کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 101 صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 5 آبان ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور لایحه متمم بودجه

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 101

صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 5 آبان ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور لایحه متمم بودجه

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز سوم آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: روحی، ملک­زاده آملی، فاطمی

غایبین بی­اجازه- آقایان: تولیت، دکتر ضیا، نوبخت، اورنگ، مشیر دوانی، دکتر جوان، امیر ابراهیمی، معتصم سنگ، اصفهانی، دکتر ادهم، دبستانی، بهبهانی، آصف، خسروشاهی، سلطانی، صادق وزیری، شباهنگ، کامل ماکو، همراز)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- بقیه شور لایحه متمم بودجه

رئیس- ماده 38

ماده 38- عملى که تاکنون از طرف وزارتخانه‌ها نسبت به ترفیع کارمندان لیسانیه و دکترا می‌شده و استحقاق به ترفیع آنها پس از یک سال توفق در پایه‌هاى سه و چهار و دو سال در پایه پنج تشخیص مى‌گردد تأیید و در سال 1321 هم مادام که قانون مخصوص وضع نگردیده می‌توانند به همین ترتیب نسبت به ترفیع آنها رفتار نمایند

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- خاطر آقایان را بنده متوجه مى‌کنم به این قسمت که کارمندان و مستخدمین دولت آنهایى هستند که بالاخره چرخ‌هاى این مملکت را بایستى بچرخانند با وضعیت زندگانى امروز که وضع زندگانى هر روز صدى صد بالا می‌رود این گرانى تحمیل می‌شود به آن طبقاتى که عایدى‌شان منحصر است به یک حقوق و یا به کسانى که از یک محل معینى حقوق مى‌گیرند یعنى متاعى ندارند که اموز نرخ آن بالا برود. در آخر ماه یک حقوقى فیکس مى‌گیرند و هر قدر هزینه بالا برود خودش است و این حقوق در مقابل چى؟

+++

در مقابل نه ساعت کار نه ساعت بایستى روزه بگیرد. اگر می‌فرمایید 9 ساعت نیست 7 ساعت است نه ساعت است براى این که 7 ساعت خالص است و یک ساعت فرض بفرمایید یک مستخدم از جنوب شهر باید برود به وزارت کشاورزى در شمال شهر و این وسیله نقلیه هم ندارد نان هم گیرش نیامده است این باید ساعت 7 لااقل برود و ساعت 8 آنجا باشد. اگر مستخدم جز باشد و سرایدار باشد و پیشخدمت باشد او هم باید قبل از ساعت 8 برود و اتاق را تمیز کند که براى ساعت 8 کارمندان بیایند پس ساعت 7 صبح است و سه ساعت بعد از ظهر هم تا برسد به منزلش ساعت 4 بعد از ظهر است و این می‌شد 9 ساعت. 9 ساعت روزه گرفته است و بعد از آن که به منزلش برسد تازه معلوم نیست که نانى هست بخورد یا نه بنابراین دولت باید در اینجا موضوع یک توجه خاصى بکند. اگر این طبقه به این وضع که مى‌گذرد با این هزینه زندگانی که هر روز بالا می‌رود این طور بماند و از طرفى هم فردا گرفتار سوخت و زمستان می‌شود و وسیله نقلیه هم که نیست و اینها ضمیمه بشود این است که دیگر او توانایى کار کردن ندارد آن وقت ممکلت معلوم است چه صورتى پیدا خواهد کرد به عقیده بدهد که اینها بتوانند به کار برسند و طورى باشد که زندگانیشان هم تأمین شود. پس اگر یک پیشنهاداتى در یک موردى می‌شود که ممکن است یک کمک‌هایى شود بایستى مجلس هم موافقت بکند. بنده در این قسمت یک پیشنهادى کردم که در سطر آخر بعد از عبارت به همین ترتیب اضافه شود «از تاریخ استحقاق اشخاص اعم از این که اسامى این کارمندان در جدول ترفیعات درج شده باشد یا نشده باشد». براى این که این آقایان از طرفى هم علاوه بر این وضعیت که عرض کردم این قبیل اشخاص دچار مشکلات دیگر ادارى هم هستند از قبیل بازنشستگى و تصویب‌نامه‌ها و مقررات و اینها پس در موقع خودش هم همان حق کوچک و کمى هم که باید بگیرند بهشان نمی‌دهند پس لااقل باید که این قسمت‌ها را برداشت و اگر هم که کم می‌دهند دیگر همان کم را بهشان بدهند. جلوگیرى نکنند. قانون بازنشستگى و تصویب‌نامه‌ها و چه و چه..‏. بالاخره از یک مستخدمى که کار می‌خواهند باید حقش را بدهند این است که بنده پیشنهاد کردم و امیدوارم که مورد توجه قرار بگیرد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- عرض کنم در طى قانون استخدام کشورى فقط این ماده است که به جوانان تحصیل کرده و فاضل که امیدوارى ما به آنها است یک مساعدتى کرده است یعنى یک استثنایى قائل شده‌اند که کسانی که داراى تصدیق‌نامه لیسانس به بالا هستند با رتبه 3 استخدام می‌شوند و رتبه 3 و 4 را با یک سال و رتبه 5 را با دو سال طى کنند تا به رتبه 6 برسند و این قانون چند سال مورد اجرا بود. یک اشکال مختصرى پیدا شد و این معارضه پیش آمد که آن ماده قانون اعزام اشخاص به اروپا در آنجا یک مقررات دیگرى براى اشخاص دیپلمه‌ها و لیسانسیه‌ها قائل شده بود و معارضه این دو ماده اسباب زحمت شده بود یعنى لیسانسیه‌ها و دکترها دچار زحمت شده بودند چون که اداره بازنشستگى گاهى هم قانون اعزام اشخاص به اروپا را و در نتیجه این قبیل اشخاص اتفاق مى‌افتاد که 5 ماه یا 6 ماه و یک سال حقوق بهشان نمی‌رسید و معلوم هم نبود که اداره بازنشستگى بالاخره با کدام یک از اینها موافقت می‌کند آیا این قانون استخدام کشورى را که مقدم یا قانون اعزام اشخاص به اروپا را. براى رفع این اشکال این ماده 38 در قانون متمم بودجه تهیه شده است و پیشنهاد شده است ولى این ماده هم این اشکال دیگرى از نو ایجاد می‌کند چون در این قانون عمل را که قانون استخدام کشورى انجام می‌داد تأیید می‌شود یعنى همان چیزى را که ما ملاک قرار داده‌ایم و در قانون استخدام است همان را هم در ماده 38 بهش اعتبار داده است اما تصریح نکرده است از کى به موقع اجرا واقع خواهد شد و این دوباره یک دستاویزى خواهد شد براى آنها. این است که از آقاى مخبر

+++

محترم کمیسیون و از آقاى معاون وزارت دارایى استدعا می‌کنم که این اشکال را اینجا رفع کنند. این ماده که اینجا نوشته شده است یکى تاریخ تصویب آن معین شود که براى اداره بازنشستگى از چه موقع اجراى آن معتبر است یعنى از چه تاریخ و مدتى اجرا کنند براى این که در تاریخ صدور ابلاغ اشکال پیش می‌آید و یکى دیگر هم که باید اصلاح شود و مرکوز ذهن آقایان است این است که مطابق استحقاق ترفیع داده ذشود یعنى هر کس موقعی که استحقاق حاصل کرد همان موقع این ترفیع بهش داده شود. چون ترفیعات در این سال و سال گذشته به علت این که محل آن در بودجه نبوده است داده نشده است و چون امسال بنا بود ترفیعات داده شود ولى اضافه‌اش داده نشود از این جهت تحمیلى هم به بودجه نخواهد شد ولى این عمل یک قدر دانى است براى اشخاص این است که آقاى مخبر فرهمند یک پیشنهادى کرده بودند و بنده و آقاى معدل و آقاى طوسى هم یک پیشنهاد دیگرى به آن ضمیمه کردیم تمنا می‌کنم که آقایان این را بپذیرند که از تاریخ استحقاق پرداخته شود و اگر این قسمت بگذرد این امر موجب دلگرمى مستخدمین بوده و بهتر است این قدرشناسى را از جوان‌ها کرده باشند.

آقاى وزیر خواروبار- عرض کنم این لایحه پانصد میلیون ریال وزارت خواروبار را استدعا می‌کنم براى جلسه آتیه جز دستور باشد که این لایحه دچار تأخیر نشود (صحیح است).

معاون وزارت دارایى- عرض کنم چون آقایان محترم اظهار فرمودند که این ماده ماده‌ای است که تشویق می‌کند اشخاص تحصیل کرده و جوان‌هاى کشور را و نظر به اشکالى که پیش آمده یعنى سوء‌تفاهمى یا ترتیب متضادى که در دو قانون یکى قانون استخدام کشورى و یکى دیگر قانون اعزام محصلین پیش آمده است اداره بازنشستگى از شهریور ماه گذشته تصدیق احکام وزارتخانه‌ها به عهده گرفته و تصدیق هم کرده بود این را هم باید تذکر داد که یک وزیرى که یک چیزى را امضا کرد و نوشت این تصدیق مثل قانون است و به قوت قانونى خود باقى است. پس براى این که از جوانان تشویق شده باشد ما این را به صورت ماده در این قانون متمم بودجه قرار داده‌ایم. پس براى این که رفع اشکال بشود با آقاى رئیس محترم کمیسیون بودجه هم مذاکره کردیم که یک قسمت که در سال 1321 هست آن را از اینجا حذف می‌کنیم و نوشته می‌شود که مادام که قانون مخصوصى وضع نشده است به همین ترتیب مجرى است آقا آن موضوع استحقاق که فرمودند خواستم عرض کنم که با توضیحى که بنده عرض کردم و آقاى رئیس کمیسیون هم قبول کردند تصور می‌کنم مخالفى در مجلس نخواهد بود همه موافقت بفرمایید که عجالتاً این ماده با آن اصلاح عرض شد به موقع اجرا گذاشته شود چطور؟ حالا عرض می‌کنم که اولاً یک قسمت احکام صادر شده است و باز هم که احکام صادر می‌شود وزیر حق دارد که از روى استحقاق حکم صادر بکند. اما بعضى موارد هم هست که نمی‌توان حکم صادر بکند. اما بعضى موارد هم هست که نمی‌توان حکم صادر کرد برایش عرض کنم چون ترفیع طورى نیست که اتوماتیک‌مان یعنى نسبت به یک مستخدم بدون این که فکر شود این وضعیت کارش چطور بوده است در این مدت خدمتش را انجام داده است یا نداده است. اینجا ما قانونى نداریم که اگر مستخدمى فرضاً دو سال در رتبه دو خدمت کرد حتماً اتوماتیک‌مان مى‌تواند به رتبه 3 ترفیع حاصل کند این طور نیست البته مى‌بینید که شخص چطور کار کرده است طفره زده است؟ و در این مدتى که باید براى یک وزارتخانه کار کند رفته است براى یک نفر کنتراتچى کار کرده است اتفاقاً یک مواردى است که در سابقه خدمت آن شخص مصرح است و وزیر براى همین کار است که اینها را نگاه مى‌کند و مطالعه مى‌کند و اگر استحقاق داشته باشد نسبت به آن ترفیع قائل می‌شود. ولى اگر این حق از یک رئیس اداره یا یک وزیرى گرفته شود دیگر قانون استخدام لازم ندارد آن وقت مثل یک ماشینى می‌شود که مثل ماشین حساب که آن را مى‌چرخانند نشان می‌دهد دو دو تا می‌شود چهار تا. همین طور است حالا ممکن است استثنا هم درش باشد اما درست توجه بفرمایید که جنبه حفظ دیسیپلین

+++

اداره را باید رعایت کرد و ما کاملاً موافق هستیم که هرکس استحقاق دارد از روز استحقاق بهش داده شود و ایرادى بهش نخواهد بود این است که تقاضا می‌کنم براى رعایت آقایانى که تحصیل کرده هستند و همچنین براى حفظ انتظامات این ماده را همین طور تصویب بفرمایند.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- عرض کنم که موضوعى را که آقاى مخبر فرهمند و آقاى نراقى و غالب آقایان نظر دارند در این قضیه لیسانس‌ها بنده هم طرف‌دار این طبقه لیسانسه‌ها و اشخاصی که تحصیل کرده‌اند هستم زیرا اینها صرف وقت کرده‌اند و بالاخره ده سال بیست سال وقت‌شان را صرف تحصیل کرده‌اند و البته دولت هم باید آنها را تشویق کند و مجلس هم طرف‌دار اینها است و من حالا که با آقاى اردلان معاون وزارت دارایى صحبت کردم و همان طورى که آقایان فرمودند نظرشان تأمین خواهد شد و اصلاً ایشان با این فکر موافقت کردند بنده هم به جاى مخبر امروز با نظر آقایان اعضاى کمیسیون بودجه دفاع می‌کنم و با این نظر موافق هستم براى این که این استحقاق اگر نظى در بین نباشد وزیر و مقامات ما فوق که بایستى حکم ترفیع او را صادر کند باید به او بدهد براى این که یک حق قانونى است که مجلس براى او تصویب کرده است و باید بهش داده شود و باید تصویب شود حقش. این است که اشخاصى که استحقاق حاصل می‌کنند وزارتخانه مربوطه‌اش حکم صادر می‌کند و به موقع اجرا گذاشته می‌شود (صحیح است) ولى این که گفته می‌شود به طور استحقاق این اصولاً از نظر حفظ دیسیپلین ادارى خوب نیست بنده خواستم توضیح بدهم که در اصل مطلب آقاى معاون هم موافقت کردند و بنده هم در اصل مطلب آقاى معاون هم موافقت کردند و بنده هم موافقت کردم و این فرمولش که این طور بشود بهتر است براى این که اصل منظور آقایان لیسانسیه‌ها هم تأمین می‌شود و به نظر بنده هم هیچ اشکالى باقى نیست (صحیح است).

رئیس- آقاى معدل موافقید یا مخالف؟

معدل- اینجا مطلب دو قسمت است در این ماده که باید توضیح داده شود یکى همان طور که آقاى معاون وزارت دارایى فرمودند مربوط به سال 1321 به بعد است که ین نظر را با اصلاحى که قبول فرمودند تأمین کردند و یکى هم مربوط به سال 1320 است تا سال 1319 که به این قسمت عمل شده است و از سال 1321 هم مطابق این ماده و این قانون بهش عمل می‌شود. ولى در سال 1320 فاصله پیدا شده است اشخاصى که داراى درجه لیسانس به بالا بوده‌اند و در سال 1320 می‌بایستى استفاده از ترفیع کرده باشند نمی‌توانند به واسطه اداره بازنشستگى استفاده بکنند و پیشنهادى که بنده و آقاى نراقى دادیم براى حل هر دو قسمت است. اولاً تشکر می‌کنم از آقاى معاون وزارت دارایى و آقاى رئیس کمیسیون که در قسمت از 1321 موافقت فرمودند در این قسمت هم جلب توجه‌شان را می‌کنم به این که بگذارند که این فاصله پیدا نشود و یک عده‌اى از این قانون استفاده بکنند چون برنامه دولت در حقیقت سه قسمت بیشتر نبود: یکى خواروبار یکى امنیت و یکى تشویق از جوانان در خدمت. این ماده تنها قسمتى است از آن ماده برنامه دولت که مربوط به جوانان و دانشمندان است. آنهایی که تا به حال خدمت کرده‌اند و می‌کنند در ادارات آنها به مصداق «چون پیر شدى حافظ از میکده بیرون رو» آنها خواه و ناخواه یا حالا یا چند روز دیگر کنار گذاشته می‌شوند و بایستى جوانان تحصیل کرده و آنهایى که عرض کردم آنها را باید تشویق کنیم. هر روز و هر ساعت یا به وسیله وضع قوانین یا ایجاد و احداث دیوان کیفر و سایر حملاتى که می‌شود به بدکارها و آنهایى که وظیفه‌شان را عمل می‌کنند در مقابل هم باید این نوع تشویق‌ها از اشخاصى که رفته‌اند و زحمت کشیده‌اند و آنهایى که حقیقت خدمت می‌کنند بایستى به عمل آید نکته دیگرى که آقاى معاون وزارت دارایى بیان فرمودند این است که خود به خود نمی‌شود اینها بالا بروند این نظر را پیشنهاد دهندگان ندارند ولى بحث سر این است که این اشخاص اگر خوب کار کنند. اگر موجبات رضاى اداره و مافوق‌شان را فراهم کنند قانون راه بدهد که به آنا ترفیع بدهند هرگاه این پیشنهادى که شده است موافقت کنید

+++

هم فاصله بین این قسمت در اجراى این قانون باقى نمی‌ماند و هم همه از این قسمت استفاده کرده‌اند

رئیس- آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى- اجازه می‌فرمایید عرض کنم با آقاى معاون وزارت دارایى که صحبت کردم می‌خواهم تا 1320 و خود 1320 هم باشد از 1320 به این طرف است و ما نمی‌خواهیم برگردیم به 17 و 18 با اصل این منظور هم آقاى معاون وزارت دارایى موافق هستند و هم بنده به عنوان مخبرى یک فرمولى پیشنهاد می‌کنم و خواهش می‌کنم که تسریع بفرمایید که این لایحه متمم بودجه را ما بگذرانیم زیرا که طرف احتیاج است و بعداً براى این موضوع یک لایحه مخصوصى بیاورند اینجا فعلاً این ماده بگذرد که اینها به واسطه عدم تصویب این قانون گرفتار مشکلات و عدم پرداخت حقوق شده‌اند (صحیح است)

معاون وازت دارایى- مذاکراتى که در اینجا در مجلس می‌شود خودش تفسیر قانون است آقایان می‌دانند این مذاکرات که می‌شود در موقع عمل و اجرا خواهیم گذاشت این ماده قانون تصریح دارد عملى که وزارتخانه‌ها کرده‌اند تأیید می‌شود و گفته می‌شود که مادام که قانون مخصوص نگذشته است به قوت خودش باقى است باقى است پس یک وزیرى می‌تواند یک لیسانسیه را حکمش که صادر شده است بنده استحقاق دارم از سال 1320 و حکم به من داده‌اند بنابراین حکم که صادر شد می‌رود آنجا مشغول می‌شود حالا هم از چهار می‌رود به پنج این هیچ اشکال قانونى ندارد (صحیح است) و تمنا می‌کنم تصویب بفرمایید زیرا بنده خودم مجریش هستم و اجرا می‌کنم (صحیح است) (بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است)

رئیس- پیشنهادات خوانده می‌شود.

بیات- بنده با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- بفرمایید

بیات- قانون استخدام در این مملکت در دوره چهارم طرف شور درآمد و تصویب شد و نقطه‌نظرى که حقیقتاً از این قانون استخدام بود این بود که وضعیت مستخدمین به یک طرز ثابتى و به یک طرز عادلانه تثبیت شود که همه روزه آن وظیفه‌اى که دارند متزلزل نشود یک تغییرى در روحیت مستخدمین داده نشود ولى متأسفانه چند سال که گذشته یک سوراخ‌ها و یک رخنه‌ها براى این قانون درست شده که اساساً آن نتیجه‌اى را که مجلس در نظر داشتند از بین رفت (امیر تیمور- قانونى باقى نمانده است) هر طرف را که نگاه می‌کنید می‌بینید که آن قانون از بین رفته است و تکه تکه شده است واقعاً آن مطلبى که از بین رفته است هیچ یک تبعیضاتى هم براى همه مستخدمین فراهم کرده است مثلاً اولاً مى‌آیند یک اشخاصى رتبه پنج است یا شش می‌گذارند در رأى مى‌آیند یک اشخاصى رتبه پنج است یا شش می‌گذارند در رأس اداره‌اى آن وقت یک رتبه‌هاى 8 و 9 زیر دست این رتبه‌هاى 5 و 6 باید اطاعت کنند و اجراى اوامر کنند و این حقیقتاً یک نوع اسباب دلسردى و یأس اشخاص است که مستخدم دولت هستند که به عقیده بنده هیچ واقعاً جاى تردید و محل اشکال نیست از طرفى دیگر براى این مطلبى که الان اینجا دارم صحبت می‌کنم یک اشخاصى که زحمت کشیده‌اند یک قوانین مخصوصى آمده است و در یک قسمت‌هایى یک امتیازاتى بهشان داده شده است یک قسمت‌هایى را هم امتیاز نداده‌اند و به همان حال اولیه باقى هستند مثلاً خوب براى وزارت دادگسترى قانونى آمد براى عرض کنم وزارت بهدارى قانونى آمد ولى براى مهندسینى که در وزارت راه و در وزارت کشاورزى و در وزارت پیشه و هنر هستند ابداً در این مدت توجهى به آنها نشده است مخصوصاً یک شرحى کانون مهندسین به مجلس شوراى ملى نوشته بودند که به وسیله بنده تقدیم کردند که براى استحضار خاطر آقایان این شرح را بنده می‌خوانم:

مجلس شوراى ملى به طوری که خاطر مبارک مستحضر است اساس هر کار فنى متکى بر سازمان صحیح و در مرحله اول بر تشکیلات صنف مهندس که عامل اولیه کار است می‌باشد بدبختانه با آن که مهندسین با به حال سهم بزرگى در کلیه اقدامات مثبت و مفید این کشور داشته و بعدها نیز عهده‌دار وظایف سنگینى خواهد بود در قانون استخدام کشورى

­­+++

وضعیت مخصوص این طبقه تاکنون مورد توجه قرار نگرفته و در نتیجه سازمان کار در ایران از پایه ضعیف گشته است. اینک براى استحضار خاطر مبارک مختصراً با چند مقایسه وضعیتى که صنف مهندس به آن دچار گشته تشریح و نتایج سوء آن را به عرض برساند:

1- به واسطه نبودن یک قانون استخدام صحیح و عادلانه هرج و مرج غریب و تزلزل روحیه در بین مهندسین حکمفرما است. کسانی که به قانون استخدام عمومى تن در دادند همیشه با اشکالات مادى دست به گریبان بوده در هیچ مرحله از مراحل خدمت خود تشویقى که در خور زحمات‌شان است ندیدند مهندس با وجود مسئولیت بزرگى که فرماندهى کار برایش تولید می‌کند و با وجود موقعیت اجتماعى که پایه عملیش ایجاب می‌نماید به واسطه وضعیت مادى اسفناک خود نتوانسته است مقامى را که در خور او است اشغال کند.

چون سطح زندگانى شخص از آنچه استحقاق دارد پایین‌تر آمد تزلزل روحیه در خور او و تحقیر در نظر دیگران تولید می‌شود مخصوصاً اگر خداى نخواسته مقایسه اطرافیان به نظر آورد که این فقر و مسکنت کفاره علم و دانش است. لطمه اخلاقى که از اینجا به روحیه مهندس جوان وارد می‌شود کم‌تر از ضرر مادى که متوجه کار می‌گردد نمی‌باشد.

دسته دیگر از مهندسین به منظور بهبودى مادى خود پایه ادارى را قبول نکرده به طور پیمانى خدمت می‌کنند. مفاسدى که این نوع استخدام تولید کرده کمتر از مضار رتبه ادارى نیست چه علاوه بر این که مهندس قراردادى آتیه خود را تأمین ندانسته دست خوش هر گونه پیش‌آمدى است طرز استخدام او نیز به روى هیچ پایه اساسى نبوده مدارک علمى منظور نگشته و هر کس به اندازه آشنایى و دست و پاى خود حقوق گرفته و این امر بر تشتت افکار قاطبه مهندسین افزوده است.

2- موقعى که صنف مهندس در این اشکالات دست و پا می‌زند قانون استخدام مخصوصى رفقاى پزشک و حقوقدان ما را تا اندازه آسوده خاطر نموده است یک نفر پزشک با رتبه یک پزشکى که حقوق آن در حدود دو هزار ریال است و با حق استفاده از مطلب خصوصى شروع به خدمت می‌کند و در صورتی که دانشیار باشد یعنى حق استفاده از مطب نداشته باشد حقوق بدو خدمتش در حوالى سه هزار و پانصد ریال می‌باشد همچنین یک نفر حقوقدان ولو تحصیلاتش در حدود لیسانس یعنى فقط سه سال بعد از متوسطه باشد می‌تواند با رتبه یک قضایى و حق مقام رتبه‌هاى عالیه قضایى که تا چهار هزار ریال حقوق آن است وارد خدمت شود. ولى یک نفر مهندس دیپلمه که دوره تحصیلات عالیه طویل‌تر و زحمات بیشترى را متحمل شده و مسئولیت کارش اگر زیاد نباشد اقلاً به همان اندازه است با رتبه سه ادارى یعنى هزار و چهل ریال به خدمت پذیرفته می‌شود و بنابراین تعجبى نیست اگر این وضعیت از طرف مهندسین و بنابراین تعجبى نیست اگر این وضعیت از طرف مهندسین به ناعدالتى تلقى شده غیر قابل قبول شناخته شود چون علاوه بر عبرتى که در زندگى مادى مهندس ایجاد مى‌کند مقام اجتماعى او را بدون علت پایین مى‌آورد.

3- گرچه مقایسه ما به سایر طبقات مستخدمین کشور که جنبه تخصص ندارند بى‌تناسب است ولى البته تصدیق خواهند فرمود در مملکتى که یک نفر شوفر ماهى هزار و پانصد ریال کم‌تر حقوق ندارد و یک نفر ماشین‌نویس پس از سه ماه کار‌آموزى از ماهى نهصد ریال کم‌تر قبول نمی‌کند چگونه یک نفر مهندس پس از 18 تا 20 سال تحصیل مى‌تواند هزار و چهل ریال حقوق رتبه خود را عادلانه بداند.

4- از طرف دیگر چون مقام خدمت متناسب با حقوق در نظر گرفته مى‌شود اغلب مهندسین از تکفل وظایف مهم و عهده‌دار شدن خدمات برجسته محروم گشته و این وضعیت نه تنها باعث دلسردى و خسارت مادى مهندس است بلکه ضرر بزرگ‌ترى را متوجه وزارتخانه مربوطه مى‌سازد چه استفاده‌اى که می‌توان از کارمند دلگرم و علاقه‌مند نمود از آنها نمى‌شود. دسته‌جات مختلفه مهندسین تاکنون بارها اولیا امور را به این موضوع متوجه ساخته و بیش از 5 سال که دایماً به آنها وعده گذارندن

+++

قانون استخدام مخصوص داده مى‌شود. به خصوص پس از شهریور ماه 1320 قانون استخدام متحد‌الشکل که این منظور را نیز تأمین نماید در برنامه عموم کابینه‌هایى که بر سرکار آمده‌اند بوده ولى بدبختانه تاکنون نتیجه به دست نیامده است. در این موقع کانون مهندسین که نماینده اکثریت مهندسین ایرانى است نظر آن مقام را به این موضوع مهم جلب نموده تقاضا دارد امر فرمایند طرح قانونى با موافقت این کانون تنظیم و به تصویب برسانند.

با استحضار به حسن نیت جنابعالى اطمینان دارد هرچه زودتر در قانون متمم بودجه این موضوع را گنجانده و مهندسین ایرانى را بیش از این در موقعیت مشکل نگاه ندارند: این شرحى است که کانون مهندسین به توسط بنده به مجلس شوراى ملى عرض کرده‌اند که قرائت شد البته آقایان تصدیق مى‌فرمایند که تبعیض در هر قسمتى مضر است مخصوصاً در قسمت یک اشخاصى که تحصیل کرده‌اند و زحمت کشیده‌اند و حالا ما از وجودشان باید استفاده کنیم در کمیسیون بنده مکرر به دولت تذکر دادم و تقاضا کردم طورى بشود که این قانون استخدام تحت مطالعه در بیاید و یک صورت متحد‌الشکلى پیدا کند ولى چون تأثیرى نبخشید و اقدامى هم نکرده‌اند این است که بنده پیشنهادى تهیه کرده‌ام در ضمن این ماده دولت را مکلف کرده است که تا دو ماه این قانون استخدام را تنظیم و اصلاح کند و به مجلس شوراى ملى تقدیم کند پیشنهادم را هم تقدیم مى کنم و آقاى مخبر کمیسیون هم موافقت بفرمایند که وضعیت استخدامى مستخدمین یک صورت صحیحى پیدا کند.

امیر تیمور- صحیح است آقا خواهش می‌کنم پیشنهاد را بخوانید.

معاون وزارت دارایى- موضوع قانون استخدام کشورى قابل توجه است و همان طور که اظهار فرمودند بایستى معین کرد که از قانون انحراف حاصل نشود و حقیقتاً که این باعث دلسردى مستخدمین مى‌شود این موضوع را مورد دقت قرار داده‌ایم و تجدید‌نظرى در قانون استخدام می‌شود و قریباً لایحه آن به مجلس شوراى ملى تقدیم خواهد شد نسبت به وضعیت کارمندان هم مى‌بینیم که آقایان توجه دارند واقعاً اسباب تشکر است چون باید حقیقتاً یک فکرى کرد که زندگانى آنها تأمین شود چون اشخاصى هستند که خدمت مى‌کنند اگر خداى نکرده چند نفر خطاکار هستند این عمومى نیست نسبت به این ماده هم بنده اینجا با آقاى رئیس کمیسیون آقاى ملک مدنى صحبت کردم به جاى آن جمله که حذف شود این کلمه را بگذاریم آن وقت نظر آقایان بهتر تأمین مى‌شود چون این کلمه را بگذاریم آن وقت نظر آقایان بهتر تأمین مى‌شود چون در اینجا نوشته شده است وزارتخانه‌ها. بنده اول باید این کلمه را عرض کنم براى این که سند اتخاذ شود اگر واقعاً بنده حرف ما فوق خودم را گوش ندادم و خواستم یک تشبثى بکنم نبایستى ترتیب اثرى بهش داده شود این است که اینجا نوشته می‌شود پایه پنج تشخیص مى‌گردد تأیید و از تاریخ استحقاق حق استفاده دارد به جاى 1321 این کلمه را می‌گذاریم (صحیح است) حذف می‌شود در سال 1321 نوشته می‌شود و از تاریخ استحقاق حق استفاده دارند (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند:

پیشنهاد می‌کنم در سطر آخر بعد از کلمه به همین ترتیب این جمله اضافه شود:

از تاریخ استحقاق اشخاصى اعم از این که اسامى این قبیل کارمندان در جدول ترفیعات وزارتخانه‌ها درج شده یا نشده باشد الى آخر.

معدل- خواهش می‌کنم آقاى موافقت بفرمایند با همین اصلاح.

مخبر فرهمند- بنده یک توضیحى عرض می‌کنم آن وقت. یک قسمت از پیشنهاد بنده تأمین شد ولى توضیح عرض کنم و او این است قبول کردند که از تاریخ استحقاق ترفیعات داده شود این را البته قبول کردند که قانون را اجرا کنند این چیز اضافه نیست درقانون هست هر کس یک حقى دارد در موقع خودش بعد از یک سال دو سال سه سال چهار سال

+++

پنج سال آن حق را باید بهش بدهند این یک چیز اضافه نیست قبول کردند که یک قانونى که اجرا نمی‌شد اجرا شود ولى یک موضوع دیگرى هم هست و آن این است که یک کمیسیون‌هایى در وزارتخانه‌ها تشکیل می‌شود و جدول‌هایى درست می‌کند حالا اگر پیشنهادم را پس بگیرم آقا هم قبول بفرمایید که این اشکلات پیش نیاید این موضع جدول و اینها باید از بین برود. و تاریخ استحقاق اعم از این که حکم صادر شد، باشد یا نشده باشد باید احکام‌شان را صادر کنند (نبیل سمیعى- مسترد داشتند)

رئیس- آقاى مخبر پیشنهاد خودتان را مسترد داشتید.

مخبر فرهمند- اگر این توضیح را قبول می‌کنند که مسترد می‌کنم.

ملک‌مدنى- نظر آقاى مخبر فرهمند تأمین شده است در کمیسیون‌ها یک اشکالاتى می‌کنند این جمله اضافه شد مجلس هم موافقت کرد کمیسیون هم قبول کرد براى رفع آن مشکلات است به این جهت استرداد بفرمایید چون تأمین است منظور شما استدعا می‌کنم استرداد بفرمایید.

مخبر فرهمند- بسیار خوب اگر قبول کرده‌اند استرداد می‌کنم. پیشنهاد آقاى بیات.

تبصره ذیل را به ماده 38 پیشنها می‌نماید:

تبصره- دولت مکلف است قانون استخدام کشورى را اصلاح و یا قانونى براى مهندسین تنظیم و در ظرف دو ماه لایحه آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم دارد.

رئیس- آقاى بیات‏

بیات- این قسمت را آقاى معاون وزارت دارایى هم اظهار فرمودند که کمیسیونى تشکیل هست و مشغول هستند که اصلاحاتى در قانون بشود و به مجلس شوراى ملى پیشنهاد کنند ولى این اظهارى را که فرمودند در کمیسیون بودجه هم الان بنده تقریباً از زمان کابینه آقاى فروغى و کابینه‌هایى که آمده است همیشه تذکر داده‌ام و همیشه هم وعده داده‌اند این است که بنده تقاضا می‌کنم که در ظرف دو ماه اگر دو ماه کم می‌دانند در ظرف سه ماه یک مدتى قرار گذاشته بشود که دولت سعى کند که زودتر این لایحه را به مجلس بیاورند و به این وضعیت رسیدگى بشود.

بعضى از نمایندگان- رأى رأى.

بیات- اجازه مى‌فرمایید چون بعضى از آقایان نظر دارند که آن قسمت مهندسین را بردارند این قسمت را خواهش مى‌کنم که از پیشنهاد بنده بردارید همان اصلاح قانون استخدام باشد آن قسمت را از این پیشنهاد ممکن است حذف بفرمایید همان اصلاح قانون استخدام را در ظرف دو ماه پیشنهاد کنند (صحیح است)

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده همان نظرى را که آقاى بیات فرمودند موافقم که تبعیضى نباشد حالا که اصلاح فرمودند رأى بگیرند به این پیشنهاد.

مخبر- بنده خودم هم با این پیشنهاد آقاى بیات کاملاً موافقم و یکى از کارهایى است که حتماً بایستى بشود چون قانون استخدام کشورى به یک صورتى در آمده است که کسى ازش سر در نمى‌آورد باید طورى باشد که مستخدمین حقیقتاً دلسرد نشوند استدعا می‌کنم این پیشنهاد باشد براى بعد که این تبصره را به عنوان الحاقیه بگذارید براى آخر این قانون‏

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- پیشنهادى تبصره آقاى بیات شامل دو موضوع بود یکى موضوع قانون استخدام کشورى که مورد توجه قرار گرفته یکى هم مربوط به مهندسین لیسانسیه است در این قسمت هم نظر بنده مثل نظر آقاى بیات است که در این موضوع و براى این طبقه هیچ فکرى شده است در صورتی که یکى از سرمایه‌هاى مهم کشور ما همین جوان‌هاى مهندسین است ولى متأسفانه تا به حال فکرى براى آنها نشده است و خواهش می‌کنم که در اینجا یا در ضمن ماده الحاقیه که فرمودند یک فکرى براى این قبیل اشخاص بفرمایید.

مخبر- عرض کنم قانون استخدام مهندسین مدتى است تمام شده است یک کمیسیونى بود در وزارت کشور در زمان آقاى حکمت براى اصلاح قانون استخدام کشورى و متخصصین

+++

و قانون استخدام مهندسین مطالعات زیادى شده تهیه هم شده است بعد برخورد به یک اصلاحاتى که در وزارت دارایى لازم دانستند به این جهت مانده است وقتی که قانون استخدام کشورى گذشت آن وقت مهندسین هم یک طبقه هستند که باید براى آنها یک فکرى بشود از این جهت اگر لازم بدانید که در آن ماده تصریح شود بنده موافقم. (امیر تیمور- خیلى تشکر مى‌کنم)

رئیس- ماده 38 با اصلاحاتى که شده دوباره خوانده می‌شود

ماده 38- عملى که تاکنون از طرف وزارتخانه‌ها نسبت به ترفیع کارمندان لیسانسیه و دکترا می‌شده و استحقاق ترفیع آنها پس از یک سال توقف در پایه‌هاى سه و چهار و دو سال در پایه پنج تشخیص مى‌گردد تأیید و از تاریخ استحقاق حق استفاده دارند و مادام که قانون مخصوص و فعلى نگردیده می‌توانند به همین ترتیب نسبت به ترفیع آنها رفتار نمایند.

رئیس- موافقین با ماده 38 با اصلاحاتى که شده برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده 39

ماده سى و نهم- آموزشگاه عالى بهداشت مشهد و نظایر آن که بعدها در سایر شهرستان‌ها از طرف وزارت فرهنگ تأسیس می‌شود از شعب دانشکده پزشکى تهران محسوب و مشمول مقررات مربوطه به دانشگاه تهران مى‌گردد.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- بنده یک اشکالى در این ماده مى‌بینم از این نظر که معلوم نیست که به چه مناسبت در متمم بودجه آمده است که منظور از این چیست یعنى آموزشگاهى که در مشهد تأسیس شده است باید از نظر مقررات فنى خودش تابع مقررات دانشکده پزشکى تهران باشد مثلاً اگر در آنجا یک پیشامدى بکند باید کسب تکلیف از تهران بکند یعنى یک شعبه‌اى باشد از هر جهت تابع دانشکده تهران باشد؟ آیا این مصلحت است یا باید این مثل دانشکده و مؤسسات مهم که در هر مرکز ایالات و استان‌ها تشکیل می‌شود باید براى آنها یک استقلالى هم قائل شد بنده تصور می‌کنم اگر مقصود این است که تابع دانشگاه تهران باشد باید براى آنها یک استقلالى هم قائل شد اگر مقصود این است که در تهران زحمت کشیده شده و یک مقرراتى وضع شده است اگر آن مقررات خوب است ممکن است آنها را هم آن مؤسسات قبول کنند و طبق مقررات خودشان را اداره بکنند بنده اصولاً مخالف هستم که در این قسمت‌ها با این شدت تمرکز قائل شویم همچنین در ماده که راجع به شیر و خورشید سرخ بود عرایضى داشتم نشد عرض کنم آن هم از همین نقطه‌نظر بود مثلاً بنگاه‌هاى خرید بنگاه‌هایى که براى منافع عامه تأسیس شده است همین طور آموزشگاه‌ها و شعب دانشگاه باید استقلال محلى داشته باشد مثل شهرداری‌هاى هر محلى ما نمی‌توانیم شهردارى تهران را وزارت شهردارى بدانیم و بگوییم که شهرداری‌هاى محلى باید تابع این شهردارى باشد همین طور راجع به آموزشگاه‌هاى هر محلى این بود که بنده می‌خواستم عرض کنم حالا اگر واقعاً چون همیشه که در لایحه متمم مطالب خیلى خیلى به اختصار نگاشته شده است و ما هم چون در مباحثات خودمان همین طور آگاه نیستیم اگر غیر از این است آقاى مخبر کمیسیون ممکن است یک توضیحى بدهند.

مخبر- عرض کنم که آموزشگاه عالى بهداشت در مشهد همان طور که فرمودند یک شعبه‌ای است از دانشگاه تهران دولت از دیر دیر زمانى در فکر بوده است که در مشهد و سایر استان‌ها تشکیلاتى را که در دانشکده پزشکى مرکز قائل شده‌اند در هر جا که وسایل فراهم شد فراهم بکند و هر جا که یک بیمارستان‌هاى نسبتاً مهمى باشد در آنجاها هم این مؤسسات را از شعبات این دانشکده تأسیس کند البته موضوع مقررات و نظامات اینها از روى یک مطالعات زیادى که براى دانشکده پزشکى یک مقرراتى قائل شده‌اند و نظاماتى که هست پیش‌بینى شده که پس از تجربه و آزمایش بهتر دانستند که هر جا این شعبات تشکیل می‌شود تابع این مقررات و نظامات باشد. منظور این بوده است و حالا هم در مشهد وسایل بهترى فراهم بود این کار را

+++

شروع کرده‌اند و شاید براى این که یک همچو مقرر قانونى نبوده است آنها همین طور فکر کردند که براى خودشان یک نظامات و مقررات خاصى قائل شوند و این منظورى را که دولت داشت انجام نمی‌داد یعنى آن طورى که تصور می‌شد که شعبه مشهد هم همان کیفیتى را که در تهران هست پیدا کند روى آن فکرهایى که خود آنها می‌کردند انجام نمی‌گرفت و به علاوه کمکى را که دانشکده پزشکى از اینجا می‌خواست براى آنها بکند بدون این که یک همچو قانونى باشد یک همچو قیدى باشد نمی‌شد و این طور تصور کردند که انجام نمی‌گرید از این جهت این ماده را پیشنهاد کردند و گذاشتند به نظر بنده اگر ما در تمام قسمت‌ها در تمام شعبات با مطالعاتی که در مرکز می‌شود اگر یک مقرراتى قائل شویم که آنها هم تبعیت بکنند بهتر از این است که اجازه بدهیم که آنها هم تبعیت بکنند بهتر از این است که اجازه بدهیم که آنها یک مطالعات جدیدى بکنند و هر کدام آنها براى خودشان یک مقررات خاصى قائل شوند خوب است همان مطالعاتى که در تهران شده آنها هم قبول کنند و اگر غیر از این بشود در شهرستان‌ها به این ترتیب عملى نمی‌شود این بوده است منظور نظر چیز مهمى هم نیست تمرکز پیدا کند خیلى خوب است این براى این است که آنها به هم کمک کنند و احتیاجات همدیگر را رفع کنند از این گذشته این براى آن مؤسسه کمک بیشترى خواهد بود.

وزیر فرهنگ (آقاى دکتر سیاسى)- در تکمیل فرمایشات نماینده محترم باید عرض کنم حضور آقایان محترم که آموزشگاه عالى بهداشت مشهد را نمى‌شود مقایسه کرد با یک مؤسسات و ادارات دیگرى که ممکن است که در ولایات تشکیل می‌شود که البته آنها مستقل باید باشد براى این که ما متأسفانه به اندازه کافى استاد پزشکى نداریم که در ولایات باشند و بتوانند خودشان اداره کنند مؤسسات فرهنگى ولایات ناچار تا مدتى نه تنها براى تحصیلات و تعلیمات عالیه بلکه براى دبیرستان‌ها هم محتاج هستند از مرکز کمک بگیرند (صحیح است) به این جهت آموزشگاه عالى بهداشت مشهد نمى توانست از استادان محلى آنجا استفاده کافى بکند و به وسایل محلى اداره بشود و همان طور که توضیح دادند دانشکده پزشکى داراى تشکیلات مفصلى است که پس از مطالعات زیاد تنظیم شده و به تصویب مجلس شوراى ملى هم رسیده است و حکم قانون را دارد یعنى قانون است و آموزشگاه عالى بهداشت مشهد هم باید مشمول این قانون باشد به این جهت بود که قرار شد در ضمن لایحه متمم بودجه این قید شود یکى هم از لحاظ حقوق کارکنان آنجا بود. که اگر مشمول قانون دانشکده پزشکى نمى‌شد از حیث حقوق هم در اشکال بودند از این جهت بود که در اینجا قید شد و بنده استدعا مى‌کنم موافقت بفرمایید این ماده به همین شکل تصویب شود.

امیر تیمور- چنانچه آقاى وزیر فرهنگ هم فرمودند بقاى این مؤسسه با تصویب این ماده خواهد بود تمنا مى‌کنم آقاى فرمانفرماییان هم موافقت بفرمایند که این ماده تصویب شود.

رئیس- آقاى معدل‏

معدل- موافقم‏

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

انوار- بنده اجازه خواسته بودم اجازه به من ندادید چرا کافى است.

رئیس- بفرمایید

انوار- آن چیزى که قانون اساسى ما را ملزم مى‌کند این است که مدارس تحت نظر وزارت معارف باشد اما این که در ایالات و ولایات و استان‌ها (حالا استان شده است) اینها هم که داراى یک استقلال و یک حقوقى هستند به چه مناسبت. داراى یک استقلال دیگرى هستند به چه مناسبت مدارسشان هم باید در تحت نظر اینجا باشد این قانون اساسى است که اینجا تصریح مى کند که مدارس باید تحت نظر عالى وزیر معارف باشد (دکتر طاهرى- صحبت هم همین است دیگر) تا این اندازهش بنده موافقم. اجازه بفرمایید آقاى دکتر طاهرى، حقوق را از ایالات و ولایات داریم مى‌گیریم این معنى انجمن ایالتى و ولایتى که به کلى از بین رفته است قانون اساسى اجازه تشکیل انجمن ایالتى و ولایتى را داده است که از بین رفته است در مسئله نظمیه‌ها هم تابع تشکیلات

+++

نظمیه تهران است بلدیه‌ها هم به اندازه حقوق را از بلدیه گرفته‌اند که باید منتخب بلدى بیاید در وزارت داخله وزیر داخل آنها را انتخاب کند به این معنى که آنها حق ندارند براى نمایندگان بلدیه خودشان یک اشخاصى را انتخاب کنند مگر با نظر وزیر داخله و اگر هم بخواهند از پول خودشان مدرسه عالى تشکیل بدهند باید تحت نظر وزیر معارف باشد و تابع جزییات نظامنامه آنجا باشند به چه دلیل تا کى باید این ملت را به همین حال ساکت و صامت نگاه بداریم و حقوقى را که قانون اساسى برایشان قائل شده است ندهیم چرا به اینها قوت نمی‌دهیم چرا این اندازه به اینها روح نمی‌دهیم که اینها قوت داشته باشند بگذارید یک استقلالى داشته باشند اما از لحاظ مرکزیت تابع وزیر فرهنگ و در تحت نظر وزیر معارف باشد ولى خودش مستقل است که نظامنامه براى خودش می‌نویسد ما چرا به ولایات انجمن ایالتى نمی‌دهیم از تمام آنها حقوق‌شان را می‌گیریم چه قانونى اجازه داده است که تمام ایالات و ولایات را تهران اداره‌اش کند رئیس عدلیه رئیس مالیه رئیس معارف همه را (همهمه نمایندگان) چرا این طور باید باشد ما باید به آنها حق بدهیم.

نراقى- خارج است این مذاکرات از موضوع (بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است).

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده سى و نهم موافقین با ماده 39 برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 40 ماده چهلم. به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود که براى هزینه پلمب نمودن پوست‌هایى که در کشتارگاه‌ها تحت نظر مأمورین دامپزشک بازرسى می‌شود از هر پوست پلمب شده ده دینار دریافت دارد.

رئیس- آقاى معدل

معدل بنده تصور می‌کنم این وضع مالیاتى است براى این که سابقه نداشته است و همچو چیزى گرفته نمی‌شده است و حق این است که اگر این مبلغ بایستى گرفته شود از هر پوستى بشود اختصاص به شهردارى آنجا داده شود براى این که این قسمت تقریباً زحمتش بیشتر وارد می‌شود و غالباً استفاده می‌کند از آب‌هاى وارده به شهر آن قدرى که استفاده براى شهردارى مشروع است براى خزانه کشور نیست و تصور می‌کنم این را بگذارید شهردارى‌ها استفاده بکنند بهتر است‏

مخبر- عرض کنم ده دینار از هر پوست مخارج پلمب می‌گیرند براى همان سرب و همان سیمى که خرج پلمب کردن می‌شود و این ده دینار به خرج همان مصرف می‌شود اگر می‌خواهید این مبلغ به شهردارى همان محل رسد پیشنهاد فرمابید

نمایندگان- کافى است مذاکرات.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 40 موافقین با این ماده برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده 41

ماده چهل و یکم- مبلغ دو میلیون و چهارصد و هشتاد هزار و پانصد و پنجاه ریال بر مبلغ یک صد و چهل و دو میلیون و پانصد هزار ریال اعتبار بر سال 1321 وزارت فرهنگ افزوده می‌شود که از صرفه جویى بودجه کل سال 1321 کشور پرداخت شود.

مخبر- عرض کنم این ماده 41 را بنده استرداد می‌کنم و به جاى آن ماده 54 را پیشنهاد می‌کنم آنجا هم هست استدعا می‌کنم ماده 54 را به جاى ماده 41 بگذارید آن را قرائت کنید از لایحه متمم.

ماده 54- وزارت دارایى مجاز است مبلغ بیست و هفت میلیون و سیصد و هشتاد هزار و پانصد و پنجاه ریال اعتبارات زیر را محل اضافه درآمد بودجه کل کشور و از محل خاصى از کسر پاره‌اى از اعتبارات مصوب به تشخیص وزارت دارایى و از محل صرفه‌جویى‌هاى بودجه کشور تأمین نمایند:

1- اضافه اعتبار وزارت کشاروزى

الف هزینه اتصال آب کوه زنگ به زاینده رود 5000000

ب- هزینه ساختمان‌هاى آبیارى 4800000

جمع 9800000

2- اضافه اعتبار وزارت فرهنگ

الف- کسر اعتبار بودجه 2480550

ب- کسر اعانه آموزشگاه‌هاى ملى 1300000

+++

ج- اضافه حقوق قانونى کارمندان فرهنگ شهرداری‌ها 1420000

د- اعتبار کلاس‌هاى اضافى 2500000

ه- توسعه فرهنگ فارسى 1000000

و- حق‌التدریس استادهاى هنرستان عالى هنرهاى زیبا 100000

جمع 8800550

3- اضافه اعتبار وزارت بهدارى براى شهرستان‌ها خاصه فارس و بنادر کرمان به مصرف خواهد رسید 2000000

4- اضافه اعتبار دولت 4000000

5- حقوق انتظار خدمت 1000000

6- اضافه اعتبار شهربانى کل براى پانصد تن پاسبان اضافى 1500000

7- اضافه اعتبار مجلس شوراى ملى براى کمک به کارگران چاپخانه 130000

جمع کل 27230550

رئیس- بعضى از آقایان که اجازه خواسته بودند در آن ماده پیش حالا اجازه داده می‌شود. آقاى منشور.

منشور- بنده توضیحى که می‌خواستم بدهم راجع به ماده 41 بود که در قسمت بودجه وزارت فرهنگ یک مبلغى اضافه شده است بند در بودجه کل مملکتى که نگاه می‌کردم دیدم که چهارده میلیون ذکر شده است بابت بودجه فرهنگى ما البته صورت ریزش را ذکر نکرده بودند ولى تصور می‌کنم شاید تمام این خرج حوزه وزارتى و شهرستان‌ها می‌شود بدون آن که منجزاً تعیین شده باشد چه مقدار آن خرج مدارس می‌شود. البته این تشکیلات معارفى و مدارسى یک چیزى است که همه آقایان علاقه‌مند هستند و تصور می‌کنم که بیشتر از سایر چیزها هم علاقه‌مند هستند و تصور می‌کنم که بیشتر از سایر چیزها هم علاقه‌مند باشند براى این که همه دختر دارند و پسر دارند برادر دارند و اینها به مدرسه مى‌روند ولى بنده آنچه را که مى‌بینم مدرسه به قدر کافى براى این که شاگردان در آنجا تحصیل کنند نداریم و از حیث مکان واقعاً خیلى در مضیقه هستیم در دوره گذشته من جمله کارهاى خوبى که شده است همین ساختمان‌هایى است که براى مدارس شده است و اسباب امیدوارى است که در آتیه هم به این ساختمان‌ها ادامه داده بشود و مدارس ما حال همان مدارسى را پیدا کند که مدارس خارجه پیدا کرده است و از حالت مکتب‌خانه بیرون بیاید و طورى شود که شاگردها بروند در آنجاها و تحصیل کنند و با میل و رغبت بروند درس بخوانند و البته نتیجه‌اش را مملکت خواهد برد ولى متأسفانه بنده دیدم روزى که رد مى‌شدم جلوى کالج که امروز معروف است مدرسه البرز گویا اراضى جلو این مدرسه را تمام را فروخته‌اند و تقسیمات کرده‌اند و آن کالج بزرگ آمریکایى که شاگردان خوبى می‌داد و اغلب آنها در قسمت‌هاى مختلف ادارت دولتى مشغول کار هستند قطعه قطعه شده است و دارد از بین می‌رود و یک صورت مخروبه‌اى به خودش گرفته است خوب بود که وزارت فرهنگ به این قسمت توجهى بکند که این اراضى دوباره از دست اشخاصى که خریده‌اند برگردد و ضمیمه مدرسه بشود قضیه دیگر یک نگرانى دیگرى هست براى مردم از حیث کتاب بنده مى‌بینم که شاگردان در مضیقه هستند مخصوصاً آن طبقه‌اى که در ادارات خدمت مى‌کنند در سابق این طور بود که کتاب‌هایى که در مدرسه کلاسیک بود و باید بخرند هر سه ماه چهار ماه عوض می‌شد و اطفال مجبور بودند با این که اولیای‌شان درآمده فوق‌العاده ندارند بروند آن کتاب‌ها را تهیه بکنند و اسباب خسارت فوق‌العاده‌اى بود برایشان ولى حالا بند مى‌بینم که اساساً این کتاب هم نیست که معلم تدریس بکند بنده استفسار کردم گفتند که اصلاً کتاب چاپ نشده است بنده تعجب مى‌کنم چطور می‌شود با این وضع تحصیل کرد محصلى که کتاب ندارد چطور باید درسش را روان بکند البته این یک قسمتى است یک امرى است که وزارت فرهنگ باید در نظر داشته باشد و قبل از این که سال به پایان برسد یک فکرى بکند یا این که کتاب چاپ کند و یا این که اقلاً از کتاب‌هایى که هست اجازه تدریس بدهد و با یادداشت‌ها و توضیحات مفصلى که معلمین سر درس می‌دهند شاگردان را مجهز کنند که مثل تهران جایى در هر سال پانصد، ششصد

+++

نفر شاگردان رفوزه نشوند. ما آمدیم و دانشگاه ساختیم دانشگاه بایستى از همین متوسطه تکمیل بشود و شاگرد براى مدارس عالى تهیه نماید ولى مخصوصاً مدارس متوسطه ما وقتى که شاگرد به قدر کافى ندهد براى مدارس عالى آن وقت بنده عقیده خواهم داشت که تمام این خرج‌هایى که کردیم معطل خواهد ماند از دو حال خارج نیست یا این که این مدارس به قدرى سورشارژه بوده است که درس‌هایى که به شاگردان داده‌اند نتوانسته‌اند روان کنند یا این که واقعاً شاگردان علاقه‌مند نبوده‌اند که این درس‌هایى که در این مدرسه می‌دهند فرا گیرند باید روحیه و فکر شاگردها را طورى حاضر کرد که اینها به میل خودشان بروند به مدرسه و تحصیل کنند. در یکى از جراید خارجى بنده چند وقت قبل دیدم که بعضى دانشکده‌هاى بزرگ انگلستان از قبیل دانشگاه آکسفورد و کمبریج شاگردان هیچ اجبارى ندارند که هر روزه در مدرسه حاضر شوند مگر این که هفته نیم ساعت باید بروند پیش آن استاد بزرگ اخلاق و موعظه اخلاقى براى آن شاگردان مى‌کند و شاگردان گوش می‌دهند و رفتن مواقع دیگر الزامى نیست براى آنها و به واسطه شوق و رغبت را که در آنها فراهم کرده‌اند آنها می‌روند و تحصیل می‌کنند و ما هم باید یک همچو شوق و میلى را در محیط مدارس فراهم کنیم که اطفال در آخر سال پانصد نفر، ششصد نفر رفوزه نشوند و بنده خیال نمی‌کنم در هیچ یک از مدارس دنیا این همه شاگرد را بدون جهت رفوزه کنند عوض این که آنها را داراى معلومات بکنیم.

مخبر- اجازه بفرمایید در رقم ماده 54 که خالا ماده 41 می‌شود یک اطلاحى لازم است بنده عرض می‌کنم در اول ماده که می‌گوید: وزارت دارایى مجاز است مبلغ بیست و هفت میلیون و سیصد و هشتاد هزار و پانصد و پنجاه ریال غلط است مطابق همان جمع اقلام که در آخر ماده نوشته شده می‌شود بیست و هفت میلیون و دویست و سى هزار و پانصد و پنجاه ریال این را اصلاح بفرمایید.

وزیر فرهنگ (آقاى دکتر سیاسى)- راجع به مدرسه امریکایى که فرمودند که یک اراضى آنجا بوده و آنجا را خراب کرده و آن اراضى را فروخته‌اند و به این وضع یک ترتیبى داده شود. چنان که آقایان محترم اطلاع دارند مدارس خارجى را دولت چند سال قبل تصمیم گرفت که بخرد و خودش اداره کند از آن جمله مدرسه امریکایى بود و چون به نظر مى‌آمد که اراضى آنجا خیلى زیاده از حد است در آن موقع یک قسمت از اراضى فروختند و بنده کارى ندارم که این کار کار خوبى بوده است یا کار بدى ولى کارى است که شده است و حالا اگر مجلس و دولت تشخیص بدهد که این اراضى را باید دوباره خرید و ضمیمه مدرسه کرد این موضوعى است که بعد باید مطالعه کنیم ولى یک قسمت از آن اراضى مصرف خوبى پیدا کرده است که شاید آقایان ملاحظه فرموده‌اند که یک دبستان زیبا و محکم و خوب و جدیدى آنجا ساخته شده است در قسمت شرقى آن اراضى و آنجا به اسم دبستان منوچهرى است و فعلاً هم دایر شده است یکى از بهترین دبستان‌هاى نو بنیاد ما است و خود دبیرستان البرز هم که سابقاً به نام کالج امریکایى و کالج البرز نامیده می‌شد زیر نظر وزارت فرهنگ اداره مى‌شود و یکى از دبیرستان‌هاى خوب است. اما در موضوع کتاب که نماینده محترم فرمودند کتاب‌هاى دبستان‌ها و دبیرستان‌ها و مخصوصاً دبیرستان‌ها که مورد نظرشان بوده این کتاب‌ها به تعداد معینى در سال گذشته چاپ شده و بدبختانه یا خوشبختانه (چون خوشبختانه که عرض می‌کنم از این جهت است که معلوم شد ما دانش آموز زیاد داریم) در دو سه ماه پیش معلوم شد که این کتاب‌ها تمام شده است و باید دو مرتبه چاپ شود و اقدام به چاپ این کتاب‌ها شد ولى براى اشکالاتى که فعلاً در پاش است که آقایان بهتر از بنده اطلاع دارند راجع به کاغذ و غیره این کتاب‌ها است مقدارى بیرون آمده است و مدارس و دانش آموزان داده شده است مقدارى هم همین روزها بیرون مى‌آید و علت این که در این یک ماه اول سال تحصیلى بعضى از این کتاب‌ها نبوده به علت این اشکالات که عرض کردم ولى آقایان باید بدانند

+++

که همین چند روزه فراهم می‌شود و اقدم خواهد شد که کتاب‌ها به دست دانش آموزان برسد. این که به طور کلى راجع به محصلین فرمودند که بایستى اصلاحاتى در وضع تحصیلى بشود و محصلین با شوق و میل و رغبت درس بخوانند و مردودین کم بشود و البته همان طور که تذکر دادند راجع به فرهنگ چنانچه غالباً هم تذکراتى داده می‌شود و در جراید هم روز تذکر داده می‌شود که باید اقداماتى کرد و اصلاحاتى دارند و چه آنهایی که صلاحیت ندارند زیرا کار فرهنگ هم یک امرى است که مثل طبابت و معمارى همه می‌توانند در این خصوص اظهار نظر کنند حتى در امور فرهنگى دامنه وسیع‌تر است براى این که هر کسی که یک کتابى خواند و سواد خواندن و نوشتن پیدا کرد تصور می‌کند در امور فرهنگى تخصص پیدا می‌کند و چنان که ملاحظه می‌کنید در جراید روزى نیست که راجع به فرهنگ و اصطلاحات فرهنگى یک نظریاتى اظهار نشود ولى خیلى متأسفم که مخالفت این پیشنهادهایى که می‌شود و اظهار‌نظر‌هایى که می‌شود از امور فرهنگى واضح است و از اطلاعات صحیح دور است و مبنى بر یک اطلاعات صحیحى نیست و غالباً یک کلیاتى است حالا کار ندارم با آن صحبت‌هایى که مبتنی بر اغراض و نظریات خاصى است ولى آن قسمت‌هایى هم که مبتنى بر اغراض و نظریات خاص نیست غالباً اتکا به یک معلومات و اطلاعات صحیحى ندارد و خود بنده از اشخاصى هستم که همیشه گفته‌ام ما در امور فرهنگ خیلى عقب هستیم و خیلى کارها باید بشود و کار‌هایى و اصلاحاتى که باید بشود در عمق است نه در سطح بنابراین آن کارها هیچ گونه نمایش نخواهد داشت و تا به حال در قسمت سطح وزارت فرهنگ یک اقداماتى شده و خیلى هم آن اقدامات خوب است و نمی‌شود از آنها هم انتقاد کرد و آن آقایانى هم که مى‌فرمایند کار هایى که شده است خود نبوده است بنده باید در مقابل آن آقایان اعلام کنم که قسمت اعظم کارهایى که شده است خود بوده چنانچه این بناهایى را که هم مى‌فرمایید تناسب ندارد درست است که تناسب ندارد ولى در سایر قسمت‌هاى زندگانى ما هم خیلى تناسب نیست دبستان‌هاى ما که تازه ساخته شده است خیلى زیباتر و قشنگتر بوده است از سایر بناهاى ما ولى در هر حال کار خوبى است که شده است چه عیب دارد که ما دبستان‌هایى داشته باشیم که مطابق اصول فرهنگى امروز دنیا ساخته شده باشد (صحیح است)

شاید اینها نمونه بشود و بعدها سایر مدارسم و سایر قسمت‌ها که بنا و اساسش گذاشته شده البته با عجله بوده و چون ما عجله داشتیم البته یک کارهاى عمده را با یک وقت کمى نمی‌شود انجام داد وقت مى‌خواهد و مطالعه لازم دارد زمان لازم دارد به این جهت این قسمت‌ها پیشرفت کامل نکرده است بنابراین از این به بعد کار ما در زمینه فرهنگ در عمق خواهد بود و باید کارى کنیم که اصول فرهنگ ما مطابق اصول امروزه دنیا باشد و در این قسمت مشغول هستم و از روزى که افتخار این وظیفه را به عهده بنده گذاشته‌اند مشغول هستم مطالعاتى مى‌کنم و اقداماتى هم شده است در این که اصلاحاتى در این زمینه بشود و محتاج هم خواهد بود که کمک و مساعدت مجلس شوراى ملى را هم جلب کنم براى این که یک اساسى که ریخته می‌شود غیر قابل تغییر باشد و هر روز نیایند تغییر بدهند چون خیلى از قسمت‌ها را آمده‌اند تغییر داده‌اند چون در نظریات را به صورت لایحه در بیاورم و از آقایان نمایندگان محترم تصویب آن را تقاضا کنم و امیدوارم که بشود یک اقدامات اساسى کرد در این کار اما راجع به مردودین که فرمودند چون زیاد در این موضوع صحبت شده است و یکى از نمایندگان محترم هم از بنده سؤال کردند که کتباً به بنده رسیده است این سؤال هم تصور مى‌کنم در همین زمینه باشد جواب ایشان را هم اگر بعد از توضیحاتى که داده مى‌شود اصرار داشته باشند بعداً باز عرض خواهم کرد چون مردودین هم در جراید نوشتند و هم به تمام مقامات متشبث و متوسل شدند و حتى خود بنده را یک آن راحت نگذاشتند وقتی که از بنده

+++

مأیوس شدند و تا اندازه نومید شدند به سایر مقامات متوسل شدند پس در این موضوع هم لازم است اینجا مختصر توضیحى براى روشن شدن مطلب عرض کنم. می‌گویند امسال خیلى زیاد از محصلین رد شده‌اند این صحیح نیست و تناسب مردودین با قبول شدگان مثل هر سال است براى این که امتحانات شهریور ماه را نباید مأخذ گرفت براى این که امتحانات رسمى و صحیح و درست و قانونى ما امتحانات خرداد ماه است که داوطلبان عبارتند از کسانی که در مدارس تحصیلات منظم کرده‌اند و از طرف مدارس پیشنهاد و معرفى می‌شوند و در امتحانات شرکت مى‌کنند اگر ملاحظه بفرمایید نتیجه امتحانات خرداد ماه گذشته را تصدیق خواهید فرمود که تناسب قبول شدگان و مردودین مثل سال‌هاى پیش است و تغییرى نکرده است اما در شهریور که عده مردودین امسال زیاد بوده است علت مخصوصى داشته است و غالباً آقایان توجه نکرده‌اند و آقایانى هم که وجه کرده‌اند شاید متعمداً متذکر نشده‌اید و به دیگران نگفته‌اند و آن این است که معمول است در امتحانات خرداد ماه وقتى معدل نمرات محصلى به یک حدى رسید مى‌گویند آن محصل قبول است یا اگر پنج نمره ده نمره به آن حد مانده است مى‌گویند تجدیدى است یعنى می‌تواند در شهریور ماه دوباره امتحان بدهد و اگر از آن حد هم پایین آمد مى‌گویند مردود شده است و مردودین هیچ علاجى ندارد کارشان مگر این که یک سال دیگر در آن کلاس بماند و درس بخواند و در خرداد آینده امتحان بدهد تجدیدى‌ها می‌توانند سه ماه تابستان را درس بخوانند و مطالعه کنند و در شهریور دو مرتبه امتحان بدهند اگر قبول نشدند دوباره در آن کلاس می‌مانند خلاصه این عمل یک ترتیبى بود که سالیان دراز جارى بود امسال بدبختانه در خرداد ماه عده که مردود شده‌اند متشبث شده‌اند به این که چون سال گذشته سال تحصیلى 1320- 1321 سال استثنایى بوده است و وضع مملکت هم یک وضع خاص استثنایى بوده است ما هم نتوانستیم آن طور که باید درس بخوانیم بنابراین استثناً اجازه بدهید به ما که در شهریور دو مرتبه امتحان بدهیم این یک چیزی بود که عرض کردم مخالف اصول و مخالف مقررات فرهنگی بود و یک چیز عجیبى بود ولى با این اصل موافقت کردند و این تقاضا را پذیرفتند و حالا بنده کارى ندارم بگویم خوب کردند پذیرفتند یا بد کردند و وارد این قسمت نمی‌شوم در هر حال این کار را کردند در شهریور امسال برخلاف مقررات همیشگى فرهنگ یک عده زیادى مردودین خرداد شرکت کردند و این که مى‌بینید که مردودین شهریور زیاد شده‌اند حالا علتش معلوم می‌شود براى این که کسانى که در خرداد مردود می‌شوند تصدیق می‌فرمایید که در این دو سه ماهه تعطیل برایشان غیر مقدور بوده است که بتوانند خودشان را براى امتحان حاضر کنند و یک نکته دیگرى که باید اضافه کرد این است که در امتحانات خرداد متفرقه شرکت نمی‌کنند یعنى فقط کسانى در خرداد شرکت مى‌کنند که تحصیلات منظم کرده‌اند و دبیرستان را دیده‌اند و اگر یک کسى در خارج تحصیل کرده باشد و بخواهد امتحان بدهد در خرداد نمى‌پذیرند ولى در امتحانات شهریور می‌پذیرند بنابراین در شهریور متفرقه پذیرفته می‌شود به طورى که داوطلبان امتحانات شهریور ماه عبارتند از یک عده معدودى تجدیدى‌هاى خرداد و بقیه یا مردودین بوده‌اند که امسال اجازه امتحان مجدد داه شده یا متفرقه و متفرقه‌ها هم غالب‌شان کسانى هستند (نمی‌گوییم همه آنها) غالب‌شان کسانى هستند که یا تحصیلات ندارند و یا تحصیلات منظم ندارند مى‌گویند خوب چه ضررى دارد می‌رویم اسم خودمان را مى‌نویسیم اگر قبول شدیم که شدیم و اگر نشدیم که نشدیم این است که عده کثیرى به اسم متفرقه در شهریور نام‌نویسى می‌کنند ما هم قبول می‌کنیم که در امتحانات شرکت کنند و آن عده که مردود شده بودند یا متفرقه بوده‌اند یا مردودین خرداد بوده‌اند که امسال اتفاقاً آمده‌اند و شرکت کرده‌اند و در نتیجه دیدیم که یک ربع بلکه کمتر از یک ربع قبول شدند و بقیه رد شدند یعنى از چهارصد و پنجاه نفر صد نفر قبول شدند و بقیه رد شدند یعنى از چهارصد و پنجاه نفر صد نفر قبول شدند بقیه رد شدند بنابراین با توضیحاتى که به عرض رساندم هیچ موجب تعجب نیست

+++

و نباید باشد (صحیح است) و راجع به ارفاقى که غالباً به بنده مراجعه کرده‌اند که باید به آنها ارفاق کرد و هر نوع به بنده فشار آوردند بنده موافقت نکردم و حتى بعضى اشخاص به بنده تکلیف می‌کردند که باید ارفاق کرد ولى بنده نکردم حتى خیلى از دوستان از بنده رنجیدند ولى با این حال با این که ملاحظه می‌فرمایید بین ما گذشت و ارفاق خیلى رواج دارد ولى بنده بزعم خودم (ممکن است اشتباه هم بکنم) یکى از موجبات بدبختى که ما داریم همین قسمت است که ما قضایا را جدى تلقى نکنیم این یکى عیبى ندارد و نتیجه این قبیل ارفاق‌ها این شده است که ما قوانین و مقررات آن طور که باید رعایت نمی‌کنیم براى این که وقتى قائل می‌شویم که خوب می‌شود یک قدرى از حدود اصول تجاوز کرد و عدول کرد این اصل که ذهنى ما شد دیگر فلان سنت یا شعایر دینى و مذهبى را رعایت نمی‌کنیم ولى وقتى که پابند اصول بودیم و خیلى تهم در این نظر سخت بودیم و با خشونت مقید بودیم این بدبختی‌ها پیش نمی‌آید. بنده عقیده‌ام این است که براى رفع این قضیه و براى رفع بسیارى از معایب و نقایص دیگرى که ما داریم بایستى مبارزه کنیم و براى این نقایص اخلاقى چنان که همه آقایان متذکر می‌شوند و غالباً هم فرموده‌اند باید به اقدامات فرهنگى متوسل شویم (صحیح است) و همان طور که عرض کردم این اقدامات را باید بکنیم و بنده آنها را به صورت لوایح قانونى تهیه کرده‌ام و به مجلس تقدیم می‌شود و تقاضا خواهم کرد که آقایان تصویب بفرمایند و بنده در این مدتى که خودم را شناخته‌ام یک صفت خوب یا بد براى خودم قائل بوده‌ام و می‌خواهم از آن تجاوز نکنم و آن این است که می‌خواهم از اصول عدول نکنم و قوانین را رعایت کنم و از آقایان رفقا که به بنده مراجعه فرموده‌اند و موجب شکایت‌شان را فراهم کرده‌ام استدعا می‌کنم که مرا معذور بدارند و امیداوارم بگذارند کسى که این اصل را براى خودش قائل شده است تقاضا بکند که از آن اصل تجاوز نکند (صحیح است احسنت)

نراقى- انشاء‌الله موفق بشوید.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض کنم این که آقاى وزیر فرهنگ اشاره کردند که عامه مردم در بعضى از فنون و علوم اگر چه وارد نیستند اظهار‌نظر و سلیقه می‌کنند براى این است علم فطرت بشر است و مهم‌ترین علم که علم منطق است از عادات وسلیقه و ذوق و فطرت بشر گرفته شده است ملاحظه بفرمایید این که معروف است که عامه می‌گویند هر گردى گردو نیست این همان عموم خصوص منطقى است و عموم و خصوص من وجه از همین جا گرفته شده است این اصل منطق از همین مثلى که توى دست و بال عامه مردم و عوام‌الناس شایع است گرفته شده مسئله طب و معارف و مهندس و ساختمان اینها هم یک مسائلى است که غالباً پایه‌اش روى سلیقه و ذوق اشخاص و ذوق عمومى بشر است. کلمه مردودین که گفته می‌شود در ضمن یک چیزى را هم بنده باید به عرض آقایان برسانم و آن این است که به دست آنهایى هم که تصدیق‌نامه داده شده آن تصدیق‌نامه‌ها هم پایه‌اش روى اساس صحیح نیست البته عموماً عرض نمی‌کنم توى آنها جوان‌هایى هم هستند که تحصیل کرده‌اند زحمت کشیده‌اند موفق شده‌اند ولى اکثراً این طور که فرمودند نیست و واقعاً مثل این است که وزارت معارف همه کارهایش روى حق و حساب است و این امتحاناتى که شده تمامش درست است در صورتی که این طور نیست اخیراً توى یکى از روزنامه‌ها نوشته بودند که در همان مدرسه البرز را گفته بود که کارنامه فروشى می‌کردند یکى سى تومان. عرض کنم بنده در عرایضم صراحت دارم و اعتنایى به چهار تا هوچى بیرون ندارم آقا این معارف نیست بنده وقتى که کابینه حاضر پروگرامش آمد اینجا عرضم را کردم و حالا هم تکرار می‌کنم اصل که فرمودید نمی‌خواهید از آن عدول کنید اصل در فرهنگ یعنى درس دادن، معلم کتاب (هاشمى اخلاق) البته وقتى که کسى درس خواند اخلاق پیدا می‌کند اگر درس نخوانده است اصلاً نمی‌داند اخلاق چیست عیب ما این است بدبختى ما این است که هر

+++

وزیرى مى‌آید درست می‌رود همان جایى می‌افتد که آن وزیر سابق افتاده بود شما الان اضافه اعتبار می‌خواهید و می‌نویسید براى کسر اعتبار بودجه و می‌خواهید باز بدهید به مستخدمین اداریتان خوب آقا این را بردارید و بگذارید جز اعتبار مدارس و مدرسه باز کنید من با خودشان صحبت کردم و خودتان گفتید که بچه‌هاى اشخاص مخصوصاً اطفال مهاجرین که از ولایات آمده‌اند توى خیابان‌ها الان سرگردان هستند و جاى براى آنها نیست شما می‌فرمایید از اصول عدول نمی‌کنند الان دیگر در حبشه هم این طور نیست در یک اتاق درس در یک تاریکخانه در یک نکبت‌خانه واقعاً هزار رحمت به آن مکتب‌خانه‌هاى قدیم در یک اتاق در یک کلاس هشتاد نفر شاگرد نشسته است به عنوان این که دارند درس می‌خوانند! کدام درس آقا؟! کى درس خوانده است؟! من یک حسابى کردم یک مقاله منتشر کردم که تمام دوره تحصیلى شما را که یک سال است حساب کردم از روى حساب خودتان هفت روز و نصفى بچه‌ها درس می‌خوانند در تمام سال حساب کردم هفت روز و نصفى درس می‌خوانند در تمام سال حساب کردم هفت روز و نصفى درس می‌خوانند در تمام سال حساب کردم هفت روز و نصفى درس می‌خوانند اگر کسى بگوید غیر از این است دروغ گفته است (عده‌اى از نمایندگان- این طور نیست حالا آن حساب را بفرمایید) حسابش اینجا است الان حسابش را عرض می‌کنم: از شهریور مدرسه‌ها شروع شده است توجه می‌فرمایید؟! الان دو ماه از سال گذشته است بچه‌هاى مردم هنوز به مدارس راه پیدا نکرده‌اند بروید تحقیق کنید هنوز مشغول تهیه پراگرام و تهیه وسایل و مقدمات کار هستند اسفند ماه هم طلیعه امتحانات است و امتحانات کم کم شروع می‌شود در خرداد ماه هم مدارس تعطیل است تا کى؟ تا شهریور آینده. یک عده اطفال یتیم بى‌پدر و مادر از وزارت معارف منت به آنها گذاشته بودن به آنها کمک تحصیلى می‌دادند ماهیانه سه تومان و چهار تومان و پنج تومان آن را هم امسال همه را قطع کردند با این اوضاع عمومى با این سختى معیشت با این فقر (حمزه‌تاش- گویا دوباره می‌دهند) هنوز که نداده‌اند بنده اطلاع دارم عرض کنم که این موادى که اینجا ذکر شده است بنده با آنها موافق نیستم چون براى مدرسه نیست و شما باید تمام بودجه‌تان را بگذارید براى مدارس یک قلم می‌نویسید براى کسر اعانه آموزشگاه‌هاى ملى کاش شما همه پولتان را بدهید به آموزشگاه‌هاى ملى یک اعتبار دیگر براى اضافه حقوق کارمندان فرهنگ شهرداری‌ها آن را بنده ملتفت نشدم و آن را هم تمنا می‌کنم بگذارید منحصراً براى مدارس الان تمام اطفال مردم معطل مانده‌اند جا نیست، کتاب نیست. عرض کنم یک اعتبار دیگر اعتبار کلاس‌هاى اضافى است آن را بنده موافقم و این خیلى کار صحیحى است راجع به توسعه فرهنگ فارس البته جاهاى دیگر را هم انشاء‌الله توجه خواهید فرمود.

وزیر فرهنگ- بنده فقط یک قسمت از بیانات نماینده محترم را می‌خواهم جواب عرض کرده باشم. قسمت‌هاى راجع به ایراداتى که دارند و اعتراضاتى که دارند به تحصیلات مدارس و این که چقدر درس می‌خوانند و چقدر درس نمی‌خوانند آن را بنده واگذار می‌کنم به توجه خود آقایان نمایندگان محترم البته اولاد دارند محصل دارند خود آقایان از بنده بهتر می‌دانند (صحیح است) و خود آقایان بهتر می‌دانند که در عرض سال همه‌اش را درس می‌خوانند یا نمی‌خوانند. به علاوه بنده وارد این قسمت نمی‌شوم و نمی‌خواهم دفاع کرده باشم از مؤسسات فرهنگى و از مدارس بنده اگر دفاع بکنم خواهند گفت که فلان کس مدارس و تحصیلات و تعلیمات را کامل می‌داند در صورتی که این‌طور نیست و بنده هیچ وقت این ادعا را ندارم فقط چیزى را که می‌خواستم عرض کنم براى حفظ حیثیات کسانى است که امسال متصدى امتحانات بوده‌اند بنده نمی‌خواهم اینجا راجع به گذشته نه تکذیب کنم و نه تصدیق کنم بنده فقط راجع به گذشتن نه تکذیب کنم و نه تصدیق کنم بنده فقط راجع به امتحانات شهریور ماه عرض می‌کنم که کسانى که متصدى امتحانات رسمى بوده‌اند مورد نهایت اطمینان و اعتماد بنده بوده‌اند و می‌توانم عرض کنم که هیچ نوع خلاف قانونى نشده است و به این جهت نباید کارمندان صحیح و طرف اعتماد را دلسرد کرد (صحیح است) اما راجع به آن قسمت از بیانات نماینده

+++

محترم در موضوع ارزش تحصیلات بنده عرض می‌کنم که واقعاً آنهایى که قبول شده‌اند زحمت کشیده‌اند و درس خوانده‌اند بنده براى حفظ حیثیات و ارزش زحمات آنها عرض می‌کنم این که شما بفرمایید این کاغذى که ما به دست آنها می‌دهیم چندان ارزش ندارد این خیلى براى آنها ناگوار است و ارزش آن براى این است که آنها زحمت کشیده‌اند قبول شده‌اند و از زحمات آنها حقیقت باید تقدیر کرد (صحیح است) و اگر شما بخواهید تردید کنید در صحت این امتحانات این از ارزش زحمات آنها کاسته خواهد شد چون آنهایى که محصل هستند و زحمت کشیده‌اند و قبول شده‌اند حقیقت قابل تقدیر و تشویق هستند بنابراین بنده هم براى حفظ حیثیات ممتحنین و هم براى حفظ حیثیت و ارزش زحمات محصلین که قبول شده‌اند عرض می‌کنم که امتحانات با نهایت دقت و صحت انجام شده است و بنده نهایت اعتماد را دارم به کسانى که متصدى این کار بوده‌اند (صحیح است) راجع به اضافه حقوق کارمندان فرهنگ شهرداری‌ها چون توضیح خواستند اجمالاً عرض می‌کنم وقتى که قانون افزایش حقوق تصویب شد و بر حقوق‌ها افزوده شد این افزایش حقوق را وزارت فرهنگ به آموزگاران خودش داد ولى در بعضى ولایات و شهرستان‌ها به دبستان‌هایى است که بودجه آنها را شهردارى می‌دهد و شهرداری‌ها براى پرداخت آن اضافه محل نداشنند که بدهند و ندادند و الان هشت نه ماه است که این آموزگارهاى بیچاره این اضافه را نگرفته‌اند و وقتى که بنده آمدم دیدم که پنج شش ماه است این بودکه بنده با موافقت کمیسیون بودجه این مبلغ را براى این منظور جز قانون متمم بودجه گذاردیم (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد ختم جلسه شده است.

امیر تیمور- بنده اجازه خواسته‌ام اجازه می‌فرمایید.

رئیس- چند نفر دیگر از آقایان هم اجازه خواسته‌اند

مخبر- پیشنهاد ختم جلسه به نظر بنده مورد ندارد یک مدتى در این ماده صحبت شده است و مذاکره است و اگر جلسه ختم شود و تکلیف این ماده معلوم نشود جلسه دیگر مذاکرات تجدید می‌شود مگر این که مذاکرات کافى شود.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

امیر تیمور- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات.

رئیس- بفرمایید

امیر تیمور- بنده یک اشکالى در این ماده دارم و تقاضا می‌کنم آقاى اعتبار توجه بفرمایند اینجا نوشته شده:

از محل اضافه درآمد بودجه کشور و کسر پاره از اعتبارات مصوبه به تشخیص وزارت دارایى و از محل صرفه‌جویی‌هاى بودجه کشور تأمین نمایند به عقیده بنده صرفه‌جویى یک چیزى نیست که وزارت دارایى از حالا بتواند آن را تشخیص بدهد صرفه‌جویى چیزى است که خود به خود ایجاد می‌شود و وزارتخانه‌ها وقتى براى ارقام هزینه که در بودجه آنها در نظر گرفته شده خرج پیدا نکنند صرفه‌جویى ایجاد می‌شود که به این مصارف برسد پس به نظر بنده این قسمت از عبارت ماده را بایستى اضلاح بفرمایید. موضع دیگرى که بنده خیلى لازم می‌دانم به عرض آقاى وزیر فرهنگ برسد و مورد توجه آقایان نمایندگان هم هست این است که یکى از موسسات خیلى مفیدى که ما داشتیم مدارس قدیمه ما بود این مدارس قدیمه که در همه جاى مملکت بنا شده با خود این مدارس املاک زیادى براى مصرف مخارج این مدارس وقف شده است که به صرف این مدارس می‌رسیده متأسفانه در سنوات اخیره وزارت فرهنگ آن طور که باید و شاید به این مدارس توجهى نکرده است و این مدارس قدیمه اغلب از بین رفته یعنى تعطیل شده و عواید موقوفات آنها که باید اختصاصاً صرف این مدارس بشود وزارت معارف من غیر قانون و من غیر حق این عواید را در دست گرفته و مداخله می‌کند که این عمل هیچ گونه مجوز قانونى ندارد اخیراً خوشبختانه بنده در روزنامه‌ها دیدم که براى مدرسه سپهسالار وزارت فرهنگ اساسنامه قائل شده و در نظر دارند دانشکده معقول و منقول را

+++

دایر کنند و اعلانى هم منتشر کرده است که عده دانشجو خواهند پذیرفت از این حیث بنده به آقاى وزیر فرهنگ و وزارت فرهنگ تبریک می‌گویم که این موضوع بهترین کارى بوده بوده است که فرموده‌اند و ضمناً تقاضا دارم همین عملى که نسبت به مدرسه سپهسالار شده همین توجه هم نسبت به بقیه مدارس قدیمه ما بشود یعنى آنچه از مدارس قدیمه که داراى موقوفات و عواید خاص بوده است و وزارت فرهنگ برخلاف قانون آن عواید را در دست گرفته است آن عواید را به خود آنها مسترد دارند و با یک اساسنامه صحیحى آن مدارس را دایر کنند. مقدار زیادى از این مدارس قدیمه الان در مشهد و سایر شهرهاى ایران هست که در سنوات اخیر وزارت فرهنگ موقوفات و عواید آنها را جلوگیرى کرده است و می‌برد و آن مدارس به حال خرابى افتاده است و بنده تمنا می‌کنم و خواهش می‌کنم که وزارت فرهنگ این موقوفات را در دست بگیرد که مصرف خود آن مدارس بشود و یک عده مدارس هم از نو ایجاد شود که از این جهت هم ما داراى یک عده دانش آموز بشویم که حقیقتاً بشود به تربیت عمومى این کشور و رشته اجتماعى ما خدمت بکنند مدارس قدیمه ما مدارس بسیار مفیدى بوده است و از آنجا فضلا و دانشمندان و فلاسفه و علماى خیلى بزرگ و نامى بیرون آمده‌اند و حالا هم ما امیدوار هستیم که دوباره از این قبیل دانشمندان براى مملکت به وجود بیاید که در آتیه استفاده کاملى از وجودشان بکنیم. موضوع دیگرى که بنده مى‌خواستم عرض کنم و از موقع استفاده بکنم این است که منظور ما تعلیم تنها نیست بنده البته تصدیق می‌کنم که سطح معلومات ما مخصوصاً سطح معلومات جوانان و دانش آموزان ما خیلى ترقى کرده است اما خیلى تعلیم کافى نیست بلکه تربیت هم لازم است دیروز که ما براى عرض تبریک به گلستان شرفیاب شده بودیم به مناسبت عید مولود اعلیحضرت با یکى از رفقا صحبت می‌کردیم به این موضوع رسیدیم که حقیقتاً با تقوى‌ترین عناصر خدمتگذار این کشور ما همان چند نفر قدیمى‌ها هستند که در دربار مانده‌اند و اینها چند نفر اشخاصى هستند که پایه تربیت آنها روى تقوى گذارده شده است. چرا اینها داراى ایمان و تقوى هستند؟ براى این که اگر تربیت و تعلیمى هم بوده است اصولش روى دیانت و تعارف اسلامى گذاشته شده است بنده حالا هم استدعا می‌کنم اگر آقاى وزیر فرهنگ مى‌خواهند یک قدم اساسى براى فرهنگ این کشور بردارند سعى کنند که پایه معارف ما روى معارف و تربیت اسلامى گذاشته شود که افراد با تقوى و با دیانت در این مملکت ایجاد شود و اینها خواهند بود که می‌توانند این مملکت را نگهدارى کنند و مورد اعتماد همه باشند. از این قسمت هم که بگذریم تنها رقم مفیدى که در اینجا هست موضوع هزینه‌ای است که براى کوهرنگ اصفهان گذاشته شده است. با تصویب این ماده نه تنها ما به نسل حاضره خدمت خواهیم کرد بلکه از این خرج سال‌هاى سال و بعدها تا نسل ایرانى باقى خواهد بود از این کار استفاده می‌کند و ما که در این مجلس هستیم و رأى می‌دهیم به این ماده براى این است که این یک قدم مفیدى است که در عهد شاه عباس کبیر برداشته شده است و ما امروز داریم آن را عملى مى‌کنیم و انشاء‌الله این قدم مفید و عملى براى همه این مملکت مبارک خواهند بود.

جمعى از نمایندگان- کافى است مذاکرات.

هاشمى- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات.

عده‌ای از نمایندگان- رأى رأى.

هاشمى- اجازه بدهید توضیح عرض کنم.

رئیس- بفرمایید.

عده‌ای از نمایندگان- رأى رأى.

هاشمى- یک توضیحاتى بنده مى‌خواهم بدهم بنده پر حرف نیستم در مذاکرات. فرهنگ هم فن من است 25 سال کار من بوده است زحماتى در این کار کشیده‌ام این است که مخالفم با کفایت مذاکرات.

عده‌ای از نمایندگان- رأى رأى.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات. آقایان

+++

موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

پیشنهاد خوانده می‌شود. پیشنهاد آقایان دکتر سمیعى طالش- سمیعى:

پیشنهاد می‌کنیم بند 3 ماده 54 به طریق زیر اصلاح شود:

ماده 54- 3- اضافه اعتبار وزارت بهدارى براى شهرستان‌ها خاصه گیلان فارس و بنادر گیلان به مصرف خواهد رسید.

رئیس- آقاى دکتر سمیعى

دکتر سمیعى- این اعتبارى که در این ماده براى وزارت بهدارى معین شده اختصاص داده شده است به فارس و کرمان و اینجاها بنده خواستم عرض کنم در شهر رشت هم یک بیمارستانى است که امسال اضافه اعتبارى از براى آن بیمارستان منظور نکرده‌اند در صورتی که مبالغ زیادى هم افزایش حقوق بر مخارج این بیمارستان اضافه کرده است خواستم استدعا کنم در این ماده از این مبلغ یک مبلغى هم اختصاص بدهند به بیمارستان گیلان و استدعا می‌کنم اسم گیلان هم در اینجا اضافه شود یا اسامى سایر ولایات از اینجا حذف شود که تقسیم شود بین کلیه شهرستان‌هایى که احتیاج دارند.

مخبر- از آقاى دکتر و آقایان دیگرى که همه بنده مى‌بینم نظر دارند استدعا می‌کنم توجه بفرمایند به ماده و رفع اشکال‌شان خواهد شد می‌نویسد اضافه اعتبار وزارت بهدارى براى شهرستان‌ها خاصه فارس و بنادر و کرمان پس بهدارى براى شهرستان‌ها حصر نشده است که به جاى دیگر ندهند اگر واقعاً وزارت بهدارى لازم بداند که به گیلان یا مازندران سایر جاها کمکى بکند البته دست او را نبسته‌ایم فقط فارس و کرمان و بنادر را از نظر وضعیت خاصى که آنجاها داشتند در ماده به خصوص قید کردند (صحیح است) و الا می‌توانند از همین عبارت ماده استفاده کنند براى جاهاى دیگر و مورد ضرورت را هم جلویش را نبسته‌اند (نمایندگان- صحیح است). پس گرفتند.

رئیس- پیشنهاد آقاى صفوى

در قسمت 2 از ماده 41 اضافه اعتبار وزارت فرهنگ.

ب- کسر اعانه آموزشگاه‌هاى ملى 1300000 ریال نوشته شود که آموزشگاه‌هاى تهران 300000 ریال کسر شود که آموزشگاه‌هاى تمام شهرستان‌ها یک میلیون ریال و در قسمت هر توسعه فرهنگ فارس کلمه بنادر هم اضافه شود.

صفوى- عرض کنم که خیلى جاى مسرت و خوش‌وقتى است که در رأس وزارت فرهنگ یک شخص فهمیده و با اطلاع و با تجربه قرار گرفته است که حقیقتاً قدم‌هاى مفیدى در پیشرفت کار فرهنگ برمی‌دارند و حقیقتاً اسباب امیدوارى و مسرت همه علاقه‌مندان به کارهاى فرهنگى است و همان طور که فرمودند اصلاحات را از عمق شروع فرموده‌اند بنده خیلى خوشحال شدم که آقاى وزیر فرهنگ توجه به پیشرفت فرهنگ تهران و شهرستان‌ها همه به طور تساوى دارند بنده خواستم در ضمن پیشنهادم یک استدعایى بکنم از حضورشان و آن این است که بنده تصور می‌کنم براى کسر بودجه آموزشگاه‌هاى شهرستان‌ها اگر توجهى به آنها بیشتر از مرکز بشود مفیدتر است چون در شهرستان‌ها به واسطه ترقى فوق‌العاده هزینه زندگى و به واسطه بالا رفتن سطح زندگى آموزشگاه‌ها قادر نیستند که بتوانند با بودجه خودشان خودشان را اداره کنند. در تهران خانواده‌ها می‌توانند البته اگر بچه‌هاشان را به مدارس ملى بگذارند ماهى چهار پنج تومان هم بدهند و برای‌شان اهمیت ندارد ولى در ولایات استطاعت یک تومان دو تومان را هم ندارند و آموزشگاه‌هاى شهرستان‌ها از این جهت باید بیشتر طرف توجه وزارت فرهنگ قرار بگیرند تا بتوانند خودشان را با این کمک اداره کنند. اینجا به طور کلى نوشته شده است یک میلیون و سیصد هزار ریال براى تهران و شهرستان‌ها بنده تفکیک کردم چون شهرستان‌ها لازم است که بیشتر با آنها کمک و مساعدت بشود و استدعا می‌کنم پیشنهاد بنده را قبول بفرمایند و قبلاً هم با ایشان مذاکره کردم که سیصد هزار ریال براى تهران و یک میلیون ریال براى سایر شهرستان‌ها و بسته

+++

به نظر خودشان یکى دیگر این که استدعا کردم در قسمت که نوشته شده توسعه فرهنگ فارسى کلمه بنادر هم اضافه شود چون بنادر همیشه با فارس توأم بوده است از آقاى آزادى هم استدعا کردم قبول فرمودند که با نظر آقاى وزیر فرهنگ بنادر هم به فارس اضافه شود.

وزیر فرهنگ- بنده با پیشنهاد دوم‌شان موافقت می‌کنم که بنادر هم اضافه شود ولى براى تقسیم آن اعانه آموزشگاه‌هاى تهران و ولایات تقاضا می‌کنم که اصرار زیاد نکنند و ما را مختار بگذارند براى این که اگر ما بخواهیم اینجا در قانون تعیین کنیم که چه مقدار تهران و چه مقدار براى سایر ولایات تخصیص داده شود دچار زحمت خواهد شد ولى البته بنده قول می‌دهم به ایشان که رعایت حال شهرستان‌ها را هم البته خواهیم کرد.

صفوى- بنده هم موافقت می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى طباطبایى

پیشنهاد می‌کنم مبلغ 2480550 ریال کسر اعتبار بودجه وزارت فرهنگ صرف اعتبار کلاس‌هاى اضافى بشود.

طباطبایى- عرض می‌کنم بنده توضیح زیادى ندارم و توضیحات خودم را عرض کردم مقصودم این بود که این مبلغ 2480550 ریال کسر اعتبار بودجه صرف اعتبار کلاس‌هاى اضافى بشود و صرفاً براى مدارس و تأسیس کلاس‌هاى اضافى مصرف شود و چون اینجا عرایض کردم عرض کنم که مخصوصاً راجع به امتحانات شرحى از طرف همکاران عزیز من مخبرین جراید به من رسید که من نمی‌خوانم و مقتضى است که عیناً به خود آقاى وزیر معارف تقدیم کنم.

مخبر- این پیشنهاد آقاى طباطبایى کاملاً منظورشان تأمین شده است براى این که وقتى ما می‌گوییم اضافه اعتبار وزارت فرهنگ و کسر اعتبار بودجه کسر اعتبار بودجه مقصود و جهت مهمش مربوط به دبیرستان‌ها است و نباید تصور شود که از این محل براى یک مستخدمین جدیدى یا اضافه حقوق اعتبار خواسته باشند چنین چیزى نیست این صرفاً براى مدارس است و این را باید آقاى طباطبایى متوجه باشند که آن کسى که مدیر کل باید بشود و ترفیع بگیرد یا رتبه بگیرد آن محلش از جاى دیگر تأمین می‌شود پى این مبلغ کسر اعتبار بودجه براى توسعه دبیرستان‌ها است.

طباطبایى- بنده مسترد کردم تأمین شد.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار

بنده پیشنهاد می‌کنم در قسمت ب بعد از کلمه ملى اضافه شود مرکز و استان‌ها و شهرستان‌ها

انوار- اگر چه آقاى وزیر فرهنگ فرمودند این همه تعریفات کردند که براى فرهنگ عمل شده است بلى در و دیوار خوب شاخته شده است بنابراین بنده حالا وارد نمی‌شوم سابقین چه کردند بلى سابق بر این جز در و دیوار چیز دیگرى ساخته نشده است کار دیگرى نشده است ولى آن چیزى که آقاى طباطبایى فرمودند منظور ترقى علمى و تربیتى بوده است که نشده است. می‌فرمایید خیلى خوب شده است بلى در و دیوار خوب شده است خانه‌هاى مردم را خراب کردند و رفتند

همهمه نمایندگان- این طور نیست... این طور نیست... زنگ رئیس‏...

انوار- صبر کنید آقا من بگویم بعد یک... همهمه نمایندگان... زنگ رئیس...

جمعى از نمایندگان- این طور نیست.

انوار- چون موقع نیست آقایان هم عجله دارند عرض نمی‌کنم بنده جلوتر از همه مى‌آیم بعد از همه هم می‌روم خودتان انصاف بدهید شما شما در سر موقع نمى‌آیید حالا هم عجله مى‌کنید براى رفتن سه ساعت به ظهر رئیس وقت جلسه را معین مى‌کند. چرا نمی‌آیید؟ به خودتان بگویید که چرا سر موقع نمی‌آیید. مع‌ذلک بنده صحبت‌هاى خودم را مى‌گویم. حالا چون موقع دیر است بنده سؤالى از آقاى وزیر فرهنگ کرده‌ام مى‌گویم که شما حاضر بشوید و جواب سؤال بنده را بدهید چرا نمی‌آیید جواب سؤال مرا بدهید عرض دیگر بنده این است که این اعتبار نه مختص

+++

آموزشگاه‌هاى ملى مرکز است بلکه همه جا را ما در نظر داریم و در نظر خواهیم گرفت پیشنهاد را هم استرداد می‌کنم ولى بعد باید براى جواب ما بیایند

رئیس- پیشنهاد هاشمى‏

بنده پیشنهاد مى‌کنم از هر یک از بندهاى دیگر که مقتضى است کسر و به بند ب اضافه اعتبار وزارت فرهنگ بیفزایند.

هاشمى- اگر مجلس در امور تخصصى وزارت فرهنگ مهلت مى‌داد و بحث می‌شد آن وقت یک صحبت‌هایى نمی‌شد که منجر به اهانت به نوامیس یک مملکتى بشود. آقاى انوار می‌فرمایند محصل نیست. استدعا می‌کنم یادداشت‌هاى درسى دانشجویان دانشکده حقوق را جنابعالى بگیرید و ملاحظه بفرمایید که حتى فقه و اصول حتى منطق دارند نهایت خیلى قشنگ‌تر خیلى رفرم‌تر از قدیم (صحیح است) و حالا خارج از پیشنهاد است و موقع نیست تا مفصل در این باب عرایض بکنم و به ایشان جواب بدهم (صحیح است) پس این فرمایشات را نفرمایند نباید اینجا آمد و یک مشت استادان را تخطئه کرد و همه را جنایتکار در امتحان و نمره و تقلب در امتحان شمرد این طور نیست آقا (صحیح است) این قسمت‌ها که می‌فرمایید این طور نیست امسال در امتحانات از هیچ یک از ولایات صدا بلند نشده است (صحیح است) و بهترین امتحانات بوده است آقا (صحیح است) چرا بودن مجوز قانونى یا با مجوز قانونى در سابق آمدند و محض خاطر چند نفر در مرکز امتحانات شهریور را تمدید کردند و این کار استثنایى را براى خاطر چند نفر کردند؟ بنده بیست تلگراف بیشتر از کرمان داشتم راجع به همین موضوع و چون برخلاف مقررات مى‌دانستم اصلاً بدون مراجعه به وزارت فرهنگ جواب دادم این برخلاف مقررات است. بعد جواب بنده را آخر دادند که چرا در مرکز استثنا شد و در شهرستان‌ها نشد.

طباطبایى- شما که فرمودید نمی‌شود

هاشمى- بنده الان می‌گویم که بایستى فهمید که چه اشخاص وزارت فرهنگ را در مضیقه می‌گذارند.

انوار- من هم همین را می‌گویم‏

هاشمى- بالاخره ما باید ممتهنین را تعیین کنیم نه این که به محض این که خواستند یک سال دست امتحان کنند فوراً در پارلمان یک روز به قوه قضاییه کشور و یک روز به استادان دانشکده و دانشگاه حمله کنیم این خوب نیست یک قدرى ادب را باید رعایت کنید آقا (صحیح است) اما راجع به قسمت پیشنهادم الان قریب یک سال است بلکه بیشتر یک تلگرافات و شکایاتى از کارمندان و دبیران و آموزگاران آموزشگاه‌هاى ملى که واقعاً یک مزیتى یک پیش قدمى در کار فرهنگ دارند بلند است که زندگانى ما به هیچ وجه قابل ادامه نیست این مبلغ صد و سى هزار تومان که اینجا گذاشته‌اند براى مرکز و شهرستان‌ها این در واقع مقدمه اعلان این مدارس است یک ایراداتى هم البته وزارت فرهنگ دارد ولى یک روزى که این مدارس تأسیس شده است نظر به پیش قدمى که دارند امروزه هم داراى یک اهمیتى هستند (صحیح است) و این مسلم است که این آموزشگاه‌هاى ملى پیش قدم فرهنگ جدید این کشور بوده‌اند (صحیح است) بعداً مؤسسات فرهنگى هر چه کامل‌تر شد اینها به حال وقفه که خودش یک مرحله از مراحل انحطاط است ایستاد و ماند و توجهى به آنها نشد و بالاخره این ضرر و لطمه اخیر اینها را از بین برد که حقوق آموزگاران دولتى اضافه شد و اینها به هیچ وجه نمی‌توانند این کار را بکنند اگر وزارت فرهنگ یک ایراداتى در اصل سازمان این آموزشگاه‌ها دارد و معتقد است که یک اصلاحات اساسى لازم دارد در نظر بگیرند و اصلاح کنند و آنها را و مثل بنگاه‌هاى رسمى منظور کنند و با آنها معامله کنند و الّا با این که صدى 15 تا 20 یا صدى 25 به فلان بنگاه ملى اضافه شود با این که می‌دانم مردم نظر بعدم بضاعت اولاد خودشان را کمتر در مدارس ملى مى‌گذارند و می‌برند به مدارس دولتى اینها دیگر وجودشان قابل دوام نیست و هر فکرى که لازم است براى آنها بفرمایید همین حالا بفرمایید که اینها از بین نروند (صحیح است).

مخبر- فرمایشات آقاى هاشمى صحیح است ولى بنده لازم است عرض است عرض کنم این ارقامى که اینجا ملاحظه می‌فرمایند

+++

حداقل احتیاج وزارت فرهنگ است پس از این ارقام چیزى نمى‌توانید کسر کنید و بر آن منظور آقا اضافه کنید و این مبلغ 130 هزار تومان هم با حساب دقیق و با یک نسبت معینى یک مبلغ صدى بیست و پنج است نسبت به تمام اعاناتى که داده می‌شد افزوده شده و مبلغش این قدر شده که ملاحظه می‌فرمایید و چون این مورد توافق بوده است این را هم استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید که به همین ترتیب بگذرد براى امسال چون ملاحظه مى‌فرمایید الان ماه هشتم سال است امسال را برگذار کنیم انشاء‌الله براى سال آتیه در این موضوع یک نظرى اتخاذ شود (صحیح است).

هاشمى- بسیار خوب مسترد داشتم.

رئیس- پیشنهاد آقاى معدل.

پیشنهاد می‌کنم کلمه شهرستان‌ها حذف شود و منحصر به فارس و کرمان بشود.

معدل- خاطر آقایان محترم هست آن روز که در آخر جلسه که وقت هم منقضى شده بود نوبت را دادند به بنده و آن جور به سرم آمد حالا به یادتان بیاید این دفعه هم که این قدر زحمت کشیدیم تا بالاخره دولت دلش سوخت و یک کلمه مخصوصاً گذاشت در این ماده براى فارس و کرمان. فارس و کرمان خراب و ویران فارسى و کرمانى که در این مدت هیچ حقش بر آورده نشده است فارسى و کرمانى که مردمش بیچاره شده‌اند و از روى بیچارگى و سختى و بدبختى دست توسل به دامان فرد فرد آقایان دراز کرده است رفتیم خواهش کردیم التماس کردیم زحمت کشیدیم التجا کردیم تا دولت این کلمه را اینجا گذاشت (اوحدى- اصفهان را هم اضافه کنید) که یک چیزى به آنجا بدهند حالا این صحبت‌ها و این حرف‌ها اینجا در می‌آید بنده این نظر را نداشتم که این کار را بکنم ولى خواستم ببینم در عالم جوانمردى نسبت به رفقاى فارسى و کرمانى‌تان هم شما باید مضایقه بکنید؟

جمعى از نمایندگان- خیر خیر کسى مضایقه ندارد آقا

دکتر سمیعى- ما که پس گرفتیم آقا.

معدل- پس گرفتم بنده

رئیس- پیشنهاد آقاى نقابت:

وزارت فرهنگ مکلف است دانشکده حقوق را تکمیل نماید به طوری که لیسانسیه‌هاى حقوق بتوانند به تحصیل دیپلم دکترا نایل شوند.

نقابت- بنده عرض زیادى ندارم به دلیل این که اجازه صحبت داده نشد حالا اجازه خواستم که یک مطلبى را ضمن پیشنهادم به طور تذکر عرض کنم و الّا با آن نطق مفصل و مفید آقاى وزیر فرهنگ دیگر جایى نداشت که ما بخواهیم عرایضى بکنیم که این اعتبارى که خواسته‌اند به چه مصرف می‌رسد چون خود آقاى وزیر فرهنگ در کمیسیون صورت دادند که اینها به چه مصرف بیرسد به مصرف اضافه کردن کلاس‌ها و به مصرف تحصیلات محصلین می‌رسد این را صورت دادند ما هم اشکالى نداشتیم منتها بنده هم اجازه خواستم که دو نکته را با آقاى وزیر فرهنگ تذکر بدهم یکى قضیه ایجاد کنکور است که اسباب زحمت شده است براى دیپلمه‌هاى متوسطه چون اکنون در تمام دانشکده‌ها ایجاد کنکور کرده‌اند توجه مى‌فرمایید آقاى ملک مدنى؟ خواهش می‌کنم اجازه بفرمایید. چون می‌خواستم توجه آقاى وزیر فرهنگ را جلب کنم به عرایضم (ملک‌مدنى- بفرمایید) این کنکور که ایجاد شده است متأسفانه شروعش هم در یک موقع است و آنهایى که به دانشکده طب می‌خواهند بروند به دانشکده حقوق می‌خواهند بروند به دانشکده فنى می‌خواهند بروند براى همه در یک زمان کنکور شروع می‌شود هر مدرسه هم صد تا بیشتر نمی‌خواهد آن وقت سیصد چهارصد نفر داوطلب هست آنهایى را که می‌گیرند می‌گیرند بقیه همین طور بلاتکلیف می‌مانند نه در کنکور دیگر می‌توانند وارد شوند چون زمانش گذشته نه مدرسه دیگر هست آن وقت همین طور بلاتکلیف مى‌مانند و بایستى بروند به نظام وظیفه با این وضعیت ملاحظه می‌فرمایید دیگر والورى براى دیپلمه‌هاى مدارس متوسطه باقى نگذاشته‌اند. در مدرسه حقوق در تمام دنیا اجازه داده می‌شود که اشخاص به طور مستمع آزاد وارد شوند خوب این چه ضررى دارد که اینجا هم معمول بشود و اشخاص وارد بشوند؟ اگر یک شاگرد بیشترى در سال اول حقوق وارد

+++

شود و گوش بدهد بعد در امتحانات شرکت کند بالاخره لیسانسیه حقوق بشود چه ضررى خواهد داشت؟ یک روشنایى بیشتر و یک اطلاعات بیشترى پیدا خواهد کرد ولى اینجا آمده‌اند و حالا دانشکده حقوق را هم کنکورى کرده‌اند که یک عده معدودى بیشتر داوطلب نمی‌تواند در آنجا وارد بشود از آن طرف ما قاضى کم داریم براى ادارات کارمند نداریم چون پایه تحصیلى نداریم از طرفى آنها هم که تحصیل کرده‌اند و لیسانسیه شده‌اند با این خرج سنگین با این پول چه بکنند و کجا بروند؟ بنابراین چه مانعى دارد که هم این کنکور را بردارید و هم دوره دو ساله دکترا را هم به دانشکده حقوق اضافه کنید امروز در دنیا مردم دوره حقوق و دکترا را با کوررس پوندانس هم تحصیل می‌کنند، این دوره را درست کنید بگذارید اشخاص در این مملکت هم دکتر حقوق بشوند که ما حقاً و قطعاً به آنها احتیاج داریم ملاحظه بفرمایید دوره دکترا براى ادبیات باز کرده‌اند و حال آن که زیاد تأثیر ندارد بگذارید این دو سال دوره دکتراى حقوق که مورد احتیاج است‏...

نبیل سمیعى- دکترا که سال ندارد. مدت ندارد

نقابت- اجازه بفرمایید آقاى سمیعى. براى رفع خستگى آقایان یک مطلبى عرض کنم موقعى که آقاى حکمت وزیر فرهنگ بودند عرض کنم که بالاى دیپلم‌ها می‌نوشتند که توانا بود هر که دانا بود به دانش دل پیر برنا بود آنجا در وزارت فرهنگ دیپلم استادى عرض کنم یکى از آقایانى را که استاد شده بودند می‌برند پیش ایشان که امضا کنند یک کسى که آنجا بود یک شوخى کرد گفت بالاى این دیپلم هم شعرى می‌نویسید گفتند چه بنویسیم گفت این شعر را: نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد (خنده نمایندگان) حالا که استادى و دیپلم دکترى این طور بدون تشریفات داده شده است پس چرا قسمت حقوق تکمیل نمی‌شود؟ این بیشتر مورد احتیاج است محصل حقوق حتماً مثل طبیب و مهندس نیست اطلاعات بیشترى پیدا می‌کند کار می‌کند به درد همه کار می‌خورد استدعا می‌کنم مراقبت بفرمایید و این دانشکده را تکمیلش کنید. (صحیح است)

وزیر فرهنگ- بنده خیلى متأسفم که موضوعاتى را تذکر می‌دهند در این آخر جلسه که آقایان خسته هستند با این که توضیحاتى که لازم بود داده شد بنده ناچارم خیلى مختصر عرض کنم و توضیح بدهم و از قسمت آخر بیانات ایشان شروع می‌کنم به جواب دادن و آن این است که فرمودند دانشگاه تهران کسانى را رتبه استادى بر ایشان قائل شده که بین آنها هستند یکى یا چند نفر که شاید از لحاظ معلومات شایسته آن مقام استادى نبوده‌اند این طور بود دیگر بله؟ منتها ایشان با یک تشبیه و ترتیبى فرمودند به صورت شعر براى تفریح خاطر آقایان نمایندگان محترم. در هر حال بنده نمى‌خواهم عرض کنم در آن زمان کسانى که سمت استادى و دکترى پیدا کرده‌اند همه شایسته این مقام استثنایى بوده‌اند ولى باید تصدیق کرد که این عمل یک عمل استثنایى بود این را باید در نظر داشته باشیم.

دکتر ملک‌زاده- آن قانون را که آوردند علم را در مملکت کشت‏

آزادى- خودتان آن قانون را تصویب کردید (خنده نمایندگان)

وزیر فرهنگ- ببینید آقایان نباید زیاد هم مبالغه کرد. علم را کسى نمى‌تواند بکشد (صحیح است) براى این که ملاحظه بفرمایید این یک امر استثنایى بود یک مرتبه پیش آمد براى یک عده معدودى هم بود این را هم احتیاج پیش آورد موقعى بود که لازم بود که یک عده به عنوان استاد استخدام شوند و یک عده اشخاص بودند که سال‌ها درس داده بودند براى این که مشمول آن قانون بشوند گفتند شما اگر مدتى تدریس کرده‌اید و بعد هم یک رساله بنویسید با این شرایط این سمت را خواهید داشت. قانون هم معین کرده بود که تحت چه شرایطى این عنوان با خواهند داشت و این عمل انجام خواهد گرفت و در هر حال علاوه بر معلومات لازم بود یک سنواتى هم سابقه تدریس داشته باشند بعد هم در فلان تاریخ یک رساله بنویسند و تسلیم کنند آن وقت یک عده از

+++

این امر استفاده کردند و عنوان استادى گرفتند و حایز این رتبه شدند. عرض کردم این به جاى یک مرتبه بود و استثنایى بود و دیگر تکرار نشد تکرار هم نخواهد شد بنابراین یک چیزى یک کارى که در یک موقعى شده است مطابق قانون بود اگر در بین آن عده که استاد شده‌اند یکى دو نفر هم شما سراغ داشته باشید که استحقاق نداشته‌اند این دلیل نمی‌شود که همه آنها مورد بى‌لطفى شما واقع شوند (صحیح است)

نقابت- بنده به همه اهانت نکردم‏

وزیر فرهنگ- زیرا بین آنها هستند اشخاصى که مایه افتخار ما هستند از لحاظ علم و دانش و فضل که اینها هم مشمول شده‌اند (صحیح است) عرض کردم اگر یکى دو نفر هم استثناً وارد شده‌اند آن روز این لاعلاج بود و چاره نبود ملاحظه بفرمایید شما. قانون استخدام کشورى که در سال 1301 وضع شد قرار گذاشت که کسى که از قبل از میزان 1299 سر خدمت بوده است او مستخدم رسمى محسوب می‌شود و حقوقى را که آن موقع مى‌گرفت و آن روز می‌گرفت مأخذ رتبه قانونیش بود چه بسا اشخاصى که در آن موقع حقوق کم مى‌گرفتند و از آن قانون استفاده نکردند و چه با کسانى هم که در آن موقع حقوق و مقررى زیادترى می‌گرفتند و استفاده زیادى کردند (صحیح است) در هر حال وقتى قانون مى‌خواهد تکلیف یک امرى را تعیین بکند استثناهایى پیش می‌آید و عرض می‌کنم از این قبیل اتفاقات هم پیش می‌آید که بعضى‌ها استفاده می‌کنند و بهره می‌برند بعضى‌ها هم ضرر مى‌بینند (صحیح است)در هر حال این یک موضوعى است که گذشته است قانون هم داشته است و تقاضا دارم آقاى دکتر ملک‌زاده هم نفرمایند که این امر استثنایى علم را کشت و اما راجع به مسابقه‌ها که فرمودید ما یک عیب کارمان باز بنده جسارت می‌کنم اینجا و وارد در کلیات می‌شوم یک عیب کار ما در این کشور این است که در کارهایمان رعایت متناسب نمی‌شود و یک تعدیلى نیست در کار در بعضى از کارها و شئون اجتماعى حتى ادارى تقریباً ما خیلى بالا رفته‌ایم و در بعضى از قسمت‌ها خیلى پایین رفته‌ایم در بعضى قسمت‌ها به تازه‌ترین اسلوب فرنگى جدید را قبول کرده‌ایم و در بعضى قسمت‌ها آن اسلوب قدیمى و کهنه خودمان را داریم حالا من کار ندارم به این که کدام خوب است و وارد در این قسمت نمی‌شوم مقصود این بود که به واسطه همین عدم متناسب در پیشرفت و ترقیات ما وقفه حاصل شده است همان طور که در قسمت فرهنگى ما مى‌بینیم یک عمارت زیباى خیلى خوب فرنگى داریم ولى تویش چنان که فرمودند آن قسمت‌هاى اصلى فرهنگى رعایت نشده است در تمام قسمت‌هاى اجتماعى ما بدبختانه این عدم متناسب حکم‌فرما است (صحیح است) و یکى از علل بدبختى‌ها همین است این مقدمه را که عرض کردم براى این بود که برسیم به دانشکده حقوق. فرمودند که چرا دانشکده حقوق را درش را باز نمی‌گذارند که اشخاص بیایند و درس بخوانند اگر به این صراحت نفرمودند دیگران فرمودند و دیگران نوشته‌اند این دلیلش این است که ما همان اندازه که به قاضى و دیپلمات احتیاج داریم به همان اندازه شاید هم بیشتر به پزشک احتیاج داریم به مهندس احتیاج داریم به معلم احتیاج داریم بنابراین باید ما اگر براى دانشکده‌ها یک دانشکده را آزاد بگذاریم که امروز مورد توجه همه هست تمام جوان‌هاى ما هجوم می‌آورند به آن دانشکده آن وقت شما نه طبیب خواهید داشت به حد کافى نه مهندس نه معلم به قدر کافى بنابراین بایستى ما رعایت تناسب را هم بکنیم و الّا جوان‌ها ما که خودشان متوجه نیستند امروز مى‌بینند که اگر کسى حقوق خواند حقوق خوب بهش می‌دهند همه هجوم می‌آورند به آنجا و سایر قسمت‌ها لنگ می‌ماند بنابراین ما ناچار هستیم براى سایر دانشکده‌ها هم تشویق کنیم که به آنجاها هم بروند این یک دلیلى که ما محدود کردیم عده داوطلبان دانشکده حقوق را یک علت دیگر هم این است که ما باید براى دانشکده‌ها وسایل تحصیل هم داشته باشیم از قبیل میز و صندلى و از حیث معلم و استاد هیچ یک از دانشکده‌هاى ما به اندازه دانشکده حقوق محصل قبول نکرده است و دانشکده‌هاى دیگر از صد نفر صد و بیست نفر تجاوز نکرده است ولى در دانشکده حقوق

+++

به دویست نفر می‌رسد جون مردودین هم دارند لیسانسیه‌هاى سایر جاها هم هستند که داوطلب هستند خلاصه بیش از این دیگر لزوم و وسایل نداشت جا نداشت یعنى جا هم به معناى حقیقى و هم به معناى مجازى خودش این هم یک دلیل دیگر بود اما این که یک عده تقاضا دارند ما یک اشخاصى را که در کنکور و مسابقه پذیرفته نشده‌اند آنها را نپذیریم این نمی‌شود مگر این که ما اساساً بگوییم مسابقه از بین برود و راه باز باشد این از یک جهت مانعى ندارد که ایشان می‌فرمایند ولى اساساً ضرر دارد زیرا خود جوان‌ها حتى والدین جوان‌هاى ما تشخیص نمی‌دهند صلاح خودشان و احتیاجات جامعه را (صحیح است) به این جهت ما مجبوریم رعایت این قسمت را بکنیم (صحیح است) اما این که فرمودید همه با هم مسابقه داده‌اند البته این طور بنده است البته زمان مسابقه به هم نزدیک بوده است از دهم مهر ماه شروع شده است مسابقه‌ها و تا بیست و پنجم مهر ماه بوده است و کسانى که با این وقت در دانشکده‌ها در کنکور شرکت کرده‌اند و قبول نشده‌اند بنده حاضرم آنها را در دانشکده‌هاى دیگرى که داریم و مسابقه ندارد مانند دانشکده علوم دانشکده ادبیات بپذیریم.

نقابت- جواب پیشنهاد بنده داده نشد.

وزیر فرهنگ- اما راجع به پیشنهادى که فرمودند پیشنهادشان راجع به تأسیس دوره دکترها در حقوق بود در این خصوص البته مشغول مطالعه هستیم قبلاً هم ایشان و چند نفر دیگر از آقایان چه از مجلس شوراى ملى چه از خارج پیشنهاد کرده‌اند که دوره دکترى در حقوق و همچنین دوره دکترى در فلسفه تأسیس شود و تصدیق می‌فرمایید که این قسمت منوط به یک مطالعات دقیقى است و بنده حالا به ایشان وعده می‌دهم که این موضوع را مطالعه بکنم و هر چه زودتر رضایت خاطر ایشان و یک عده دیگر از آقایان را فراهم بکنم.

نقابت- بنده پیشنهادم را مستر نمی‌کنم ولى بگذارید مجلس پیشنهاد ترقى علم و دکترى حقوق را رد کند.

رئیس- یعنى چه؟ وقتى که وزیر می‌گوید موافقت می‌کنم و وعده می‌دهد دیگر این چه حرفى است؟ آخر رد کند مجلس. چرا رد کند... آقاى وزیر فرهنگ می‌گویند مطالعه می‌کنم و در نظر گرفته می‌شود.

نقابت- چند سال است که این را می‌گویند این قانون است اگر بخواهند عمل کنند وسایلش را فراهم کنند.

جمعى از نمایندگان- رأى بگیرید.

رئیس- رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى نقابت آقایانى که موافقند برخیزند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد.

بنابراین ماده برمى‌گردد به کمیسیون (صحیح است)

جمعى از نمایندگان- ختم جلسه‏

وزیر کشور (آقاى عامرى)- اجازه می‌فرمایید؟

می‌خواستم استدعا کنم براى جلسه دیگر لایحه راجع به تأسیس آموزشگاه پایه‌وران شهربانى جزو دستور مجلس قرار بگیرد. چون مورد احتیاج است.

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

رئیس- اگر اجازه مى‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آتیه روز پنجشنبه 7 آبان ماه سه ساعت و نیم قبل از ظهر دستور هم لوایح موجوده‏

(مجلس یک ساعت و نیم بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

یادداشت ها
Parameter:293970!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)