا‌ به حال یک قسمت از این لوایح اجرا شد و یک قسمت نشد اگر این اعتبارى که وزارت دارایی با دولت به مجلس پیشنهاد کرد و تصویب شد اعتبارش موجود بود که چرا یک قسمت را که خودش مورد تصاحبش بود برداشت کرد ولى آن قسمتى که به بانک کشاورزى باید بدهد مسکوت مانده آقاى معاون وزارت دارایی می‌فرمایند که قسمتى از سهم نفت بنا بود به بانک کشاورزى داده شود محظوراتى در بین بود که پرداخت نشد و انشاءالله وقتى که محظورات رفع شد پرداخت می‌شود البتّه براى پرداخت پول همیشه محظور موجود است و هیچ وقت هم این محظور رفع نخواهد شد و چیزى که بنده می‌خواهم عرض کنم این است که این راهى که ما می‌رویم به ترکستان است: تمام پول‌هایى که نمى‌باید مصرف شود خرج می‌کنند و آن پولى که باید واقعاً به مصرف لازم وحقیقى خودش برسد و آن هم کشاورزى مملکت است همین نوع محظورات پیش مى‌آید و هیچ وقت به جایى نخواهد رسید. ملاحظه بفرمایید که بنده از وزارت دارایی سؤال کردم که تا به حال چه مقدار پرداخت کرده‌اند و چه مقدار به مصرف وام به کشاورزان رسیده است این را جواب نداده‌اند سه چهار قلم فرمودند که هشت میلیون یک جا دادم 9 میلیون آنجا دادم اصل سرمایه بانک کشاورزى که 150 میلیون باید باشد در حدود 67 میلیون آن پرداخت شده بقیّه اصلاً پرداخت نشده است خوب البتّه براى این‌ کارها محظوراتى در بین بوده است که ماه‌ها نمی‌دانیم در هر صورت عرض کردم آن چیزى که بنده می‌دانم مهم‌ترین کار براى این مملکت ترویج کشاورزى است بنده وارد این مطلب نمی‌شوم که صنعت هم باید ترقى کند ولى تصوّر نمی‌کنم که مجلس به هیچ‌ وجه نظر مخالف داشته باشد که ما باید کشاورزى خودمان را ترقّى بدهیم ولى به عقیده من که اگر تمام بودجه این مملکت را صرف کشاورزى بکنیم باز هم جا دارد حالا در هر صورت بنده خواهش می‌کنم از جناب آقاى وزیر دارایی که اینجا تشریف دارند که توجّهى بفرمایند براى پرداخت این سرمایه بنده سؤال کردم و بعد اگر نشد و اگر عملی نکردند وظیفه دیگرى دارم که انجام می‌دهم.

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی.

معاون وزارت دارایی- آقاى بوشهرى و آقایان نمایندگان محترم توجّه فرمودند آنچه را که بنده عرض کردم این بود آنچه مربوط به خود وزارت دارایی است اجرا شده است یک قسمت از آنها مربوط به سازمان برنامه بود که باید از طرف سازمان برنامه داده شود و بنده به عرض رساندم که باز هم تعقیب می‌کنم که آن مبلغى که در قانون تصویب شده است بتوانیم بپردازیم و منظور جنابعالى انجام شود و وزارت دارایی آنچه وظیفه خودش بوده انجام داده است.

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی

رئیس- آقاى وزیر دارایی

وزیر دارایی (ناصر)- به طورى که خاطر آقایان محترم مستحضر است طبق تبصرة 2 قانون تحصیل اعتبار از کشورهاى امریکا و انگلستان که مبلغ 150 میلیون دلار بود که موافقت فرمودند 23 میلیون دلار به مصرف افزایش سرمایه بانک‌هاى کشاورزى و رهنى و ساختمانى برسد. یک لایحه‌اى به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود راجع به اجازه گرفتن این وام و دادن به بانک‌ها (دکتر بشیر فاطمى اجازه‌اش قبلاً داده شده است) نخیر مجلس باید اجازه بدهد. علاوه بر این از محل کمک‌هاى گندم یک مبالغى به صورت وام طویل‌المدّت و یا متوسط از حیث مدّت به مؤسسات صنعتى داده می‌شود که مبلغ‌اش 5/ 2 میلیون است و در این لایحه آن مبلغ هم قید شده که پس از تصویب مجلس شوراى ملی پرداخته شود.

رئیس- لایحه به کمیسیون‌هاى مربوط داده می‌شود

5- شور اوّل گزارش کمیسیون دارایی راجع به معافیت گمرکى ماشین‌های حروف چینی و حروف ریزى و ارجاع به کمیسیون رئیس- گزارش کمیسیون دارایی راجع به معافیت گمرکى ماشین‌های حروف ریزى و حروف چینی چاپخانه‌ها مطرح است قرائت مى شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون وزارت دارایی به مجلس شوراى ملی

 قسمت اخیر تبصره 23 قانون بودجه سال 1336 که از بودجه تفکیک و جهت اظهار نظر به کمیسیون قوانین دارایی مجلس شوراى ملی ارجاع گردیده بود در جلسه سه شنبه 14 خردادماه 1336 کمیسیون مزبور با توجّه به موافقت نامه شماره 1098- 12- 3- 36 وزارت گمرکات و انحصارات مطرح و به شرح زیر تصوب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید.

 ماده واحده ماشین‌های مخصوص حروف چینى و حروف ریزى براى تمام کشور در مدّت پنج سال از پرداخت حقوق و عوارض گمرکى معاف خواهد بود.

 مخبر کمیسیون دارایی مشایخى.

 رئیس آقاى اردلان مخالف‌اید بفرمایید.

اردلان- بنده به این گزارش چند ایراد دارم. ایراد اوّل این که سابقة این کار از مجلس سنا پیش آمد یعنى یک جزئى به آن تبصره بودجه در مجلس سنا علاوه شد و براى این که کار بودجه معطّل نماند مجلس بودجه را به دولت ابلاغ کرد و این جزء را کنار گذاشت بنابراین اصلاً مجلس سنا حق نداشت که چنین جزئى را به تبصره علاوه کند براى این که بخشش یک نوع خرجى است. خرج را حتّی نمایندگان مجلس شوراى ملی نمی‌توانند پیشنهاد کنند بعد متوجّه شدند‌ یک تروگى پیش آمده این است که وزارت انحصار با این کار موافقت کرد و گفتند دولت هم این را قبول دارد این هم بر خلاف اصول تمرکز کار است ما اگر یک وزارتخانه‌ای را مجزّا کنیم دلیل این نیست که تمرکز‌ امور وزارت دارایی از بین برود به هیچ وزارتخانه‌ای نمی‌شود حق داد نسبت به امور پولى مملکت یک حرفى بزند مگر این که در وزارت دارایی مورد رسیدگى واقع شود و البتّه تمام وزارتخانه‌هاى اضافه مخارج دارند منحصر به انحصار و گمرکات نیست هر وزارتخانه‌ای یک عایداتى دارد و یک مخارجى دارد پس هر وزارتخانه‌اى پیشنهاد کند که من پیشنهاد می‌کنم و خواهش

+++

می‌کنم که ماشین آلات راه سازى معاف شود وزارت بهدارى پیشنهاد می‌کند که خواهش می‌کنم دارو از گمرک معاف شود اوّلاً می‌بایستى چنین مطلبى در وزارت دارایی مطرح شود وزارت دارایی هم نظر بدهد آن وقت ما در این باب صحبت کنیم این دو ایراد، ایراد سوم این است که معاملة غیر معلوم است اتّفاقاً این شرطى هم نیست این معامله غیر معلوم است معامله باید معلوم باشد این جا نوشته است در پنج سال هرچه دلشان خواست بیاورند معلوم نیست این بخشش که ما می‌کنیم یک میلیون است 4 میلیون است پنجاه میلیون است یک قران است همین طور تا 5 سال هرچه دلشان می‌خواهد بیاورند و وارد کنند و این کار هیچ مانعى ندارد یک ایراد دیگر این که هر چیزى که مفید است مگر می‌شود مالیات ندهد مفیدتر از دارو چیست؟ که سلامت مردم مربوط به دارو است شما آن را معاف نمی‌کنید ولى ماشین آلات چاپ را می‌گویید معاف شود و هرکس هرچه دلش می‌خواهد وارد  کند مگر کارت بنده راچاپ می‌کنند پول نمی‌گیرند مگر کتاب‌ها را چاپ می‌کنند پول نمی‌گیرند مگر روزنامه را طبع می‌کنند پول نمی‌گیرند این چه تبعیض است که ما می‌کنیم (صحیح است) رئیس دولت می‌آید می‌گوید ششصد میلیون تومان کسر بودجه داریم آن وقت هرروز بخشش می‌کنیم این آخر زندگى نشد من نمی‌فهمم آخر حسابى باید توى کار باشد از یک طرف بخشش دیگر معنى ندارد از یک طرف تبصره‌اى داریم در بودجه، که مخارج از حدود چهار دیوارى نباید تجاوز کند این را بنده پیشنهاد کردم که هر وزارتخانه هرچه بهش می‌رسد هر کارى که دلش می‌خواهد بکند امّا دیگر اذیت نکنند حالا در وسط سال یا بخشش یا خرج آخر آقا جلویش را بگیرید بنابراین بنده با این لایحه به این طرز مخالفم و آن را ناقص می‌دانم.

رئیس- آقاى مهندس اردبیلى

مهندس اردبیلی- سؤالى است از وزارت دارایی تقدیم می‌کنم.

رئیس- بدهید آقاى وزیر بهدارى چون آقاى خلعتبرى کسالت دارند سؤال ایشان براى بعد می‌ماند. آقاى دکتر شاهکار بفرمایید.

دکتر شاهکار- گرچه بنده اعتراف دارم به این که بعد از بیانات جناب آقاى اردلان مخصوصاً که یک قدرى هم جنبه احساساتى داشت موافقت مشکل است امّا اجازه بفرمایند که بنده هم منطق خودم را عرض کنم. ایراداتى که از نظر تشریفات پارلمانى فرمودند جواب این ایرادات با مقام محترم ریاست است که آیا این ایرادات از نظر تشریفات پارلمانی وارد هست یا نه و چون مقام خودشان مقام واردى هستند در این امور بنده خیال می‌کنم قبل از این که پاسخ بدهم که وقتى دولت موافقت کرد با یک لایحه‌اى این پیشنهاد دولت می‌شود به پیشنهاد نماینده مجلس (اردلان وزیر دارایی موافقت نکرده) آقاى وزیر دارایی یعنى خزانه دار مملکت حاضر است و اظهار نظر خواهد کرد امّا مطلب دیگرى که باید به عرض آقایان محترم برسانم این بود که بنده نه مطبعه دارم نه روزنامه چى هستم متأسفانه و نه در این امور واردم ولى یک مطلبى است جناب آقاى عمیدى نورى که براى تصحیح کتاب یا کتب اغلب به مطبعه می‌روم این جوانهاى 18، 19 ساله که با این سرب کار می‌کنند و با این حروف ریز وقتى که شما وارد مطمعه‌اى می‌شوید از یک طرف یک ماشین را تاتیف می‌بینید که در هر دقیقه چند هزار ورقه می‌دهد بیرون از یک طرف درمقابل این تکنیک کامل می‌بینید که این به چه‌ها ایستاده‌اند و این حروف سربى را دانه دانه برمى‌دارند و می‌چینند و از قرار ساعتى سى شاهى حقوق می‌گیرند این تناقض را ملاحظه خواهید فرمود اگر یک خرده دقّت بکنیم ملاحظه می‌فرمایید که در مخالفت گمرکى شما کمک نکرده‌اید به بودجه مملکت بلکه یک فشارى به آن  زیر پا وارد آمده چرا؟ به علّت این که مادامی که ماشین گمرک زیاد دارد و درگمرک خوابیده مطبعه چى کارفرما کار خودش را با همین وسایل مقدماتى که برایش ارزان تمام می‌شود به قیمت جان حروف چین انجام می‌دهد امّا اگر این ارزان بشود آن وقت سبب می‌شود که این آقاى حروف چین بتواند با آن ماشین کارکند و این که می‌فرمایید معافیت دارو جناب آقاى اردلان اجازه نفرمایید که این مردم مریض شوند تا مجبور شوند دوا تهیّه کنند و شرط اوّل جلوگیرى از مرض است به‌ترین سیاست پیش بینى است چرا اینها مریض شوند که ما کمک کنیم و دارو را گمرک نگیریم این هم یک مطلب و مطلب دیگر این است که این قسمت جنبه فرهنگى دارد و جنبه فرهنگى این قضیه مهم‌تر از جنبه مالیش است امّا ایرادى که می‌فرمایند راجع به بودجه مملکت خیلى به جا بود که در آن موقعی که لوایح صد میلیون تومانى لوکس و تجملی مطرح می‌شد این ایرادات به عمل می‌آمد و موقعى که صد هزار تومان یا چند هزار تومان براى سلامتى حروف چین و براى اشاعه فرهنگ در این مملکت مطرح می‌شود مخالفت نمی‌شد یا اگر چندین صد میلیون کسر بودجه داریم یا چند هزار تومانى که مربوط به معافیت گمرکى ماشین آلات محدود است به ماشین آلات حروف چینی و حروف ریزى و فقط مطلبى که جناب آقاى اردلان اگر بفرمایند بنده هم موافقم این است که اگر موافقت بفرمایند این پنج سال را تقلیل بدهیم بفرمایید سه سال بشود ولى در هر حال معافیت این ماشین آلات به نفع سلامتى مردم و براى اشاعه فرهنگ و توسعه فرهنگ است و بسیار مناسب است این کمک از این جهت بنده موافقم.

رئیس- آقاى عمیدى نورى موافقید.

عمیدى نورى- بله موافقم

رئیس- اگر آقایان موافق باشند این گزارش را برگردانیم به کمیسیون بیش‌تر دقّت بکنند و دو مرتبه بیاید و براى این موضوع مطابق ماده 116 باید رأى گرفت آقایانى که با ارجاع مجدد به کمیسیون موافق‌اند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به کمیسیون فرستاده می‌شود.

6) تقدیم دو فقره لایحه به وسیله وزیر گمرکات و انحصارات

رئیس- آقاى وزیر گمرکات

وزیرگمرکات و انحصارات (سرتیپ ضرغام) دو لایحه است که بنده تقدیم می‌کنم یکى مربوط است به مبارزه با قاچاق، چون قانون مبارزه با قاچاق به طوری که تا به حال تجربه شده است آن قدر که لازم بود وافى به مقصود نبود یک لایحه دیگرى تهیّه شده است و تقدیم مجلس شوراى ملی می‌شود و تقاضا می‌کنم که این لایحه مورد توجّه آقایان واقع شود.

 مهندس اردبیلی- لوایح زیاد است مأمور لازم دارد.

وزیر گمرکات و انحصارات چون در سنوات اخیر به عللی قاچاق اجناس موضوع عایدات دولت توسعه فراوانى یافته به طوری که عدّه‌ای اشخاص سودپرست در عمل خود تجرى جسته و قاچاق روز به روز زیادتر می‌گردد براى جلوگیرى قطعى از قاچاق اصلاح قانون قاچاق مصوب سال 1312 و 1319 لازم به نظر می‌رسد لذا لایحه قانونى پیوست که با توجّه به جوانب کار و مقدورات دولت در امر مبارزه با قاچاق مشتمل بر 29 ماده و 12 تبصره تهیّه گردیده براى تصویب تقدیم می‌دارد. لایحه دیگرى است که مربوط به موضوع استفاده از وسائل مبارزه با قاچاق و تشویق مخبرین و کاشفین است که این لایحه از 24 فقره لوایح زمان حکومت آقاى دکتر مصدق بوده و مورد استفاده‌اش تا آخر سال 35 بوده است دولت تقاضا کرد که براى یک سال دیگر اجازه داده شود که مورد استفاده واقع شود عین لایحه تقدیم مجلس شواری ملی می‌شود.

رئیس- به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود.

7- مذاکره در گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به دفع  آفات حیوانى و نباتى و عدم تصویب ورود در مواد.

رئیس- گزارش کمیسیون کشاورزى مربوط به دفع  آفات مطرح است. قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شواری ملی

کمیسیون کشاورزى در جلسة اخیر خود با حضور آقاى وزیر کشاورزى لایحه شماره 2809 راجع به دفع آفات نباتى و حیوانى ارسالى از مجلس سنا را مطرح نموده پس از مذاکرات لازم و توضیحات آقاى وزیر کشاورزى مواد مصوب مجلس سنا عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شواری ملی می‌نماید.

 مخبر کمیسیون‏ کشاورزى سعید مهدوى

لایحه قانونى دفع آفات نباتى و حیوانى ماده اوّل وزارت کشاورزى مکلّف است با کلیّه آفات نباتى عمومى و امراض واگیر حیوانى که در مملکت وجود داشته باشد و یا از خارج وارد کشور گردد مبارزه کرده و آفات و امراض مزبور را مرتفع نموده و از میان بردارد.

ماده دوّم هرگاه اشخاصى خارج از برنامه مبارزات و یا علاوه بر آن مایل باشند در املاک و یا باغات خود به مبارزه با آفات نباتى و یا امراض حیوانى مبادرت نمایند وزارت کشاورزى مکلّف است به هزینه تقاضا کننده مبارزه را انجام دهد. حقوق ثابت کارمندان و مأمورین انجام عمل مبارزه و تلقیح جزء هزینه محسوب نمی‌شود.

ماده سوّم- وزارت کشاورزى مکلّف است که کلیّه وسائل دفع آفات نباتى و حیوانى را از قبیل دارو و سم و سمپاش و لوازم تلقیح و غیره تهیّه کرده و به قیمت تمام شده به علاوه پنج درصد به تقاضا کنندگان بفروشد.

وجوهى که از بابت فروش ادویه و وسائل فوق‌الذکر جمع آورى می‌شود در اختیار وزارت کشاورزى خواهد بود که مجدداً به همین منظور صرف گردد.

 تبصره 1- سموم و مواد و وسائل دفع آفات همچنین دارو و واکسن و سرم‌های حیوانى که در معرض فروش گذارده می‌شود بایستى نوع و مواد مصرف آنها از نقطه نظر فنى روى آفات و بیماری‌های مختلف نباتى و حیوانى به وسیله وزارت کشاورزى تعیین و در موقع فروش حتماً به خریداران ارائه شود تا با اطّلاع کامل از خصوصیّات مصرف به خریدارى آنها مبادرت نمایند.

تبصره 2- وزارت کشاورزى مکلّف است نوع و نام و علامت سازنده سموم و مواد شیمیایی و دارو و واکسن‌هاى حیوانى و کود شیمیایی را که مفید تشخیص می‌دهد ورود آنها را آزاد و آگهى نموده و به اداره گمرکات نیز اطّلاع دهد که اگر در آینده نیز ورود مواد جدیدى را مفید دانست آن را هم آزاد و آگهى نماید ورود مواد

+++

جدیدى که از طرف وزارت کشاورزى آگهى نشده باشد موکول به موافقت قبلى آن وزارت می‌باشد.

ماده چهارم- اجراء عملیات مبارزه دسته جمعى در نقاطى که لزوم آن از طرف وزارت کشاورزى اعلام گردد براى کلیّه کشاورزان آن مناطق الزام آور است‏.

ماده پنجم- در موقع مبارزه با آفات نباتى مالکین و رعایا یا مکلّف هستند از حیث کارگر و وسائل کار در حدود مقدورات محلى با مأمورین وزارت کشاورزى کمک و تشریک مساعى نمایند.

ماده ششم- وزارت کشاورزى مکلّف است که در مورد مبارزه با بیماری‌های سل گاوى و سقط جنین مسرى (بروسلوز) و مشمشه که اعدام دام‌های مبتلا را ایجاب نماید غرامت لازم را به صاحبان دام طبق آیین‌نامه مخصوص پرداخت نماید.

ماده هفتم- به وزارت کشاورزى اجازه داده می‌شود که عضویت دفتر بین‌المللی بیماری‌هاى واگیر دام و مراکز علمى بین‌المللی دفع آفات نباتى را پذیرفته و حق عضویت را از اعتبار مربوط پرداخت نماید.

ماده هشتم- در نقاطى که وزارت کشاورزى مبارزه با آفات را به طور دسته جمعى اعلام نمود هرگاه مالکین از اجراى دستور استنکاف نمودند وزارت کشاورزى موظّف است به هزینه خود با اطّلاع انجمن عمرانى ده مبارزه را انجام و پس از خاتمه هزینه مبارزه را از مالک محصول وصول نماید و هرگاه در نتیجه اهمال و مسامحه کارمند و یا کارمندانى دولت خسارت عمومى ایجاد شود کارمند یا کارمندان مزبور مورد تعقیب قرار خواهند گرفت.

ماده نهم- کلیّه قوانین و مقرّراتى که با این قانون مغایرت دارد مبلغى است

ماده دهم- آیین‌نامه‌هاى اجرایی این قانون از طرف وزارت کشاورزى تهیّه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد ماده یازدهم- وزارت کشاورزى دادگستى دارایی کشور مأمور اجراى این قانون خواهند بود.

رئیس- کلیّات این لایحه مطرح است.

آقای ارباب

ارباب- بنده شش دوره افتخار نمایندگى مجلس شواری ملی پیدا کرده‌ام و چهار دوره است که در خدمت اکثر آقایان بوده‌ام از این لوایح فریبنده خیلى زیاد دیده‌ام (یک نفر از نمایندگان چند دوره؟) شش دوره که دو دوره را نگذاشتند به مجلس بیایم یک دوره را عوامل خارجى نگذاشت و یک دوره هم عوامل داخلى نگذاشت چهار دوره هم در خدمت هستم و از این لوایح فریبنده زیاد دیدم ولى در عمل جز این که به بدبختی کشاورز تمام شود به نتیجه دیگرى نداشته است در اکثر نقاط آفات نباتى، حیوانى محصول را ازبین می‌برد خود مردم تشخیص داده‌اند که آفت چیست بعد از دو سه سال که اشجار مردم از بین رفته تازه بعضى مأمورین تشخیص دادند که نوع آفت چیست رفتند سم تهیّه کنند و کمک کنند سه سال دیگر هم تأمّل کرده‌اند خود مردم وقتى فهمیدند رفتند پول دادند سم تهیّه کردند به همین وزارت کشاورزى به وسیله خود بنده تلگرافات می‌کنند که آقا یک نفر بیاید و دستور بدهد تا اجرا کنم پول سم را خودمان می‌دهیم پول دارو را خودمان می‌دهیم وسیله خودمان فراهم می‌کنیم اقلاً یک کسى بیاید نظارت کند که مطابق اصول یعنى نسبت به این عمل دفع آفت اقدام کنیم متأسفانه نمی‌روند امّا این قوانین به نفع کى تمام می‌شود، به نفع همین ذی‌حساب‌هایى است که اگر جلوشان را نگیرید مکرر ما اینجا گفتیم که براى حساب سازى، براى حقه بازى براى زمینه سازى براى مأموریت دادن معمرووزید اضافه خرج، هزینه سفر به درد اینها می‌خورد اگر این آفت را آقایان دفع کنند آفات حیوانى و نباتى و انسانى هم دفع می‌شود اوّل یک قانونى بیاورید که عملاً این آفت دفع بشود همین یک آفات مزمنى است که ریشه حیات این مملکت را می‌خورد کى هستند این مستخدمین دولت همین‌ها هستند که براى دو سه هزار تومان منافع شخصى امور یک بیمارستانى را مختل کرده‌اند مردم دارند می‌میرند بیمارستان یک کولر ندارد برق ندارد پولش حاضر وسیله‌اش حاضر لجاجت می‌کنند و اینها از بالا تا پایین بریش همه اولیاء امور هم می‌خندند تعقیبى که نیست در این کشور، تعقیب وقتى هم مورد پیدا می‌کند که یک کسى نظر داشته باشد که شخصى را تحت تعقیب بگذارد روى اصول که تعقیبى نیست اگر بود بنده الان چندین جلسه است براى یک موضوع کوچک دارم داد و فریاد می‌کنم ولى معلوم نیست که این دستگاه دولت کجا رفته که بگوید من درست می‌گویم یا او، کى رفت ببیند که این پرونده چه نقصى داشت که اقدام نمى‌کنند ابداً این موضوعات نیست یک فکرى براى این آفات بکنید که این آفت مضرتر از هر آفتى است به علاوه وضع آفت را در این کشور وسیع نزدیک به مزارع و در مرکز استان‌ها و شهرستان‌ها باید تأسیساتى به وجود آورد و در دسترس مردم گذاشت کمک کرد، نظارت کرد هر زارع و باغدارى که نمى‌تواند از اقصى نقاط کشور بیاید تهران یک دستگاه سم پاشى بخرد یا ده کیلو سم بخرد ببرد یک همچون تأسیساتى که نیست تا دائم نظارت بکنید دام‌هایی که آنهایی دفع آفتشان در این لایحه ذکر شده دارند خارج می‌برند در سال مقدار زیادى گاو گوسفند را به خارج مى‌برند کسى نیست که جلو بگیرد آن وقت براى دفع آفت یا مرض اینها لایحه می‌آورند اینجا، اوّل جلویش را بگیرید که به خارج نبرند بعد فکر سلامتیشان باشید باز هم عرض کردم که اعتبار تمام این لوایح و آیین نامه‌ها نتیجه‌اش براى ذی‌‌حساب‌ها و مأمورین اضافه خرج، اضافه حقوق می‌شود تمام به مصرف این کارها می‌رسد الان چندین سال است که توجّه به دفع  آفات نباتى و حیوانى شده اگر عمل مثبتى که این آقاى وزیر کشاورزى و وزارت کشاورزى انجام داده است در یک نقطه کشور نشان بدهند عرایض خودم را پس می‌گیرم والاّ به مثل معروف ما دلال مظلمه می‌شویم قانون وضع می‌کنیم و طبق این قوانین آیین‌نامه‌هایى وضع می‌کنند و بر طبق آن می‌برند و می‌خورند و مزاحم مردم هم هستند مزاحم عابرین هم هستند یک چیز دیگر که ملازمه دارد با انجام این کار اگر راست می‌گویند که می‌توانند عمل کنند راه است این کار راه می‌خواهد (مشار- راه چه عرض کنم) خوشبختانه جناب آقاى وزیر راه اینجا تشریف دارند اگر خود جناب آقاى وزیر راه با این که مرد فعال و درستکارى هستند من در خارج دیده‌ام اگر توانستند پنج روزه خودشان را به بندرعباس برسانند همه حرف‌های خودم را پس می‌گیرم بنده اطمینان دارم 15 روزه نمی‌توانند برسند اصلاً راه نیست که بتوانند دفع آفت کنند ماشین ببرند وسائل ببرند فقط چرا مأمور می‌رود در یک دهى می‌نشیند مزاحم زارع هم می‌شود اضافه خرج می‌گیرد و اضافه حقوق می‌گیرد و بنده تا قوانینى که گذشته و هنوز اجرا نشده و نتیجه مثبت نداده اجرا نشود با تصویب این قانون به سهم خودم جداً مخالفم.

رئیس- آقاى امید سالار مخالفید.

امید سالار- بله بنده مخالفم. رئیس- آقاى بهادرى هم مخالف نوشته‌اند (موسوى باید وزیر باشد توضیح بدهد)آقاى مخبر.

مخبر کمیسیون کشاورزى- (مهدوى) بنده تصوّر می‌کنم آقاى ارباب یک نوع شکایت‌هایی از روزگار و افراد به خصوص از کارمندان دولت دارند اینها را با لایحه دفع آفات نباید مخلوط کرد و به نظر بنده اگر واقع بین باشیم و ارقامى را که راجع به تولید داریم در این ده ساله اخیر توجّه کنیم می‌بینیم وزارت کشاورزى خیلى کار کرده است بنده تصدیق می‌کنم که وزارت خیلى فعالى نیست و با این بودجه کم هم نمی‌تواند کارش را بکند ولى دفع آفات در این مملکت فوق‌العاده خوب عمل شده و پیشرفت هم کرده و به سوابق هم که نگاه کنیم در سال‌های پیش مردم آشنایی به دفع آفات نداشته‌اند و معتقد بافت نبوده‌اند و امروز در تمام استان‌ها به دفع آفت توجّه کرده‌اند همین احساساتى که آقایان به خرج می‌دهند دلیل بر این است که دامدار و مرتعدار و باغدار آشنا شده به آفت و معتقد شده‌اند که باید آفت را دفع کرد اگر ارقام تولیدى پسته را در این مملکت در این شش سال اخیر بسنجید به علّت این که با آفت پسته در این مملکت مبارزه شده سال به سال میزان محصول زیاد شده تصدیق می‌کنید که چقدر آفت در زمان گذشته صدمه می‌زده است و امسال چقدر تولید زیاد شده (بیات ماکو- مربوط به وزارت کشاورزى نیست) راجع به آشنایی مردم فرق نمی‌کند دستگاه وزارت کشاورزى که بوده اصل چهار را هم وزارت کشاورزى دستش را گرفته و برده و آشنا کرده به محل و مبارزه می‌کند این که می‌فرمایید دفع آفات را لازم نداریم این یک حرفى است امّا آنچه مسلم است نبات آفت دارد و بایستى با آن مبارزه بشود و اگر ما وارد متن لایحه بشویم و در موادش نقص و ایرادى اگر هست بفرمایند والاّ ما نباید بیاییم در لایحه مربوط به دفع آفت حیوانى و نباتى از کارمندان وزارتخانه‌ها شکایت کنیم، راجع به دفع  آفت بسیار خوب عمل شده و گزارشى هم که راجع به این موضوع رسیده ملاحظه بفرمایید اگر نقصى دارد بیایید و نقیصه را بفرمایید مرتفع بشود و وزارت کشاورزى مال ماست ما هم از افراد این مملکتیم اگر اصلاحى لازم دارد باید خودمان بکنیم و جایش همین جا است‏.

رئیس- آقاى مهندس فروهر موافقید بفرمایید.

مهندس فروهر- بنده فقط خواستم چند کلمه خدمت همکاران محترم عرض کنم بنده عضو کمیسیون کشاورزى هم نیستم اینجا دو سه موضوع قاطى شده یکى نارضایتى ارباب رجوع از کارمندان دولت حالا در هر مقامی که بوده‌اند توانسته‌اند یک قدرى نارضایتى فراهم کنند، این است که چون مأمور باید برود در محل و تماسش با مردم از کارهاى دیگر زیادتر است وقتی که در نتیجه این رفتار غلط که عدم رعایت پسیکواژى و اینها را کارمند دولت نمی‌کند و خودش را خدمتگزار ارباب رجوع تلقى نمی‌کند این عمل سبب شده است که این لایحه دفع آفات دو مرتبه بیاید به مجلس دو مرتبه و به کمیسیون برگردانند و یک سوء تفاهمى ایجاد شده است بنده عرض کردم متخصص کشاورزى نیستم ولى در همه جاى دنیا دفع آفت می‌کنند و یک چیز لازمى است اگر دفع آفت لازم نباشد خوب همین محصولى هم که داریم ممکن است به مخاطره بیفتد اطّلاع هم داریم که از اعتبار سازمان برنامه هم یک مقدار سموم خریدارى شده و مقدارى هم خود وزارت کشاورزى عمل می‌کند بنابراین حالا که می‌آیند و می‌گویند که دفع آفت درست نیست این دفعه مثل آن دفعه‌ها نیست چون سموم داریم و

+++

 مبارزه می‌کنیم و این لایحه دو مرتبه به کمیسیون رفته است آن ماده هشتمش هم که مبارزه دسته جمعى را پیش بینى می‌کرد آن هم به وضع دیگرى تبدیل شده این است که بنده فکر می‌کنم این دفع آفت که کار خوبى است این را بایستى آقایان محترم توجّه بفرمایند تصویب بشود و حالا اگر کارمندان دولت یا ارباب رجوع خوب رفتار نمی‌کنند این را هم باید به دولت تذکر بدهید که تماس مأمورین دولت با ارباب رجوع کم‌تر بشود و جلوى نارضایتى مردم گرفته شود (مهندس اردبیلى- عمل خوب مأمور خوب می‌خواهد) مأمور خوب را که از کره مریخ نمى‌آوریم باید حقوق بیش‌ترى داد وضعشان که به‌تر شد معاششان که درست شد قطعاً به‌تر خواهند شد باید به گرفتارى آنها رسید بنده از دو سال پیش عرض کردم که کادر تحصیل کرده دولت حقوقشان کم است راجع به تحصیل کرده‌ها عرض کردم راجع به مهندسین عرض کردم اینها وقتی که حقوقشان تأمین شود با یک جدیّت و دلگرمى بیش‌ترى کارشان را انجام خواهند داد واضح است وقتی که ما مى‌بینیم مأمورین خارجى مى‌آیند مثلاً یک هیئت خارجى وقتى مى‌آید براى سمپاشى چند هزار تومان حقوق مى‌گیرد و البتّه او با دلگرمى وظیفه‌اش را انجام مى‌دهد ولى مأمور ما حقوقش کم است دلسرد است به هر وسیله‌ای که شده باید جبران بکنیم البتّه این موضوعى است که خیلى مفصّل است دولت اگر لایحه هم آهنگ کردن حقوق کارمندان دولت را بیاورد جلوى قسمت بیش‌تر این حرف‌ها گرفته مى‌شود و البتّه این دردها دانه دانه رفع می‌شود استدعا می‌کنم لایحه دفع آفات را فعلاً جلوى نارضایتى مردم را از مأمورین نگذاریم.‏

رئیس- آقاى بهادرى در برگ نام نویسى مخالف اسم نوشته‌اند بفرمایید.

بهادرى- به طوری که آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند این لایحه دو مرتبه در مجلس مطرح شده عدّه‌اى از آقایان نمایندگان مخالفت کردند و قرار شد برود به کمیسیون، کمیسیون توجّه بکند به نظریات اصلاحى آقایان یک لایحه‌اى تهیّه بشود که مجلس پسند باشد و از تصویب بگذرد، متأسفانه باز کمیسیون توجّه نکرده (مهندس دهستانى- چرا توجّه نکرده) شما مى‌آیید اینجا بعد از بنده بیانات خودتان را می‌فرمایید، کمیسیون توجّهى نکرده باز همان لایحه را عیناً آورده‌اند به مجلس و همه آقایان علاقمند هستند که یک اصلاحاتى در امور کشاورزى مملکت بشود این بود که بنده آنچه دیدم حقیقت امر این است همه ساله در نقاط آذربایجان عدّه‌اى از مأمورین به نام دفع آفات می‌روند به دهات و هیچ کارى از پیش نمی‌رود غیر از این که مقدارى از محصول را به عنوان این که آفت دارد و زارع جمع کرده از دست آنها می‌گیرند و آتش می‌زنند و برمی‌گردند و هیچ کار دیگرى انجام نمی‌دهند، اگر واقعاً این دستگاه مجهز شده براى مبارزه در این دو کیلومترى تهران آقایان ملاحظه بفرمایند در تمام باغات آفت است یکى از این باغات را به ما ‌نشان بدهید با اصول فنى و با اصول جدید رفته‌اند و دفع آفت کرده‌اند این است که به نظر بنده باید یک لایحه‌اى تهیّه بشود که مضر به حال مردم و زارعین نباشد و مفید باشد نه این که یک لایحه‌اى باشد که براى یک عدّه‌اى اضافه حقوق درست کند و براى زارعین مزاحمت تهیّه کند و یک خرجى هم براى دولت تهیّه شود.

رئیس- آقاى امید سالار.

امید سالار- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى عمیدى نورى.

عمیدى نورى- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى طباطبایى قمى موافقید بفرمایید.

طباطبایی قمى- بنده موافقم ، عرض کنم حضورتان گفتگو روى مادّه اوّل این لایحه است بنده نمی‌دانم کجاى این لایحه عیب دارد چرا نکنند این که می‌گویید وزارت کشاورزى مکلّف است با کلیّه آفات نباتى عمومى و امراض واگیر حیوانى که در مملکت وجود داشته باشد یا از خارج وارد کشور گردد مبارزه کرده آفات و امراض مزبور را مرتفع نموده و از میان بردارد آقایان مخالفید که وزارت کشاورزى این کار را بکند (مشار- عمل در کار نیست) آقاى ذوالفقارى الآن به من می‌گفتند که در زنجان آمده‌اند تمام باغات را سمپاشى کرده‌اند الآن در شهریار و ساوجبلاغ مشغول سمپاشى هستند اگر منظور این است که براى سمپاشى بیایند دست فرد فرد آقایان را بگیرند که آقایان ما می‌خواهیم برویم در بم و نرماشیر سمپاشى کنیم این درست نیست بروید تحقیق کنید ببینید وزارت کشاورزى آنجاهایى را که ما اطّلاع داریم سمپاشی کرده یا نه این مخالفت را من نمی‌دانم براى چیست اینها که مخالفت ندارند منتهاى مراتب اگر آقایان حرفى دارید در اجراى آن نظارت کنید که بکنند والاّ قانونى که براى یک کار حسابى می‌خواهد وضع شود این را که نمى‌شود گفت مخالفم نکنید، نظارت کنید ببینید درست عمل شود این قانون به‌ترین قانون است خیلى هم خوب‌ است، در خیلى از جاها عمل شده، امیدوار هستم آقایان موافقت بکنند که تصویب بشود.

رئیس- آقاى امید سالار.

امید سالار- همین طور که جناب آقاى طباطبایى فرمودند که با این قانون خوب نیست مخالفت بشود بنده خواستم عرض کنم با سیاق عبارت و کلیّات کسى مخالفت ندارد و مسلّماً در مملکت با آفات باید مبارزه شود در این مسئله هیچ اعتراضى نیست و کسى هم مخالفت ندارد تمام آقایانی که صحبت کردند راجع به نحوه عمل بود در این که قانون خوب تنظیم شده است عبارات خوب و به جا هست کلماتش با هم پیوستگى دارند و خوب تلفیق شده‌اند ایرادى نیست ولى چند سال است تقریباً از شهریور 20 به این طرف سال‌ها است که ما هر کارى می‌کنیم جز حرف عملی بر آن مرتب نیست قوانینى که وضع مى‌کنیم به موقع اجرا گذاشته نمی‌شود اخبارى در روزنامه‌هاى وزین مملکت نوشته مى‌شود که به هیچ وجه با حقیقت وفق ندارد نمایندگان سؤالاتى از دولت می‌کنند که شاید یک قسمت از این سؤالات براى کشور یا اقلاً براى حوزه انتخابیه سؤال کننده جنبه حیاتى دارد و فقط وزیر و متصدى مربوطه می‌آید اینجا یک جوابى می‌دهد و روى کاغذ یا صورت جلسه نوشته می‌شود و لاى مطلب درز گرفته می‌شود و در خارج عملی بر این سؤال و جواب مرتب نیست (صحیح است) حالا براى مثال عرض می‌کنم جناب آقاى وزیر کشاورزى به طوری که بنده در اینجا و خارج خدمتشان رسیدم مرد فهمیده هستند و خیال می‌کنم که قصد کار کردن هم داشته باشند و روزهاى اوّل هم شنیدم که در وزارت کشاورزى گفته‌اند که ما مهندس و دکتر در تهران لازم نداریم حالا بنده از پشت این تریبون از آقا می‌پرسم که در این مدّت چه کار کردید و کدام مهندس و دکتر را فرستاده‌اید به خارج و به شهرستان‌ها، در مرکز این وزارتخانه به قدری ادارات مختلف‌الإسم و متفاوت‌المنظور و المقصود هست که بنده که یک نفر کشاورز هستم وقتى یک کار لازمى دارم نمی‌دانم که باید به کدام اداره مراجعه کنم و در کجا واقع است بنده خیال می‌کنم اگر این ادارات را همان طوری که روز اوّل فرمودند در تهران حذف کنند و مأمورین آن را به شهرستان‌ها بفرستند منظور مردم تأمین مى‌شود و آقایان نمایندگان هم محتاج نیستند که از پشت این تریبون به عنوان  مخالف صحبت کنند حالا به عنوان  مثال عرض مى‌کنم بنده نماینده آباده هستم و آباده 1500 فرسخ مربع مساحت دارد که به قدر یک مملکت کوچک اروپا است و 150 هزار نفر جمعیّت  دارد وزارت کشاورزى که در اینجا چندین اداره و مدیر کل و معاون دارد (آقاى معاون جدید را که بسیار مرد لایق و قابلى هستند و سوابقى دارند که امیدوارم ایشان موفق بشوند منظور ایشان نیستند) در آنجا فقط یک دامپزشکی دارید که از شهر خارج نمی‌شود و مردى به نام مروج دارید که به هیچ وجه تکرار مى‌کنم به هیچ وجه من‌الوجوه هیچ وسیله‌اى در اختیار ندارد این تمام تشکیلات وزارت کشاورزی است در یک شهرستانى که 150 هزار نفر جمعیّت  دارد که نه دهم آن کشاورز هستند و تنها وسیله‌ اعاشه آنها هم از طریق فلاحتی است این تمام تشکیلات وزارت کشاورزى است در آنجا بنده اخیراً رفته بودم به امریکا براى مطالعات کشاورزى خیال مى‌کنم که اغلب آقایان تشریف برده‌اند واقعاً ما که دعوت می‌شویم و می‌رویم آنجا براى این است چیزهایی که آنجا می‌بینیم در اینجا استفاده کنیم بنده خیال می‌کنم تشکیلات وزارت کشاورزى امریکا با آن عرض و طول شاید از تشکیلات وزارت کشاورزى مملکت ما عریض و طویل‌تر نباشد چون آنها هرچه دارند در استان‌ها و شهرستان‌ها هست باز عرض می‌کنم آقایان محترم مى‌دانند طرز کشاورزى ما با همان طرز و با همان اصول و وسائل شش هزار سال قبل است این بایستى مکانیزه شود و تغییر پیدا کند و این تغییرى که باید عملی شود الآن هیچ معلوم نیست که چه جورى و با چه برنامه‌اى خواهد بود می‌آیند 30 ر 40 مارک تراکتور و کمباین می‌آورند و به مردم فروخته‌اند و بدون این که هیچ وسیله‌اى براى تعمیر آن موجود باشد، من نوعى یک تراکتور مى‌خرم و می‌برم به آباده براى کار یک پیچش که خراب شد 20 هزار تومان، 30 هزار تومان سرمایه یک فلاح در آنجا بایستى به کلّی عاطل و باطل بماند (خرازى- مارک‌هایی هم هست که همه جور وسیله تعمیر و یدکى همه وقت حاضر دارد) تصادفاً اگر چنانچه یک مارکى را آقاى خرازى دقّت فرموده‌اند بنده به طور اعم عرض می‌کنم نه به طور اخص این موضوع تعمیر باید مورد توجّه واقع بشود، یا مأمورى‏ مى‌فرستید براى دفع آفات این باید وارد باشد اگر جناب آقاى وزیر کشاورزى همان طوری که روز اوّل به ما قول دادند که این مهندسین پشت میز نشین را بفرستند به شهرستان‌ها و در آنجا وسائل در اختیارشان بگذارند و عمل بکنند البتّه از نظر ضرورت این لایحه هیچ تردیدى نیست و بنده از این جهت مخالفت کردم که طرز عمل را خدمت آقایان عرض کنم که مواعیدى که به ما داده شده روى کاغذ و مصاحبه مطبوعاتى نباشد و عمل باشد.

 رئیس- آقاى مهندس اردبیلى.

مهندس اردبیلى بنده موافقم .

رئیس آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى- (سرتیب اخوى)- از فرمایشات آقایان محترم استنباط کردم به طور کلّی همه آقایان با لایحه موافقند و راجع به روش کار اعتراض دارند (صحیح است) و چون توجّه فوق‌العاده هم به مسئله کشاورزى دارند از هر موردى استفاده می‌فرمایند و گله‌هاى خودشان و تذکرات خودشان و نصایح خودشان را به بنده می‌فرمایند، راجع به فرمایشات آقاى سالار بهزادى (نمایندگان- امید سالار) ببخشید

+++

 جناب آقاى امید سالار که فرمودند که بنده گفته‌ام که مهندس و دکتر در تهران نمی‌خواهیم همه باید بروند به خارج باید عرض کنم به این صورت بنده عرض نکردم ممکن نیست یک عدّه مهندس و راهنماى کشاورز در خارج از تهران مأمور انجام وظایفى باشند ولیکن در تهران از صنف آنها و دسته آنها نباشد که احتیاجات آنها را درک بکند و تطبیق بدهد عملیات آنها را با هم، بنابراین یک مقدار مهندس و دکتر باید در تهران باشد. به طور کلّی تصدیق می‌فرمایید که یک سازمانى که در حدود هزار نفر مهندس و دیپلمه کشاورزى دارد نمی‌شود در ظرف مدّت کمى فوراً به هم ریخت و گفت همه شما از تهران حرکت کنید بروید بیرون و فقط چند نفر را به قید قرعه انتخاب می‌کنیم که یک، دو، سه بمانند و هفت و هشت و نه بروند این باید با مطالعه باشد آقایان استحضار دارند که دولت موظّف است و مشغول است سازمان‌ها را اصلاح کند براى این کار مستشارانى از خارج داریم که راهنمایی می‌کنند، اظهار عقیده می‌کنند که به چه نحو روابط سازمانى برقرار شود تا عدّه کم‌تری در مرکز بمانند که این عدّه کافى باشد و احتیاجات سازمانى ما را بر طرف کند یک معاون وزارتخانه در هفته‌اى شش روز پنج روز را صرف در این کار می‌کند و به تدریج که اینها مشغول هستند یکى یکى ادارات تهران را معلوم کرده‌اند و احتیاجات مرکز تا حدى تعیین شده پس از آن استان‌ها را شروع کرده‌اند استان گیلان ترتیبش تعیین شد و معین شد که چه تعداد مهندس و دیپلمه کشاورزى و دامپزشکی باید داشته باشد اینها در کجاها باید باشند و آقایان به ترتیب احکامشان را مى‌گیرند و حرکت می‌کنند، یکى از اشکالاتى که مانع شده که ما نمى‌توانیم آن تصمیم را مطابق میل جناب آقاى امید سالار و سایر آقایان صریح بگویم نداشتن بودجه است یعنى ما وقتى به یک کارمندى در تهران 650 تومان مى‌دهیم و مى‌خواهیم بفرستیم به آباده باید آنجا اضافه بدهیم و تا بودجه تصویب نشود نمى‌شود حکم صادر کرد مصلحت نیست که من حکم صادر کنم آقاى فلان بروید به آباده و در صورت تصویب بودجه این قدر به شما مزایا خواهیم داد این کارمند مى‌گوید اجازه بفرمایید که من پس از تصویب بودجه بروم ما معتقدیم که بودجه با جزئیات تنظیم کنیم تنظیم شده تقدیم شده امیدواریم آقایان محترمى که در کمیسیون بودجه تشریف دارند به این نظر توجّه مخصوص داشته باشند و بودجه وزارت کشاورزى را زودتر تصویب بفرمایند بنده خدمت آقایان محترم تعهد می‌کنم به مجرد ابلاغ بودجه‌ احکام آقایانى که باید از تهران به خارج بروند امضاء کنم و آقایان حرکت کنند و بروند امّا اساس مطلب که موضوع دفع آفات بود و آقایان گله داشتند بنده ناچارم یک مطلبى را خدمت آقایان عرض کنم کارها دو نوع است بعضى‌ها نتیجه‌اش ظاهر نمى‌شود و نتیجه منفى اگر داشته باشد ظاهر مى‌شود مثلاً ما اگر کار آبیارى بکنیم یک سد که بسته شد نتیجه‌اش ظاهر مى‌شود بنگاه آبیارى دعوت می‌کند و آقایان تشریف مى‌آورند و مى‌بینند یک سد بسته شد و این کار شد و این قدر آب ذخیره شد و آن قدر زمین زیر کشت مى‌رود ولى دفع آفت این طور نیست دفع آفت اگر نشود صدا بلند مى‌شود امروز آقایان نمایندگان فارس گمان می‌کنم بتوانند از مأمورین دفع آفات دفاع کنند که امسال چقدر کار کرد‌ه‌اند از آقایانى که از گنبد قابوس اطّلاع دارند مى‌توانند توضیح بدهند که براى دفع ملخ این مأمورین در گرگان چه کرده‌اند در پشت دروازه تهران سن آمد و صدایی بلند نشد براى این که فوراً رفتند و با آفت مبارزه کردند و سن از بین رفت اگر خداى نکرده‌ این مأمورین اهمال می‌کردند یا کارشان مرتب نبود از فارس و سایر نقاط صدا بلند بود و مى‌گفتند که مأمورین دفع آفات کار نکرده‌اند بنده استدعا می‌کنم که در دفع آفت این قسمت به خصوص را در نظر داشته باشید اگر صدایی از جایی بلند نمى‌شود دلیل بر این نیست که کار شده در دفع آفات وقتى صدا بلند نبود یعنى مأمورین کار کرده‌اند استدعا می‌کنم آقایان راجع به مواد این لایحه هر نظرى دارند بفرمایند بنده توضیح خدمتشان عرض کنم ولى مطمئن باشند که مطالعه فوق‌العاده زیاد و دقیقى شده و عقیده بنده این بود که این لایحه شدیدتر نوشته مى‌شد آقایان مصلحت ندانستند که دفع آفات اجبارى باشد پس از چند سال دیگر آقایان متوجّه مى‌شوند که این کار لازم و واجب است و مثل دفاع از مملکت است همان طور که تمام افراد در دفاع از مملکت موظّفند دفاع از محصولشان هم باید موظّف باشند و آفت هم چیزى است که همه باید با آن مبارزه کنند حالا اگر آقایان لایحه را تصویب کنند ما تا به حد مقدور می‌کوشیم وظیفه‌مان را انجام بدهیم و اطمینان آقایان را نسبت به دفع آفت جلب کنیم.

رئیس- آقاى مهندس اردبیلى مخالفید؟(مهندس اردبیلى- خیر موافقم) بفرمایید.

مهندس اردبیلى- خوشبختانه لایحه‌اى که در کمیسیون کشاورزى تنظیم شده است ودفعه دوّم هم مطالعه کرده‌اند یکى از مهم‌ترین لوایحى است که از مجلس مى‌گذرد چون مهم‌ترین ابتلاء ما در امور کشاورزى همین موضوع آفت است که نه دامداران و نه زارعین به این موضوع توجّه دارند و عمده محصول ما را آفت از بین می‌برد این که نماینده محترم جناب آقاى بهادرى و آقاى امید سالار مخالفت فرمودند مخالفت ایشان در خصوص لایحه نبود در خصوص عملکرد مأمورین بود که مأمورین بد عمل می‌کنند بنده خوب یادم هست درسال 25 که دموکرات‌ها از آذربایجان رانده شدند و دولت در آذربایجان مستقر شد آقاى میراشرافى مدیر روزنامه آتش آن موقع تشریف آوردند به آذربایجان و مصاحبه‌اى کردند با ما گله‌هایی شد راجع به عدم توجّه به کارها و دنباله مصاحبه راجع به دفع آفت صحبت شد آن موقع ملخ و موش در اردبیل واقعاً محشر می‌کرد و محصول را از بین می‌برد صحبت شد که چرا دولت این کار را انجام نمی‌دهد یکى از آقایان گفت که آقا مأمورین دولت سموم را می‌خورند و موش و ملخ هم محصول را و نتیجه‌اش این می‌شود که محصول از بین می‌رود اگر یک عدّه مأمورین شریف و خوب مواظب کار باشند البتّه به‌تر نتیجه خواهید گرفت موضوع دوّم این است جناب آقاى وزیر کشاورزى که اداره دفع آفاتتان برنامه صحیحى ندارد باید شما برنامه داشته باشید یک دفعه شما تصمیم بگیرید که امسال در تمام ایران لیسه را دفع خواهیم کرد اگر یک دفعه شما لیسه را دفع کنید لیسه از بین مى‌رود البتّه مطابق این قانون که یک قدری هم جنبه اجبارى داشته باشد و بعد اگر به همین ترتیب منظم پیش بروید تصوّر می‌کنم نتیجه خوبى بگیرید و البتّه ملاحظه فرمودید که کسى نیست که با لایحه وزارت کشاورزی مخالفت بکند لایحه بسیار خوبى است تصوّر می‌کنم که انشاءالله تصویب شود و مخصوصاً یادآور می‌شوم که در مناطق بزرگ مأمورین مجرب فهمیدة درستکار برقرار سازید و موظّف بفرمایید که به داروها آب قاطى نکنند داروهاى حسابى به دست مردم برسد و مردم بتوانند استفاده کنند و به مصرف حقیقى خود برسانند در ارونق و انزاب که یکى از نواحى بزرگ آذربایجان است وحاصلخیز است و هشتاد و یک پارچه آبادى دارد در این 81 پارچه آبادى یک مأمور کشاورزى نیست بنده دیدم که آفت لیسه چنان محصول را از بین می‌برد که حدى نیست البتّه آقایان می‌دانند که آفت وقتى آمد آن قسمت مدّت دو یا سه سال دیگر محصول نمى‌دهد مأمورین باید دلسوز باشند و علاقمند باشند دنبال کارشان بروند نه این که دست توى جیبشان بکنند و بگویند که سم نرسیده است موضوع مهمّی که یادم افتاد موضوع سمپاش است البتّه ما باید مقدار زیادى از این سمپاش‌ها در اختیار کشاورزان بگذاریم و این که شما می‌گویید که براى گرفتن سمپاش ودیعه بگیرید از زارع و بدهید عمل کند چهارصد یا پانصد تومان از زارع ودیعه مى‌خواهید و ندارد بدهد از این سمپاش‌ها به مقدار زیادى که لازم است وزارت کشاورزى وارد بکند و به اقساط طویل‌المده به تمام باغداران وکشاورزان در تمام ایران بدهد بنده دیگر عرضى ندارم امیدوارم که این لایحه زودتر تصویب بشود و دست شما باز بشود و مأمورین دزد را از وزارت کشاورزى بیرون بریزید و مأمورین درست و ورزیده را تشویق بکنید.

رئیس- آقاى عمیدى نورى مخالفید؟ (عمیدى نورى- بلى) بفرمایید.

عمیدى نورى- بحثى که راجع به این لایحه براى سوّمین مرتبه در این مجلس می‌شود به نظر بنده یک بحث اساسى است که مربوط به اساس‌کار ‌مبارزه با آفات نباتى و حیوانى است که در اینجا ذکر شده در اساسى این که باید یک همچو مبارزه‌اى بشود هیچ کس نمی‌تواند تردید داشته باشد براى این که تا حالا ‌مشغولید مگر تا حالا همچو قانونى از مجلس گذشته است که الان جناب آقاى ذوالفقارى فرمودند که در باغات ایشان مشغول دفع آفات هستند پس دفع آفت حیوانى و نباتى جزء وظیفه وزارت کشاورزى است و یک بودجه‌هایى هم براى این کار دارند‌ در دوره 18 اگر خاطر جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى باشد یک صد میلیون همین جا تصویب شد براى دفع آفات از این وجوه زیاد مجلس تصویب کرده وزارت کشاورزى هم اغلب گاهى صحیح عمل کرده و گاهى آب به جای سم درآمده است به جای خود همه ما می‌دانیم و به همین جهت است که یک عدم رضایتى در افکار زارعین و مالکین و خورده مالکین راجع به طرز کار وزارت کشاورزى موجود است امّا‌ این لایحه چیست و بحث ما راجع به مفهوم و مفاد این لایحه و بحث این که دو مرتبه از مجلس شوراى ملی به کمیسیون رفت این است که این لایحه یک چیز تازه‌اى است براى کارى که وزارت کشاورزى تا به حال می‌کرد ما حرفى نداریم که وزارت کشاورزى دفع آفات بکند، به جای خود، امّا در این لایحه دفع آفات الزامى شده است آن هم به تشخیص وزارت کشاورزى، دقّت بفرمایید در این ماده 4 می‌گوید اجراى عملیات مبارزه دسته جمعى در نقاطى که لزوم آن از طرف وزارت کشاورزى اعلام گردد براى کلیّه کشاورزان آن مناطق الزام آور است، این یعنى چه؟ یعنى الزامى و اجبارى شده است و ثانیاً تشخیص با وزارت کشاورزى است نه با یک زارع، این یعنى چه؟ یعنى هرجا این‏ مأمورین که بنا به عقیده اغلب آقایان آب به جای سم می‌دهند این مأمورین که بذر فاسد را به جای بذر صحیح می‌دهند و خریدارى می‌شود و می‌روند و می‌کارند هم زارع بد‌بخت از کارش عقب مى‌ماند هم نان از دست رفته و هم دولت به نتیجه نرسیده این‌گونه مأمورین باید تشخیص بدهند که کجا‌ دفع آفاتش باید الزامى باشد در آن قسمت کشاورز و مالک مجبور است که اراده این مأمورین را اجرا بکند و اگر نکرد محصولش و زندگیش در خطر است.

+++

به موجب ماده 7 در ماده هفتم آقایان یک دیکتاتورى حقیقى در این کار به وجود آمده یعنى آن تشخیصى که در مادّه چهارم مأمورین به صلاح‌دید خودشان داده‌اند که فلان منطقه الزام آور است که این کار بشود، خود مأمورین می‌روند این کار را می‌کنند و بعد خودشان حق دارند از محصول وصول کنند بنده نمی‌دانم دیکتاتورى مگر در مملکت غیر از این است که قوه مقنّنه و قوه مجریّه باشد چطور مأمور کشاورزى حق داشته باشد تشخیص بدهد که مبارزه‌اش الزامى است و مالک و زارع مجبور باشد که تمکین بکند و بعد هم مجبور باشد که خرج بکند و وصول بکند بنده می‌خواهم ببینم این آن دفع آفاتى است که مجلس می‌خواست که آقاى مهندس اردبیلى که خودشان در آن دو مرتبه مخالف بودند و موافقت فرمودند که به کمیسیون برود و نظر هم این بود که طبق نظر مجلس اصلاح شود متأسفانه در هر دو مرتبه‌ای که مجلس رأى داد برود کمیسیون بر خلاف اراده مجلس این لایحه آمده به دلیل این که در بالا نوشته است بعد از مطالعه لایحه ارسالى مجلس سنا را مطرح نمود و عیناً آن را می‌فرستیم این مواد مصوب مجلس سنا عیناً تصویب و گزارش شده بنده تعجب می‌کنم که آقایان دو مرتبه رأى بدهید که طبق نظر شما اصلاح شود و کمیسیون و براى مرتبه سوّم عیناً آن را‌ فرستاده است به مجلس خوب اگر صحیح نیست البتّه این طور اگر کار بکنیم دلبر جانان من برده دل و جان من می‌شود بیایید هم فکرى بکنیم ترتیبى بدهیم و این را درستش کنیم (یکى از نمایندگان دعوت کردیم نیامدند) بنده را هر وقت دعوت کردید می‌آییم به شهادت کمیسیون کشاورزى به هر حال این لایحه یک لایحه‌ای است که یک الزام یک‌ طرفى براى کشاورزان به وجود مى‌آید تشخیص با مأمورین است و همچنین خودشان بعد می‌روند و آب‌ها را به جای سم می‌ریزند و بعد هم یک صورت حساب تهیّه می‌کنند محصول کشاورز را مى‌برند اگر منظور این است که این جورى دفع آفات الزامى باشد بنده مخالفم یک قسمتى این لایحه دارد که بنده خیال می‌کنم براى آن است که این قدر  اصرار دارند این لایحه تصویب شود بنده می‌خوانم به وزارت کشاورزى اجازه داده می‌شود که عضو دفتر بین‌المللى بیماری‌های واگیر دار شود و حق عضویت بپردازد آقا این هیچ ارتباطى به دفع آفات دارد؟ (مهندس دهستانى و مهدوى- از مطالعات آن استفاده کنند) این براى چیست اینها چه ربطى به دفع آفات دارد؟ این براى این است که سالى دو مرتبه بروند و در امریکا هواى آزاد بخورند این را براى اینها گذاشته‌اند والاّ معنى ندارد بنده هر یک از مواد را که مطالعه می‌کنم مى‌بینم جز این که دست مأمورین کشاورزى در املاک و محصول زارع باز می‌شود بعد هم یک اراده اختصاصى که جناب مأمور خودش تشخیص بدهد خودش خرج بکند و خودش آن خرجى که کرده وصول کند بعد هم کسى نباشد که مخالفت کند و هیچ حقّى براى مالک و زارع قائل نشده‌اند که او هم بگوید که خوب بیا و از مال توی خانه من ببر چرا محصول مرا می‌بری این منافى با میل مجلس است به عقیده بنده این لایحه با این شکل منافى با ارادة مجلس است (صحیح است) منافى با حق حاکمیّت مردم است و بنده معتقدم که بایست برود به کمیسیون و اصلاح شود (صحیح است).

رئیس- آقاى مخبر.

مخبر کمیسیون کشاورزى (سعید مهدوى)- بنده تصوّر می‌کنم آقاى عمیدى نورى خیلى بى‌لطفى می‌فرمایند و کاملاً اطّلاع دارند که آن لایحه‌اى که از مجلس سنا فرستاده شده است با این گزارش که از کمیسیون فرستاده شده است کوچک‌ترین شباهتى ندارد و حالا اشتباهاً در مقدمه گزارش عیناً نوشته شده است این دلیل نیست و خود آقا تشریف آوردید در کمیسیون ملاحظه فرمودید و آن لایحه اوّلى براى مملکت بسیار مفید بود همان اصرار مجلس و بالأخره تمایل آقایان در دو دفعه باعث شد که رفت به کمیسیون و این اصلاحات شد امّا یک مطلبى که باید عرض شود این است که آقایان یک کلیّاتى اینجا می‌فرمایند، آنچه که به نظر کمیسیون و اعضاء کمیسیون رسیده این است که تقدیم مجلس شده است ولى به‌تر است که همین جا مطرح بشود و آن ایراداتى که به نظر آقایان رسیده است مطرح بشود و اصلاحاتى که می‌فرمایند پیشنهاد کنند و مورد توجّه آقایان قرار بگیرد و تصویب بشود چون هر چند دفعه که برود به کمیسیون چیزى بر معلومات کمیسیون افزوده نمی‌شود امّا جناب آقاى عمیدى نورى این که در ماده هفتم فرمودید ارتباط مستقیم با دفع آفات دارد، نوشته شده است که اجازه داده شود وزارت کشاورزى عضویت دفتر بین‌المللى را از نقطه نظر بیماری‌های دام قبول کند این غیر از دفع آفت نبات و حیوان است؟ براى همان است که اجازه داده‌ایم که به آن مجمع ملحق شود این را استدعا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند که طرح بشود و ایرادى دارند یا پیشنهادى دارند بفرمایند تا تصویب شود.

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته رأى گرفته می‌شود به ورود در مواد آقایانى که با ورود در مواد موافقند قیام بفرمایند (عدّه کمى برخاستند) تصویب نشد، آقاى وزیر کشاورزى

8- معرفى آقاى مهندس مشیر فاطمى به معاونت وزارت کشاورزى به وسیله آقاى وزیر کشاورزى

وزیر کشاورزی (سرتیب اخوى)- بدواً اجازه می‌خواهم آقاى مهندس مشیر فاطمى را به سمت معاون پارلمانى وزارت کشاورزى معرفى کنم (نمایندگان- مبارک است.) (بیات ماکو- به‌ترین انتخابى است که کرده‌اید) بیاناتى که آقایان می‌فرمایند به بنده ثابت کرد که به طور کلّی از دستگاه وزارت کشاورزى ناراضى هستند (صحیح است) بنده قرارم این نبود یعنى قرار این دولت این نبود که به آقایان و به مردم و جامعه وعده بدهیم و بگوییم که این کار را می‌کنیم قرارمان این بود که بکنیم و بعد ارائه بدهیم که این کار شد حالا که آقایان عجله دارید و مى‌خواهید مطمئن باشید و بدانید که برنامه چیست بنده بر خلاف آن قرارى که داریم ناچارم که عرض کنم ما برنامه‌مان چیست و چه نقشه‌اى داریم که وزارت کشاورزى را چه نوع تغییر می‌دهیم و امیدواریم که با این تغییرات موجبات رضایت جامعه از وضع وزارت کشاورزى تأمین بشود. ( مهندس اردبیلى- و حرف هیچ کس را هم گوش ندهید) از وظایف مهّم وزارت کشاورزى حفظ دسترنج کشاورزان را می‌دانم یعنى معتقدم اوّل آنچه مردم به عمل آورده‌اند باید حفظ بکنیم بعد به فکر ازدیادش باشیم، حفظ این محصول یعنى مبارزه با آفات، برنامه ما این است که تمام افرادى که در وزارت کشاورزى به نام کارمند فنى خدمت می‌کنند باید براى این مبارزه مجهز شوند یعنى تمام مهندسین و کمک مهندسین و دیپلمه‌هاى کشاورزى اعم از این که در دستگاه دفع آفات دامپزشکی یا مهندسى ترویج یا زراعتى کار می‌کنند یا عضو لابراتوار باشند باید همه تعلیم بگیرند چطور با آفات دام و آفات نباتات مبارزه کنند. مبارزه با آفات دام این طور است که بایستى دکتر دامپزشک باید برود و تشخیص بدهد که این بیمارى گوسفند یا گاو چیست وقتى او تشخیص داد شروع به کار با ماست و دیگر دکتر کار ندارد و آن معین دامپزشک‌ها باید بروند و تزریق بکنند. تعداد این معین دامپزشک‌ها خیلى کم بود، افزایش تعداد اینها به نحوى که در تمام دهات و قراء و قصبات باشند با بودجه مملکت میسّر نیست، ما این راه را پیش می‌گیریم که تمام کارمندان واکسیناسیون و تزریق و دادن دوا را تعلیم بگیرند و هر وقت در یک نقطه‌اى یک بیمارى و یک ناخوشى راجع به گوسفند یا گاو پیدا شد یا اطّلاع دادند دکتر دامپزشک می‌رود و ناخوشى را تشخیص می‌دهد از آن به بعد تمام افراد هر کس هر کارى دارد کارش را زمین می‌گذارد و این را یک وظیفه دفاع می‌داند و می‌رود و کمک می‌کند و گوسفندها و گاوها را تزریق می‌کنند و ناخوشى را از بین مى‌برند و بعد برمی‌گردند سر جاى خودشان (انشاءالله) و به علاوه ما در نظر گرفتیم که از اهالى هر محل کمک بگیریم و با بعضى از ایلات و عشایر مذاکره کردیم حسن استقبال آنها را دیدیم به زودى کلاس‌هایی براى این کار تشکیل می‌شود از فرزندان عشایر که در حقیقت دامداران اصلى هستند تعدادى را می‌آوریم در مرکز ایل دکتر دامپزشک می‌رود و واکسیناسیون و کارهاى ساده را تعلیم می‌دهد از آن وقت اینها با نظر دکتر در موقعی که یک اپیدمى یک ناخوشى هست دکتر تشخیص داد که چه دوایى و چه آمپولى باید تزریق بشود این افراد همه‌گى با نظر دامپزشک‌ها شروع می‌کنند به تلقیح و در یک مدّت کم عدّه زیادى کارمند در این کار مشغول می‌شوند و مبارزه می‌کنند و آفت دام از بین می‌رود و به همین نحو است در مورد آفات نباتى که تمام کارمندان مجهز خواهند شد روشی‌که تاکنون معمول بوده این است که مثلاً وقتى که ملخ در فارس مى‌آمد یک عدّه کارمند از تهران می‌رفت به فارس براى دفع آفات حالا مبارزه به این نحو خواهد شد که تمام کارمندان دفع آفات تقسیم خواهند شد بین ولایات و استان‌ها به نسبت خطرهایى که براى هر ناحیه هست یعنى مثلاً سواحل جنوبى ما که بیش‌تر در معرض خطر ملخ هست تا اصفهان مأمورین دفع آفت را براى ملخ بیش‌تر در جنوب خواهیم گذاشت اینها همیشه در جنوب هستند وقتى که ملخ نیست سایر کارهاى کشاورزى را می‌کنند یعنى به زارعین تعلیمات کشاورزى می‌دهند و وضع کشاورزى را به‌تر می‌کنند ولى وقتى ملخ ظاهر شد، یک مثال نظامى می‌زنم نظر به سابقه‌اى که دارم مثل پاراشوتی است که در یک ناحیه‌اى مى‌ریزد تمام مأمورین انتظامى مکلّفند دور اینها را بگیرند و این را از بین ببرند و اگر اینها کافى نشدند کمک مى‌خواهند و از سایر نقاط کمک مى‌گیرند و مأمورین نظامى دیگر مى‌آیند به آنها کمک می‌کنند و اگر این هم در یک نقطه‌اى ظاهر شد اطّلاع مى‌دهند به مرکز استان یا شهرستان و تمام مأمورین به آن نقطه روى مى‌آورند و اگر عدّه کافى نشد با اطّلاع تهران از استان‌ها و شهرستان‌های دیگر کمک مى‌گیرند و به این ترتیب در مدّت خیلى کمى تمام عواملی که براى مبارزه هستند دور ملخ هستند و از ملخ جلوگیرى می‌کنند این که عرض کردم مأمورین تقسیم مى‌شوند به خارج گمان می‌کنم حالا براى آقایان روشن شد که اگر مأمورین تا به حال در تهران بودند البتّه در خارج زود‌تر براى مبارزه آماده مى‌شوند و هم این موضوع که بعضى از آقایان محترم وحشت داشتند.

+++

که این اعتبارات دفع آفات صرف هزینه سفر مى‌شود از میان خواهد رفت براى این که مأمور در تمام اوقات در محل هست و مبارزه می‌کند و آن مدّتی که کار ندارد کار کشاورزى‏ می‌کند امّا جناب آقاى عمیدى نورى راجع به این مورد مخالفت داشتند و فرمودند که الزام آور شده است بنده مى خواستم خدمت‌شان عرض کنم.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى دیگر لایحه مطرح نیست‏.

وزیر کشاورزى- ببخشید.

دکتر شاهکار- بالأخره تکلیف این لایحه چه می‌شود؟

رئیس- دو مرتبه باید خود آقاى وزیر کشاورزى اصلاح لازم را در لایحه بکنند و به مجلس تقدیم کنند آقاى وزیر کشور فرمایشى دارید بفرمایید.

9- معرفى آقاى دکتر صدر به معاونت وزارت کشور به وسیله آقاى وزیر کشور.

وزیر کشور (دکتر جلالى)- با اجازه ریاست محترم مجلس شوراى ملی و نمایندگان محترم آقاى دکتر صدر را که سابقه ممتدى در وزارت کشور دارند و صاحب منصبان عالى رتبه هستند به سمت معاونت پارلمانى وزارت کشور معرفى می‌کنم (بعضى از نمایندگان- بسیار انتخاب خوبى است، مبارک است).

10- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار انتخابات مجلس سنا و ارجاع به مجلس سنا.

رئیس- اعتبار انتخابات مجلس سنا مطرح است و گزارش آن قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملی

کمیسیون بودجه در جلسه اوّل خرداد ماه 1336 لایحه دولت راجع به اجازه پرداخت هشت میلیون ریال اعتبار هزینه انتخابات سوّمین دوره مجلس سنا را با حضور معاونین وزارت دارایی و کشور مورد رسیدگى قرار داده و با تقلیل اعتبار از هشت میلیون به چهار میلیون ریال تصویب اینک گزارش آن را براى تصویب به مجلس شوراى ملی تقدیم مى‌دارد.

مادّه واحده- به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود از محل درآمد عمومى کشور مبلغ چهار میلیون ریال اعتبار جهت مخارج انتخابات سوّمین دوره مجلس سنا در اختیار وزارت کشور بگذارند که با رعایت مقرّرات به مصرف برسانند.

مخبر کمیسیون بودجه

محمّدعلى مسعودى

رئیس- کسى اجازه صحبت نخواسته بنابراین رأى گرفته شود و چون مالى است براى کسب نظر مشورتى به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

11- شور اوّل گزارش کمیسیون کشور راجع به تمرکز آگهى‌هاى دولتى

رئیس- گزارش کمیسیون کشور راجع به تمرکز آگهى‌هاى دولتى مطرح است و قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملی

کمیسیون کشور در جلسه 24 بهمن ماه 35 لایحه شماره 1323 ارسالى از مجلس سنا راجع به نشر آگهى‌هاى دولتى را با حضور آقاى وزیر کشور براى شور دوّم مطرح و گزارش شور اوّل آن را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شوراى ملی تقدیم مى‌دارد.

ماده اوّل- از تاریخ تصویب این لایحه قانونى وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بنگاه راه آهن و بانک‌ها و سایر بنگاه‌هاى دولتى و مؤسسات و شرکت‌هایی که به سرمایه دولت اداره مى‌شوند مکلّفند کلیّه آگهی‌هاى دولتى را براى درج در جراید مستقیماً به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال دارند و همچنین آگهی‌هایی که به هزینه اشخاص باید به وسیله دولت منتشر شود.

ماده دوّم- دوایر مؤسسات دولتى در شهرستان‌ها مکلّفند آگهى‌هاى دولتى را براى اطّلاع فرماندار محل ارسال دارند تا کمیسیونى مرکب از فرماندار- رئیس دادگسترى- رئیس دارایی یا قائم مقام آنها آن قسمت از آگهى‌ها که نشر آن در جراید مرکز ضرورى باشد به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال و بقیّه که باید در جراید محل درج گردد بر طبق نظر کمیسیون مزبور بین روزنامه‌هاى کثیرالانتشار محلى تقسیم شود.

ماده سوّم- وزارت دادگسترى مکلّف است یک نسخه از آگهى‌هاى ثبتى و دادگسترى را که در مجله رسمى نیز باید درج شود براى نشر در روزنامه کثیرالانتشار مستقیماً به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال دارند و در شهرستان‌ها نیز طبق ماده دوّم عمل شود.

ماده چهارم- وزارتخانه‌ها- اداره کل انتشارات و تبلیغات و کلیّه مؤسسات و بنگاه‌هاى دولتى مأمور اجراى این لایحه قانونى می‌باشند.

رئیس- کلیّات این گزارش مطرح است و کسی اجازه صحبت نخواسته است رأی گرفته می‌شود با ورود در مواد موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند).

تصویب شد ماده اول مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده اول- از تاریخ تصویب این لایحه قانونی وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بنگاه راه آهن و بانک‌ها و سایر بنگاه‌هاى دولتى و مؤسسات و شرکت‌هایی که به سرمایه دولت اداره می‌شوند مکلّفند کلیّه آگهى‌هاى دولتى را براى درج در جراید مستقیماً به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال دارند و همچنین آگهى‌هایى که به هزینه اشخاص باید به وسیله دولت منتشر شود.

رئیس- کسى اجازه صحبت نخواسته است‏ (مهندس فروهر- اجازه مى‌فرمایید از همین جا دو کلمه عرض کنم) بفرمایید.

مهندس فروهر- این کار قانون نمى‌خواهد دستگاهى است مال دولت یک بخش‌نامه بکنند که آگهی‌هاى خودشان را بفرستند به تبلیغات این دیگر قانون نمی‌خواهد این نظر بنده است دولت به دستگاه خودش به هر وزیرى می‌نویسد که به تبلیغات بدهند این نظر بنده است دولت به دستگاه خودش به هر وزیری می‌نویسد که به تبلیغات بدهند این نظر بنده است دیگر قانون نمی‌خواهد.

رئیس- آقای مهندس جفرودی مخالفید؟ (مهندس جفرودی- بلی) بفرمایید.

مهندس جفرودی- بنده فلسفه این تمرکز اخبار را در دست اداره تبلیغات و انتشارات واقعاً متوجّه نمی‌شوم که مراد چیست اگر مراد این است که به وسیله اداره معینی در مواقع حساس بعضی از روزنامه‌ها از داشتن درآمد محروم باشند و بعضی دیگر در اختیارات دولت قرار بگیرند (پرفسور اعلم- لپ کلام همین جا است) این کار خوبی نیست و در شأن دولت جناب آقای دکتر اقبال هم نیست (پرفسور اعلم- در شأن هیچ دولتی نیست) که چنین کاری بکند بنده خواستم از جناب آقای وزیر کشور استدعا بکنم که در این مورد توضیح بدهند چون بنده تصور می‌کنم که مجلس شورای ملی هم حاضر نباشد که چنین چیزی را صحه بگذارد این است که با این ماده مخالفم و با ماده دوم هم بیش‌تر مخالفم که بعداً عرض می‌کنم.

رئیس- آقای دکتر پیرنیا موافقید (دکتر پیرنیا- بلی) بفرمایید.

دکتر پیرنیا- علّت این که چنین قانونی به مجلس شورای ملی پیشنهاد شده آن است که قبل از آن که یک همچو تمرکزی برقرار شود ارباب جراید و روزنامه نویسان برای به دست آوردن آگهی‌ها و اعلانات مربوط به دستگاه‌های مختلف مراجعه می‌کردند و شرط دفاع از کار این دستگاه‌ها و یا حمله به رؤسای آن دستگاه‌ها را به دست آوردن این آگهی‌ها قرار می‌دهند یک رئیس اداره‌ای به جای این که مثلاً وقتش صرف رسیدگی به راه سازی بشود ناچار بود که ارباب جراید و کسانی را که می‌خواهند از آن دستگاه‌ها آگهی تحصیل کنند برای مناقصه‌ها و غیره بپذیرد و دائماًشکایت بکنند و شکایت به وزیر بشود از این که آگهی‌ها به فلانکس داده شده یا نشده و برای این که او را تحت فشار قرار دهند و این آگهی‌ها را از او بگیرند گاهی مقالاتی موافق و مخالف نوشته می‌شد و همین جریان یک فساد واقعی را در مملکت ایجاد کرده و برای این بود که آمدند و این تمرکز را برقرار کنند خود بنده سال‌ها در دستگاه دولت در این جریانات بعد از شهریور مواجه با یک همچو گرفتاری بودم که در اداراتی که تحت نظر بنده بود به هر کس آگهی داده می‌شد کسان دیگر ناراضی می‌شدند و به رؤسای آن ادارات و مسئولین آن ادارات حمله می‌کردند و بالأخره هر رئیس اداره‌ای مجبور بود که یک دسته‌بندی در جراید برای خودش درست بکند و یک تشکیلاتی به وجود آمده بود که برای دستگاه دولت ایجاد ناراحتی کرده بود به نظر بنده برای جلوگیری از این فساد با تجاربی که از این امر دارم این را بسیار یک امر ضروری و لازم می‌دانم (صحیح است)

رئیس- آقای بهبهانی مخالفید؟ (بهبهانی- بلی) بفرمایید.

بهبهانی-بنده قبول دارم که این کار و این عمل مربوط به دولت جناب آقای دکتر اقبال یا دولت گذشته نیست و این کار را مدّت‌های مدیدی است که عملاً انجام می‌دهند می‌خواستم عرض کنم که این را در زمان دولت آقای دکتر مصدق انجام دادند و جهتش این بود که به روزنامه‌هایی که به نفع مردم صحبت می‌کردند به آنها آگهی داده بشود و آنها مجبور به تعطیل بشوند (پرفسور اعلم- حالا می‌خواهند کار مصدق را اجرا کنند) بنده فرمایشات جناب آقای دکتر پیرنیا را هم قبول دارم تا یک اندازه‌ای ولی می‌خواستم اینجا عرض بکنم که جناب آقای دکتر پیرنیا این بدتر است یا این که آگهی بدهند به روزنامه‌هایی که طرفدار خودشان هستند و آن روزنامه‌هایی که به طرفداری مردم حرف می‌زنند تعطیل کنند بنده خیال می‌کنم اگر مقایسه بکنیم (دکتر پیرنیا- به وسیله ادارات هم همین کار را می‌کنند) این دو تا را می‌بینیم که ضرر این کار بسیار عمیق‌تر و بیش‌تر از آن است چون معمولاً ما دیده‌ایم و به تجربه ثابت شده است که دولت‌ها آگهی‌ها را به روزنامه‌هایی می‌دهند که به نفع خودشان و به ضرر مردم باشد (احسنت)

رئیس- آقای دکتر سید امامی موافقید.

دکتر سید امامی- بلی.

رئیس- بفرمایید.

دکتر سید امامی- به نظر بنده این لایحه بسیار خوب است این جریانی که جناب آقای بهبهانی فرمودند بالأخره فرق

+++

نمى‌کند اینها هردوشان مؤسسه دولتى هستند چه به وسیله اداره تبلیغات باشد چه به وسیله وزارت خانه‌اى باشد این کار متمرکز شود در یک محل و این ارباب جراید با ادارات مختلف و وزارتخانه‌ها سروکار نداشته باشند به‌تر است اداره تبلیغات به وضع آنها آشناست و به‌تر می‌تواند توزیع کند امّا یک موضوع دیگر قابل تذکر است و آن موضوع قیمت آگهى‌ها است بنده مى‌خواستم عرض کنم که قیمت آگهى‌ها فوق‌العاده است خیلى زیاد پول می‌گیرند مخصوصاً از مؤسسات دولتى روى آن مسئله باید یک فکرى کرد که این قضیه حل بشود تا این که ارباب جراید مستقیماً سروکار با اداره تبلیغات داشته باشند پس به نظر بنده لایحه فعلى خوب است بنده با این که خودم اهل مطبوعات هستم و ممکن که مطابق مذاق من نباشد امّا از نقطه نظر تشکیلات خیلى به‌تر است که متمرکز باشد (صحیح است).

رئیس- آقاى ذوالفقارى.

معاون نخست وزیر- (ناصر ذوالفقارى)- گمان مى‌کنم که در این لایحه تنها کسى که حق بود از آن دفاع کند جناب آقاى عمیدى نورى بودند (عمیدى نورى بنده موافقم ) آقا تذکراتى فرمودند که چرا تمرکز پیدا بشود به‌تر است بنده خواستم عرض کنم که در اصل دستگاه‌هاى دولتى همه‌اش یکى است اگر قرارباشد وزارتخانه‌ها این آگهى‌ها را تقسیم بکنند یا اداره تبلیغات تقسیم بکند هر دو یکى است آن نگرانى‌ که آقایان دارند ممکن است که مسائل سیاسى در دادن آگهى دخالت داشته باشد این را خواستم عرض کنم که در تمام مملکت حتّی رؤسای ادارات این کار را ممکن است بکنند و یک رئیس اداره این عمل را انجام بدهد بنابراین تمرکز این آگهى‌ها در اداره‌‌اى به اسم اداره تبلیعات خیال می‌کنم به ضرر نباشد بلکه به نفع مملکت باشد یک موضوعى را هم مى‌خواهم عرض کنم که براى دولت فعلى روزنامه موافق و مخالف وجود ندارد و آگهى‌ها متناسب تقسیم مى‌شود بین تمام جراید و این را بنده حضور آقایان قول می‌دهم تا حالا این طور عمل شده است و از این به بعد خواهد شد.

رئیس- ماده دوّم قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

 ماده دوّم دو اثر مؤسسات دولتى در شهرستان‌ها مکلّفند آگهى‌هاى دولتى را براى اطّلاع فرماندار محل ارسال دارند تا کمیسیونى مرکب از فرماندار رئیس دادگسترى رئیس دارایی یا قائم مقام آنها آن قسمت از آگهى‌ها که نشر آن در جراید مرکز ضرورى باشد به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال و بقیّه که باید در جراید محل درج گردد بر طبق نظر کمیسیون مزبور بین روزنامه‌هاى کثیرالانتشار محلى تقسیم شود.

رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏

مهندس جفرودى- بنده از جناب آقاى ناصر ذوالفقارى معاون نخست وزیر که سابقه پارلمانى دارند و به عقیده بنده یک مرد بى‌نظیر و شایسته‌ایى هستند (صحیح است) و مورد علاقه تام و تمام مجلس شواری ملی هستند (صحیح است) استدعا می‌کنم سرنوشت رکن چهارم مشروطیت را با بى‌نظرى و شخصیت خودشان توأم نکنند امیدوار هستم که ایشان سال‌ها در رأس اداره تبلیغات باشند و اداره تبلیغات به خوبی اداره شود ولى به این امید نمى‌شود یک قانونى در مملکت وضع کرد مطبوعات کشور را که باید گفت در مواقع حساس ضامن استقلال واقعى مملکت هستند دچار چنین سرنوشتى کرد (موسوى سرنوشت تازه‌اى نیست) مجلس شواری ملی همان طور که بارها در عمل ثابت کرده است باید حافظ حقوق مردم باشد و به هیچ وجه نباید به لوایحی رأى بدهد که خداى ناکرده روى یکى از ارکان مشروطیت را فلج کند (صحیح است) این که بنده از جناب آقاى دکتر پیرنیا که پدرشان در پشت میز ریاست حافظ حقوق و استقلال مردم بوده‌اند توجّه‌شان را به این نکته جلب می‌کنم که ایشان باید همان رویه را ادامه بدهند بین این دو نظر که رئیس اداره‌اى احیاناً از یک روزنامه نویس بدى تحت فشار قرار بگیرد و این که روزنامه‌هاى مملکت روزگارى به دست یک دولت بد تحت فشار قرار بگیرند باید فرق اساسى قائل شد و به هیچ وجه نباید رویه یک عدّه معدودى موجب شود که قانون وضع شود اینها مسائلى است که باید از هم تفکیک کرد در موضوع ماده دوّم اختیار را مى‌دهند به فرماندار باید تصدیق کرد که بعضى از مأمورین در ولایات حقیقت اعمال نظر مى کنند و بسیار بد هستند حالا اگر شما بخواهید به این مأمورین یک چنین اختیارى بدهید که دو سه تا روزنامه که در محل هست و یکى از آنها جرأت و جسارت بکند و از منافع مردم در یک موقع حساسى دفاع بکند به این ترتیب و به موجب قانونى که از مجلس شوراى ملی مى‌گذرد از مزایاى آگهى‌ها محروم بشود این به نظر بنده یک خطرى است براى مشروطیت بنده خواستم تقاضا بکنم از جناب آقاى ذوالفقارى که همان طوری که رویه همیشگی‌شان هست و مرد بی‌طرفى هستند اجازه بدهند که این لایحه تعدیل بشود و اصرارى در تصویب آن نورزند و از محبوبیتى که در بین آقایان نمایندگان دارند در این مورد استفاده نکنند (صحیح است).

رئیس- آقاى عمیدى نورى‏

 عمیدى نورى- بنده یک تاریخچه‌اى عرض می‌کنم راجع به این لایحه‌شان نزول این لایحه مبارزه حکومت دکتر مصدق بر علیه شخص بنده بود. روزنامه داد مبارزه می‌کرد با دکتر مصدق و آگهى‌هایى هم داشت از وزارت دادگسترى وزارت دادگسترى کمیسیونى تشکیل مى‌دهد و روزنامه‌هاى کثیرالانتشار تشخیص مى‌دهد و 5 تا روزنامه کثیرالانتشار تشخیص داده بود به اختر امروز، و اطاعت، کیهان، داد، شاهد. آگهى‌هاى وزارت دادگسترى در این پنج روزنامه منتشر می‌شد من که مبارزه می‌کردم جزء پیغام‌هایی که دکتر مصدق داد گفت من می‌گویم آگهى‌هاى تو را قطع کنند من گفتم که مبارزه با جان و مال است وقتى آدم داراى عقیده‌اى است این حرف‌ها سرش نمى‌شود ایشان آمدند اواخر حکومت‌شان این لایحه را وضع کردند که آگهى‌هاى بنده را ندهند بنده به مبارزه خودم ادامه دادم مشروطیت هم سر جایش ماند مبارزه در راه مشروطیت از نظر رکن چهارم مشروطیت که اسمش مطبوعات است نباید براى آگهى‌هاى روزنامه‌ها باشد این حرف یعنى چه؟ (احسنت) به دلیل این که الآن هم بنده واقعاً تشکر می‌کنم از این جناب آقاى ذوالفقارى من ندیدم که ایشان با این که بنده در دولت گذشته مخالفت هم با لوایح می‌کردم بنده ندیدم که ایشان دستور بدهند که روزنامه داد کثیرالانتشار نیست بنده اینجا صریحاً از پشت تریبون عرض می‌کنم که روش ایشان طورى بود که همه مطبوعات به ایشان ارادت دارند و احترام می‌گذارند و ایشان نهایت بى‌نظیرى را دارند. این است که بنده معتقدم با تمام این معایب از نظر ادارى تمرکز کار در تبلیغات صحیح است به همان دلیل که جناب آقاى دکتر پیرنیا معاون وزارت دارایی بودند خودشان تماس داشته‌اند و این چیزها را دیده‌اند امّا این که شما مى‌فرمایید اشکال را به طور دیگرى رفع بفرمایید شاید فرصت مناسبى به‌تر از این نباشد که تعریف روزنامه کثیرالانتشار را روشن کنید چیست چون این که نگفته است که به یک روزنامه بدهند مخصوصاً جنابعالى از نظر شهرستان‌ها که فرمودید نوشته است روزنامه‌هاى محلى هیچ اجبار ندارد آن کمیسیونى که تشکیل شد به یک روزنامه بدهد و روزنامه‌هاى محلى همین طور اداره تبلیغات و انتشارات هم نباید به یک روزنامه بدهد می‌گوید روزنامه‌هاى کثیرالانتشار شما براى این که این موضوع روشن شود بفرمایید روزنامه‌هاى کثیرالانتشار چیست (یک نفر از نمایندگان تعریفش مشکل است) بلى مشکل است ولى اگر در این لایحه تعیین کنید که روزنامه کثیرالانتشار چیست مشکل حل می‌شود اگر تعریف کاملی پیدا کردید براى این کار این خودش یک ضامن اجرایی است براى این کار گو این که بنده معتقدم این یک فرصتى است به علاوه من معتقدم که هر روزنامه‌اى داراى یک عقیده‌اى است یک روزنامه اگر توقیف هم بشود به زندان هم برود باید مبارزه‌اش را بکند و مشروطیت هم نباید با دادن آگهى معاوضه شود این است که بنده معتقدم که این لایحه خوب است و این نگرانى جنابعالى اگر مطالعه کرده باشید مورد ندارد چون نوشته است روزنامه‌هاى کثیرالانتشار محلى بنابراین در رشت شما ممکن است به روزنامه فکر جوان بدهند و به روزنامه‌هاى دیگر هم بدهند چون روزنامه‌هاى کثیرالانتشار محلى است.

رئیس- پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملی پیشنهاد می‌کنم لایحه راجع به نشر آگهى‌هاى دولتى از دستور خارج شود.

فرود

رئیس- پیشنهاد خروج از دستور همان پیشنهاد سکوت است بنابراین آقاى فرود توضیح خودتان را در پنج دقیقه بدهید.

فرود- به عقیده بنده یک مطلب بسیار اساسى را جناب آقاى مهندس فروهر در بدو امر به عرض مجلس رساندند و آن این است که اصلاً وزارت راه و سایر وزارتخانه‌ها آگهى‌هاى خود را به‌ کى بدهند این چه ربطى به مجلس دارد؟ آقاى نخست وزیر می‌توانند دستور بفرمایند که آقاى وزیر راه آگهى‌هایتان را بفرستید به اداره تبلیغات یا سایر آقایان (یک نفر از نمایندگان منع قانونى ندارد) منع قانونى که ندارد (دکتر بینا- این در شأن مجلس نیست) ما را مجبور کردند که موافق و مخالف صحبت کنیم این اصلاً از شأن مجلس دور است (احسنت).

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- اوّلا مخالفت با نظر جنابعالى نیست براى این که هیچ وقت نمى‌خواهم مخالفتى بکنم براى این که با متانت صحبت می‌فرمایید نمى‌خواهم مخالفت با نظریه‌تان کرده باشم این که می‌فرمایید قانون نمى‌خواهد خودتان می‌دانید که سازمان‌هایی هست خوب نمى‌خواهم بگویم که اطاعت نمى‌کنند ولى گوش به حرف دولت نمى‌دهند ولى قانون را مجبور هستند اطاعت کنند امّا این که گفته شد تبعیض می‌شود یا چطور، این را خواهش می‌کنم آقایان مخالفین توجّه بفرمایید اگر دولت مایل باشد به یک روزنامه یا دو روزنامه کمک بکند محتاج به اعلان نیست اعتبار مخفى دارد وسایل متعدد دارد که به آنها کمک بکند پیشنهادهاى آنها را قبول می‌کند رفقاى آنها را سر کار می‌گذارد آن قدر راه هست که این چهارشاهى اعلان قابل مذاکره نیست.‏ (جفرودى- به مجلس هم مربوط نیست) بنابراین تا دولتى طرف اعتماد مجلس هست همان دولت حق دارد در این کار هم تمرکزى بدهد اگر اشتباهى بکند مجلس هست می‌تواند سؤال

+++

 بکند استیضاح بکند به نظر بنده این مسئله را آن قدر مهم تلقى کردن که این واقعاً مى‌تواند دولت را نگهدارد یا بیاندازد این مبالغه است.

رئیس- آقاى دکتر بینا مخالفید؟ (دکتر بینا- بلى قربان ) پیشنهاد سکوت است و فقط یک نفر می‌تواند صحبت کند بنابراین باید رأى گرفت اجازه بدهید رأی بگیریم شور اوّل هم هست و بعد به کمیسیون می‌رود آقایانى که با پیشنهاد سکوت موافقند قیام کنند (چند نفر برخاستند) تصویب نشد. ماده سوّم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوّم وزارت دادگسترى مکلّف است یک نسخه از آگهى‌هاى ثبتى و دادگسترى را که در مجله رسمى نیز باید درج شود براى نشر در روزنامه کثیرالانتشار مستقیماً به اداره کل انتشارات و تبلیغات ارسال دارند و در شهرستان‌ها نیز طبق ماده دوّم عمل شود.

رئیس- یک پیشنهادى هم دارد که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شواری ملی پیشنهاد مى‌نمایید که تبصره ذیل به ماده سوّم اضافه شود.

تبصره روزنامه کثیرالانتشار روزنامه‌اى است که متجاوز از دو سال به طور مرتب انتشار یافته باشد.

مرآت اسفندیارى

رئیس- ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم وزارتخانه‌ها اداره کل انتشارات و تبلیغات و کلیّه مؤسسات و بنگاه‌هاى دولتى مأمور اجراى این لایحه قانونى می‌باشند.

رئیس- چون کسى اجازه صحبت نخواسته است و پیشنهاد دیگرى هم نرسیده لایحه براى شور دوّم به کمیسیون فرستاده می‌شود.

12- شور اوّل گزارش کمیسیون راه راجع به احداث و نگهدارى خطوط ارتباطى کشور

رئیس- گزارش کمیسیون راه مطرح است و قرائت می‌شود:

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملی

کمیسیون راه در جلسه 6 بهمن ماه 1335 لایحه شماره 10519-5 ر 8 ز 35 دولت راجع به احداث و نگهدارى خطوط ارتباطى کشور و رفع نقایص موجود و برنامه ده ساله راه‌‌سازى منظم به آن را با حضور آقاى وزیر راه مطرح و با اصلاحاتى تصویب نمود اینک گزارش آن را به شرح پیوست به مجلس شواری ملی تقدیم مى‌دارد.

مخبر کمیسیون راه مهندس سعید هدایت

فصل اوّل ساختن و نگاهداری خطوط ارتباطى

ماده 1- وزارت راه مکلّف است راه‌هاى مندرج در فهرست پیوست را به تدریج ساخته و نگاهداری نماید و چنانچه در آتیه به جهات فنى لازم شود در مسیر و ساختمان آنها تغییراتى به عمل آید یا ساختمان راه جدیدى بر حسب احتیاجات روز ضرورت پیدا کند پس از تصویب کمیسیون راه مجلسین و در صورت تعطیل مجلسین با تصویب هیئت دولت اقدام نماید.

تبصره 1- مقرّرات این قانون شامل خطوط آهن تهران به تبریز و قطور واقع در سرحد ترکیه و گرمسار به مشهد و قم به یزد و کرمان که در دست اقدام یا در برنامه پیش بینى شده است مى‌باشد.

تبصره 2- چنانچه کمیسیون راه مجلسین با اطّلاع از برنامه وزارت راه در تقدم و تأخر ساختمان راه به خصوصى موافق با انجام برنامه در آن سال نمى‌باشند نظر خود را در ظرف یک ماه به وزارت راه اعلام و طبق آن عمل خواهد شد.

ماده 2- وزارت راه مکلّف است در حین احداث خطوط مواصلاتى و تأسیسات مربوطه بدان نکات فنى اقتصادى- نظامى جهانگردى را کاملاً رعایت و طورى عمل نماید که حتّی‌المقدور باعث تغییر وضع اساسى و خسارت به اماکن مذکور در ذیل نگردد.

قبرستان‌هاى دایر- ابنیه تاریخى- زمین‌هاى محل حفریات از لحاظ باستان شناسى مساجد و مشاهد متبرکه مورد احترام عموم مدارس قدیمى و جدید- محوطه عمل کارخانه‌ها تا حدود و حریم آنها- درختان کهنسال و جنگل‌ها و اشجار صنعتى- اراضى مورد اکتشاف و عملکرد و استخراج معادن محوطه بیمارستان‌ها و ابنیه بهداشتى.

تبصره 1- تخریب مساجد و مشاهد متبرکه که زیارت‌گاه عموم است به کلّی ممنوع است.

تبصره 2- وزارت راه مکلّف است عمل راهدارى و تعمیرات راه‌ها را به تدریج طبق اصول فنى جدید مکانیزه نموده از محل کمک‌هاى خارجى یا تأمین در بودجه سالیانه خود واحدهاى مکانیکى تهیّه و آیین‌نامه مربوطه بدان را که شامل تهیّه وسائل تعلیم و تربیت راننده و مکانیسین و غیره و ساختمان راهدارخانه‌ها و سایر ضروریات مربوطه بوده تهیّه به تصویب هیئت دولت رسانده به موقع اجرا گذارد.

ماده 3- دولت مکلّف است براى تربیت عملی مهندسین ایرانى به طوری که آخرین اطلاعات و معلومات جدید راه‌سازى را فرا گیرند در تمام خطوط و قطعات ساختمانى که قبلاً با نظارت مهندسین مشاور خارجى از محل اعتبارات هفت ‌ساله دوّم ساخته می‌شود در هر قطعه همچنین در ادارات مرکزى مهندسین مشاور خارجى و لابراتوارها تعداد کافى مهندسین استخدام و به کار گمارد به طوری که پس از خاتمه قرارداد فعلى مهندسین خارجى وزارت راه مجهز شود که رأساً عملیات راه‌سازى این برنامه را انجام دهد.

تبصره- وزارت راه و سازمان برنامه اعتبارات لازم جهت استخدام این قبیل مهندسین را از محل اعتبارات راه‌سازى تأمین خواهد نمود.

فصل دوّم تصرّف اراضى و اماکن جهت احتیاجات وزارت راه.

ماده 4- وزارت راه مجاز است اراضى و اعیانى لازم براى رفع احتیاجات فنى خود را به منظور ایجاد و توسعه اصلاح و تکمیل بهره‌بردارى و حفاظت فرودگاه‌ها- خطوط آهن- ایستگاه‌ها- بنادر- راه‌هاى شوسه و ساختمان‌هاى وابسته به ‌آنها نشانه گذارى و با رعایت مقرّرات این قانون تصرّف نماید.

الف- پس از تصویب نقشه و نشانه گذارى روى زمین و مقارن با تصرّف اراضى و اعیانى مورد احتیاج اداره مربوطه وزارت راه با مطالعات کافى و تحقیق از مطلعین محلى و کارشناسان و فرماندار و یا بخشدار عند‌اللزوم و جلب نظر یکى از کارشناسان رسمى محلى دادگسترى بهاى عادله سه ماه قبل از نشانه گذارى اراضى را تعیین نموده به مالک پس از مراجعه ابلاغ می‌نماید و در صورت موافقت مالک با بهاى تعیین شده قیمت آن را با رعایت ماده 7 این قانون پرداخت و سند انتقال اراضى به نام وزارت راه تحصیل می‌کند.

 ب- در صورت عدم توافق مالک با بهاى تعیین شده از طرف وزارت راه مالک مکلّف است در ظرف یک‌ ‌هفته از تاریخ ابلاغ مذکور در قسمت الف یکى از کارشناسان رسمى محلى دادگسترى را انتخاب و به وزارت راه کتباً معرفی نماید در این صورت وزارت راه به نوبه خود باید در ظرف یک هفته یکی از کارشناسان طرفین را دعوت نماید که در ظرف یک ماه بهاى سه ماه قبل از نشانه گذارى اراضى را تعیین کند نظر اتّفاقی کارشناسان براى مالک و وزارت راه قطعى و غیر قابل اعتراض است و در صورت عدم حصول توافق بین کارشناسان به تقاضاى یکى از طرفین که باید منتها تا یک‌ هفته پس از انقضاى یک‌ ماه مذکور در این بند به عمل آید رئیس دادگسترى محل کارشناس ثالثى را از بین کارشناسان رسمى محلى انتخاب و به طرفین اعلام مى‌نماید. هیئت کارشناسى باید منتها در ظرف یک‌ ماه از تاریخ ابلاغ به کارشناس ثالث به نظر خود را بدهد نظر اتّفاقی یا اکثریت کارشناسان براى طرفین قطعى و غیر قابل اعتراض خواهد بود.

تبصره- در صورتی که مالک به بهاى تعیین شده وزارت راه تسلیم نشد در ظرف یک هفته کارشناس خود را انتخاب ننماید و همچنین در صورتی که کارشناس انتخابى مالک در ظرف یک ماه نظر ندهد و در صورتى که پس از حصول توافق بین کارشناسان طرفین هیچ یک به دادگسترى براى انتخاب کارشناس مشترک در ظرف یک هفته مقرّر در این بند مراجعه ننماید نظر کارشناس وزارت راه قطعى و در صورتی که کارشناس مالک جز در مورد قوه قهریه (فرس ماژور) حاضر نشده یا از اظهار نظر در مدّتی که به اتّفاق کارشناس مشترک اقدام کند خود‌دارى نماید نظر اتّفاقی کارشناس مشترک و کارشناس وزارت راه قاطع و مالک حق هیچ گونه اعتراضى را در آن نخواهد داشت.

ماده 5- بهاى اراضى موات و اراضى متعلق به دولت پرداخته نمى‌شود لیکن اگر اشخاصى اعم از زارع و غیر زارع در اراضى دولت مالک اعیانى و اشجار و محصول زراعتى یا ریشه باشند بهاى آن به شرح این قانون پرداخت خواهد شد.

تبصره- هرگاه ملک مورد تصرّف وقف یا ثلث یا حبس یا نذر باشد و متولّى مخصوص نداشته باشد بهاى آن به اداره اوقاف محل تسلیم می‌شود که طبق ماده 90 قانون مدنى اقدام نماید.

ماده 6- وزارت راه باید بهاى مورد معامله را ضمن تنظیم سند انتقال در دفتر اسناد رسمى نقداً به فروشندگان پرداخت نماید و هر گاه بهاى مورد معامله زائد بر سیصد هزار ریال باشد و به عللی پرداخت بهاى آن میسّر نگردد وزارت راه می‌تواند قرار تأییدیه آن را به اقساط ماهیانه که از 1 سال تجاوز ننماید به مالکین بدهد.

ماده 7- حریم راه‌ها و راه آهن و فرودگاه‌ها که براى حفاظت و نگاهداری و توسعه و بهره‌بردارى لازم است با توجّه به مقتضیّات فنى تعیین و با رعایت مقرّرات این قانون به تصرّف و تملّک وزارت راه مستقر خواهد شد و به هر حال در راه‌ها کم‌تر از 5 متر از لبه خارجى نهر طرفین جاده و در راه آهن کم‌تر از 17 متر از محور خط آهن از دو طرف و در فرودگاه‌ها کم‌تر از میزان مقرّر در مقرّرات بین‌المللى نخواهد بود.

ماده 8- در مورد املاکى که تا تاریخ اجراى این قانون به تصرّف وزارت راه در آمده و مالکین براى مطالبه بهاى آن به مراجع قضایى یا وزارت راه و ادارات تابعه آن مراجعه نموده و بهاى آن پرداخت نگردیده یا نسبت به بها بین طرفین توافق نشده به طریق زیر اقدام خواهد شد:

الف- مالکین اراضى و اعیان بایستى در ظرف 1 سال از تاریخ اجراى این قانون کتباً با ارسال رونوشت گواهى شده مدارک مثبته مالکیت به وزارت راه مراجعه نموده و ضمناً یکى از کارشناسان رسمى محلى دادگسترى را به عنوان کارشناس اختصاصى خود معرفى نمایند در صورتی که مالکیت بلامعارض باشد وزارت راه در ظرف 15 روز پس از وصول نامه مالک یکى از کارشناسان رسمى دادگسترى را به نوبه خود معرفى خواهد کرد.

کارشناس طرفین باید در ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ انتخاب ایشان از طرف

+++

وزارت راه بهاى عادله اراضى و اعیانى را در 3 ماه قبل از تصرّف تعیین و به طرفین کتباً اطّلاع دهند نظر اتّفاقی کارشناسان طرفین قاطع و غیر قابل اعتراض است.

ب- در صورت عدم حصول توافق بین کارشناسان یا عدم وصول نظریه کارشناسان در مدّت مقرر مالک باید منتها در ظرف یک هفته از انقضاى یک ماه مقرر در بند الف به دادگسترى محل مراجعه و تقاضاى انتخاب کارشناس مشترک را بنماید.

از تاریخ ابلاغ انتخاب به کارشناس مشترک هیئت کارشناسى باید در ظرف یک ماه بهاى عادله 3 ماه قبل از تصرّف اراضى و اعیانى را تعیین و به طرفین کتباً اطلّاع دهند.

نظر اکثریت کارشناسان قطعى و غیر قابل اعتراض است.

ج- در صورت عدم مراجعه مالک در ظرف یک هفته به دادگسترى محل و در صورت استنکاف کارشناس اختصاصى مالک از دادن نظریه در مورد بند الف این ماده نظر کارشناس وزارت راه در صورتی که کارشناس اختصاصى مالک جز در مورد قوه قهریه (فرس ماژور) از شرکت یا از دادن نظریه در مورد بند ب خوددارى نماید نظر اتّفاقی کارشناس مشترک وزارت راه قاطع و غیر قابل اعتراض خواهد بود.

د) وزارت راه مکلّف است بهاى تعیین شده به شرح این قانون و یا توافق شده قبل از این قانون را به اضافه درصدى 5 سود سالیانه از تاریخ تصرّف منتها در ظرف دو سال به اقساط متساوى به مالک پرداخت و سند رسمى تملک را تنظیم نماید.

ماده 9- در هر موردى که در این قانون کارشناس رسمى ذکر شده در صورتی که کارشناس رسمى در محل نباشد از وجود کارشناسان محلى استفاده خواهد شد.

ماده 10- وزارت راه مکلّف است اراضى و اعیانى خود را که به موجب این قانون و قوانین سابق تصرّف نموده به ثبت برساند و تملک نماید.

ماده 11- وزارت راه مأمور اجراى این قانون در کلیّه مؤسسات تابعه خود بوده و آن قسمت از قوانین قبلى که مغایر مواد این قانون باشد در قسمت‌هایى که مغایرت دارد مبلغى است.

ماده 12- وزارت راه با توجّه به اهمّیت راه‌ها از حیث عبور و مرور در درجه اوّل شاه‌راه‌ها و در درجه دوّم راه‌هاى استانى را روسازى آسفالتى خواهد نمود.

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملی

کمیسیون دادگسترى در جلسه 15 خرداد ماه 36 لایحه مربوط به احداث و نگهدارى خطوط ارتباطى کشور را با حضور آقاى وزیر راه و کفیل وزارت دادگسترى مورد رسیدگى قرار داده و قسمت‌هاى حقوقى آن را تصویب و اینک گزارش آن را در تأیید خبر کمیسیون راه تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دادگسترى عمیدى نورى‏.

رئیس- کلیّات لایحه مطرح است آقاى مرآت اسفند یارى.

مرآت اسفندیارى- پیشنهادى که بنده در لایحه نشر آگهى‌ها دادم چون پیشنهاد بنده مطالعه نشده و عقیده‌مندم که دست دولت باید بازتر باشد پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس- مانعى ندارد چون در کلیّات کسى اجازه صحبت نخواسته باید به ورود در مواد رأى بگیریم آقایانى که با ورود در مواد موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اوّل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- وزارت راه مکلّف است راه‌هاى مندرج در فهرست پیوست را به تدریج ساخته و نگاهداری نماید و چنانچه در آتیه به جهات فنى لازم شود در مسیر و ساختمان آنها تغییراتى به عمل آید یا ساختمان راه جدیدى بر حسب احتیاجات روز ضرورت پیدا کند پس از تصویب کمیسیون راه مجلسین و در صورت تعطیل مجلسین با تصویب هیئت دولت اقدام نماید.

تبصره 1- مقرّرات این قانون شامل خطوط آهن تهران به تبریز و قطور واقع در سرحد ترکیه و گرمسار به مشهد و قم به یزد و کرمان که در دست اقدام یا در برنامه پیش بینى شده هست مى‌باشد.

تبصره 2- چنانچه کمیسیون راه مجلسین با اطّلاع از برنامه وزارت راه در تقدم و تأخر ساختمان راه به خصوصى موافق با انجام برنامه در آن سال نمى‌باشند نظر خود را در ظرف یک ماه به وزارت راه اعلام و طبق آن عمل خواهد شد.

رئیس- آقاى بهبهانى مخالفید بفرمایید.

بهبهانى- در این ماده اوّل یک عبارتى هست که به نظر بنده منا‌‌فات دارد با عمل مجلس و آن اختیار دادن به وزارت راه است که اینجا نوشته است چنانچه در آتیه به جهات فنى لازم شود در مسیر و ساختمان راه‌ها تغییراتى به عمل آید یا ساختمان جدیدى بر حسب احتیاجات روز ضرورت پیدا کند پس از تصویب کمیسیون راه مجلسین و در صورت تعطیل مجلسین با تصویب هیئت دولت اقدام نماید.

رئیس- منظور تعطیل تابستانى است.

بهبهانى- بنده خیال می‌کنم که این را بایستى از اینجا حذف کرد براى این که اگر راه ضرورت پیدا کند در عرض چهار روز و پنج روز و سه روز این ضرورت ایجاب نمى‌کند که مجلسین نباشند و کمیسیون‌ها نباشند و ضرورت ایجاب کند که راه جدیدى احداث شود یا راه آهن را مسیرش را تغییر بدهند از این جهت بنده خواستم استدعا کنم در این ماده اوّل این تصویب هیئت دولتش را بردارند.

رئیس- آقاى امید سالار موافقید؟ ( امید سالار- بنده پیشنهاد دادم) آقاى دکتر مشیر فاطمى موافقید؟ (دکتر مشیر فاطمى- بلى موافقم ) بفرمایید.

دکتر مشیر فاطمى- بنده چون در ماده اوّل می‌توانم استفاده کنم و درباره کلیّات هم یک عرایضى بکنم مى‌خواستم از جناب آقاى سرلشکر انصارى وزیر راه تقاضا بکنم که حالا که این قانون مطرح است و انشاءالله تصویب می‌شود یک اقدامى بفرمایند در نگاهداری این راه‌ها هم واقعاً اقدام بشود بنده تشکر می‌کنم از ایشان چون شنیده بودم در هفته گذشته دستورى داده بودند و راه‌ها را متوقّف کرده بودند بنده به ایشان تذکرى دادم و اتفاقاً در قسمت جنوب خودشان تشریف بردند و دستور شروع مجدد را دادند استدعاى دیگرى که بنده از حضورشان دارم این است که این مطالعاتى که در بعضى از قسمت‌هاى دیگر راجع به راه می‌شود ایشان این قدر پاى‌بند این مطالعات نباشند به دلیل این که این سفرى که این دفعه به اصفهان رفتم یک کسى یک حرفى به بنده زد بد نیست که حضورتان عرض بکنم می‌گفت این راه اصفهان را شما چرا نمى‌سازید؟ گفتم: که دارند مطالعه مى‌کنند گفت آقا این راه تهران به شمیران را چند سال است ساخته‌اند کى ساخته شده است؟ گفتم: زمان اعلیحضرت فقید. گفت: مطالعه کرده‌اند؟ گفتم: نه. گفت: 17 سال است در این راه کامیون‌هاى بیست تنى سى تنى رفت و آمد می‌کنند هیچ عیبى هم نکرده است چون زیرسازى خوب شده خاک هم در لابراتوار نرفته آن وقت جان مولم و از این حرف‌ها هم نبود این است که بنده استدعا می‌کنم زیاد زیر بار این حرف‌ها نرویم نمونه‌اش همین راه بین تهران و شمیران که 17 سال است ساخته شده است و رو کشش هم عوض نشده است و ایاب و ذهابش هم به منتهى درجه است براى این که زیر سازیش خوب است اگر زیر سازیش خوب باشد احتیاج به این حرف‌ها نیست در صورت تعطیل مجلسین البتّه همان طور که جناب آقاى رئیس فرمودند منظور تعطیل تابستان است که باید قید شود روی هم رفته استدعاى بنده این است که یک کارى بکنیم که این راه‌ها درست بشود براى این که اگر راه‌ها درست شد همه چیز درست می‌شود یعنى خواربار ارزان می‌شود رفت و آمد ارزان می‌شود و احتیاج هم نداریم که تمام مردم هر روز بیایند به طرف تهران وقتى راه درست شده آدم پنج ساعت از اینجا می‌رود به اصفهان دیگر دلیلى ندارد که تهران باشند و از هجوم جمعیّت  هم در تهران جلوگیرى می‌شود و ضمناً تأیید بفرمایید که این دستورى که صادر فرموده‌اید به موقع اجرا گذاشته شود.

رئیس- آقاى تیمور تاش

تیمور تاش- براى بنده اغتنام فرصت اجبارى شد چون یک تبصره 2 دارد این ماده که این برنامه‌اى که به پیوست این قانون هست، می‌خواستم ببینم که این بر چه پایه و چه بنایى استوار است؟ این را اگر عنایتى می‌فرمودند که این برنامه که باید الاهم فالاهم باشد بر چه پایه و مبنایى است ما متشکر می‌شدیم به دلیل این که به نظر ما هر کس خیال می‌کند راه خودش از همه مهم‌تر است و این هم یک طبیعت و غریزه بشرى است جاى گفتگو هم نیست جاى بحث و ایرادى هم نیست البتّه جنابعالى هم که ناظر بر تمام کشور هستید یک جور دیگر فکر می‌کنید بنده هرچه بخواهم دلیل بتراشم که راه نیشابور به کاشمر از همه راه‌هاى دنیا مهم‌تر است جنابعالى متقاعد نمی‌شوید می‌خواهم بفهمم مبنایى که آقا مى‌فرمایید بر چه پایه است.

رئیس- آقاى وزیر راه

وزیر راه-‏ جناب آقاى تیمور تاش آن طوری که جنابعالى انتظار داشتید در گذشته هیچ وسیله‌اى نبود که میزان حمل و نقل در یک جاده معلوم شود خوشبختانه حالا دستگاه‌هایى رسیده که با نصب آن دستگاه‌ها در جاده می‌توان به سهولت میزان حمل و نقل را در هر جاده تعیین کرد امیدوارم که به زودى در تمام شاهراه‌ها و راه‌ها این دستگاه نصب شود و با تعیین میزان حمل و نقل که در آن جاده هست ترتیب تقدم آن داده شود و وقتى که از تصویب کمیسیون راه مجلس گذشت به احداث آن اقدام شود.

رئیس- پیشنهادى رسیده است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم عبارت در صورت تعطیل مجلسین با تصویب هیئت دولت در ماده حذف شود.

امید سالار

رئیس- ماده دوّم مطرح است. قرائت می‌شود.

(به قرار ذیل خوانده شد)

ماده 2- وزارت راه مکلّف است در حین احداث خطوط مواصلاتى و تأسسیات مربوطه بدان نکات فنى- اقتصادى- نظامى جهانگردى را کاملاً رعایت و طورى عمل نماید که حتّی‌المقدور باعث تغییر وضع اساسى و خسارت به اماکن مذکور در ذیل نگردد: قبرستان‌هاى دایر ابنیه تاریخى- زمین‌هاى محل حفریات از نظر باستان شناسى- مساجد و مشاهد متبرکه مورد احترام عموم- مدارس قدیمى و جدید محوطه عمل کارخانه‌ها تا حدود حریم آنها- درختان کهنسال

+++

و جنگل‌ها و اشجار صنعتى- اراضى مورد اکتشاف و عملکرد و استخراج معادن- محوطه بیمارستان‌ها و ابنیه بهداشتى.

تبصره 1- تخریب مساجد و مشاهد متبرکه که زیارتگاه عموم است به کلّی ممنوع است.

تبصره 2- وزارت راه مکلّف است عمل راهدارى و تعمیرات راه‌ها را به تدریج طبق اصول فنى جدید مکانیزه نموده و از محل کمک‌هاى خارجى یا تأمین در بودجه سالیانه خود واحدهاى مکانیکى تهیّه و آیین‌نامه مربوطه بدان را که شامل تهیّه وسائل تعلیم و تربیت راننده و مکانیسین و غیره و ساختمان راهدارخانه‌ها و سایر ضروریات مربوطه بوده تهیّه به تصویب هیئت دولت رسانده به موقع اجرا گذارد.

رئیس- آقاى امید سالار

امید سالار- بنده نظرم را به صورت پیشنهاد تقدیم می‌کنم.

رئیس- آقاى تیمور تاش

تیمور تاش- عرض کنم که منظور نهایى از تقدیم این لایحه در واقع تحصیل مجوزى است براى وزارت راه که بتواند به درد بی‌درمانى که دامن‌گیر همة ماست برسد این درد بی‌درمان صرفاً شاهراه‌ها و راه‌هایى که خیلى مورد رفت و آمد هست نیست شما می‌دانید که همه کس به شما به دیده احترام می‌نگرد مخصوصاً ما خراسانى‌ها با دیده تشکر آمیخته به احترام مى‌نگریم براى این که کارى که براى ما کردید موجب کمال تشکر و قدردانى و سپاسگزارى است کافى است که توجّه بفرمایید که از یک هفته قبل بلیط پیدا نمى‌شود این است که چون ما معتقد به حسن نیت شما هستیم این حرف‌ را می‌زنیم شاهراه ساختن البتّه اساس کارها است شاهراه ساخته می‌شود و چیزى که باید اینجا مورد توجّه قرار بگیرد راه‌هاى مواصلاتى کوچک‌ترى است که واقعاً این کشور را به هم مرتبط می‌کند، به هم می‌پیوندد و با تشکر از یادداشتى که مرقوم فرموده‌اید که بعداً توضیح خواهید داد مى‌خواستم این نکته را مخصوصاً تذکر بدهم و از آقا خواهش کنم که شا‌هراه را اگر جرأت کنم عرض کنم در مرحله ثانى از اهمّیت قرار دهید چیزى را که ما می‌خواهیم این راه‌هاى مواصلاتى است و بیش‌تر عرض بنده ناظر بر این تبصره 2 است یعنى نگاهداری و ساختن راه‌ها ساختن راه مهم نیست نگاهداریش چه بسا مهم‌تر باشد به دلیل این که وقتى که ساختید و تحویل دادید تازه اوّل وقتى است که بایستى مثل طفلى مواظبتش بفرمایید و در این زمینه مخصوصاً جلب نظر جنابعالى را می‌کنم چه بسا که راهى تمام شده است و تحویل شده است ولیکن در مدّت بسیار بسیار کوتاهى به صورتى در آمده که اصلاً قابل استفاده نیست شما همین راه پشت دروازه تهران راه آبعلى را ملاحظه بفرمایید از این راه عکس برداشتند فیلم درست کردند این را به عنوان یکى از شاهکارهاى صنعتى نشان دادند من از شما استدعا می‌کنم با اتومبیلى که به‌ترین فنر را داشته باشد تشریف ببرید تا همین پشت آبعلى ملاحظه بفرمایید چه موجى پیدا کرده و چه خرابکارى در اینجا شده است در صورتى که هشت نه ماه بیش‌تر از عمرش نگذشته است بنده مخصوصاً خواستم توجّه جنابعالى را به این نکته جلب کنم و بگویم که توجّه بفرمایید که نگاهداری راه چه مشکلاتى را ایجاب می‌کند و از ساختنش مشکل‌تر است.

رئیس- آقاى دکتر سید امامى موافقید؟ (دکتر سید امامى- بلى) بفرمایید.

دکتر سید امامى- بنده با این لایحه موافق هستم و یک پیشنهادى داده‌ام که ممکن است علاوه شود و آن فکرى است که براى دوچرخه سوارها و پیاده‌ها باید کرد در جاده‌هاى مهم اروپا همیشه یک جاده کوچکى براى دوچرخه سوار و پیاده هست مثلاً در این جاده حضرت عبدالعظیم اگر یک کسى بخواهد با دوچرخه برود چه باید بکند این همیشه در معرض خطر است این را مى‌خواستم جناب آقاى وزیر راه فکرى بکنند حتّی در تمام راه‌ها دو راه هست یکى براى ایاب یکى ذهاب که دوچرخه سوارها و اشخاص پیاده بتوانند از آن عبور بکنند.

رئیس- آقاى بهبهانى (بهبهانى- بنده موافقم )

رئیس- پیشنهادهاى واصله قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم تبصره 3 به ماده 2 اضافه شود در صورتى که مهندس یا کارمندى ساختمان راه را سیتواسیون نماید و بعد معلوم شود که با تبانى پیمانکار برخلاف حقیقت گزارش داده و سیتواسیون را امضاء نموده از یک سال تا سه سال محکوم خواهد شد.

مهندس اردبیلى

پیشنهاد می‌کنم کلمه کمک‌هاى خارجى از تبصره 2 ماده 2 لایحه حذف شود.

دکتر بینا

پیشنهاد می‌کنم که اصلاح زیر در تبصره 2 ماده 2 لایحه قانونى احداث خطوط ارتباطى به عمل آید.

جمله کمک‌هاى خارجى از تبصره 2 ماده 2 و به جای آن جملة کمک‌هاى متفرقه ذکر شود.

صفارى

پیشنهاد می‌کنم که تبصره ذیل به ماده 3 اضافه شود.

تبصره- استخدام مهندسین مشاور خارجى موکول به اجازه و تصویب مجلسین خواهد بود.

اردلان

رئیس- این پیشنهاد مربوط به ماده سوّم است پیشنهاد دیگرى قرائت کنید

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نماید در ماده 2 تبصره‌اى بدین ترتیب علاوه شود:

تبصره- در جاده‌هاى مهم و کوتاهى که بین شهرها قرار دارد راه کوچکى براى دوچرخه سواران و پیاده‌رو‌ها ساخته شود.

دکتر سید امامى

اردلان- بنده در ماده 2 یک پیشنهادى کرده‌ام که نخواندند.

رئیس- پیشنهادى نیست تجدید بفرمایید.

اردلان- بنده پیشنهاد کردم که به جای کمک‌هاى خارجى نوشته شود یا تأمین اعتبار.

رئیس- صحیح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در تبصره 2 جملة از محل کمک‌هاى خارجى یا تأمین اعتبار از بودجة سالیانه نوشته شود با تأمین اعتبار

اردلان

13- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه. دستور دنبالة لایحه ساختن راه‌ها و نطق قبل از دستور

(مجلس یک ربع بعد از ظهر ختم شد).

رئیس مجلس شوراى ملی- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295166!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)