کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 102 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 21 دی ماه 1329  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای شعاعی معاون وزارت دارایی

3- بیانات آقای گنجه در تعقیب اظهارات جلسه قبل خود

4- معرفی آقای دکتر افخم حکمت به معاونت وزارت کشور به وسیله آقای وزیر کشور

5- طرح و تصویب طرح فوری راجع به اختیار کمیسیون نفت جهت تعیین وظیفه دولت در امر نفت

6- اخذ رأی و تصویب گزارش راجع به تفاوت بازنشستگی عده‌ای از افسران و درجه‌داران و افراد ارتش

7- معرفی آقای مهندس مصدق به معاونت وزارت راه و تقدیم سه فقره لایحه به وسیله وزیر راه

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 102

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 21 دی ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای شعاعی معاون وزارت دارایی

3- بیانات آقای گنجه در تعقیب اظهارات جلسه قبل خود

4- معرفی آقای دکتر افخم حکمت به معاونت وزارت کشور به وسیله آقای وزیر کشور

5- طرح و تصویب طرح فوری راجع به اختیار کمیسیون نفت جهت تعیین وظیفه دولت در امر نفت

6- اخذ رأی و تصویب گزارش راجع به تفاوت بازنشستگی عده‌ای از افسران و درجه‌داران و افراد ارتش

7- معرفی آقای مهندس مصدق به معاونت وزارت راه و تقدیم سه فقره لایحه به وسیله وزیر راه

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس نیم ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه: آقایان اورنگ شوشترى دکتر هدایتى کشاورز‌صدر دکتر طاهرى دکتر مصدق نصرتیان محمود محمودى طباطبایى.

غائبین بى‌اجازه: آقایان جواد مسعودى اقبال آشتیانى‌زاده کوراوغلى صفایى.

دیرآمدگان با اجازه: آقایان موسوى یک ساعت و نیم معین‌زاده یک ساعت صدر می‌رحسینى یک ساعت دکتر بقایى یک ساعت و نیم فرامرزى 30 دقیقه.

دیرآمدگان بى‌اجازه: آقایان محمد هراتى یک ساعت شهاب خسروانى یک ساعت حسن اکبر یک ساعت سلطانى 30 دقیقه.

رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى دکتر طبا بفرمایید.

دکتر طبا- آقاى مکى در جلسه اسبق شرحى راجع به طرح منع مسکرات فرمودند و آقایان گویا تصور مى‌کنند که هنوز آن طرح در کمیسیون بهدارى است خواستم اظهار کنم قریب یک ماه است که در کمیسیون بهدارى تصویب شده است و امضا شده است و به کمیسیون دارایى رفته است. (صحیح است)

رئیس- آقاى بهادرى.

بهادرى- جلسه گذشته آخر جلسه بنده یک اظهارى راجع به سؤالات کردم مقام ریاست فرمودند که یک روزى براى جواب سؤالات معین مى‌کنیم خواستم خاطر جناب آقاى رئیس را یادآور شوم که روزش را معین بفرمایید.

رئیس- بسته به نظر مجلس است ممکن است روزى را انتخاب کنیم براى سؤالات و به دولت هم اطلاع بدهیم که حاضر شود، آقاى ناظرزاده بفرمایید.

ناظرزاده- دراین چند کلمه عرضى که بنده در جلسه سابق کردم غلط زیاد چاپى در صورت مجلس هست و بنده تصحیح کردم مى‌دهم به اداره تند‌نویسى که اصلاح کنند غلط آن زیاد است که اگر بخواهم ذکر کنم خیلى طول مى‌کشد.

رئیس- بسیار خوب دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب مى‌شود وارد دستور مى‌شویم.

جمال امامى- یک طرحى به امضاى 40 نفر از آقایان رسیده با تقاضاى دو فوریت تقدیم مى‌کنم امر بفرمایید مطرح شود.

2- تقدیم پنج فقره لایحه بوسیله آقاى شعاعى معاون وزارت دارایى‏

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایى.

دکتر بقایى- کفیل هستند یا معاون؟

معاون وزارت دارایى- بنده عرض زیادى ندارم چند لایحه داشتم که می‌خواستم تقدیم کنم یکى لایحه‌اى بود راجع به وظیفه‌اى درباره ورثه مرحوم مهندس هاشم دیبا که از کارمندان قدیمى‌دولت بوده که فوت کرده است (دکتر بقایى- کى امضا کرده؟) اینها قبلاً تهیه شده است و در وزارت دارایى بوده است، لایحه دیگر راجع به خرید جزیره کیش است از طرف دولت جزیره‌اى است در خلیج‌فارس (فرامرزى- قیس است کیش نیست، کیش اسم قدیمى است، دو جزیره داریم یکى جزیره قیس یکى هم جزیره قشم کدام یک است حالا اینجا اختلاف است که جزیره قشم است یا قیس؟)

+++

(وزیر کشور- قیس است) این جزیره مورد احتیاج دولت است و باید خریدارى شود (دکتر طبا- از کى مى‌خرید؟) از اشخاص، از صاحبانش، لایحه سوم راجع به تعهدى است که دولت در سازمان ملل متفق دارد. دیگر لایحه‌اى است راجع به کمک شیر و خورشید سرخ از محل معاملات ثبتى و لایحه آخر بنده سه دوازدهم بودجه است براى سه ماه آخر سال این لوایح را تقدیم مى‌کنم که برود کمیسیون مربوطه مطالعه شود که زودتر به مجلس بیاید.

3- بیانات آقاى گنجه در تعقیب اظهارات جلسه قبل خود

رئیس- در جلسه پیش اینجا مذاکراتى شد بین آقاى گنجه‌اى و آقاى مکى، آقاى مکى از ماده 90 خواستند استفاده کنند ولى در خارج یک سوء‌تفاهمى بود که با حضور بنده مرتفع شد (صحیح است) (بعضى از نمایندگان- مجلس خواهش کرد) فقط آقاى گنجه یک توضیح مختصرى دارند مى‌دهند، بفرمایید.

گنجه‌اى- بنده عرایضى که در آن جلسه به عرض مجلس شورای ملى رساندم شاید در یک جمله‌اى سوء‌تفاهم شده بود، عرض بنده این بود که در کمیسیون نفت ممکن بود ما سعى کنیم شاید بهتر این مطلب موشکافى بشود و به یک شکل دیگرى به مجلس بیاید همان مطلبى بود که امروز هم جناب آقاى حائرى‌زاده در جلسه خصوصى بیان کردند یعنى ما مى‌خواستیم طرز عمل دولت را معین کنیم و متأسفانه هم نبودن وقت و هم بعضى مشکلات دیگرى که پیش آمده بود این را به عقب زد بنده مقصودم آن بود و نسبت به آقاى مکى هم هیچ‌گونه نظر خاصى نداشتم (احسنت)

4- معرفى آقاى دکتر افخم حکمت به معاونت وزارت کشور به وسیله آقاى وزیر کشور

رئیس- آقاى وزیر کشور.

وزیر کشور- آقاى دکتر افخم حکمت که از صاحب‌منصبان عالی‌رتبه وزارت کشور هستند و اخیراً ریاست اداره کل آمار و ثبت احوال را داشتند به معاونت وزارت کشور معرفى مى‌شوند (مبارک است- مبارک است) ضمناً خواستم به عرض آقایان برسانم که سه چهار سؤال از طرف آقایان نمایندگان محترم قبلاً از جانب آقاى نخست وزیر که وزارت کشور را هم عهده‌دار بودند شده بود که بنده براى جواب سؤال همه آقایان حاضر هستم، یکى آقاى حائرى‌زاده هستند، یکى آقاى آشتیانى‌زاده و آقاى حاذقى هستند که بنده براى جواب حاضر هستم.‏

اسلامى- اگر آقاى نخست وزیر وزیر کشور بوده‌اند چرا دکتر نصر حقوق وزیر کشور را گرفته، این اختلاس است.

رئیس- روز طرح سؤال‌ها تعیین مى‌شود که جواب بدهند.

5- طرح و تصویب طرح فورى راجع به اختیار کمیسیون نفت و تعیین وظیفه دولت در امر نفت‏

رئیس- طرح پیشنهادى قرائت می‌شود.

(‌ به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى متمنى است طرح ضمیمه را دستور فرمایید با قید دو فوریت و فى‌المجلس طرح فرمایند.

جمال امامى- حائرى‌زاده- دکتر شایگان- خسرو قشقایى- الله‌یار صالح- دکتر بقایى- غلامرضا فولادوند- حاذقى- مخبر فرهمند- آزاد فرامرزى- کشاورز‌صدر- معدل- اردلان- اسلامى- نریمان- حسین مکى.

مجلس شورای ملى با تأیید و تصویب گزارش کمیسیون نفت دایر بر این که لایحه ساعد گس استیفاى حقوق ایران را نمی‌نماید به منظور اجراى قانون مهر ماه 1326 به آن کمیسیون مأموریت مى‌دهد با توجه به پیشنهادات آقایان نمایندگان درظرف دو ماه گزارشى مبنى بر تعیین وظیفه دولت تهیه و براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم نماید.

جمال امامى، دکتر بقایى، دکتر شایگان، قشقایى، حائرى‌زاده، ابتهاج، دکتر مجتهدى، دکتر امامى، سرتیپ‌زاده، بزرگ‌نیا، نریمان، ثقة‌الاسلامى، بهادرى، الله‌یار صالح، فولادوند، دولتشاهى، فرامرزى، شیبانى، مکرم و عده دیگر از آقایان نمایندگان.

جمال امامى- اجازه می‌فرمایید توضیح بدهم؟

رئیس- بفرمایید.

جمال امامى- آقایان نمایندگان توجه فرمودند که قضیه نفت لاینحل ماندنش هم سیاستاً و هم اقتصاداً به ضرر کشور است و از طرف دیگر چون زیاد اطمینان نداشتیم که دولت کماهوحقه تکالیف خودش را انجام بدهد بالاخره آقایان نمایندگان مجبور شدند موافقتى در خارج بکنند که این قضیه مجدداً در کمیسیون مطرح بشود و فورمولى تهیه شود که روى آن فرمول دولت برود مذاکراتش را با شرکت نفت ادامه بدهد در جلسه خصوصى هم مذاکره شد تمام آقایان با این طرح موافقت فرمودند حالا این طرح مطرح است امی‌دواریم بدون چون و چرا هم بگذرد تا حتى‌المقدور هر چه زودتر تکلیف خودمان را انجام بدهیم و دولت‌ها را موظف بکنیم که بروند به این موضوع خاتمه بدهند.

حاذقى- مخالفى نیست؟

رئیس- مخالفى نیست؟

تیمورتاش- بنده اصلاح عبارتى دارم.

رئیس- وقتى فوریت‌ها تصویب شد و رأى گرفته شد پیشنهاد اصلاح بدهید اولاً یک رأى لازم دارد رأى اولیه براى این که در دستور گذارده بشود براى این که آقایان مى‌گویند که این طرح در دستور گذارده شود و بعد هم یک رأى براى هر فوریت البته این مذاکرات کمیسیون با تماس دولت و با اطلاع دولت خواهد بود آقایانى که قبل از دستور اجازه خواسته بودند پیش از ختم جلسه به آقایان اجازه داده مى‌شود و الا محفوظ می‌ماند براى جلسه بعد.

مخبر فرهمند- الآن تا اکثریت پیدا بشود چون ده نفر دیگر باید در جلسه حاضر بشوند اجازه بفرمایید نطق قبل از دستور بشود.

رئیس- صحیح است ولى وارد در دستور شده‌ایم.

مخبر فرهمند- سه ربع ساعت را بایستى اختصاص به مطالبى داد که مبتلا به شهرستان‌ها است و وکیل حق دارد بیاید اینجا بگوید آن وقت آقاى شعاعى می‌آید و لایحه ورثه فلان را می‌دهد.

رئیس- این الزامى نیست که اول جلسه باشد آخر جلسه هم آقاى مخبر فرهمند می‌شود صحبت کنید.

مخبر فرهمند- پس جواب مردم را من چه بدهم و چه بگویم؟ (اردلان- آقا عده براى رأى کافى است)

رئیس- رأى گرفته مى‌شود اول به این که این طرح را قبول بکنیم جزو دستور بشود چون این پیشنهاد مثل تغییر دستور است چون ما رأى دادیم که گزارش قسمت افسران بازنشسته جزو دستور باشد و این طرح پیشنهاد شده است که با قید دو فوریت در دستور قرار بگیرد این است که رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد این که این طرح جزو دستور امروز باشد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثریت نمایندگان- قیام کردند) تصویب شد فوریت اول مطرح است آقاى ملک‌مدنى موافقید؟

ملک‌مدنى- بنده موافقم.

رئیس- آقاى اردلان موافقید؟ (اردلان- موافقم)

جمال امامى- مخالفى نیست آقا.

رئیس- آقاى فولادوند موافقید؟ (فولادوند- موافقم)

رئیس- رأى مى‌گیریم به فوریت اول آقایانى که با فوریت اول موافقند قیام بفرمایند (نمایندگان بالاتفاق قیام کردند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است مخالفى نیست؟

جمال امامى-‌کسى مخالف نیست آقا.

رئیس- بنده باید بپرسم آقا مخالفى نیست یا هست؟

عده‌اى از نمایندگان- مخالفى نیست.‏

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به فوریت دوم آقایانى که با فوریت دوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند.)

رئیس- تصویب شد چون تقاضا شده است فى‌المجلس مطرح شود یک رأى دیگر هم دارد مخالفى نیست؟ رأى گرفته مى‌شود به فوریت سوم آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (نمایندگان بالاتفاق قیام کردند) تصویب شد حالا خود ماده واحده مطرح است (عده‌اى ازنمایندگان- قرائت بفرمایید آقا)

(‌ ماده واحده به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقاى اسلامى مخالفید؟ (اسلامى- بله مخالفم) بفرمایید.

اسلامى- عرض کنم بنده با اصل این قسمت موافقم براى این که در جلسه خصوصى قرار بود که همه آقایان موافق باشند منتها ما چون دست آخر یک اصلاح عبارتى داشتیم بنده آن را پیشنهاد کردم بنده دو پیشنهاد کردم در یک پیشنهاد گفتم که کمیسیون در ظرف چهل

+++

روز نظرش را بدهد و دولتى را که کمیسیون مکلف می‌کند براى مذاکره ظرف 2 ماه دولت را مکلف کند بنده نظرم این است که این اصلاح بشود و پیشنهاد هم دادم قرائت هم خواهد شد و دیگر مخالفتى ندارم.‏

رئیس- آقاى فولادوند

غلامرضا فولادوند- گزارش کمیسیون مخصوص نفت که به مجلس تقدیم شد بنده جزو موافقین (به اسم موافق) نه موافق مشروط بودم نه مخالف جزو موافقین با گزارش کمیسیون اسم‌نویسى کردم زیرا از دوره پانزدهم تا کنون معتقد بودم که این قرارداد حقوق ملت ایران را تأمین نمى‌کند (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) و ایرادات بسیارى هم بر مواد و شرایط و نکات مندرجه در قرارداد داشتم که اینها را مى‌خواستم ضمن موافقتم با رد لایحه در مجلس عرض کنم و به بنده نوبت نرسید البته ولعى هم نداشتم چون رفقا آنچه لازم بوده فرمودند راجع به استرداد لایحه هم از طرف دولت بنده مخالف بودم و این مخالفتم را در حضور عده‌اى متجاوز از 15 نفر نمایندگان محترم به دولت عرض کردم و معتقد بودم که چون لایحه در مجلس مطرح است وظیفه مجلس است که تعیین تکلیف نسبت به این لایحه بکنید و دولت نمی‌بایستى این کار را کرده باشد و این عرض بنده را هم جناب آقاى گنجه و بعضى از رفقاى دیگر هم تأیید کردند که به دولت عرض کردم که استرداد لایحه صلاح نیست (گنجه- صحیح است) و بایستى مجلس تعیین تکلیف بکند این قبل از استرداد لایحه به وسیله دولت بود البته دولت از آن تشنجات شدیدى که پیدا شده بود با این که نظر بنده و بعضى از رفقا را قبول داشت معتقد بود که ممکن است یک آشوب و بلوایى بر پا شود که دولت قادر بر جلوگیرى نشود و این عمل را روى این اصل صلاح می‌دانست حالا هم بنده این عقیده را دارم که ما 18 نفر نماینده نخبه و مطلع معین کردیم و چند ماه است که این پرونده‌ها را در کمیسیون خوانده‌اند تمام گزارش‌ها را دیده‌اند نظریات متخصصین فنى و پرفسور ژیل را دیده‌اند و آن مقامى‌که صالح براى رسیدگى و تعیین تکلیف باشد همان کمیسیون مخصوص نفت است و مسلم است که یک کمیسیون 18 نفرى که نمایندگان مردم هستند اینها همه سعى وافى دارند که آنچه بتوانند حقوق این ملت را استیفا کنند به این جهت هم هست که بنده همین طرحى را هم که آوردند امضا کردم و فعلاً هم این موافقتم را عرض مى‌کنم و عرض زیادى ندارم آقایان نمایندگان که به حمدالله تمام به این موضوع موافقت دارند انشاء‌الله این موضوع می‌رود به کمیسیون و حقوق ملت تأمین می‌شود فقط یک نکته‌اى که مى‌خواهم عرض کنم این است که بنده معتقدم که هرگونه آشوبى که در مملکت درست شود این موضوع فقط تأثیر دراین آشوب‌ها دارد (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) هم از داخل و یا خارج و غیره بنابراین من از نمایندگان منتخب کمیسیون نفت استدعا دارم درست است که در طرح نوشته شده است دو ماه ولى در ظرف 20 روز یا یک ماه یا هر چه زودتر ممکن شود تکلیف را معین بفرمایند که آن دوره پیش مجلس 15 گرفتار این موضوع بود اقلاً در دوره 17 گرفتار نباشد و ما در دوره 16 این توفیق را پیدا کنیم و این مشکل را از پیش پا برداریم (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است احسنت)

رئیس- آقاى اردلان‏.

اردلان- بنده موافقم.‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثریت نمایندگان قیام نمودند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود. پیشنهاد آقاى تیمورتاش قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌نمایم به جاى جمله استیفاى حقوق ایران را نمى‌نماید (کافى براى استیفاى حقوق ایران نیست) نوشته شود. تیمورتاش‏

مکى و صالح- عیبى ندارد صحیح است‏.

جمال امامى- حرفى نداریم و یکى است.‏

رئیس آقاى تیمورتاش.‏

تیمورتاش- در طرح پیشنهادى نوشته شده است که (دائر بر این که لایحه ساعد گس استیفاى حقوق ایران را نمى‌نماید) بنده حقیقتش این است که یک بیم دارم آن هم این است که بگویند نمى‌نماید یعنى رد شده است و بنابراین ریش مصنوعى هم که ما در دست داریم از دست می‌رود این محتاج به یک توضیح کوچکى است و آن هم این که خاطرآقایان مستحضر است که در این لایحه « گس ساعد » شرکت نفت ملزم است ولیکن دولت ایران قبل از این که از تصویب مجلس گذشته باشد الزامى ندارد بنابراین خوب باید آنچه را که هست شرکت نفت فعلاً ملزم به تأدیه هست (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) اگر این را رد کنیم یعنى آنچه را که تا کنون اقدام شده آن را هم رد مى‌کنیم بنده براى این که این تفوه پیش نیاید پیشنهاد کردم به جاى این که لایحه ساعد و گس استیفاى حقوق را نمى‌نماید بنویسند کافى براى استیفاى حقوق ایران نیست (جمال امامى- تفاوتى نمى‌کند آقا) تفاوت خیلى می‌کند آقا از نقطه نظر نوآنس خیلى تفاوت دارد این است که بنده این پیشنهاد را کردم.‏

رئیس- مخالفى نیست؟

چند نفر از نمایندگان- خیر مخالفى نیست‏.

رئیس- آقایانى که با این اصلاح عبارتى پپیشنهادى آقاى تیمورتاش موافقند قیام بفرمایند (عده زیادى قیام کردند)

رئیس- تصویب شد پیشنهاد دیگرى از آقاى تیمورتاش رسیده است قرائت می‌شود.

(‌ به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم که به جاى دو ماه یک ماه مهلت براى رسیدگى به پیشنهادات در کمیسیون تعیین شود. تیمورتاش‏

رئیس- آقاى تیمورتاش‏.

تیمورتاش- تصور نمى‌کنم که این پیشنهاد بنده محتاج به بیان زیادتر و توضیح بسیارى باشد غرض بنده این بود که حتى‌المقدور زودتر باشد.

دکتر معظمى- بنده اخطار دارم.‏

جمال امامى- بنده مخالفم با پیشنهاد.

رئیس- آقاى دکتر معظمى‏.

دکتر معظمى- بنده با پیشنهاد آقاى تیمورتاش مخالف نیستم ولى یک اخطار داشتم خواستم عرض کنم که مطابق ماده 36 نظامنامه هر کمیسیونى موظف است ماه به ماه گزارش کارهاى خود را به مجلس شوراى ملى بدهد بنابراین لازم نیست که چنین پیشنهادى بشود و تعیین وقت شود.

رئیس- این که مدت عمل کمیسیون فرمودید مطابق ماده 36 آیین‌نامه تعیین شده صحیح نیست و تطبیق نمى‌کند آن کارهاى جارى که در عرض یک ماه در کمیسیون‌ها مى‌شود باید گزارشش بیاید ولى این اختیارى است که در ظرف دو ماه با تماس با دولت کمیسیون باید این کار را بکند و این با آن ماده تطبیق نمی‌کند.

فقیه‌زاده- پیشنهاد بنده هم همین پیشنهاد آقاى تیمورتاش است بفرمایید قرائت شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى فقیه‌زاده هم قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌کنم مدت دو ماه مندرجه به یک ماه تقلیل داده شود. فقیه‌زاده‏

رئیس- آقاى جمال امامى.‏

جمال امامى- آقایان توجه فرمودید آنجا که مذاکره شد اصلاً مدت نگذاشته بودیم و براى کمیسیون هم تعیین مدت لزومى نداشت (تیمورتاش- چرا نداشت؟) براى کمیسیون تعیین مدت لزومى نداشت کمیسیون خودش متوجه هست که هر چه زودتر این کار را بکند اگر اشکالاتى پیش آمد و نتوانست آن وقت چه کند ولى براى دولت کمیسیون تعیین مدت می‌کند و براى این که تقلیل بدهیم عقاید نمایندگان را فرمودند دو ماه مدت بگذاریم ما هم قبول کردیم حالا به یک ماه تقلیل دادن این قضیه کار مشکلى است (تیمورتاش- چرا؟) چرا، جنابعالى که در کمیسیون تشریف ندارید نمی‌دانید چرا، در کمیسیون مى‌بایست تشریف می‌داشتید تا بدانید چرا این است که موافقت بفرمایید با همان دو ماه تصویب شود و تمام بشود و استدعا می‌کنم پس بگیرید ما اگر بتوانیم در ظرف ده روز تمام می‌کنیم.‏

تیمورتاش- براى امتثال امر آقاى امامى با تذکر این نکته که بنده یقین دارم کمیسیون حتى‌المقدور کوشش خواهد کرد هر چه زودتر این کار را خواهد کرد پیشنهادم را مسترد می‌دارم.‏

رئیس- چون آقاى تیمورتاش پیشنهاد خودشان را مسترد داشتند آقاى فقیه‌زاده در اطراف پیشنهادتان اگر توضیحى دارید بفرمایید.

فقیه‌زاده- چهار ماه اعضای کمیسیون زحمت کشیدند بالاخره گزارش دادند به مجلس، از تاریخى هم که این گزارش تهیه شده دو ماه تا کنون می‌گذرد و به عقیده بنده آقایان اعضای کمیسیون چون ذهن‌شان حاضر است دو ماه زیاد است (جمال امامى- نوشتند در ظرف دو ماه نه تا آخر دو ماه) بالاخره بنده پیشنهاد مى‌کنم یک ماه اما این که آقاى دکتر معظمى

+++

فرمودند ماه به ماه گزارش داده مى‌شود صحیح است مطابق آیین‌نامه است ولى این قسمت مخصوص را خواستم عرض کنم آقایان موافقت بفرمایند یک ماه بشود.

رئیس- آقاى مکى.

مکى- بنده خواستم خاطر آقایان را به یک نکته اساسى توجه داده باشم و آن این است که کار نفت یک کار ساده و سهلى نیست (صحیح است) که آدم برود توى کمیسیون نفت بنشیند و یک مرتبه بیاید بیرون و یک گزارشى بدهد (صحیح است) این گزارشى که در کمیسیون نفت بنده تهیه کردم و به نظر آقایان اعضای کمیسیون رساندم و تقدیم مجلس شوراى ملى کردم براى تهیه این گزارش اقلاً بنده ده شبانه روز زحمت کشیدم تا این گزارش را تهیه کردم یا این مذاکراتى که کتابش را تقدیم کردم از این لحاظ بود که به نظر آقایان نمایندگان محترم و سناتورها برسد و بدانند کمیسیون در این بیست و پنج جلسه‌اى که تشکیل داد و غالب جلساتش را هفت ساعت، هشت ساعت ادامه داد و هفته‌اى 3 روز جلسه داشت و سه روز دیگر هم در مجلس بود بنابراین یک کار سهل و ساده‌اى نبود که ما یک گزارش تهیه بکنیم و با یک قیام و قعود آن را تصویب کرده تقدیم آقایان کرده باشیم اصولاً قید مدت ضرورت ندارد خود آقایان اعضای کمیسیون نهایت عجله و کوشش را دارند که بتوانند زودتر این گرفتارى را که دامنگیر مملکت شده یعنى مسأله نفت خاتمه داده شود و مملکت را از این تشنج و بحران خلاص کند بنابراین بنده تصور مى‌کنم که اصولاً قید کلمه دو ماه یا یک ماه ضرورتى نداشته باشد اگر از لحاظ گزارش باشد بنده مرتباً ماهانه هر عملیاتى در کمیسیون شده باشد گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى خواهم کرد و خود کمیسیون هم درش به روى آقایان باز است هیچ‌وقت ممانعتى از ورود آقایان نه تنها نمی‌کند بلکه هر وقت آقایان تشریف آوردند ما نهایت خوش‌وقتى را داشتیم که آقایان بیایند از نزدیک کار کمیسیون و مذاکراتى که در کمیسیون هست مشاهده بکنند بنابراین بنده مى‌خواستم استدعا بکنم از آقایان که اصولاً و از آن دو نفر آقایان که پیشنهاد داده‌اند پیشنهاد خودشان را مسترد بفرمایند و قید کلمه مدت را بردارند و مطمئن باشند که کمیسیون فعلى نفت هیچ‌وقت مایل به دفع‌الوقت و از سر باز کردن موضوع نیست (صحیح است) و سعى مى‌کند اگر بتواند و مقتضیات موجود باشد نتیجه بگیرد و شاید در ظرف ده روز این گزارش و لایحه را به مجلس بیاورد (صحیح است) ولى یک وقتى یک مشکلاتى هست مى‌خواهند نظر پروفسورى را بخواهند نظر متخصصى را بخواهند می‌خواهند یک اطلاعاتى بخواهند و با خارج یک ارتباطى داشته باشد از پروفسور ژیدل اطلاعاتى کسب کنند و مجدداً از سایر متخصصین نفتى که در دنیا هستند اطلاعاتى بگیرند این است که به عقیده بنده قید این کلمه را نکنید و بردارید بگذارید کمیسیون با همان سرعتى که تا به حال کار خود را کرده و با نهایت علاقه‌اى که داشته به این کار ادامه بدهد از این گذشته بنده مى‌خواستم توجه آقایان را به این موضوع جلب کنم در یک موضوعى که مجلس شورای ملى ایران متفقاً با گزارش کمیسیون موافقت کردند ولى دیدید وزیر دارایى به تصویب نخست وزیر آمد یک چنان لایحه‌اى را آورد اینجا قرائت کرد اگر با یک چنین مشکلاتى کمیسیون مواجه شد چه کار کند و باز لایحه را به همان شکل بیاورد (دکتر طبا- تمدید بکنید) ما سعى مى‌کنیم که در ظرف 2 ماه بیاوریم و اگر نشد باید آقایان موافقت بکنند.

فقیه‌زاده- با توضیحى که آقاى مکى دادند بنده پیشنهادم را پس مى‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى درخواست مى‌کنم پیشنهادات در مجلس قرائت و سپس به کمیسیون ارسال شود. اردلان.

رئیس- آقاى اردلان بفرمایید توضیح خودتان را بدهید این اختیارى است که به کمیسیون داده مى‌شود پیشنهادات باید برود به کمیسیون.

جمال امامى- این پیشنهاد با طرح متن موافق نیست.

اردلان- در جلسه خصوصى بنده اول نماینده‌اى بودم که اجازه صحبت خواستم و در آنجا اولین کسى بودم که گفتم این موضوع نفت نباید از دستور ما خارج شود و باید در دستور باشد و خوشبختانه همکاران کمک کردند و به این نتیجه رسیدیم و امروز را بنده یک روز تاریخى براى مملکت محسوب مى‌دارم و در آنجا صحبت شد و آقایان فرمودند که بهتر این است این پیشنهادات نمایندگان در مجلس قرائت بشود و برود به کمیسیون چون مطابق نظامنامه وقتى این پیشنهادات در اینجا قرائت شد چاپ مى‌شود و به نظر همه می‌رسد بعد هم مشورت مى‌شود و یک چیز خوبى از مجموع آن در مى‌آید (مکى- بسیار خوب نظرى است) من چون خودم یکى از نمایندگان هستم و از افراد این مملکت هستم که همیشه به طور آزاد عقیده خودم را در هر مورد اظهار کرده‌ام پیشنهاد خودم را که در اثر مطالعات زیادى که در این قسمت کرده بودم تقدیم می‌کنم و تقاضا می‌کنم آقایان هم موافقت بکنند هر کدام پیشنهادى دارند همان جا قرائت بشود و بعد چاپ می‌شود و به کمیسیون برود (دکتر بقایى- آن یادداشت را بخوانید) حالا آقاى دکتر بقایى البته تفکیک فرموده‌اند به نظر من صحیح است آقاى دکتر بقایى می‌فرمایند که پیشنهاد می‌کنم پیشنهادات آقایان نمایندگان راجع به موضوع نفت آنچه تا کنون به مجلس تقدیم شده است و یا می‌شود قرائت و بدون بحث به کمیسیون ارجاع گردد و پیشنهادات دیگر در ظرف 15 روز به وسیله مقام ریاست مجلس به کمیسیون ارسال گردد این نظر بسیار صحیحى است بنده نظرم این است که پیشنهادات چاپ بشود در مجلس علنى هم قرائت بشود پیشنهاد خودم را هم تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس- آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده- عرض کنم حضورتان این طرحى که مورد تصویب واقع شده حاکى از این است که کمیسیون نفت گزارشى تنظیم کند و به مجلس براى تصویب بیاورد در حقیقت یک اختیارى است که به کمیسیون نفت داده می‌شود براى تنظیم گزارش و بعد از این که گزارش تنظیم شد در مجلس قرائت خواهد شد هر کسى پیشنهاداتى داشته باشد طرح می‌کند و نسبت به آن رسیدگى می‌شود و در عین حال هیچ مانعى نخواهد داشت در این که هر کدام از آقایان نمایندگان یک نظریاتى راجع به نفت و سود مملکت دارند به کمیسیون تقدیم بکنند و آنها هم مورد رسیدگى قرار بدهند و پیشنهاداتى هم که سابق داده شده است البته به این لایحه می‌رود به کمیسیون رسیدگى می‌شود و بنابراین بنده تمنا می‌کنم اگر با این توضیح قانع هستید پیشنهادتان را استرداد بفرمایید. موافقت بفرمایید تمام پیشنهاداتى که آقایان دارند به کمیسیون داده شود.

رئیس- آقایان موافقت بفرمایند که پیشنهادات به کمیسیون فرستاده شود.

اردلان- موافقم.

دکتر بقایى- (خطاب به آقاى اردلان) - بفرمایید چون تصریح شده موافقم مسترد می‌دارم چون در مجلس تصریح شد ایشان پس می‌گیرند.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى عامرى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به کمیسیون مخصوص نفت نمایندگانى که از طرف فراکسیون‌ها تعیین شده‌اند اضافه شود عامرى.

رئیس- این پیشنهاد وارد نیست آقاى عامرى توضیح بفرمایید ولى وارد نیست.

مکى- برخلاف آیین‌نامه است.

جمال امامى- ابداً وارد نیست نمی‌شود.

عامرى- بنده پیشنهاد کردم نمایندگانى که از طرف فراکسیون‌ها تعیین شده‌اند ضمیمه کمیسیون نفت بشوند این موضوع موضوع بسیار مهمى است وقتى هم که گزارش آمد در اینجا و مشکلاتى پیدا شد تقاضا کردند که فراکسیون‌ها نمایندگانى تعیین بکنند بنشینند آنها هم مداقه بکنند ببینند که چه رویه‌اى باید اتخاذ کرد نظر بنده این است براى این که دامنه عمل وسیع‌تر باشد و همه فراکسیون‌ها شرکت داشته باشند نمایندگانى که سابق معین شده‌اند براى تعیین تکلیف آنها هم ضمیمه کمیسیون باشد عده هم زیادتر می‌شود بهتر است از افکارشان هم استفاده می‌کنیم بعد هم چون آقایان نماینده فراکسیون‌ها هستند در فراکسیون‌هاشان هم مذاکره می‌کنند و یک نظر کلى گرفته می‌شود این پیشنهاد چیزى نیست که به کمیسیون برود تکلیفش باید همین جا معین بشود اگر آقایان موافقت دارید که هیچ اگر موافقت ندارید رأى بهش ندهید بنده اصرارى ندارم (مکى- آقاى عامرى مسترد بفرمایید) اگر آقایان موافق نیستند بنده اصرارى ندارم مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى فرامرزى به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم به جاى کلمه « در ظرف 2 ماه » نوشته شود در مدتى که حداکثر آن 2 ماه خواهد بود.

فرامرزى

+++

رئیس- آقاى فرامرزى بفرمایید.

فرامرزى- توضیح مفصلى ندارم فقط من ترسیدم که خیال کنند دو ماه الزامى است چون در ضمن بیانات آقایان معلوم شد و مجلس هم متوجه است این است که پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى اسلامى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم شرح زیر ضمیمه نفت مورد بحث شود کمیسیون در ظرف چهل روز نظریه خود را براى تعیین تکلیف تقدیم مجلس نموده و ضرب‌الاجل جهت مذاکره دولت را فقط دو ماه تعیین خواهد نمود.

رئیس- آقاى اسلامى بفرمایید.

اسلامى- پیشنهاد بنده دو قسمت است قسمت اولش را استرداد می‌کنم چون توافق شد براى دو ماه وظیفه کمیسیون این است که تا دو ماه گزارش خودش را بدهد ولى یک وظیفه دیگرى هست براى دولتى که باید مذاکره بکند (جمال امامى- ‌خود کمیسیون تعیین می‌کند) بنده خواستم اینجا پیشنهاد بکنم چون این نظر همه آقایان است و در جلسه خصوصى بنده دیدم زمزمه می‌کنند که دولتى هم که می‌خواهد مذاکره بکند کمیسیون بایستى که آن طرحى که تهیه خواهد کرد در آن معلوم بکند که در مدت دو ماه آن دولت وظیفه‌اش این است که تکلیف امر را معلوم کند براى این که به عقیده بنده بزرگ‌ترین قراردادها و مهم‌ترین مسائل سیاسى را می‌شود در دو ماه حل کرد تا چه رسد به یک موضوعى که خیلى روشن است از جهت دیگر هم بنده عقیده دارم که بایستى این کار یک مدتى داشته باشد زیرا که در چند سال قبل از اینجا عرض کردم اوضاع و احوال دنیا امروز فرصت بسیار خوبى داده که در استیفاى منافع و حقوق ملت ایران ما امروز قیام بکنیم ممکن است اگر شش ماه، دو ماه دیگر تأخیر شود این فرصت به دست ما نیاید امروز با اوضاع و احوال دنیا ما باید هر چه زودتر بیش‌تر کار بکنیم زودتر انجام بکنیم من حتى از آقایان اعضای کمیسیون نفت تقاضا می‌کنم بلکه بتوانند ظرف یک ماه این گزارش را بدهند براى این که این فرصت شاید به دست نیاید چون آقاى امامى و سایر آقایان گفتند که این نظر در کمیسیون تأیید خواهد شد و ما بعداً هم مى‌توانیم این پیشنهاد را بکنیم من این پیشنهاد را استرداد می‌کنم (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

( پیشنهاد آقاى حائرى‌زاده به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

عبارت ذیل را پیشنهاد می‌نمایم:

به جاى « در ظرف 2 ماه » نوشته شود « طبق ماده 36 آیین‌نامه »

حائرى‌زاده.

حائرى‌زاده- من استرداد می‌کنم که زودتر بگذرد.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى نبوى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به جاى کلمه « وظیفه دولت را تعیین کند » نوشته شود« رویه و زمینه‌اى که دولت باید طبق آن مذاکره کند »

نبوى.

رئیس- آقاى نبوى بفرمایید.

نبوى- در اینجا در طرح نوشته شده است که وظیفه دولت را تعیین مى‌کند در حالى که به موجب قانون مهر 26 وظیفه دولت تعیین شده دولت به موجب آن قانون موظف بوده است که استیفاى منافع مملکت را در موضوع نفت بکند پس این وظیفه است و تعیین شده است این کاری که ما حالا می‌خواهیم به موجب این طرح انجام بدهیم این چیزى است که در واقع وظیفه کمیسیون نفت بوده است لایحه به کمیسیون نفت رفته است آقایان آنجا زحمت کشیده‌اند چند ماه صرف وقت کرده‌اند بسیار هم خوب عمل کرده‌اند مجلس هم از عمل کمیسیون بسیار راضى است ولى کمیسیون باید بعد از آن که قرارداد الحاقى را رد کرد و کافى ندانست نظریه‌اى می‌داد و زمینه‌اى براى مذاکره آینده تعیین مى‌کرد صورت مذاکرات کمیسیون هم که آقاى مکى طبع کرده بودند و بنده خواندم دیدم که کمیسیون خودش هم متوجه این معنى بوده و در آنجا که مذاکره شده بسیارى از آقایان در کمیسیون عقیده داشته‌اند که ما بعد از رد قرارداد الحاقى باید نظریه‌اى بدهیم و باید بگوییم دولت چه باید بکند و عقیده ما که در این کارها وارد شده‌ایم و رسیدگى کرده‌ایم چیست؟ و به چه صورت استیفاى منافع ملت ایران باید به عمل بیاید حالا آن روز این کار نشده ما فعلاً مى‌خواهیم این کار را به موجب این طرح یعنى مى‌خواهیم کمیسیون را موظف و مکلف کنیم که آن زمینه و رویه‌ای که دولت باید در آینده به موجب آن صحبت بکند و استیفاى منافع ما را بکند معین بشود این کار را با ذکر کلمه وظیفه انجام نمى‌گیرد البته یک اصلاح عبارتى است بنده تصدیق می‌کنم ولى وظیفه آن معنى را نمی‌رساند زیرا وظیفه دولت به موجب قانون مهر ماه 1326 معین است پس رویه زمینه مذاکره باید معین بشود من استدعا مى‌کنم آقایان موافقت بفرمایند طرح به این صورت اصلاح بشود به عقیده بنده بهتر است و به مقصود نزدیک‌تر.

جمال امامى- یک کلمه رویه هم اضافه بکنید.

رئیس- آقاى حاذقى مخالفید؟ بفرمایید.

حاذقى- جریان امر این است که قانون مهر 1326 به موقع عمل و اجرا تا حال به این کیفیت گذاشته شده و منتهى شده است به این گزارش که دولت داد و کمیسیون نفت هم با مطالعه و دقت و بررسى و توجه فهمید که با این گزارش نمى‌شود حقوق ملت ایران را استیفا شده تلقى کرد این گزارش را هم که مجلس تأیید کرد پس در حقیقت ما مى‌خواهیم با در نظر گرفتن اوضاع و احوال و شرایط حاضر و با در نظر گرفتن مجموع تقاضاها و تمایلات طبقات افراد این مملکت مجدداً در وظیفه دولت تجدید نظر کنیم و این کمیسیون با دقت در طى این مدت مى‌نشیند و این اوضاع و احوال را در نظر مى‌گیرد نظر آقایان نمایندگان محترم را که در مجلس فرموده‌اند و پیشنهاداتى که داده‌اند همه را مورد توجه قرار مى‌دهد و مجدداً یک وظیفه تام و تمام و کاملى براى دولت‌هایى که در سر کارند در این امر مهم مملکتى معین مى‌کند بنابراین اگر اجازه بفرمایند فقط کلمه رویه هم اضافه شود مانعى ندارد.

دکتربقایى- موافقت مى‌کنند آقاى نبوى که کلمه رویه به وظیفه اضافه شود و پیشنهادشان را پس می‌گیرند.

نبوى- بنده موافقم که کلمه رویه به وظیفه اضافه شود و بقیه را پس می‌گیرم.

رئیس- محتاج به رأى است عده کافى نیست (پس از لحظه عده کافى شد)

بعضى از نمایندگان- قرائت بشود.

صدرزاده- کلمه رویه بعد از وظیفه اضافه شود عبارت این طور خواهد بود « به کمیسیون مأموریت مى‌دهد که با توجه به پیشنهادات آقایان نمایندگان در ظرف دو ماه گزارشى مبنى بر تعیین وظیفه و رویه دولت تهیه و براى تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم نماید »

رئیس- آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد دو پیشنهاد دیگر بیش‌تر نیست قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى فقیه‌زاده به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که آقایان نمایندگان حق داشته باشند پیشنهادات خود را راجع به نفت به کمیسیون بدهند.

جمال امامى- این که واضح است.

فقیه‌زاده- بنده مختصر توضیحى دارم.

آزاد- در آیین‌نامه تصریح دارد این که پیشنهاد نمی‌خواهد.

فقیه‌زاده- آقاى رئیس اجازه می‌فرمایید عده حاضر در مرکز الآن 122 نفر است ما فعلاً نود و دو نفر بیش‌تر در مجلس نیستیم یک عده‌اى از آقایان علاقه‌مند در این کار هستند که الآن در جلسه نمى‌باشند براى حفظ حقوق آنها استدعا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند هر پیشنهادى دارند به کمیسیون بدهند.

جمال امامى- این که در طرح تصحیح شده.

دکترمعظمى- بنده مخالفم.

رئیس- این که رأى نمى‌خواهد مخالفى ندارد کمیسیون قبول می‌کند پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

( پیشنهاد آقاى صفایى به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌کنم مجلس اجازه می‌دهد در ظرف یک هفته آقایان نمایندگان هرگونه پیشنهادى که دارند تقدیم کمیسیون مخصوص نفت بنمایند و کمیسیون با توجه به پیشنهادات واصله اتخاذ تصمیم می‌نماید.

رئیس- آقاى صفایى.

صفایى- موضوع جریان از این قرار است پیشنهاداتى که می‌توان داد در شور اول و ظرف شروع شور دوم است طبق نظامنامه ماده 123 می‌شود پیشنهادات را آقایان نمایندگان در شور اول و در ظرف شروع به شور دوم بدهند و به مجرد این که کمیسیون شروع به کار کرد هیچ‌گونه پیشنهادات جدیدى نمی‌شود داد در صورتی که این طرح اگر همین موضوع شور ثانى لایحه نفت باشد یعنى ما رأى بدهیم که آن طرح

+++

پیشنهادى کمیسیون نفت براى شور دوم برگردد بنابراین به مجردى که کمیسیون شروع به کار کرد پیشنهاداتى که در این موضع داشته باشیم نمی‌توانیم بدهیم.‏

جمال امامى- این طور نیست.‏

صفایى- این طور است ما فردا گیر می‌کنیم با این نظامنامه چه ضرر دارد اگر موافقت بفرمایید در ظرف یک هفته بعد از تشکیل کمیسیون آقایان نمایندگان هر پیشنهاد اصلاحى داشته باشند بدهند چه مانعى دارد که این اجازه داده شود و بعد ما گرفتار نظامنامه نشویم و آقایان نگویند پیشنهاداتى خارج از وقت رسیده و یک نماینده‌اى بگوید حق من تضییع شده این موضوع به هیچ جا بر نمی‌خورد و تقاضا می‌کنم آقایان با این پیشنهاد موافقت بفرمایند.

رئیس- آقاى تیمورتاش شما مخالفید؟

تیمورتاش- بنده در اصل مخالفتى ندارم از لحاظ مدت مخالف هستم این مدت یک هفته کم است دو هفته باشد.

رئیس- دو هفته باشد، آقاى صفایى.‏

صفایى- موافقم دو هفته باشد آقایان هم استدعا می‌کنم موافقت بفرمایند.

رئیس- مخالفى نیست؟ (گفته شد خیر) آقایانى که موافقند در ظرف دو هفته پیشنهادات داده بشود قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد دیگر پیشنهادى نیست پس در ماده واحده یک پیشنهاد اصلاحى آقاى تیمورتاش دادند قبول شد و یک اصلاحى آقاى نبوى دادند قبول شد و یکى هم همین موضوع دو هفته رأى گرفته مى‌شود با این اصلاحات به این ماده واحده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

6- اخذ رأى و تصویب گزارش راجع به تفاوت حقوق بازنشستگى افسران و درجه‌داران و افراد ارتش‏

رئیس- یک رأى هم باید بگیریم راجع به افسران بازنشسته.‏

معدل- آقا راه اهواز به شیراز را هم رأى بگیرید.

رئیس- بعد از این عده فعلاً 94 نفر است (اسلامى- اصلاحى مجلس سنا چه شد؟) فعلاً رأى با ورقه مى‌گیریم و عرض کردم یک کمیسیون حل اختلاف داریم فعلاً مالى تشخیص داده مى‌شود.

با ورقه رأى می‌گیریم عده حاضر 97 نفر راجع به افسران بازنشسته ارتش رأى گرفته می‌شود.

( اسامى آقایان نمایندگان به شرح زیر اعلام و در محل نطق اخذ آرا گردید)

اسامى نمایندگان: تیمورتاش، ابریشم‌کار، فرهودى، اردلان، رفیع، دکتر مجتهدى، صدرى، عزیز‌اعظم زنگنه، بوداغیان، دکتر طبا، سالار سنندجى، منصف، جمال امامى، مکرم، دکتر معظمى، ذوالفقارى، پالیزى، فقیه‌زاده، حکیمى، فرامرزى، معین‌زاده، صدر میرحسینى، پناهى، شیبانى، صفوى، محمود محمودى، وهاب‌زاده، مهدى ارباب، سرتیپ‌زاده، امامى‌اهرى، سلطانى، گنجه، دکتر شایگان، دکتر بقایى، حائرى‌زاده، مکى، آزاد، دکتر نبوى، الله‌یار صالح، عماد تربتى، امیر‌نصرت اسکندرى، گنابادى، نبوى، سلطان‌العلما، ناصر ذوالفقارى، کهبد، ابتهاج، اسلامى، گودرزى، دکتر جلالى، بهبهانى، ملک‌مدنى، دولتشاهى، قهرمان، حمیدیه، دکتر علوى، امیرى، افشار صادقى، نریمان، ناظرزاده، طاهرى، مهدوى، ثقة‌الاسلامى، بهادرى، عباسى، آصف، صفایى، قرشى، بزرگ‌نیا، قبادیان، غضنفرى، ظفرى، دکتر کاسمى، تولیت، گرگانى، عرب‌شیبانى، سالار بهزادى، آبکار، شادلو، مخبر فرهمند، عامرى، دکتر کیان، هراتى، برومند، کوراوغلى، امیر افشارى، دهقان، مرتضى حکمت، رضوى، معدل، دکتر برال، رستم گیو، حاذقى، دکتر سید‌امامى، خسرو قشقایى، غلامرضا فولادوند، صدرزاده.‏

( شماره آرای به عمل آمده نتیجه به قرار ذیل بود)

ورقه سفید 85 بى‌اسم. علامت امتناع سه برگ‏

رئیس- لایحه تفاوت حقوق افسران بازنشسته با 85 رأى موافق تصویب شد.

اسامى رأى دهندگان: آقایان دکتر کاسبى، ابریشم‌کار، سنندجى، حسن مکرم، محمد ذوالفقارى، معین‌زاده، باقرى، عزیزاعظم زنگنه، فرهودى، آرام، بوداغیان، حسین کوراوغلى، هراتى، نصرالله شادلو، پطرس آبکار، دکتر کیان، عباس قبادیان، على بزرگ‌نیا، عرب‌شیبانى، محسن طاهرى، قراگوزلو، صفایى، احمد وهاب‌زاده، صدر میرحسینى، امامى‌اهرى، گرگانى، دکتر مجتهدى، ناصر صدرى، ناظر‌زاد، عباسى، محمد قرشى، دکتر حسن علوى، ناصرقلى اردلان، ارباب گیو، مرتضى حکمت، رضوى، معدل، برومند، صفوى، شیبانى، حکیمى، مهدى ارباب، سالاربهزادى، آصف، منصف، عامرى، دکتر نبوى، محمود محمودى، عماد تربتى، گنابادى، اسکندرى، گنجه، قهرمان، سعید مهدوى، بهادرى، حمیدیه، اسلامى، ملک‌مدنى، حبیب پناهى، مخبر فرهمند، ظفرى، گودرزى، سرتیپ‌زاده، نبوى، دکتر جلالى، بهبهانى، غلامرضا فولاوند، خسرو قشقایى، غضنفرى، پالیزى، دکتر امامى، صدرزاده، فقیه‌زاده، فرامرزى، دکتر طبا، تیمورتاش، امیر افشارى، دهقان، حاذقى، دکتر برال، افشارصادقى، ابتهاج، سلطاتى، کهبد، ذوالفقارى، دولتشاهى، ثقة‌الاسلامى.

ورقه سفید (بى‌اسم) سه برگ‏

7- معرفى آقاى مهندس مصدق به معاونت وزارت راه و تقدیم سه فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر راه‏

رئیس- آقاى وزیر راه.‏

عباس اسلامى- بنده طبق ماده 168 اخطار نظامنامه‌اى دارم‏.

وزیر راه- بنده مى‌خواستم آقاى مهندس مصدق را که یکى از مهندسین با تجربه و مطلع وزارت راه هستند به معاونت وزارت راه معرفى کنم (نمایندگان- مبارک است مبارک است) و ضمناً دو سه لایحه است که مى‌خواستم از فرصت استفاده کنم و تقدیم مجلس نمایم یکى راجع به ورثه مرحوم مهندس ضیا است که از صاحب‌منصبان وزارت راه بوده‌اند (صحیح است) (اسلامى- آقا اینها لایحه است یا مانور است) عرض کنم لوایح دیگرى هست راجع به استخدام متخصصین براى راه‌آهن و اداره هواپیمایى کشورى این را هم تقدیم مقام ریاست مى‌کنم.‏

آزاد- این متخصصین انگلیسى هستند؟

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

اسلامى- بنده طبق ماده 168 اخطار دارم.‏

رئیس- اخطار شما راجع به سؤالات است یک روز را مى‌خواهیم معین کنیم براى این سؤالات.‏

اسلامى- چون ماده 168 نوشته است که فى‌المجلس هم مى‌توانید این کار را بکنید ملاحظه بفرمایید نظامنامه را.

رئیس- باید از مورد سؤال مطلع باشند و به ترتیب مقرر در ماده واحده 167 باید باشد فعلاً جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه خواهد بود دستور هم لایحه مربوط با آقاى ملک‌الشعرا و راه شیراز به اهواز و نوبت نطق قبل از دستور آقایان هم محفوظ است براى جلسه دیگر

( جلسه 40 دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294621!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)