کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره یازدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11
[1396/05/10]

جلسه: 102 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 11 امرداد ماه 1318  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2-شور و تصویب لایحه اصول محاکمات {مسلمی} از ماده 281 تا 399

3-تصویب پنج فقره مرخصی

4-موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11

جلسه: 102

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 11 امرداد ماه 1318

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2-شور و تصویب لایحه اصول محاکمات {مسلمی} از ماده 281 تا 399

3-تصویب پنج فقره مرخصی

4-موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس دو ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای اسفندیاری تشکیل گردید)

صورت مجلس یکشنبه هفتم امرداد ماه را آقای مؤید احمدی (منشی) قرائت نمودند

اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صوورت مجلس خوانده شده:

غائبین با اجازه آقایان: ثقة‌الاسلامی- حبیبی- شباهنگ- بهبهانی- دبیرسهرابی- صدر- قاضی- شاهرخ- اقبال- میرزایی

غائبین بی‌اجازه آقایان: مکرم‌افشار- اردبیلی- دکتر ضیاء- دهستانی- حاج(؟) توانا- ذوالقدر- قراگوزلو- هدایت- نواب یزدی-

دیرآمدگان با اجازه آقایان: آقای دکتر سمیعی

دبرآمدگان بی‌اجازه آقایان: وکیلی- دکتر جوان

[1- تصویب صورت مجلس‏]

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

[2- شور و تصویب لایحه اصول محاکمات مدنى از ماده 281 تا 399]

رئیس- شور دوم لایحه اصول محاکمات مدنى از ماده 281 شروع می‌شود:

ماده 281- شخص ثالثى که جلب می‌شود مدعى‌علیه محسوب و تمام مقررات راجع‌ به مدعى علیه در‌باره او جارى است.

رئیس- بنده قبل از رأى عرض می‌کنم و از آقایان خواهش می‌کنم وقتى که جلسه تشکیل می‌شود زودتر تشریف بیاورند که مدتى وقت ضایع نشود آقایان هفته یک روز اینجا بیشتر کار ندارند این هفته یک روز را باید غنیمت بدانند و به علاوه در موقع رأى گرفتن غالباً آقایان خارج می‌شوند و بیرون تشریف می‌برند و جلسه از اکثریت مى‌افتد این را خواهش می‌کنم رعایت بفرمایند که جلسه از اکثریت نیفتد و کارى صورت داده شده باشد و همچنین آقایانى که رأى دارند موقع رأى گرفتن رأى خودشان را بدهند که دیگر محتاج نشویم جهت تشخیص مدتى معطل شویم که وقت خودشان تلف شود این رعایت‌ها را خواهش دارم بفرمایید که وقت تضییع نشده باشد. موافقین با ماده 281 برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 282:

ماده 282- هر گاه شخص ثالث در موعد مقرر پاسخ نداد یا در روز جلسه حاضر نشد و طرف او درخواست

+++

رسیدگى غیابى نکرد طرفى که خواستار جلب شده می‌تواند در حین جریان دادرسى اصلى یا پس از ختم آن با همان دادخواست که داده است رسیدگى به دعوى را مستقلاً بخواهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 283:

ماده 283- قرار رد دادخواست جلب فقط با حکم راجع به اصل دعوى قابل پژوهش است و در صورتی که قرار در مرحله پژوهش فسخ شود رسیدگى پس از فسخ قرار با دعواى اصلى در دادگاه استان به عمل می‌آید.

مخبر- در این ماده 283 که قرائت شد....

مصدق جهانشاهى- بفرمایید پشت تریبون‏

مخبر (در محل نطق)- یک اصلاح عبارتى مختصر بود که نخواستم خیلى مزاحم شوم. در ذیل ماده 283 یک عبارتى است که به این ترتیب تغییر پیدا می‌کند پس از فسخ قرار در دعواى اصلى عبارت (در دادگاه استان به عمل می‌آید) تبدیل می‌شود به (در دادگاهى که رسیدگى پژوهشى می‌نماید به عمل می‌آید)

رئیس- موافقین با ماده 283 با این اصل برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 284:

مبحث هفتم دعوى متقابل‏

ماده 284- مدعى علیه حق دارد در مقابل ادعاى مدعى اقامه دعوى کند و چنین دعوى را در صورتی که با دعوى اصلى ناشى از یک منشأ یا با دعوى نامبرده ارتباط کامل داشته باشد دعوى متقابل نامند و به آن دعوى در همان دادگاه با دعوى اصلى رسیدگى می‌شود مگر این که دعوى متقابل از صلاحیت ذاتى دادگاه خارج باشد

بین دو دعوى وقتى ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک مؤثر در دیگرى باشد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 285

ماده 285- دعوى متقابل بموجب دادخواست اقامه می‌شود لیکن دعوى تهاتر و صلح و فسخ و ردّ خواسته و امثال آن که براى دفاع از دعوى اصلى اظهار می‌شود دعوى متقابل محسوب نبوده و محتاج به دادخواست علیحده نیست‏

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 286

ماده 286- در صورتی که ادعاى مدعى‌علیه درمقابل دعوى مدعى متقابل نباشد به درخواست مدعى دادگاه به آن دعوى علیحده رسیدگى می‌کند و اگر رسیدگى به دعوى از صلاحیت ذاتى دادگاه خارج باشد عدم صلاحیت خود را در رسیدگى نسبت به دعوى نامبرده اعلام می‌دارد.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 287

ماده 287- اگر دعوى اصلى در دادگاه بخش اقامه شده و رسیدگى به دعوى متقابل از صلاحیت دادگاه بخش خارج باشد دادگاه بخش هر دو دعوى را بدادگاه شهرستان صلاحیت‌دار احاله خواهد نمود

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 288

ماده 288- دادخواست دعوى متقابل در دادرسى عادى باید در موقع تقدیم اولین لایحه پاسخنامه مدعى علیه و در دادرسى‌هاى اختصارى تا اولین جلسه دادرسى داده شود

رئیس- موافقین برخیزند (بیشتر قیام نمودند) تصویب. ماده 289

ماده 286- در دادرسى‌هاى اختصارى اگر مدعى علیه دعوى متقابل را در جلسه دادرسى اقامه نماید مدعى مى‌تواند براى تهیه پاسخ و ادّله خود تأخیر جلسه را بخواهد

رئیس- موافقین با ماده 289 برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 289

مبحث هشتم- توقیف و تعقیب و بطلان دادرسى‏

و استرداد دعوى‏

ماده 290- توقیف دادرسى درموارد زیر به عمل مى‌آید

+++

1- رضایت اصحاب دعوى‏

2- در صورتی که یکى از اصحاب دعوى یا وکیل آنان فوت نماید یا محجور شود و یا وکیل به جهتى از دادرسى ممنوع شود

3- در صورتی که سمت یکى از اصحاب دعوى که به آن سمت داخل دادرسى شده بود زائل گردد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 291

ماده 291- در مورد بند دوم و سوم ماده فوق اگر دادرسى به مرحله صدور حکم رسیده باشد دادگاه مى‌تواند به درخواست طرف مقابل حکم بدهد

رئیس- موافقین برخیزند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد. ماده 292

ماده 292- در موقع توقیف یا زندانى شدن یکى از اصحاب دعوى یا عزیمت به محل مأموریت نظامى یا مأموریت دولتى یا مسافرت ضرورى دادرسى توقیف نمى‌شود ولى دادگاه مهلت کافى براى تعیین وکیل به آنان می‌دهد

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 293

ماده 293- در صورت توقیف دادرسى دادگاه می‌تواند خواسته را موافق قانون تأمین نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 294

ماده 294- هر‌گاه دادرسى به رضایت اصحاب دعوى توقیف شده باشد تعقیب آن به درخواست کتبى یکى از آنان به عمل مى‌آید

رئیس- موافقین با ماده 294 برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 295:

ماده 295- تعقیب دادرسى در همان دادگاه به عمل مى‌آید که توقیف شده است.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 296:

ماده 296- در صورتی که دادرسى نخستین به درخواست اصحاب دعوى توقیف شده و در ظرف یک سال از تاریخ توقیف درخواست آن تعقیب نشود دادخواست باطل است و مدعى می‌تواند به وسیله دادخواست مجدد تعقیب دعوى را بخواهد

رئیس- موافقین با ماده 296 برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 297:

ماده 297- در مورد بند 2 از ماده 290 در صورت فوت یا ممنوعیت وکیل دادگاه به موکل اطلاع می‌دهد تا حسب‌المورد خود براى دادرسى حاضر شود یا وکیل دیگر به محکمه معرفى کند و در صورت فوت یکى از اصحاب دعوى به درخواست طرف برگ‌هاى لازم به ورثه و وصى یا ولى یا قیم در صورتی که وارث محجور باشد ابلاغ می‌شود و در صورت حجر یکى از اصحاب دعوى به درخواست طرف برگ‌هاى لازم به نماینده قانونى او ابلاغ می‌گردد و در مورد بند 3 ماده 290 برگ‌هاى لازم به درخواست طرف به کسى که به جاى شخص سابق که سمت او زائل شده معین گردیده است ابلاغ می‌شود.

رئیس- در ماده 297 بعد از کلمه (در صورت فوت) کلمه (یا حجر) ساقط شده این طور باید نوشته شود:

(در صورت فوت یا حجر یا ممنوعیت)

رئیس- موافقین با ماده 297 با این اصلاح قیام فرمایند (اکثر قایم نمودند) تصویب شد. ماده 298:

ماده 298- مادام که دادرسى به مرحله صدور حکم نرسیده مدعى می‌تواند دعوى خود را استرداد کند در این صورت به درخواست مدعى علیه به تأدیه خسارات مدعى علیه محکوم می‌شود- استرداد دعوى در دادرسى‌هاى عادى پس از مبادله لوایح و در اختصارى پس از ختم مذاکرات طرفین در موردى ممکن است که یا مدعى علیه راضى باشد و یا مدعى از دعوى خود به کلى صرف‌نظر کند در صورت اخیر دادگاه قرار سقوط دعوى را خواهد داد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 299:

+++

مبحث نهم- درخواست ارائه سند از طرف‏

ماده 299- هر گاه یکى از طرفین سندى ابراز کند که در آن سند به سند دیگر رجوع شده و مربوط به دادرسى باشد طرف مقابل حق دارد ابراز سند دیگر را بخواهد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 300:

ماده 300- هر‌گاه سند معینى که مدرک ادعاء یا اظهار یکى از طرفین است در نزد طرف دیگر باشد به درخواست طرف باید آن سند ابراز شود- هر گاه طرف مقابل به وجود سند در نزد خود اعتراف کند ولى از ابراز آن امتناع نماید دادگاه می‌تواند آن را از جمله دلایل مثبته بداند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 301:

ماده 301- هر گاه یکى از طرفین به دفاتر بازرگانى طرف دیگر استناد کند دفاتر نامبرده باید در دادگاه ابراز شود- در صورتی که ابراز دفاتر در دادگاه ممکن نباشد دادگاه کارمندى را مأمور می‌نماید که با حضور طرفین دفاتر را معاینه و آنچه لازم است خارج نویس نماید.

هیچ بازرگانى نمی‌تواند به عذر نداشتن دفتر از ابراز و یا ارائه دفاتر خود امتناع کند مگر این که ثابت نماید که دفتر او تلف شده یا دسترسى به آن ندارد.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 302:

ماده 302- هر گاه بازرگانى که به دفاتر او استناد شده است از ابراز دفاتر خود امتناع نماید و تلف یا عدم دسترسى به آن را هم نتواند ثابت کند دادگاه می‌تواند آنرا از ادله مثبته اظهار طرف قرار دهد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 303:

ماده 303- هر گاه ابراز تمام یا قسمتى از سند یا اظهار علنى مفاد آن در دادگاه با منافع یکى از اصحاب دعوى و یا شخص ثالثى منافى بوده و یا بر‌خلاف نظم و یا منافع عمومى باشد دادرس دادگاه یا کارمند على‌البدل یا مدیر دفتر بتعیین دادگاه با حضور طرف یا طرفین آن سند را معاینه و فقط آنچه را که لازم و راجع به مورد اختلاف است خارج نویس می‌نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 304:

ماده 304- هر‌گاه سند یا اطلاعات دیگرى که راجع بمورد نزاع است در ادارات دولتى یا شهردارى است دادگاه به درخواست اصحاب دعوى نامه‌اى باداره مربوطه نوشته ارسال رونوشت سند یا اطلاع لازم را با ذکر موعد درخواست می‌کند- اداره مربوطه مکلف است فوراً درخواست دادگاه را انجام دهد مگر این که سند یا اطلاع مورد درخواست با منافع دولت یا شهردارى اصطکاک داشته و یا این که ابراز آن منافى مصالح و انتظامات عمومى باشد که در این صورت اداره مربوطه پاسخ منفى را باید با توضیح به دادگاه بفرستد.

هر‌گاه تهیه رونوشت اسناد در ادارات مستلزم هزینه‌اى باشد به عهده هر یک از اصحاب دعوى است که به درخواست او دادگاه سند را از ادارات خواسته است.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 305:

ماده 305- هر گاه ابراز اصل سند لازم باشد ادارات بعد از وصول نامه دادگاه اصل اسناد را مستقیماً به خود دادگاه می‌فرستند- فرستادن دفاتر امور جاریه به دادگاه لازم نیست مستخرجه از آن دفاتر در صورتی که مصدق به تصدیق اداره باشد کافى است.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 306:

ماده 306- هر‌گاه یکى از اصحاب دعوى از بابت دعوى جنحه و جنایت ادعاى خسارت نماید و رجوع به پرونده آن جنحه و جنایت لازم باشد باید پرونده نامبرده به دادگاهى که پرونده را خواسته است فرستاده شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 307:

+++

ماده 307- هر‌گاه یکى از اصحاب دعوى استناد به پرونده دعواى مدنى دیگرى نماید دادگاه به درخواست استناد کننده تصدیقى به او می‌دهد که رونوشت موارد استناد در مدت معینى به او داده شود و در صورت لزوم دادگاه مى‌تواند پرونده مورد استناد را خواسته و ملاحظه نماید.

رئیس- موافقین قایم فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 308:

ماده 308- هر گاه ادارات نتوانند در موعدى که دادگاه معین کرده است اسناد و اطلاعات لازمه را بدهند باید در پاسخ دادگاه بنویسند که براى چه تاریخ اسناد یا اطلاعات را خواهند داد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 309:

مبحث دهم‏

درخواست اصل اسنادى که طرف رونوشت آنها را ارائه داده‏

ماده 309- هر گاه یکى از طرفین در ضمن مبادله لوایح کتبى لازم دانست اصل اسناد طرف مقابل را ببیند باید تا سه روز پس از ابلاغ رونوشت سندى که به رؤیت اصل آن احتیاج است به دفتر دادگاه اطلاع بدهد و مدیر دفتر مکلف است روز پنجم پس از این اطلاع را براى ارائه سند معین کرده و به طرفین اطلاع دهد این اطلاع منتهى باید در ظرف دو روز به طرفین ابلاغ شود کسى که اصل سند مورد احتیاج را باید ارائه دهد مکلف است که در روز معین اصل سند را به دفتر آورده از اول وقت تا آخرین ساعت ادارى دفتر در آنجا بگذارد مگر این که از استناد به آن صرف‌نظر کند در صورتی که یکى از طرفین یا هر دو در مقر دادگاه نباشند مدت قانونى مسافت رعایت خواهد شد

رئیس- موافقین با ماده 309 برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 310

ماده 310- هر‌گاه طرفى که درخواست رؤیت اصل سند را کرده در آن روز حاضر نشد و در موعد مقرر براى پاسخ کتبى پاسخ نداد یا درخواست ارائه اصل را تکرار کرد دادگاه او را در حکم کسى قرار می‌دهد که در موعد مقرر پاسخ کتبى نداده‏

مخبر- در آخر سطر اول ماده 310 عبارت (در آن روز) اصلاح می‌شود به (در روز معین)

رئیس- موافقین با ماده 310 با اصلاحى که شده است برخیزید (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 311

ماده 311- هر گاه کسى که باید اصل سند را ارائه بنده در روز معین به ترتیب فوق سند را حاضر نکرد اگر مدعى است به درخواست مدعى‌علیه دادگاه دادخواست او را ابطال می‌کند و تجدید دعوى موقوف به تجدید دادخواست است و اگر مدعى‌علیه است دادگاه باید به درخواست مدعى سند مذکور را مادام که اصل آن ارائه نشده است از جزء دلایل خارج کند در این صورت ارائه اصل سند فقط تا قبل از اعلان ختم دادرسى ممکن خواهد بود

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 312

ماده 312- هر گاه در مواردى که به موجب ماده قبل باید اصل سند را در روز معین به دفتر آورد یا براى رویت اصل در دفتر حاضر شد طرف در روز معین اصل را نیاورد یا براى رویت حاضر نشد و عذر موجهى داشت باید عذر خود را با دلایل موجه بودن تا دو روز پس از روزى که معین شده بود به دادگاه کتباً اطلاع دهد دادرس دادگاه باید در ظرف دو روز تصمیم خود را راجع به موجه بودن یا نبودن عذر اظهار نماید

هر‌گاه دادگاه عذر را موجه دید باید پنجمین روز پس از تاریخ تصمیم را براى ارائه سند معین نماید مگر این که عذر موجه طورى باشد که تا روز پنجم رفع آن ممکن نباشد در این صورت روزى که رفع عذر را در آن روز می‌توان پیش‌بینى کرد دادرس دادگاه براى ارائه سند وقت معین می‌کند- مدیر دفتر این وقت را در ظرف دو روز به طرفین ابلاغ خواهد کرد

+++

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 313

ماده 313- هر گاه کسى که باید سند را ارائه دهد دسترسى به آن نداشته و براى به دست آوردن آن محتاج به مهلتى باشد باید قبل از انقضاى موعد براى آوردن سند از دادگاه استمهال کند ‌در صورتی که دادگاه آن استمهال را مبنى بر طفره و تعلل ندید به قدر کافى مهلت خواهد داد و روز ارائه سند را به طرفین اطلاع میدهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 314:

ماده 314- هر گاه در روز معین اصل سند در دفتر حاضر نبود و موافق مواد فوق دادگاه مهلت داده و روز دیگرى براى ارائه سند معین کرد کسى که درخواست ارائه اصل سند را کرده تا دو روز پس از موعد رؤیت باید پاسخ کتبى خود را به دفتر دادگاه برساند.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 315.

فصل نهم‏

قواعد اختصاصى دادگاه‌هاى بخش‏

مبحث اول‏

تأمین دلیل‏

ماده 315- در مواردی که تحقیق محلى و استطلاع از مطلعین و استعلام از کارشناسان و یا استفاده از قرائن و امارات موجوده در محل و یا استفاده از دلایى که در نزد طرف یا غیر است اقتضاء دارد و یا مستند دعوى دفاتر بازرگانى و امثال آن است اشخاصى که ظنین هستند بر این که استفاده از دلایل مذکور بعدها متعذر یا متعسر خواهد شد می‌توانند از دادگاه درخواست تأمین آنها را بنماید و مقصود از تأمین در این موارد فقط ملاحظه و صورت ثبت برداشتن این گونه دلایل است- تأمین دلیل نسبت به دلایل موجوده نزد طرف یا غیر در صورتى به عمل می‌آید که از طرف آنها امتناع و معارضه نشود.

رئیس- آقاى اوحدى.

اوحدى- گر چه در آخر ماده 315 عدم اجبار طرف مدعى تأمین دلیل را تصریح کرده ولى مواد دیگر این مبحث از 315 تا 322 طورى تدوین شده که تا یک اندازه اجبار را می‌رساند چنانچه در آن مواد می‌نویسد که اگر طرف حاضر نشد یا در مقام فورى است و نمی‌شود طرف را احضار کرد بدون حضور طرف می‌تواند تأمین دلیل را به جا بیاورد و از این ماده این طور استنباط می‌شود که اگر طرف قضیه حاضر نباشد می‌تواند قاضى بخش دادرس بخش حاضر شود دفتر را مثلاً بردارد و آنچه را که مدعیش اظهار می‌کند تمام مطالب را بنویسد و بردارد و برود بنده خواستم آقاى وزیر دادگسترى توضیحات بفرمایند که مقصود از این موادى که راجع به تأمین دلیل است چیست؟ آیا مقصود این است که مجبور نیست اوراق را ارائه دهد یا خلاف این است چون نوشته شده است در صورتی که طرف درخواست کرد اگر او مایل است و راضى است بدون منازعه ارائه دهد و اگر حاضر نیست دادگاه نتواند اقدامى کند که برخلاف رضایت او عملى بشود.

وزیر دادگسترى- توضیح این ماده لازم است از نظر این که همان طوری که تذکر دادند با این که این ماده به حد کفایت روشن است و تصور نمی‌کنم با این صراحتى که نوشته شده است جاى شبهه و تردیدى باقى بگذارد ولى چون به موجب قانونى که فعلاً جارى است شاید به واسطه سابقه ذهنى بعضى تأمین دلیل را آن طور که باید تشخیص ننمایند لذا بد نیست که اینجا توضیحى داده شود یعنى تأمین دلیلى که آزاد باشد دلیلى است موجود و آزاد که معارضى ندارد و مانعى ندارد مثلاً یک کسى یک شاهدى دارد و می‌خواهد یک مسافرتى کند و ممکن است که آن شاهد دیگر به این کشور برنگردد بعدها که مقتضى شود که اقامه دعوى در دادگاه بکند این شاهد از دست او رفته است از دادگاه تقاضا می‌کند که گواهى او را استماع نماید و دادگاه استماع می‌کند و در صورت جلسه می‌نویسد ولى به عنوان تأمین دلیل نمی‌شود او را مجبور

+++

کرد که چیزى را که نمی‌داند بگوید همین طور در دفاتر و اوراق مثلاً بگوید در اداره بانک یک ورقه هست می‌خواهم دادگاه برود دفتر بانک را ببیند اگر بانک دفتر خودش را عرضه کرد قاضى می‌رود تأمین دلیل می‌کند و الّا نمی‌تواند و به نام تأمین دلیل نمی‌شود یک بنگاهى را مجبور کرد که اوراق و دفاتر و اسناد و اسرارش را خارج کند و به عنوان تأمین دلیل از رویش استخراج کند تأمین دلیل عبارت است از تأمین دلیل آزاد بلامعارض و بلامانع و به همین جهت و براى همین مصداقى که براى تأمین دلیل در بعضى دادگاه‌ها پیدا کرده بود خواستیم در ماده 315 حداکثر صراحت را بگنجانیم و ملاحظه می‌فرمایید که نوشته شده تأمین دلیل در صورتى به عمل می‌آید که از طرف آنها امتناع و معارضه نشود و بایستى آن دلیلى که باید تأمین شود آزاد باشد

رئیس- موافقین با ماده 315 قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 316

ماده 316- درخواست تأمین دلیل در حین دادرسى و قبل از اقامه دعوى ممکن است.

رئیس- موافقین با ماده 316 قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 317.

ماده 317- درخواست تأمین دلیل راجع است به دادگاه بخش که موضوع تأمین در حوزه آن واقع است.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 318:

ماده 318- در خواست تأمین دلایل چه کتبى و چه شفاهى باید حاوى نکات زیر باشد.

1- نام و شهرت درخواست کننده و طرف او

2- ذکر موضوع دعوایى که براى اثبات آن درخواست تأمین دلیل می‌شود.

3- اوضاع و احوالى که موجب درخواست تأمین دلیل شده است.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 319.

ماده 319- دادگاه طرف مقابل را براى تأمین دلیل احضار می‌کند ولى عدم حضور او مانع از تأمین نیست.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 320:

ماده 320- تأمین دلیل را دادگاه می‌تواند به کارمند على‌البدل یا مدیر دفتر رجوع نماید.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 321:

ماده 321- در مواردى که درخواست‌کننده تأمین دلایل طرف خود را معین نکرده باشد اجراى آن در صورتى به عمل مى‌آید که از براى درخواست‌کننده ممکن نباشد طرف خود را معین نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 322:

ماده 322- تأمین دلایلى براى حفظ آن است و به هیچ‌وجه دلالت نمی‌کند بر این که دلایلى که تأمین شده معتبر و در دادرسى مدرک ادعاى صاحب آن خواهد بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 323:

مبحث دوم‏

در تصرف عدوانى و ممانعت از حق و رفع مزاحمت‏

ماده 323- دعوى تصرف عدوانى عبارت است از دعوى متصرف سابق که دیگرى بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف او خارج کرده و متصرف سابق اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 324:

ماده 324- دعوى ممانعت از حق عبارت است از دعوى کسى که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا حق انتفاع خود را در ملک دیگرى بخواهد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 325:

ماده 325- دعوى مزاحمت عبارت است از دعوایى که

+++

به موجب آن متصرف مال غیر‌منقول درخواست جلوگیرى از مزاحمت کسى را می‌نماید که نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون این که مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد.

رئیس- موافقین برخیزند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 326.

ماده 326- در دعوى تصرف عدوانى مدعى باید ثابت کند که مورد دعوى قبل از خارج شدن ملک از تصرف مدعى لااقل یک سال در تصرف او بوده و بدون رضایت و به غیر وسیله قانونى از تصرف او خارج شده و بیش از یک سال از تاریخ تصرف عدوانى نگذشته است.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- این قسمتى که الان می‌خواهم عرض کنم و توجه آقاى وزیر دادگسترى را به این عرض خودم متوجه کنم مهمتر از قسمتى است که قبلاً عرض کردم. در قانون فعلى که معمول به است یک قسمت راجع به تصرف عدوانى و یک قسمت راجع به طرز جلوگیرى از تصرف عدوانى و یک قسمت راجع به اشخاصى است که صلاحیت رسیدگى دارند که از جمله پارکه‌ها هستند مأمورین شهربانی‌ها هستند مأمورین امنیه هستند که آنها در تصرف عدوانى که بیش از یک ماه نگذشته باشد صلاحیت دارند که رسیدگى نمایند و گزارش خودشان را در ظرف پنج روز به مدعى‌العموم بدهند و اگر از مقر مدعى‌العموم پنج فرسخ گذشت مورد تصرف عدوانى را فرماندار یا نایب او باید اقدام کند و در این قانون تصرف عدوانى که فعلاً جزء خصایص صلیحه‌ها مقرر شده اشاره به آن قوانین و آن مصوبات و آن صلاحیت‌ها هیچ نشده خواستم در این باب یک توضیحى آقاى وزیر دادگسترى مرحمت فرمایند که آیا آن مواد به قوت خودشان باقى هستند یا به موجب این قانون و این مواد منسوخ خواهد بود و اگر آن مواد منسوخ خواهد بود لازم است در آخر این قانون نوشته شود موادى که مخالف با این قانون است منسوخ است و حال آن که چنین ماده در ذیل این قانون نوشته نشده است‏

مخبر- البته خاطر آقایان محترم مستحضر است که اصول محاکمات حقوق به طور متفرق در ادوار مختلفه قانون‌گذارى متضمن یک دسته از قوانین و اصول مختلفه به تصویب رسیده است مثلاً قانون تصرف عدوانى علیحده است قانون مرور زمان علیحده بعضى اصلاحات در صلاحیت دادگاه است که آن هم علیحده است و بعضى قوانین به طور موقت و به طور متشتت و پراکنده گذشته است و در دست عمل و اجرا است و اغلب قاضى فراموش می‌کند که فلان ماده قانون در کجا است و وقتى بخواهد یک ماده را پیدا کند باید تمام مواد را به هم بریزد و این ایجاد یک اختلالى کرده بود و اشخاص عادى که به طور مطلق نمیتوانستند بفهمند که تکلیفشان چیست و با کدام ماده قانون سر و کار دارند و با کدام ماده باید به کار ایشان رسیدگى شود البته زحماتى را آقاى وزیر دادگسترى تحمل فرموده‌اند براى جمع‌آورى تمام این مواد قانون و این جا یک باب تصرف عدوانى داریم و در این قسمت تصرف عدوانى در مبحث دوم تکالیفى از نظر صلاحیت دادگاهى که باید رسیدگى کند در موردی که تصرف عدوانى و امورى که تصرف عدوانى مصداق خارجى پیدا می‌کند توصیف شده است البته وقتى که این کتاب خاتمه پیدا کند غیر از موردی که فرمودند راجع به تصرف عدوانى موارد دیگرى هم هست و تصمیم کلى گرفته می‌شود نسبت به سایر قوانین اصول محاکمات حقوقى که الان معمول به است در آخر قانون تصمیم گرفته می‌شود و نوشته می‌شود و در آخر هر قانونى این تصمیم گرفته می‌شود که چون در این قانون فلان ماده و فلان ماده تأمین و یا اصلاح شده است بنابرین مواد مربوطه به این موضوع منسوخ یا ملغى است ولى البته فعلاً ما در مقام گذراندن کتاب مفصلى هستیم که از اول مشروطیت تاکنون به مجلس نیامده و نگذشته است و باید آقاى اوحدى تأمل بفرمایند که این قانون خاتمه پیدا کند آن وقت در ماده آخر تکلیف مواد و قوانین منسوخه معین می‌شود

رئیس- موافقین با ماده 326 قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 327 خوانده می‌شود:

+++

ماده 327- در دعوى ممانعت ازحق مدعى باید ثابت کند که قبل از تاریخ ممانعت لااقل یک سال در آن حق متصرف بوده و بیش از یک سال از تاریخ ممانعت نگذشته است‏

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 328

ماده 328- در دعوى مزاحمت مدعى باید ثابت کند که لااقل یک سال مورد دعوى در تصرف او بدون مزاحمت بوده و از تاریخ ابتدا‌ مزاحمت یک سال نگذشته است‏

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 329

ماده 329- درمورد مواد فوق مدعى می‌تواند از تصرف کسى که ملک یا حق مورد دعوى را از او انتقال گرفته استفاده نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 330

ماده 330- در مورد دعوى تصرف عدوانى و دعوى ممانعت از حق و همچنین در مورد دعوى مزاحمت هرگاه مدعى علیه ادعاى مالکیت خود یا انکار مالکیت و استحقاق مدعى را نماید دادگاه وارد رسیدگى به دلایل مالکیت نمی‌شود و فقط در خصوص تصرف عدوانى و ممانعت و مزاحمت تحقیق می‌نماید و در مورد تصرف عدوانى مورد دعوى را به تصرف متصرف اول می‌دهد و در مورد ممانعت حکم به عدم مزاحمت حکم به رفع مزاحمت خواهد داد و مدعى مالکیت می‌تواند در دادگاه صالحه براى اثبات مالکیت خود اقامه دعوى نماید

مخبر- در سطر آخر ماده کلمه صالحه تبدیل مى‌شود به صلاحیت‌‌دار- دادگاه صلاحیت‌دار

رئیس- موافقین با ماده 330 با این اصلاح برخیزند (اکثربرخاستند) تصویب شد. ماده 331

ماده 331- دعاوى مذکور در موارد فوق در صورتی که مخالف با سند مالکیت باشد پذیرفته نمی‌شود

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 332

ماده 332- کسى که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوى کرده است نمی‌شود به عنوان تصرف عدوانى و ممانعت از حق طرح دعوى نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 333

ماده 333- هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانى متصرف پس از تصرف عدوانى غرس اشجار یا احداث بنا کرده باشد اشجار و بنا در صورتى باقى می‌ماند که متصرف عدوانى مدعى مالکیت مورد حکم تصرف عدوانى باشد و در ظرف یک ماه از تاریخ اجراى حکم در باب مالکیت به دادگاه صالحه دادخواست بدهد

مخبر- در این ماده هم در سطر آخر صالحه تبدیل به صلاحیت‌دار مى‌شود

رئیس- موافقین با ماده 333 با این اصلاح برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 334

ماده 334- در صورتی که در ملک مورد حکم تصرف عدوانى زراعت شده باشد اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد متصرف عدوانى باید محصول را با تأدیه اجرت‌المثل فوراً بردارد و در صورتی که موقع برداشت محصول نرسیده باشد اعم از این که بذر روئیده شده یا نشده باشد محکوم‌له مخیر است بین این که قیمت زراعت را نسبت به سهم صاحب بذر و دسترنج بدهد و ملک را تصرف کند یا ملک را به تصرف متصرف عدوانى باقى بگذارد و اجرت‌المثل بگیرد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد. ماده 335:

مبحث سوم‏

درخواست سازش‏

ماده 335- هر کس می‌تواند در مورد هر ادعایى از دادگاه بخش کتباً و یا شفاهاً در خواست نماید که طرف او را بارى سازش احضار کند اگر چه رسیدگى به آن دعوى از صلاحیت دادگاه بخش خارج باشد.

اصحاب دعوى نیز می‌توانند متراضیاً از دادرس دادگاه

+++

بخش درخواست کنند که بین آنها سازش دهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 336:

ماده 336- ترتیب احضار براى سازش همان است که براى احضار مدعى‌علیه مقرر است ولى در احضاریه باید قید گردد که طرف براى سازش به دادگاه دعوت می‌شود

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 337:

ماده 337- بعد از حضور طرفین دادگاه اظهارات آنها را استماع نموده و تکلیف سازش و سعى در انجام آن را می‌نماید و در صورت عدم موفقیت به سازش تحقیقات و عدم موفقیت خود را در صورت مجلس نوشته به امضاء طرفین می‌رساند و هر‌گاه یکى از طرفین و یاهر دو طرف نخواهند امضاء کنند مراتب را دادگاه بخش در صورت مجلس قید می‌کند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 338:

ماده 338- در مورد ماده قبل دادگاه نباید طرفین را بى‌جهت معطل نماید و همین که مشاهده نمود که حاضر به سازش نیستند باید طرفین را به حال خود واگذار کرده و اعلام نماید که می‌توانند دعوى خود را به دادگاهى که صلاحیت حکم را دارد رجوع کنند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 339:

ماده 339- هر‌گاه بعد از ابلاغ احضاریه طرف حاضر نشد یا کتباً پاسخ داد که حاضر بسازش نیست دادگاه مراتب را در صورت مجلس قید کرده و به خواستار سازش اعلام می‌دارد که به دادگاهى که صلاحیت حکم دارد رجوع کند.

رئیس- موافقین با این ماده قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 340:

ماده 340- هر گاه طرف بعد از ابلاغ احضاریه حاضر شد و بعداً استنکاف از حضور نموده دادگاه بخش مطابق ماده قبل رفتار می‌نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 341:

ماده 341- استنکاف طرف از حضور در دادگاه بخش یا عدم قبول سازش بعد از حضور در هر حالى از احوال مانع نمی‌شود که طرفین به همان دادگاه یا دادگاه دیگر که صلاحیت اصلاح را دارد به طیب خاطر رجوع نموده خواستار سازش شوند.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 342:

مبحث چهارم‏

ترتیب اقامه دعوى و احضار متداعیین‏

ماده 342- اصول دادرسى در دادگاه‌هاى بخش همان است که براى رسیدگى مرحله نخستین مقرر است جز در مواردى که قانون طریقه خاصى براى دادگاه‌هاى بخش مقرر داشته است.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 343:

ماده 343- دادخواستى که به دادگاه بخش داده می‌شود ممکن است شفاهى باشد در این صورت مدیر دفتر یا تقریر‌نویس اظهارات مدعى را در صورت مجلس نوشته و به امضاء او می‌رساند و اگر مدعى نتواند امضاء کند اثر انگشت او زیر صورت مجلس گذاشته شده و جهت آن قید می‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 344:

ماده 344- مدیر دفتر جلسه رسیدگى را معین و اطلاع می‌دهد و ضمناً رونوشت دادخواست یا صورت مجلس و همچنین رونوشت پیوست‌هاى دادخواست را به مدعى‌علیه ابلاغ می‌نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 345:

ماده 345- جلسه رسیدگى باید طورى معین شود که

+++

فاصله بین ابلاغ دادخواست و اظهار‌نامه و روز جلسه کمتر از 24 ساعت نباشد مدت مسافت هم به موعد نامبرده اضافه می‌شود- دادرس بخش به اقتضاء مورد می‌تواند دستور دهد که وقت رسیدگى زودتر از موعد مذکور فوق معین شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 346:

ماده 346- نسبت به دعاوى که خواسته آن پانصد ریال یا کمتر است طرفین دعوى می‌توانند عین اسناد خود را به دادگاه بدهند.

رئیس- موافقین با ماده 346 قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 347:

ماده 347- اصحاب دعوى می‌توانند شخصاً براى دادرسى حاضر شوند یا به یک نفر از وکلاء یا کارگشایان دادگسترى یا یکى از بستگانشان وکالت دهند در هر صورت وکیل باید محکوم به جنحه و جنایت نباشد.

وکالت ممکن است در جلسه دادرسى به اظهار شفاهى موکل واقع شود در این صورت اظهار موکل در صورت مجلس نوشته شده و به امضاى او می‌رسد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 348 قرائت می‌شود:

ماده 348- دادرس دادگاه بخش باید در اولین جلسه بدواً به طرفین تکلیف و سعى نماید که دعوى را به سازش خاتمه دهند و اگر موفق به سازش نشد داخل رسیدگى شود در عین رسیدگى هم دادرس دادگاه بخش باید نظر سازش را تعقیب و اگر سازش نشد به رسیدگى خود ادامه دهد.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 349:

ماده 349- در صورت وقوع سازش دادرس دادگاه بخش موضوع و شرایط سازش را در صورت مجلس نوشته و براى طرفین می‌خواند و پس از امضاء آنها وقوع سازش را تصدیق مى‌نماید و رونوشت صورت مجلس را به هر یک از طرفین می‌دهد.

صورت سازش نامبرده مثل احکام دادگسترى به موقع اجرا گذاشته می‌شود و هر دعوایى که به این طریق خاتمه یافت در هیچ یک از دادگاه‌ها قابل رسیدگى نیست.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 350 قرائت می‌شود:

ماده 350- دادرس دادگاه بخش می‌تواند هر گونه تحقیق یا توضیحى که براى روشن شدن قضیه لازم بداند از طرفین بخواهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 351:

ماده 351- اصحاب دعوى می‌توانند در صورت موافقت مستقیماً در دادگاه بخش حاضر شده و دعوى خود را شفاهاً طرح نمایند در این صورت دادرس دادگاه بخش می‌تواند بدون هیچ تشریفاتى فوراً رسیدگى کرده حکم بدهد و یا جلسه عادى براى رسیدگى معین نماید.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 352:

ماده 352- اگر یکى از اصحاب دعوى بخواهد گواه‌هاى خود را که در جلسه دادرسى حضور دارند معرفى کند دادگاه می‌تواند گواهى آنها را بدون هیچ تشریفاتى استماع نماید و در مواردى که حکم دادگاه قابل پژوهش است صورت مجلسى از اظهارات گواه‌ها تنظیم مى‌نماید.

رئیس- آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 353:

فصل دهم- رسیدگى به دلایل‏

مبحث اول- کلیات‏

ماده 353- دلیل عبارت از امرى است که اصحاب دعوى براى اثبات دعوى یا دفاع از دعوى به آن استناد می‌نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 354 قرائت می‌شود.

ماده 354- دلایلى که براى اثبات عقود یا ایقاعات

+++

یا تعهدات اقامه می‌شود تابع قوانینى است که در موقع آنها مجرى بوده مگر این که خلاف آن در قانون تصریح شده باشد.

تبصره- حکم این ماده هیچ گاه مجوز قبول گواهى در مواردى که قانون مدنى نهى کرده نخواهد بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 355:

ماده 355- دلایلى که براى اثبات وقایع خارجى از قبیل ضمانات قهرى و نسب و غیره اقامه می‌شود تابع قانونى است که در موقع طرح دعوى مجرى می‌باشد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 356:

ماده 356- اصل برائت است بنابر‌این اگر کسى مدعى حق یا دینى بر دیگرى باشد باید آن را اثبات کند و الّا مطابق این اصل حکم به برائت مدعى علیه خواهد شد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 357:

ماده 357- در صورتی که حق یا دینى بر عهده کسى ثابت شد اصل بقاء آن است مگر این که خلافش ثابت شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 358:

ماده 358- هیچ دادگاهى نباید براى اصحاب دعوى تحصیل دلیل کند بلکه فقط به دلایلى که اصحاب دعوى تقدیم یا اظهار کرده‌اند رسیدگى می‌کند- تحقیقاتى که دادگاه براى کشف امرى در خلال دادرسى لازم بداند از قبیل معاینه محل و تحقیق از گواه‌ها و مسجلین اسناد و ملاحظه پرونده مربوط به دادرسى و امثال اینها تحصیل دلیل نیست.

رئیس- موافقین با این ماده قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 359:

ماده 359- رسیدگى به دلایل در صورتی که صحت آن بین طرفین مورد اختلاف باشد به درخواست یکى از طرفین یا به نظر دادگاه به عمل می‌آید.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 360:

ماده 360- رسیدگى به دلایل در جلسه دادرسى به عمل می‌آید به استثناى مواردى که موافق قانون رسیدگى را می‌تواند به یکى از کارمندان اصلى دادگاه یا کارمند على‌البدل محول کرد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 361:

ماده 361- تاریخ و محل رسیدگى به طرفین اطلاع داده می‌شود و طرفین می‌توانند شخصاً حاضر شوند یا وکیل بفرستند

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 362:

ماده 362- عدم حضور اصحاب دعوى پس از اطلاع مانع از اجراء تحقیقات و رسیدگى نمی‌شود مگر آن که حضور آنان را دادگاه و یا کسى که از طرف دادگاه مأمور است براى تشخیص و یا تصدیق موضوعى که تحت رسیدگى است لازم بداند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 363:

ماده 363- تحقیقات در صورت مجلس نوشته شده و به امضاء اصحاب دعوى یا وکلا‌ آنان که حضور داشته‌اند می‌رسد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 364:

ماده 364- هر‌گاه موضوع تحقیقات در مقر دادگاه دیگرى واقع است دادگاه می‌تواند رونوشت قرار را به دادگاهى که موضوع تحقیقات در مقر آن واقع است بفرستد بعد از وصول رونوشت قرار دادگاه مکلف است که تحقیقات لازمه به عمل آورده صورت مجلس تحقیقات را به دادگاهى که مشغول رسیدگى به دعوى است بفرستد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 365:

مبحث دوم- راجع به اقرار

ماده 365- هر‌گاه کسى اقرار به امرى نماید که دلیل حقانیت طرف است خواستن دلیل دیگر براى ثبوت آن حق لازم نیست.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 366:

+++

ماده 366- اقرار اگر در حین مذاکره در دادگاه یا در یکى از لوایحى که بدادگاه داده شده است به عمل آید اقرار در دادگاه و ا‌لاّ اقرار در خارج از دادگاه می‌باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 367:

ماده 367- اقرار کتبى است در صورتی که در یکى از اسناد یا لوایحى که به دادگاه داده شده است اظهار شده باشد و شفاهى است در صورتی که در حین مذاکره در دادگاه به عمل آید.

در اقرار شفاهى که طرف می‌خواهد از اقرار طرف دیگر استفاده نماید باید از دادگاه بخواهد که اقرار در صورت مجلس قید شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 368:

ماده 368- اقرار وکیل به نحوى که قاطع دعوى باشد در صورتى معتبر است که در وکالتنامه او تصریح در اقرار شده باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 369:

ماده 369- ادعاى اقرار وکیل در خارج از دادگاه قابل استماع نخواهد بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 370:

مبحث سوم- در اسناد

1- مواد عمومى‏

ماده 370- رسیدگى به محاسبه و دفاتر در دادگاه به عمل می‌آ‌ید و ممکن است در محلى که اسناد کتبى در آنجاست به عمل آید و درهر صورت دادگاه می‌تواند رسیدگى را به یکى از کارمندان اصلى دادگاه یا کارمند على‌البدل محول نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 371:

ماده 371- موعد رسیدگى به طرفین اطلاع داده می‌شود که هر‌گاه بخواهند حاضر باشند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 372:

ماده 372- بعد از ختم هر جلسه تحقیقات صورت مجلسى ترتیب داده شده و موارد اختلاف در آن تصریح مى‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده 373:

ماده 373- دادگاه در صورت احتیاج می‌تواند رسیدگى به محاسبه را به کارشناس رجوع کند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 374:

ماده 374- اسنادى که در دادگاه ابراز می‌شود ممکن است به نفع طرف مقابل دلیل باشد در این صورت هر‌گاه طرف مقابل بآن استناد نماید ابراز‌کننده سند حق ندارد آن را پس بگیرد و یا از دادگاه درخواست نماید که سند او را کان لم یکن فرض نماید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 375:

ماده 375- دادگاه نمی‌تواند به مفاد اسنادی که صدور آن از کسی که سند به او نسبت داده شده محرز باشد بدون دلیل ترتیب اثر ندهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 376:

2- انکار و تردید نسبت به سند

ماده 376- کسى که بر علیه او سند غیر رسمى ابراز می‌شود می‌تواند خط یا مهر و یا امضاى منتسب به خود را انکار کند و اگر سند منتسب به مدعى علیه نباشد می‌تواند تردید کند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 377:

ماده 377- اظهار تردید یا انکار باید در اولین پاسخى که از سند داده می‌شود به عمل آید.

+++

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 378:

ماده 378- در مقابل تردید یا انکار هر‌گاه صاحب سند سند خود را استرداد نمود دادگاه به اسناد و دلایل دیگر رجوع می‌کند- استرداد سند دلیل بر بطلان آن نخواهد بود هر‌گاه صاحب سند سند خود را استرداد نکرد و سند مؤثر در دعوى باشد به اعتبار آن سند رسیدگى مى‌شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 379:

3- ادعاى جعلیت‏

ماده 379- ادعاى جعلیت اسناد را در تمام مراحل نخستین و پژوهش می‌توان نمود- هر‌گاه در حین جلسه این اظهار بشود در صورت مجلس دادگاه قید و به امضاء اظهار کننده می‌رسد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 380:

ماده 380- نسخه ثانى اعلامنامه مدعى جعلیت یا رونوشت صورت مجلس به طرف مقابل یا وکیل او در صورتیکه وکیل وکالت در پاسخ دعوى جعل داشته باشد ابلاغ می‌شود و او مکلف است در ظرف ده روز صراحتاً پاسخ بدهد که سند را مسترد می‌دارد یا به استفاده از آن باقى است (استرداد سند دلیل به رجعلیت آن نیست).

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 381.

ماده 381- هر‌گاه صاحب سند سند را استرداد نمود و یا در موعد مقرر پاسخى نداد دادگاه آن را از عداد دلایل خارج کرده به سایر دلایل رسیدگى می‌کند و در صورتی که به استفاده از سند باقى باشد مدیر دفتر دادگاه در ظرف دو روز به مدعى جعلیت اعلام می‌کند که در ظرف ده روز دلایل جعل را کتباً به عده طرف دعوى به علاوه یک نسخه بدادگاه تقدیم دارد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 382

ماده 382- دادگاه پس از وصول دلایل جعل در صورتی که رسیدگى به دعوى جعل را مؤثر بداند قرار رسیدگى به ادعاى جعل را صادر می‌نماید

مدیر دفتر در ظرف دو روز قرار دادگاه را به طرفین ابلاغ و یک نسخه از دلایل جعل را براى صاحب سند می‌فرستد و به او اخطار می‌کند که در ظرف ده روز کتباً پاسخ بدهد و پس از وصول پاسخ مدیر دفتر وقت رسیدگى به دعوى جعل را معین کرده به طرفین ابلاغ می‌کند

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 383

ماده 383- صاحب سند اصل سندى را که موضوع ادعاء جعلیت است باید همان وقتى که استفاده از سند را اطلاع می‌دهد بدفتر دادگاه بسپارد و الّا دادگاه می‌تواند به درخواست مدعى جعلیت سند مذکور را از جزء دلایل طرف خارج نماید پس از رسید سند به دفتر دادگاه مدیر دفتر آن را به نظر رئیس دادگاه رسانیده و دادگاه فوراً آن را مهر و موم می‌نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 384

ماده 384- هر‌گاه مدعى جعل در مورد مقرر دلایل دعوى جعل را پاسخ ندهد دعوى جعل بى‌اثر می‌شود و اگر طرف نسبت به دلایل جعل پاسخ ندهد براى رسیدگى به دعوى جعل تعیین وقت می‌گردد

مخبر- اینجا در ماده 384 سطر اول کلمه مورد باید به موعد تبدیل شود

رئیس- با این اصلاح آقایان موافقین با این ماده قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 385

ماده 385- دادگاه پس از رسیدگى قرار لازم در باب عدم جعلیت و یا جعلیت سند داده و در صورت اخیر سند مجعول را از عداد دلایل صاحب سند خارج می‌نماید

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده 386

+++

ماده 386- هر‌گاه دادگاه حقوق قرار جعلیت سندی را داد مکلف است مراتب را به دادستان اطلاع دهد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 387

ماده 387- در قرارى که دادگاه در باب جعلیت اسناد می‌دهد باید تکلیف اسناد و نوشته‌جات راجع‌ به ادعاى جعلیت را معین نماید

هر‌گاه وجود اسناد و نوشته‌جات راجع به دعوى جعل در دفتر‌خانه دادگاه دیگر لزومى نداشته باشد دادگاه قرار اعاده آن اسناد و نوشته‌جات را به صاحبان آنها از اصحاب دعوى و مطلعین و غیره می‌دهد و اسنادى که ادعاى جعلیت نسبت به آنها شده ولى قرار جعلیت نسبت به آن صادر نشده است نیز به صاحبان آنها رد می‌شود و همچنین اسنادى که از ادارات خواسته شده و یا در یکى از بنگاه‌هاى عمومى امانت بوده به خود آنها مسترد می‌گردد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 388

ماده 388- وقتى که دادگاه قرار جعلیت داد باید در همان قرار تکلیف سند مجعول را معین کند که باید آن را از بین برد یا قسمت مجعول را در روى سند ابطال کرده یا کلماتى را که محو کرده یا تغییر داده‌اند در روى سند اصلاح نمود. اجراى قرار دادگاه راجع به تکلیف سند منوط به قطعى شدن حکم دادگاه در ماهیت دعوى و گذشتن مدت فرجام یا ابرام حکم است و به توسط دادگاهى که آخرین حکم قطعى را صادر کرده با حضور دادستان به عمل خواهد آمد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 389

ماده 389- هیچ یک از کارمندان دفترى حق ندارند از اسناد و نوشته‌جاتى که نسبت به آنها دعوى شده مادام که قرار اصالت صادر نشده است رونوشت به اشخاص بدهند مگر به اجازه دادگاه که در این صورت نیز باید در حاشیه رونوشت تصریح شود که نسبت به سند دعوى جعل شده است‏

متخلف از سه ماه الى یک سال از شغل دولتى منفصل خواهد شد

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 390:

ماده 390- در موردى که مدعى جعل شخص معینى را که در حال حیات است بساختن سند متهم نماید و تعقیب او ممکن و رسیدگى به سند در اصل دعوى مؤثر باشد دادگاه حقوق سند نامبرده را با برگه‌ها راجع‌ به دعوى جعل نزد دادستان می‌فرستد و در این صورت هر گاه رسیدگى به اتهام مذکور به جهتى از جهات غیر قابل تعقیب تشخیص گردید دادگاه حقوق به دعوى جعل رسیدگى می‌کند.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 391:

ماده 391- در موردى که امر به دادگاه جزاء مراجعه شده باشد خواه قبل از اقامه دعوى حقوقى یا بعد از آن هر گاه دادگاه حکم به جعلیت یا اصالت سند داد آن حکم در دادگاه حقوق متبع خواهد بود.

در صورتی که دادگاه جزا متعرض جعلیت یا اصالت سند نشده یا احراز جعلیت آن را ننموده دادگاه حقوق به دعوى جعل رسیدگى می‌نماید و بر هر تقدیر رأى دادگاه حقوق در خصوص اعتبار سند منافى نیست با این که مدعى جعل در صورتی که جاعل در حال حیات و قابل تعقیب باشد دعوى خود را مستقیماً در مراجع جزایى اقامه نماید و اگر حکمى از دادگاه جزا بر مجعولیت سند بر‌خلاف رأى دادگاه حقوق صادر شود مستند اعاده دادرسى در دادگاه حقوق خواهد گردید.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 392:

ماده 392- دادگاه حقوق پس از ارجاع امر به دادستان رسیدگى به کار را توقیف نموده منتظر ختم عمل جزایى می‌شود و یا به درخواست یکى از اصحاب دعوى رسیدگى به کار را تا اندازه‌اى که مربوط بسند متنازع فیه و ادعاء جعلیت نیست دنبال کرده و به اتمام می‌رساند.

+++

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 393:

4- رسیدگى به صحت سند در مورد انکار و تردید

و ادعاى جعلیت‏

ماده 393- رسیدگى به اعتبار سند در مورد انکار و تردید و دعوى جعل بقرار زیر است.

1- تطبیق مفاد سند با اسناد و دلایل دیگر

2- تحقیق از گواه و مطلعین که از اطلاعات آنها بتوان صحت یا عدم صحت سند را تشخیص داد.

3- مطابقه خط و امضاء سند منتازع فیه با خط و امضاى اسنادى که اصالتشان ثابت و معتبر است و دقت در خط و امضاء مهر سند از حیث تراشیدگى و امثال آن.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 394:

ماده 394- در مورد تطبیق سند با مفاد اسناد دیگر باید اسنادى را انتخاب نمود که صحت مفاد آن ثابت یا مورد اعتراف طرف مقابل باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 395:

ماده 395- گواه‌هایى که در سند گواهى نوشته و یا اشخاصى که نوشته شدن سند متنازع‌فیه یا امضاء و مهر شدن سند را دیده‌اند و همچنین اشخاصى که از اطلاعات آنها می‌توان کشف حقیقت نمود احضار شده و پس از التزام آنها بصحت گواهى اظهاراتشان استماع می‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 396:

ماده 396- در مورد تطبیق خط و امضاء یا مهر نوشته‌جاتى اساس تطبیق قرار داده می‌شود که طرفین در انتخاب آنها موافق باشند و در صورت عدم توافق طرفین نوشته‌جات زیر اساس تطبیق قرار داده می‌شود.

1- خط یا امضاء یا مهر زیر اسناد رسمى یا دفتر اسناد رسمى.

2- خط یا امضاء یا مهرى که در اوراق راجع‌ به دعاوى در حضور دادگاه نوشته یا امضاء یا مهر شده باشد.

3- خطوط یا امضاء اشخاص رسمى در نوشته‌جات رسمى‏

4- اسناد عادى که قبلاً به صحت خط یا امضاء یا مهر آن اعتراف شده باشد.

در صورتی که یک قسمت از سند مورد اختلاف و قسمت دیگر آن از حیث خط مسلم باشد دادگاه می‌تواند همان قسمت را اساس تطبیق قرار دهد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 397

ماده 397- خط و مهر و یا امضاء اسناد عادى را که انکار یا تردید یا نسبت به آن ادعاء جعل شده باشد نمى‌توان اساس تطبیق قرار داد هر چند که صحت آن در نتیجه تطبیق معلوم شده باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 398:

ماده 398- اگر کسى که خط یا امضاء سند به او نسبت داده شده در حال حیات باشد ممکن است او را براى استکتاب احضار نمود عدم حضور یا امتناع از کتابت بدون عذر موجه را در این مورد دادگاه می‌تواند قرینه صحت سند قرار دهد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 399:

ماده 399- اگر برگ‌ها و نوشته‌جاتى که باید اساس تطبیق واقع شود در یکى از ادارات باشد باید برگ‌هاى مذکوره را به محل تطبیق بیاوردند- ادارات به قید مسئولیت مکلفند که امر دادگاه را در این باب مجرى دارند مگر این که ابراز برگ‌ها و نوشته‌جات نامبرده با منافع دولت یا شهردارى اصطکاک داشته و یا این که منافى مصالح انتظامات عمومى باشد که در این صورت اداره مربوطه پاسخ منفى را باید با توضیح به دادگاه بفرستند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد

[3- تصویب پنج فقره مرخصى‏]

رئیس- چند فقره گزارش مرخصى رسیده است قرائت می‌شود.

+++

گزارش مرخصى آقاى ذوالقدر

آقاى ذوالقدر درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ 31 تیر ماه 1318 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش دیگر.

گزارش مرخصى آقاى کیخسرو شاهرخ‏

آقاى کیخسرو شاهرخ درخواست هشت روز مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند و کمیسیون با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش دیگر.

گزارش مرخصى آقاى نواب یزدى‏

آقاى نواب یزدى درخواست بیست و پنج روز مرخصى از تاریخ هفتم امرداد 1318 نموده‌اند و کمیسیون عرایض با بیست روز آن موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با این مرخصى قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش دیگر قرائت می‌شود:

گزارش مرخصى آقاى ابراهیم سمیعى‏

آقاى ابراهیم سمیعى درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با این مرخصى قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. یک گزارش دیگر قرائت می‌شود:

گزارش مرخصى آقاى اقبال‏

آقاى اقبال درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ پنجم شهریور 1318 نموده‌اند و کمیسیون با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى اقبال قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

[4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏]

رئیس- اجازه می‌فرمایید جلسه ختم شود جلسه آینده روز یکشنبه 4 شهریور ماه سه ساعت به ظهر مانده دستور لوایح موجوده‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293718!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)